You are on page 1of 4

Een alternatief voor genealogische desktopprogramma’s?

Online familien
Familienetwerksites op internet zijn de laatste paar jaar als paddenstoelen uit de grond geschoten. Er zijn
inmiddels enkele tientallen Engelstalige sites, en een handvol Nederlandstalige: Familie.nl, Familieband.nl,
MyHeritage.nl, Verwant.nl en Zooof.com. Zijn zij een alternatief voor genealogische desktopprogramma’s als
Aldfaer of Prog-Gen?

Rob van Drie


A l zolang het internet bestaat, publiceren
genealogen hun onderzoekresultaten daar.
Met behulp van genealogische computerprogram-
ma’s die de mogelijkheid bieden van html-export,
stamboom.ngv.nl van de Nederlandse Genealogische
Vereniging.
Daarnaast bestaat er de mogelijkheid om je gene-
alogie onder te brengen op een site waar je online
zetten zij hun stambomen op het net. Een pro- je gegevens kunt invoeren en zo je stamboom kunt
gramma als TNG (The Next Generation of Genealogy Site bijhouden. Nederlandse genealogen gebruiken
Building) is zelfs speciaal bedoeld voor het op basis hiervoor bijvoorbeeld het van oorsprong Franse
van een Gedcom-bestand ‘automatisch’ opbouwen Geneanet (www.geneanet.org) of gaan naar het
van een genealogische website. Die site moet je dan Amerikaanse www.ancestry.com.
wel onderbrengen bij een provider. Ook zijn er sites De afgelopen drie jaar is er een aantal Nederlandse
waar je een Gedcom naartoe kunt sturen, die dan in sites bijgekomen waar je online aan je stamboom
de daar gebruikte vorm wordt gegoten. Populair on- kunt werken en die gebruik maken van Web 2.0 tech-
der Nederlandse genealogen zijn Genealogieonline nieken. Die staan in dit artikel centraal.
(www.genealogieonline.org), een van de initiatieven
van Bob Coret, HCC!Genealogie www.stamboom. Web 2.0 en Genealogie 2.0
nl, dat gebruik maakt van TNG, en de website www. Het groeiende aantal familienetwerksites past in het

Stambomen in de Nederlandstalige familienetwerksites Familie.nl (links) en Verwant.nl

Genealogie 15 - 2009 86
etwerken

Homepage van Familieband.nl

beeld van de evolutie van het internet van een plaats euro in hun onderneming. Ze pakten het ambitieus
waar je informatie vindt naar een plek waar je als ge- aan. Zooof werd bij de start direct gelanceerd in 35
bruiker actief een bijdrage levert en je informatie of verschillende talen.
kennis deelt. Deze ontwikkelingsfase noemt men wel Zooof kent – net als de online spelletjes – verschil-
‘Web 2.0’. Bekende voorbeelden zijn de encyclopedie lende niveau’s. Je kunt hogerop komen naarmate je
Wikipedia, YouTube (filmpjes delen), Flickr (foto’s meer personen in je netwerk hebt, meer werelddelen
delen) en Blogspot (weblogs maken). Snellere inter- of landen omspant, en meer ‘family builders’ (het
netverbindingen, snellere computers en de evolutie aantal mensen dat mee bouwt) hebt . Met 10 ‘family-
van de mobiele telefoon tot minicomputer wakkeren builders’ kom je bijvoorbeeld op niveau 3. Om niveau
deze ontwikkeling aan. 7 te bereiken heb je 15.000 personen in je netwerk
Sociale netwerksites nemen in de Web 2.0 wereld een nodig. Het ultieme doel is het utopische netwerk:
belangrijk plaats in. Op elk van deze terreinen zijn er alle wereldburgers op Zooof onderling verbonden
de afgelopen jaren netwerksites ontstaan. Populaire (niveau 12).
vriendenwebsites zijn Hyves, Facebook en MySpace, Zooof valt op door de bijzondere grafische vorm-
voor zakelijke netwerken is er LinkedIn, voor het geving en het gebruik van avatars: cartoons die
terugvinden van klasgenoten en schoolvrienden is familieleden bij afwezigheid van een portret een
er Schoolbank. De sites geven ruimte aan het ‘zien gezicht geven. De ruime keuze aan avatars benadrukt
en gezien worden’ en vormen als het ware een per- de internationale insteek van Zooof. Ze zijn er van
manente tentoonstelling van ‘wie je bent door waar verschillende etniciteit en religie, tot en met een
je bij hoort’. Je kunt personen uitnodigen of op hun gezicht met burka. Met gemiddeld 100 bezoekers per
verzoek toelaten tot jouw groep. Groepsdeelnemers dag (mei 2009), bijna 9000 ‘family builders’ (2500 uit
worden via email op de hoogte gehouden van wijzi- Nederland) en ruim 200.000 personen (waarvan ruim
gingen. De sites bieden de mogelijkheid multimedia 30.000 uit Nederland) in de database is het duidelijk
bestanden toe te voegen (foto’s, filmpjes, geluidsbe- dat het grote succes voor Zooof uitblijft. Telefoon en
standen) en van informatie te voorzien (te ‘taggen’ email worden niet beantwoord: daar moet je als gene-
in Web 2.0 jargon). Alle mogelijke nieuwe com- aloog dus geen energie in gaan steken.
municatiemiddelen worden ingezet op deze sociale
netwerksites. Familieband.nl
Familieband is ook een Nederlands initiatief, maar
Zooof.com in tegenstelling tot Zooof niet internationaal ge-
Zooof is de oudste Nederlandse familienetwerksite, richt. Het is een dochteronderneming van Forrest
in 2006 opgericht door de jonge ondernemers Jean- Media uit Den Bosch, dat ook eigenaar is van verschil-
Paul Busker en Stefan Leenen. Ze investeerden voor- lende websites waar je vakantiebestemmingen en
dat de site in december dat jaar online ging 75.000 hotels kunt vergelijken. De link met de reisbranche

Genealogie 15 - 2009 87
Als genealoog kun je gebruik maken van de wervingskracht
van familienetwerksites.

komt ook naar voren in het advertentieaanbod op de De vertaling is soms slordig of blijft geheel achter-
site. wege. Regelmatig stuit je op onvertaalde tekst of op
Bij de start in april 2008 verwachtte directeur Marc passages waarbij de vertaling mank gaat. Stambomen
van Deursen bij 350.000 deelnemers quitte te kunnen bouwen is gratis in www.verwant.nl. Wanneer je een
spelen. Zijn streven was binnen een jaar te groeien abonnement neemt (bij een jaarcontract voor vijf
naar 750.000 deelnemers. ‘Dit aantal hebben we niet euro per maand), krijg je bijvoorbeeld de mogelijk-
gehaald’, vertelt Michiel Tielemans van Familieband. heid foto’s te uploaden naar een eigen familiepagina,
nl een jaar later, ‘maar met 100.000 deelnemers en pdf’s met grafische stambomen te downloaden, of
een miljoen profielen (personen) zijn we best tevre- familiestatistieken te bekijken.
den. We zullen de site dit jaar verder ontwikkelen
en we bezinnen ons op de vraag of we daarbij meer Myheritage.com
de sociaal netwerk-richting dan wel de richting van Het moederbedrijf van de meertalige site
meer genealogische diepgang zullen kiezen.’ Myheritage.com is gevestigd in Israël. Nederlands
Naast bouwen aan je stamboom, het plaatsen van is een van de vijfentwintig taalvarianten. Je kunt tot
foto’s en filmpjes kan je de spreiding van de familie 250 personen gratis invoeren in je familiebestand.
in kaart brengen (waarbij de website Google Maps Een beetje genealoog komt al snel aan dit aantal.
wordt gebruikt), een weblog maken en familieka- Wie meer wil, kan kiezen tussen de abonnementen
lender bijhouden. De site haalt zijn inkomsten uit Premium (€ 3,25 per maand) en PremiumPlus (€ 8,95
advertenties. per maand). In beide gevallen krijg je geen reclame
meer te zien. Premium gaat tot 2500 personen en
Familie.nl 500 Mb (circa 500 foto’s) aan opslagcapaciteit. Bij
Familie.nl ging, na de start in voorjaar 2008, het eer- PremiumPlus zijn beide categorieën ongelimiteerd.
ste jaar van zijn bestaan als Familii.nl door het leven. Myheritage heeft als bijzondere trekker de mogelijk-
Vanaf maart dit jaar voert het de nieuwe naam. Het heid om gezichtsherkenning toe te passen. Je kunt
is een website van Ilse Media, het bedrijf dat zo’n 140 het portret van een familielid uploaden. Myheritage
websites bezit, waaronder Schoolbank.nl, Nu.nl en zoekt dan naar personen uit een database van be-
Startpagina.nl. Ilse Media maakt deel uit van Sanoma, roemdheden met wie hij of zij gelijkenis vertoont.

Toevoegen van Onderscheid in positieve zin


gegevens in De belangrijkste verschillen met andere mogelijkhe-
Myheritage.com den voor het in computerprogramma’s verwerken
van genealogische gegevens komen voort uit het
Web 2.0-karakter van de sites. Netwerksites doen er
van alles aan om de onderlinge band tussen familie-
leden te verstevigen en zo de betrokkenheid bij het
familienetwerk te vergroten. Je wordt bijvoorbeeld
via emailberichten en mededelingen op de openings-
pagina van je familiesite op de hoogte gesteld van
uitgeverij van publiekstijdschriften, variërend van nieuwe aanmeldingen van familieleden, toegevoegde
Libelle tot Panorama en Donald Duck. Bedrijven die tot informatie, verjaardagen en jubilea in de familie
Sanoma behoren zijn belangrijke adverteerders. (waarbij je een felicitatiekaartje kunt sturen, of
Naast de mogelijkheid een stamboom te bouwen, een bericht op de site achter kunt laten). Sommige
geeft Familie.nl ook de ruimte om allerlei familiege- netwerksites sturen bovendien regelmatig een
beurtenissen in een tijdlijn of op een kaart (met ge- nieuwsbrief waarin alle veranderingen zijn vermeld.
bruik van Google maps) in te voegen. Familie.nl haalt Daarnaast maken ze bijvoorbeeld gebruik van grafi-
zijn inkomsten uit advertenties op de site. sche technieken waarmee je personen in een foto van
een label kunt voorzien (kunt ‘taggen’). Als je vervol-
Verwant.nl gens met de muis over die persoon in de foto schuift
Verwant.nl is de Nederlandse versie van het Duitse komt de informatie over hem of haar in beeld.
Verwandt.de. Twee Hamburgse ondernemers begon-
nen in april 2007 met hun bedrijf OSN (Online Social Waarin schieten ze te kort?
Networking) GmbH de site. Ze hoopten bij de start na In negatieve zin valt op dat de familienetwerksites
twee jaar quitte te spelen. De website is inmiddels in niet volledig aansluiten bij de praktijk van het gene-
veertien verschillende landen gelanceerd en bevat alogisch onderzoek. Het grootste manco is dat geen
naar eigen zeggen meer dan 85 miljoen profielen van de genoemde sites een mogelijkheid heeft bron-
(personen). In 2008 startte het bedrijf een partner- nen te vermelden. Op basis van dit gebrek kunnen
schap met Telegraaf Media Nederland voor Verwant. we al zeggen dat deze sites geen volledige vervanging
nl. voor desktopprogramma’s zijn.
De Duitse herkomst is in het gebruik goed te merken. Maar er zijn ook kleinere ongemakken. Bij Familie­

Genealogie 15 - 2009 88
band krijg je bijvoorbeeld als je de partner van een
man in wilt voeren de keuze tussen (ex-)echtgenote
of (ex-)vriendin, voornaam, achternaam en meisjes-
naam. Andere relatievormen (partnerschapregistra-
tie bijvoorbeeld) zijn niet mogelijk. De keuzemoge-
lijkheid bij de naam leidt tot verwarring. Voor een
vrouw zijn – in genealogische termen – achternaam
en meisjesnaam gelijk.
Familieband doet, terwijl je familieleden aan het
invoeren bent, ook suggesties door te wijzen op per-
sonen die al door andere deelnemers zijn ingevoerd.
Dat kan tot komische situaties leiden. Toen ik een
vrouwelijke partner met de voornaam Judy invoerde, Geni.com is marktleider onder de Amerikaanse familienetwerksites
kreeg ik de suggestie dat op Familieband een Jordy
met dezelfde familienaam aanwezig was. Het keu-
zevakje was door Familieband al op ‘juist’ gezet. Het
profiel was namelijk ‘voor 59% identiek’. Los van het
verschil in voornaam ging Familieband voorbij aan
het feit dat het bij Jordy om een man ging. netwerksites weten grote aantallen gebruikers aan
Een andere onhebbelijkheid van Familieband is dat zich te binden. Als genealoog zou je gebruik kunnen
je bij plaatsnamen gedwongen bent te kiezen voor maken van deze wervingskracht door een familie-
een gemeente waar deze plaats tegenwoordig deel netwerksite te starten, niet ter vervanging van je
van uitmaakt. In de genealogie kiezen wij voor de desktopprogramma, maar om de familie enthousiast
geografische situatie van het moment waarop het te maken voor de familiegeschiedenis, familieleden
feit plaatsvindt. Als je de geboorte wilt invoeren van erbij te betrekken, een familiegevoel te creëren, con-
iemand die in 1832 in Zevenbergen geboren is, wordt tact te onderhouden, de familie op de hoogte te stel-
hier het anachronisme ‘gemeente Moerdijk’ aan len van ontwikkelingen in het onderzoek. Om niet in
toegevoegd, waartoe het sinds 1997 behoort. In 1832 conflict te komen met de privacy van familieleden is
bestond er nog geen gemeente Moerdijk. het verstandig niet zelf de gegevens van de levende
Bij de site Familie.nl is het ongemakkelijk dat een generatie op de netwerksite te zetten. Je kunt familie-
huwelijk niet ingevoerd kan worden, en dat ook het leden per email uitnodigen dit zelf te doen. Daarbij
veld voor de vermelding van de overlijdensplaats ont- kunnen ze via de privacyinstellingen op de site aange-
breekt. In Verwant.nl ontbreken velden voor plaats ven wie welke gegevens mag zien. Ze kunnen daarbij
en datum van echtscheiding. zelf hun gegevens invoeren, foto’s plaatsen, verhalen
Verwant.nl ondersteunt evenals Zooof de mogelijk- vertellen en contact onderhouden met verwanten.
heid van rechtstreekse Gedcom import. Export naar
Gedcom kent geen van de Nederlandstalige familie- Probeer Verwant.nl of Geni.com
netwerksites. Van de hier genoemde familienetwerksites komen de
invoermogelijkheden van Verwant.nl het dichtst bij
Goed gereedschap? wat in de genealogie gebruikelijk is. Nadeel kan zijn
Samenvattend kunnen we zeggen dat familienet- dat u voor het uploaden van foto’s een abonnement
werksites op dit moment nog geen vervanging moet nemen.
bieden voor de genealogische desktopprogramma’s. Als de Engelse taal geen bezwaar is voor uw familie-
Elk van de familienetwerksites schiet op bepaalde leden, kunt u overwegen een netwerksite op Geni.
punten tekort. Niet alleen voldoet de kwaliteit niet com te beginnen. Dit is de marktleider onder de
aan de maatstaven van goed genealogisch onderzoek, Amerikaanse familienetwerksites, met 50 miljoen
ook de duurzame opslag van de gegevens is niet profielen (ingevoerde personen). U zult veel gelijke-
verzekerd. Wat gebeurt er met de gegevens als een nis met Verwant.nl ontdekken – dat goed naar Geni
internetbedrijf besluit met de website te stoppen, of heeft gekeken. Geni bestaat wat langer en is in techni-
de onderneming te verkopen? Grote kans dat daarbij sche zin ook verder ontwikkeld dan Verwant.nl. Ook
alle informatie verloren gaat. Toen Familii.nl begin Geni.com kent een abonnementsstructuur, maar het
dit jaar zijn naam wijzigde in Familie.nl en daarbij opbouwen van een stamboom en het uploaden van
de website op een aantal punten aanpaste, kregen de Gedcoms en foto’s is gratis. In het abonnementsgeld
gebruikers een mailtje dat deze vernieuwing jammer zijn bijvoorbeeld Gedcom export, statistieken en de
genoeg betekende dat de gegevens niet behouden mogelijkheid tot het leggen van contact met perso-
konden worden. De gebruiker kon dus opnieuw be- nen in andere stambomen inbegrepen.
ginnen met het invoeren van zijn stamboom.
Deze tekortkomingen vanuit genealogisch perspec- Rob van Drie is hoofd publieksdiensten en plaatsvervangend
tief deren de gebruiker blijkbaar niet. De familie- directeur van het Centraal Bureau voor Genealogie.

Genealogie 15 - 2009 89