You are on page 1of 91

MGA PROPETA UG PROPETISMO

Ibutang ko ang akong mga pulong sa iyang baba ug iyang isulti ang tanan nga akong
gisugo (Dt 18:10-18).
Ang papel sa mga propeta dili ang pagtagna sa umaabot nga hitabo kondili, ang
pagpadayag sa kabubut-on sa Diyos. Sa Deuteronomio gitandi kining duha ka panabot sa
propetismo. Sa mga pagano “dinhay mga tawo nga nagpraktis og madyik, nangonsulta sa
mga bitoon ug sa mga espiritu sa patay.” Wala moangay ang Diyos ini busa, iyang
gipadala sa katawhan ang mga propeta aron ilang ipadayag “ang iyang mga pulong.” Ang
mga tawo buot masayod sa umaabot nga mga hitabo aron ila ning kontrolahon. Dili kaayo
sila interesado nga masayod sa pulong sa Diyos ug magpuyo sa kamatuoran. Apan ang
mga propeta mipadayag, una sa tanan, sa pulong sa Diyos. Ikaduha na lang, ang umaabot
nga hitabo nga makalig-on sa ilang misyon.

Lainlaing klase sa propeta
Nagsulti ang Diyos kaniadto sa atong katigulangan pinaagi sa mga propeta ug sa
nagkalainlaing paagi (Heb 1:1).
Dunay duha ka klase ang mga propeta:
May isigkapropeta nga kabos, apan relihiyosong mga tawo, batid sa pipila ka
madasigong pagpadayag sa espiritwal nga gahom inubanan og mga awit, sayaw,
pagkawala sa panimuot ug panagna. Dili sila managlahi sa mga propeta sa unang mga
relihiyon. Apan dinhay uban nga makasulti sama ni Amos: Dili ko propeta o ila ba
hinuong amigo (Am 7:14) ug miingon ang Diyos: Sa wala ka pa matawo napilian na tikaw
ug gihimong propeta… (Jer 1:1).
Bisan mahimo sa Diyos ang paghatag og kasayoran sa umaabot nga hitabo ug gani
pagpadayag og mga pulong nga propetiko sa mga tawong takos ug dili takos nga
nahimong mga instrumento lang, wala ni niya buhata sa bantogang mga propeta. Si Elias,
Isaias, Oseas ug Jeremias nakaagi og lawom nga kasinatian sa Diyos nga miangkon sa
ilang kagawasan. Giunsa pagpuno sa Espiritu ang mismong Pulong, mao sab ni ang
gihimo sa mga propeta nga mipahayag sa pulong kay sila naduaw ug nagbag-o sa
susamang Espiritu sa Diyos. Dili sila mga instrumento, apan mga tawo sa Diyos. Ilang
gisultihan ang kaigsoonan unsay hukom sa Diyos sa tinagsa ug katilingbanong kinabuhi,
ug asa dad-a sa Diyos ang kalibotan.

Ang Makasaysayong kalamboan sa propetismo sa Israel
Isip propeta, talagsaon si Moises, kay pinaagi niya gihatag sa Diyos ang mga
sukaranan sa biblikanhong pagpadayag. Apan angay natong hinumdoman nga ang
kasaysayan (ug mga sugilanon) ni Moises nga makita sa Biblia gisulat sa mga propeta ug
mga pari sa Israel human molabay ang mga siglo. Ug ilang gilambigit kang Moises ang
kasinatian, ang pinulongang relihiyoso ug ang mga buhat sa bantogang mga propeta.
Ang tibuok Daang Testamento mipadayag sa Diyosnong pagpanudlo ug sa inanayng
paglambo sa pagtoong Judio. Sa panahon sa mga Maghuhukom ug ni Samuel mibutho ang
mga grupo sa “isigkapropeta”. Unya, diha ni Samuel ug Natan misugod ang laing klase
ug mas seryosong propetismo. Diha ni Elias makita ang unang hingpit nga modelo sa
biblikanhong propetismo diin ang Diyos mitawag ug ang propeta mitugyan sa tibuok
kaugalingon ngadto sa Espiritu sa Diyos. Unya, migawas ang mga bantogang “manunulat
nga mga propeta”: Oseas, Isaias, Jeremias… Halos silang tanan nagpuyo ug naglihok sa
gingharian sa Juda, diin ang mga tawo nakaabot og mas taas nga ang-ang sa relihiyosong
kahamtongan.
…nawad-an mig hari, manulonda o pangulo (Dn 3:38).
Milungtad ang panahon sa mga propeta hangtod sa pag-uli sa mga nabihag kanus-a
ang mga propeta wala na makita ni giila isip mga propeta sa katilingbang Judio. Unya,

PAGE 587
588

sulod sa upat ka siglo ang pulong sa Diyos, nga napahayag ug nasulat na, mahimong
kabahin ug hubaron diha sa katilingbang Judio. Dayon, moabot si Jesus.
Ang mga propeta sa Israel migula nga mga tawong naghupot og talagsaong abilidad.
Dalayegon ang ilang pagtoo ug taas ang ang-ang sa kalamboan sa ilang pagkatawo. Dili
tingali layo sa atong gihisgotan kon atong ipadayag nga ining bantogang siglo sa
biblikanhong propetismo, ang ikaunom nga siglo B.C., migawas sab ang ubang pangulo
sa dagkong relihiyon: si Confucius sa Tsina, si Buddha sa India (ug ang manunulat sab
sa Baghavad-Gita), Zarathustra sa Iran, ug sa Grecia, ang nagsugod sa pilosopiya sa
Europa.

Propetismo ug ang relihiyosong katilingban
Kon kining mga timailhan o katingalahang mga butang mahitabo unya,
pahimuslan… ayaw siya patalinghogi (Dt 13:3-4).
Walay propeta nga labaw sa relihiyosong katilingban. Tanan sila angayng ilhon sa
katawhan sa Diyos ug sa kadagkoan sa relihiyon; bisan pa kon sa unang higayon, samtang
buhi pa sila, gisupak sila sa kadagkoan ug sa usa ka bahin ini. Angay natong hinumdoman
nga ang Biblia wala kanunay maghatag sa mga pulong sa mga propeta sumala sa ilang
gisulti, apan gihan-ay ug gihikay na ni sa katilingban: anang paagiha lang nahimo silang
hingpit nga Pulong sa Diyos.
ISAIAS

Ang panahon sa himaya ug kauswagan alang sa Israel mubo ra. Ang Gingharian ni
David nga mao ang Ginghrian sa Diyos alang sa mga anak sa Israel, nahimong gamayng
nasod nga walay kalainan sa ubang gagmayng nasod nga naningkamot nga mabuhi
taliwala sa mga gamhanan nga silingang nasod. Ang mga Israelita mitoo sa ilang misyon
samtang maayo pa ang ilang pagkabutang. Apan kon klaro na gani nga dili na sila
makadominar sa ubang tawo ug magpabilin ang ilang pinalabi nga kahimtang, ang mga
Israelita mawala sa ilang pagkapinili ug magsugod pagpuyo sama sa uban.
Ang Israel nasayod nga si Yahweh, ang ilang Ginoo mao ang “Ginoo sa mga ginoo”
tungod sa ilang mga libro, ug tungod sa mga Israelita nga moadto sa Jerusalem aron
paghalad og mga sakripisyo ug pagsunod sa kustombreng relihiyoso sa ilang
katigulangan. Apan, sama nga sudyaan sila ni Isaias, kining tanan walay kalainan sa mga
balaod sa tawo, usa ka relihiyon nga nakat-onan ug wala maggikan sa kasingkasing.
Daghan ang manambong sa mga prosesyon, gamhanan ang kaparian, apan luyo ining
pasundayag, walay kinabuhi; ug sa gamay lang nga pagtukmod, ang opisyal nga relihiyon
mabungkag.
Nahitabo ni kay ang mga tawo nagkinahanglan og “kasinatian” sa Ginoo aron
makakab-ot sa tinuod nga pagtoo. Kon ang mga tawo kanunay lang mag-istorya ug
magbalikbalik pagsugilon sa kasinatian sa ilang katigulangan, magkaluya ang ilang
pagtoo. Niadtong panahona, tawo si Isaias nga nakapuyo sa maong kasinatian ug
nakahimamat sa Buhing Diyos. Kining batan-on nga gikan sa hamiling banay “nakakita
ni Yahweh” (kapitulo 6), ug wala na siya mohunong paghisgot sa ngalan sa Ginoo nga
buhi diha sa Israel, bisag wala siya ilha sa Israel.
Unsay atong makita sa mosunod nga mga balak?
– “Mga lanog sa mga adlaw sa Kahingawa”.
Ang Juda, gamay kaayo ug nataliwad-an sa duha ka dagkong nasod – ang Asur
(Asiria) ug ang Ehipto. Ang mga politiko naglibog unsa sa duha ang ilang tugtan
pagdominar nila. Si Isaias mitubag: “Unaha pagpangita ang Gingharian sa Diyos ug
paningkamot nga nagmakiangayon mo sa usag usa. Ug ang Diyos maghimo ninyo nga
labawng lig-on kay sa mga gamhanan.”
– “Usa ka malahutayong pakigbisog aron pagpukaw sa pagtoo sa katawhan nga
gihikawan sa panglantaw.”
Ang mga butang nga makita sa gawas sa usa ka relihiyon daghan kaayo, apan dyotay
ra ang diwa sa responsabilidad, wala kaayoy gugma sa Diyos, ug dyotay ang pagtagad sa
pagbuhat sa Iyang kabubut-on. Si Isaias mousab sa pag-ingon: “Too mo Niya, Siya
PAGE 567
590

balaan. Siya ang Bato, ang labing gamhanan sa kalibotan nga gitago sa Jerusalem, ug kon
dili mo mahimong lig-on pinaagi sa pagsalig Niya, Iya mong pokanon.”
– “Ang mga saad sa Diyos ngadto sa mga kaliwat ni David.”
Apan, bisan kon ang mga hari maayo sama ni Ezequias, o daotan sama ni Ahaz, sila
yano lang nga mga tawo nga angay saligan sa dagkong saad. Sa panahon sa kangitngit,
si Isaias nagpahayag nga ang Diyos nagpili sa Jerusalem ug ni David nga hari. Gikan sa
linya ni David, si Cristo, ang hari sa Kalinaw, mahimugso.

Pipila ka Kasayoran bahin sa panahon ni Isaias
Sugod sa tuig 740, ang amihanang nasod sa Asur miuswag pag-ayo ug nagsugod sa
pagpamuntog. Ang tanang katawhan sa Tungatungang Silangan nangahadlok ug misulay
pagsupak, uban sa pagdasig sa Ehipto, laing gamhanang nasod. Unya, si Ahaz, ang hari
sa Jerusalem, nanawag sa tabang sa mga sundalo sa Asiria, bisan pa sa pahimangno ni
Isaias. Ang mga Asiryano miguba sa Israel ug sa Aram, ug nanamastamas sa yuta sa Juda.
Sa mga tuig 701-691, si Senaquerib, ang hari sa Asiria, miulipon sa Juda. Si Hari
Ezequias, dinasig ni Isaias, mibatok sa kaaway, ug nahitabo ang nainila nga milagrosong
kalingkawasan sa Jerusalem.

Ang Libro ni Isaias
Ang basahon ni Isaias ug sa iyang mga sumusunod (tan-awa ang mosunod nga parapo)
mao ang labing importanti sa tanang libro sa mga propeta. Mao ni ang kanunayng hi-
numdoman ug isaysay ni Jesus ug sa iyang mga apostol.
Ang mga pulong ni Isaias makita sa kapitulo 1-39 sa libro nga nagdala sa iyang ngalan.
Ang ikaduhang bahin sa libro, ang kapitulo 40-66, nagtipon sa mga pulong sa ubang
propeta nga ulahing nasulat – mga 100 ug tunga katuig ang milabay.
591 ISAIAS 1

Batok sa mga tawong wala maghunahuna 6
Gikan sa inyong lapalapa Lc
10:34
• 1
Ang panan-awon ni Isaias, anak hangtod sa inyong alimpulos –
1 ni Amos, bahin sa Juda ug Jeru- mga samad ug garas,
salem sa panahon ni Uzias, Yotam, mga hubag: hugaw ug wala taboni;
Ahaz ug Ezequias. wala maalim sa mga haplas.
7
Dt
30:19
2
Paminaw, O kalangitan! Ang inyong nasod naawaaw.
31:28 Pamati, O kalibotan! Kay si Yahweh Naugdaw sa kalayo ang inyong mga
32:5,
8 nag-ingon: syudad.
“Nag-amuma ug nagpadako kog mga Gipanamastamasan ug giukadyang
bata, ang inyong yuta,
apan misukol sila nako. nangadaot samtang kamo nagtan-aw,
3
Ang baka nakaila sa iyang agalon sa paghugpa sa dakong panon sa
ug ang asno sa pasongan sa iyang mga langyaw.
8
agalon. Nahimong biniyaan ang anak nga
Apan ang Israel wala makaila nako; babaye ni Sion
ang akong katawhan wala sama sa payag sa parasan,
makasabot nako.” sa balungbalong sa tamnanan og
4
Nasod sa kasal-anan, mga tawong melon,
nagbaguod sa kadaotan, lungsod nga gialihan.
9
makasasalang kaliwat, daotang Kon wala pa magbilin si Yahweh nga
kabataan! Labing Gamhanan
Mitalikod sila ni Yahweh og gamayng salin, nahisama na unta
ug ilang gitamay ang Balaan sa Israel. ta sa Sodoma;
Jer 5
Kinahanglan bang pukpokon tamo pareho sa Gomorra.
5:3 10 Gen
Os kanunay? Dungga ang pasidaan ni Yahweh, 18:20
6:1
Mosamot lang ang inyong pagsukol. mga nagdumala sa Sodoma. Dt
29:22
Ang inyong ulo masakiton. Ang Paminawa ang pulong sa Diyos,
kasingkasing may balatian. mga tawo sa Gomorra.

• 1.1 Ang bersikulo 1 nagpasiuna sa mga panglupig ug kawad-on, ug nangitag mga rason
panagna sa unang 12 ka kapitulo. Makita ang nga dili makapuyo sa kamatuoran.
mga mensahe nga gisangyaw sa lainlaing Kinahanglan bang pukpokon tamo kanu-
okasyon, sulod sa taas nga panahon, apan wala nay? Ang atong pagkadyotay, ang daotang mga
mahan-ay sumala sa panahon nga sila nasu- balaod, ug ang kapildihan dili silot gikan sa
gilon. Ginoo – kita ang nagmugna ini. Apan kon
Nag-amuma ug nagpadako kog mga bata, kadtong nag-antos mga anak sa Diyos, mota-
apan misukol sila nako. Kasagaran naghuna- bang siya nila. Apan dili sila ilikay sa Ginoo kay
huna ta nga ang Diyos nagpaabot sa angay niya, ang pag-antos makatudlo nila. Busa, sa laing
apan dili ni mao: Si Yahweh Amahan, biniyaan pagkasulti, tinuod sab nga ang Diyos mao ang
nga Amahan. Gibati niya ang kasakit diha sa nagpukpok nila.
Iyang gugma, dili tungod sa sala kondili, sa iyang Dinhi, duna tay pipila ka butang nga gibalik-
mga anak nga nagbinuang ug walay respon- balik sa mosunod nga mga pahina:
sabilidad – ang akong katawhan wala maka- Ang anak nga babaye sa Sion – nagpasabot,
sabot. ang syudad Sion, o Jerusalem. Ang Sion mao
ang lugar sa Jerusalem diin nagpuyo si David.
Daotan nga kabataan. Angay lang nga Ang Balaan sa Israel. Sa kapitulo 6, ang Diyos
maminaw ang mga tawo sa sakit nga mga nagpadayag kaniya nga mao ang Balaan, sa ato
pulong sa mga propeta, kay ang gahom sa ilang pa, ang Diyos, kansang misteryo dili masulod, ug
mga interes, pasyon ug propaganda ingon kansang kaabtik hinungdan sa kamatayon ni
kadako nga naanad na sila pagdawat sa tanan bisag kinsa nga nabulingan sa sala. Si Isaias ang
gawas sa kamatuoran ug sa bokasyon sa tawo propeta sa Balaan nga Diyos.
nga mahimong molihok ug maghunahuna nga Yahweh nga Labing Gamhanan – mao ni ang
anak siya sa Diyos. karaan nga ngalan ni Yahweh. Nagpasabot sa
Gikan sa inyong lapalapa hangtod sa Diyos nga nangulo sa kasundalohan sa Israel
inyong alimpulos. Si Isaias nagsalikway sa ngadto sa kadaogan, ug ang Diyos nga nag-
kinatibuk-an nga kahimtang sa nasod, sa walay mando sa langitnong kasundalohan, sa mga
pagpunting ini sa usa ka pundok labaw sa uban. anghel, sa mga bitoon, ug sa mga puwersa sa
Silang tanan dunay kalabotan sa pagdagsang sa kawanangan.
ISAIAS 1 592
• 11
“Ang kadaghan sa inyong walay Pangitaa ang katarongan. Hatagig Ex
22:21
hunong nga sakripisyo – paglaom ang dinaugdaog: Job
31:17
unsay ako ini?” miingon ang Ginoo, “hatagi ang mga batang ilo sa ilang
“Gipul-an ko sa mga halad-sinunog. katungod
Mga laking karnero ug tambok nga ug panalipdi ang mga byuda!”
18
mananap, “Dali,” miingon si Yahweh, Mik
6:2
ang dugo sa mga toro “magsultihanay ta.” Slm
51:9
ug nating karnero ug laking kanding Bisag unsa kapula ang inyong mga
wala na makapahimuot nako. sala,
12
Diha nga gitunobtunoban ang mahimo ning puti sama sa nyebe;
akong hawanan, bisag luto na ang pagkapula,
Jer
7:22
kinsay nagsugo ninyo pagduaw nako? mahimo ning puti sama sa balhibo sa
Os 13
Wala ko magkinahanglan sa inyong karnero.
6:6 19
Am mga halad. Kon inyong tinguhaon ug mag- Jer
2:7
5:22
Slm Ang inyong mga palina nakapalagot. matinahuron mo,
50:8
Mt
14
Ang mga pangilin sa bag-ong makaon ninyo ang maayo ining
9:13 subang sa bulan ug mga adlaw sa kalibotana.
Jer 20
15:6 pahulay, Apan kon mosukol mo ug mobatok, Dt
32:42
mga tigom nakasamok nako, ang pinuti mohukom ninyo.
dili na ko makaantos. Tinuod gyod nga misulti ang Ginoo.
15
Kon inyong iisa ang inyong kamot
Nahimo mong mga puta
mopiyong ko.
• 21
Sion, makanunayon nga dak- Ez
Magkadaghan ang inyong mga 16
pangadye, bayan, Os
1:2
mosamot nga dili ko maminaw. naputa ka na!
May dugo ang inyong kamot. Ang dakbayan sa katarongan,
16
Panghinaw ug linisi una ang pinuy-anan sa kaangayan,
kaugalingon. nahimong tagoanan sa mga mamu-
Kuhaa sa akong panan-aw muno!
ang sayop nga inyong nahimo. 22
Ang inyong salapi gitay-an
Hunonga na ang inyong pagpakasala, ug ang labing lami nga alak nasagolag
17
ug pagbuhat og maayo. tubig.

• 11. Ang kadaghan sa inyong walay ta”. Sa kalit lang, ang Diyos nagpakita sa
hunong nga sakripisyo – unsay ako ini? Ang kamaluluy-on ug kamanluluwas. Ang Diyos dili
pagsalikway sa pagsimba nga wala magpadayag buot mosilot, apan nangitag kapadayagan – usa
sa tinud-anay nga pagtugyan sa kaugalingon ka tawo nga iyang higugmaon. Ang mga
ngadto sa Diyos, usa ka kinaiya sa mga propeta. propeta kanunayng nag-ingon: Dali, balik
Ang mga sakripisyo ug kasaulogan nga gisaway nako.
gikinahanglan sa balaod sa Diyos; apan ang Diyos
nag-ingon nga gikasilagan ni niya, kay nahimong • 21. Ang Jerusalem syudad nga gipili sa
bakak kon himoon nga wala sa husto nga Ginoo. Sama nga ang pamanhonon nagpili sa
pagkinabuhi. (Tan-awa ang Slm 40:7, ug 50:16; iyang pangasaw-on, mao sab si Yahweh, nagpili
ug sa Mt 5:23). sa iyang katawhan. Karon, nahisama sila sa mga
Hatagi ang mga batang ilo sa ilang daotang babaye, kay ang ilang mga krimen, sa
katungod ug panalipdi ang mga byuda. Ang ilang pagyatak sa mga kabos – nagbudhi sila ni
balaod ni Moises nagsalikway sa pangawat (Ex Yahweh. Kadtong nalimot sa Diyos ug nag-apas
20:14). Ang mga propeta nagsaway sa sistema sa kaugalingong interes, nga wala mag-atiman
sa katilingban nga nag-alaot sa labing ubos. sa ilang kaigsoonan, mga mananapaw.
Ang ubang tawo mahigugmaon sa dagkong Hisgotanan ni kabahin sa hustisya. Ang hus-
kasaulogan, ang uban sa kaugalingong debos- tisya usa sa mga pulong nga kanunayng gigamit
yon ug mga pag-ampo, samtang ang uban sa sa mga propeta. Sa Biblia, ang makiangayon
paghimog mga buhat sa kaluoy. Pinaagi sa mao ang nagpuyo sumala sa kamatuoran, sa ato
pagbuhat ini, tingalig gitabonan ang mga pa, nagpabilin nga matinud-anon sa kasabotan
panglupig nga gihimo matag adlaw. tali sa Ginoo. Ang gipangayo sa mga propeta
“Dali”, miingon si Yahweh, “magsultihanay mao nga ang hustisya malawom nga katarong,
593 ISAIAS 2
5:33 23
Ex Ang inyong namunoan malupigon, dunganon ko pagpukan.
23:8
Os
kaabin sa mga kawatan. Ang mibiya ni Yahweh
9:15 Gusto kaayo nila ang suborno laglagon.
ug nagpangita silag mga regalo. • 29 Oo, maulaw mo tungod sa inyong 17:10
Wala nay nanalipod sa mga ilo, 57:5
balaang mga kahoy nga
o naminaw sa agulo sa mga byuda. naghatag ninyog kalipay;
Os
4:13
24
Mao ni ang hinungdan pagsulti mamula ang inyong nawong tungod sa
ni Yahweh, mga tanaman
ang Ginoo, ang Makagagahom sa Israel: nga inyong gipili.
30
Mahisama mo sa tugas Slm
“Mobalos ko sa akong mga kaaway kansang mga dahon mangalaya 1:3

ug ako silang paninglan. ug sa tanaman nga maughan.
31
Ez 25
Ipunting ko ang akong kamot batok Ang kusgan nga tawo mahisama sa
22:18
pabilong gumon
ninyo. ug ang tanan niyang binuhatan aligato:
Akong wagtangon ang inyong hu- Kining duha masunog pagdungan
gawng yamokmok ug taya ug ug walay makapalong sa kalayo.
kuhaon ang inyong kahugawan.
26 Ang Diyos misaad og tumang kalinaw
56:5
60:14
Ibalik ko ang inyong maghuhukom
Jer ug iuli ang inyong magtatambag sama • 1 Mao ni ang panan-awon ni Isa-
23:6
sa sinugdan. 2 ias, anak ni Amos, mahitungod sa
Tawgon ka nga Juda ug Jerusalem.
Dakbayan sa Katarong, 2
Sa kataposang adlaw, ang bukid sa Zac
14:4
ang Matinud-anon nga Dakbayan.” balay ni Yahweh ibutang sa kinatas-
27
Ang Sion akong tubson ug mobalik ang bukid ug molabaw ni sa tanang
ang iyang katarong. bukid.
3
28
Apan ang masinupakon ug Ang tanang nasod managhugpong 60:3
66:20
makasasala, pag-adto didto. Mag-ambahan sila: Zac
14:16

ug dili lang ang pagsunod sa mga balaod. Sa kasaysayan, sa panghitabo sa maong panahon
kataposan, uban ni Jesus, moadto ta sa hustisya (tan-awa ang Is 37, o bisan sa Exodo; tan-awa
sa Espiritu Santo nga nagpasabot sa kabalaan sa sab ang Mk 9:1). Apan kasagaran, ang panahon
Diyos sa kailadman sa kasingkasing sa tawo. sa kasakit nagpalambo sa Gingharian sa Diyos
Diha sa kalibotan diin daghan ang gisulti bahin pinaagi sa krisis ug rebolusyon. Ilang giandam
sa hustisya, nasayod ta nga dunay dakong ka- ang Gingharian, dili pinaagi sa kaayo nga ilang
lainan tali sa pagkahibalog unsa ang angay, ug sa gidala kondili, ilang giwagtang ang daang
paghimo ini. istruktura diin nakapundo ang sala sa katilingban
Ang Sion akong tubson ug mobalik ang iyang (Lc 21:28, Rebelasyon).
katarong. Atong makit-an pag-usab kining
maong tema sa laing bahin sa Isaias. Ang Israel, • 29. Kining linya naghisgot sa mga pa-
nga nadaot ug nabungkag, nag-ampo sa kalu- ganong lihok nga gibuhat sa mga lasang ug
wasan, apan dili andam pagpaminaw sa Ginoo. kakahoyan, diin mangatulog sila uban sa mga
Ang Diyos nag-ingon: Ang akong kaluwasan daotang babaye nga gihalad sa mga Baal.
nagkahulogag pagsilot ninyo sa inyong nabu- • 2.1 Kini klaro nga dili tinuod nga panan-
hat. Sa pagkatinuod, ang kaluwasan o awon, apan bisan pa ini, gituman ug tumanon.
kalingkawasan nga gihatag sa Diyos kanato, Ang gamay nga bungtod nga nagpaantaw sa
wala magpasabot nga mosulod ta sa kalibotan syudad ni David, diin ang templo ni Solomon
nga walay suliran – bag-ong paraiso – kondili, sa gitukod, nahimo nga sentro sa kawanangan
pagsugod pagpuyo sumala sa hugot nga ining maong panan-awon. Ang tanang kana-
gipaabot sa Ginoo. soran nagpadulong ngadto. Nganong nangadto
Tawgon ka nga dakbayan sa katarong. Ang man sila? Kay nasayod sila nga nagkinahanglan
kalipay gisaad sa tanan nga tarong, sama adtong sila sa pulong sa Diyos. Human nila mahurot
gawasnon sa sala, ug dili ni hingpit nga makab- ang tanang mahimo sa syensya, ekonomiya, ug
ot dinhi sa kalibotan. pamolitika, ilang naamgohan nga gikinahang-
Aduna hinuoy panghitabo sa atong kalibotan lan ang pagtulun-an, sa ato pa, usa ka Pagpa-
nga nagsalamin ug naglantaw sa hingpit nga dayag gikan sa Ginoo. Ang pulong Torah, nga
kaluwasan. Sa laing paagi, ang Paghari sa sa ulahing mga adlaw nagkahulogag Balaod,
Hustisya umaabot na kon dunay mga konkre- mao ang gitugyanan, sa sinugdan sa mga
tong lakang nga gihimo diha sa pakigbisog sa Gimbut-an nga gihatag sa Diyos, sumala sa
pagpauswag sa tawo – kon ang tibuok katawhan atong hubad dinhi.
mibati nga gawasnon. Nahitabo ni sa balaang Ang Balaod sa Diyos labaw sa tanan,
ISAIAS 2 594
Slm
122:4 “Dali, mangadto ta sa bukid ni Yahweh, Puno ang ilang yuta sa kabayo;
sa balay sa Diyos ni Jacob,” aron iya walay kinutoban ang ilang karwahe.
tang tudloan sa iyang pamaagi ug 8
Napuno ang yuta sa diosdios Jer
25:6
makalakaw sa iyang agianan. Kay ang ug moyukbo sila
pahimangno naggikan sa Sion; gikan sa hinimo sa ilang kamot,
sa Jerusalem ang pulong ni Yahweh. sa mga butang nga binuhat sa ilang
4
11:1
Os
Nagmando siya sa tanang nasod tudlo.
2:20 ug husayon niya ang panag-away sa 9
Zac
mga tawo. Dukdokon nila ang ilang Ang tawo ipaubos
9:10
pinuti aron mahimong punta sa daro ug dayon mahulog;
ug ang ilang pana himoong sanggot sa ayaw siyag pasayloa!
10
pangabis. Ang usa ka nasod dili na Pasalipod luyo sa mga bato; Os
10:8
makigbatok sa lain. Dili na sila mag- tago sa abog Lc
23:30
bansaybansay alang sa gubat. tungod sa kahadlok ni Yahweh,
10:20 5
O nasod ni Jacob, dali, mang- sa kasidlak sa iyang kaharianon!
lakaw ta sa kahayag ni Yahweh: 11
Ang mapahitas-on ipaubos; ang
Tago sa abog
garbo sa katawhan kubsan. Si
Yahweh ang ang ibayaw anang
• 6
Gibiyaan mo ang imong katawhan, adlawa.
ang yuta ni Jacob,
12
kay puno ni sa tigtagnatagna. Motindog si Yahweh anang adlawa, Lc
1:51
Nahimo silang mga mining propeta batok sa mga garboso ug mapahitas-
sama sa mga Pilisteo, on,
ug nakiglamano sila sa mga pagano. batok sa tanang gipataas o bantogan;
13
Dt
17:16
7
Ang ilang yuta puno sa bulawan ug batok sa tanang humot nga kahoy
2H brilyanti; sa Lebanon
14:25
Slm walay pagkahurot ang ilang bahandi. ug sa tanang tugas sa Basan, 14 batok
20:8

pagtulon-an sa kahulogan sa tawo ug sa iyang ang kinabuhi diha sa ilang palibot. Ug kini, sa
misyon. Ang tubag sa mga pangutana sa kataposang pagtuki, mao ang nag-andam sa
kataposan makita sa persona ni Cristo, Anak sa pag-abot sa bag-ong kalibotan. Si Isaias mismo
Diyos, nga nahimong tawo ug modelo alang sa mas daghan og nahimo alang sa moral nga
iyang kaigsoonan. Hinumdomi giunsa pagka- kalamboan sa kalibotan kay sa tanang hari sa
usab ang panagway ni Jesus atubangan sa mga Asiria, uban sa ilang kasundalohan, ilang kada-
apostol ibabaw sa bukid. Didto sila hatagi sa ogan ug mga balaod. Sa samang paagi, ang
Balaod ug sa Pagtulun-an: Paminaw niya. matinud-anon nga mga buhat sa mga magtotoo
Dali, mangadto ta sa bukid ni Yahweh, sa mahimo sab nga mas epektibo pagdalag kaus-
balay sa Diyos ni Jacob. Ang Gingharian sa wagan sa kalibotan kay sa daghang banha nga
Diyos matukod diha sa katawhan ni Jacob-Israel tigom. Kining patubo sa tinud-anay nga sibili-
ug sa ilang mga hari, mga sumusunod ni David. sasyon, usa ana ka adlaw, ibutang sa taas nga
Sulod sa katuigan, ang Diyos nagtagana og kabukiran, o sa tungtonganan sa suga aron
sentro sa kalibotan, ang makita nga sentro sa dili magdan-ag sa kalibotan (tan-awa ang Mt 5:14).
makita nga Gingharian: sa sinugdan ang Israel,
dayon ang Simbahan. Karon, ang Simbahan • 6. Kining tekstoha wala ipadayag sa
nagpadayag sa kaugalingon isip timaan diha sa Jerusalem (ang kapital sa Juda) kondili, sa
bungtod, abli sa pagpalandong sa mga nag- amihanang gingharian (Samaria ang kapital)
too,ug sa wala motoo nga katawhan. nga nagdala sa ngalan sa ilang katigulangan
Tinuod nga ang Simbahan dunay daghan nga nga si Jacob-Israel.
tawhanong kinaiya (sa negatibong kahulogan sa Niadtong panahona, ang amihanang gingha-
pulong), ug kasagaran, dili ni makita sa rian nagpahimulos sa katuigan sa kauswagan.
kalihokan sa kabag-ohan karong mga pana- Nagsunod ini ang pagdaghan sa mga diosdios.
hona. Apan tingali nalimot ta pagtidlom sa Niadtong mga adlawa, ang nahimong adunahan
pagpamalandong sa daghang bahandi nga wala masayod unsay buhaton sa ilang bulawan
gipalambo sa Simbahan diha sa mga matinud- gawas sa paghimog estatwa ug dayandayan nga
anong magtotoo. Diha sa kalibotan, sila ang ilang gipahinungod sa pipila ka diosdios kan-
nagpadayon pagpadilaab sa kalayo nga gidag- sang siguridad ug proteksyon ilang gipaabot. Si
kotan ni Cristo, ang nagtukod og gambalay nga Isaias nakalantaw sa kadaotan nga nagpadulong
mas tawhanon ang relasyon ug matinud-anon sa wala magpakabanang katawhan.
595 ISAIAS 3
Gen
sa tanang tag-as nga kabukiran, 22
Pagbantay sa tawo, 2:7
ug sa tanang nagsulbong nga kansang kinabuhi dunay kinutoban. Job
7:16
kabungtoran; Unsay iyang kapuslanan? 34:14
15
batok sa tagsa-tagsa ka habog nga
tore 1
Tan-awa giunsa ni Yahweh
ug sa tanang lig-on nga kota; 3 nga Labing Gamhanan
16
batok sa tanang barko sa Tarsis ang gitaganang pagkaon ug ang mga
tawo
lakip ang mga dala ini nga mahalon. gikan sa Juda ug sa Jerusalem –
17
Ang kamapahitas-on sa tawo ipa- 2
ang bayani ug ang sundalo,
ubos; ang garbo sa katawhan ang maghuhukom ug ang propeta,
pakubsan. Si Yahweh lang ang ang maalamon ug ang magulang;
3
ipataas anang adlawa. 18 Ang ang kapitan ug ang tawong may ranggo,
ang konsehal, ang tigbarang ug ang batid
tanang diosdios wagtangon. kaayong mosulti.
Num 19
Ang katawhan modagan 4
10:3 Himuon ko ang mga batan-on nga ilang
ngadto sa buho sa kabatohan,
Slm prinsipe
82:8
sa mga langob sa kalibotan ug ang kabataan, ilang mga punoan.
5 Mik
tungod sa kahadlok ni Yahweh, Ang mga tawo modaugdaog sa 7:6
isigkatawo,
sa kasidlak sa iyang kaharianon, ang silingan sa iyang isigkasilingan;
dihang motindog na siya aron ang batan-on mohasi sa mga tigulang
paglisang sa kalibotan. ug ang musimos sa hamili.
6
Kon kanang adlawa moabot,
20
Anang adlawa, ang tawo mokupot sa iyang igsoon
ilabay sa katawhan ngadto sa mga diha sa balay sa iyang amahan
ilaga ug mga kabog ug moingon: “May mga bisti ka man,
ikaw na lang ang mangulo
ang ilang diosdios nga hinimo sa ug magmando ining dampuog sa mga
salapi ug bulawan guba.”
alang sa kaugalingon aron simbahon. 7
Apan mobalibad siya:
21
Modagan sila “Dili ko makasulbad ining tanan.
Bisan gani sa kaugalingon kong balay,
paingon sa mga langob, sa walay pagkaon o sinina.
kabatohan, Ayaw kog himoa nga pangulo sa
ug sa mga batong katawhan!”
8
gansanggansangon, Tan-awa naunsa pagkahugno ang
tungod sa kahadlok ni Yahweh, Jerusalem
ug pagkapukan ang Juda.
ug sa himaya sa iyang ka-halangdon Sa ilang mga pulong ug binuhatan
inigtindog niya aron pag-uyog og misupak sila ni Yahweh,
kusog sa kalibotan. usa ka hagit sa iyang atubangan.

Diha sa paghisgot sa kadaot sa gubat ug sa Bantayi ang linya sa 2:11-17: ang garbo sa
kahadlok sa kapildihan, si Isaias nag-ila ining katawhan pakubsan. Ang garbo sa mga
maong kalaglagan nga panagsangka sa mga bantogan, sa maalamon, garbo sa mga timawa
tawo nga may materyalistang panghunahuna, ug mga mini nga mapaubsanon, ang garbo sa
ug sa ilang Diyos nga moanha aron paghukom usa ka relihiyoso nga nagtoo nga nasayod siya
nila. sa Diyos kay makahibalo siya nga mosulti bahin
Napuno ang yuta sa diosdios ug moyukbo Niya. Ang garbo sa binuhat nga hapit na moabot
sila sa hinimo sa ilang kamot… Ang diosdios sa kataposang adlaw sa iyang kinabuhi nga
sa atong kinabuhi sama sa kanser sa atong wala gani makahimamat sa buhing Diyos.
lawas; butang nga labihan kaimportanti Labaw pa sa walay buot, ang garbo insulto sa
nga mohurot sa tinuod nga kinabuhi. Mao ni Balaan nga Diyos, ug nagkinahanglag kausa-
ang nahimo sa syensya, kauswagan, kaha- ban: magkadako ang diosnong gugma, mag-
ruhay, balay, kotsi, o salapi – kon kini wala kaseloso ug magkakusog modemanda. Ang
mahimong paagi sa pagtuman sa plano sa garbo sa tawo, ang pagkaaroganti sa usa ka hut-
Diyos kondili, nahimo na hinoong diosdios ong sa katilingban, ang soguridad sa usa ka
diin atong gibubo ang tanang kusog ug mauswagong katilingban; kining tanan birahon
paglaom. sa ubos.
ISAIAS 3 596

Alaot ang makasasala! ulo; ang mga lakang sinukod. Nag-
• 9
Ang ilang nawong nagsaksi ba- paibog sila nga nagkidhatkidhat; ang
tok nila. Wala sila magtago sa ilang ilang mga alahas nagkagilkil sa ilang
sala. Hinuon, ila ning gipasundayag tiil.” 17 Apan tabonan ni Yahweh og Jer
13:26

sama sa Sodom. Alaot sila! Sila ra ang nuka ang ilang ulo. Iya ning kiyasan.
18
nagpukan sa kaugalingon! 10 Ingna: Anang adlawa kuhaon sa Ginoo
“Bulahan ang tarong kay makakaon ang alahas sa ilang tiil, pugong sa
sila sa bunga sa ilang kahago!” buhok ug sintas sa ulo nga morag bag-
11
Apan alaot ang makasasala! Kay ong bulan; 19 ang mga kwentas, pulse-
daotan man ang ilang binuhatan, ras, ug purong; 20 ang pandong, boyas,
daotan sab ang ilang madawat. laso, botelya sa pahumot ug mga tang-
12
kil; 21 ang kinulitang singsing ug ariyos
O akong katawhan, gipatuyangan sa dalunggan ug ilong; 22 ang mga
mo sa inyong pamunoan; gilupigan sa bisting igsusul-ob sa pyesta; ang mga
inyong giutangan! mantil, kupo, ug maleta; 23 ang mga
O akong katawhan, gidala mo sa bisti, turban, ug belo.
inyong mga pangulo sa kasaypanan. 24
Inay kahumot, kabaho: inay ba-
Gilibog nila ang inyong agianan. kos, pisi; inay buhok nga maayong
13
Jer
2:5
Si Yahweh mokuha sa iyang dapit pagkasudlay, upaw; inay inadurno-
sa hawanan. Motindog siya aron hang bistida, sininang sako; ug inay
paghukom sa iyang katawhan. 14 Huk- kaanyag, kaulaw.
man niya ang mga magulang ug
prinsipe: Ang bagyo sa Samaria
25
“Gilamoy ninyo ang akong parasan. Ang inyong kalalakin-an mapukan sa 47:1
Pan
pinuti;
Ang kinawat gikan sa mga kabos naa ang inyong mga bayani, sa gubat.
2:10

sa inyong mga balay. 15 Unsay inyong 26
Ang mga ganghaan sa dakbayan
katungod pagwataswatas sa akong magbakho ug magbangotan
katawhan ug pagpulpog sa mga samtang ang Sion nga nagun-ob,
kabos?” Miingon si Yahweh nga Labing magyaka ibabaw sa yuta.
Gamhanan. 1
Anang adlawa, ilogan sa pito ka baba- Gen
4 ye ang usa ka lalaki. 30:23
Lc
Kamapahitas-on ining mga babayehana! “Kan-on namo ang kaugalingong pag- 1:25
Ez • 16 Si Yahweh miingon: “Kamapa- kaon,” moingon sila, “Isul-ob namo ang
16:50 kaugalingong bisti, ipatawag lang mi sa
hitas-on sa mga babaye sa Sion! Mag- imong ngalan ug wagtanga ang among
lakaw sila nga pinahangad ang ilang kaulaw.”

• 3.9 Ang mga propeta nagpuyo sa ilang – Aduna silay bahin sa panglupig. Unsa mang
pagtoo taliwala sa panghitabo sa ilang panahon, kapritsoha ang wala bayari sa kabos? Pila ka
ug dili nila kalimtan ang mga makasaysayanong tawo ang makahatag og gasa nga limpyo ang
kamatuoran nga nakapahimo nila paghisgot sa kamot?
kawad-on lang. Sa panglantaw ni Isaias, ang mga Karong panahona, mas nasinati nato ang
kabos nahimong kabos kay ang uban nanglupig. mga kapritso, ug nahibaloan ang dakong kan-
Ang sala naa sa mga balaod ug sa nakalimot sa tidad sa salapi nga giusikan, sama pananglit
Ginoo, nga miabot sa punto nga kumkomon ang alang sa mga iro, sa mga droga, ug sa kahi-
gahom sa ilang kamot. Gipanghimaraot ni Isaias layan, taliwala sa gigutom nga kalibotan.
ang sala sa mga pangulo aron pagluwas sa tibuok
katawhan sa hukom sa Ginoo. Ang kataposan sa wali naa sa 4:1. Human
sa kamatayon sa ilang bana, ang mga byuda
• 16. Gisaway ni Isaias ang mga adunahang mangita sa usa ka tawo bisan pila pa ang
babaye sa Jerusalem: gasto, nga makahatag kanila sa proteksyong
legal.
– Ang ilang pagsul-ob og singsing, kwentas, Sa Amos 4:1, makita kining susama nga
ug ilang sininaan pareho sa mga diosdios gihimo pagsaway sa kababayen-an nga gitawag sa
aron sa pagtintal sa mga lalaki. mga propeta og tambok nga mga baka.
597 ISAIAS 5

Ang salin nga naluwas sa Bukid sa Sion Ang awit sa parasan
Jer • 2
Anang adlawa, anyag ug mahi- • 1 Paawitako alang sa akong 3:14
23:5-
6 mayaon ang subol ni Yahweh; ug ang 5 pinalangga
27:2
Jer
33:15 2:21
Zac Bunga sa kalibotan mahimong du- og usa ka awit sa gugma Os
3:8 10:1
6:12 ngog ug kasanag alang sa mga nalu- mahitungod sa iyang parasan. Slm
was sa Israel. Ang akong pinalangga may parasan 80:9
Mt
Ez
9:8
3
Ang nahibilin sa Sion ug nagpabilin sa tabunok nga bakilid. 21:18
33
Mal
3:16 sa Jerusalem tawgong balaan – ang 2
Iya ning gibugwal ug gihinloan sa Jn
15
Pag
13:8
tanang nasulat uban sa mga buhi sa mga bato. Dt
32:32
Jerusalem, Unya, gitamnan sa labing maayong
4
diha nga hugasan ni Yahweh ang matang sa ubas.
kahugaw sa mga babaye sa Sion ug Iyang gitukod didto ang usa ka tore
linisan ang Jerusalem sa mga buling sa nga lantawan.
dugo sa taliwala pinaagi sa pagpa- Nagpabarog pod siyag pug-anan sa
hamtang sa makapasong hukom ug sa bino.
hampak sa kadaot. Nagpaabot unta siya og bunga nga
25:4
49:10
5
Dayon, nagmugna si Yahweh sa maayo,
Ex tibuok nga dapit sa Bukid sa Sion ug sa apan namunga hinuog ihalas nga ubas.
14:21
3
mga asembleya og panganod nga aso Karon, mga lumolupyo sa Jerusa-
sa adlaw ug siga sa kalayo sa gabii. lem ug katawhan sa Juda,
6
Kay sa kinatibuk-an, ang himaya ipakanaog ang inyong hukom tali
ni Yahweh mahimong pasilonganan ug nako ug sa akong parasan.
4
tolda, landong sa naglagiting nga ka- Unsa pay angayan kong buhaton
init, dangpanan sa gabii sa unos ug sa alang sa akong parasan?
ulan. Maayong ubas ang akong gipaabot,

• 4.2 Diha sa makalilisang nga kasaysayan sa batan-on sa matag kaliwat, nga dunay daghang
mga nasod, ang Diyos nagtugot paghulma sa panan-awon ug sa kadugayan mangasunog sa
dyotay ug dili inila nga katawhan. Gikan nila adlaw; sa ato pa, ang kangil-ad, panikas, ug
mitumaw ug migamot ang piniling grupo nga pakigbatok nakapaluya nila, ug magbilin nila sa
gitawag og salin (anawim). Sama sa piramid nga kapait.
gihinayhinay pagpagamay sa tumoy, mao sab – Si Cristo mao ang ilang panalipod gikan sa
kining salin nga gipagamay, hangtod nga mahi- makakutas nga init ug sa kusog nga bagyo.
mo na lang nga usa ka tawo, ang Manluluwas. – Ang bag-ong lakat sa kalibotan makadaot sa
Dinhi, gitawag siyag bunga sa yuta. Gitawag sab wala magpakabana ug sa nag-inusara, apan dili
og bag-ong tanom kay mahimo siyag bag-ong sa nagpuyo sa katilingban sa Simbahan.
tanom sa bag-ong katawhan. Bisag unsa kadako ang Simbahan, duna gyod
Mabantayan nato dinhi, sama sa 1:27, nga niy kinaiya sa salin. Si Jesus nagtawag sa iyang
ang paghulagway sa Gingharian sa Diyos mga tinun-an nga gamayng panon (Lc 12:32).
nagsugod sa hukom. Kon atong buhaton ang Sa atong panahon, ang nagkagamay nga
pinakamaayo nga paagi pagbungkag sa ma- numero sa mga aktibo ug maisogon nga nag-
daugdaogong pwersa ug sa atong pagkalambigit apil-apil, mao ang dyotayng salin, ug sa samang
ini, miduyog ta ining panglimpyo. Hinuon, higayon, ang paglaom sa umaabot.
kining tahas wala sa atong kapasidad sa kalig-on:
Si Cristo ang mohukom sa kalibotan (Jn 12:31), • 5.1 Kini ang awit sa gugma sa Diyos,
ug ang mohatag sa kapasayloan sa sala (Jn kinsa, sa kataposan naghulga paglaglag adtong
20:22). nagtamay niya. Si Isaias nasayod kaayo ini kay
Mao sab sa 2:2, ang Gingharian sa Diyos lugar nakahimamat man siya sa Ginoo kansang
diin ang Ginoo miuban sa mga tawo : (tan-awa gugma lumo ug teribli.
ang Panganod ug ang haligi sa kalayo sa Ex Giilisan gilayon sa mga propeta ang panul-
13:21). tihon sa relihiyon ngadto sa panultihon sa mapi-
nanggaong gugma. Higala, Hinigugma, Bana:
Sa ibabaw sa bukid sa Sion, nga nagsimbolo sa Ang Diyos dili sama sa Ginoo nga gipaila sa mga
Simbahan, ang Ginoo mao ang pandong sa Judio.
kainit sa aldaw. Ang parasan katawhan nga giatiman sa Diyos
– Iyang hatagan og pahulay ang gikapoy. “Ari sulod sa gatosan ka katuigan sa ilang ka-
mo nako… ako mong papahulayon (Mt 11:28). saysayan, kanus-a naglihok diha kanila ang mga
– Iyang hatagan sa iyang kalig-on ang mga propeta, binisbisan dili lang sa ilang singot kon-
ISAIAS 5 598

apan nganong namunga mag aslom? Wala nay luna nga nahibilin alang sa Jer
24:10
5
Karon ako mong pahibal-on uban. Mik
2:2
unsay sa parasan ko buhaton: Nagpuyo ka nga nag-inusara sa
tangtangon nako ang mga ali ini kinatung-an sa imong yuta.
9
ug daoban. Si Yahweh nga Labing Gamhanan
Akong tumpagon ang paril aron akong nadunggang nanumpa:
tunobtunoban na lang. “Daghang kabalayan magpabiling
32:13 6
Ako ning himoon nga yutang walay guba.
abot, Mga nindot nga mansyon, apan walay
dili ko na pul-ongan o gunahan ba tagbalay.
10
hinuon. Ang 10 ka ektarya nga parasan
Ang mga sampinit ug tunok motubo mohatag lang og usa ka baril nga
na unya. alak.
Akong mandoan ang mga panganod Ang 10 ka sako nga binhi,
nga dili mopaulan. mobunga lang og usa ka sako nga
lugas.”
7
Ang parasan ni Yahweh nga Labing
11
Gamhanan Alaot sila nga mobangog sayo sa 56:12
Am
katawhan sa Israel, ug buntag 4:1

ang mga tawo sa Juda aron pagpangitag makahubog nga
makatagbawng ubas. ilimnon
Nangita siyag katarong, ug maghulat sa lawom nga kagabhion
apan pinatyanay ang iyang nakita. hangtod nga mamula sa bino.
12
Nangita siyag kaangayan, Duna silay mga lira ug mga alpa, 28:7

apan dangoyngoy sa kaguol ang mga gagmayng tambol ug mga
iyang nadungog. plawta,
ug bino sa ilang kombira.
Alaot ka, dato Apan wala nila hunahunaa ang
Lev • 8
Alaot ka nga nagpadako sa imong gibuhat sa Ginoo,
25:23
Dt balay, ni nakita nila ang iyang mga plano.
1:8
15:1 ug nagpalapad pag-ayo sa imong 13
Ang akong katawhan hinginlan
kaumahan. tungod sa kakulang sa ilang kahibalo.

dili, sa ilang dugo. Tingali, dili na ta mangitag nga kapital (pohunan) sa kamot sa mga tag-iya,
kuti nga kahulogan sa matag detalyi sa ug ang kadaghanan sa mga mamumuo dili
sambingay: sa tore, sa pug-anan sa bino. Diha sa makapahimulos sa bahandi sa kaugalingong
susama nga teksto sa Mik 6:1-5, ang Ginoo nasod. Ang mga pulong ni Isaias nanghimaraot
nagpahinumdom nato sa tanan nga iyang sab adtong nagkumkom sa tanang gahom sa
nabuhat alang sa Iyang katawhan. katilingban, ug gidid-an ang uban sa pagpa-
Human makitag unsa kamasinaboton ang dayag sa ilang tawhanong katungdanan sa
Diyos, si Isaias nagsaway sa mga pagdaugdaog nasod, ug sa mga unyon sa mga mamumuo.
ug panglupig nga naghari sa adlaw-adlaw nga Ang unom (6) ka panghimaraot nagpunting sa
kinabuhi sa Jerusalem. Nakakita siya dinha og mao rang mga tawo: ang mga adunahan ug
kapasikaran nga ang balaod, ang mga milagro, hamili nga wala magpakabana sa ilang
ug ang mga panalangin sa Diyos, nakawang katungdanan alang sa mga tawo, ug nag-usik-
lang. Makita sa ilang kasaysayan nga napakyas usik sa salapi.
ang gingharian ni David, ug ang Juda nalaglag. Kay nagbuhat man silag butang batok sa
Susama nga hulagway sa parasan ang makita hustisya, ang ilang mga hukom nahimong
sa Is 27:2, ug sa Jer 2:21. Si Jesus maghisgot ini kurakot:
pag-usab sa Jn 15. – ilang gikataw-an ang gisulti sa mga propeta.
– wala nila tumana ang mga balaod sa Diyos.
• 8. Ang Bibliya nagpakita nga ang Ginoo – ilang giila nga daotan ang tarong, ug ilang
dili motugot nga dunay pipila nga manag-iya sa nakombensi ang uban pagdawat sa panglupig o
tanang kayutaan, diin dunay daghan nga walay pagpakahilom.
luna nga kapuy-an (tan-awa ang Lev 25:8). Dili Kon ang sayop nga mga bili ang ipugos sa
husto nga ang katilingban magbutang sa tanan katilingban mosangpot ni sa kadaotan. Mao ni
599 ISAIAS 5
24
Ang hamili nilang katawhan himalat- Sama nga ang dila sa kalayo motila sa
yon na tungod sa gutom, mga tuod,
sama nga ang ugang sagbot maut-ot sa
ang kinabag-an nila nanuskig sa kalayo,
kauhaw. ang ilang gamot mangalata.
Ang ilang bulak mapalid sa layo sama sa
14
Hinunoa, gibingangag maayo sa abog.
lubnganan ang iyang tutonlan Kay ilang gisalikway ang balaod ni
ug gibuka nga walay kinutoban ang baba. Yahweh nga Labing Gamhanan;
Nanganaog ang katawhan ug ang mga mibiaybiay ang ilang pulong sa Diyos sa
hamili Israel.
uban sa ilang panon ug hudyaka. 25
Kay ang kasilag ni Yahweh
15
Ipaubos ang tawong madaugdaogon nagdilaab man batok sa iyang katawhan,
ug pukanon. giisa niya ang iyang kamot batok nila
Ang mga mata sa mapahitas-on ug gilaglag sila.
maminghoy. Natay-og ang kabukiran.
1:26 16
Apan si Yahweh nga Labing Gamhanan Ang mga patayng lawas nahisama sa
Num
ituboy mga basora diha sa dalan.
20:13
inig abot niya aron maghukom. Bisan pa ining tanan, ang iyang kasuko
Ang balaan nga Diyos magpakita wala mahupay.
sa iyang kabalaan ug katarong. Ang iyang kamot giisa gihapon, andam
17
Unya, ang mga karnero manibsib sa nga mohampak.
tugwayanan. 26
Ang mga linaming ug mga nating kanding Mihatag siya og timaan sa layong mga Jer
5:15-
manibsib taliwala sa pundok sa mga guba. nasod, 17
ug mitihol nila gikan sa mga utlanan sa 6:22-
18
Alaot ang nanagtaral sa kadaotan kalibotan. 30
ginamit ang pisi sa panglimbong; Dali kaayo ug daw kilat sila nga miabot.
ang nanagtaral sa kasal-anan ginamit ang 27
Walay ni usa nila nga lapoy. Walay Nh
mga baat sa karomata; 2:2
19
nadagma.
Jer ang moingon: “Padalia ang Diyos,
17:15 Walay natagpilaw o nakatulog.
2P ipadali niya ang iyang trabaho aron Walay bakos nga gipaluagan.
3:4 among makita. Walay lubid sa sandalyas nga naputol.
Pasagdi ang mga plano sa Diyos sa Israel
nga moabot ug matuman 28
Ang ilang mga pana hait.
aron among mahibaloan unsa ni.” Ang tanan nilang bangkaw lig-on.
Mik 20
Alaot ang motawag sa daotan og Ang mga kuko sa ilang kabayo morag
3:2
maayo, ug sa maayo daotan: santik.
ang magbutyag og kangitngit sa kahayag Ang mga ligid sa ilang karwahe morag
ug kahayag sa kangitngit, alimpulos.
29
ang magbutang og kapait sa katam-is Mongulob sila nga morag mga batang
ug katam-is sa kapait. liyon;
Rom 21
Alaot ang nagmaalamon sa ka- magkagobkob samtang nagsignit sa
1:21- ilang tukbonon.
22 ugalingon nilang pagtoo
ug nagpakamaayong-laki sa kauga- Walay makatabang samtang ila ning
lingon nilang panan-aw. gidala sa layo.
22
Alaot ang banggiitang mosagulsagol 30 8:20-
sa mga ilimnon Anang adlawa mongulob sila sa ilang 22
ug ang mga bayani sa mga bangga sa tukbonon Jl
inom, sama sa pagdaguok sa dagat. Tan-awa 2:2
Sof
23
apan mohukom nga walay sala ang lang ang kayutaan – 1:15
sad-an tungod sa soborno kangitngit ug kahingawa.
ug mohikaw sa inosenti sa iyang katu- Ang kahayag gilimisan sa kangitngit
ngod. ug sa mga panganod.

ang iskandalo sa katilingban nga gipasabot ni panghawod sa haw-ang nga dula sa mga adu-
Jesus sa Mt 18:7. nahan.
Wala magduhaduha si Isaias pagtagna sa Wala ba sab makita sa atong katilingban karon
pagkabihag. Mas maalamon unta kon gisabot giunsa sa mga tawo (nga adunay kahigayonan sa
pa ang kabubut-on sa Ginoo, ug ang Iyang maayong edukasyon), paggamit ang ilang kahi-
pamaagi sa paghari diha sa panghitabo. Apan balo sa pagpahimulos una sa kaharuhay sa kina-
ang katawhan nagsalig sa ilang kahibalo aron buhi, samtang gipasagdan ang ilang katawhan
pagkab-ot sa kaugalingong interes, o pag- nga maunlod sa kakabos?
ISAIAS 5 600

Ang panawagan ni Isaias “Tan-awa, midapat ni sa imong
1H • 1
Sa tuig sa pagkamatay ni Hari ngabil: Napapas ang imong sala ug
22:19
6 Osias, akong nakita ang Ginoo nabayran ang imong kasaypanan.”
8
nga naglingkod sa iyang trono, taas ug Unya, akong nadunggan ang tingog 22:20
1H

binayaw. Ang sidsid sa iyang kupo mi- sa Ginoo: “Kinsay akong ipadala?
14:29 lukop sa Templo. 2 Sa ibabaw, didto Kinsay moadto alang nako?” Mitubag
Num
21:6 ang mga serapin nga may unom ka ko: “Ania ra ko. Akoy ipadala!” Miingon
Dt
18:15 pako ang matag-usa: duha gisampong siya: 9 “Lakaw ug ingna ang mga tawo: Mt
Ez
1:11 sa nawong, duha gitabon sa tiil ug duha Daghan mog nadungog, apan wala moy 13:14Buhat

gigamit paglupad. nasabtan. Daghang nakita, apan walay 28:26
Slm 3
namatikdan!
Nag-ingnanay sila: 10
29:9 Pasagdi ang ilang kasingkasing 29:935:5
“Santos, santos, santos si Yahweh nga nga nagmagahi. Himoa silang bungol 42:18
Labing Gamhanan. ug buta, aron dili makadungog ug ma- 10:1
Ex

Puno sa iyang Himaya ang kalibotan!” kakita ug aron ang ilang kasingkasing 2:5Ez
4
Sa ilang tingog ang mga sukaranan dili makatugkad.” Jn
9:39
11
sa ilang ganghaan nauyog ug ang Unya, miingon ko: “Hangtod 12:43

Templo napuno sa aso. 5 Miingon ko: kanus-a, O Ginoo?” Siya mitubag.
“Kaluoy nako! Gihukman na ko! Kay “Hangtod nga ang mga lungsod
hugaw man kog nagpuyo uban sa mga magun-ob ug biyaan sa katawhan;
tawong hugaw og baba. Gani nakit-an hangtod nga ang kabalayan biyaan ug
pa nako ang Hari, si Yahweh nga Labing ang mga uma madaot ug mapayhag.
12
Gamhanan!” Kay si Yahweh magpapahawa sa mga
Ex 6
Unya, usa sa mga serapin milupad tawo ug ang mga uma mabiniyaan.
3:6
13
Mag paingon nako. Sa iyang kamot may Bisag magpabilin ang ika-10 ka 4:3
6:22;
Sof binagang uling nga gikuha ginamit ang bahin, mahisama ni sa tuod sa nabali
3:9
Ex kumpit sa altar. 7 Iya ning gidapat sa nga kahoy. Ang maong tuod mahisa-
29:36 akong baba ug miingon: ma sa balaan nga liso.

• 6.1 Nianang adlawa, sa tuig 740, si Isaias kinaiya: Bation niya nga dili siya takos
diha sa Templo o nakita niya ang kaugalingong pagbutang sa kaugalingon sa kamot sa Ginoo
espiritu didto. Sa kinasuokang bahin, diin nga naglibot niya sa iyang presensya.
gibutang ang Arka makita ang presensya ra sa Kaluoy nako! Gihukman na ko! Kay ang
Ginoo: si Yahweh naglingkod isip hari, ang Diyos nag-ingon: walay tawo nga makakita
kutay sa iyang kapa miabot sa lawak-dawatanan, nako nga mabuhi (Ex 33:20). Apan ang Diyos
morag gipadayag ang nagsugwak nga kabalaan nagpaduol; ang Anghel miduol kang Isaias dala
ug gahom sa Ginoo nga labaw sa balaang lugar ang mga uling nga nagpasabot sa paglimpyo sa
ug sa syudad sa Jerusalem. sulod pinaagi sa diyosnong kalayo. Si Isaias
Sulod ining mubong panahon, si Isaias naka- gipasaylo gilayon dihang mitubag siya pinaagi sa
himamat sa Diyos sa suod ug tinud-anay nga akto sa pagtoo ug hingpit nga midawat sa iyang
paagi, ug kining maong panagtagbo napatik sa misyon. Gikan adto, si Isaias masayod na ug
tibuok niyang kinabuhi. Dili ni masulti, ni ma- makaingon nga kinahanglan gyod nga magpili:
kahulagway siya ni Yahweh kinsa mipadayag o motoo sa Diyos, o malaglag pinaagi sa pa-
kaniya sa espirituhanon nga paagi. Ang iyang kigtagbo sa Balaan.
panan-awon, ang mga hulagway ug mga pulong Ang “serapin” nagkahulogag nagsiga. Sukad
nga iyang nadungog, sama sa mga kidlap nga sa ilang pagpuyo sa disyerto, ang mga Israelita
miguwa sa misteryoso ug dili malitok nga panag- nagpabilin nga mitoo sa maayo ug sa daotan nga
tagbo. espiritu. Sumala nila, ang uban ining mga espi-
Si Isaias naghisgot sa Balaang Diyos, sa ato ritu nagpakita sa porma sa nagsiga nga bitin
pa, hingpit nga lahi sa bisag unsang binuhat. Sa (basaha ang Num 21:4-9 ug 2 H 18:4 bahin ini).
higayon nga naa na siya, dili siya makab-ot. Kining maong teksto makatabang pagsabot
Balaang Diyos, usa ka paagi pagsulti nga ang ngano nga si Yahweh magpakita nga gilibotan
Ginoo misteryo. Si Isaias nagpabilin sa presen- sa mga anghel nga tawog panagway.
sya sa Ginoo, sa samang higayon natugob siya sa Kay labaw man sila sa tawo, kining maong
kahadlok nga dili makalisang. Atubangan sa mga binuhat makapuyo duol sa Ginoo, apan
Balaan, ang tawo nakasinati sa iyang kamaka- tabonan nila ang kaugalingon tungod sa
sasala dili tungod sa sala kondili, sa kaugalingong kahayag sa iyang himaya.
601 ISAIAS 7
Ang unang pahimangno kang Ahaz Dili ni mahitabo!
2H • 1 Dili ni moabot!
16:5-
9
7 ngaDiha nga si Ahaz, ang anak ni Yotam
anak ni Ozias, naghari sa Juda, si
8a
Kay ang Damasco ulohan sa Aram
Hari Rezin sa Aram ug si Pekang, anak ni ug kinsa ba ang Ginoo sa Damasco kondili,
Romelia, ang hari sa Israel miataki sa Jerusa- si Rezin?
9a
lem, apan wala sila makabuntog. Ang ulohan sa Efraim mao ang Samaria.
2 Kinsa may pangulo sa Samaria? Dili ba,
Pag-abot sa taho sa balay ni David ang anak man ni Romelia?
nga: “Ang kasundalohan ni Aram nag- 8b
Sulod sa lima o unom ka tuig gikan karon
kampo sa Efraim,” ang kasingkasing sa ang Efraim magun-ob
hari ug sa katawhan mikurog sama sa ug dili na mahimong nasod.
pagkurog sa kakahoyan sa lasang inig- 9b
Apan kon dili ka magmatinud-anon sa
huyop sa hangin. imong pagtoo,
36:2 3
Unya, si Yahweh miingon kang Isaias:
2H ikaw usab, dili gyod makabarog.”
18:17 “Lakaw, kuyogi ang imong anak, usa ka
Salin-nga-Mobalik. Sugata si Ahaz sa Ang Birhen nanamkon
tumoy sa sandayong sa Ibabaw sa Lanaw • 10 Sa makausa pa, si Yahweh mi- Mik
sa dalan paingon sa Uma sa Manghuhugas. 5:2
8:12 4
Ingna siya, ingon kang Ahaz: 11 “Pangayog tima- Mag
6:36
Pabiling lunsay ug ayawg kalisang. ilhan ni Yahweh nga imong Diyos, nga Mt
16:1
Pagbaton og kaisog atubangan ining duha ka maggikan sa kinailadman o sa kinatas-
tuod nga nagkaugdaw na ang kabangis, ni an.”
Rezin nga Arameo ug ang nagdilaab nga 12 Ex
kapungot sa anak ni Romelia. Nakahibalo ka Apan si Ahaz mitubag: “Dili ko 17:2
nga si 5 Aram, ang Efraim ug ang anak ni mangayo, dili ko mosulay ni Yahweh.”
Romelia naglaraw batok sa Juda, sa pag- 13
Unya, si Isaias miingon: “Karon
ingon: 6 “Ato ning sulngon, ug hadlokon.
Atong ilogon unya, ipuli ang anak ni Tabel paminaw, mga kaliwat ni David. Wala
isip hari.” 7 Apan ang Ginoong Yahweh ba mo matagbaw pagsulay sa pailob sa
miingon: katawhan, nga inyo mang sulayan ang

Ang Himaya sa Diyos mao ang kasanag gikan Busa, ang uban naghubad ini nga mga
sa Ginoo, nga naa sa Templo sa Jerusalem; bersikulo ginamit ang mga pulong nga
sama sa sentro sa kalibotan, nga nagpasidlak sa nagpasabot nga si Yahweh nagsugo kang Isaias
iyang gahom gikan sa usa ka tumoy sa kalibotan nga dili makasabot ang mga tawo ug dili
ngadto sa pikas. Busa, ang Ginoo nagpabilin makakita – ug kini layo kaayo sa teksto.
nga misteryo, apan ang iyang kusog naa bisag
asa, ug sa tanang panahon. • 7.1 Ang linya sa 7:1-9 nagsumada sa
Si Isaias midawat sa iyang misyon: kahimtang nga nahitabo sa tuig 836, diha nga
– Siya ang mamumulong sa Ginoo. ang katawhan sa Aram ug sa Israel (ang
– Imbis nga motoo, ang mga tawo nagpagahi amihanang gingharian, kansang kapital mao ang
sa kasingkasing. Samaria), misulong sa gingharian sa Juda ug sa
– Mao ni ang hinungdan sa pagkalaglag sa Jerusalem (ang habagatang gingharian). Adunay
Juda. Ang mahibilin lang mao ang gamot diin pipila ka ngalan nga tingali makahatag og
mogitib ang bag-o. kalisdanan sa pagsabot ining maong teksto: si
Himoa silang bungol ug buta… Kining mga Rezin, ang hari sa Aram ug Pekah; ug ang anak
bersikulo makita dili lang sa misyon ni Isaias ni Romalia, ang hari sa Israel (nga gitawag sab og
kondili, sa kang Jesus mismo (Mc 10:4), ug Efraim, 7:9), magkaaway.
human niya, sa mga apostol (Buhat 28:26, ug Jn Si Hari Ahaz naghunahuna sa tanan gawas sa
12:40). Mahinumdoman nila kining mga tabang sa Ginoo, nga nakatahan na sa ka-
pulonga sa pagpadayag sa kaugalingong mis- ugalingon alang sa mga sumusunod ni David,
yon. Ubos sa hagit sa pulong sa Ginoo, daghang basta mosalig sila Niya ug mangita sa hustisya.
tawo ug pundok sa katilingban ang misira sa Si Isaias misupak sa hari: kon ang mga Asirio
kaugalingon, ug mibalibad sa mensahe nga mao manghilabot, dunay dakong kadaot sa Juda,
unta ang makaluwas nila. Ang pulong sa Ginoo sama sa Israel ug sa Aram, bisan pa kon si Ahaz
alang sa atong pagbangon o paghidugmo, nag- kunsabo sa mga Asirio. Kinahanglan nga ang hari
agad giunsa nato ni pagdawat (Lc 2:34). mosalig sa kasabotan ug sa panalipod ni Yahweh.
Ang tanan gipadayag sa Hebreo busa, lisod
ang paghatag sa mga kalainan sa kahulogan. • 10. Ang panagna bahin sa usa ka Birhen
– Ang ilang kasingkasing dili makatugkad… o nga manganak usa sa labing importanti sa
ikaw ang hinungdan nga dili sila makatugkad – Biblia, bisag nagbilin nig mga pangutana nga
pareho ra ang pagsabot ini sa Hebreo. wala matubag.
– Aron dili sila makadungog ug makakita o sa Aron pagsuporta sa iyang mga pahimangno
paagi nga dili makadungog o makakita – pareho nga gipadayag na sa 7:4-9, si Isaias nagtanyag
ra ni sa Hebreo. og katingalahang timaan sa hari: Pangayog
ISAIAS 7 602

pailob sa akong Diyos? 14 Busa, ang pinaagi sa labaha nga hinulaman gikan
Gen Ginoo gyod ang mihatag kaninyo sa sa unahan pa sa suba
16:11 (sa hari sa Asiria)
Mag timailhan: kagisan ni Yahweh ang ulo
13:3
Mt Ang Birhen nanamkon ug nanganak ug kagison ang buhok sa bitiis
1:23 ug ang bungot.
Lc sa usa ka lalaki nga iyang nganlag:
1:31 21
Emmanuel. 15 Magkaon siyag binagtok Anang adlawa ang usa ka tawo
magpadako
7:22
nga gatas ug dugus, mahibalo siyang sa usa ka laking baka, ug duha ka
mosalikway sa daotan ug mopili sa karnero.
22
8:4 maayo. 16 Sa dili pa makahibalo ang Tungod sa kadaghan sa gatas,
bata pagsalikway sa daotan ug pagpili magkaon ang mga tawo sa pinabagtok
nga gatas.
sa maayo, ang yuta sa duha ka hari Kay ang gubat modaot man sa abot,
1H nga inyong giayran maawaaw. 17 May ang magpabiling buhi
12
panahon nga si Yahweh magpadala magkaon og pinabagtok nga gatas ug
dugus.
kaninyo sa kinapaitang hitabo sukad
23
nga mibulag si Efraim sa Juda. Iyang Anang adlawa ang tanang lugar 32:13
nga tinamnan og linibo ka ubas
pabuntogon ang hari sa Asiria. nga mobili og 1,000 ka salapi
18
matabonan sa sampinit ug tunok.
Anang adlawa si Yahweh motawag 24
Ang mga tawo nga may pana ma-
sa mga langyaw gikan sa labing layo ngadto,
nga sapa sa Ehipto kay ang tibuok nasod
ug sa mga buyog gikan sa yuta sa matabonan sa sampinit ug tunok.
Asiria. 25
Sa tanang kabungtoran nga kaniadto
19
Moabot sila ug mopuyo gibugwal ginamit ang piko
sa habog nga mga pangpang, walay mangahas pag-adto
sa mga lungag, sa kabatohan, tungod sa kahadlok sa sampinit ug
sa tanang sibsibanan tunok.
ug sa tanang tubod. Ang yuta mahimong sibsibanan,
diin buhian ang mga baka ug karnero
20
Anang adlawa aron manibsib.

timailhan ni Yahweh… (b. 11). Si Ahaz ang sa batan-on nga Rayna. Dinhi, si Isaias
matinahurong mibalibad aron pagtago sa iyang nagpasabot sa umaabot nga inahan sa Hari,
determinasyon nga dili moatras (b. 12). Unya, Manluluwas, ug nasayran nato nga siya si Birhen
ang propeta misinta sa kasuko: Kining mga Maria. Apan, bisan sa wala pa ang katinga-
sumosunod ni David, kinsa gipanalipdan lahang pagkahimugso sa anak sa Birhen, dag-
kanunay sa Ginoo, mga walay pulos! Adunay hang magtotoo nga mga Judio ang nagduda nga
laing kaliwat ni David nga makadala sa ang gigikanan sa Manluluwas labaw pa sa
Kaluwasan sa katawhan sa Diyos. Si Yahweh ordinaryo. Kon ang Ginoo kanunay nga nag-
nag-andam pagpadala niya. Ang iyang inahan sudya sa mga magtotoo nga wala ni nagmatinud-
(nga gitawag dinhi og Ang Birhen: tan-awa anon paghigugma niya lang, unsaon pagkahi-
unsay mosunod), maghatag niya sa ngalan nga tabo nga ang inahan sa Mesiyas usa ka babaye
angay niya (b. 14). Kining umaabot nga hari nga daghag hinigugma?
magtubo nga mapaubsanon (b. 15), ug magdala Gawas pa, sumala sa usa ka panultihon sa
og kalinaw. Sa dili pa ni mahitabo, si Ahaz ug ilang pinulongan, kasagaran moingon sila ang
ang pamolitika sa iyang mga kaliwat sigurado Birhen sa Israel o ang Birhen nga anak sa Sion
nga magdala og hingpit nga kalaglagan sa sa pagpasabot sa katawhan ug sa balaan nga
nasod. syudad (Is 37:22). Busa, alang nila, ang
Adunay pipila ka punto nga angay tin-awon: bersikulo: ang Birhen nanganak sama
1. Ang Emmanuel nagkahulogan og ang paminawon sa: ang matoohon nga katilingban
Diyos-uban-nato. Kining bataa wala lang mopahimugso sa Mesiyas. Si Maria kina-
maghatag kanato sa panalangin sa Ginoo, o hanglan nga birhen, apan nagrepresentar sab
katingalahan ug diyosnong kaluwasan, apan siya sa tanang magtotoo nga naglaom sa
pinaagi niya, ang Ginoo mag-uban sa katawhan Manluluwas uban ang putli nga kasingkasing
ug ang mga saad nga nadungog na sa (tan-awa sa Lc 1:31). Angay sab nga hinum-
makadaghan, mahimong tinuod: Ako ang ilang doman nga, bisan sa wala pa si Jesus, ang
Diyos, ug sila ang akong katawhan.” (Os 2:25; Griyego nga paghubad sa Biblia nag-ilis na sa
Ez 37:27; Reb 20:3). pulong birhen ngadto sa orihinal nga termino
2. Ngano nga gihisgotan ang Birhen? Ang ini, batan-ong dalaga.
termino nga gigamit sa Isaias wala gyod 3. Makapatingala tingali nga gipahibalo ni
magpasabot sa Birhen, kondili sa batan-on nga Isaias ang Kaluwasan sa katawhan sa Diyos isip
dalaga, ug kon gigamit sama ini, nagpasabot tubag sa Ginoo kang Ahaz, o isip butang nga
603 ISAIAS 8
Ang mga tubig sa Siloe naghinayhinay ug kamong tanan magun-ob.
pagdagayday Pamati kamong tua sa layo! Pangandam
Jer • 1 Si Yahweh miingon kanako: “Pag- alang sa gubat ug sa inyong pagkapukan!
32:11 8 kuha og lapad nga butang nga imong
10
Magplano mo, apan mapakyas ni. Rom
8:31
kasulatan ug isulat sa yanong sinulatan: Manaad, apan dili matuman.
Dalia pagsakmit, ang pag-awas duol na. Kay ang ‘Diyos nia uban nato.’
10:5 2
Buhata ni sa atubangan ni Urias, ang pari,
ug ni Zacarias, ang anak ni Yerebekias, Si Yahweh ang Diyos nga nagtago
akong kasaligang saksi. • 11
7:14 3
Nakighilawas ko sa akong asawa. Si Yahweh misulti diha nga ang 20:7
Jer

Nagmabdos siya ug nanganak sa usa ka iyang kamot migunit nako. Gipahi-
lalaki. Unya, si Yahweh miingon: “Tawga mangnoan ko niya aron dili ko mosu-
siyag Abtik sa pangawat – duol ang bay sa dalan ining mga tawhana.
kawatonon. Mao ni ang pulong ni Yahweh: 12
4
Sa dili pa makahibalong motawag ang “Ayawg sulti bahig kunsabo sa 7132,
bata sa iyang amahan o inahan, ang katiga- matag panahon nga kining mga tawha- 1P
3:14
yonan sa Damasco ug ang kinawat sa Sama- na malisang sa kunsabo. Ayawg kahad-
ria dad-on sa hari sa Asiria.” lok sa ilang gikahadlokan ni malisang
5
30:15 Miusab si Yahweh pagsulti: 6 “Kay kining
mga tawhana misalikway man sa nagdagay- uban nila. 13 Si Yahweh ra nga Labing
dayng tubig sa Siloe, ug nahadlok ni Rezin ug Gamhanan ang inyong saligan. Siya ang
Jer
46:7-
sa Anak ni Romelia, 7 ang Ginoo magdala inyong kahadlokan ug kalisangan.
8 batok nila sa mga tubig sa suba, lawom ug 14
Dn kusgan – ang hari sa Asiria uban sa tanan Siya ang mahimong dalangpan, 2:34Lc
11:10
niyang gahom. apan siya sab ang mahimong babag, 9Rom 32-
10:28 Mobaha ni sa tanan niyang agianan ang bato nga makadaot sa duha ka 33
ug moawas sa tanang pangpang. nasod sa Israel. Sama siya sa lit-ag ug 12:8P
8
Molukop ni sa Juda;
mobaha ug moagi laang alang sa katawhan sa Jerusalem. Reb
15 21:22
nga taga liog. Daghan ang matakilpo. Daghan ang Mt
Modako ug mokaylap sa kinatibuk-an sa matumba, mahulog sa lit-ag ug ma- 21:44
imong yuta. dakpan.”
O Emmanuel!” 16
9
Ipabati na ang singgit sa pakiggubat, O Si Yahweh mipadayon: “Ibutang 29:11 Dn
mga nasod, sa sobre kining maong kamatuoran ug 12:4

mahitabo sa umaabot nga pipila ka tuig. Apan si ang kahibulongan nga ngalan nga gihatag ni
Isaias nagsulti isip propeta nga nagtuhog sa usa Isaias sa iyang anak nagsilbi nga pasidaan sa
ka panan-awon sa panghitabo nga pareho rag tanan. Ang maong ngalan, uban sa ngalan nga
kinaiya, bisag nahitabo sa lainlaing panahon. Emmanuel, nahimong usa ka parisan ining
Makaingon ta nga kadtong ngitngit nga katuigan maong kapitulo, ug sila nagkatakdo sa pagpun-
nagpahibalo sa umaabot nga kalisdanan, ting sa pagsulong ni Ahaz ug sa kalingkawasan
kawad-on, ug kasal-anan, nga nagtibuok sa mga nga moabot ra unya. Ang katubigan sa Siloe
katalagman nga mag-una sa dili pa moabot ang (8:6) mao ra ang bugtong tinubdan sa tubig sa
Gingharian sa Diyos. Jerusalem, nga nahimutang sa usa ka patag nga
Si Isaias naghatag og timaan kang Hari Ahaz, bungtod. Nagsimbolo sila sa tinago nga pana-
ngadto sa mga sumosunod sa trono, nga kaliwat lipod sa Ginoo, nga naa sa taliwala sa Iyang
ni David (7:13), ug sa tanan nga nagpuyo sa katawhan nga nagtoo gyod niya. Samtang ang
kalibotan nga nadaot sa sala; ug kining mga hari sa Asiria, nga gipangayoan ni Ahaz og
timaan nagpunting kang Cristo. Sama sa nawala tabang, mahimong sama sa suba nga molunop
nga Paraiso, naa ang hulagway sa usa ka sa tanang kabtangan. Iyang lumpagon ang mga
babaye, o sa anak sa usa ka babaye nga moligis kaaway sa Juda, apan biyaan sab nga bungkag
sa ulo sa bitin; dinhi duna tay laing hulagway – ang Juda. Dinhi, ato sab nga maaninaw ang mga
sa usa ka birhen uban sa iyang anak, ang Diyos- panagna sa padulngan sa mga moderno nga
uban-kanato. Si Emmanuel nag-antos alang sa kanasoran nga nagtoo nga masulbad nila ang
sala sa iyang kaigsoonan, mao nga makahimo kaugalingong suliran pinaagi sa pagsakay uban
siya pagpakig-uli nato sa Diyos. sa panon sa gamhanan nga mga nasod.
Ang katalirongan ni Isaias klaro kaayo nga
wala makasabot ining tanan. Diha ang sa • 11. Si Yahweh misulti diha nga ang
pagdagan sa panahon nga ang kahulogan sa iyang kamot migunit nako. Si Isaias nagpa-
maong timaan sumala sa paggamit ni Isaias, sabot sa usa adtong mga dagkong ingkwentro
mahimong hubaron nga katingalahang hitabo. nga ang Ginoo naghimo niya nga Iyang propeta,
ug siya ubos sa mando sa Espiritu sa Ginoo.
• 8.1 Ang mga propeta nagtudlo pinaagi sa Ayawg sulti bahig kunsabo! Ang unang mga
ilang mga pulong ug sa ilang mga buhat. Dinhi, butang nga gihimo sa Diyos mao ang pagpa-
ISAIAS 8 604
20
takpi samtang nagtan-aw ang akong “Balik sa pagtudlo ug pagsaksi sa ka- 8:16

tinun-an.” matuoran.” Walay tigtagnatagna nga maka-
17 pahilom ining mga pulonga. Alaot sila nga
Slm
22:25
Busa, maghulat ko ni Yahweh nga dili modawat ini.
nagtago sa Iyang nawong sa katawhan 21
Minghoy ug gutom,
Slm
132:
ni Jacob. Ako siyang gilaoman. 18 Ania naglaruylaroy sila sa kayutaan.
13 ra ko ug ang mga anak nga iyang gi- Tungod sa gutom maglagot sila
ug manunglo sa ilang Diyos
hatag kanako. Kami ang timailhan ug ug ilang hari.
timaan sa Israel gikan ni Yahweh nga 22
Mohangad sila sa kahitas-an,
labing gamhanan. Nagpuyo siya sa ug motan-aw sa kalibotan,
bukid sa Sion. apan kabalaka, kahadlok ug kangitngit
ang tua didto.
1S • 19 Kinahanglan ba nga sultihan mo sa Sa tumang kaguol itulod sila sa kangitngit.
28:7
2H mga tawo nga maayong mangonsulta sa Apan kangitngit lang ang naa sa tibuok
21:6 mga medyom ug espiritista nga naghung- kayutaan sa panaugdaog.
hong ug nagyamyam? Ingna sila: “Ang ka- 23
Bag-o niyang gisakit ang yuta ni 2H
15:29
tawhan, tinuod, kinahanglang mokonsulta Zabulon ug ang yuta ni Neptali. Sa dili Mt
sa ilang mga diosdios! Sa ngalan sa mga madugay himayaon niya ang yuta unahan sa 4:15
buhi, mangonsulta ba mo sa mga patay?” Jordan: Sa Galilea sa mga pagano.
Natawo alang nato ang usa ka bata
8:23 • 1 Angkatawhan nga naglakaw sa kangitngit
60:1
Mik
9 nakakita og dakong kahayag.
7:8
Lc May kahayag nga misubang
1:78-
79
sa nagpuyo sa yuta sa anino sa kamatayon.
Slm 2
126 Gipadak-an mo ang nasod;
gipun-an ang ilang kalipay.
Nagmaya sila diha nimo,
sama sa pagmaya sa katawhan sa ting-ani;
sama sa pagmaya sa kalalakin-an inig bahinbahin na
sa ilang kinawat.

lingkawas niya sa kahiktin sa panghunahuna sa Si Yahweh nagtago sa Iyang nawong sa
mga tawo, kinsa, sa panahon sa kalisod, nadala katawhan ni Jacob. Sa tawhanong pinulongan,
sa ilang kahadlok imbis mangita og bag-ong ang katawhan sa Jerusalem wala magplano nga
pamaagi. Gikan adto, dili na siya mababagan pa mosunod sa sugo ni Yahweh nga gihatag pina-
bisan sa kalisod sa katawhan hinuon, maghulat agi ni Isaias, ug ang Ginoo wala maghimog
sa bag-ong tawo nga giandam sa Ginoo. milagro aron pagkumbensi nila adtong pana-
Kami ang timailhan ug timaan sa Israel. Si hona. Ang Ginoo dili kasagaran magpakita og
Isaias mitapos na sa iyang patigayon ug pagwali, mga milagro, apan siya nagtago aron pagputli
ug ang katawhan wala makapaminaw niya. Ang sa atong pagtoo sa Iyang pulong.
iyang buhaton karon mao ang pagpaabot sa
hilom sa panghitabo nga motumaw. Ang iyang • 19. Ang Israel nga wala maminaw sa
2 ka mga anak nga gihatagan og makahulo- pulong sa buhi nga Ginoo, nahibilin nga walay
ganon nga ngalan: Dalia pagsakmit, ang pag- laing kapilian: ang pagkonsulta sa mga patay
awas duol na (8:1), ug ang Salin-nga-mobalik pinaagi sa mga manalagna ug sa tigpataliwala.
(7:3), nagpahinumdom sa tagsa-tagsa sa iyang Gihimo sila nga kataw-anan ni Isaias (8:19-20).
mga panagna. Ang una sa maong mga ngalan • 9.1 Kining maong balak posibli nga
nagpasabot sa dinaliang umaabot; ang ikaduha gihimo sa tuig 732 diha nga ang hari sa Asiria
sa kataposan sa krisis (tan-awa ang 10:20). mibungkag sa Israel, nga igsoon ug kaaway sa
Si Yahweh nga labing Gamhanan lang ang samang higayon. Sumala sa ilang kustombre,
inyong saligan. Siya ra ang inyong kahadlokan ang mga Asirio midala og usa ka bahin sa ka-
ug saligan. Alang sa Jerusalem, usa ka pribilihiyo tawhan ngadto sa usa ka tumoy sa ilang ging-
nga naa ang Ginoo sa taliwala nila. Ang mga harian. Nagpuyo sila sa teritoryo ni Zabulon ug
Judio magtan-aw gyod sa Ginoo ug mosunod Neftali (tan-awa ang gisundan nga parapo) nga
niya kay sa mahadlok sa mga tawhanong kaku- nahimong Galilea, human sa pipila ka siglo nga
yaw. milabay. Nagkatibulaag sila taliwala sa mga pa-
Diha sa ilang taliwala, ang Ginoo sama sa bato gano, ug migawas sa Balaang Kasaysayan aron
nga halos dili makita sa dalan, apan makapandol mosulod sa kangitngit.
sa wala makakita. Si Jesus ang migimaw nga Ang kalingkawasan nga gisaad kanila
bato nga makapandol (Mt 21:14). gipresentar nga madugmokon nga kadaogan sa
605 ISAIAS 9
3
Sama sa adlaw nga ang Midian napildi, 10:27
14:25
imong giputol ang yugo nga ilang gipas-an, Mag
7:15-
ang rehas sa ilang mga abaga, 25
ug ang latigo sa tigdaugdaog nila.
4
Ang sapatos sa sundalo nga nagamit sa gubat,
ang bisti nga natumog sa dugo
ilabay sa gawas aron sunugon,
himoong sugnod sa kalayo.
5
Kay usa ka bata ang natawo alang nato, 7:14
Dt
gihatagan tag anak nga lalaki. 10:17
Mik
Ang tinuod nga dayandayan gibutang sa iyang liog, 5:1-3
Zac
ug ang iyang ngalan gimantala: 9:9
“Talagsaong Magtatambag, Langitnong Bayani; Slm
2:6
Walay Kataposang Amahan, Prinsipe sa Kalinaw.” 45:7
72:17
6
Walay kataposan ang pag-usbaw 110:2
Lc
sa iyang gamhanang pagmando sa kalinaw. 10:11
Jn
Lapad ang yuta nga nasakop niya. 3:16
Reb
Maghari siya sa trono ni David 19:12
ug sa tibuok niyang gingharian. 11:9
Tukoron ni ug ampingan sa kaangayan ug katarongan 32:18
33:20
gikan karon hangtod sa kahangtoran.
Himoon ni sa mainitong gugma ni Yahweh nga Labing Gamhanan.
Mga hulga batok sa Israel 8
Ang katawhan sa Samaria ug Efraim
• 7 Si Yahweh misulti batok ni Jacob; ang nakakita. Misulti siya sa ilang kagarboso ug
hukom gipahamtang sa Israel. sa kamapahitas-og kasingkasing: 9 “Ang

Ginoo, nga nagsaulog sa paghari sa kalinaw, ug nga may kalambigitan sa maong Diyosnong
may kalambigitan sa Emmanuel, ang bag-ong Saad nga daw mahitabo dayon:
natawo nga bata. – Si Abraham gisaaran og anak ug natawo si
Ang katawhan nga naglakaw sa kangitngit Isaac; apan ang tinuod nga manununod mao si
… Nakita sa Ebanghelyo (Mt 4:15) ang maong Cristo. Si Abraham gisaaran og yuta alang sa
katawhan nga mao sab ang panon nga giwa- iyang mga anak nga magpuyo sa Canaan; apan
lihan ni Jesus: ang tinuod nga yuta mao ang Gingharian sa
– katawhan nga gimandoan sa tanang klase sa Diyos.
malupigon. – Si David gisaaran og kaliwatan ug malung-
– katawhan nga nangita sa kahayag ug walay tarong gingharian, apan si Cristo ang piho nga
paglaom. hari, dili si Solomon.
Kay usa ka bata ang natawo alang nato – ang Dinhi, kinahanglan natong basahon ang kapi-
momando sa kalibotan ug mobungkag sa garbo tulo 11 sa sulat sa mga Hebreo. Mabasa nga ang
sa mga nasod. katawhan padayon nga nangita sa malungtaron
Prinsipe sa Kalinaw nga nagsunog sa mga nga syudad sa tanang katuigan.
armadong gamit. Sa pagkatinuod, ang Biblia nagtudlo sa pag-
Talagsaong Magtatambag, sa ato pa, kaba- laom, nagpadayag sa kutay sa mga tumong nga
hin sa Langitnong Konseho diin ang Ginoo nag- atong pangandoyon, kab-oton ug sa paghimo
himog mga hukom. ini, motubo ta hangtod nga motutok na lang sa
Amahan sa bag-ong kaliwatan, sama ni mapanunod nato human sa kamatayon nga
Abraham. Bayani sama ni David, ang haring gisaad sa Ginoo. Apan, sa matag malipayong
manggugubat. panghitabo – pananglitan ang pagkahimugso sa
Kining bag-o nga panagna sa tino nga kaling- bag-ong natawo nga bata – ang mga magtotoo
kawasan ug sa Manluluwas wala magklarog makakita og timaan sa Gingharian sa Kalinaw
kanus-a. Sa 7:10-15, nahisgotan nga ang nga gihatag kanato sa Diyos.
katumanan sa mga saad sa Diyos mahimo pang
malangan og dugay kay sa atong gihunahuna. • 7. Ang balak nga nagsugod dinhi ug na-
tapos sa 10:4 nasulat adtong mga tuig sa wala
WALA NATO BIYAI ANG PAGLAOM pa ang tuig nga bag-o pa lang natong nakita.
Sa Biblia, dunay daghang gisaad sa unahan Gisulat ni alang sa katawhan sa Israel nga nag-
ISAIAS 9 606

mga tisa nangatumpag, apan amo ning pa- batan-on ni maluoy sa ilang mga ilo ug
barogon pagbalik ginamit ang mga sinapsap byuda. Nadaotan ang tanan ug nawala nila
nga bato. ang Diyos; ang tanang baba nagsultig
Ang mga kahoyng sikomoro gipamutol binoang.
na, apan pulihan namo pagtanom og mga Apan bisan pa ining tanan, ang iyang
sedro.” 10 Busa, si Yahweh mipabarog sa ilang kasuko wala mahupay. Ang iyang kamot
mga kaaway ug gipalihok sila: 11 Gikan sa andam nga mohampak. 17 Kay ang kadaotan
sidlakan ang mga Arameo, gikan sa kasadpan nagsunog sama sa kalayo. Ugdawon ini ang
ang mga Pilisteo. Inablihan ang baba gilamoy tunok ug ang sampinit. Mosilaob ni samtang
nila ang Israel. Apan bisan pa ining tanan, ang magdilaab sa kalibonan ug mapalong sam-
iyang kasuko wala mahupay. Ang iyang tang ang aso nagkadyotay. 18 Sa kapungot ni
kamot andam na nga mohampak. Yahweh nga Labing Gamhanan ang kayu-
12
Ang katawhan wala mobalik kaniya nga taan silaban. Gisunog ang katawhan sama sa
mao ra usab ang mihampak nila. Wala nila sugnod sa kalayo. Walay moluwas sa iyang
pangitaa si Yahweh nga Labing Gamhanan. igsoon. 19 Bisag unsaon nila pagkaon gutu-
13
Hinunoa, giputol ni Yahweh ang ulo ug mon gihapon sila. Ang ilang kahangol walay
ikog, lukay ug sagbot sa Israel sa usa lang ka katagbawan. Ang matag-usa mokaon sa
adlaw. 14 Ang mga magulang ug ang inila nga karne sa iyang igsoon. 20 Ang Manases mola-
mga tawo mao ang ulo; ang ikog ang mga moy sa Efraim: ang Efraim molamoy sa
propeta sa bakak. Manases; ug magdungan silag sulong batok
15
Ang ilang mga giya mipasalaag nila, ug sa Juda. Bisan pa ining tanan, ang iyang
ang mga karnero nangawala. 16 Busa, ang kasuko wala mahupay, ang iyang kamot
Ginoo, dili mopalingkawas sa ilang mga andam nga mohampak.

Ang inhustisya sa balaod
1
Alaot ang naghimo og mga
Pan
22:22
10 balaod nga hiwi
ug malupigon nga mga sugo!
2
Ex Alaot ang nangawat sa mga kabos sa ilang katungod
22:22;
Dt ug naghikaw sa akong katawhan sa hustisya!
24:17;
Job
Gibiktima nila ang nagbangotan nga mga asawa ug byuda.
31:14 Ilang gihulga ang mga ilo ug sinalikway.
3
Sof Unsay inyong buhaton sa adlaw sa silot,
1:18
sa panahon nga ang kalisdanan moabot gikan sa layo?
Asa man mo mangitag panabang?
Kang kinsa ninyo ibilin ang inyong katigayonan?
4
Wala moy laing buhaton gawas sa pagsibog
uban sa mga dinakpan ug mga hininginlan,
o matumba mo uban sa mga patay.
Bisan pa ining tanan ang kasuko ni Yahweh wala mahupay,
ang iyang kamot giisa gihapon, andam nga mohampak.
Asiria: instrumento sa Ginoo 7
Apan wala ni niya hunahunaa.
• 5 Alaot ang Asiria, ang baston sa akong Ang iyang kasingkasing naghambin og
10:27
kasuko, ang sungkod sa akong kapungot! laing mga mithi.
14:24-
27
6
Batok sa nasod nga walay Diyos, ako Ang iyang pangandoy mao ang pagguba,
30:27 ning gipadala ang paglaglag sa tanang kanasoran.
Jer 8
51:20 aron mangawat ug manglungkab, Kay miingon siya:
aron motunobtunob nila sama sa lapok “Dili ba, ang akong pangulo sama sa mga
diha sa karsada. hari?
Mlk
4:12 padayon nga walay pagtagad sa Ginoo, bisag Biblia nga hatagan pagtagad. Sa ubang linya,
nahuyang na sila sa ilang kapildihan. ang mga langyaw gihisgotan sab.
Ang misaway sa propeta sa ngalan sa Ginoo, • 10.5 Kining maong balak nagpadayag sa
mao ang inhustisya sa ilang katilingban. mga Asirio diha nga nahimo silang hulga pana-
Sa 10:2, byuda, ilo ug sinalikway mao ang hon sa kampanya sa tuig 701 (tan-awa ang
klase sa mga tawo nga kanunayng gihisgotan sa komentaryo sa kapitulo 31).
607 ISAIAS 10
9
Dili ba, sama ra ni sa Kalno ug sa Ubos sa kabuhong niya sa tanang butang,
Karkemis, modilaab ang siga
37:12 sa Hamat ug sa Arpad, nga sama sa makaugdaw nga kalayo.
17
sa Samaria ug Damasco? Kalayo ang Kahayag sa Israel
10
Sama ra sa akong kamot nga nakailog ug ang iyang Balaan kalayo
sa kaharian nga nagsimbag mga diosdios, nga mosunog ug mougdaw sa mga
kansang mga kinulit nga larawan mas dag- sampinit ug tunok
han pa kay sa Samaria ug Jerusalem; sa usa lang ka adlaw.
18
11
sama ra sa akong gibuhat sa Samaria Ang iyang kalasangan ug mabungahon
ug sa iyang mga diosdios, dili ba nako ni bu- nga kayutaan
haton sa Jerusalem ug sa iyang mga dios- hutdon pagdaot ni Yahweh,
dios?” sama nga ang tawong nasakit mamatay.
19
12 Ang salin nga mga kahoy sa kalasangan
Inigkahuman ni Yahweh sa tanan ni- madyotay na kaayo sa ingon, sayon nang
yang buluhaton sa bukid sa Sion, sa Jerusa- iphon
lem, iyang silotan ang hari sa Samaria tu- ug malista sa usa lang ka bata.
ngod sa iyang tig-a nga garbo ug mapahitas-
ong panginsulto. 13 Kay ang hari miingon: Ang salin mobalik 1:9
“Tungod sa kaugalingong kusog 4:2
• 20 Anang adlawa, ang salin sa Israel ug
ug kahibalo nahimo ko kini. 6:13
Maayonglaki man ko, ang naluwas sa katawhan ni Jacob dili na
akong napadak-an ang mga utlanan sa mosalig sa tawo nga mibuntog nila kondili, sa
katawhan. Diyos lang sa Israel. 21 Ang salin nga mobalik
Nakapangawat ko sa mga bahandi. – ang salin ni Jacob – ngadto sa makaga-
Akong gipulbos ang mga lumolupyo gahom nga Diyos. Rom
22 9:27
sama sa abog. Kay bisag ingon kadaghan ang imong
Napakanaog ko ang mga hari sa ilang katawhan, O Israel, sa balas sa dagat, ang
salin lang ang mobalik. Ang ilang kataposan 28:22
mga trono.
14
Sama sa pagkab-ot sulod sa salag, gilatid na, mogawas ang katarongan. 23 Kay
ang akong kamot mohakot sa bahandi sa ang Ginoo, si Yahweh nga Labing Gam-
kanasoran. hanan, mitakda na sa kataposan sa tanan,
sumala sa iyang gisugo sa tibuok kalibotan. 37:6
Sama nga ang usa motapok sa biniyaang 24 Ex
mga itlog, Miingon ang Ginoo, si Yahweh nga 5:14
ako sab mokuha sa katigayonan sa ka- Labing Gamhanan:
libotan. “O akong katawhan nga nagpuyo sa Sion,
Walay usa nga makapakayab sa iyang ayaw mo kahadlok sa mga Asirio nga nag-
pako hampak ninyo sa ilang garote ug nagbakyaw
o makapabuka sa iyang mata aron mag- sa ilang sungkod batok ninyo sama sa gihi-
himog honi sa pagsupak.” mo sa Ehiptohanon. 25 Sa dili madugay ang
15
Mas bililhon ba ang atsa akong kapungot batok ninyo mawala na, ug
kay sa tawo nga naggamit ini? mapunting sa ilang kapildihan.”
26
Nakapadako ba ang gabas sa kaugali- Si Yahweh nga Labing Gamhanan –
ngon molatos nila sama sa iyang gibuhat sa taga
labaw kay sa tawo nga naggamit ini? Midian sa may bato sa Oreb. Ang iyang
Kon mao na, mora hinuon og ang baston sungkod maanaa ibabaw sa kadagatan. Iya
ang naggamit sa tawo nga nag-isa ini ning iisa sama sa gihimo niya sa Ehipto.
31:9 27
o ang garote nga nagmando sa tawo nga Anang adlawa, ang ilang karga kuhaon
dili hinimo sa kahoy. sa inyong abaga ug ang ilang yugo kuhaon sa
16
Busa, ang Ginoo, si Yahweh nga labing inyong liog. Ang yugo gub-on.
Gamhanan, 28
Naabot sila gikan sa Rimon, ug
magpadala og makadaot nga sakit mangadto sa Ayot
sa gibantog nga kasundalohan sa hari. agi sa Migron.

• 20. Sa 8:3, ato nang nahisgotan ang anak Gikan sa panahon nga ang Ginoo misulti ni
ni Isaias nga iyang gitawag: Abtik sa pangawat, Elias bahin sa 7,000 ka tawo (1 H 19:18), ang
duol sa kawatonon. mga propeta kanunay nga nagsulti nga ang
Dinhi giisplikar ang ngalan sa usa niya ka mga sala sa Israel dili makapapas sa plano sa
anak nga gihisgotan sa 7:3 nga Salin nga Diyos. Usa ka “salin” ang magpabilin sa pana-
mobalik. Makadaghan sa Biblia atong makit-an hon nga mabungkag ang Israel, ug sila moba-
ang Salin nga nagpasabot sa mga salin sa lik. Aduna niy duha ka kahulogan:
Israel, nga mao ang gamay nga pundok nga – mobalik gikan sa mga nasod diin sila gidala;
mahibilin human siloti sa Ginoo ang Israel
tungod sa ilang pagkadili matinud-anon (tan- – mobalik sa ilang Ginoo sa ilang kailadman;
awa ang Am 5:15). mobalik sa Ginoo sa ilang mga kasingkasing.
ISAIAS 10 608
32
Nakuha nila ang ilang gikinahanglan sa Karong adlawa ang mga nanulong 1S
21:21
Mikmas. mohunong sa Nob.
29
Nakalatas sila sa mga agianan Iwarawara nila ang ilang mga kumo
ug nagkampo karon sa Geba diin sa bukid sa Dalagang Anak ni Sion,
mopalabay sila sa kagabhion. sa bungtod sa Jerusalem.
33
Ang Rama nalisang; Tan-awa, ang Ginoo, si Yahweh nga
ang Gibea ni Saul milayas na. Labing Gamhanan,
30
Ipataas ang inyong mga tingog, O namutol sa mga sanga sa tumang
mga anak ni Galim. kapintas.
Madungog unta ni sa Lai Ang mga tag-as nga kahoy gipanguha na.
34
ug matubag sa Anatot. Ginamit ang atsa, gipamutol na niya
31
Milayas na ang taga Madmena. ang kakahoyan.
Ang katawhan sa Gabin nanagan aron Ang Lebanon ug mga Sedro niini
pagluwas sa ilang kinabuhi. nangatumba.

Ang Prinsipe sa Kalinaw
4:2 • 1 Gikan sa tuod ni Jese moturok ang salingsing;
1S
16
Jer
11 gikan sa gamot ang usa ka sanga motubo ug mamunga.
23:5 2
Rom Ang Espiritu ni Yahweh mopuyo diha niya –
15:12
usa ka Espiritu sa kinaadman ug sa panabot.
2S
23:2
Ang Espiritu sa maayong tambag ug gahom,
Pan ang espiritu sa kaalam ug kahadlok ni Yahweh,
8:12-
3
14
Jn
aron maghari siya sa kahadlok sa Ginoo.
1:32 Dili siya mohukom pinaagi sa iya lang nga makita sa mata
Col
2:3 ni sa madungog sa dalungggan.
4
Reb Apan uban sa kaangayan hukman niya ang mga kabos,
2:16
ug uban sa katarongan mopakanaog siya og hukom alang sa mga aghop.
Sama sa usa ka sungkod, ang iyang pulong mohampak sa madaugdaogon.
Ang gininhawa sa iyang ngabil mopatay sa makasasala.
5
Ef Kaangayan ang ibakos niya sa iyang hawak;
6:14
2Tes
kamatuoran ang ibaat sa bat-ang.
2:8 6
Ang lobo mopuyo uban sa karnero;
Gen
2:19 ug ang tigre mopahulay uban sa nating kanding;
9:2
Lev
ang nating baka manibsib uban sa nating liyon.
26:6
Os
2:20 • 11.1 Kadtong nakabasa sa Bag-ong Ang Espiritu sa Ginoo mokunsad kaniya sama
Kasulatan nasayod nga ang Judio sa panahon ni sa Iyang gibuhat sa mga propeta, ug labaw pa
Jesus nagpaabot Mesiyas. Apan dili ni tinuod sa gani. Ang mga propeta gidasig sa misteryosong
tanang panahon. Sukad ni Abraham ngadto ni gahom nga gitawag og Espiritu sa Ginoo, apan
David, ang mga Israelita nangita sa yuta nga dili sa tanang higayon. Diha Niya, ang Espiritu
gisaad sa Diyos, ug ila ning nakuha. Human ni magpuyo sa kanunay nga:
David, nagtoo sila nga wala nay laing makalabaw – espiritu sa kaalam ug kalantip sa pangisip,
sa iyang pagkahari ug sa mga 250 ka tuig nga sama ni Solomon.
misunod, naglaom sila nga ang kasamtangan ug – espiritu sa hustong hukom ug kalig-on, sama
umaabot nga mga hari mahisama lang ni David. ni David.
Ang saad sa Diyos kang David mahitungod sa – espiritu sa kahibalo ug pagtahod sa Ginoo,
iyang mga kaliwat, wala nila sabta nga mao ang sama ni Moises ug sa mga Patriarka.
balita sa umaabot nga Mesiyas. Apan uban sa kaangayan, hukman niya ang
Si Isaias ang unang nagbalita bahin sa Mesiyas mga kabos, ang permanenti ug unang katung-
nga usa ka hari sama ni David, apan labaw pa. danan sa mga hari. Ang Mesiyas-nga-hari mao
Dinhi girepresentar siya sama sa usa ka ang pangabaga sa Ginoo nga nag-atiman sa mga
salingsing gikan sa tuod sa kahoy nga bag-o lang kabos ug kinahanglan nga madawat niya ang
giputol. Busa, iyang gisugyot nga ang Espiritu o Ginhawa sa Ginoo, alang ining maong
kasamtangan nga mga hari nga makasasala ug paningkamot. Dili angay nga ilain ang materyal
kulang sa pagtoo, kinahanglan nga manga- nga kalingkawasan sa espirituhanon ug daw
wagtang. Labaw pa sa pagkakaliwat ni David, pasagdan lang sa magtotoo ang uban nga motu-
ang Emmanuel mahimong bag-ong David kod sa makiangayong kalibotan. Ang lihok sa
(gitawag siya nga anak ni Jesse sama ni David). Ginoo nga makaluwas sa katawhan dili bulag sa
609 ISAIAS 12

Usa ka gamayng bata ang magdala nila.
7
Sa ilang panaghigalaay, ang baka ug ang oso
makakita sa ilang mga anak nga nagtupad pagpanghigda.
Sama sa baka, ang liyon mokaon og sagbot. Gen
8
Ang gagmayng bata magdula sa tagoanan sa bitin. 3:15

Isuksok sa gagmayng bata ang kamot sa luklokanan sa halas. Hb
9 2:14
Walay modaot o moguba sa akong balaang bukid.
Sama nga ang tubig nagpuno sa dagat,
ang kalibotan mapuno sa kahibalo ni Yahweh.

Rom
• 10 Anang adlawa ang kamot ni Jese kaaway. Ang Efraim dili na masina sa Juda ni
15:12 ibayaw isip timaan sa mga nasod. Ang ang Juda mosupak sa Efraim.
14
katawhan moabot aron pagpangita niya. Apan ang duha mosubay sa mga Sof
Busa, gihimo niya ang iyang pinuy-anan nga utlanan sa Pilistea paingon sa kasadpan 2:5
mahimayaon. ug mangawat sa katawhan sa silangan.
11
40:3 Anang adlawa si Yahweh mobakyaw na Sulngon nila ang Edom ug Moab ug himo-
Ex sab sa iyang kamot aron pagpanag-iya sa ong ulipon ang mga Amonita.
3:20 15
salin sa iyang katawhan gikan sa Asiria, Pahubson ni Yahweh ang dagat sa Ex
Ehipto, Patros ug Etiopia, gikan sa Elam, Ehipto. Iyang ikahig ang iyang kamot sa 14:21
Senaar, Hamat ug sa kabaybayonan sa dagat. Eufrates sa tumang kasuko ug himoon
12
Magbutang siyag timailhan sa kanasoran ining pito ka sapa aron dunay malabngan
ug magtapok sa mga hininginlan sa Israel. ang tawo.
16
Iyang tigomon ang nakatag nga katawhan sa Duna unyay dakong dalan nga maa- 40:3
Juda gikan sa tanang suok sa kalibotan. gian sa salin sa iyang katawhan nga ma-
13
Wad-on sa Efraim ang iyang panga- malik gikan sa Asiria, sama nga diha ini
bubho ug ang Juda mawad-an sa mga alang sa Israel nga migawas sa Ehipto.

Ang awit sa naluwas
1
Anang adlawa moingon ka:
12 “Nagpasalamat ko nimo, O Yahweh.
Bisag nasuko ka,
nawala ang imong kasuko
ug imo kong gihupay.
2
Tinuod nga ang Diyos ang akong kaluwasan.
Kaniya misalig ko. Dili na ko mahadlok Ex
15:2
kay si Yahweh nga Diyos ang akong kusog.
Siya ang akong honi;

pag-edukar sa mga tawo: Ang iyang pulong logan sa Diyos, nga tawo sa Espiritu. Tan-awa
mohampak sa madaugdaogon ug maghari ang ikaduhang bahin sa Is 42:1. Ang Ebang-
siya sa kahadlok sa Ginoo.” helyo ni Lucas nag-ingon ini bahin ni Jesus: Ang
Sayop ang paghunahuna nga uban ni Cristo Espiritu sa Ginoo (Lc 4:18). Kon ang Espiritu sa
matapos ang pagpangandoy sa hustisya. Ang Diyos ihatag sa mga magtotoo pinaagi sa sa-
gugma ug pasaylo nga gisangyaw ni Jesus nag- kramento sa pirma, ang simbahan nahinumdom
dala sa Kaluwasan sa katawhan pinaagi sa kama- sa Espiritu sa kaalam, kahibalo, kalig-on ug uban
tuoran, hustisya ug panag-ambitay sa pagkaon. pa.
Kon malimtan kining panginahanglan, ang es-
pirituhanon ug yanong gugma walay kalainan sa • 10. Ang balak sa 11:10-16 gisulat sa
ulahing bahin sa panahon sa pagkabihag. Gibu-
usa lang ka handurawan. tang ni dinhi aron mapakita ang panagna bahin
Ang pagbag-o sa katawhan sa Diyos makita sa sa “tuod ni Jese”.
kinaiyahan: ang liyon mokaon og sagbot. Ato Sa bersikulo 10 ug 12; timan-i ang tema sa
ning mabutang sa modernong pinulongan: sala- timailhan sa kanasoran nga makita sab sa Lc
mat sa teknolohiya ug pagtinabangay tali sa 2:35, apan sa lahi nga porma.
katawhan, ang pwersa sa kinaiyahan mahimong Dinhi naa ang awit sa pasalamat. Mahitungod
alagad sa tawo. sa tuboran sa kaluwasan, tan-awa ang Is 55:1
Sugod ni Isaias, ang mga propeta magtan-aw ug ang sugilanon sa babaye nga Samariyanhon
sa Mesiyas, o ang umaabot nga hari nga gihi- sa Jn 4:1.
ISAIAS 12 610

nahimo siya nga akong kaluwasan.”
3
Malipayon mong mokalos og tubig
gikan sa tuboran sa kaluwasan.
4
Anang adlawa moingon mo: “Pasalamati si Yahweh.
Pasidunggi ang iyang ngalan.
Sa kanasoran isangyaw ang iyang gihimo
ug ipadayag ang kahalangdon sa iyang ngalan.
5
Awiti si Yahweh, ang halangdon,
sa katingalahang mga butang nga iyang gihimo
sa tibuok kalibotan.
6
Awit sa kalipay, singgit nga madaogon. O katawhan sa Sion,
bantogan diha nimo ang balaang Diyos sa Israel.”

Batok sa Babilonia 9
Tan-awa unsaon pag-abot sa adlaw ni
•1
Usa ka panagna mahitungod sa Yahweh: Bangis kanang adlawa
13 Babilonia nga modangat uban sa kasilag ug sa
nga nakit-an ni Isaias anak ni Amos: tumang kasuko.
Ez
2
Sa upaw nga tumoy sa bungtod ipataas Himoon ini nga mawalay pulos ang 7:17
ang bandera. kalibotan.
Singgit og kusog ngadto nila. Laglagon ang makasasala nga tua didto.
10 Sof
Iwarawara ang imong kamot Ang mga bitoon ug hugpong sa 1:14
aron sila mosulod sa Ganghaan sa mga kabitoonan sa gabii Job
Halangdon. dili na mosidlak. 38:13
3
Akong gimandoan ang balaan kong Ang bulan dili na mohatag sa iyang
mangabayo. kahayag.
Gipatawag ko na ang kusgan kong mga Sa iyang pagsilang sa kabuntagon ang
sundalo, adlaw magdulom.
55:1 ang tanan nga nalipay sa akong pagdaog 11
Silotan ko ang kalibotan tungod sa
Jer
2:13 gimandoan ko sila pagpahamtang sa kasal-anan nga iyang nahimo;
17:13 akong kasilag. ang mga daotan, tungod sa ilang mga
Ez
47:1 4
Pamati, may dahunog sa kabukiran sala.
Zac sama sa dakong pundok sa katawhan! Akong pahunongon ang kamapahitas-on
14:8
Jn Paminaw, dunay dakong kagubot sa garboso.
4:14 nga sama sa mga gingharian nga nagka- Akong putlon ang kahambogero sa walay
Slm
pundok! kukalooy.
12
105:1 Oo, si Yahweh nga Labing Gamhanan Akong himoon ang kalalakin-an nga
nagtigom og daghang kasundalohan alang mas dyotay pa kay sa bulawan
sa gubat. ug ang katawhan mas pangitaon pa kay
5 sa bulawan sa Ofir.
Gikan sa lagyong kayutaan, 13
gikan sa kinatumyan sa langit, Akong pakurogon ang kalangitan.
moanha si Yahweh Ang kalibotan mokurog sa iyang suka-
dala ang iyang galamiton sa kasilag ranan,
aron gun-obon ang kalibotan. sa kapungot ni Yahwe nga Labing
Gamhanan,
6
Bakho, kay ang adlaw ni Yahweh duol sa adlaw sa iyang nagbagang kasuko.
na.
14
Moabot ni ingog pagpangguba gikan sa Sama sa gikayam nga osa,
Makagagahom. o sama sa panon nga walay magbalantay,
7
Ang kamot sa kada tawo mapiang; ang matag tawo mobalik sa kaliwatan.
ang matag kasingkasing dili na mopitik. Ang matag-usa mobalik sa kaugalingong
8
Ang tanan mapuno sa kalisang. nasod.
Ang ilang mga nawong mamula nga daw 15
Ang madakpan ihawon:
gihilantan. bisag kinsa ang makuptan patyon. Jer
51:9

• 13.1 Ang kapitulo 13 ngadto sa 33 pulos nasod diha sa Biblia, ato kining mahubad nga
tubag sa silingang katawhan. Ang Biblia mga pagano o mga langyaw.
nagtawag nilag “ang mga nasod” ug kay walay Ang balak sa 13:1-22 nasulat sa panahon sa
bisag usa nila nga nakaila sa tinuod nga Ginoo, pagkabihag. Mao sab ang sa 14:1-2 ug 14:22-
mga pagano sila. Busa, kon makabasa ta og mga 23.
611 ISAIAS 14
16
Ang ilang masuso ipanglambos sa ilang liyang, sa inyong kahadlok ug sa pait
atubangan hangtod nga mangadugmok. nga kaulipnan, 4 nahinumdom mo pag-
Lungkabon ang ilang panimalay
ug ang ilang asawa lugoson. bugalbugal sa hari sa Babilonia: 9:3
Ez
26:17
17
Batok nila akong palihokon ang Medo Giunsa paghunong sa panaugdaog? Reb
1:1
nga dili malipay sa salapi Giunsa pagkamatay sa kusgang mga
Slm ug dili ganahan sa bulawan. tawo?
137:9 18
Ang ilang mga bangkaw ug pana moigo 5
sa mga ulitawo. Gibali ni Yahweh ang sungkod sa
Sa walay kukaluoy o puangod, makasasala,
ang mga masuso ug ang mga bata ilang ang bunal sa madaugdaogon
iapil. 6
nga mihampak sa katawhan
19
Ang Babilonia nga perlas sa mga
gingharian sa sunodsunod nga pagbunal;
ug garbo ug himaya sa mga Kaldeo, nga midumala sa mga nasod sa ilang
mahisama sa Sodoma ug Gomorra, kalagot
kon magun-ob na sa Diyos.
20
Dili na puy-an uban sa walay hunong nga paggukod.
o balayan hangtod sa kataposang 7
Ang tibuok kalibotan mipahulay ug
kaliwatan.
Didto walay Arabo nga mopatindog sa naa na ni sa kalinaw.
iyang tolda. Hapit na manganta.
Walay magbalantay nga moatiman sa 8
Bisan ang mga sipres nalipay
iyang toril.
21
Magligidligid ang bangis nga mga
ug ang humot nga mga kahoy sa
hayop sa lasang. Lebanon miingon:
Ang kabalayan mapuno sa mga mananap “Karon nga napildi ka na,
nga mag-uwang. wala nay moari nga mamutol og
Mamatog ang mga mang-ak ug ostrik.
Ang ihalas nga kanding magluksolukso. kahoy.”
9
22
Ang mga irong buang mopaghot gikan Ang lubnganan sa ubos nagkisaw-
sa ilang pinuy-anan, kisaw na
ingon man ang mga bangis nga iro sa aron pagtagbo ninyo.
ilang mga palasyo.
Hapit na moabot ang panahon. Maihap na Palihokon ini ang mga patay aron
ang mga adlaw. pagtagbo ninyo,
ang tanan nga kaniadto nangulo sa
1
Ang Ginoo maluoy ni Jacob. Iya kalibotan.
14 na sab nga pilion ang Israel ug ipa-
hiluna sa kaugalingon nilang yuta. Unya, Gipatindog ini gikan sa mga trono
moipon nila ang mga langyaw. Isipon sila nga ang tanang hari sa mga nasod.
mga tawo ni Jacob.
10
2
Kuhaon sila sa mga nasod ug dad-on sa Mosulti silang tanan ug miingon:
56:3 kaugalingon nilang yuta. Sa yuta ni Yahweh, “Matud pa ninyo kusgan mo, apan
Ez sagupon sa banay ni Israel ang mga dinak- diay, huyang. Sama ra mo namo
37:14 pang babaye ug lalaki. Himoon silang mga
Zac
2:15 sulugoon ug katabang. kahuyang.
Ang katawhan ni Yahweh modakop sa Sa pagkatinuod, nahimo mo nga
66:20 ilang mananakop ug momando sa midaug- sama namo!
Zac daog nila.
2:13 11
Ang tanan nga inyong gipasigarbo
Giunsa mo pagkahulog, gidala sab ninyo sa lubnganan,
O magsidlakong bitoon!
uban sa tunog sa inyong mga alpa.
• 3 Sa adlaw nga papahulayon mo ni Ang mga ulod mikamang sa ubos
Yahweh sa inyong pag-antos ug kagu- ug gihabolan mo sa mga wati.

• 14.3 Ang balak sa 14:22-23 gipamulong og pagtagad giunsa sa mga gingharian sa Asiria,
ni Isaias sa okasyon sa kamatayon sa usa ka hari Babilonia, ug Ehipto nga nagdominar sa kali-
nga Asirio. Ang propeta naghulagway sa napil- botan kaniadto ug nakapakurog sa mga Judio,
ding hari nga sama na sa iyang mga biktima pagkawagtang nga wala gyoy nahibilin nga
human sa iyang kamatayon. Angay nga hatagan timailhan.
ISAIAS 14 612
12
Giunsa man nimo pagkahulog gikan Ikaw ang hinungdan sa kamatayon sa
sa langit, kaugalingon mong katawhan.
O sidlak nga bitoon, anak sa kabun- Hinaot nga ang kaliwat sa makasasala
tagon! dili na mahisgotan!
Giunsa man nimo pagkahulog sa 21
Saka, pamatya ang mga anak
yuta, tungod sa sala sa ilang amahan,
ikaw nga mihabas sa kanasoran! kay basig manindog hinuon sila ug
13
mangangkon sa kayutaan
Miingon ka sa imong kasingkasing: ug motabon sa kalibotan sa ilang
Slm “Mobayaw ko sa langit, dakbayan.
48:3
ug iisa ko ang akong trono
ibabaw sa mga bitoon sa Diyos. 22
“Motindog ko batok nila,” miingon si
Molingkod ko sa Bungtod sa Asem- Yahweh nga Labing Gamhanan. “Akong
bleya, putlon sa Babilonia ang iyang ngalan, ang
iyang salin, ang iyang liwat, mga anak ug
sa kinalay-ang dapit sa amihanan kaliwatan,” miingon si Yahweh. 10:5
14
Gen
ug motungas ibabaw sa mga pa- 23
“Himoon ko kining kalapokan, puy-
3:5 nganod. anan sa mga mananap nga nagkamang ug
Ez
28:2 Mapareho unya ko sa Labawng Maka- sa mga buaya. Silhigan ko siya sa silhig sa
Dn kadaot,” miingon si Yahweh nga Labing
11:36 gagahom!” Gamhanan.
2 Tes 24
2:4 15 Nanumpa ang Ginoo:
Apan ngadto ka sa espidno paingon, “Subayon gyod ang akong gilaraw!
Ez sa kinailadman sa Bung-aw. Tumanon ang akong hukom.
32:33
16
Ang tanang makakita nimo motutok. 25
Akong patyon ang Asirio sa akong yuta.
Mahinuklog sila sa imong gidangatan: Tunobtunoban ko siya sa akong kabu- Dn
kiran. 4:32
“Mao ba ni ang mitay-og sa kalibotan, Kuhaon ko ang iyang gisangon sa liog sa
ang miuyog sa kaharian, akong katawhan,
17
ang midaot sa kalibotan, ug wagtangon ko ang ilang gipas-an.
26
ug miguba sa mga dakbayan Mao ni ang laraw nga gisugyot alang sa
tibuok kalibotan. Mao ni ang kamot nga gi-
ug wala mobuhi sa binilanggo?” tunol alang sa tanang kanasoran. 27 Si
18
Ang tanang hari sa kanasoran Yahweh nakahimo na sa hukom. Kinsay ma- Am
nanghigda na kapugong ini? Gituy-od na niya ang iyang 5:19
kamot, kinsay makapakyugpos ini?
sa kaugalingong lubnganan.
19
Apan giluwas ka sa lubnganan, Pasidaan sa mga Pilisteo

sama sa ahat nga pagpanganak, • 28 Sa tuig nga namatay si Hari Ahaz,
sama sa patayng lawas nga giyatak- nahimo kining panagnaa:
29
“Ayaw mo paglipay mga Pilisteo nga
yatakan ilalom sa gipamatay, ang sungkod nga mihampak ninyo nabali na.
ilalom sa gitigbas sa pinuti, Gikan sa kaliwat sa bitin, ang halas moguwa,
ug gilabay sa lubnganan alang sa ug manganak nig molupad nga dragon.
30
tanan. Ang kabakahan sa mga kabos manib-
sib sa labing maayong sibsibanan. Maka-
20
Wala ka tagaig bantayog kaon ang makililimos ug gawasnon silang
mopahulay. Apan pinaagi sa gutom pa-
kay imong nadala ang kayutaan sa matyon ko ang inyong ginikanan ug tigbakon
kadaot. ko ang nahibilin.

• 28. Ang mosunod nga mga balak kasaga- Ginoo. Sa kalibotan nga naglibot niya, iya lang
ran nagsaulog sa kapildihan sa lainlaing tawo makit-an ang garbo sa tawo ug ang dili masayop
nga naglibot sa Juda. Ang misyon ni Isaias mao nga mga plano sa Ginoo.
ang pagtan-aw ug paghatag og katarongan sa Apan sa 18:7 ug sa 19:16-24, makita ang Jer
Gen inanay nga pagkahugno sa iyang nasod. Nalipay duha ka ulahing gidugang. Usa sa mga Judio nga 48
11:8
siya nga nagtan-aw sa mga paganong ging- nagpuyo na sa Ehipto nagsulat ining maong mga
harian nga gitukmod sa ilang tawhanong mga linya nga nagpadayag sa iyang gitoohan: usa ana
ambisyon nga nagpadulong sa ilang pagkabung- ka adlaw, ang mga pagano nga nasod madani sa
kag. Si Isaias naghukom ubos sa paglamdag sa pagtoo sa tinuod nga Ginoo.
613 ISAIAS 16
31 1
Pagminatay, O Ganghaan! Hilak, O Sama sa mga langgam nga naglu-
dakbayan! Kurog sa kahadlok, kamong 16 padlupad,
tanan nga mga Pilisteo! gipapahawa sa ilang mga salag
Kay ang aso naggikan sa amihanan ug ang kababayen-an sa Moab
Am ang kasundalohan mopapha ninyo. ug mipundo sa mga sapasapa sa Arnon.
8:10 32
Jon Unsay inyong itubag sa sinugo sa 2
Nagpadala silag karnero sa nagmando
3:6 2 kanasoran? Gibutang na ni Yahweh ang sa yuta,
sukaranan sa Sion, ug didto modangop ang gikan sa Sila latas sa kalasangan,
iyang gisakit nga katawhan.” ngadto sa bukid sa mga babayeng anak
Pagbakho alang sa Moab sa Sion.
3
1
Miingon sila: “Pakitambag, pang-
Usa ka orakulo mahitungod sa hukom sa katarongan.
15 Moab: Bisan sa udtong tutok
Naguba sulod lang sa usa ka gabii himoa ang imong landong ingog kagab-
ang Ar sa Moab. Nagun-ob! hion
Naguba sulod lang sa usa ka gabii aron matagoan ang nakaikyas. Ayawg
ang Kir sa Moab, nalusno! buhii ang nanglalin.
2
Ang katawhan sa Dimon miadto 4
sa mga alampoanan sa bungtod aron Pasagdi ang hininginlan sa Moab
nga mokuyog ninyo.
mohilak.
Ang Moab mibakho sa Nebo ug Medaba. Himoa ang kaugalingon
Ang tanang ulo gialotan; nga ilang dangpanan batok sa
ang tanang bungot gibarbasan. manglaglag”.
3
Sa mga karsada nagsul-ob silag sako; (Kon wala na ang malupigon
sa ibabaw sa mga atop ug sa mga plasa ug ang kadaot human na, 2S
ang matag usa nagbakho. kon ang madaugdaogon ug ang miagaw 7:15
Ang tanang kasingkasing natunaw sa sa yuta mipahawa na,
mga luha. 5
pabarogon dayon ang usa ka trono
4
Ang Hesbon ug Eleale mihilak. Ang nga makanunayon
ilang pagminatay madungog hangtod sa diha sa gugma.
Yahas. Usa ka tawo sa Balay ni David,
Ang mga armadong tawo sa Moab sa tinud-anay, molingkod ini.
mikusog paghilak Dali siyang mohatag sa makataro-
ug ang ilang kasingkasing nawad-an sa nganong hukom.
paglaom. Jer
Iyang hukman ang katawhan sa kaa- 48:29
5
Ang akong kasingkasing mihilak alang ngayan.)
6
sa Moab. Nakadungog mi sa garbo sa Moab,
Ang iyang binilanggo nanglayas hang- sa iyang kagarboso ug kamabiaybiayon,
tod sa Soar, sa iyang haw-ang nga pagpakaaron-
sa Eglat-selisiya. ingnon.
Sa bakilid sa Luhit 7
Busa, pahilaka siya.
mitungas sila nga nanaghilak. Pasagdi ang tanan nga mohilak alang
Sa pagpaingon nila sa Horonaim niya.
ang ilang paghilak makagisi sa kasing- Pagminatay alang sa torta nga dunay
kasing. pasas sa Kir-Heres.
6
2H Ang tinubigang mga uma sa Himrim 8
Ang mga baol sa Hesbon nangauga.
17:25 nawad-ag abot. Ang mga ubas sa Sibma nangalaya.
Am Ang kabalilihan nauga ug nangalaya
1:2 Ang malupigon sa kanasoran
ang sagbot. nakayatak sa piniling ubas,
Ang tanang lunhaw nawagtang. nga kaniadto nakaabot sa Jaser,
7
Karon ila nang gidala ang ilang kab- mikuyanap paingon sa disyerto,
tangan ug mikatay hangtod sa kadagatan.
ug ang bahandi nga ilang natigom,
2H
3:4
sa Sapa sa kakawayanan. 9
Busa, naghilak ko samtang ang Jaser
8
Ang ilang paghilak milanog sa utlanan naghilak
sa Moab tungod sa mga ubas sa Sibma.
hangtod sa Eglaim Gibasa tikaw, O Hesbon,
ug miabot hangtod sa Ber-Elim. O Eleale, sa akong mga luha!
9
Ang mga tubig sa Dimon midagayday Tungod sa imong mga bunga ug abot sa
inubanag dugo. parasan
Apan mas pait pa ang umaabot madungog ang kusog nga singgit sa
kay magdala kog mga liyon sa Dimon, pag-abiba sa pakiggubat.
ngadto sa nakaikyas sa Moab, ug sa 10
Apan wala na sila. Ang kalipay ug
naluwas sa yuta. kamaya
ISAIAS 16 614

nga diha sa imong mga tanaman ug paglungis sa mga puso sa walog sa
nawagtang. Refaim.
Diha sa mga parasan 6
Apan ang ubang hinagdawan magpa-
wala nay awit nga madungog. bilin
Wala nay singgit sa kalipay nga mola- sama sa olibo inig-uyog ini.
nog. May magpabilin nga duha o tulo ka
Sa mga pug-anan sa ubas wala bunga sa kinatas-ang sanga,
nay tiil nga mogiok nga maghimog bino; mga upat o lima sa mabungahong
walay nay tingog nga mosinggit sa sanga,
kamaya; miingon si Yahweh, ang Ginoo sa Israel.
wala nay kasingkasing nga moawit og 7
Anang adlawa ang tawo motan-aw sa
honi sa kaubasan. iyang Magbubuhat. Ang iyang mata
11
Hinunoa, sama sa lira, ipunting sa Balaan sa Israel.
ang akong kalag nagminatay alang sa 8
Dili siya mosud-ong sa mga altar, sa
Moab; ang akong kasingkasing nangandoy gipanghimo sa iyang kamot:
sa Kir-Heres. ang balaang palo o ang tindoganan sa
12
Inig-abot sa Moab, sa mga alam- insenso
poanan sa bungtod, nga hinimo sa iyang kamot.
kapuyon lang siya. Inig-adto na niya 9
Anang adlawa ang inyong dakbayan
aron pagpangadye sa may altar, wala na mahisama sa dakbayan sa mga Hivito ug
kiniy kapuslanan. Amonito nga ilang gibiyaan alang sa mga
13
Mao kini ang gisulti ni Yahweh kaniadto Israelita, sama nga ang sanga nga wala
sa Moab. matagad o napasagdan, gibiyaan na lang
Apan 14 karon nag-ingon siya: “Sulod sa sa kakugnan ug kalibonan. Ang tanan
tulo ka tuig, sama nga ang ulipon nga mabiniyaan.
sinuholan nag-ihap sa panahon, ang mahi- 10
Kay inyong gikalimtan ang Diyos sa
mayaong gahom sa Moab dili na tahuron. inyong kaluwasan.
Dyotay ra kaayo ug luyahon ang makaling- Wala ninyo mahinumdomi ang Bato nga
kawas.” inyong dalangpanan.
Batok sa Damasco Mahimo mong motanom sa pinaka-
maayong tanom,
• 1 Usa ka orakulo mahitungod sa sa ubas nga gikan sa laing nasod.
17 Damasco! 11
Inyo ning mapatubo
“Ang Damasco mohunong pagka- sa adlaw sa inyong pagtanom.
dakbayan Makapabulak mo ini
ug mahimong nagtipun-og nga sagbot. sa adlaw sa inyong pagpugas,
2
Ang iyang kalungsoran biyaan apan ang maani dyotay ra kaayo sa
ug pasagdan nga mahimong sibsibanan adlaw sa kalisod.
sa mga hayop. Sa adlaw sa kaguol ug kasakit,
Manghigda ni nga walay kahadlok ni ang kasal-anan dili na mapasaylo.
bisag kinsa.
3
Kinsa nay manalipod sa Efraim? Ang pagsugwak sa kanasoran
Dili na usa ka gingharian ang Damasco. 12
O, ang kalagot sa daghang katawhan!
Ang salin sa Aram makatagamtam sa Napungot sila sama sa pintas nga dagat!
himaya nga sama sa himaya sa mga anak sa O, ang landong sa daghang kanasoran!
Israel.” Nagdaguok sila sama sa kagahob sa
Ang nagsulat mao si Yahweh nga Labing dagkong balod.
Gamhanan. 13
Apan ang Ginoo mibuyag nila. Mipa-
4
Anang adlawa layo sila sama sa ohay nga gipalid sa
ang himaya ni Jacob mapalong; hangin didto sa bukid. Gisakmit sila ingog
ang tambok sa iyang kaunoran mahilis. abog nga gisuyop sa alimpulos. 14 Sa
5
Sama sa mangangani kagabhion nagpugas silag kalisang. Sa dili
nga manguha sa mga bunga pa mabuntag, wala na sila. Mao kana ang
ug molungis sa mga pungango; mahitabo sa nangawat nato, ang swerte sa
o sama sa pag-ani nila sa mais nanulis nato.

• 17.1 Bisan pa sa titulo, wala unta ipahi- tanom. Nakapakita ang mga pagtuon ining
mutang kining balaka uban sa mga panagna butanga nga alang sa iyang mga pangilin sayong
batok sa kanasoran. Pasidaan ni alang sa Ging- nananom ang katawhan ug naggamit sa mga
harian sa Israel sa amihanan. Dili tingali madu- binhi nga dali rang moturok ug unya, malaya:
dahan nga nalambigit ang mga bersikulo 10-11 gisaulog nila ining paagiha ang ilang pagba-
sa kulto sa diosdios nga si Adonis kansang ngotan kang Adonis. Nakita ini sa propeta ang
kamatayon ug pagbalik sa kinabuhi naghulag- larawan sa gihimo sa mga diosdios sa kinabuhi
way sa panahon sa pagpanalingsing sa mga sa Israel.
615 ISAIAS 19
Batok sa Etiopia Ang kinapusoran sa Ehipto matunaw.
2
• 1 Alaot ang yuta sa naghaguros Akong palihokon ang mga Ehiptohanon
18 nga mga pako subay sa kasapaan batok sa ilang isigkaingon.
sa Etiopia, Ang igsoon makig-away sa igsoon.
2
nga nagpadalag mga embahador Ang higala batok sa higala,
luwan sa mga sakayan sa dagat ang dakbayan batok sa dakbayan,
hinimo sa dagkong kahoy! ang gingharian batok sa gingharian.
3
Lakaw, abtik nga sinugo Mangalusno sila kay libuglibogon ko ang
sa nasod nga nagkatagkatag ug gipa- ilang mga laraw.
nitan, Modangop sila sa mga diosdios ug mga
sa katawhan nga gikahadlokan pag- mamamarang,
ayo; sa mga kalag ug sa tigtagnatagna ug sa
gikan sa sinugdan hangtod karon; tigpaniid sa mga patay.
4
nasod nga gibahinbahin ug giyatakan Akong itugyan ang mga Ehiptohanon
kansang yuta gibanlas sa mga suba. sa kamot sa malupigon
ug walay puangod nga agalon.
3
Tan-aw, kamong tanan nga nagpuyo sa Si Yahweh nga Labing Gamhanan ang
kalibotan, nagsulti.
kamong tanan nga naa sa kayutaan 5
Ang tubig gikan sa dagat mawala
kon ang bandila iisa na sa bukid! ug ang suba mausik ug mauga.
Paminaw kon ang trompeta patingogon 6
Ang mga kanal mangauga ug mani-
na sa bungtod. mahong baklag.
4
Miingon kanako si Yahweh: Ang kasapaan nga nagdagayday paingon
“Gikan sa akong gipuy-an motan-aw ko sa Nilo sa Ehipto dili na moagas.
nga walay kabalaka Magkadyotay ang tubig. Ang mga baga-
sama sa init nga naggilakgilak sa silaw sa kay ug mga sagbot mangalaya.
adlaw, sama sa tun-og sa panganod sa ting- 7
Ang mga bagakay sa mga sapa
ani.” ug sa mga baba ini ug ang tanang tanom
5
Sa wala pa ang ani sa ubas sa parasan, mauga
human sa pagpamulak, ug ipalid unya, mahanaw.
8
ug ang mga toytoy nahimo nang hinog Ang mga mananagat maguol.
nga ubas, Ang tanang mamasol sa Nilo mag-
akong pul-ongan ang mga salingsing bagutbot.
ug putlon ang milabong nga mga sanga. Ang mamukot magbasol.
9
6
Pabiyaan sila alang sa mga langgam Ang tigbuhat og lino mawad-an sa
nga manukob ug sa mga hayop sa paglaom,
kalibotan. ingon man ang manudlay sa balhibo sa
Ang mga langgam mangaon ini sa ting- karnero ug ang manghablon.
10
init, Ang naglinyas og hilo,
samtang ang mga hayop sa tibuok ting- ang naghimog tangke sa isda mawad-ag
tugnaw. trabaho.
7
Anang panahona, dad-on ang gasa 11
ngadto sa Ginoo nga Labing Gamhanan sa Mga buang ang mga prinsipe sa Soan.
mga tawo nga gikatagkatag ug gipanitan, ug Walay pulos ang tambag
gikan sa katawhan nga gikahadlokan kaayo, sa labing maalamong magtatambag
gikan sa sinugdan hangtod karon. Nasod nga ni Paraon!
gibahinbahin ug giyatakan, kansang yuta Unsaon man nimo pagsulti kang Paraon:
gibanlas sa mga suba, sa dapit nga gipuy-an “Usa ko sa maalamon,
sa ngalan sa Ginoo nga Labing Gamahanan, sumusunod sa karaang mga hari?”
12
ang bukid Sion. Hain na man ang inyong maalamon?
Pagawasa na sila.
Batok sa Ehipto Paasoya unsay buhaton ni Yahweh batok
1
sa Ehipto.
Usa ka orakulo bahin sa Ehipto:
19 Si Yahweh misakay sa kusog nga 13
Ang mga prinsipe sa Soan nangabuang.
panganod padulong sa Ehipto. Ang mga prinsipe sa Mempis nahungog.
Ang mga diosdios sa Ehipto mangurog sa Ang Ehipto gihaylo sa mga hepe sa iyang
iyang atubangan. tribu.

• 18.1 Tan-awa ang komentaryo sa 13:1. nagkahulogag – Syudad sa Adlaw). Usa sa labing
Sa 18:7 hinuon ug 19:16-24, matngoni ang ekstraordinaryong parapo sa Karaang Kasa-
duha ka butang nga ulahi nang gipuno. botan ang ikaduha kay nagsulti ni nga moabot
Naghisgot ang una sa kulto nga gisaulog sa ang adlaw nga ang langyawng kanasoran
Judiong templo nga gitukod sa Heliopolis (nga moambit sa tanang pribilihiyo sa Israel.
ISAIAS 19 616
14
Gitugahan sila ni Yahweh og mga Milakaw si Isaias isip binilanggo
espiritung daotan •1
Sa tuig nga ang Heneral nga 18:17
2H

Slm
nga makapatingala nila.
Ang iyang makapalibog nga tambag
20 pinadala ni Sargon, hari sa
46:6
makaduhig sa Ehipto sa sayop. Asiria, misulong sa Asdod, ug mi-
15
Dili gayod molampos ang Ehipto sa buntog ini, 2 si Yahweh mipahimangno
tanang buhaton ini
ginamit ang ulo o ang ikog, ang palmera,
pinaagi ni Isaias, ang anak ni Amos, sa
ang lukay o ang bagakay. pag-ingon: “Pagtapis og sako; kuhaa
ang imong tsinelas ug lakaw!” Ug iya
Makabig ang Ehipto
ning gibuhat. Milakaw siya nga hubo ug
16
Anang adlawa ang Ehipto mahisama sa nagtiniil.
babaye nga nagkurog kon ila nang makita 3
ang kamot sa kasundalohan nga gibakyaw Unya, miingon si Yahweh: Ang
batok nila. 17 Ang Juda kalisangan na sa akong sulugoon nga si Isaias milakaw
Ehipto. Sa ilang paghunahuna mahitungod nga naghubo ug nagtiniil sulod sa tulo
sa Juda, ang mga Ehiptohanon malisang
tungod sa makahadlok nga kapalaran nga ka tuig: Timaan ug tilimad-on alang sa
gitagana ni Yahweh nga Labing Gamhanan Ehipto ug Etiopia. 4 Ang hari sab sa
alang nila. Asiria modala sa mga bihag gikan sa
Jer
46:26
18
Anang adlawa may lima ka dakbayan sa Ehipto ug mga layas gikan sa Etiopia,
kayutaan sa Ehipto nga magsulti sa sinultihan batan-on o tigulang, mga hubo, makita
sa Canaan, diin ang katawhan motawag ni
Yahweh nga Labing Gamhanan. Usa ana taw- ang mga sampot. Alang ini sa kaula-
gong dakbayan sa dakbayan. wan sa Ehipto. 5 Ang milaom sa Etiopia
19
Anang adlawa may altar alang ni ug mipasigarbo sa Ehipto mahadlok ug
Yahweh taliwala sa yuta sa Ehipto ug usa ka maulawan.
balaang haligi alang ni Yahweh sa utlanan ini. 6
20
Mahimo ning timailhan ug handomanan ni Anang adlawa ang mamuyo ining
Yahweh nga Labing Gamhanan sa yuta sa baybayona moingon: “Tan-awag unsay
Ehipto, aron ila siyang tawgon sa panahon nahitabo sa mga tawo nga atong gisa-
nga sila daogdaogon. Unya, magpadala siyag
manluluwas aron pagpanalipod ug pagluwas ligan ug atong gidangpan aron ma-
nila. 21 Magpaila si Yahweh sa kaugalingon kalingkawas sa hari sa Asiria! Unsay
ngadto sa mga Ehiptohanon. Ilhon siya anang atong buhaton karon aron pagluwas sa
adlawa. Simbahon siya uban sa paghimog atong kaugalingon?”
halad-sinunog. Mohimo silag panaad kang
Os Yahweh nga ilang tumanon. 22 Hampakon ni Ang pagkapukan sa Babilonia
6:1
Yahweh ang Ehipto og katalagman, apan iya 1
ning ayohon. Kon sila modangop na niya, iya Usa ka orakulo mahitungod sa Dis-
silang ayohon ug paminawon ang ilang mga
21 yerto sa daplin sa Dagat:
hangyo. Usa ka ngilngig nga panan-awon ang
23 gipakita kanako!
Anang adlawa naa nay dakong dalan Diha nga ang alimpulos mihuros sa Negeb
gikan sa Ehipto ngadto sa Asiria. Ang taga
sama sa balod gikan sa disyerto,
Asiria moadto sa Ehipto, ug ang mga Ehip-
gikan sa kahadlokang yuta,
tohanon moadto sa Asiria. Ang mga Ehipto- 2
ang tikasan nanikas, ang kawatan
hanon ug taga Asiria magdungan pagsimba
nanglungkab.
niya.
Gen 24
“Bangon, O Elam! Asdang, O Media!”
12:2
Anang adlawa, ang Israel mahimong
3
Zac ikatulong gahom sa kalibotan uban sa Ehipto Ako nang gihilom ang akong mga agulo;
8:13 ug Asiria – grasya ni alang sa kalibotan. tungod ini naguol ko.
25
Panalanginan sila ni Yahweh sa pag-ingon: Ang akong lawas mitikuskos sa kasakit,
“Dayegon ang Ehipto, akong katawhan ug sama sa babaye nga nagbati.
ang Asiria, akong hinimo, ug ang Israel, Hilabihan ang akong kalibog nga dili na ko
akong kabilin.” makadungog.

• 20.1 Dali natong mahanduraw ang pino nga sibilisasyon. Ang mga Judio nagsalig sa
epekto ining makahuloganong lihok… Ang Ehipto ug nangayo nila sa panabang: mga
Ehipto usa sa mga gamhanang nasod adtong karwahe ug mga kabayo.
panahona. Kon itandi sa Asiria, nga nagrepre-
sentar sa gahom-militar, ang Ehipto ang “Alaot kadtong misalig ang sa tawo!”
labawng adunahan nga nasod nga dunay mas (Jer 17:5).
617 ISAIAS 22

Hilabihan ang akong kalisang nga dili na Nagdala silag pan alang sa gigutom
ko makakita. ug tubig alang sa giuhaw.
4 15
Ang akong hunahuna nagtuyoktuyok. Miikyas sila sa binaid nga pinuti,
Ang akong kasingkasing gikupay sa sa binawog nga pana,
kahadlok; sa kapintas sa gubat.
ang banagbanag nga akong gipaabot
gikahadlokan na hinuon nako. 16
Busa, miingon kanako si Yahweh:
5
Ilang giandam ang mga talad. “Sulod sa usa ka tuig, sumala sa pag-ihap ini
Gibuklad nila ang mga bakbak sa salog. sa kontratado nga trabahador, ang tanang
Nangaon ug nanginom sila. himaya sa Kedar mapusgay. 17 Dyotay ra
Bangon, O mga prinsipe, ang mahibilin sa tigpamana ug sa mga
lanahi ang mga taming! sundalo sa Kedar.” Misulti si Yahweh ang
6
Miingon kanako si Yahweh: Diyos sa Israel.
“Lakaw, pabantayi ni
ug ipataho ang iyang makita. • 1 Usa ka orakulo mahitungod sa
7
Kon makakita siyag mga nagsakay: 22 Walog sa Panan-awon.
mga nagkabayo nga tinagurha, Unsay naghasol ninyo karon
mga kamelyo, nga naa man mo ibabaw
mga tawong nagsakay sa mga asno, sa mga altar sa kabalayan?
kinahanglang magbantay siyag maayo ug 2
Kamo ug ang inyong pagdalidali ug
paminawa siya kanunay!” pagkapuliki,
8
Unya, ang magbalantay misinggit: samok kaayo nga dakbayan, lungsod nga
“Sa tore nga lantawan, O Ginoo, mitindog mapatuyangon.
ko sa tibuok nga adlaw Ang inyong kalalakin-an wala mamatay
ug sa akong dapit nagpabilin ko sa tibuok sa pinuti
gabii. o sa gubat ba hinuon.
3
Jer 9
Tan-awa, niay pipila nga nagkabayo.” Ang inyong mga pangulo nagdungan
51:8 pagpanglayas.
Reb
Misinggit sila:
18:2 “Napukan na ang Babilonia, napukan na. Nadakpan sila tungod sa kahadlok sa
Ang tanan nilang diosdios mga pana.
napusgay na sa yuta!” Ang inyong mga pangulo nadakpan
41:15 10
O akong katawhan nga naggiok ug nag- og miipsot ang tanan ug nagpalayo.
4
alig-ig, Busa, miingon ko: Jer
8:19
akong ipahibalo kaninyo ang akong “Ayaw ko ninyog tan-awa. 9:17
nadungog Molihok ko sa tumang kapait.
ni Yahweh nga Labing Gamhanan, ang Ayaw ko ninyog sulayi pag-alam-alam
Ginoo sa Israel. tungod sa pagkalaglag sa anak sa akong
katawhan.” Kining adlaw sa kagubot,
Batok sa Edom ug Arabia
pagyatak ug pagkaparot
11
Usa ka orakulo mahitungod sa Edom: 5
gikan ni Yahweh nga Labing Gamhanan.
Dihay mitawag gikan sa Seir: Sa Walog sa Panan-awon nagkutkot sila
“Magbalantay, komusta ang kagabhion? sa mga paril
Magbalantay, komusta ang kagabhion?” ug nangayog pakitabang aron maka-
12
Ang magbalantay mitubag: tungas sa kabukiran.
“Ang kabuntagon umaabot na, 6
Ang Elam nagdala sa udyong kuyog
apan hapit na sab magabii. sa nagsakay sa karwahe ug sa nanga-
Balik lang unyag pangutana, bayo;
kon ganahan kang mangutana pag- ug ang Kir mitukas sa taming.
usab.” 7
Ang mga karwahe milukop sa tanan
13
Usa ka orakulo mahitungod sa Arabia: mong pinili nga walog
Mipahulay sa kalasangan sa Arabia ug ang nangabayo nagpabilin sa mga
ang nanglakaw nga taga Dedan. ganghaan.
8
14
Ang namuyo sa yuta sa Tema, Ang Juda nawad-an na sa tanan niyang 1H
7:2-5
miadto aron pagsugat sa nanglayas. panalipod.

• 22.1 Usa ka orakulo mahitungod sa render sa mga Asirio? Nasayod si Isaias nga
Walog sa Panan-awon. Nga mao ang tinunglo kining dyotay nga kalamposan nagkahulogan og
nga bungtod sa “Gehenna” nga nag-utlanan sa kapildihan ug kaulawan sa umaabot. Kon
Jerusalem gikan sa habagatan. Ang tanang naminaw pa lang sila, inay magsalig sa ilang
katawhan nanaka sa bungtod aron pagpadayag kusog ug diplomasya, giluwas na unta sila sa
sa ilang kahinangop. Mao ba ni ang kadaogan sa Ginoo.
kasundalohan ni Ezekias o mahal nga pagsu-
ISAIAS 22 618

Mangaon ta ug manginom! Lakaw ug pakigsultihi si Sobna, ang mayor-
• Anang domo sa palasyo. Pangutana:
adlawa gitan-aw ninyo ang 16
Unsay imong gibuhat dinhi?
tagoanan sa mga hinagiban sa Palasyo Unsay imong katungod pagkalot og
sa lasang. 9 Nakita ninyo ang daghang kapahulayan sa tag-as nga mga dapit?
kal-ang sa mga kota sa dakbayan ni O paghimog lubnganan sa bato alang sa
imong kaugalingon?
David. Inyong gitigom ang tubig sa 17
Tan-awa ra god,
lanaw sa ubos. gunitan kag maayo ni Yahweh ug ilabay,
10
Inyong giihap ang kabalayan sa o tawo nga kusgan!
18 Am
Jerusalem ug giguba ang uban aron Iya kang lukoton. 7:17
5:12 malig-on ang paril. 11 Naghimo mog Dulaan ka sama sa bola,
7:3 ug itambog sa dakong wanang.
30:1 tangke taliwala sa duha ka paril alang
Didto matigbak ka
sa tubig sa Karaang atabay. uban sa mga karwahe sa imong himaya.
Apan wala mo maghunahuna sa Ikaw, ang kaulaw sa balay sa imong
nagbuhat ini. Wala ninyo tagda ang agalon!
19
nagplano ini sa dugayng panahon. Paphaon ka, ikaw nga kusgan!
12
Anang adlawa si Yahweh nga Labing Palagputon tikaw gikan sa imong nahimu-
tangan.
Gamhanan mitawag ninyo aron pag- 20
Anang adlawa akong tawgon
minatay ug pagbangotan, aron alotan ang akong ulipon nga si Eliakim, anak ni
ang inyong ulo ug sul-oban mog sako. Hilkiah.
Ecl 21
13
Apan tan-awa, bisan pa ining Ako siyang sul-oban sa imong bisti.
3:12
1Cor tanan, may tumang paghudyaka: ang Ug hatagag kusog pinaagi sa imong
15:32 bakos.
mga toro gipang-ihaw ug ang mga Akong ihatag kaniya ang imong gahom.
karnero gipamatay. Nangaon mo sa Mahimo siyang amahan
unod ug nahubog. Unya, miingon mo: sa nanimuyo sa Jerusalem
“Mangaon ta ug manginom kay ugma ug sa katawhan sa Juda.
22
mangamatay tang tanan.” Sa iyang mga abaga ibutang ko Reb
3:7
14
Ang inyong gibuhat ug gipanulti ang liyabe sa Balay ni David.
Ang iyang buksan walay makatak-om;
nadunggan ni Yahweh nga Labing ang iyang tak-omon, walay makabukas.
Gamhanan. “Kining salaa dili gyod 23
Ako siyang iugsok sa siguradong dapit
mapasaylo hangtod sa inyong kama- ug mahimo siyang dungganan sa balay sa
tayon:” miingon si Yahweh. iyang amahan.
24
Batok sa usa ka ministro (Makaangkon siya sa tanang himaya sa
balay sa iyang amahan – ang anak ug mga
15
Mao nga miingon si Yahweh, ang Ginoo: kaliwat, ang tanang gagmay nga sudlanan

• 8. Ang mga Judio napugos pag-apil sa bag- usa ining mga kultura, salamat sa diwa sa
o nga koalisyon batok sa Asiria (705-701). pagkaresponsabli, sa pagtubag sa panginahang-
Gidugangan ni Ezekias ang panalipod sa Jerusa- lan sa hustisya ug sa pagtuman sa pulong sa
lem sa wala pa moabot si Senaquerib. Diyos nga gisangyaw ni Isaias.
Gitan-aw ni Isaias ang kahigwaos sa mga tawo Daw walay kasayoran si Isaias sa pamolitika ug
nga mibalibad pagpaminaw sa tawag ni nalimot sa gikinahanglan alang sa siguridad sa
Yahweh: naghangyo siya nila nga dili na moapil iyang nasod nga gamay ra kaayo aron mopa-
sa walay pulos nga pakigbisog ug sa pagtugyan kabuhi nga dili magkinahanglan sa panabang sa
sa kaugalingon sa pagpatunhay sa hustisya. uban. Apan, nagpadayag siya sa labing dakong
Dili ang Asiria ni ang Ehipto ang manluluwas panginahanglan sa politika dihang naghisgot
nga gikinahanglan sa Israel. Ang Asiria ug ang siya sa pagtukod sa usa ka nasod nga
Ehipto, nga nag-ilogay kinsay hawod nila, wala nagkinabuhi sa makiangayon ug moral nga
mangandam sa usa ka sibilisasyon sa unahan. Sa sukaranan. Mao ni ang paagi pag-andam alang
panahon ni Isaias, walay nasayod nga ang Asiria sa wala masayri nga kaugmaon, diin hisayran na
ug ang Ehipto mangawagtang o mawad-an sa nato nga ang Ginoo ang nagplano sa kasaysayan
ilang implowensya. Ang mga tawo wala kaniadto pa.
makatag-an nga ang mosunod nga mga siglo Ang mga tawo nagpadayon paglulinghayaw
maharian sa mga bag-ong kultura pinasikad sa aron malimot sa ilang dangatan. “Mangaon ta
mga bili nga moral (Budismo), o sa bag-ong diwa ug manginom, kay ugma mangamatay tang
sa mamugnaon nga personalidad sa tawo tanan.” Gihinumdoman ni ni Pablo sa 1 Cor
(kultura sa Griyego). Ang Israel sab motampo sa 15:32.
619 ISAIAS 24
11
gikan sa mga panaksan hangtod sa mga Giisa na ni Yahweh ang iyang kamot
banga. 25 Anang adlawa, miingon si Yahweh sa dagat aron mokurog ang kaharian.
nga Labing Gamhanan, ang ugsok nga naa Nagmando na siya pagguba
sa siguradong dapit makuha. Putlon ni ug sa kota sa Canaan.
ang karga nga gisagbay ini mahulog. Si 12
Miingon siya: “Ayaw na mo pagmaya,
Yahweh ang nagsulti.) ulay nga anak sa Sidon.
Panagna mahitungod sa Tiro Tindog, adto sa Ciprus.
Bisan didto, dili na mo makapahulay.”
Ez • 1 Usa ka orakulo mahitungod sa
26-
28
23 Tiro: Panghilak, o mga barko sa Tarsis 13
Tan-awa ang yuta sa mga Kaldeo,
kay ang Tiro nadaot na! katawhan na sila karon nga walay pulos.
Pagbalik ninyo gikan sa Kitim Ang mga Asirio naghimo ining yutaa
makadungog mo sa balita ug matingala. nga lugar sa bangis nga mga hayop.
2
Hilom lang, mga magpapatigayon sa Nagpatindog silag mga tore
Sidon, ug nagtukod og mga palasyo.
kamong nagpuyo sa baybayon. Ug ang tanan iyang giguba.
Ang inyong mga mensahero milatas sa 14
Bakho, O mga barko sa Tarsis,
dagat; kay ang inyong pahulayanan magun-ob
sa baybayon sa Shijor. na.
3
Milatas sila sa lapad nga kalaoran 15
Anang adlawa, ang Tiro malimtan sulod
dala ang abot sa Nilo. sa 70 ka tuig, sama sa gitas-on sa pagmando
Mao ni ang nasapian sa usa ka hari. Human sa 70 ka tuig, ma-
ining negosyanti sa kanasoran. hitabo sa Tiro ang sama sa giingon sa awit sa
4
Maulaw ka, O Sidon, ang dangpanan usa ka puta:
16
diha sa dagat. Pagkuha og alpa. Libota ang dakbayan.
Kay ang dagat misulti: Awita ang labing mananoyng awit. Tugtoga
“Wala ba ko magbati ug manganak? ang labing nindot mong honi, aron ila kang
Wala ba ko makapakaon sa mga anak mahinumdoman.
17
nga lalaki Human sa 70 ka tuig, si Yahweh mo- 60:7-
16
ug makapadako sa mga anak nga duaw sa Tiro ug mobalik sa karaan niyang
babaye?” kinabuhi. Pabayran niya ang iyang pagkaba-
5
baye ug mobalik siya pagkaputa sa tanang
Ang tua sa Ehipto maguol kaharian ining kalibotan. 18 Apan ang iyang Dt
inigkahibalo sa gidangatan sa Tiro. kita ug suhol, isip puta, ipahinungod niya ni 23:19
6
Kamong nagpuyo sa mga baybayon, Yahweh. Dili ini niya iponon ug tagoan. Ang
bakho inig-agi ninyo sa Tarsis. iyang ganansya alang sa mga tawo nga na-
7
Mao ba ni ang karaang dakbayan, ang nimuyo sa Ginoo, aron makaangkon silag
inyong garbo, daghang pagkaon ug nindot nga bisti.
kansang tiil midala ninyo sa layong dapit
aron didto mo manimuyo? Ang hukom
8
Kinsay naglaraw ini batok sa Tiro, • 1 Tan-awa giunsa ni Yahweh pagbuak
ang harianong dakbayan kansang mag-
papatigayon mga prinsipe,
24 ug pagsiak ang yuta.
kansang negosyanti kadaghanan ban- Tan-awa giunsa niya pagbungkag
togan sa kalibotan? ug pagpatibulaag ang namuyo ini,
2
9
Si Yahweh nga Labing Gamhanan ang ang kaparian ingon man ang katawhan, Os
4:9
naglaraw ini, ang agalon ug ang sulugoon, ang sulu-
aron ipaubos ang garbo sa tanang goong babaye ug ang mga agalon,
ang namalit ug namaligya, ang tigpa-
harianon;
hulam ug ang manghulam,
aron ipaubos ang himaya sa tanang ka-
ingon man ang tigpautang ug ang nangu-
dagkoan ining kalibotan. 10 Ugmara ang in-
tang.
yong yuta sama sa walog sa Nilo,
3
O mga anak sa Tarsis. Nagun-ob pag-ayo ang yuta
Wala nay dapit nga kahimoan ninyog mga ug guba kaayo ang kalibotan,
barko. kay si Yahweh nakapamulong na.

• 23.1 Ang mga balak nga nia dinhi dili iya sa usa ka krisis diin ang Ginoo mohatag sa
ni Isaias. Ulahi na kining gisulat. kadaogan sa iyang katawhan.
• 24.1 Sa gibalita na ni Isaias ang pag-abot Apan human sa pagkabihag ug sa nakabalik
sa Emmanuel, ug ang bag-o nga “Kadaogan sa na sila sa Palestina ang mga Judio, wala gyoy
Midian”, nagsulat siya nga mahitabo ni dayon. nahitabo busa, daghan nila ang nangahugno kay
Iyang nakita nga ang panghitabo nagpadulong pareho gihapon ang dagan sa ilang kasaysayan.
ISAIAS 24 620
4
Ang kalibotan nagbangotan ug nalawos. Gibudhian sa mga tawo!
Ang kalibotan ug kalangitan nagsubo. Sa limbong ang mga tawo mibudhi nako!”
5
Gen Ang yuta nagpabiling hugaw.
17:7 17
Kalisang, gahong ug lit-ag
Num Gihugawhugawan sa iyang lumolupyo
35:3 nga milapas sa balaod, nagpaabot ninyo, mga lumolupyo ining
misupak sa mga lagda, kalibotan.
18
Ang midagan sa kahadlok mahulog sa Am
ug mibugto sa gikasabotan. 5:19
Lev 6
Busa, ang tunglo midaot sa yuta gahong.
26:15
ug ang katawhan gidaoban sa ilang mga Ang makagawas sa gahong mapiit sa lit-ag.
sala. Kay ang awasanan sa tubig sa langit
Dyotay na lang ang nahibilin. nabuksan
ug ang kalibotan miuyog sa iyang
(7 Ang bag-ong bino nagbangotan, sukaranan.
19
ang parasan nangamatay, Nabungkag na ang kalibotan. Nasa- Gen
7:11
ang naghudyaka nagbagulbol. mok ini.
20
8 Ang kalibotan nagtuyoktuyok nga
Nahunong ang sadyang mga tambol. morag hubog.
Ang kasaba sa nanaghudyaka nawala. Nauyog morag payag nga gibagyo.
Ang mga alpa ug lira wala na magtingog. Nabug-atan sa iyang kasal-anan,
Am 9
Dili na sila moinom sa bino dinuyogan sa ug natumba. Ug dili gyod mobarog pag-
6:5
mga awit. usab.
Ang isog nga ilimnon pait na alang sa
21
palahubog. Anang adlawa si Yahweh mosilot
25:2 10
Nabungkag ang dakbayan tungod sa sa kasundalohan sa langit ug sa mga hari
kalibog; ining kalibotan.
22
gikandadohan na ang pultahan sa matag Iponon silang tanan 2P
sama sa mga binilanggo nga giipon sa 2:4
balay. Num
11
Sa kadalanan dunay nangitag bino. gahong. 20:3
Ang tanang kalipay nahanaw na. Takpan sila sa bilanggoan
ug inig-abot sa tukmang panahon,
Ang tanang pagmaya mibiya sa yuta.
12 silotan.
Ang dakbayan napasagdan tungod sa
kabalaka. 23
Ang bulan malibog 4:5
Ang tyanggi naawaaw.) Mik
ug ang adlaw maulaw, 4:7
13
Mao nay mahitabo sa kalibotan ug sa inigmando ni Yahweh nga Labing Gam-
mga nasod, hanan
sama sa pag-uyog sa kahoyng olibo, sa Bukid sa Sion, sa Jerusalem
ug sa pagpakita niya sa iyang Himaya sa
sama sa pagpamupo sa mga ubas sa
katigulangan.
panahon sa paghimog bino.
14
12:6 Ang gikan sa dagkong kayutaan mopa- Pasalamat
taas sa ilang tingog
ug mag-awit sa kahalangdon ni Yahweh. • 1
Yahweh, ikaw ang akong Slm
15
Ang gikan sa kasadpan mohimaya 25 Diyos. Naghimaya ko ug nag-
118:
28
Niya,
diha sa mga baybayon sa dagat alang sa dayeg sa imong ngalan. Nagbuhat ka
ngalan ni Yahweh, ang Ginoo sa Israel. og katingalahang mga butang sa
Slm
7:10
16
Gikan sa kinalayoang dapit sa kalibotan masaligon ug matinud-anon nga
makadungog tag awit sa pagdayeg: gilaraw kaniadto pa.
“Himaya alang sa Tarong!” 2
Apan, “Igo na. Igo na.” Miingon ko: Imong gihimo ang dakbayan nga
“Nagniwang ko. Nagniwang ko. Alaot ko! tipun-og sa mga guba. Ang dakbayan

Nawad-an na silag pagsalig sa tawhanong – 26:7-21 Salmo sa Paglaom nga atong
gahom nga makadala og kabag-ohan ug ilang gihatagan og dakong pagtagad.
gibutang ang tanan nilang paglaom sa diyos-
nong pangilabot nga mousab sa han-ay sa • 25.1 Ang mga kapitulo 25 ug 26:1-6
kalibotan. Ang mga balak gilakipan usab og mga pasalamat kang Yahweh nga nagpagawas sa
salmo ug pag-ampo. malupigon kansang mga kota nga morag maayo
– 25:6-9 Ang kombira sa nangaluwas human nang pagkapahimutang sa Jerusalem, hingpit
sa hukom. Gigamit ni ni Juan sa Reb 7:17 ug nga naguba. Nagpahinumdom ang istropa
21:4. 25:6-9 nga usa lang ka ang-ang ang kadaogan.
– 27:2-5: Awit mahitungod sa parasan nga Dakong paglaom “Ang bangketi sa mga pinili”
lahi sa makahuloganong awit sa 5:1-7. human sa hukom kanus-a buntogon sa Diyos
621 ISAIAS 26

nga gipanalipdan pag-ayo naguba. Ang nga motuy-od sa iyang kamot. Apan usbon
kota sa panglupig sa mga langyaw dili ni Yahweh ang ilang kagarboso ug ka-
bakakon. 12 Iyang sunugon ang mga kota ug
na dakbayan. Dili na ni mahimong ang tag-as nga mga paril. Iya ning lumpagon
dakbayan bisag kanus-a pa. hangtod nga matupong sa yuta sama sa
3
Busa, ang lig-on nga katawhan abog.
naghimaya nimo; ang pangulo sa da- Awit sa kadaogan
kong nasod nataha nimo. 1
Anang adlawa kining awita
4
Kay ikaw ang dalangpanan sa mga
kabos, sa nagkinahanglan sa panahon
26 awiton sa yuta sa Juda.
sa kalisod; ang dunggoanan sa pana- May lig-on mi nga syudad,
hon sa bagyo; ang kapasilongan sa ang nagpahigayon sa among kalu-
kainit sa adlaw. wasan
Kay ang tamparos sa tanang walay pinaagi sa paril ug kota.
2
kaluoy sama sa bagyong mibagtok sa Buksi ang mga ganghaan!
kabugnaw. 5 Sama ni kainit sa ugang Pasudla ang mga nasod nga tarong,
dapit. Imong gipahilom ang kagahob sila nga hugot sa ilang pagtoo.
3
sa mga langyaw. Imong gihunong ang Imong gibutang sa tunhayng
awit sa malupigon ug garboso. kalinaw
Pan 6
Ining bukira si Yahweh nga Labing ang tawo nga hugot og pagtoo
9:2
Gamhanan nag-andam og kombira ug misalig nimo. 4 Salig ni Yahweh
tugob sa dinatong pagkaon ug sa la- kanunay,
bing lamian nga bino, karne nga puno kay ang Diyos, si Yahweh mao ang
sa unod, pinong bino nga sinala. tunhayng Bato.
7
2S
15:30
Ining bukira iyang gun-obon ang 5
Iyang gipaubos ang nagpuyo sa
tabon nga gitaklap sa tanang kataw- tag-as nga mga dapit.
han, ang gatabon sa tanang kanaso- Gipaubos niya ang garbosong dak-
1Cor ran. 8 Iyang lamyon ang kamatayon bayan.
15:54
Num diha sa kadaogan. Ang Diyos nga si Iya ning ugdawon sa abog.
21:4
Yahweh mopahid sa tanang luha sa 6
Didto yatakyatakan ni sa tiil sa ka-
inyong aping ug mata. Wagtangon niya bos, sa mga tunob sa gidaugdaog.
ang kaulaw sa iyang katawhan sa
Salmo sa paglaom
tibuok kalibotan:
• 7 Tanos ang dalan sa tarong.
si Yahweh ang misulti.
Slm 9
Anang adlawa moingon mo: “Mao Imong gitul-id ang dalan sa makia-
93:1
97:1 ni ang among Ginoo.” Naghulat mi niya ngayon. 8 Nagsubay mi sa imong ba-
1P
1:8 nga moluwas namo; naglaom ug laod, O Yahweh, kami naglaom nimo.
nalipay sa iyang kaluwasan. Ang imong ngalan ug handomanan
10
Kay ang kamot ni Yahweh nagpa- mao lang ang gitinguha sa among
hulay ining bukira. kasingkasing.
9 9
Ang akong kalag naghandom nimo Slm
Yatakan ang Moab, sama sa pagyatak sa
dagami sa dapog sa mga tiil. 11 Iyang ituy-od sa gabii. Alang nimo, ang akong kalag 63:2
77:3
ang iyang kamot didto sama sa naglangoy nagtukaw. 130:
6-7

ang kamatayon. Ginamit ni Juan kining mga nagsugod sila sa kamakanunayon sa ilang
larawana sa Reb 7:17 ug 21:4. pag-too (16). Naglaom sila sa ilang kaluwasan
(17). Nagtoo sila nga sa ilang pagbalik,
• 26.7 Kining salmo sa paglaom nasulat sa matukod nila ang arang-arang nga kalibotan,
panahon nga dugay nang nawala si Isaias. Nag- apan wala ni mahitabo (18), kay ang mga
pakita ni sa pagkadiyosnon sa mga Judio sa pagano nagpabilin sa Balaang Yuta ug
daghang katuigan human sa pagbalik gikan sa nagpadayon paglisudlisod sa kinabuhi sa mga
pagkabihag. magtotoo (10-12). Busa, ang mga tawo nag-
Samtang binihag pa sila, ulipon sila sa mga ampo sa Ginoo alang sa panahon sa ilang
langyaw (13-14); ilang giila ang ilang sayop ug pagkatukod pag-usab. Ug ang Ginoo nga
ISAIAS 26 622

Kon ang imong hukom moabot na Ang patay nilang lawas mobangon!
sa kalibotan, ang namuyo ini makakat- Pagmata ug awit, kamo nga nanghigda
Ecl
18:1
on sa katarong. 10 Kon palabihon ang sa abog!
makasasala, dili siya makakat-on sa Ihulog na ang imong yamog, O
katarong. Magpakasala siya sa yuta sa Ginoo, sama sa yamog sa kahayag.
katarongan. Dili siya makakita sa Ang kalibotan molabay sa iyang mga
kaharianon ni Yahweh. patay.
11
O Yahweh, ang imong kamot gi- 20
Dali, akong katawhan, sulod sa
isa, apan wala sila makakita. Pakit-a inyong mga lawak ug trangkahi ang
sila sa imong kadasig alang sa imong mga pultahan. Tagoi ang kaugalingon
katawhan, aron maulawan sila. Itugot sulod sa mubong panahon hangtod
nga ang imong mga kaaway matun-as nga ang iyang kasuko mahanaw.
sa kalayo sa imong kapungot. 21 Gen
Kay tan-awa, si Yahweh mogawas 4:10
12
Yahweh, palihug tagai mig kalinaw sa iyang pinuy-anan aron silotan ang 16:18
Job

kay ang among nakab-ot mao ang nanimuyo ining kalibotan tungod sa
imong binuhatan. ilang kasal-anan. Ang kalibotan mo-
13
O Yahweh, among Diyos, ang pakita sa dugo nga giula diha ini ug
ubang ginoo gawas nimo mimando tagoan ang gipamatay.
namo. Apan ang imong ngalan ra ang Ang parasan ni Yahweh
among gitahod. 1
Anang adlawa, uban sa iyang 51:9Ez
14
Patay na sila karon, ug dili na mo-
bangon, kay imo silang gilaglag. Imong
27 bangis, lig-on ug gamhanang 32:2
Job
gikuha ang tanan nilang handomanan. pinuti si Yahweh mosilot ni Leviatan, 26:13
Slm
15 ang linukong nga bitin. Iyang patyon 74:14
Imong gipalapdan ang nasod, O ang dragon sa dagat. Reb
Yahweh; ang nasod nga imong Himaya; 12
5:1-7
imong gipalapdan ang mga utlanan sa • 2
Anang adlawa moingon siya: 26:1

nasod. 16 O Yahweh, nangita mi nimo “Kanindot sa akong parasan nga dag-
sa panahon sa kalisod, samtang hag bunga! 3 Ako, si Yahweh, ang nag-
naghilak mi sa tumang kaguol sa amuma ini. Ako ning gibisbisan kanu-
imong pagsilot namo. nay. Adlaw ug gabii akong gibantayan
17
Sama nga ang babaye nga nag- aron dili ni pasipad-an.”
4
bati moagulo ug molimbaglimbag sa “Wala koy mga paril. Kinsay
kasakit, mao pod mi sa imong atuba- molimpyo nako sa akong mga tunok?”
ngan. “Ako gyod ang mosulong nila. Ako
13:8 18
Among nasabtan nga kami sab silang dunganon pagsunog. 5 Kon sila
Mt
24:8 nagbati, apan nanganak mig hangin. moanhi aron mangayog tabang, pa-
Wala mi makadalag kaluwasan sa yuta. pangayoa unag pasaylo. Oo, papanga-
Ang mopuyo sa bag-ong kalibotan wa- yoa unag pasaylo.”
la pa matawo. 6
Sa mga adlawng umaabot mogamot si 11:1
19 Os
Ang inyong mga patay mabuhi! Jacob. 14:4

makiangayon, dili lang mohatag kanila sa 28:1-14: Tubag batok sa Samaria: nga
kalingkawasan sa mga buhi, iya usab nga gisulti sa komentaryo sa 2:6-19. Timan-i sa
bayawon ang mga inosenting biktima nga bersikulo 9-13: ang mga pari ug mga mini nga
misalig Niya, aron ilang mahibaloan ang propeta nagbugalbugal ni Isaias; ilang giingon
kalinaw sa Ginoo (19-21). nga ang iyang mga pulong walay kalainan sa
mga pasidaan alang sa gagmayng kabataan.
• 27.2 Ang 27:2-5 “Awit sa Balagon” sahi Giingnan sila ni Isaias nga kay dili mo buot nga
sa mahulgaong awit sa 5:1-7.
makasabot sa tin-aw nga mensahe sa Diyos,
• 28.1 Kapitulo 28-35. Niining maong mga mosulti Siya sa kusog nga tingog pinaagi sa
kapitulo, atong makita ang panagsagol sa panghitabo nga makapahiubos ninyo (anaa sab
daghang balak gikan sa lainlaing tinubdan: sa 29:14).
623 ISAIAS 28
2
Mamulak ang Israel ug manggawas ang Tan-awa, ang Ginoo nagpadalag gam-
daghang liwat. hanan ug kusgang mga tawo.
Mapuno ang kalibotan sa iyang bunga. Sama sa ulan nga yelo,
7
Gibunalan ba sab sila ni Yahweh sama sa sama sa makadaot nga unos,
iyang pagbunal sa mibunal nila? sama sa nagbaha nga tubig,
Iya ba silang gipamatay sama sa iyang sama sa nagbuswak nga ulan,
pagpatay sa mipatay nila? iya ning lumpagon –
8
Gisilotan ang dakbayan sa paghingilin 3
ang garbosong adorno
ug pagpabihag. sa palahubog sa Efraim.
Gigukod siya ug gitaral sa bangis nga
Iya ning tunobtunoban –
hampak 4
sama kabangis sa bagyo nga gikan sa kanang nagkalawos nga bulak sa Nh
3:12
sidlakan. mahimayaong kaanyag
Dt 9
Pinaagi ini ang sala ni Jacob mabayran. sa tumoy sa tabunok nga walog.
7:5 Mahisama ni sa toytoy nga nahinog
Magbasol siya sa iyang mga sala
inigpulpog sa tanang bato sa altar sa wala pa ang ting-init.
sama sa pagpulpog sa bato nga hinimog Kon dunay makakita ini,
tisa. iya ning pupoon. Samtang naa pa
Wala nay sagradong haligi o mga altar sa sa iyang kamot iya ning kan-on.
insenso! 5
Anang adlawa, si Yahweh nga Labing 4:2
25:2 10
Kay ang dakbayan nga gipanalipdan, Gamhanan
gibiyaan na. mahimong mahimayaong dayandayan,
Awaaw ni karon: purongpurong sa kaanyag
pinuy-anan nga gipasagdan, sa nahibilin niyang katawhan.
6
nahisama sa kamingawan. Mahimo siyang espiritu sa katarongan
kaniya nga naglingkod aron mohukom;
Ang mga baka manibsib didto. ang tuboran sa kusog
Manghigda ug panitan ini ang mga sanga. kanila nga mipasibog sa mga kaaway
11
Ang mga layang sanga mangabali. didto sa ganghaan.
Ang mga babaye moabot ug himoong
igsulognod. Kamong mga hinawayon pagbantay
Katawhan ni nga walay panabot. 7
Busa, ang ilang Magbubuhat dili moluwas Apan nakasala pod sila pinaagi sa bino,
nila. nagsusapinday ug nadagma tungod sa
Dili siya maluoy nila. kahubog.
12
Mga pari ug mga propeta
Anang adlawa, nahubog sa bino,
taliwala sa Suba sa Eufrates ug sa masarasay kon makakitag panan-awon,
gamayng sapa sa Ehipto, mapandol kon mohimog mga desisyon.
si Yahweh mogiok sa mga tipasi. 8
Ang tanang talad napuno sa suka.
Iya mong hagdawon, tagsa tagsa, Wala nay lugar nga linis.
katawhan sa Israel. 9
13
Anang adlawa Kinsa man kaha ang iyang gitudloan?
usa ka dakong trompeta molanog. Kinsa man sa iyang hunahuna ang
Ang nawala sa yuta sa Asiria naminaw niya?
ug ang gipapahawa sa yuta sa Ehipto Ang mga masuso nga bag-o pang gilutas?
mobalik pagsimba ni Yahweh Ang mga bata nga bag-o pa lang gibulag
sa bukid sa Jerusalem. sa totoy sa ilang inahan?
10
Kinsay buot maminaw sa iyang sugo:
Ang dili kasaligang pangulo “Hilom, hilom!
5:22 • 1 Alaot ang palahubog sa Efraim, Hulat og dyotay, hulat og dyotay!” 33:19
28 mapahitas-on silang gidayandayanan. 11
Oo, tinuod nga sa iyang pagka kaka 1Cor
1:21
Ang ilang mahimayaong kaanyag ug sa langyaw niya nga sinultihan, 14:21
usa na lang ka bulak nga nagkalawos mosulti siya ining nasora,
12
sa tumoy sa tabunok nga walog, siya nga kanhi miingon kanila:
kanang dakbayan nga nabungog sa bino. “Mao ni ang pahulay.

Adunay duha ka tubag sa Ginoo nga gihinum- – 30:1-17; batok sa Ehipto.
doman sa Ebanghelyo: ang 28:16 ug 19:13. – 29:1-12; 30:27-33 ug 33:7-16: batok sa
Pipila ka orakulo nga gisulti panahon sa krisis Asiria sa hari nga si Senaquerib: “Ariel” o
sa 701. “Liyon sa Ginoo” nagkahulogan sa Jerusa-
28:14-15 ug 28:18-19: batok sa mga yawan- lem.
on nga magtatambag sa hari: gibatokan nila ang – 30:18-26 ug 32:15-20: mahitungod sa
kabubut-on sa Ginoo. umaabot nga kauswagan.
ISAIAS 28 624
20
Papahulaya ang gikapoy.” Ang lantay mubo ra kaayo alang sa
Ug: “Mao ni ang katulog.” paghuyatid.
Apan wala sila maminaw. Ang habol gamay ra kaayo nga ikuob.
21
13
Busa, miingon si Yahweh: Mobangon si Yahweh sama sa Bukid sa
“Hilom, hilom! Perasim.
Hulat og dyotay, hulat og dyotay!” Iyang pukawon ang kaugalingon sama sa
Aron, inay kinahanglan silang mosulong, walog sa Gibeon,
moatras na hinuon. aron buhaton ang iyang buluhaton –
Masamdan sila ug mabitik, talagsaong buhat;
unya, mabilanggo. paghimo sa iyang bayanihong buhat –
ang katingalahan nga bayanihong buhat.
14
Busa, paminaw sa pulong ni Yahweh, 22
Hunonga ang inyong pagbiaybiay,
kamong mga hinawayon nga nagmando o hugta ang inyong pagkagapos.
sa katawhan sa Jerusalem. Kay nakadungog ko sa kadaot nga
8:19 15
Kay nanghambog man mo: “Naghimo gitakda
mig kasabotan uban sa kamatayon; may ni Yahweh nga Labing Gamhanan
gikauyonan mi sa ispidno.” batok sa tibuok kalibotan.
Inig-agi na sa baha
dili na ni makadaot namo. Ang sambingay sa mag-uuma
kay gihimo namo ang mga bakak nga 23
Paminawa ang akong mga pulong,
among dangpanan pamatia pag-ayo ug sabta ang akong isulti.
ug ang pamakak nga among togoanan. 24
Wala bay laing buhaton ang mag-uuma
gawas sa pagdaro, pagtikad sa yuta ug pag-
Ang sukaranang Bato andam ini alang sa pananom?
25
• 16 Busa, Human mapatag ang yuta, dili ba siya
Slm
118:
ang Diyos nga si Yahweh magsugo pagsabwag sa karot, sa trigo ug
22 miingon: sebada sa iyang yuta ug sa mga utlanan?
Rom 26
Kay ang iyang Ginoo nagsulti kaniya un- 2S
9:33 Tan-awa, nagbutang ko sa Sion sa 7:14
1Cor say iyang buhaton. Giagak ug gihatagan
3:11 batong bantilis, siyag katungod sa paghukom.
Jer
10:24
1P
2:6
usa ka halangdong bato, 27
May mga tanom nga nagkinahanglan
lig-ong sukaranan. sa kanunayng pagbisbis. Duna poy dili
Ang mitoo dili gyod maulawan. ganahan og daghang tubig. Dunay tanom
alang sa tingtugnaw.
17
Ang katarongan among himoon 28
May panahon sa pagpugas ug sa pag-
nga sukdanan ani. May panahon sa paggiok ug sa pag-
ug ang kaangayan ingon nga tunton. galing.
29
Ang maong kaalam ug uban pa – ang
Ang bangis nga ulan moanod sa paglainlain sa tanom, ang pagtanom sa gi-
dagkong bakak ug ang nagpungasing takdang panahon o gawas ini, gikan ni
tubig mobuhagay ngadto sa tagoanan. Yahweh nga Labing Gamhanan kansang
tambag sulondon, kansang kinaadman
18
Ang kasabotan ninyo uban sa ka- dalayegon ug katingalahan.
matayon dili molungtad. Unos sa Jerusalem
Ang inyong gikauyonan sa ispidno
1
mapapas. Alaot ang Ariel – Ariel, 2S

Inig-abot sa nagkanuos nga baha 29 ang dakbayan nga hinungdan sa
5:6

mapiit mo. paghimog kota ni David.
19
Matag buntag, adlaw o gabii, Human sa usa ka tuig o duha, human sa
ang kasakit modakop ug mokusokuso tanang pyesta,
2
ninyo. akong sulngon ang Ariel
Ang pagbasa sa mensahe sa maong ug maanaa ini ang pagsubo ug pag-
katalagman, minatay.
makapalisang ninyo. Alang nako sama ra siya sa Ariel.

Pipila ka balak gikan sa mga adlaw sa Pagka- • 16. Ang Diyos nagtukod sa bag-o nga
bihag o ulahi pa gani: pundasyon sa bag-ong Jerusalem. Sa dugokan,
– 34: Ang Paghukom sa Ginoo sa Edom (tan- mabasa: Kadtong mosandig ini dili tarong. Ang
awa ang pasiuna sa Kapitulo 24). bag-ong katawhan sa Ginoo matoohon nga
– 35: ang pagbalik gikan sa Pagkabihag, katawhan busa, walay gahom nga makaulipon
susama sa Isaias 40-41. nila. Bisan sa wala pa si Cristo, ang mga Judio
– 33:17-22: Damgo sa usa ka yugto sa ka- nakasabot nga kining dugokan nagpasabot sa
linaw. Manluluwas (tan-awa ang Mt 21:42 ug Ef 2:21).
625 ISAIAS 29
3
Magpadala kog sundalo batok ninyo. tawhana moduol nako sa ila lang nga 78:36
Ila mong alirongan ug atngan. mga pulong; ila kong gipasidunggan 15:8 Mt
Magsugod na sila pag-ataki ninyo.
4
Nangalimbuwad, magtabi mo gikan sa sa ilang ngabil, samtang ang ka- Mc 7:6
yuta. singkasing tua sa layo. Ila kong gisim-
Diha sa abog malumos ang inyong mga ba sa naandan nga paagi: pagsunod sa
pulong.
Ang inyong isulti mora lang og hagung-
mga sugo sa katawhan.
hong diha sa abog. Nan karon, 14 maghimo na sab ko og 1Cor
1:19
Apan sa kalit lang, katingalahang butang alang nila:
5
ang kadaghanan sa inyong kaaway Akong wagtangon ang kahibalo sa
mahimong abog.
Ang kadaghanan sa madaugdaogon ilang makinaadmanon. Akong kuhaon
mapalid sama sa tahop. ang panabot sa mabinantayon nilang
30:27
66:15
6
Kay dihadiha, si Yahweh nga Labing mga tawo.
Gamhanan moabot
15
uban ang dalugdog, linog ug dakong ka- Alaot ang mitago pag-ayo
saba, sa ilang mga laraw ni Yahweh,
uban sa alimpulos, unos, liti nga naghulat sa hilom ug nag-ingon:
ug kalayo nga molamoy. “Kinsay makahibalo? Kinsay makakita
36- 7
Ang kadaghanan sa mga nasod nato?”
37 16
nga nakig-away batok ni Ariel, Imong gituis ang tanang butang, 45:9
daog pa nga ang mamumuhat og kulon Jer
nga miataki ug milibot sa paril, 18:6
mahanaw sama sa damgo, mao na ang yuta. Rom
sama sa panan-awon sa gabii; Ug makaingon ni bahin niya: 9:21
8
sama sa tawong gigutom nga magdam- “Wala ko niya buhata. Wala siyay alamag.”
17
gog pagkaon. Sa mubong panahon,
Apan sa pagmata, nagkutoy ang tiyan. ang Lebanon nagmabungahong uma,
Sama sab sa giuhaw nga magdamgog ug ang mabungahon uma mahisama sa
mainom. kalasangan.
18
Apan sa pagmata giuhaw lang gihapon. Anang adlawa
Mao sab ang kadaghanan sa mga nasod ang bungol makadungog sa mga pulong
nga nakiggubat sa Sion. diha sa basahon.
9
Sa kangitngit ug kangiob
Pagduda, pangalibog, ang buta makakita.
pagpakabuta mo ug pabilin nga buta! 19
Ang mapaubsanon makakaplag og
Pangahubog, apan dili sa bino, kalipay
pangasarasay apan dili sa serbesa. ug ang kabos taliwala sa katawhan
Mlk 10
3:6 Gibuboan mo ni Yahweh magmaya diha sa Balaan sa Israel.
Rom sa espiritu sa hinanukong pagkatulog. 20
Kay mawala na ang mapalabilabihon. 28:14
11:8 Iyang napiyong ang inyong mata – ang Ang tawong kusgan mawagtang hang-
manulonda. Iyang gitabonan ang inyong ulo tod sa hangtod.
– ang manalagna. Ang tanang nagplano
Pag 11
Ang pagpadayag ining tanan mahimo pagbuhat og kasal-anan patyon;
21
5:1-3
alang ninyo ingog mga pulong sa balaang ang makahimo sa usa ka tawo nga
papel nga pinatikan. Kon dunay mohatag ini makasasala pinaagi sa pulong;
sa lain ug moingon: “Basaha.” Ang giha- ang makapanglimbong pinaagi sa
tagan motubag: “Dili ko makahimo, 12 kay suborno
tinakpan ni.” Kon ang papel nga linukot ug sa pagbutangbutang, makapasangil
ihatag sa dili maantigong mobasa, apan sa walay sala.
22
mandoan: “Basaha.” Motubag siya: “Dili ko Busa, si Yahweh, ang manluluwas ni 45:17

makabasa!” Abraham,
misulti bahin sa katawhan ni Jacob:
Kining mga tawhana nagtahod nako sa Dili na maulaw si Jacob. Dili na mang-
baba lang luspad ang nawong.
23
Kon ang iyang kabataan makakita sa
1:11 • 13 Miingon si Yahweh: “Kining mga
Slm
gihimo sa akong kamot,

Gihinumdoman sab ni Pablo kining bag-ong tombre o sama sa gipanudlo sa programa sa
pundasyon sa 2 Tim 2:19. eskwelahan. Hatagan silag leksyon sa Ginoo
• 29.13 Mga panudya alang sa maayo lang pinaagi sa dili damhon nga panghitabo nga ma-
sa istorya, apan walay pagpalawom sa pagtoo. kapadisturbo sa hiktin nilang kaalam. Tan-awa
Batok sa mga relihiyon nga gipasa sama sa kus- ang Mt 15:8 ug 1 Cor 1:19.
ISAIAS 29 626

himoon nilang balaan ang akong kataposang pagsaway nila: 9 Masinupakon
ngalan; kining mga tawhana. Ang ilang anak
ilang santoson ang Diyos ni Jacob. limbongan. Wala sila maminaw sa pahi-
Magtindog sila ug matingala sa Diyos sa mangno ni Yahweh.
Israel. 10
Sa mga manalagna miingon sila: Jer
24
Ang masayop tungod sa espiritu, “Ayawg tan-aw.” Sa mga propeta: “Ayawg 11:21
Am
makasabot; panagna sa kamatuoran. Sultihi lang mi sa 2:21
ang magbagulbol makakat-on. makapahimuot namo. Tan-awa lang ang 2Tim
4:3
Ayaw pagsalig sa mga gamhanan mga handuraw ug tikas nga panagna.
11
• 1 Alaot ang masinupakong mga Kahisalaag, gawas sa imong dalan, gawas
5:21
28:15
29:15
30 anak! Miingon ang Diyos: Naghimo sa imong agianan! Kuhaa gikan namo ang
Diyos sa Israel!”
silag mga laraw nga lahi sa akoa. Nagmugna 12
silag mga alyansa nga dili ako ang Busa, ang Diyos sa Israel miingon: “Kay
nagpasiugda. Sa ingon nagtumpi sila sa ilang inyo mang gisalikway ang maong pulong, ug
pagpakasala. misalig hinuon sa panglimbong ug pana-
2
Nanglugsong sila sa Ehipto nga wala ko ugdaog, ug inyo ning gipili, 13 kining salaa Ez
13:1
tugti aron pagpakitabang ni Paraon ug mahisama sa banga sa habog nga paril,
pagdangop sa landong sa Ehipto. naliki nga wala damha.
14
3
Hinunoa, ang panalipod ni Paraon Mahimo ni nga sama sa pagkabuak sa
inyong kaulaw ug ang anino sa Ehipto sudlanan sa tighimog kolon. Maayo kaayong
makapalibog ninyo. pagkabuak. Walay bisan usa ka piraso nga
4
Kon moabot na unya ang inyong paigo pagsandok sa abo sa abohan o pag-
pamunoan sa Zoan ug ang inyong mga kabog tubig sa atabay.
embahador moadto sa Hanes, 15
Kay miingon si Yahweh, ang Balaan sa
5
pakaulawan sila sa katawhan nga walay Israel: “Ang pagkakabig ug ang pagkama-
mahimo alang nila; nga dili makahatag og linawon mao ang inyong kaluwasan, ang
tabang ni kaayohan kondili, disgrasya ug paghilom ug kamasaligon mao ang inyong
kasaba.” kaisog!” Apan wala moy maangkon. 16 Hinu-
6
Usa ka orakulo mahitungod sa mana- on miingon mo: “Dili, molayas mi nga nagka-
nap sa Negeb: bayo! “Sigi, biya gyod!” Miingon pa mo: “Ma-
Gidala sa mga sinugo nakay mi sa kabayong kusog modalagan.”
ang ilang bahandi sa bukobuko sa mga Apan mas paspas pod ang mogukod ninyo.
asno 17
Sa paghulga lang sa usa, 1,000 ang Dt
latas sa lisod ug samok nga yuta moipsot. Kon lima ang mohulga ang tanan 32:30
sa mga liyon nga laki ug bayi, Os
moipsot, hangtod nga ang mahibilin 14
sa mga bitin ug mga halas. mahisama na lang sa sungkod sa kinatum-
Gidala pod nila ang ilang katigayonan sa yan sa bukid, sama sa bandera ibabaw sa
bugdo sa mga kamelyo, bungtod.
ngadto sa katawhan nga walay kapus-
lanan alang nila. Ang nagsingabot nga kaayohan
7
Ang mga Ehiptohanon motabang, apan
makawang lang ni ug mawalay kapuslanan. • 18 Labot pa, si Yahweh naghulat Slm
Mao nga akong tawgon ang Ehipto – ang aron paghatag kaninyog grasya; mo- 1:1 2:1
Tawotawo sa Humayan, ang walay mabu-
hat. tindog siya aron paghatag og kaluoy. 33:12
Kay si Yahweh Ginoo sa katarongan.
Sultihi lang mi sa mga maayong butang
8
Bulahan ang tanan nga naglaom niya.
Karon lakaw na, isulat isip pahinumdom 19
alang nila, ipatik ni sa papel nga linukot aron O katawhan sa Sion, nga nagpuyo 65:24
ilang matagoan, aron mahimong walay sa Jerusalem, ayaw na mog hilak. Kon

• 30.1 Usa ka balak nga nanghimaraot sa Makakita mo sa kahugaw sa inyong mga
alyansa tali sa Ehipto. diosdios. Nagsugod na sila pagkaamgo nga nag-
Timan-i sa mga bersikulo 8-15: si Isaias nag- alagad sila sa mga mini nga dios. Ang pagsimba
hilumhilom human napakyas ang iyang misyon, sa diosdios wala lang magpasabot sa pagkupot
sama sa 8:11. Ang tawo nga matoohon dili og kinulit nga mga dios, apan sa pagsalig lang sa
matandog sa mga kakuyaw; misalig lang siya sa tawo, sa pag-alagad sa mga institusyon ug pag-
pulong sa Ginoo. kaibog sa mga butang nga girepresentahan sa
mga imahen. Kon sundon nato si Ezekiel, atong
• 18. Ang Ginoo nahigugma, ug nagtudlo makita:
nato. Kining maong balak naghisgot sa mga
kahibulongan nga madiskobrehan sa pakigtag- – Ang pagsimba sa diosdios sa mga Ehipto-
bo sa Ginoo pinaagi sa mga luha. hanon: ang pagsalig sa organisado kaayo nga
627 ISAIAS 31

mohilak mo, maminaw siya; kon ma- Sama sa kalayo nga makasunog ang
kadungog siya, iya mong tubagon. iyang dila.
28
20
Sama sa nagkabad nga baha ang iyang 8:8
Jl
2:23
Sa gihatag na kaninyo sa Ginoo gininhawa 37:29

ang tinapay sa kasubo ug ang tubig sa nga mosanap hangtod sa liog,
kasakit, siya nga inyong magtutudlo ayagon ang mga nasod sa ayagan sa
Jer kalaglagan.
31:34
dili na motago. 21 Ang kaugalingon Ibutang niya ang bosal
ninyong mata makakita niya, ug ang taliwala sa apapangig sa katawhan.
dalunggan maminaw sa iyang gisulti sa Sa ingon himoon niya nga masayop ug
inyong likod: “Mao ni ang dalan, su- masalaag sila.
29
Pangawit mo
baya ni.” sama sa gabii sa balaang pagsaulog.
22
2:20 Makakita mo sa kahugaw sa Ang inyong kasingkasing malipay
inyong mga diosdios ug mga larawan sama sa katawhan nga mitungas nga
nagdalag plawta
nga giputos sa plata ug bulawan ug sa bukid sa Ginoo,
ilabay sama sa pasador. “Panglayas sa gamhanang Diyos sa Israel.
mo:” ingnon ninyo sila. 30
Ipalanog ni Yahweh ang iyang hari-
Lev 23
Mopaulan unya siya sa mga binhi anong tingog
26:3
aron madunggan.
nga inyong ipugas ug daghanon niya Magpakita siya sa iyang kamot nga iyang
ang inyong ani gikan sa inyong gipu- bakyawon
gas. Anang adlawa ang inyong mga sa makagun-ob nga kapungot ug sa
kalayong makasunog
baka manibsib sa lapad nga tugwa- uban sa naghaguros nga hangin ug kusog
yanan. 24 Ang mga hayop nga inyong nga dalugdog.
kasakyan magkaon sa kompay nga 31
Sa tingog ni Yahweh,
gilawog ginamit ang kahig ug pala. lumpagon ang Asiria;
35:7 25 sa mga hampak sa iyang garote dug-
Kay sa adlaw sa dakong panglag- mokon ni.
lag, inigkatumpag sa mga paril moda- 32
Ang matag bunal sa garote 10:24
gayday ang tubig sa tanang kabukiran nga gigamit ni Yahweh
ug kabungtoran. moduyog sa mga tambol ug lira
Os
aron pagsilot nila.
26
6:1
Ang dan-ag sa bulan mahisama sa 33
Kay dugay nang naandam ang daob.
siga sa adlaw, ug ang siga sa adlaw Giandam alang sa hari.
pilupiloon og kapito. Mahisama ni sa Sangkad ug lawom ang lungag
alang sa kalayo, gisugnoran og sagbot ug
siga sa pito ka adlaw, inighigot na unya kahoy.
ni Yahweh sa samad sa katawhan ug Ang gininhawa ni Yahweh,
inigtambal niya sa mga pangos gumi- sama sa nag-agas nga sapa
kan sa iyang silot. sa asupre nga mosilab ini.

Ang Asiria gun-obon Tan-awa ang Diyos sa Israel
10:5- 27
Tan-awa, gikan sa layo •1
Alaot ang motugbong sa 29:1518:2
19
ang Ngalan ni Yahweh nagpadulong, 31 Ehipto aron mangayog tabang, 30:1
nagdilaab sa kasuko,
uban sa mga panganod nga nagpaubos. ang nagbutang sa ilang pagla-om sa
Napuno sa kapungot ang iyang ngabil. mga sundalong nagkabayo; ang nag-

estado nga naghatag og pagkaon sa tanan, apan • 31.1 Kining teksto sumpay sa balak sa
naghikaw sa ilang kagawasan. 30:1 ug nagpresentar sa 3 ka nag-una paggamit
– Ang pagsimba sa diosdios sa mga Ehipto- sa politikanhong gahom. Adunay duha ka dag-
hanon: ang pagsalig sa gahom ug paghatag og kong gamhanan ug sa taliwala nila, ang gamay
dakong pagtagad sa kalalakin-an nga nahimong nga nasod sa mga Judio naningkamot nga
sentro sa atensyon. magpabiling buhi. Ang mga hari nagpakitabang
– Ang pagsimba sa diosdios sa taga Babilonia: sa Ehipto batok sa Asiria unya, sa Asiria batok sa
ang paghandom sa salapi ug balikbalik nga Ehipto.
trabaho mao ang naghari sa ilang kinabuhi. Ang Ang pagtulon-an ni Isaias lig-on kaayo: nga sa
mga tawo wala nay panahon sa kahulogan sa dili pa mangilabot sa kuyaw nga dula sa politika,
ilang kinabuhi. ang mga hari kinahanglan nga makiangayon ug
ISAIAS 31 628

salig sa daghang karwahe kay daghan 5
Sama sa mga langgam nga naglu- 32:12Dt
ni, ug sa nangabayo kay kusgan sila. padlupad sa ibabaw, manalipod si 36:7 Slm

Nganong wala man sila motan-aw Yahweh sa Kasundalohan sa Jerusa-
sa Balaan sa Israel o mangonsulta ni lem: Manalipod siya ug moluwas,
5:12 Yahweh? 2 Makinaadmanon kaayo motubos ug mobawi.
siya, ug maayong laki kaayo nga mo- 6
Balik ugma, anak sa Israel, kaniya 2:20
pahamtang og katalagman. nga inyong giluiban. 7 Anang adlawa
Dili niya bakwion ang iyang gipamu- ang matag usa ninyo molabay sa
long. Motindog siya batok sa makasa- iyang mga diosdios nga hinimo sa
sala, ug hunungon niya ang tabang nga plata ug bulawan, hinulma sa makasa-
gipaabot. sala niyang kamot.
3
Slm
146:3
Ang mga Ehiptohanon, dili sila Diyos; 8
Mapukan ang Asiria sa pinuti nga
ang ilang kabayo dunay lawas, dili dili binakyaw sa tawo; tusokon siya sa
espiritu. Inig tuy-od ni Yahweh sa iyang pinuti nga wala dad-ag tawo. Madak-
kamot, ang gitabangan ug mitabang pan siya tungod sa pinuti. Ang iyang
mahulog, magdungan sila pagkahanaw. kabatan-onan madakpan ug pugson
4
Os
5:14
Kay miingon ang Ginoo: Sama nga pagpatrabaho. 9 Ilang gibiyaan ang 3:16 Am
Am ang liyon o ang batang liyon magngu- ilang dapit-bantayan ug ang mga 4:1-3
1:2
lob sa iyang tinukob ug wala mahadlok pangulo. Nangalisang silang mibiya sa
ni mabalda sa kasaba sa magbalantay ilang bandila.”
sa karnero, manaog si Yahweh nga Si Yahweh ang nagsulti, kansang ka-
Labing Gamhanan aron makig-away layo tua sa Sion ug hudno tua sa Je-
sa Bukid Sion. rusalem.

Usa ka hari ang magmando sa katarongan
• 1 Usa ka hari ang magmando sa katarongan
32 ug ang mga prinsipe magmando sa kaangayan.
2
Ang matag usa morag sagang sa hangin
ug pandong alang sa ulan;
ingog mga sapa sa tubig sa yuta nga uga ug nasunog;
sama sa landong sa bato sa gikapoy nga yuta.
3
Ang mata sa nakakita dili na mapiyong;
ang dalunggan sa nakadungog dili na matakpan.
4
Ang panghunahuna sa daghan dili magdalidalig hukom.
Ang dila sa mga kaka makatunong pagtabi.
5
Dili na ilhon ang buang nga bantogan,
ni ang tampalasan hukman nga dungganan.
Pan 6
Ang buang magsultig binuang ug ang 7
Ang pamaagi sa tampalasan daotan Mik
15:2 2:1
Sir iyang panghunahuna makasasala. Daotan sab. Naghimo siyag daotang laraw batok sa
10:13 siya ug nagpasigarbo sa kawalay pagtoo sa mga kabos. Gidaot niya ang nagkinahanglan
10:2
Diyos. Iyang gipasagdan ang gigutom nga sa mga bakak bisag tinuod ang ilang kawsa.
walay pagkaon. Iyang tugtan ang giuhaw nga 8
Apan ang mga plano sa halangdon,
walay mainom. bililhon ingon man ang iyang binuhatan.

ang katawhan kinahanglan nga matinud-anon sa • 32.1 Lain nga balak mahitungod sa mga
mga sugo. Ug ang tanan makasalig sa Ginoo, paglaom nga gibutang sa umaabot nga hari, ang
ang ilang Bato. Ang pulong sa Ginoo nagpa- Prinsipe sa Kalinaw (tan-awa ang Is 11).
dayon sa kamakahuloganon hangtod karon: Ang makiangayon nga hari maghatag sa iyang
– alang sa giulipon nga katawhan sa Ikatulong espiritu sa mga nagmando ug mga tawo nga
Kalibotan. responsabli. Busa, ang mga tawo maminaw sa
– alang sa Simbahan nga gilutos. Pulong sa Ginoo.
629 ISAIAS 33
Pangurog mo mga babayeng taslakan ikaw na pod ang budhian. 25:9
2 Slm
3:16 9
Tindog, mga babayeng namahulay. Pa- O Yahweh, kaluy-i mi, 33:22
Am
minawa ang akong tingog, mga dalagang kami nga milaom nimo.
4:1-
3 walay gihunahuna. Pamatia ang akong mga Hinaot unta nga ikaw ,
pulong. maamong kusog sa matag buntag,
10
Sulod sa kapin og dyotay sa usa ka tuig, kaluwasan kon moabot na ang kalisod.
3
kamo nga walay panglantaw, nangurog kay Manalagan ang katawhan Num
10:35
dili na moabot ang ting-ani ug ang parasan kon masuko ka ug manghulga. Slm
dili mohatag sa abot. Ang mga nasod magkatibulaag 68:2
20:2 11
Pangurog kamong mga babayeng inigtindog na nimo nga harianon.
4
Mik
namahulay. Kaguol kamong walay gikaba- Ang inyong mga inagaw, O mga nasod,
1:8
lak-an. Paghubo mo! Taboni lang og sako pundokon sama sa mga apan-apan
ang inyong bat-ang. nga motakas sa mga dahon sa tanom,
Lc 12
Pukpoka ang inyong dughan alang sa sama sa mga dulon nga manghugpa
23:48
maayong kaumahan, sa mabungahong sa mga lugas sa kaumahan.
parasan, 13 sa yuta sa akong katawhan nga 5
Halangdon si Yahweh kay nagpuyo siya
gitugkan nag daghang sampinit ug tunok, sa sa kahitas-an.
tanang balay sa kahilayan, sa syudad nga Iyang gipuno ang Sion sa katarongan ug
nagpasagad. sa kaangayan.
7:25 14
Kay ang palasyo biyaan; ang saba nga 6
Magdala siya sa hilwas nga panahon.
dakbayan talikdan; ang kota ug ang tore Ang kaalam ug kahibalo,
mahimong tagoanan sa hangtod alang sa makatabang sa mga bahandi.
mga ihalas nga asno, ug sibsibanan sa mga Ang kahadlok kang Yahweh maoy imong
toril, 15 hangtod nga ibubo na kanato ang katigayonan.
Espiritu.
Ang pagbatok ni Yahweh
Ang akong katawhan magpuyo 7
Ang katawhan ni Ariel 29:1
sa kalinaw nagbakho sa kadalanan.
Anang panahona, ang kamingawan Ang ilang mga embahador sa kalinaw
nagbakho sa kapait nga hilabihan.
mahimong tabunok nga yuta ug ang 8
Ang mga dagkong dalan nausik,
gitawag karong tabunok nga yuta walay makita nga naggamit.
mahimong walay pulos. 16 Ang kata- Kay ang kasabotan wala tumana.
rongan maghari sa kalasangan; ug sa Ang mga panaad napakyas.
Walay usa nga gitahod.
tabunok nga yuta, ang katarong. 9
Ang kalibotan nagbangotan ug nagluya.
17
9:6
Slm
Ang katarongan magdala ug magha- Ang Lebanon naminghoy sa kaulaw.
72:2 tag og kalinaw uban sa kasigurohan Ang Sharon nahimong awaaw.
Jaime Ang Basan ug Carmel napuo.
3:18 hangtod sa hangtod. 10
Miingon si Yahweh: Slm
28:12 18
Jer Ang akong katawhan magpuyo sa Motindog na ko. Bayawon na ko.
12:6

23:6 kahamugaway ug kabulahanan sa Karon akong iisa ang akong kaugalingon.
11
yutang hilwas og mga puluy-anan ug sa Manamkon mog tahop, Slm
7:15
mopahimugso mog tugdan sa dagami.
mga pahulayanan nga walay kasamok. Ang inyong gininhawa sama sa kalayo
10:12
19
Sa samang panahon ang ilang nga molamoy ninyo.
kalasangan mahapay ug ang mga kota 12
Ang katawhan sama sa nasunog nga
mabungkag. apog,
20 o sama sa tunok nga giputol ug gisunog sa
Pagkabulahan ninyo nga nagpu- kalayo.
gas duol sa mga sapa! Gitugtan nin- 13
Kamo nga naa sa layo,
yong magsuroysuroy ang mga hayop paminaw sa akong nahimo.
nga busog ug gawasnon. Kamo nga naa sa duol,
ilha ang akong gahom.
Salmo sa paglaom 14
Ang makasasala sa Sion nangahadlok. 30:27
Dt
1 Ang nagpakaaron-ingnon nagkurog sa 4:24
26 Alaot ka, O manlulungkab
Jer
30:16
33 nga wala pa gyod malungkab. kahadlok.
“Kinsay makapuyo
Hb Ikaw, O mabudhion,
2:8 uban sa makasunog nga kalayo?
nga wala pa gyod budhii!
Kinsa dinhi nato ang mabuhi
Human sa imong panglungkab, sa walay kataposang kalayo?
15
ikaw na sab ang lungkabon; Ang naglakaw sa katarong Slm
15:5
human sa imong pagbudhi, ug nagsulti sa matuod;
ISAIAS 33 630

ang nagsalikway sa ganansya hukom, siya ang atong hari: iya tang
gikan sa panaugdaog, luwason.
ang miwarawara sa iyang kumo 23
batok sa panghukhok ug suborno; Ang banting nagbitay: dili ni ma-
ang mitabon sa iyang dalunggan kahawid sa palo. Ang layag dili
batok sa mga sugyot sa pagpatay, mabukhad. Mao ni ang mga inagaw ug
ug ang mopiyong sa iyang mata linungkab nga madala gani bisan sa
sa kahigayonan paghimog sala.
16
Siya ang makapuyo sa kahitas-an, bakol.
24
sa kota nga bato siya panalipdan; Walay mangayog pasaylo:
sa pagkaon ug tubig sigurong abiyohan. “Masakiton ko!” Ang mga tawo nga
Pagkahuman sa panaugdaog
nagpuyo didto napasaylo na sa ilang
mga sala.
• 17 Makita sa imong mata ang hari
sa iyang himaya sa usa ka lapad nga Ang kataposan sa Edom

yuta. • 1 Dali, O mga nasod,
36:11 18
Apan ang imong hunahuna sa ka-
34 paminawa ug sabta. O katawhan!
Pamati, O kapupod-an ug ang tanang
hadlok nagpabilin; ug ikaw moingon: naa nimo!
Asa na man ang madaugdaogon Pamati, O kalibotan ug tanang naggikan
nga nag-ihap ug nagtimbang sa mga nimo.
2
buhis ug naglista sa atong anak? Ang kasuko ni Yahweh naa sa tanang
28:11 19
kanasoran.
Dili ka na makakita sa bangis nga Ang iyang kasilag naa sa tanan nilang
mga tawo nga makalibog kaayog kasundalohan.
sinultihan, dili nimo masabtan; Iya silang gitunglo.
Iya na silang gitugyan aron patyon.
nagkangakanga ang dila, lisod sabton. 3
Ang nakalas ilabay.
46
20
Slm Tan-aw Sion, ang dakbayan sa Ang ilang patayng lawas hilabihan
122
mga pyesta, lantawa ang Jerusalem, kabaho.
Sa mga bukid modagayday ang dugo.
ang malinawong pinuy-anan, usa ka 4
Ang mga panganod malukot sama sa 24:23
tabernakulo nga dili gyod magun-ob. papel; Mt
24:29
Walay usa sa iyang mga ugsok nga ang tanan nilang kasundalohan manga- Pag
tumba, 6:12
ibton, ni usa sa mga pisi nga putlon. sama sa pagkatagak sa dahon gikan sa
21
Apan naa si Yahweh nga bantogan sanga;
kaayo alang nato sa lugar sa dagkong sama sa pagkahulog sa bunga gikan sa
suba ug sapa. punoan.
Dinhi dili ka makakitag sakayan nga 5
Ang akong pinuti naghulat sa kala-
dunay mga bugsay; walay harianong ngitan.
Tan-awa, nanaog ini paingon sa Edom,
sakayan nga linayagan. aron paghukom sa katawhan nga akong
2:4
22
Slm Si Yahweh ang atong maghu- gihukman.
50:6

• 33.17 Kining maong balak nga ulahing Tan-aw Sion… (b. 20). Mao ni ang paagi sa
gisukip sa Isaias, naghatag og dakong pagtagad sa pagtan-aw sa usa ka magtotoo sa Simbahan,
paglaom sa kalinaw diha nga ang panglupig diin iyang makita si Cristo. Kon magpabilin siya
mahimo na nga handurawan. sa kadaplinan sa Simbahan ug walay pagtahan
Ang Sion sa Jerusalem mao ang tolda nga dili sa kaugalingon, dali siyang makasaway ini.
mabalhin. Nakapahimulos ni sa tinago nga pa- Apan kon mosulod lang gyod siya ug ipaambit
nalipod ni Yahweh nga nahisgotan sa 8:1 pinaagi ang kailadman sa kaugalingon, iyang madis-
sa imahen sa tubig sa Silo. Usa ka hilom nga kobrehan nga ang Simbahan ra ang makadala
presensya apan labaw ka gamhanan kay sa mga sa kusog, kalinaw ug presensya sa Ginoo ngadto
dagkong nasod. Anaa ni sa lapyahan sa mga sa tanan.
dagkong suba (Babilonia, Ehipto ug sa Tiro, dapit
sa dagat), ug mapagarbohon kanunay sa ilang • 34.1 – 34. Ang hukom ni Yahweh sa
dagkong sakayan. Edom. Tan-awa ang pasiuna sa kapitulo
Didto sa Sion, ang syudad nga walay gahom ug 24.
bahandi apan ubos sa Balaod sa Ginoo, ang mga – 35. Ang pagbalik sa mga binihag ug ang
magtutudlo mibati og pagsalig sa pag-atubang sa pagbalita sa panahon sa Mesiyas. Tan-awa ang
panghitabo. komentaryo sa Is 40:4.
631 ISAIAS 35
63:1 6
Ang pinuti ni Yahweh natumog sa Wala nay prinsipe nga pakpakan.
2S
1:22 dugo, Kay ang mga hamili mahanaw
Jer ug natabonan sa tambok – sa gingharian nga gihukman nga
46:10
sa dugo sa mga kanding ug karnero wagtangon.
uban sa halad sa Bosra, 13
Ang mga tunok moturok sa mga
dakong kamatay sa Edom. palasyo,
7
Ang ihalas nga torong baka matumba ang mga dapdap ug lumboy sa mga kota.
uban nila; Nahimo pod ni nga hapitanan sa mga
ang mga bag-ong kinapon nga baka buaya
uban sa mga toro. ug pinuy-anan sa mga ngiwngiw ug
Ang ilang kayutaan banawan sa dugo; ostrik;
ang yuta maabunohan sa tambok.
8
Gen Kay si Yahweh dunay adlaw pagpa- 14
abtanan sa mga ihalas nga hayop.
19:24
nimalos; Ang mga ihalas nga kanding magtinaw-
ang tigpanalipod sa Sion dunay usa ka ganay sa usag usa.
tuig sa pagbayad. Didto motugpa ang mga mananap sa
9
Ang kasapaan sa Edom mahimong kagabhion
asupre, aron pagpangitag kapahulayan.
ang iyang kayutaan, nagkalayong 15
Adto magsalag ang dagkong mang-ak,
salong. mangitlog, mamiso ug mopahulay.
10
Dili gyod mapalong ang kalayo ini, Adto magtipon ang managit nga mga
gabii o adlaw. langgam.
Hangtod sa hangtod moulbo ang aso. Ang matag usa dunay kapikas.
Sa tanang kaliwatan ang yuta magpa-
16
biling awaaw Pangitaa ug basaha sa libro ni Yahweh.
ug walay usa nga moagi ini. Walay usa nga mawala,
11
kay ang iyang baba nagmando
Sof Mahimo ning hapitanan sa tikarol ug ug ang iyang espiritu naghiusa nila.
2:14
baboyng ihalas; 17
Iya ning giparipahan
puy-anan sa ngiwngiw ug banog. alang nila ug gibahinbahin.
Ilugway sa Diyos sa nasod ang pisi nga Ilang panag-iyahon ang yuta sa du-
sukod sa kagubot; gayng panahon.
ug tonton sa kasakit. Ang tanang kaliwatan adto na mag-
12
Wala nay mga hari nga ituboy. puyo.

Ang pagbalik sa nga binihag
1
Ang kamingawan ug ang ugang yuta magmaya.
35 Ang disyerto masadya ug mamulak.
40:5 2
41:18
Puno sa mga bulak, moawit ni ug mosinggit sa kalipay.
60:13 Gidayandayanan sa kasilaw sa Lebanon,
sa katahom sa Carmel ug sa Sharon.
Sila, ang akong ka-tawhan nakasud-ong sa himaya ni Yahweh,
ang kaharianon sa atong Diyos.
3
40:10
Lig-ona ang kamot nga nawad-ag umoy,
ug kabaskog ang naluyang mga tuhod.
4
Ingna ang nangahadlok:
“Pagbaton og kaisog, ayawg kahadlok.
Tan-awa, ang inyong Diyos nga moanhi uban sa panimalos;
siya ang Diyos nga moganti.
Moanhi siya ug iya mong luwason.”
5
Unya, ang mata sa buta makakita
ug ang dalunggan sa bungol makadungog.
6
Ang bakol manglukso sama sa osa
ug ang dila sa amang moawit ug mosinggit.
ISAIAS 35 632
29:18
Kay ang tubig mobuhagay sa kamingawan
ug ang kasapaan mobul-og sa disyerto.
7
Ang giuhawng yuta mahimong lanaw;
ang ugang yuta, nga tuboran sa tubig.
Sa mga abotanan diin ang mga buaya kanhi nagpuyo,
ang sagbot motubo uban sa bagakay ug nipa.
8
Aduna unyay dakong Dalan nga tawgog dalan sa Kabalaan.
Walay bisag kinsa nga hugaw nga makaagi ini.
Ang makasasala mahisalaag.
9
Walay liyon nga makit-an
o bisag unsang hayop nga manunokob.
Ang naluwas lang ang makalakawlakaw.
10
Kay ang gitubos ni Yahweh mobalik:
uban sa walay kataposang kalipay
nga mahimong purongpurong sa ilang ulo.
Mangadto sila sa Sion nga manganta.
Ang kamaya ug kalipay nagmartsa uban nila,
samtang mawala ang kaguol ug ang panghupaw.

Ang pagsulong ni Senaquerib imong gisaligan nga makigbatok man
• 1 Saika-14 ka tuig sa pamu- ka nako?”
36 noan ni Hari Ezekias, si Sena- 6
Misalig ka sa Ehipto, bali nga garote nga
querib, hari sa Asiria, misulong sa makasamad lang sa palad sa tawong
kinotahang mga dakbayan sa Juda mohimo ini. Mao kana si Paraon, hari sa
Ehipto, alang sa tanang nagsalig niya. 7 Oo,
nga giagaw niya. 2 Gikan sa Lakis ang mahimong moingon mo: ‘Misalig mi ni
hari sa Asiria mipadala sa iyang Yahweh nga among Diyos!’ Apan dili ba, siya
pangulo uban sa bagang kasundalohan man ang gikuhaag mga altar ug alampoanan
ngadto ni Hari Ezekias sa Jerusalem. dihang si Ezekias na ang nagmando sa Juda
ug Jerusalem? Moampo ba mo ining mga
Mihunong sila sa may kanal sa ibabaw altara?
nga lim-aw diha sa dagkong dalan sa 8
Dali, pakigsabot sa akong agalon, ang
labhanag sinina. 3 Si Eliakim, anak ni hari. Tagaan tamog 2,000 ka kabayo kon
Helkias, ang tinugyanan sa palasyo duna kay mangangabayo. 9 Unsaon man
ninyo pagpapahawa ang kinagamyan sa mga
miadto niya kuyog ni Sobna, ang heneral sa akong agalon? Unya, misalig mo sa
kalihim ug ni Yoas, anak ni Asaf, ang Ehipto tungod sa karwahe ug sa nangabayo!
10
tigsulat. Nagtoo ba mo nga mianhi ko aron pagsu-
4 long ug pagdaot ining yuta nga wala ma-
10:8 Ang pangulo miingon: “Ihatag ngayog tambag ni Yahweh? Siya gyod ang
kang Ezekias ang tugon sa inilang hari miingon kanako: “Adto ining yutaa ug bun-
sa Asira: Nganong malaomon ka ka- toga ni!”
11
ayo? 5 Naghunahuna ka ba nga pulihan Unya, si Eliakim, Sobna ug Yoas mi-
ingon sa pangulo: “Pakigsulti mo sa inyong
sa mga pulong ang taktika sa gubat ug sulugoon sa pinulongang Arameo, amo ning
ang pwersa sa kasundalohan? Kinsay masabot. Ayaw pakigsulti namo sa pinu-

• 36.1 Ang mosunod nga duha ka kapitulo naagi sa usa ka sakit nga mopapas sa kasun-
nagsubli lang sa kapitulo 18 ug 19 sa 2 Hari ug dalohan sa Asiria.
nagsaysay mahitungod sa pagliyok sa Jerusalem Diha sa 22:8, atong mabantayan ang
sa kasundalohan ni Senaquerib. Ang unang pagsupak ni Isaias sa pakig-areglo tali sa mga
sugilanon may komentaryo na sa 2 H 18:71. dagkong gahom – usa ka negatibo nga kinaiya sa
Karon atong tan-awon ang ikaduha nga hitabo. gamay nga nasod nga dili makasukol. Dinhi,
Si Isaias nagdasig sa pakigbatok bisag walay nagsalig lang siya sa gahom sa pagtoo – sama sa
tawhanong paglaom nga modaog. Nagsaad siya gibuhat ni Elias kaniadto – ug naluwas ang iyang
sa pagpangilabot sa Ginoo nga mahitabo pi- nasod.
633 ISAIAS 37

longang Hebreo nga madunggan ining mga Hinaot nga ang imong Diyos mobadlong niya
tawhana sa mga bungbong!” sa iyang gipamulong. Nanginsulto siya sa
12
Apan ang pangulo miingon: “Nagtoo ba buhing Ginoo. Busa, paghalad og pag-ampo
ka nga gipadala ko sa akong agalon aron alang namong pila kabuok nga nahibilin.”
isulti lang ni sa imong agalon ug nimo? Dili 5
Diha nga ang mga opisyal ni Hari Eze-
ba, alang man sab ni sa mga tawong naa sa kias miadto ni Isaias, 6 miingon siya: “Sultihi
mga paril nga, uban nimo, mokaon sa kau- ang inyong agalon ining gisulti ni Yahweh:
galingong hugaw ug moinom sa kauga- Ayawg kahadlok sa inyong nadungog ug sa
lingong ihi?” panginsulto sa mga sinugo sa hari sa Asiria.
13
Unya, ang pangulo mitindog ug misulti 7
Paminaw! Ako siyang samokon pinaagi sa
sa kusog nga tingog sa pinulongang Hebreo: usa ka balita, aron mobalik siya sa iyang
“Paminawa ang mga pulong sa bantogang nasod. Didto, ako siyang ipapatay sa pinuti.”
hari sa Asiria: 14 Ayaw mog pailad ni Ezekias! 8
Ang pangulo mipauli. Iyang nakita nga
Dili, dili siya makatabang ninyo! 15 Ayaw nakig-away ang hari sa Asiria batok sa Libna.
paminaw kon mosulti siya nga mosalig mo ni Nadunggan niya nga mibiya ang hari sa
Yahweh sa pag-ingon: “Luwason ta! Kining Lakis. 9 Kay nakadungog man si Hari Sena-
dakbayana dili ihatag sa hari sa Asiria.” querib nga si Tarakan, ang hari sa Ehipto nga
16
Ayawg paminawa si Ezekias kondili, ang taga Kus, buot makigbatok niya.
gipamulong sa hari sa Asiria: ‘Ayaw pakig- Nagpadala usab si Senaquerib og mga
away nako. 17 Ampo na lang. Sa ingon tugtan mensahero kang Ezekias nga nag-ingon:
ko ang matag-usa nga makakaon sa abot sa 10
“Sultihi si Ezekias, ang hari sa Juda, nga
inyong parasan ug igosan ug makainom sa ang Diyos nga iyang gisaligan mahimong
tubig sa inyong atabay hangtod sa akong ngil-ad alang niya sa pag-ingon nga ang
pagbalik. Dayon, ako mong dad-on sa yuta Jerusalem dili itugyan sa kamot sa hari sa
nga sama sa inyong yuta, sa bugas ug bag- Asiria. 11 Tinuod gyod nga nakadungog mo
ong bino, sa tinapay ug sa parasan. unsay gihimo sa hari sa Asiria sa tanang
18
Giilad mo ni Ezekias dihang miingon kayutaan nga ilang gidaot! Dili ka ba iapil?
siya nga luwason mo ni Yahweh. Miluwas ba 12
Naluwas ba sa mga dios ang kanasoran
ang mga dios sa kanasoran sa ilang mga yuta nga gilaglag sa akong ginikanan?... Ang
gikan sa kamot sa hari sa Asiria? 19 Hain na Gosen ug Haran, ang Resef nga taga Eden
man ang mga dios sa Hamat ug Arpad? Hain nga didto sa Tel-basar? 13 Hain na man ang
na man ang mga dios sa Sefarvaim? Giluwas hari sa Hamat, ang hari sa Arpad, ang hari sa
ba sa mga dios ang Samaria gikan sa akong dakbayan sa Sefarvaim, sa Hena ug Iva?”
kamot? 20 Kinsa sa mga dios sa kanasoran 14
Gikuha ni Ezekias ang sulat gikan sa
ang nakaluwas sa kaugalingong nasod gikan
mga sinugo. Pagkabasa niya, miadto siya sa
nako? Nagtoo ba mo nga luwason ni Yahweh
balay ni Yahweh diin iyang giukban ang sulat.
ang Jerusalem gikan sa akong kamot?’” 15
21 Nangadye siya sa pag-ingon: 16 “O Yah-
Ang katawhan morag mga amang ug
weh nga Labing Gamhanan ug Diyos sa
nagpabiling walay tingog kay ang hari
Israel, gituboy ka ibabaw sa mga kerubin!
mimando man nila sa dili pagtubag.
22 Ikaw ra ang bugtong Diyos sa tanang ging-
Unya, si Eliakim uban ni Sobna ug Yoas
harian ining kalibotan. Patalinghugi ug
miadto ni Ezekias ginisi ang sapot ug misulti dungga ko. 17 Ablihi ang imong mata ug tan- Dn
kaniya sa gisulti sa pangulo. 9:18
aw! Paminawa ang tanang gisulti ni Sena-
Nagpakitambag si Hari Ezekias ni Isaias kerib nga nagpadala og mga tawo aron pag-
1 pangonsulta sa buhing Diyos!
Pagkadungog ni Hari Ezekias ini,
37 gigisi niya ang iyang sinina. Nanabon
18
Tinuod, Yahweh, nga ang mga hari sa
siya sa kaugalingon og sako ug miadto sa Asiria midaot sa tanang kanasoran ining
balay ni Yahweh. 2 Iyang gipadala si Eliakim, kalibotan. 19 Ilang gipanglabay ang mga
si Sobna ug ang mga magulang ngadto sa diosdios sa kalayo ug midaot nila, kay dili
mga pari, ang tanan nagsul-ob og sako, man sila tinuod nga mga dios. Hinimo lang
ngadto ni propeta Isaias, anak ni Amos. sila sa kamot sa tawo gikan sa kahoy ug bato.
20
3 Karon, O Yahweh nga Diyos, luwasa mi sa
Miingon sila kang Isaias: “Mao ni ang iyang kamot ug pailha ang tanang gingharian
gisulti ni Ezekias: ‘Karon ang adlaw sa ining kalibotana nga ikaw lang si Yahweh,
kabalaka, sa pagbadlong ug sa kaulaw, ang Diyos.”
sama sa mga batang hapit na matawo ug
wala pay igong kusog aron ipanganak.’ • 21 Unya, si Isaias, anak ni Amos, 38:5
4
Maayo untag nadungog ni Yahweh nga
imong Diyos ang gipanulti sa pangulo nga nagpadalag balita kang Ezekias: “Mi-
gipadala sa iyang ginoo, hari sa Asiria. tawag ka ni Yahweh ug gidungog niya

• 37.21 Importanti nga hatagan og gibug- – Ang Ginoo dili makaagwanta sa garbo sa
aton ang mosunod nga panagna ni Isaias: mga gamhanan. Sa ilang pagbiaybiay sa mga
ISAIAS 37 634

ang imong pag-ampo bahin ni Sena- ug lunhawng tanom sa uma.
querib, hari sa Asiria. Mao ni ang gisulti Sama sila sa sagbot sa mga atop.
ni Yahweh batok niya: Sama sa mais nga nalaya sa wala pa
22
Ang dalagang Sion ni motubo.
misalikway ug mibiaybiay nimo. Ang 28
Nasayod ko kanus-a ka motindog o
dalagang Jerusalem molingkod;
milingulingo sa iyang ulo sa imong kanus-a ka mogawas o mosulod.
luyo. Nahibalo sab ko sa kapungot mo
23
Kinsay imong giinsulto ug giba- kanako.
likas? 29
Tungod sa imong kapungot ug Ez
38:4
Kinsay ang imong gipakigbatokan kamapahitas-on nga akong
dihang namalikas ka ug misiga ang nadunggan,
imong mata?” Batok sa Baloan sa akong ibutang ang kaw-it sa imong
Israel ilong
24
Pinaagi sa imong sulugoon ug sap-ongan ko ang imong baba.
giinsulto mo si Yahweh. Pabalikon tikaw sa imong giagian sa
Miingon ka: pagpaingon mo dinhi.
Sa akong daghang karwahe, 30
natungas ko ang tag-as nga bukid, Mao ni ang timailhan alang nimo,
ang kinatumyang kalugotan sa Leba- O Ezekias: Karong tuiga makakaon ka
non. sa pinupo sa kaumahan, ug sa sunod
Akong gitaga ang kinatas-ang sedro tuig, ang moturok gikan ana. Apan sa
ug ang piniling kahoyng mari- ikatulo, pamugas ug pangani, pana-
buhok. nom og ubas ug kan-a ang bunga.
31
Akong naabot ang labing layo nga Ang salin sa katawhan sa Juda
bungtod sa mga utlanan ini, mogamot sa ilawom ug mamunga sa
ang kinabag-ang kalasangan. ibabaw. 32 Kay ang salin maggikan sa
25
Jerusalem ug ang naluwas gikan sa
Nagkalot kog mga atabay ug mi- bukid sa Sion. Ang kadasig ni Yahweh
inom sa katubigan. nga Labing Gamhanan ang mohimo
Akong gipahubsan pinaagi sa ini. Busa, misulti si Yahweh bahin sa
lapalapa sa akong tiil ang tanang hari sa Asiria. 33 Dili siya mosulod ining 33:20
kasapaan sa Ehipto. dakbayan ni mobingat sa iyang pana.
26
Apan wala ka ba makadungog 34
Dili siya moisa sa iyang taming aron
giunsa ko kini pagmando kaniadto? pagsagang, ni maghimog katkatanan
Ako lang gipalabay ang akong gi- alang sa gubat pagpaingon diri. Dili
plano kaniadto: siya mosulod sa dakbayan, pulong ni
ang pagguba sa mga kinotahang Yahweh.
dakbayan, 35
Akong panalipdan kining dakba- 30:19 1H
paghimo ini nga nagtipun-og nga yan. Sa ingon, ako ning maluwas 11:32
sagbot. tungod ug alang nako ug alang ni
27
Hubo sa gahom, ang namuyo didto David, akong sulugoon.
nalisang ug nalibog; nahisama sa mga 36
Nianang gabhiona ang anghel ni
sagbot Yahweh miadto ug mipatay og 185 ka
kabos nga nagsalig sa Ginoo, nagbiaybiay sab Kon tan-awon pag-ayo ang kasaysayan sa
sila sa Ginoo mismo. kalibotan makita giunsa sa Ginoo pagpanalipod
sa walay ikasukol nga mga tawo ug grupo sa
– Ang saad sa kalingkawasan naglangkob sa katawhan nga nagpabilin nga matinud-anon sa
saad sa pagtukod pag-usab sa nasod. Human sa ilang misyon. Labaw sa tanan, ang Simbahan na-
ilang pagsulay, ang mahibilin mahisama sa bag- kasinati ning maong panalipod sa panahon nga
ong tanom. nahimo na ning dyotay nga linutos.
635 ISAIAS 38

tawo sa kampo sa Asiria. Pagbangon ang anino nga nanaog sa hagdan ni
sa mga tawo sayo sa sunod buntag Ahaz.” Ug ang kahayag sa adlaw
nakita nila ang tanang patayng lawas. misibog og 10 ka ang-ang sa hagdan
37
nga nadan-agan ini.
Si Senaquerib, hari sa Asiria, mipauli sa
iyang balay ug mipuyo sa Ninive. 38 Samtang Ang awit ni Ezekias
nagsimba siya sa templo sa iyang dios nga si
9
Nisroc, gipatay siya sa pinuti sa iyang mga Ang awit ni Ezekias, hari sa Juda,
anak nga si Adramelek ug Sareser. Unya, human sa iyang pagkasakit ug pag-
miikyas sila sa yuta sa Ararat. Si Asardon, kaayo:
ang iyang anak, mipuli niya paghari. 10
Sa makausa moingon ko: Sa ka- Job
17:11
Ang pagkasakit ug pagkaayo udtohon sa akong kinabuhi, molakaw ko sa
yuta sa mga patay,
ni Ezekias
diin nagpaingon ang akong kinabuhi.
•1 Adtong mga adlawa gitak- 11
Miingon ko: Dili na ko makakita ni
38 boyan si Ezekias og ikamatay Yahweh
sa yuta sa mga buhi.
nga sakit. Si Propeta Isaias, anak Dili na ko makatan-aw sa tawo taliwala sa
ni Amos, miadto kaniya dala ang men- namuyo ining kalibotana.
sahe gikan ni Yahweh: “Pahimutanga 12
Sama sa tolda sa magbalantay, ang Job
7:6
ang imong balay kay mamatay ka; dili akong pinuy-anan
ka na mabuhi.” gikuha ug gilabay.
2
Sama sa tiglala, gilukot niya ang akong
Si Ezekias milingi sa bungbong ug kinabuhi
nangadye kang Yahweh: 3 “Ah Yahweh, ug giputol sa hablonan.
hinumdomi giunsa nako paglakaw ku- Gikan sa buntag hangtod sa gabii iya kong
giluya.
yog nimo sa kamatuoran ug sa tibuok 13
Naghilak ko sa pagpangayog hinabang Slm
kong kasingkasing. Akong gibuhat ang hangtod sa buntag. Sama sa liyon, iya kong 90:5

maayo sa imong atubangan.” Mihilak si gibalian sa tanan kong bukog.
14
Ezekias sa tumang kapait. Nakatiyabaw kog tagning kaayo Slm
88
4
sama sa gitgit o sa talabon;
Unya, ang pulong ni Yahweh nagdaghong sama sa pati.
miabot kang Isaias: 5 “Lakaw ug sultihi Nagkaanam og kahuyhoy ang akong
si Ezekias sa gisulti ni Yahweh, ang mata
samtang nagtan-aw sa kalangitan.
Diyos sa iyang amahan nga si David. Dali ug tabangi ko, O Diyos!
Nadungog ko ang imong pag-ampo ug Kay nagsalimuang ko.
15
nakita ang imong mga luha. Tan-awa! Apan unsaon man nako pagsulti?
Pun-an kog 15 ka tuig ang imong Unsay akong isulti,
kon siya mismo ang nagbuhat ini kanako?
kinabuhi. 6 Luwason tikaw ug kining Kinahanglang maglakaw ko sa tibuok
dakbayan sa gahom sa hari sa Asiria. kong kinabuhi
Ako ning panalipdan tungod nako ug ni nga maghambin sa kagul-anan sa akong
David, akong sulugoon. kalag.
16 Os
Diyos ko, ibalik ang akong kabaskog
7 6:2
Mahimo ning timailhan alang nimo ug ibalik kanako ang akong kinabuhi! Mik
gikan ni Yahweh nga iyang buhaton 17
Ang akong kaguol nahimong kalinaw:
7:19

37:30 ang iyang gipasalig nimo. 8 Tan-awa! Imong gihukad ang akong kinabuhi
Akong pabalikon og 10 ka ang-ang gikan sa bung-aw sa kadaot.

• 38.1 Kining maong kahimtang nahitabo sa kaugalingong plano: ang kaluwasan sa
sa wala pa ang pagsulong sa 701. Dinhi, atong tanan.
makita si Hari Ezekias nga masakiton ug Ang pakigpulong ni Ezekias salmo sa pasala-
nabalaka sa iyang panglawas. mat sama sa makita sa libro sa mga Salmo. Nag-
Si Isaias mitanyag pagtambal niya sa ngalan padayag ni sa lawom nga mga pagbati sa mga
sa Ginoo uban sa saad nga panalipdan ug magtotoo sa Karaang Testamento alang kang
depensahan ang Balaang Syudad. Ang pang- kinsa ang pagpakamatay nagpasabot nga ma-
lantaw ni Yahweh mas lapad kay sa kang wala ang tanan nila, ug naningkamot pagkom-
Ezekias nga diyosnon. Kon ugaling ayohon bensir sa Ginoo nga wala niy maani sa pagtawag
man siya sa Ginoo, kana tungod sa panglantaw sa matoohon nga katawhan.
ISAIAS 38 636

Imong gisalibwag ang tanan kong sala sa 3
Si Isaias, ang propeta, miduol kang
imong luyo. Ezekias ug nangutana. Unsay gisulti
18
Eccl Kay ang mga patay dili makapasalamat
9:10
Slm nimo. ining mga tawhana ug diin sila gikan?
88:10 Ang kamatayon dili makadayeg nimo. Mitubag si Ezekias: “Mianhi sila gikan
115:17
Ang mahulog sa bung-aw dili na sa layong nasod – gikan sa Babilonia.”
makalaom sa imong kaluoy.
Dt 4
4:9
19
Ang buhi ug ang buhi ra gyod Miingon si Isaias: “Unsay ilang
ang makapasalamat nimo ug maka- nakit-an sa imong palasyo?” Mitubag si
himaya sama sa akong gihimo.
Ang mga amahan mosulti sa ilang mga Ezekias: “Ang tanan sulod sa akong
anak sa imong kamatinud-anon. palasyo. Walay usa sa akong bahandi
20
O Yahweh, dali ug luwasa ko! nga wala ko ipakita nila.”
Nanganta mi, dinuyogan sa mga alpa,
5
didto sa Templo ni Yahweh Unya, miingon si Isaias: “Pamina-
sa tanang adlaw sa among kinabuhi. wa ang gisulti ni Yahweh, ang Diyos
Ang embahada sa Babilonia nga Labing Gamhanan: 6 Tan-awa, 2H
24:1
2S • 1 Adtong panahona si Merodak- nagsingabot ang mga adlaw kanus-a
8:9
2H 39 Baladan, anak ni Baladan, hari ang tanan nga naa sa imong palasyo
20:12
sa Babilonia, nagpadalag mga sulat ug ug gimanggad sa imong amahan
gasa kang Ezekias, human niya madu- hangtod karon dad-on sa Babilonia.
Walay ibilin. 7 Pipila sa imong kaliwat,
ngog nga naayo na siya sa iyang sakit.
2 mga anak, dad-on ug himoong mga
Nalipay si Ezekias ug iyang gipakita
sulugoong lalaki nga kinapon sa
sa tanang embahador ang iyang
palasyo sa hari sa Babilonia.”
bahandi nga plata, bulawan, mga la-
mas ug maayong lana, ang iyang hi- 8
Unya, si Ezekias misulti kang
nagiban ug ang tanang didto sa iyang Isaias: “Maayo ang pulong ni Yahweh
panudlanan. Gani, walay butang sa pa- nga imong gisulti kanako!” Nagtoo siya
lasyo sa iyang gingharian nga wala nga moabot ang kalinaw ug kama-
niya ipakita sa mga embahador. tuoran samtang buhi pa ko.

• 39.1 Kining kataposang hitabo nga kahadlok kay sa pagpalawom sa iyang pagtoo.
gisaysay sa libro ni Isaias, gikan sa 2 H 20. Mao tingali ni ang makaisplikar ngano nga ang
Nagpadayag sa kangil-ad og batasan sa mga iyang anak nga si Manases nahimong labing
higala ni Isaias. ngil-ad sa mga hari sa Juda: nasayod ta nga sa
daghang higayon kadtong labing bangis nga
Si Isaias nagpadayon sa pag-alagad sa Ginoo, kaaway sa pagtoo mao ang natawo gikan sa
ug nagmakanunayon sa iyang pagtoo. Samtang mga pamilya nga nagpalabi ang panggawas
si Ezekias, bisan sa mga pabor sa Ginoo, nga lihok sa ilang relihiyon kay sa lawom nga
nagpabilin nga hakog ug iresponsabli. pagtoo sa pagtahan sa kaugalingon alang sa
Si Ezekias daw labaw nga natandog sa iyang uban.
ANG
LIBRO SA
PAHALIPAY
Ang Takna sa Ginoo nga Manluluwas
Ang mosunod nga mga kapitulo naghisgot sa mga hitabo nga nakapapauli sa ilang
pinuy-anan sa mga Judio nga nabihag sa Babilonia. Kining maong mga hitabo may
kalambigitan sa kataposang bahin sa mga Hari ug sa sinugdan sa Esdras.
Kining libroha klaro nga nagpunting sa bag-ong kalingkawasan, usa ka pag-usab sa
nahitabo sa sinugdan sa balaang kasaysayan diha nga ang Ginoo mipalingkawas sa Iyang
katawhan sa Ehipto. Apan ining panahona, angayng hisgotan, ang KALUWASAN kay
kining pulonga sa kahulogan ini nga pagsulbad nagpasabot, labaw sa tanan, ang usa o
pipila ka tawo nga nawala, naluwas.
Ang Diyos nga Manluluwas nangita sa katawhan nga wala makaila Niya ug wala
makaila sa kaugalingon mismo. Kining mga tawhana nga giluwas sa Ginoo gikan sa
Ehipto dili gani usa ka katawhan. Ang Ginoo bag-o alang nila ug sila usab bag-o alang
Niya. Ang Ginoo nga Manluluwas Ginoo nga nangulo sa nasod nga nabungkag, nasod nga
nag-usik-usik sa kaugalingong bahandi. Nagsulti Siya sa makasasalang katawhan nga
nakaila sa Diyos ug nisupak Niya, hangtod nga sila na hinuon ang nangaalkansi.
Busa, ang pulong “Kaluwasan” nagpadayag sa nag-awas-awas nga gugma sa Diyos
nga nangunay pagyukbo sa Iyang katawhan nga masinupakon ug nangawala, tigulang ug
masakiton tungod sa ila ra sab nga sayop. Iyang gipabalik ang ilang kahimsog sa
panglawas, gihatagag paglaom ug gitudloan sa kahulogan sa ilang pag-antos. Sa
kinauyokan ining maong libro nga gipahinungod sa Ginoo nga Manluluwas hulagway ni
CRISTO, ANG TAWO NGA MANLULUWAS.
Busa, diha nga ang mga Judio mibalik na sa ilang yuta, uban ang tin-aw nga
pagkaamgo sa ilang mga sala, nagsugod sila paglantaw sa bag-ong unahan nga gibuksan
sa mapasayloong Ginoo alang nila. Dili lang sila motukod pag-usab sa ilang nasod, apan
mahimo nga mga instrumento sa KALIBOTANONG PAKIG-ULI sa mga tawo tali sa
Diyos ug tali sa usag-usa sa katawhan mismo.

Kasayoran sa Kasaysayan
Ang mga Judio nga nabihag sa Babilonia ug nalamdagan sa mga pagtulon-an ni
Jeremias ug Ezekiel, nasayod nga sila mao ang mahimong salin, nga pinaagi nila, ang
Ginoo magbayaw sa katawhan sa Israel. Apan mao lay ilang gilaoman ang takna sa Ginoo.
Sumala sa makita sa tibuok Biblia, ang Ginoo nagpadala og mga propeta, kon dunay
nahitabo nga mga importanting butang. Iya silang gipadala aron pagpahayag sa mga
hitabo ug pagpakita sa dalan. Alang sa Israel nga nabihag, “ang hitabo” mao si Ciro, ang
hari sa Persia. Sa tuig 549, si Ciro mibatok sa mga Medo, ang kanhi niyang mga ngalan.
Human sa lima (5) ka tuig, gitapok niya ang mga Medo ug taga Persia ubos sa iyang
kamandoan. kamandoan ug sa lain pang lima (5) ka tuig, iyang gibuntog ang Lydia. Diha
sa pakiglumba sa liderato, usa na lang ang iyang atubangon: ang Babilonia.
637
ISAIAS 40 638

Paglipay katawhan
49:13 • 1
Paglipay akong katawhan!
51:12
52:7- 40 Pagbatog kabaskog, miingon ang inyong Ginoo.
12
2
Ex Sulti sa kinatung-an sa Jerusalem. Ingna siya
22:3
Jer nga ang iyang panahon pag-alagad hapit na mahuman.
16:18
Pan
Ang mga sala gibayran na.
4:22 Gikan sa kamot ni Yahweh,
nakadawat siyag linapi nga silot
tungod sa tanan niyang kasal-anan.
3
Mik
3:1
May singgit sa kamingawan:
Mt “Andama ang dalan sa Ginoo.
3:3
Lc Tanosa ang dagkong dalan sa kamingawan alang sa atong Diyos.
1:76 4
Jn Ang tanang walog iisa.
1:23
Ang tanang bukid ug bungtod ipaubos.
Ang gansanggansangon patagon
ug ang libaong ayohon.
5
Ang himaya ni Yahweh ipadayag.
Makakita ini pagdungan ang tanang katawhan.
Kay misulti si Yahweh:”
6
Jaime
1:10
Usa ka tingog nag-ingon: “Singgit.”
1P Miingon ko: “Unsa may akong isulti?”
1:24
“Ang tanang unod morag sagbot,
ug ang tanang kaanyag ini morag bulak sa uma.

Mao ni ang panahon kanus-a gikan sa mga Judio nga namiya sa ilang nasod, mitumaw
ang bantogang propeta nga wala hiilhi ang ngalan. Dihang nag-anam nag kagubot ang
politikanhong eksena, ang Ginoo mipadayag kaniya sa takna sa kaluwasan.
Gawas pa, ang Ginoo mipadayag og misteryosong kamatuoran: ang Diyos nagpasaylo
sa Iyang katawhan ug gikalimtan Niya ang tanan nilang utang ug gipahibalo nga hapit na
Siya moabot. Kini ang gibarogan sa malipayong mensahe nga gipahamtang human sa mga
panagna ni Isaias sa kapitulo 40-55, sa gitawag nga “libro ni Isaias”.

Mensahe sa Pahalipay
Mao ni ang mensahe sa Maayong Balita nga gihubad sa Griyego nga Ebanghelyo.
Alang sa iyang mga kauban, ang propeta nagsangyaw ining unang Ebanghelyo, pasiuna
sa Ebanghelyo nga moabot ra unya. Sa mubong pagkasulti:
– Siya nagdapit nila sa pagbaton og pagtoo. Si Yahweh wala mabuntog sa
kapildihan sa Iyang katawhan. Siya mao ang Diyos sa tibuok kalibotan ug uniberso ug
nagdala sa kasamtangang panghitabo.
– Iya silang gitawag sa paglaom. Kinahanglan nga mangandam sila pagbalik sa
Jerusalem aron tukoron ni pag-usab, kay didto makighimamat ang katawhan sa Ginoo.
– Wala gayod siya kapoyi sa pagpakita kanila sa gugma ug kalumo ni Yahweh, sama
sa usa ka inahan.
Sa mga balak nga naa ining maong libro, ang molabaw mao ang naghisgot bahin sa
ulipon ni Yahweh: 42:50, 43, 52:13. Ining maong mga balak, ang propeta nagpakita
giunsa sa Ginoo pagpakig-uli sa kalibotan pinaagi sa kamaunongon sa usa ka ulipon nga
nagrepresentar sa samang higayon, ni Cristo, sa katawhan sa Diyos ug sa dili maihap nga
mga inosenting biktima ining kalibotana.
PAGE 638
639 ISAIAS 40
7
Ang sagbot malaya. Ang bulak malawos,
inighuyop sa ginhawa ni Yahweh.
Sama sa sagbot, ang tawo dili makaagwanta.
8
Ang sagbot malaya, ang bulak malawos, Slm
119:
apan ang gisulti sa atong Diyos molungtad.” 89

9
Tungas sa taas nga bukid, mensahero sa Sion,
ipalanog ang imong tingog.
Ayawg kahadlok inigsulti nimo sa Jerusalem
ug inigpahibalo sa tanang dakbayan sa Juda:
Ania ang inyong Diyos!
10 62:11
Ania ang inyong Diyos uban sa gahom. Reb
Ang iyang kusgang kamot magmando alang kaniya. 22:12

Ania uban niya ang iyang ganti.
Ania sa iyang atubangan ang iyang binuhatan.
11
Sama sa magbalantay, gibantayan niya ang toril. Ez
34:1
Iyang gitigom sa iyang kamot ang mga nating karnero 16
Lc
ug gibutang sa iyang dughan; 15:5
gihinayhinayan pagdala ang may mga nati.

Ang gamhanang Diyos Kinsa may nakaihap sa abog ining
kalibotan?
• 12 Kinsa may nakahagkom sa katubigan
Kinsa may nakatimbang sa kabukiran
sa dagat, ug sa mga bungtod?
13
o nakabanabana sa gilapdon sa ka- Kinsa may nakahiling sa espiritu ni
langitan sa iyang dangaw? Yahweh

• 40.1 Ang propeta mainanpingon kaayo nagdala nato sa pagsunodsunod na lang Niya.
sa iyang pagkatinawag. Sama ni Isaias, gipaila Hinuon nagdasig pagpadayon sa atong misyon.
siya sa Langitnong Konseho, diin ang Ginoo, Busa, sa mosunod nga mga kapitulo, ang
nga gilibotan sa iyang mga anghel, naghimo sa propeta nagdasig sa mga Judio pagbalik, bisan
iyang mga hukom. Didto usa ka misteryo ang pa sa mga kalisdanan. Sa mga sulat ni San Pablo,
gipadayag kaniya. atong makita sa makadaghan ang mga pulong
Sulti sa kinatung-an sa Jerusalem. Ingna paghupay ug pagdasig. Sama sa ubang
siya nga ang iyang panahon pag-alagad hapit manunulat sa Biblia, sa paghinumdom sa mga
na mahuman. Gipasaylo na ni Yahweh ang saad sa Ginoo, si Pablo nagdapit nato sa
Iyang katawhan ug tungod ini iya silang tukoron pagpakigbisog nga malahutayon batok sa mga
pag-usab sa Yuta sa Saad. Dili unta sila malumos pwersa sa yawa.
sa pagkainila sa dili malupig nga Babilonia diin May singgit… (b. 3). Nakita sa propeta si
nagpuyo sila isip mga bihag. Ang tanang unod Yahweh nga naglakaw sa unahan sa iyang
(tanang tawo) morag sagbot”: nagkahulogan katawhan aron pagdala nila sa ilang tinuod nga
nga ang inila nga syudad hinimo lang sa tawo ug pinuy-anan. Apan diha nga ang mga bihag
mawala ni sama sa mga ambisyon sa tawo (tan- nakauli na sa Palestina, ilang naamgohan nga
awa ang Jaime 1:10) apan ang mga saad sa wala nila makit-i ang Ginoo, ni ang ilang pinuy-
Ginoo kanunay nga matuman. anan: duna gihapoy nakulang nga matuman sa
Ang mga anghel gipaandam sa pagbalik sa umaabot nga katuigan. Gani, sa gitakda nga
mga bihag. Ang init ug kuyaw nga kadalanan sa panahon, si Juan Bautista mitumaw nga nagwali
disyerto patagon alang kanila. Makaangkon sila sa disyerto, dayon miabot ang Ginoo aron ang
sa madaogon nga pagbalik. Alang sa tanang tanang katawhan makakita niya, sumala sa
katawhan sa kalibotan ang tanang karne, ang giponting sa Ebanghelyo (Lc 3:4).
mga kahibulongan maklaro kaayo sa ingon nga
ilang madiskobrehan ang himaya sa usa ka • 12. Diha sa naulahing mga kapitulo,
Ginoo ug ilang mailhan si Yahweh. mabasa nato sa ubang balak nga sama ini, nga
Dayon, labang sa katuigan ug kawanangan, naghatag og gibug-aton sa kaayo sa Diyos nga
ang propeta mopadayag sa bag-ong katilingban nagbuhat. Kining pag-insistir dili maka-
nga mahimugso, aron pagsangyaw sa Maayong pahibulong. Ang propeta naghisgot pag-usab sa
Balita kanila. Mao kini ang unang higayon nga mao gihapong argumento batok sa mga
kining mga pulonga migawas sa Biblia. diosdios, dili aron pagkombensir nato, apan
Ang Pagdasig mao ang lain nga pulong. Sa paglipay diha sa pagbalikbalik sa pagdayeg sa
Biblia, wala ni magpasabot nga ang Ginoo Ginoo.
ISAIAS 40 640
23
o sama sa usa ka mananambag naka- Iyang gipaubos sa pagkawala ang mga Job
Job 34:18
21:22 tambag niya? prinsipe.
14
Rom Kinsay iyang gikonsulta nga mopa- Gihapay niya ang mga pangulo sa yuta.
11:34 sabot 24
1Cor
Igo lang silang gitanom ug gipugas.
2:16 ug motudlo niya unsaon pagmando sa Igo lang migamot sa yuta,
Klm katarong. iya na silang gihuyop, ug nangalaya.
11:12
Slm Gipalid sila nga daw uhot sa bagyo.
15
62:10 Ang mga nasod sa tinud-anay, sama 25
Kang kinsa man diay ko ipakasama
sila sa tolo sa tubig diha sa baldi. o ikatandi? miingon ang Diyos.
16
Ang Lebanon dili igong sunugon sa altar 26
Hangad ug tan-awa ang kalangitan. Bar
ni ang iyang mga hayop nga himoong Lantawa, 3:34-
halad-sinunog. 35
17 kinsay naghimo ining tanan?
Ang tanang nasod ubos niya morag Iya silang gihan-ay ingon nga mga
wala. sundalong puno sa mga bitoon
Ang tanan walay sulod; ang tanan ug gitawag ang matag usa sa ilang ngalan.
pasigarbo lang sa iyang atubangan. Pagkagamhanan gyod niya ug pagka-
18
Kang kinsa man diay ikatandi ang kusgan! Walay usa nila nga nawala.
Diyos?
27
Kang kinsa mang larawan ipahisama Unsaon man nimo pag-ingon, O Jacob, 49:4

siya? unsaon man nimo pagreklamo O Israel,
44:9 19
Sa diosdios ba nga hinimo sa panday, nga natago nako ang imong kapalaran,
sinalsalag bulawan sa mananalsal nga ang imong katungod gibale wala ni
Jer
ug dinayandayanan sa platang kadena? Yahweh?
28
10:1-
20
O sa kahoy ba nga dili magabok, pinili Wala ba mo makahibalo? Wala ba mo
6 sa hanas nga artesano ug gihimong larawan makadungog
nga dili makalihok? nga si Yahweh ang tunhayng Diyos,
ang Magbubuhat sa tanang utlanan ining
Jer
16:20
21
Wala ba mo makahibalo? kalibotan? Dili siya kapoyan ni maluya.
Wala ba mo makadungog? Walay kinutoban ang iyang kinaadman.
29
Wala ba mo sultihi gikan sa sinugdan? Naghatag siyag kabaskog sa malu-
Num 22
Naglingkod siya ibabaw sa sirkulo sa yahon ug kusog sa gikapoy.
13:33 30
Slm yuta Ang kabatan-onan mahimong kapuyon
104:2 diin ang namuyo sama sa mga da- ug kuyapan. Ang mga batan-on mapandol
hundahon. ug matumba.
31
Iyang gibuklad ang kalangitan sama sa Apan ang naglaom ni Yahweh Slm
103:5
kurtina balikan sa ilang kusog.
ug gitaklap sama sa tolda aron motabon Molupad sila ug dili kapuyon,
nila. molakaw nga dili mahago.

Didto sa Babilonia, diin ang mga Judio walay ang ilang Ginoo, mao ang agalon sa kalibotan ug
templo o hinan-ay nga pagsimba, ilang nakita sa mga balaod ini, ang Ginoo sa tanang
ang kadan-ag sa pagsimba sa pagano. Ang katawhan. Sukad adto, ilang gibati ang ka-
harianon nga syudad kalma nga nagpadayag sa tungdanan sa paghatag sa kahayag nga maka-
kahawod sa kalibotanon nga diosdios ug mga luwas sa kalibotan.
inilang templo. Sa nagkatibulaag na ang mga Dinhi, makakuha tingali tag pagtulun-an nga
Judio sa lainlaing nasod, diha lang nila atong gikinahanglan kay makita pa nato nga
madiskobrehi nga ang ilang pagtoo makabuntog daghang tawo ang puno sa kadasig mahitungod
sa kalibotan: sila lang ang nasayod diin gikan ang sa pagkatawo ni Cristo, apan sa walay
kalibotan ug asa ang kasaysayan magpadulong. pagpakabana nga masayod kinsa gyod Siya. Dili
Sa sinugdan ining maong siglo, ang mga gani sila magtagad bahin sa makasaysayanong
magtotoo naghatag og espesyal nga pagtagad sa Jesus nga gipakita sa Ebanghelyo, ug kontento
Ginoo nga magbubuhat sa uniberso, nga na sila nga ang iyang hulagway labaw sa tanang
nagplano sa mga balaod sa kinaiyahan ug sa tawo. Apan, ang mga tawo nga nakakat-on
katilingban. Wala kaayo sila mamalandong sa gikan sa moderno nga syensya nasayod nga
mga makasaysayanong panghitabo aron nahiusa sila sa tibuok uniberso; nasayod sila nga
pagtan-aw sa maluwasnon nga lihok sa Diyos. ang mao rang lihok, ug mao rang balaod ang
Busa, importanti kaayo nga ipakita ang gisunod sa mga bitoon, sa mga atom ug bisan sa
kamatuoran nga ang Diyos nagpadayag sa butokbutok sa kasingkasing. Ang maong mga
kaugalingon sa katawhan, kon buot nila nga tawo dili makontento ni Cristo, ang una nga
mangita sa hustisya dinhi sa kalibotan, ug sa rebolusyonaryo, ni sa usa ka Cristo nga la-
pagluwas sa mga igsoong linupigan. Apan ang bawng idealista, o usa ka Cristo nga superman.
mga Judio nagsunod sa binali nga han-ay. Una, Dili sila mosurender sa usa ka Cristo kon dili nila
ilang nasinati ang presensya sa Ginoo nga makita nga labaw siya sa kalibotan, ug kon dili
miluwas nila ug nagsugo pagpuyo pinasubay sa sila makahangad kaniya nga Magbubuhat nga
hustisya. Dayon, ilang nasabtan nga si Yahweh, nahimong tawo.
641 ISAIAS 41
Si Ciro, ang manluluwas sa Israel “Ikaw ang akong sulogoon. Gipili
• 1 Hilom mo sa akong atubangan, O tikaw ug dili pasagdan.”
41 mga isla. 10
Ayawg kahadlok, kay nag-uban
Hatagig kusog ang katawhan.
Paduola sila ug pasultiha. ko nimo. Ayawg kalisang kay ako ang
Mag-abot ta sa hukmanan. imong Diyos. Tagaan tikawg kusog,
2
45:1 Kinsay mitawag niya nga nagmadaogon tabangan ug abyan sa tuo kong kamot
46:11
sa matag lakang gikan sa sidlakan? sa akong katarongan.
Kinsay naghatag niya sa mga nasod aron 11
mandoan Sa pagkatinuod, ang tanang
ug sa ilang mga hari aron buntogon? naglagot nimo maulawan ug tamayon.
Gihimo silang abog sa iyang pinuti Ang mobatok nimo mamatay ug
ug gisabulakan sa mga pana nga daw
tahop. mawala.
12
3
Iya silang gigukod sa mga dalan Mangita ka, apan dili mo makit-an
nga halos wala pa niya maagii. ang imong mga kaaway. Ang makig-
4
44:6 Kinsa man ang nagbuhat ining tanan? away nimo daoton ug wagtangon.
Reb
1:17 Ako, nga mitawag sa kaliwatan sukad pa 13
22:13 sa sinugdan. Kay ako, si Yahweh nga imong
Ako, si Yahweh, ang una ug ang katapo- Diyos, mogunit sa imong tuong kamot
san. ug moingon nimo: “Ayawg kahadlok,
5
Ang mga isla nakakita ini ug napuno sa tabangan tikaw.”
kalisang. 14
Ayawg kahadlok, Jacob, makalu- 6:3
Ang mga utlanan sa kalibotan nanuol ug luoyng ulod, ug kamo, katawhan sa Is- 44:6,
24
nanugok. 47:4
rael. 49:7
6
(Ang matag usa nagtinabangay ug Ako ang inyong manluluwas, mii-
miingon sa iyang igsoon: “Antosa lang!”
7
Busa, ang panday midasig sa mananalsal ngon si Yahweh,
40:19
og alahas. Ang nagdukdok sa martilyo ang Diyos sa Israel, ang motabang
mipasalig sa namilpil sa pag-ingon: “Igo na ni ninyo.
nga suldahon.” Unya, iyang gilansang ang 15
larawan sa diosdios aron dili matarog.) Ako mong himoon nga galamiton 28
27-
sa paglubok, bag-o, hait ug linapi ang 28
Paglaom sa bag-ong exodo ngipon. Luboon nimo ang mga bung-
Lc • 8 Apan ikaw, Israel, akong ulipon, tod ug bukid; dugmokon ug himoong
1:54
Heb Jacob nga akong pinili, ang binhi ni tahop.
2:16 16
Abraham, akong higala. 9 Gikuha tikaw Imo ning ayagon ug ipapadpad sa Mt
3:12
sa mga utlanan sa kalibotan, gitawag hangin. Unya, ikatag sa bagyo. Apan
gikan sa kinalay-ang dapit ug giing- maglipay ka diha ni Yahweh ug hima-
nan: yaon sa Balaan sa Israel.

• 41.1 Ang unang mga bersikulo sa balak (1 bulongang lihok sa Ginoo sa ilang pagbiya sa
ngadto sa 3) nagpakita ni Ciro, ang manggu- Ehipto. Karon, kinahanglan sila nga maglantaw
gubat nga nag-uswag sa iyang pagbuntog sa sa umaabot. Niining higayona, giandam ang
Tungatungang Sidlakan. Sa karaang panahon, bag-ong pagbiya sa Babilonia, ug ubanan ni sa
gipadala ni Yahweh ang mga paganong hari mga kahibulongang labaw pa adtong una nga
aron pagsilot sa iyang katawhan. Karon, usa nila Exodo.
ang gipili sa Ginoo aron pagluwas sa iyang Dako kaayo nga pagtagad! Ang Biblia
katawhan. Usa ni ka pagtulun-an sa pagpaubos kanunayng nagpadayag sa mga dagkong
alang sa mga magtotoo: ang Ginoo nagluwas paglaom taliwala sa mga ordinaryong hitabo. Sa
nila pinaagi sa usa ka dili magtotoo nga gihimo pagkatinuod, ang pagbalik sa Palestina nahitabo
Niya nga instrumento. Ang Diyos wala magpili sa gagmaygagmayng grupo ug ang bugtong
kanunay sa mga santos o magtotoo aron pag- milagro mao lang ang ilang malahutayong
luwas sa mga nasod. pagtoo.
Ang bersikulo 6-7 mahitungod sa pagsimba sa Busa, kining maong teksto gipadayag sab
diosdios, wala mahimutang sa lugar, sama sa dinhi kanatong mga magtotoo karong pana-
mitumaw sa 40:19-20. hona, nga magmaisog unta ta ug dili lang tigpa-
minaw sa Simbahan. Kon magkahiusa ta sa
• 8. Sulod sa daghang siglo ang mga Judio gagmayng katilingban ug maningkamot sa
naglantaw kanunay sa ilang naagian, kanunay pagpabuhi sa Simbahan nga limitado ang
nga nagpalapad sa panumdoman sa mga kahi- bahandi, o kon itahan nato ang kaugalingon sa
ISAIAS 41 642
17
Ang kabos ug ang naguol nangitag tubig ug walay nakit-an.
Nauga ang ilang dila. Wala silay mainom.
Apan ako si Yahweh, mamati nila.
Ako, ang Diyos sa Israel. Dili ko magpakabungol.
18
35:6
Slm
Magbukas kog mga sapa sa mga palanas nga bukid
107: ug akong padagaydayon ang mga suba sa tanang kapatagan.
35
Himoon ko ang kamingawan nga mga lanaw ug sapa.
19
Akong itanom sa kalasangan ang sedro,
akasya, mga gagmayng kahoy ug olibo,
ug sa hilit ang maribuhok, sipres ug pino –
20
aron ang tanan makakita ug makahibalo,
makatimbangtimbang ug makasabot
nga ang kamot ni Yahweh ang nagbuhat ini,
nga ang Balaan sa Israel ang nagmugna ini.
• 21 Ipadayag ang imong kaso, miingon si 26
May nakasibya ba ini sukad sa sinug-
43:15
44:6- Yahweh. Ipakita ang mga kamatuoran, dan, aron mahibaloan namo;
11 miingon ang Hari ni Jacob. o nakatagna kaniadto, aron makaingon
22
Dad-a ang imong mga diosdios ug pa- mi: “Tinuod gyod?”
sultiha sila kanamo unsay mahitabo. Unsay Walay usa ninyo nga nakatagna:
ilang gipanagna, aron among matimbang- walay mipahibalo ini.
timbang ug mapalandong ang sangpotanan?
23 Walay nakadungog og usa ka pulong
Patagnaa sila unsay mahitabo aron
Jer gikan ninyo.
10:5 mahibaloan namo nga sila mga dios. 27
Sof Pahimoa silag maayo o daotan, aron malibog Ako ang unang mipahibalo sa Sion:
1:12
mi ug mahadlok. “Tan-awa, nagpaingon na sila diri!”
24
Tan-awa, wala silay bili. Busa, nagpadala kog mensahero sa
Ang ilang gibuhat walay kapuslanan, Jerusalem.
ug ang pagpili nila binuang. 28
25
Gikan sa amihanan ako siyang gitawag, Apan sa akong pagtan-aw walay usa,
41:2
ug miari siya. wala gyoy bisag usa na lang ka magta-
45:13
Ako siyang gitawag gikan sa sidlakan, tambag uban nila nga makatubag sa
kay nagsangpit man siya sa akong ngalan. pangutana.
Iyang yatakan ang mga hari ug mga 29
Sa tanan, sila bale wala lang.
prinsipe nga Kawang ang ilang gipanghimo.
mora lang og lusong, mora lang og Ang ilang mga larawan mora lag hangin,
mangongolon nga nag-umol sa yuta. walay kapuslanan.

Ania ang akong ulipon
• 1 Ania
ang ulipon nga akong gidayeg,
11:2
Jer
42 ang akong gilipi ug gikahimut-an.
50:44
Mt Akong gitanyag kaniya ang akong espiritu
3:16
12:18
aron magdala siyag hustisya sa kanasoran.
17:5

paningkamot sa pagpauswag sa katilingban, ang nga siya mismo ang tinuod nga manluluwas sa
Ginoo mismo ang nagdapit nato sa pagka- katawhan. Iya nang giplano daan nga si Ciro
malaomon. Pailob, paglaom, ug positibong maggikan sa layo kaayong lugar aron pag-uli sa
panglantaw. kagawasan sa mga Judio.

• 21. Kining linya nagpakita ni Ciro nga • 42.1 Dinhi naa ang una sa Mga Awit sa
nagsaulog sa duha ka kadaogan. Kon mabasa Sulogoon ni Yahweh (tan-awa ang pasiuna
kining maong mga bersikulo, masabtan nga ang ining libroha). Kining maong awit gipahinungod
propeta naglantaw sa unahan sa kadaogan sa kang Ciro, ang gipili sa Ginoo pagluwas sa mga
manluluwas nga wala pay laing nakakita. Busa, Judio. Kining maong manggugubat mitumaw
ang Ginoo nagpadayag sa panghitabo sa uma- diha nga sulod sa duha na ka siglo, ang katawhan
abot ngadto sa iyang propeta isip pagmatuod sa Tungatungang Sidlakan nag-antos sa dili mali-
643 ISAIAS 42
2 Lc
Dili siya mosinggit 2:26
o mopataas sa iyang tingog sa kadalanan. Jn
1:32
3
Ang tigbaw nga nabali dili niya gupokon, 61:3

o pagngon ang siga sa nagkaawop nga pabilo.
Iyang ipakita ang hustisya diha sa kamatuoran.
4
Dili siya maglubaylubay o madugmok
hangtod nga mamugna niya ang hustisya sa kalibotan.
Ang mga pulo nagpaabot sa iyang mensahe.
5 Slm
Busa, miingon ang Diyos, si Yahweh, 89:9
ang nagbuhat sa mga langit ug nagbuklad nila;
ang naghikyad sa kalibotan ug sa tanan nga gikan ini;
ang naghatag og kinabuhi ug gininhawa sa tanang naglakaw dinhi.
6
Ako, si Yahweh, gitawag tikaw tungod ug alang sa hustisya. 49:6
Mt
Gunitan ko ang imong kamot aron malig-on ka, 26:28
Lc
ihatag tikaw sa katawhan isip kasabotan, 2:32
Jn
ug kahayag sa kanasoran. 8:12
7
aron pag-abli sa mata sa mga buta; Slm
107:
pagpagawas sa mga binilanggo 10
Lc
ug pag-iwag sa nagpuyo sa kangitngit. 1:79
Buhat
8
Ako si Yahweh, kana ang akong ngalan. 26:
18
Dili ko ihatag ang akong himaya sa lain;
ang akong pagdayeg, sa mga kinulit nga larawan.
9
Tan-awa, ang mga butang kanhi milabay na, 43:19

ug bag-o na sab nga mga butang ang akong gisulti.
Sa dili pa sila mabutyag, pahibaloon tamo bahin nila.

tok nga kasakitan: walay undang nga gubat, si Cristo dili mogamit sa mga tawhanong
panglupig, patay, tortyur, ug walay puas nga pamaagi sama sa propaganda, pakigpulong,
gutom sa mga gagmayng nasod nga gipukan sa kabangis: magmapaubsanon siya sa kasingka-
Asiria ug sa Babilonia. Si Ciro nagtapok nilang sing, ang agalon nga duolon adtong nagpangita
tanan sa usa ka gingharian ug nakakuha sa ilang og “kapahulayan” (Mt 11:29).
pagsalig pinaagi sa iyang pagtahod sa mga Sa teksto, gidulaan ang mga pulong madug-
tinoohan ug kustombre sa matag nasod. mok ug maglubaylubay. Ang sulogoon masi-
Diha ni Ciro, ang propeta nakakita sa usa ka nabtanon adtong nadugmok o dunay pagduha-
tigpasiugda sa bag-ong kapanahonan kanus-a duha, apan siya mismo dili magduhaduha, ni
ang Ginoo nagpadayag sa katawhan, ug nakita motugot sa kaugalingon nga madugmok: lig-on
niya si Ciro nga ubos lang og dyotay sa Mesiyas. siya ug masinaboton sa mga huyang.
Ang tanan niyang gipanulti mahitungod ni Ciro, …pag-abli sa mata … (b. 7). Ang Sulogoon ni
masulti sab bahin ni Cristo, ang tinuod nga Yahweh magsugod sa pagluwas sa Isarel. Iyang
Mesiyas, ug sa pag-abot sa panahon sa mga hatagan sa panan-aw, nga mao ang pagtoo, ang
Ebanghelyo, ang mga apostol makaila sa pagba- mga buta nga wala motoo (tan-awa ang Is 35:5
lita bahin ni Cristo ug sa iyang kaluwasan dinhi ug 32:3). Iyang dad-on ang mga bihag gawas sa
ining maong balak (Mt 12:18). mga bilanggoan, sa ato pa, gawas sa Babilonia.
Ania ang … (b. 1). Labaw ni bisag kinsa, si Ug kay ang unang kasabotan sa Ginoo tali sa
Jesus mao ang sulogoon sa Ginoo, ang iyang Israel giputol man sa mga masinupakon nga
Amahan, diha sa iyang pagkaanak ni Maria nga katawhan, karon si Yahweh nag-andam sa bag-
mitawag sa kaugalingon nga sulogoon sa Ginoo ong kasabotan alang sa mga magtotoo: alang sa
(Lc 1:38). paghiuli sa akong katawhan (ang teksto klaro
…akong gipili ug … (b. 1). Mao ni ang mga nga nag-ingon: aron ikaw mahimong kasabotan
pulong nga madungog sa Pagbunyag ug sa sa katawhan).
Pagkausab sa Panagway ni Jesus (tan-awa ang … kahayag sa kanasoran (b. 6). (tan-awa ang
Jn 1:19; Lc 3:22; Mt 17:5). Lc 2:32). Hinumdomi ang gisulti sa pasiuna ug
Akong gitanyag … (b. 1). tan-awa ang Is 11:2 ang mahitungod sa 40:12. Ang mga Judio nga
ug 61:1; Jn 3:34. nakatag sa mga langyawng nasod nasayod nga
Iyang ipakita … (b. 3). Ang iyang hukom ang Diyos sa katawhan dili moluwas nila kon
pagdala og hustisya sa kalibotan. Dili siya mo- wala pa makab-ot ang panag-uli sa tanang kana-
singgit … (b. 2). Diha sa pagluwas sa kalibotan, soran sa samang higayon.
ISAIAS 42 644
Awit sa kadaogan Mao ni ang mga butang nga akong
• 10 Awiti og bag-ong awit si Yahweh.
himoon.
Slm
33:3 Dili ko sila pasagdan.
96:1 Dayega siya sa kinatumyan sa kali- 17
Apan ang mosalig sa mga kinulit nga la-
Reb botan. rawan ug moingon sa ilang mga diosdios:
5:9 Palanoga og mga awit ug pagdayeg “Kamo ang among dios,” pabalikon ko nga
alang niya ang dagat ug ang tanang nia ini, puno sa kaulaw.
ang mga baybayon, ug ang tanang
nagpuyo dinhi. • 18 Paminaw, O bungol,
11
Pasinggita ang kalasangan ug mga aron makadungog ka. Tan-aw, O buta,
dakbayan aron makakita ka!
19
uban sa mga balangay sa Kedar. Kinsay buta kon dili ang akong
Paawita ang namuyo sa Sela. sulugoon,
Pasinggita sila gikan sa kinatumyan sa o bungol sama sa mensahero nga
bukid. akong gipadala?
20
12
Pahimayaa ni Yahweh Daghan mog butang nga nakita bisag 44:18
ug padayega niya ang katawhan sa mga wala maniid. Bukas ang inyong dalunggan,
isla. apan walay nadungog.
21
Dt 13
Si Yahweh moabot sama sa isog nga Nakalipay ni Yahweh, ang Tarong, Dt
10:17 4:6
Sof sundalo. nga kining balaod gisubay ug gisunod.
22
1:14 Gipugwat niya ang kadasig sa katawhan Apan kining mga tawhana nakawatan
Slm ug nalungkaban.
24:8 ingog pangulo sa kasundalohan.
Nanghulga siya, gipalanog niya ang Ang tanan nailad o nagmaluyahon sa
singgit sa gubat, bilanggoan.
ug nagmadaogon siya batok sa mga Nahimo silang bihag.
kaaway. Walay makasugo: “Papaulia sila!”
23
Kinsa man ninyo ang maminaw?
14
Sulod sa taas nga panahon nag- Kinsay maminaw ug makadungog sa
malinawon ko. umaabot?
Nagpakahilom ug nagpugong ko sa 24
Kinsay nagtugyan kang Jacob sa
kaugalingon. mamimihag
Apan karon mitiyabaw ko nga morag ug sa Israel sa mga kawatan?
babayeng nanganak; Dili ba si Yahweh,
molaglag ug molamoy! batok kang kinsa nakasala ta,
15
Akong himoon nga walay kapuslanan kansang mga dalan dili nila agian,
ang mga bukid ug bungtod. ug kansang balaod dili sila motuman?
Palayaon ko ang tanang tanom. 25
Tungod ini iyang gibubo kanila
Akong himoon ang mga sapa nga walay ang tuman niyang kayugot;
pulos sa ilang palibot ang kabangis
ug paughon ang mga lanaw. sa gubat misilaob.
16
Akong agakon ang mga buta sa Wala sila makakitag unsay buot ipasabot
agianan ini.
nga wala nila mahibaloi. Misunog ni ug milamoy nila,
Subay sa mga dalan nga wala makit-i, ug nagpabilin sila nga nalibog.
ako silang tultolan.
Sa taliwala sa kalayo, dili ka masunog
Akong himoong kahayag ang kangitngit
ug ang libaongong dalan akong pata- 1
Apan karon, miingon si Yahweh 41:13
gon. 43 nga nagbuhat nimo, O Jacob, 44:2

• 10. Ang mga lakang ni Ciro mao ang duol na ang pag-abot sa Ginoo, bisan sa sayo
kadaogan sa Ginoo. Si Yahweh nagmartsa isip pang ang-ang sa kasaysayan. Apan baya,
manggugubat nga Ginoo (tan-awa ang Mag 5:4), sama sila nato, dihang nagtoo ta nga naang-
apan dinasig sa inahanong gugma. kon nato ang tanan tungod sa kadaogan sa
Ang balak naghinumdom sa misyon nga usa sa atong katawhan, sa eleksyon, o sa usa
gihatag kang Isaias (6:9): Pinaagi nimo, mogahi ka dakong dula. Wala nato biyai si Cristo, ang
ang kasingkasing ining mga tawhana ug mabuta bugtong manluluwas ug paglaom, diha sa
ang ilang mata. Nagpasaylo na nila si Yahweh, atong pakigbisog alang sa mga tawhanong
ug buot niyang tambalan kining mga tawhana paglaom ug sa kalipay diha sa mga tawha-
nga dili makamaong motan-aw ug gitawag nga nong manluluwas. Kabahin ni sa atong pag-
mga buta sa 42:7. Human sila malingkawas, ma- panaw, ug biyaan sab ni aron mouswag sa
himo silang mga saksi sa Ginoo nga manluluwas. unahan, ngadto diin nagtawag si Cristo.
Usahay, para nato daw nasayop ang mga • 18. Kining linyaha mahimo nga hatagan sa
propeta diha sa pagbalita sa makadaghan nga ulohan nga: Linupigang Katawhan.
645 ISAIAS 43

nga mimugna sa Israel: aron unta makahibalo mo ug motoo,
Ayawg kahadlok, kay giluwas tikaw ug makasabot nga Ako si Yahweh.
ug gitawag sa imong ngalan: Walay dios nga nag-una nako,
Akoa ka. ug walay mosunod.
11
48:10 2 Ako, ako si Yahweh,
Kon moagi ka sa katubigan,
1 Cor walay laing manluluwas gawas nako.
3:15 ubanan tikaw. 12
Ako ang mitagna:
Kon moagi ka sa kasapaan,
nakaluwas ko ug ako ning gipahibalo.
dili ka maanod. Ako dili langyaw nga Ginoo diha ninyo.
Kon maglakaw ka sa kalayo,
Busa, kamo ang akong mga saksi
dili ka masunog, dili pod lamyon sa
– si Yahweh ang nagsulti.
kalayo. 13
3 Ako ang Diyos.
Kay ako ang imong manluluwas,
Sa walay kataposan Ako si Yahweh.
ako si Yahweh, ang Ginoo,
Walay makalingkawas sa akong kamot.
ang Diyos sa Israel. Mibuhat ko, ug unsay akong nahimo
Akong itugyan ang Ehipto nga bayad
walay makabungkag.
nimo,
ang Etiopia ug Saba bugti nimo. 14
Hinunoa, miingon si Yahweh,
4
Kay halangdon ka man sa akong panan- ang inyong manluluwas, ang Diyos sa
aw, Israel:
ug tinamod, gihigugma ko ikaw, Tungod ninyo nagpadala kog kasun-
naghatag kog mga lalaki nga ilis nimo dalohan sa Babilonia
ug katawhan bugti sa imong kinabuhi. aron paglupig sa tanan nilang mga ha-
5
Ayawg kahadlok, kay giubanan tikaw. wod.
Akong dad-on ang imong mga anak gikan Ang mga singgit sa kalipay sa mga
sa sidlakan Kaldeo
ug tiponon tamo gikan sa kasadpan. nahimong pagbangotan.
15
6
Ingnon ko ang Amihanan: “Buhii sila!” Ako si Yahweh, ang inyong Diyos, Lev
19:2
Ug ang Habagatan: “Ayaw silag pugngi!” ang magbubuhat sa Israel, inyong Hari.
Ibalik ang akong mga anak gikan sa layo, 16 Ex
Busa, miingon si Yahweh,
ang akong mga dalaga gikan sa mga 14:21
kinsay nagbuhat og agianan sa dagat
utlanan sa kalibotan.
7 ug dalan sa lapad nga katubigan?
Ang tanang gitawag sa ilang ngalan, 17
Kinsay midugmok sa mga karwahe ug
ang tanan akong gilalang alang sa akong
mga kabayo,
himaya.
8 ang tibuok nilang kasundalohan,
Pagawsa ang mga tawo –
ug didto nanghigda sila sa wala na gyoy
nga may mata, apan buta, pagbangon,
ang may dalunggan, apan bungol.
9 gipalong ingog mga pabilo?
41:22 Tugti ang mga nasod nga magtapok; 18
Apan ayaw handoma ang nangagi,
tugti ang katawhan nga magpundok. ni maghandom mo sa karaang mga
Kinsa man nila ang makatagna ini o butang.
makasulti sa mga butang nga umaabot? 19
Tan-awa, naghimo kog bag-ong bu- Jer
Tugti sila nga nagdala sa ilang mga saksi 23:7
tang.
aron makamatuod nga tinuod ang ilang Reb
Ania na ni karon. 21:5
gibuhat.
Wala ba mo makakita ini?
Papaminawa ang uban aron makaingon
Nagbuhat kog dalan sa kalasangan
sila: “Tinuod.”
ug mga sapa sa kamingawan.
• 10 Kamo ang akong mga saksi, miingon 20
Ang mga hayop sa kayutaan, ang mga 35:6
si Yahweh: irong ihalas
Kamo ang mga sulugoon nga akong gipili, ug mga ostrik manahod nako,

• 43.10 Ang pagka-sinaligan sa madaogon pagpuyo sa materyalista nga palibot, matud pa
nga Ginoo klaro kaayo kay sa gisundan nga mga sa Ebanghelyo.
balak: Ako, ako si Yahweh… Adunay nag- …nagpadala kog… (b. 14). Pinaagi ining
ingon nga kining Ako gikasilagan sa mga baba sa makahuloganon nga pagpadayag, gipamatuod
katawhan, apan nagpunting ni sa Ginoo: Ang pag-usab ni Yahweh ang iyang talagsaon nga
“Ako si” ang gipadayag sa Ginoo kang Moises sa gugma sa iyang mga anak. Andam siya kanunay
nagsiga nga sagbot (Ex 3). Ug si Jesus sab nag- sa pakig-uli sa iyang katawhan, bisag unsa pa
ingon sa makadaghan : “Ako si” diha sa pag- ang ibugti, kinsa iyang gipili, ug nawala tungod
padayag kinsa siya (Jn 8:12). sa ilang mga sayop.
Mao ni ang Ginoo nga nagbayaw sa atong Sa kataposan, sa 43:16-21, ato na sab ning
mga espiritu. Kon maglakaw ka sa kalayo, dili madungog: ang bag-o nga Exodo gikan sa Ba-
ka masunog… Ang tanan posibli, lakip na ang bilonia molabaw adtong sa Ehipto: igo na ang
ISAIAS 43 646

kay naghatag man kog tubig sa kala- Ayawg kahadlok, O Jacob, akong sulu-
sangan goon,
ug mga sapa sa kamingawan aron Jesurun nga akong pinili.
makainom ang akong piniling katawhan. 3
Kay nagbubo kog tubig sa giuhawng Ez
1P 21 39:29
Akong gipundok ang katawhan alang yuta Jl
2:9-
10 nako. ug sa mga sapa sa ugang kayutaan. 3:1
Zac
Ila kong gidayeg. Akong ibubo ang akong espiritu sa imong 12:10
• 22 Wala ka motawag nako, O Jacob. kaliwat
ug ang akong grasya sa imong mga anak.
Tinuod gyod nga gikapoyan ka na nako, 4
Mogitib sila sama sa sagbot,
O Israel.
23 sama sa bagakay sa kilid sa mga sapa.
Wala gani ka magdala og karnero aron 5
Moingon ang usa: “Sakop ko ni Yah-
himoong halad-sinunog
weh.” Ang lain sab motawag sa kaugalingon
ni magtahod nako diha sa imong pag-
sa ngalan ni Jacob.
antos.
Ang lain na pod mosulat sa iyang kamot
Wala ka nako pabug-ati sa imong ihalad,
“Yahweh”
o samuksamoka sa pagpangayog insen- ug mokuha sa ngalan nga Israel.
so. 6
24 Mao ni ang giingon sa Diyos – 41:4
Wala gani ka maggastog salapi para sa Reb
ang Hari ug Manluluwas sa Israel, 1:17
humot nga insenso alang nako.
si Yahweh nga Labing Gamhanan: 22:13
Wala ko nimo tagbawa pinaagi sa tambok
sa karneng gihalad. Ako ang una ug ang kataposan:
wala nay laing Diyos gawas nako.
Imo hinuon kong gipabug-atan sa imong 7
Karon, kinsay sama nako?
mga sala
ug giluya sa imong sayop. Patindoga siya ug pasultiha.
25
Ako kini, Ako Palalisa siya bahin ini uban nako.
Kinsa man, sukad pa sa sinugdan ang
ang nagpapas sa imong kasaypanan
nakasulti sa umaabot,
alang ug tungod nako.
Ako nang gikalimtan ang imong mga ug mibutyag sa mahitabo?
8
sala. Ayawg kahadlok o kabalaka. Dt
32:4
26 Dili ba, ako man ning gibalita ug gisulti
Pahinumdomi ko sa mga nanglabay. Slm
kaniadto? 18:32
Maglalis ta.
Tingog ug panalipdi ang imong pagkaino- Kamo ang akong mga saksi.
senti. Pagtamay sa nagsimbag mga diosdios
27
Ang imong unang amahan nakasa- • 9 Walay pulos ang magbuhat og dios- 41:7
Jer
la. Ang nangaliyupo alang nimo misupak dios. Walay kapuslanan ang mga binuhat nga 10:3
nako. 28 Busa, akong gipakaulawan ang mga ilang gimahal pag-ayo. Ang ilang mga saksi,
dungganan sa imong templo. Akong buta ug walay alamag, pakaulawan. 10 Kinsa
gitugyan si Jacob sa kadaot ug ang Israel sa man ang naghimog walay biling dios o
panamastamas. naghulmag walay kapuslanang diosdios?
Tan-awa, unsaon pagtamay ang nagsimba
1
Apan karon, paminaw, Jacob, akong ini. Kay ang nagbuhat ini tawo ra sab.
44 sulugoon, 11
Papundoka. Paadtoa sila sa hukmanan;
Israel nga akong pinili. malisang sila ug tamayon.
2 12
49:1 Mao ni ang giingon ni Yahweh – Ang mananalsal naghimog puthaw nga
Jer
1:5 siya nga mibuhat ug mitabang nimo; larawan diha sa kalayo. Iya kining hulmahon
siya nga naghulma nimo sa sabakan: sa pagpukpok ini sa maso. Sa samang

imong nahimo sa nangagi; karon lantawa ang ninyog mga halad. Ang Ginoo nagluwas nila,
unahan. bisag wala silay gihatag para Niya, ug wala sab
sila manawag Niya.
• 22. Kinaiya sa mga tawo ang pagkawalay Ako ni, Ako … (b. 25). Human sa Iyang
utang-kabubut-on. Makahimo ra sila sa gipanulti pinaagi ni Jeremias ug ni Ezekiel, ang
pagmaneho diha sa pag-alagad sa Diyos, Ginoo kanunay nga nagpadayag sa Iyang gugma
makakwarta gihapon sila ug dili makuhaan ang nga giyam-iran lang sa mga tawo. Bisan sa ilang
ilang panahon. Daghang tawo ang mosangpit sa panaglahi, ang tanang propeta naggamit sa
Ginoo kon duna silay mga reklamo. Apan bisan pinulogan sa mainiton nga gugma. Kini
pa ini, ang gugma sa Diyos mas lig-on kay sa nakatugot nila pagpadayag unsa gyod ang sala:
ilang pagkawalay utang kabubut-on: Akong kini dili lang ang pagsupak sa mga balaang
ibubo ang akong espiritu sa imong kaliwat… balaod kondili, ang pagsalikway sa gugma sa
Wala gani ka … (b. 23). Ang mga bihag nga Diyos.
Judio walay templo, ni mga ritwal sa Babilonia.
Pinasikad ini, giingnan sila ni Yahweh: Kon • 44.9 Ang linya sa 9-20 – nga gibutang
mianhi ko aron pagluwas, dili ni kay gidad-an ko dinhi, bisag gikan sa laing tawo, angay nga
647 ISAIAS 44

higayon, dili siya moinom og tubig, gutmon pangutana: “Dili ba god limbong man kining
siya ug kapoyon. nia sa akong tuong kamot?”
13
Sa maong paagi, ang mangungulit og 21
kahoy mosukod ug momarka sa hitsura sa Hinumdomi ni, O Jacob ug Israel,
diosdios, ug mokulit ini sa tigib. Iya kining ha- kay ikaw ang akong sulugoon.
tagag lawasnong porma ug bayhon sa tawo Gibuhat tikaw aron mahimo nga
aron makapuyo sa usa ka altar. 14 Magputol si-
yag mga sedro o kaha tugas o sipres sa ka- akong sulugoon.
lasangan o kaha nagtanom siyag sedro nga Dili ko malimot.
gipatubo sa ulan. 15 Alang sa kumon nga tawo, 22
Akong gipasaylo ang imong daghan Os
14:2
sugnod na nga iyang gamiton aron paghatag kaayong kasaypanan. Pag
og kainit inigluto sa iyang kan-onon. Apan ang 5:21
mangungulit maghimog diosdios gikan sa lin- Akong gipapha ang imong mga sala
dog sa kahoy. Iya ning simbahon ug yukboan. sama sa yamog.
16
Ang mahibilin sa kinulitan iyang sunugon Balik nako kay luwason tikaw.
aron makahatag niyag kainit. Nagsugba siyag
unod sa mga baga ug mabusog. Moingon siya: 23
Awit sa kalipay, o kalangitan,
45:20 “Maayo kay wala na ko tugnawa.” 17 Ang
gihimo niyang diosdios, iyang simbahon, kay gibuhat ni ni Yahweh.
yukboan nga mangadye: “Luwasa ko, kay Singgit og kusog, o kalibotan!
ikaw ang akong dios.”
18
Awit mo kabukiran,
Wala silay kahibalo ni pagtimbang- kamong kalasangan uban sa tanang
timbang. Ilang gitakpan ang salabotan sa
panabot, ang kasingkasing sa tanang kakahoyan!
pagbati. 19 Walay usa nila nga may panghu- Kay giluwas ni Yahweh si Jacob
nahuna o kaulaw sa pag-ingon: “Ang ug mipakita siya sa iyang himaya sa
katunga sa kahoy akong gisunog, ug sa mga
baga ini naghimo kog pan ug nagsugbag Israel.
24
unod. Ako ba diayng pasipad-an ang Busa, miingon si Yahweh, ang
nahibilin? Ako bang simbahon ang kahoy?” imong manluluwas
20
Ang tawong mahigugmaong mokum- nga mihulma nimo sa sabakan:
kom og abo – butang nga walay kapuslanan,
walay pagbati ug dali rang malibog. Dili gyod Ako si Yahweh, ang nagbuhat sa
siya makaluwas sa kaugalingon ug maka- tanang butang.

Ako ra ang mibuklad sa kalangitan,
ug nagpalapad sa kalibotan. Kinsay miabag nako?
25
Akoy nagsumpo sa mga panagna sa mga bakakong propeta;
1Cor
ang mihimong kataw-anan sa tigtagnatagna; 1:20
ang misalikway sa maalamon
ug naghimo sa ilang nahibaloan nga walay bili.
26
Akong gimatuod ang gisulti sa akong ulipon
ug gibuhat ang laraw nga gisibya sa akong mga sinugo.
Ako ang misulti kabahin sa Jerusalem:
“Mapuy-an ni,”
ug sa mga lungsod sa Juda:
“Patindogon ni pagbalik; akong ayohon ang naguba.”
27
Ako mao si Yahweh nga miingon sa dakong dagat: “Kahubas!
Akong pahubson ang imong mga tubod!”
28
Ako ang miingon kang Ciro: “Akong magbalantay,
40:11
buhaton niya ang akong gimbut-an.” Esd
1:1

lainon pagbasa; nagbiaybiay ni sa mga makakita pa ta og mga tawo nga mapagarbohon
naghimog diosdios. Makakita pa ta og susama sa mga syentipikong minugna, apan nagpabilin
nga pananglitan sa mga kantalita diha sa Biblia. nga matootoohon. Tan-awa ang komentaryo sa
Bililhon gihapon ni karong panahona kay Is 30:22 ug Jer 2:13.
ISAIAS 44 648

Ingnon niya ang Jerusalem: “Balik ug tindog!”
ug ang templo: “Ipahimutang na ang mga sukaranan.”
42:6 • 1
Miingon si Yahweh sa iyang hinilogan nga si Ciro:
45 “Gidala ka sa akong tuong kamot
aron imong buntogon ang mga nasod diha sa imong atubangan
ug kuhaan ang mga hari sa ilang taming,
aron ablihan ang mga ganghaan ug dili na takpan pag-usab.
2
Mag-una ko nimo aron patagon ang mga bungtod.
Akong bungkagon ang mga ganghaan nga hinimo sa tumbaga
ug gub-on ko ang mga bara nga hinimo sa puthaw.
3
Hatagan tikawg bahandi nga tinagoan sa ngitngit
ug kabtangang gibutang sa mga hilit,
aron makaila ka nga si Yahweh,
ang Diyos sa Israel, ang mitawag nimo sa imong ngalan.
4
Tungod ni Jacob, akong sulugoon,
ni Israel akong pinili,
ako kang gitawag sa imong ngalan
ug gipasidunggan bisag wala ka makaila nako.
5
Ako si Yahweh, ug wala nay lain.
Walay Diyos gawas nako.
Ako kang gilabanan bisag wala ka makaila nako.
6
Sa ingon, gikan sa pagsidlak sa adlaw
hangtod sa pagsalop,
ang tanang tawo makahibalo
nga wala nay lain gawas nako.
Ako si Yahweh, ug wala nay lain.
7
Akong gimugna ang kahayag ug ang kangitngit.
Nagdala kog kabuhong ug kadaot.
Ako, si Yahweh, ang nagbuhat ining tanan.”
• 8 Pasagdi nga ang kalangitan
55:10
Os magpadala sa katarong sama sa yamog
2:23
Slm
nga iulan sa mga panganod.
85:12 Pasagdi nga ang kalibotan mobukas
ug ang kaluwasan mamulak
aron ang katarongan molambo.
Ako, si Yahweh, ang nagbuhat ining tanan.

• 45.1 Usa ka bag-ong mensahe sa Diyos Busa, giawhag ta sa pagtan-aw sa buhat sa
ngadto ni Ciro, ang manggugubat, susama sa Ginoo nga nangatuman diha sa mga tawo nga
naa sa 41:25. wala gani makaila Niya. Si Cristo sab maglihok
Adunay pagkatalagsaon sa Biblia: kining diha sa mga tawo nga wala motoo Niya. Ang
pagano nga hari gitawag og ang hinilogan sa mga politikanhon ug kulturanhon nga kausaban,
Diyos, sama sa mga anak ni David, sama bisan bisag usahay daw batok sa Simbahan, magsilbi
ni Cristo, “ang hinilogan sa Ginoo.” Dili kini sa kadugayan sa pagbungkag sa mga patootoo
katuhoan kay ang mga Judio naanad sa pagtoo ug mini nga dios.
nga si Yahweh ila ra nga Ginoo! Ang kasaysayan
nagsulti kanato nga si Ciro mao ang “amahan” • 8. Dinhi, duna tay nindot nga pagpadayag
sa iyang katawhan, ug ang Biblia nag-ingon nga sa lihok sa Ginoo, ang manluluwas. Sa ato nang
ang iyang unang gibuhat, human sa pagkailog sa nasulti sa Is 11:1, dili kinahanglan nga lainon
Babilonia, ang paghatag og kagawasan sa ang kaluwasan nga gikan sa Ginoo sa mahimo sa
tanang binihag didto (tan-awa ang Esd 1:1). tawo. Kondili, ang buhat sa Ginoo ug ang
649 ISAIAS 45
29:16 • 9 Alaot ang mosupak sa iyang magbu- Sa pagsimba moingon sila:
Jer
18:6 buhat; siya nga banga taliwala sa ubang “Tinuod gyod nga naa ninyo ang Ginoo.
Rom banga. Moingon ba ang yuta sa mamimikpik: Wala nay lain pa, wala nay laing Diyos.”
9:20
“Unsay imong gihimo? Wala gyod kay 15
Tinuod gyod nga ikaw ang Diyos nga
alamag.” 10 Alaot siya nga mangutana sa nagtago, O Diyos sa Israel, ang Manluluwas.
amahan: “Unsay imong liwat!” o sa inahan: 16
Ang mosupak nimo pakaulawan. Ang
“Unsay imong gipanganak?” tanang nagbuhat og mga diosdios papaha-
11
64:7 Miingon si Yahweh, ang Balaan, siya waon nga tinamay. 17 Apan ang Israel
nga mikulit sa Israel: Angayan ka bang luwason ni Yahweh uban sa walay katapo-
mangutana kabahin sa akong mga anak o sang kalinaw. Dili ka maulawan sa tanang
mohukom unsay buhaton sa akong kamot? katuigan.
12
Ako ang nagbuhat sa kalibotan ug 18
naghimo sa tawo sa sulod ini. Oo, mao ni ang giingon ni Yahweh.
Ako ang nagbuklad sa kalangitan sa kau- Siya ang nagbuhat sa kalangitan,
galingon kong kamot ug nagmando sa ang Diyos nga tinuod,
tanang naa ini. ang mimugna sa kalibotan,
13
Akong gipadaog si Ciro. Ako siyang ug nagbuhat ug nagpabarog ini,
gitultolan sa agianan. Akong ipatukod niya ang wala maghimo sa kawang lang
pag-usab ang akong dakbayan. Iyang ug naghatag ini aron mahimong kabilin.
papaulion ang mga bihag nga walay tahan o Ako si Yahweh, ug wala nay lain.
19
bayad. Si Yahweh nga Labing Gamahan ang Wala ko mosulti sa hilom, 45:15
ni gikan sa ngitngit nga dapit sa kalibotan. Jn
nagsulti. 18:20
Wala ko makaingon sa mga anak ni Buhat
• 14
Miingon si Yahweh: Jacob: 26:26
Ang mag-uuma sa Ehipto, ang magpa- “Pangitaa ko ninyo kanang maggabay
patigayon sa Etiopia ug ang dagkong tawo sa mo.”
Seba moagi sa inyong duol nga hiniktan ug Ako si Yahweh, nagsulti ko sa matuod.
moyukbo sa inyong atubangan. Ang akong gisulti lunlon tinuod.

Ang tanang tuhod mangluhod
20
Dali, pagtipon mog mga layas
gikan sa mga nasod.

pakigtambayayong sa tawo gihiusa ining • 9. Mao rang mga temaha ang gipadayon
talagasaon nga paningkamot sa pagkab-ot sa apan lain ang pamaagi sa pagpadayag.
sangpotanan sa atong kahago. 45:9-13: ang Diyos, ang gawasnon nga
Magbubuhat sa tanan, mao sab ang tagtungod
Ang Hustisya mao ang kinatibuk-an sa ka- sa kasaysayan. Atong timan-an sa Jeremias
tarong sa tawo. Sa mubo nga pagkasulti: usa ka 18:1 nga ang pagtandi sa maghuhulma ug sa
kinabuhi nga nagsubay sa kamatuoran ug kolon gihisgutan nga dunay lahi nga kahu-
gugma. Ang maong hustisya gikan lang sa logan.
Ginoo, ang bugtong nga makamugna sa bag-
ong tawo. Gani, gikan kini sa persona ni Cristo,
ang Tarong (Jn 16:10), ang natawo kanato isip • 14. Ang propeta naglantaw sa mga gam-
hanan kaniadto nga karon gibuntog ni Ciro. Ang
unang salingsing sa gibag-o nga katawhan. Si mga bihag nga mga Ehiptohanon ug taga
Cristo dili lang mobutho diha sa kalibotan Etiopia namalik sa Palestina nga kinadenahan
kondili, siya ang “bulak” sa atong kalibotan, nga subay sa mao gihapong dalan nga ilang
natawo nga Judio diha sa mga Judio, matuod gigikanan. Sa ilang pag-agi sa Jerusalem, ilang
nga tawo nga nahimugso sa birhen nga inahan. nakita nga mahimayaon ni ug puno sa mga
Dili si Cristo lang ang makahuman sa buhat sa pabor sa Ginoo busa, miluhod sila atubangan sa
kaluwasan kay mahimo lang ni diha sa dagan sa Jerusalem, ug naghangyo sa Ginoo pagluwas
kasaysayan: Ang Hustisya ug Kaluwasan bunga pod nila.
sa katawhan nga giabunohan sa diosnong Ang kalingkawasan sa Israel paagi sa Ginoo
kaluoy. pagpadayag sa kaugalingon ngadto sa kalibotan;
Ang Kaluwasan dinhi nagkahulogan sa ilang mailhan si Yahweh pinaagi sa iyang
hingpit nga kalingkawasan sa tawo. pagbangon sa patay nga katawhan. Moanha sila
aron pagsimba sa Diyos sa Uniberso nga natago
Kining teksto gikomplementahan sa Slm 85 sa katawhan nga walay mga nawong.
diin laing hulagway ang gigamit: duha ka kamot Mao sab ni ang makita sa Simbahan nga
ang gihiusa, ang usa gikan sa langit ug ang usa isalikway. Kadtong nagbiaybiay ini, usa ka adlaw
giisa gikan sa yuta, aron pagkab-ot sa hingpit makadiskobre sa Ginoo nga naa dinha. Moabot
nga kasabotan sa Ginoo ug sa tawo diha sa ra ang adlaw nga ang katawhan makakita nga
Gugma ug Kamatinud-anon (tan-awa ang Jn ang Simbahan nagkupot sa kalayo sa Ginoo diha
1:17). sa kalibotan.
ISAIAS 45 650

Sa inyong kabuang, naghimo mog mga diosdios nga kahoy
ug nangadye nila nga dili makalihok.
21
Pag-ambahan mo sa pagpangonsulta;
duol diri ug isulti:
Kinsay misibya ini sukad pa sa sinugdan?
Kinsay nanagna ini kaniadto?
Dili ba ako, si Yahweh?
Wala nay laing Diyos gawas nako,
usa ka Manluluwas,
Diyos nga makataronganon… wala nay lain gawas nako.
22
Balik kanako ug maluwas mo,
kamong gikan sa mga utlanan sa kalibotan,
kay ako ang Diyos ug wala nay lain.
23
Gen
22:16
Sa akong kaugalingon ipanumpa ko,
Rom ang moguwa sa akong baba matuod,
14:11
Fil pulong nga dili na bakwion.
2:10
Sa akong atubangan ang tanang tuhod mangluhod,
tungod nako ang tanang dila manaad 24 sa pag-ingon:
“Kang Yahweh lang ang katarong ug gahom.”
Ang tanang nasilag niya mobalik nga maulawon.
25
Apan diha ni Yahweh naa ang kadaogan
ug himaya sa mga anak sa Israel.

Ang kalainan sa Ginoo ug mga diosdios 6
Ang uban magkuhag bulawan gikan sa
Jer • 1 Ang Bel miyukbo, ang Nebo mi- mga bolsa
46:15 46 dungo. Ang ilang mga karwahe ug ang uban nagtimbang sa plata.
nabug-atan sa karga. Ang ilang mga diosdios Nagbayad silag mananalsal aron himoan
gipas-an sa mga mananap alang sa trabaho. silag larawan nga ilang yukboan ug
2
simbahon.
Mitikuko ug mihupo sila pagdungan, 7
Ila ning gipas-an Slm
walay umoy aron pagluwas sa nagdala nila; ug gipahimutang sa tukmang butanga- 45:13
sila na pod ang nahimong dinakpan. nan. Didto, nagtindog ni nga walay lihuklihok
115:6

44:2 3
Paminawa ko, O katawhan ni Jacob, ug nagpakahilom lang.
ug kamong tanan nga nahibilin sa Israel, Nag-ampo sila ini nga dili motubag,
nga akong gipangga sukad nga ako mong dili makaluwas kang bisag kinsa sa
gipanamkon kalisod ug katalagman.
ug gikugos sukad sa inyong pagkahimug- Hinumdomi gyod ang mga butang nga
so. nanglabay
4
Bisan sa inyong katigulangon, Ako si sa dugay nang panahon.
8
Yahweh nga nagpabiling mao gihapon, Hinumdomi ni pag-ayo, kamong masi-
bisag puti na ang inyong buhok. nupakon. 9 Hinumdomi ang nanglabay.
Akoy naghimo ini, Ako ang Diyos, ug wala nay lain.
ug nagpas-an sa mga karga. Ako ang Diyos, ug wala nay sama nako.
Kuptan tamo ug luwason. 10
Gikan sa sinugdan ako nang gitagna Slm
5
Kang kinsa ko ninyo itandi o ipaka- ang mahitabo, 33:11
sama? sukad sa karaang panahon, ug sa uma-
Kang kinsa ko ninyo ikaindig, abot.
nga daw managsama lang mi? Ang akong plano matuman;

• 46.1 Ang propeta nakakita sa unahan sa dios: si Yahweh ang nagbitbit sa iyang kataw-
pagkapukan sa Babilonia. Gihanduraw niya han (46:1-7). Ang Ginoo naghatag og kinabuhi
ang taga Caldea nga nagbitbit sa ilang mga sa iyang katawhan, samtang kadtong wala mo-
diosdios sa ilang pagkagiw. Ang Israel, sa laing too nag-usik sa ilang kusog pagdaladala sa ilang
bahin, dili kinahanglang magdala sa iyang mga diosdios.
651 ISAIAS 47

ug unsay akong but-on, ako pod nga ug wala ka maghunahuna nga mahitabo
buhaton. ni.
44:28 11
Gikan sa sidlakan nagtawag kog lang- 8
gam nga manunukob; Busa, paminaw, walay ulaw nga Reb
18:7-
gikan sa layong yuta, tawo nga mobuhat babaye nga nagpuyo sa kaharuhay ug 8
sa akong gilaraw. nagwaldawaldas nga masaligon: “Ako ra
Oo, ako nang gisulti: mahimo gyod. gyod, ug wala nay lain gawas nako. Dili ko
Nakaplano na ko ug matuman ni. mahimong balo o mag-antos sa kama-
12
Pamati mo nga nawad-ag paglaom, tayon sa mga anak.
kamong gihikawan sa inyong katungod. 9
Apan kining duha ka butang kalit nga
13
Akong gidala ang hustisya. Duol na. moabot kanimo,
Ang akong kaluwasan dili magdugay. sulod lang sa usa ka adlaw:
Akong ipakita ang kaluwasan sa Sion, ang pagkawagtang sa mga anak ug ang
sa Israel akong ihatag ang akong himaya. pagkabalo.
• 1 Kanaog ug lingkod sa abog, Moabot ni sa tumang kakusog,
47 o Birhen nga anak sa Babilonia! bisan pa sa imong mga diwata,
Wala kay trono, lingkod sa yuta, bisan pa sa gahom sa imong mga
o anak nga dalaga sa mga Kaldeo, lomay.”
10
dili ka na tawgong anyag ug lumo. Misalig ka sa imong kadaotan
2
Dad-a ang galingang bato ug paggaling sa pag-ingon: “Walay makakita nako.”
og pagkaon; Ang imong kinaadman ug kaalam
ipakita ang imong buhok, ang mga bitiis; nakahimo nimong makasasala, kay
panglulho hangtod sa imong mga paa ug miingon ka:
labang sa kasapaan. “Ako ra gyod, ug wala nay lain gawas
3
Ipakita ang imong kahubo nako.”
ug ang imong kaulaw molutaw na. 11
Walay bisag usa nga pasayloon. Ang daotan, moabot bisag wala ka
63:4 4
Ang atong Manluluwas – si Yahweh nga makahibalo.
Labing Gamhanan, Ang kadaot moabot,
siya ang Diyos sa Israel. nga walay sarang makapugong.
5
Ang katalagman nga dili nimo makit-an
Lakaw, kamang sa anino ug lingkod sa mokalit lang pag-abot.
hilom, 12
Padayon sa imong panglomay ug uban
o anak nga dalaga sa mga Kaldeo, sa daghan mong mga diwata nga imong giha-
kay dili ka na tawgon goan sukad pa sa imong kabatan-on. Nagtoo
nga labing bantogan nga dalaga sa mga ka ba nga makatabang ni nimo karon?
gingharian.
47:6 6
Kay nasuko man ko sa akong katawhan, Nagtoo ka ba nga makalisang ni sa uban?
13
Pag
gibiyaan ko ang akong kabilin. Apan naguol ka tungod sa kadaghan sa
1:19
Gitugyan ko sila sa imong kamot imong mananambag. Patindoga ang bulan-
ug wala ka magpakitag kaluoy. bulang manalagna, ang imong mga astro-
Naghatag kag bug-at kaayong yugo, logo ug ipaluwas nila sa panghitabo nga
bisan sa mga tigulang. modangat kanimo.
7
Miingon ka: “Akoy labing bantogan nga 14
Tan-awa, mora silag mga tuod nga
dalaga hangtod sa hangtod.” sunugon sa kalayo. Dili sila makaluwas sa
Apan wala mo kini ibutang sa imong kaugalingon
kasingkasing sa nagdilaab nga kalayo.

• 47.1 Atong gihatagan og gibug-aton ang nga inila kaayo sa mga nasod sa Sidlakan.
47:1-15 nga awit sa kasakit alang sa Babilonia Nagpakaaron-ingnon sila nga nasayod sa
nga nahimong hulagway sa syudad nga walay kaugmaon pinaagi sa pagtan-aw sa dagan sa
pagtahod sa Ginoo. Mao nga sa Rebelasyon mga bitoon.
(kap. 17-18) gitawag ni San Juan ang gingharian Kining teksto madawat diha sa materyalista
sa Roma nga Babilonia. nga sibilisasyon, mga nasod nga nagpatoo nga
Ang Birhen nga anak sa Babel mao ang makab-ot ang ilang panginahanglan pinaagi sa
Babel (o Babilonia) sumala sa pamaagi sa mga ilang teknolohiya.
Hebreo sa pagtawag sa mga kapital nga nag- Naghatag kag bug-at kaayong yugo, bisan sa
ingon: Dili ko mahimong balo… nagpasabot mga tigulang. Ang mga propeta mogamit ini nga
nga: “Dili gyod ko makahimo nga wala ang basihanan sa pagpadayag sa bili sa usa ka sibili-
akong diosdios; o dili ko makahimo kon wala sasyon; dili sila magtan-aw sa gahom-militar, ni
ang akong mga inilang hari; dili gayod ko ma- sa ang-ang sa ekonomiya, apan mangutana:
kaila og kapildihan.” Nagtoo ni nga masiguro Giunsa nimo pagtratar ang mga tawo kon dili na
ang kaugamaon pinaagi sa mga salamangkero sila makaalagad?
ISAIAS 47 652

Walay baga nga makahatag og kainit Tungod sa akong dungog ako ning
kang bisag kinsa. gipugngan,
Walay dapog nga kapadul-an. basin unyag ako mong malaglag.
15
Mao ni ang imong dangatan uban sa 10
Karon tan-awag giunsa tamo paghas-
imong mga balbal. has, apan dili sama sa plata. Gisulayan tamo
Nagtrabaho ka uban nila sukad pa sa sa pugon sa kasakit.
imong kabatan-on. Karon, ang matag usa 11
Tungod sa akong kaugalingon milihok
mag-iyahayg lakaw; walay gahom pagluwas ko. Oo, tungod nako.
nimo. Kay unsaon man nako pagtugot nga
Dt • 1 Pamati, balay ni Jacob panamastamasan ang akong Ngalan?
6:13
Jer
48 nga gitatwag pod og Israel, Dili nako ikahatag ang akong himaya sa
5:2 natawo sa sa bakan sa Juda, lain.
12
kamo nga nanumpa sa ngalan ni Pamatia ko, O Jacob, ang Israel nga
Yahweh ug nagtawag sa Diyos sa Israel akong gitawag.
bisag dili sa kamatuoran o kaangayan. Mao ra gihapon ko. Ako ang una.
2
Gitawag ninyo ang kaugalingon sa Ako sab ang kataposan.
ngalan sa balaan nga dakbayan, 13
Ang kaugalingong kamot nagpabarog
ug nagsalig mo sa Diyos sa Israel, sa kalibotan.
si Yahweh nga Labing Gamhanan. Ang akong tuo nagbuklad sa kalangitan.
3
Sukad sa sinugdan ako nang gisulti Pagtawag nako sa mga bitoon,
ang mga butang nga nanghitabo. nagdungan pagsidlak ang tanan.
14
Naggikan sila sa akong baba. Pagtapok mo, kamong tanan, ug pa- 44:28

Akoy nagsulti. Dihadiha milihok ko minaw.
ug ang akong pulong nahimo. Kinsa man nila ang nakatagna ining
Ex 4
Kay nakahibalo ko nga gahi mog ulo, tanan?
32:9
sama kagahi sa puthaw. Ang pinangga ni Yahweh mobuhat sa
Dt
9:6 Ang inyong agtang daw tumbaga. makapahimuot niya
5
Gani ako man mong gisultihan bahin ini. alang sa Babilonia sa mga Kaldeo.
15
Sa wala pa ni mahitabo, Ako, Oo, ako mismo ang misulti,
ako na mong giingnan. ug ako siyang gitawag. Gidala ko siya.
Basin unyag moingon mo: “Ang akong Molambo siya sa iyang agianan.
mga diosdios naghimo ini; ang akong
kinulit nga larawan, ang akong tinunaw Kon inyo pang gisubay ang
nga larawan nagmando ini.” akong balaod
6
Karon nga nakadungog na mo, tan-
awa, dili ba mo moangkon? 16
Duol kanako ug paminawa ni: 45:19 61:1
Gikan karon sultihan tamog mga bag- Sukad sa sinugdan wala ko magsulti sa Mik
3:8
ong butang, tago, gikan sa panahon nga nahitabo
bisan ang mga butang nga gitago
kaniadto. ni, didto ko. Hinunoa, hibaloi nga si
7
Karon lang ni buhata ug wala kaniadto. Yahweh, ang Ginoo, uban sa iyang
Karon pa mo makadungog ini, Espiritu nagpadala nako!
basig moingon unya mo: “Nakahibalo 17
na mi.” Busa, miingon si Yahweh, ang 41:14
8
Wala mo makadungog o makasabot; inyong Manluluwas, ang Diyos sa Is-
ni nabuksan ang inyong dalunggan rael: Ako, si Yahweh, ang inyong Diyos,
kaniadto. nagtudlo sa labing maayo alang ninyo.
Kay nakahibalo ko nga malimbongon
kaayo mo – Gitudloan mo sa dalan nga inyong
kamo nga sukad pa sa inyong pagkatawo agian.
gitawag na nga supakero.
18
Ez 9
Tungod sa akong ngalan gilangan ko Kon inyo pang gipaminaw ang
36:22
ang pagpaulbo sa akong kasuko. akong mga sugo, ang inyong kalinaw
• 48.1 Sa 48:17-22 ang propeta nagtan-aw Sa 48:12-15, timan-i nga gidayeg na sab si
sa giagian sa Israel. May kaparehas ni sa atong Ciro: Ang pinangga ni Yahweh mobuhat sa
mabasa bahin sa nawala nga Paraiso. Kon makapahimuot niya. Sumala sa atong komen-
mipatoo pa lang sila, ang pangandoy sa Ginoo taryo sa 42:10, ang propeta kanunayng mag-
pagpuno nila sa mga panalangin matuman unta, una sa kasamtangan nga realidad. Ang
apil ang mga saad sa Ginoo kang Abraham. mananaog nga si Ciro manluluwas busa, ang
Apan ang Diyos mangilabot pag-usab isip iyang misyon ug ang iyang pagkatawo giipon
Manluluwas sa iyang katawhan. sa bugtong Manluluwas nga si Cristo.
653 ISAIAS 49

mora untag sapa, ang katarong sama sa kalipay. Ipahibalo hangtod sa mga
unta sa mga balod sa dagat. utlanan sa kalibotan. Isulti: Si Yahweh
Gen 19 miluwas sa iyang ulipon nga si Jacob!
22:17
Ang inyong kaliwat mora untag 21
Ang iyang giabyan sa kaminga- Ex
balas, ug ang natawo sa inyong kagi- 17:1-
wan wala gyod uhawa. Gipaagay niya 7
kan sama sa mga lugas. Ang ilang mga
ang tubig sa bato nga iyang gibuak.
ngalan dili gyod mawagtang o mapala
Gitunga niya ang bato ug midagayday
sa akong atubangan.
ang tubig.
20
Jer
51:6
“Gawas sa Babilonia, lalin sa 22
Walay kalinaw alang sa makasa-
Reb Caldea!” Ibutyag ni uban sa singgit sala, miingon si Yahweh.
18:4

Gitawag ko ni Yahweh gikan sa sabakan sa akong inahan
1 •
Paminawa, O mga isla,
49 patalinghogi ni, katawhan
41:1
44:2,
24
gikan sa layong dapit. Jer
1:5
Gitawag ko ni Yahweh gikan sa sabakan sa akong inahan; Gal
gilitok na niya ang akong ngalan sa wala pa ko matawo. 1:15
2
Gilantip niya ang akong baba sama sa binaid nga pinuti. Dt
Gitagoan ko niya sa anino sa iyang kamot 32:34
41
ug gihimo nga sinawng pana linain sa udyong. Heb
4:12
3
Miingon siya nako: “Ikaw si Israel, akong sulugoon, Reb
1:16
diha nimo ako himayaon.”
4
Apan akong nahunahunaan: 40:27
“Kawang ang akong pagtrabaho. Jer
20:7
Giusikan ko ang akong kusog.”
Ang alang nako naa sa kamot ni Yahweh.
Ang akong ganti naa sa akong Diyos.
Bililhon ko sa panan-aw ni Yahweh.
Ang akong kusog mao ang akong Diyos.
5
Ug karon misulti si Yahweh.
Iya kong gihulma sa sabakan aron maiyang sulugoon,
aron madalag balik si Jacob ngadto niya;
aron matapok niya si Israel.
6
Miingon siya: “Dili gani paigo, 42:6
nga ikaw maakong sulugoon Buhat
13:47
aron mabangon ang mga tribu ni Jacob,
aron makabalik ang mga salin sa Israel.

• 49.1 Kining maong awit, sama sa 42:1-9, Hinuon, sa nahisgotan na nato sa 42:1, kining
nagpasabot sa sulogoon sa Ginoo, apan dinhi, maong awit mahimo sab nga magpunting kang
gitawag siya nga Israel (49:3). Wala ni Jesus nga mao ang “sulugoon” sa Ginoo nga
magpasabot sa kinatibuk-ang katawhan sa Israel nagdala sa kaluwasan.
kay sa 49:5, gihatagan siya sa misyon sa Si Pablo naggamit sab ining maong mga
pagpatapok sa maong katawhan. Tingali kining bersikulo alang sa kaugalingon: Gal 1:15; Buhat
makahuloganon nga ngalan gihatag sa Israel sa 13:47; Cor 10:4; 12:8.
labing matinud-anon, apan dyotay nga mga Gitawag ko … (b. 1). sama ni Jeremias (tan-
Judio nga nabihag, ang mga katilingban nga awa ang Jer 1:1 ug ni Juan Bautista ug Pablo sa
naglaom sa Manluluwas nga Diyos nga buhi ulahing mga adlaw. Magkatakdoay ra ang mis-
didto sa Babilonia. Sila ang tinuod nga Israel nga teryoso nga laraw sa Ginoo, nga nagtawag sa
magdala sa kahayag sa kaluwasan, una didto sa usa ka tawo sa usa ka talagsaong papel ug ang
kaugalingon nilang katawhan, dayon sa tibuok tubag sa maong tawo pagdawat sa misyon.
kalibotan (49:6). – Tawo sa Pulong: sama ni Jeremias kansang
ISAIAS 49 654

Ako kang himoon nga kahayag sa kanasoran,
aron ang akong kaluwasan moabot sa mga utlanan sa kalibotan.”
53:3 7
Miingon si Yahweh,
ang Manluluwas ug ang Balaan sa Israel,
kaniya nga gibiaybiay sa tawo,
kaniya nga giayran sa mga nasod,
sa sulugoon sa madaugdaogon:
“Ang mga hari makakita nimo ug mangyukbo
tungod ni Yahweh, ang matinud-anon,
ang Balaan sa Israel nga mipili nimo.”
8
Kini ang giingon ni Yahweh: Makakaplag silag sibsibanan sa mga
2Cor “Sa gimbut-an nga panahon tubagon upaw nga bungtod. 10 Dili sila gutumon o Reb
6:2 7:16
tikaw. Sa adlaw sa kaluwasan ako kang uhawon, ni ang init nga hangin o ang adlaw
tabangan. Gihulma tikaw ug gitugyan aron motandog nila. Kay ang naluoy moagak ug
mahimo nga akong kasabotan uban sa magdala nila sa mga tuboran sa tubig.
katawhan. 11
Akong himoon nga kadalanan ang
Bag-ohon ninyo ang yuta, bahinbahinon tanan kong kabukiran. Akong iisa ang akong
ang mga biniyaang uma. 9 Ingna ang mga mga dagkong dalan.
dinakpan: Gawas mo! Ang naa sa kangitngit: 12
Tan-awa, nanganhi sila gikan sa layo,
Ipakita ang kaugalingon. Mangaon sila sa ang uban gikan sa amihanan ug kasadpan,
dalan. ug ang uban gikan sa yuta sa Sinim.

Bisag malimtan ka sa imong inahan
• 13
Panganta mo, o kalangitan, ug paglipay, o kalibotan.
Pangawit mo, o kabukiran.
Kay gilipay ni Yahweh ang iyang katawhan
ug naluoy siya sa gisakit.
14
Apan ang Sion miingon: “Gipasagdan ko ni Yahweh,
Os
11:8
gikalimtan ko sa akong Ginoo.”
15
Pag Malimot ba ang babaye sa bata sa iyang dughan
5:22
ug dili ba siya maluoy sa bata gikan sa iyang sabakan?
Malimot tingali siya, apan ako, dili gyod.

mga pulong nakabungkag og mga nasod, ang Siya ang pulong sa Diyos, ang duhay-suwab
iyang pulong mao ang mananaog nga espada. nga espada (Heb 4:12 ug Reb 19:5).
Siya ang kataposan nga kadangpan, ang pana Siya ang matinumanon nga alagad nga
makapadaog ni Yahweh. gipaubos ug gihimaya sa Ginoo (Fil 2:8).
– Sulugoon ni Yahweh nga mihalad sa hingpit Siya ang kahayag sa mga nasod (Lc 2:32).
sa kaugalingon alang sa iyang misyon nga gika-
poy ug daw dili magmadaogon hangtod nga • 13. Ang inahanong gugma ni Yahweh
gipabunga ni Yahweh ang iyang mga buhat. alang sa iyang katawhan. Iya silang giluwas sa
Kining mga pagsulay mas detalyadong makita sa kawalay paglaom ug sa pagbiaybiay. Gidapit
laing duha pa ka awit. niya ang tanang kanasoran pag-anha ug pag-ila
– Gipili alang sa unibersal nga misyon, dili sa matuod nga syudad.
pareho sa mga propeta nga igo lang pagtapok sa Kining maong mga saad nagsugod sa pagka-
mga tribu sa Israel. Timan-i ang talagsaon nga tuman sa pagbalik nila sa ilang yuta, ang mga
pagtoo sa propeta nga nagsulat ining maong Judio nahimong mga misyonero sa Ginoo ngadto
mga linya. Samtang nagpuyo sa panahon sa sa mga nasod libot sa mga Griyego ug sa taga
Pagkabihag, gibalita niya sa iyang katawhan ang Siria. Sa kaulahian, kining maong mga saad
pag-abot sa magdalag kahayag sa tanang nasod. magdala og laing kahulogan alang sa Simbahan
Diha ni Jesus, ang mga manunulat sa Bag-ong nga gitukod ni Cristo isip bag-ong Jerusalem.
Kasulatan nakaila sa Sulugoon ni Yahweh, si Mora usahay og kining bag-ong Jerusalem nawad-
Jesus “nga wala himoang anak sa Diyos sa an sa kadasig ug kinabuhi, gani wala ni sa ubang
tawhanong paagi… natawo gikan sa Diyos” (Jn parte sa kalibotan. Apan, ang Ginoo magdala og
1:13). laing mga anak gikan sa laing nasod. Gidapit ta
655 ISAIAS 50
44:5 16
Tan-awa, gisulat ko ang imong ngalan inyong tiil. Unya, makahibalo mo nga ako
sa akong palad; ang imong mga bungbong si Yahweh ug ang naglaom nako dili ma-
kanunayng nia sa akong atubangan. 17 Ang ulawan.
imong mga anak nga lalaki nagdali pagpa- 24
mauli, ug ang midaot nimo nagdali pagbiya. Mabawi ba sa sundalo ang kinawat, o
ang mga dinakpan maluwas ba gikan sa
18 Lc
60:4 Iyahat ang imong mata. Tan-awa ang tirano? Miingon si Yahweh: 25 Oo, ang mga 11:21
palibot ug imong makit-an: ang imong mga dinakpan luwason gikan sa tirano ug ang
anak nga lalaki nanagtapok ug nagpaingon kinawat kuhaon gikan sa mga sundalo. Kay
kanimo. Ingon nga ako buhi, miingon si makig-away ko adtong nakigbatok nimo ug
Yahweh, imo ning isul-ob sama sa mga ala- luwason ko ang imong mga anak.
has; ila kang dayandayanan ingog panga- 26
saw-onon. Buhaton ko nga ang nanaugdaog nimo Reb
16:6
mokaon sa kaugalingong nilang lawas ug
19
Ang tahom mong dapit ug ang kadaot, mahubog sa kaugalingon dugo, sama sa
ang imong nausik nga kayutaan ug nagu- alak. Ang tanang katawhan makahibalo nga
bang nasod, gamay ra kaayo karon alang sa ako, si Yahweh, ang inyong manluluwas, ang
imong katawhan, samtang ang naglaglag inyong manunubos, ang Gamhanan sa Is-
nimo papahawaon. rael.
20
54:2 Ang mga anak nga imong mapanag- 1
Miingon si Yahweh: Hain man ang Dt
iya, human sa nangawala nimo, moingon sa 50 kalig-onan sa panagbulag nga akong 24:1-
4
imong dalunggan: “Gamay ra kaayo kining gipasikaran pagpapahawa sa imong inahan? Slm
dapita alang namo. Hatagi mig dakudako O kang kinsa man sa akong nautangan ang 44:18
nga lugar nga among kapuy-an.” akong gibaligyaan nimo? Gibaligya ka
21 tungod sa imong mga sala. Tungod sa
Sulod sa imong kasingkasing moingon kasaypanan nga imong nabuhat, gipalayas
ka: “Kinsay nanganak ini alang nako? ko ang imong inahan.
Nagsubo ko ug landay pa gyod, gihinginlan 2
ug gipapahawa. Kinsay nagpadako ug nag- Nganong wala may tawo didto pag-abot
66:12
amuma nila? Nag-inusara ko; apan diin sila nako? 66:4
gikan? Nganong wala may mitubag sa akong
tawag?
22
60:4- Busa, misulti ang Ginoong Yahweh: Mubo ra ba diay ang akong kamot sa
16
Tan-awa, maghimo kog mga tilimad-on paggunit ug pagluwas ninyo?
alang sa kanasoran. Akong iisa ang akong Wala ba koy gahom pagluwas?
bandila alang sa katawhan, aron dad-on nila Tan-awa, nahubas ang dagat dihang
nga kinugos ang imong mga anak nga lalaki, nanghulga ko.
nga sinung-ay ang imong mga anak nga Ang mga sapa nahimong kamingawan.
babaye.
Ang mga isda hapit na mangamatay kay
Slm 23
Ang mga hari mainyong amaama. Ang wala nay tubig.
25:3 3
mga rayna, ang inainang nagpatotoy ninyo, Akong gibistihan ang langit sa pag- Ex
10:21
moyukbo sa inyong atubangan nga sangko bangotan:
sa yuta ang nawong. Tilapan nila ang abog sa Sapot nga sako ang akong gitabon.

Gibuksan ni Yahweh ang akong dalunggan
• 4
Gihatagan ko sa Ginoong Yahweh 54:13
og dila sa usa ka tinun-an
aron makahibalong molitok sa mga pulong nga

Niya paglantaw sa ubang komunidad diin wala pa sa kakulang sa pagsabot nga gipakita kanila: ang
maabot ang pagsangyaw sa Gingharian. klase sa mga mamumuo nga nakakita sa Simbahan
Ang Simbahan nakasinati sa kamabungahon nga walay pagpakabana sa makiangayon nga
sa panahon nga nagpuyo ni sa kakabos ug pag- pangandoy. Bisag dako ang paningkamot sa mga
salig sa Diyos nga nahigugma ini sa inahanong Kristyano nga mapalambo ang mga kabos sa
gugma. Dinhi, makadani ni ug makakombensi og tinagsa, wala nilay nakahupot sa pagpalambo sa
daghang hamtong, imbis mopunting sa kaba- klase mismo sa mga mamumuo.
taan. Ang Simbahan naghulat sa mga tawo gikan
sa lagyong lugar sa ato pa, ang bag-ong klase sa • 50.4 Kinsay gipasabot sa propeta: ang
katilingban nga daw nahilayo: ang mga tekniko, kaugalingon o laing tawo? Tingali, ang alagad
mga syentista, mga artista, nga dili moduol tungod nagkahulogan sa dyotay nga mga binihag nga
ISAIAS 50 656

mopalagsik sa gikapoy.
Matag buntag iya kong pukawon
aron papaminawon,
ug papamation sama sa usa ka ulipon.
5
Gibuksan sa Ginoong Yahweh ang akong dalunggan.
Wala ko mosupak,
ni mipahawa.
6
Mt
26:67
Gitanyag ko ang akong bukobuko sa mibunal nako.
27:30 Ang akong aping sa milabnot sa akong bungot.
Wala ko taboni ang akong nawong
sa misumbag, miluwa ug mipakaulaw nako.
7
Jer
1:18
Wala ko mawad-ig paglaom,
Ez kay si Yahweh ang Diyos moari aron pagtabang nako.
3:8
Busa, sama sa santik, gipakita ko ang akong nawong,
kay sayod ko nga dili ko maulawan.
8
Job
13:8
Duol na ang buot manimalos nako.
Rom Kinsa man karon ang makaako pagpasangil nako?
8:33
Mag-atubangay ta.
Kinsay mipasangil?
Paduola siya.
Jn 9
8:46
Kon ang Ginoong Yahweh motabang nako,
kinsay mohukom?
Silang tanan madunot morag sinina,
kan-on sa bukbok.

10
Ang tanan diha ninyo nga nahadlok ni Tan-awa ang bato diin mo gitagsip, ang
Yahweh maminaw sa tingog sa iyang sulu- lungag diin mo sikopa.
goon. Ang tanan nga naglakaw sa kangitngit 2 Dt
Tan-awa si Abraham, ang inyong amahan. 32:18
ug walay kahayag nga moiwag niya, pasa- Tan-awa si Sarah nga nagpakatawo ninyo. Mt
liga siya sa ngalan ni Yahweh. Pasaliga siya Nag-inusara lang siya pagtawag nako. Busa, 3:9
sa iyang Diyos. ako siyang gipanalanginan ug midaghan siya. Rom
4Jer
11 3
Kamong tanan nga nagdungka sa Tinuod gyod nga ang kaluoy ni Yahweh 33:11
kalayo ug naglibutlibot nga nagdalag dinag- alang sa Sion. Nabalaka siya sa tanang nagun- Ez
kotang sulo, duol mo sa mga siga sa kauga- ob diha niya. Iyang himoong paraiso ang 36:35
lingong kalayo ug sa mga baga nga inyong iyang kamingawan, ang iyang kasuokan sama
gidagkotan. Moabot ni kaninyo gikan sa sa tanaman ni Yahweh. Diha niya, makit-an
akong kamot. Maghigda mo nga mag-antos. ang kalipay ug kasadya, ang honi ug awit sa
pagdayeg ug pasalamat.
Ang Ginoo moluwas sa mga anak ni 4
Abraham
Paminawa, o katawhan,
dungga ko, o mga nasod.
1
Mt Paminawa ko, kamong nangita sa Ako nang ihatag kaninyo ang akong
5:6
6:33
51 hustisya, kamong nangita ni Yahweh. balaod.

magtotoo, sama sa 49:1-6. Apan, tingali Timan-i ang sinugdan sa balak. Ang Sulugoon
naghisgot sab ang propeta sa iyang kauga- makahimo pagsibya sa pulong ug sa pagdasig sa
lingon. ngalan sa Ginoo kay siya mismo naminaw sa
Ang kanhing mga propeta nakatagbo sa su- matag buntag ug kanunay nga nag-abli sa iyang
samang pagsupak. Si Moises nag-agwanta sa mga dalunggan. Aron pagsostenir adtong gika-
rebeldi nga mga tawo; si Jeremias gilutos ug poy, kinahanglan nga kita matudloan sa Ginoo:
gibilanggo (tan-awa ang Jer 20:7 ug 37). Pina- ang matuod nga propeta, tawo nga maampoon,
sikad ining mga pananglitana, atong makita ang abli alang sa Espiritu sa Ginoo. Busa, ang mga
panagway ug ang misyon sa hingpit nga “sulu- butang sab sa Diyos walay laing nasayod gawas sa
goon” ni Yahweh. Siya si Jesus, apan ang tanan espiritu sa Diyos. Ug nakadawat kita dili sa espiritu
niyang propeta makaambit sa maong mga sa kalibotan kondili, sa espiritu nga iya sa Diyos.
pulong sa kaugalingon. (1 Cor 2:11-12).
657 ISAIAS 51

Ang akong katarongan mahimong Apan ang akong kaluwasan molungtad
kahayag sa kanasoran. hangtod sa hangtod.
5
Sa kalit lang moabot ang akong Ang akong katarongan dili gyod mawala.
hustisya. 7
Paminaw, kamo nga nakahibalo sa Dt
Ang akong kaluwasan umaabot na. katarong, 30:14
Jer
Ang akong kamot mohatag og hustisya kamo nga nagbutang sa akong balaod 31:33
sa katawhan. sa inyong kasingkasing.
Ang kapuloan maghulat nga maglaom Ayawg kahadlok sa panaway sa mga
nako. tawo ni kalisang sa ilang kamatina-
Mosalig sila sa akong kamot. mayon.
8
Slm 6
Iyahat ang inyong mata sa kalangitan Kay mahisama unya sila sa mga sinina 50:9
102:
26- ug tan-awa ang yuta sa ubos. nga gikaon sa ok-ok,
27 Sama sa aso, ang kalangitan mawala. sa panaptong delana nga gikutkot sa
2P
Ang yuta madunot sama sa sinina. anunogba.
3:7
Ang namuyo ini mangahulog sama sa Apan ang akong katarongan molungtad
mga langaw. hangtod sa hangtod ug ang akong kalu-
wasan, sa tanang kaliwatan.
Pagmata, Yahweh
• 9
Mata na, mata na, magmalig-on ka, O bukton ni Yahweh!
Pagmata ingon sa nangaging mga adlaw, Slm
89:11
sa kanhiay, sa kaliwatan kaniadto.
Dili ba, ikaw man ang mipikas ni Rahab
ug mitusok sa dragon?
10
Dili ba, ikaw man ang nagpahubas sa dagat,
sa mga tubig sa kinalawmang dagat,
aron pagbuhat og agianan sa baybayon
nga kaagian sa giluwas?
11
Ang giluwas ni Yahweh mobalik
ug moadto sa Sion nga mag-awit sa kalipay,
pinurongpurongan sa kalipayng walay kataposan,
samtang ang kaguol ug pagbangotan mawala.

• 51.9 Kining balak dobli nga tawag alang ni Ginoo sa paghatag sa gikinahanglan nga mga
Yahweh ug sa Jerusalem aron sila makamata. kondisyon aron kita makauswag sa unahan.
Gitawag si Yahweh nga bayani nga nakatulog ug Kinsay gidasig sa Ginoo? Ang nangapildi nga
ang Jerusalem babaye nga gipakaubos ug mga tawo nga nag-antos sa kadaotan nga ilang
nawad-an sa kadasig. naangkon. Wala siya makig-istorya sa mga
Gidungan sila pagtawag kay ang pagtukod santos, apan sa makasasala, ug iya silang giing-
pag-usab sa Jerusalem hiniusa nga paning- nan nga pinaagi sa pasaylo sa ilang mga sala,
kamot: gilig-on sila aron tukoron pag-usab ang Balaang
– Si Yahweh ang maghimo sa tukmang pana- Syudad.
hon, mangandam sa kahimtang sa kasaysayan Sayon ang pagsaway ining tinud-anay ug
aron mahaom ni ug siya ang mopatuhop sa karaan nga pinulongan sa Biblia bahin ni
paglaom sa kasingkasing sa mga tawo. Yahweh nga Labing Gamhanan. Apan dili nato
– Una sa tanan, ang mga anak sa Jerusalem ilisan ang hulagway sa Manggugubat sa kalma ug
magkinahanglan sa ilang kalingkawasan ug sila hapsay nga Ginoo aron lang paghupot sa
ang mangunay pagtukod pag-usab sa ilang konserbatibo nga mentalidad. Ang mga hitabo
syudad. nga gibalita dinhi makabalit-ad sa dagan sa
Ang Ginoo daw wala sa kalibotan samtang ang kasaysayan.
mga tawo nagpadayon ini sumala sa ilang Timan-i ang mga pinulongang naluwas ug
kapritso. Daw nakatulog ang Ginoo hangtod nahalin nga gigamit na sa 50:1. Ang tawo iya sa
nga moabot ang iyang oras. Wala ni magpasabot Ginoo ug makakita siya sa iyang kagawasan sa
nga maghulat lang ta sa kapalaran ug maghu- pagsunod niya. Kon dili siya mosunod ini nga
nahuna nga ang mga problema masulbad relasyon, mahulog siya sa lain, kay ang tawo gi-
sumala sa Ginoo. Ang tahas sa mga magtotoo buhat nga gawasnon sa iyang pagsunod ug
mao ang pagpunayg tawag sa Ginoo nga ni pagtahan sa kaugalingon ngadto sa Diyos.
magmata, samtang kita sab aktibo nga nag- Gipalit ta ni Cristo o giluwas gikan sa kaulipnan
andam sa kaugmaon, naghangyo gihapon ta sa sumala sa nasulat sa Is. 53:10 (Rom 6:15).
ISAIAS 51 658
Jer 12
17:5 Ako, Oo, ako mao ang inyong maghuhupay.
Unya, nganong mahadlok man mo sa mamatay,
sa anak sa tawo kansang kapalaran sama ra sa kapalaran sa sagbot?
13
Nalimot mo ni Yahweh nga naghimo ninyo,
nga nagpalapad sa kalangitan
ug nagtukod sa sukaranan ining kalibotan.
Nganong magpuyo man mo matag adlaw nga mahadlok
sa kapungot sa madaugdaogon
ingon nga ila mong daoton?
Hain na man ang kapungot sa madaugdaogon?
14
Ang mga dinakpang mikagiw hapit na magawasnon;
dili sila mamatay sa lawom nga bilanggoan,
o magkinahanglan pa og pagkaon.

15
Ako si Yahweh, ang inyong Diyos. ini. 23 Apan ako ning ibutang sa kamot sa Jos
10:24
Ako ang nagpukaw sa dagat. nagdaugdaog nimo, sa nagsugo nimo
Ako ang naghimo sa iyang mga balod nga pagyukbo, aron imong yatakan samtang
modahunog. Yahweh nga Labing Gamhanan gihimo ninyo ang inyong lawas nga dalan
ang akong ngalan. nga binakbakan, dalan nga ilang kaagian.
16
49:2 Akong gibutang ang akong mga pulong
sa inyong baba. Gisalipdan tikaw sa landong 1
Pagmata; pagmata! Ez
sa akong kamot. Samtang akong gipalapdan 52 Isul-ob ang imong kusog, O Sion; 44:9
ang kalangitan ug gitukorag sukaranan ang isul-ob na ang imong mahimayaong
kalibotan, miingon ko sa Sion: “Kamo ang mga sinina, O Jerusalem, balaang dakba-
akong katawhan.” yan.
Jer 17
25:15 Pagmata; pagmata! Kay ang mga pisot
28 Bangon, O Jerusalem, ikaw nga nag- o ang mga hugaw dili na makasulod
Slm inom sa kamot ni Yahweh sa tasa sa iyang
60:5 nimog balik.
kasuko. Ang tasa nga nakapakurog nimo, 2
nga imong giimnan hangtod sa kataposang Itaktak ang abog
tolo. ug bangon, O Jerusalem.
18
Sa tanan niyang anak nga iyang gipa- Kuhaa ang higot sa imong liog,
namkon, walay miagak niya. Sa tanan binilanggong dalaga sa Sion.
3
Kay niingon si Yahweh: 50:1
niyang anak nga iyang gipadako, walay 1P
iyang magunitan. gibaligya mo nga walay bayad, 1:18
Jer 19
Duha ni ka katalagman nga miabot tubson sab mo nga walay salapi.
15:5
Pag kanimo – ang pagpanggun-ob ug pagpang- 4
Busa, miingon ang Ginoo:
1:2- guba, ang hulaw ug pinuti. Sa sinugdan nagpuyo mo isip mga
17
Kinsay naa aron paghupay nimo? langyaw didto sa Ehipto.
20
Ang imong mga anak nga lalaki nang- Unya, ang Asiria midaugdaog nila nga
higda sa suok sa matag dalan nga walay walay igong kapasikaran.
ikatabang, sama sa mga ihalas nga toro diha 5
sa lit-ag. Napuno sila sa kasuko ni Yahweh, Apan karon, unsay akong gibuhat dinhi? Rom
2:24
sa kapungot sa Ginoo. Miingon si Yahweh. Ang akong katawhan
21
Hinunoa, paminawa ni karon, tawong gidala nga walay bayad ug ang ilang mga
makaluluoy, ikaw nga nahubog, apan dili sa agalon nanghambog bahin ini. Sa tibuok
bino. 22 Busa, miingon ang imong Diyos, si adlaw ilang gisaway ang akong ngalan.
6
Yahweh nga imong Ginoo, tigpanalipod sa Hinunoa, ang akong katawhan maka- 4:14
kawsa sa imong katawhan: ila sa
Tan-awa, akong gikuha gikan sa imong akong ngalan. Anang adlawa makahi-
kamot ang tasa nga nakapakurog; ang tasa balo sila
sa akong kasuko – dili na ka moinom gikan nga ako ang nag-ingon: “Ania ra ko!”

• 52.7 Ang mga propeta nga nagtawag sa pagpaila sa mga Kristohanong Apostol nga
Jerusalem gipili isip mga mensahero nga mowali sa kalibotan, sa ngalan sa Ginoo, nga si
gipadala sa bag-ong hari ngadto sa mga probin- Cristo ang atong Ginoo (tan-awa ang Roma 1:1-
siya aron pagbalita sa tanan sa iyang paglingkod 5 ug 2 Cor 2:14).
sa trono. Mao sab ang gibuhat ni Pablo, ang
659 ISAIAS 52
• 7
Pagkatahom sa kabukiran, sa mga tiil 40:9
Rom
nga nagdalag maayong balita, 10:15
Reb
nga nag-una sa kalinaw ug kalipay, 14:6

nga nagsinggit sa kaluwasan
ug nagsibya sa Sion: “Ang inyong Diyos, hari!”
8
Ang inyong magbalantay Ez
43:1-
nagdungan pagpataas sa ilang tingog sa pagdayeg ug pag-awit. 5

Nakakita sila ni Yahweh pagbalik niya sa Sion.
9
Paninggit mo sa kalipay,
O mga ginuba sa Jerusalem,
kay si Yahweh milingaw sa iyang katawhan
ug miluwas sa Jerusalem.
10
Gipakita ni Yahweh ang iyang balaang bukton
sa mata sa kanasoran.
Ang tanang utlanan sa kalibotan, sa kakurat,
makakita sa pagluwas sa Ginoo.
11
Layas, layas anang nasora. Biyai na! 2Cor
6:17
Ayawg hikap sa hugaw. Reb
18:4
Linisi ang inyong kaugalingon,
kamong nagdala sa tanang balaan nga sudlanan ni Yahweh.
12
Apan dili sa pag-iskapo o sa kahadlok nga kamo manggawas, Ex
14:14
ni modalagan ingon nga miikyas.
Sa unahan naa si Yahweh, ang inyong magbalantay,
ug sa luyo, ang Diyos sa Israel,
ang magbalantay ninyo sa likod.

Pinaagi sa iyang silot, milambo ta
• 13
Tan-awa, ang akong sulugo-on molambo. Jn
Ituboy siya ug dayega. 12:32
14 Buhat
Sama nga daghan kaayo ang nahadlok 3:13
sa nagusbat ninyong hitsura. Fil
2:9
Tawo ba ni? Walay timailhan nga tawo siya.
15
Mao nga matingala ang kanasoran, 49:7
ang mga hari maamang, Mik
7:16
kay makakita silag butang nga wala pa ikabutyag. Rom
Makasaksi silag butang nga wala pa madunggi. 15:21

• 13. Tan-awa, ang akong sulugoon mo- ilang gihunahuna responsabli sa kasuko sa
lambo. Mao ni ang ikaupat ug kataposan nga Ginoo, wala makaputol sa sirkulo sa kabangis.
awit mahitungod sa Sulugoon ni Yahweh. Mao Dinhi, gipakita ta sa Ginoo sa iyang tubag sa
tingali ni ang labing halangdon nga pagpadayag atong mga sala: iya tang giluwas pinaagi sa
sa Bag-ong Kasulatan bahin sa Kaluwasan. sakripisyo sa mga inosenti ug labaw pa, pinaagi
Kining maong awit nagpalambo ug nagpala- sa sakripisyo sa usa nga mipas-an sa sala sa
pad sa gisugdan nag han-ay sa 49:1-6 ug sa kalibotan diha sa kaugalingon.
50:4-9. Ang Ginoo nagluwas sa kalibotan Sa pagsulat ini, ang propeta naghunahuna sa
pinaagi sa usa ka manluluwas nga nagpas-an sa dyotay nga pundok sa mga matoohong Judio
mga sala sa katawhan. nga nabihag sa Babilonia: mga biniaybiay.
Sulod sa libo ka katuigan, ang mga tawo Apan, dili sila angay nga magpas-an sa maong
nanaad paghalad sa mga mananap isip sakri- pagbiaybiay tungod sa ilang mga sala kondili,
pisyo – usahay mga tawo – sa hunahuna nga giantos ang kasakit sa bangis ug makasasala
mawala ang ilang mga sala pinaagi ini. Apan nga kalibotan nga ilang gipuy-an. Kining mga
kining mga sakripisyo o ang pagwala adtong magtotoo gisalikway tungod sa atong mga
ISAIAS 53 660
Jn 1
Kinsay motoo sa among nadungog,
12:38
Rom 53 ug kang kinsa gikapakita ang gahom ni Yahweh?
10:16
2
11:1 Sama sa gamot gikan sa ugang yuta,
sama sa saha mitubo siya sa atong atubangan.
Dili gyod makadani ang iyang bayhon,
wala siyay kaanyag, ni kaharianon.
3
Mc
9:12
Gibiaybiay siya ug gisalikway,
tawo sa kasub-anan nga nasinati na sa kasakit,
tawong gilikayan pagtan-aw sa katawhan,
gipatidpatiran ug giisip nga walay bili.
4
Mt
8:17
Apan bisan pa ini, iyang gipas-an ang atong mga kaguol,
Heb giantos niya ang atong kasakit,
2:10
bisag ato pa siyang giisip nga sinilotan sa Diyos,
sinakit ug tinumban.
5
Rom
4:25
Gisalikway tungod sa atong mga sala,
2Cor giduot siya tungod sa atong kadaotan.
5:21
Gal Pinaagi sa iyang silot, gihimo ta nga usa;
3:13
Ef ang iyang samad mag-ayo nato.
6
2:14
2P
Sama sa karnero, nahisalaag tang tanan.
2:24 Ang matag-usa nagsubay sa kaugalingong dalan.
Ez
34:15 Apan gibutang kaniya ni Yahweh
1Cor
15:3 ang tanan natong kasal-anan.
7
Jer
11:19
Gibinastosan siya,
Klm apan wala siya mosukol.
2:19
Mt Nagpakahilom lang.
27:12,
14 Mapaubsanon siyang midawat ini.
Jn
19:9
Sama sa nating karnero nga gidala sa ihawanan

sala, ang Israel: apan himoon sila sa Ginoo nga makasabot ngano nga daghang inosenting tawo
mga liso sa balaan nga katawhan: May taas nga ang nangamatay nga biktima sa inhustisya ug
kinabuhi ug makakita sa kaliwat. Kining gipanglutos ang Kristyanos.
kahibulongan sa Ginoo molabaw sa tanan, ug Dili gyod makadani … (b. 2). Adunay pipila
ang mga hari dili makatingog nga magtan-aw ini. ka tawo nga nakasulti nga si Cristo dili ma-
Apan kining maong awit makapahibulong sab kadani. Sayop ni. Gisultihan lang ta nga ang
nato. Ang propeta nga nagsulat mga 5 na ka Manluluwas gipaila dinhi nga ang iyang
siglo sa wala pa si Cristo klaro nga naghisgot sa pamayhon dili makidios.
pagbiaybiay sa katawhan sa Ginoo nga na-
himong instrumento sa kaluwasan; apan ang Kay gihalad man … (b. 10). Diha sa pipila ka
iyang balak naghan-ay na daan sa hulagway sa linya sa Biblia, gidapit ta sa paghupot sa susama
Diyos nga nahimong tawo, nga nagpaubos sa nga kinaiya kon makadawat ta sa dili
kaugalingon hangtod sa kamatayon sa krus. Kon makiangayon nga pag-antos (1 P 1:20; 4:13).
mabasa nato ang Pasyon ni Cristo diha sa Apan si Cristo lang ang hingpit nga nakatuman
Ebanghelyo, maamgohan nga ang mga ebang- ining maluwasnon nga misyon gikan sa sinugdan
helista natandog sa kaparehoan tali sa mga hangtod sa kataposan sa iyang kinabuhi (Heb
pagsulay ug kamatayon ni Cristo ug sa gipasang- 10; Jn 2:29; Rom 5:6).
yaw sa mga propeta. Ug sa makadaghan, diha sa Ang akong tarong … (b. 11). Sa ato pa,
pagrepresentar ni Jesus, ang apostoles mag- buhaton niya sila nga tarong ug balaan.
hisgot ining maong teksto. Tan-awa ang Buhat “Daghan”: sa Hebreo nagkahulogan sa bagang
8:32; 1 P 2:24. duot. Si Jesus naghisgot ining maong teksto sa
Kinsay motoo … (b. 1). Unsaon pagdawat sa Kataposang Panihapon: ang akong dugo nga
mga naminaw ni Pedro, Pablo ug Juan ang ilang giula alang sa daghan o alang sa tanan (Mc
gisangyaw bahin ni Jesus nga gilansang nga 14:24). Didto, klaro nga gisulti ni Jesus nga ang
Manluluwas? Tan-awa ang Juan 12:38; 1 Cor iyang kamatayon mao ang gawasnon ug
1:22; Rom 10:16. Sa atong panahon karon, hingpit nga sakripisyo nga gitagna ining maong
tingali daghang Kristyanos ang wala pa awit.
661 ISAIAS 54
1P
o sa karnero atubangan sa manunupi, 1:19
wala niya bukha ang baba.
8
Gihukman siyang bilanggoon sa gahom ug sa balaod. Mt
9:15
Kinsa kaha ang makahunahuna bahin niya! Buhat
8:32
Gikuha siya sa yuta sa mga buhi;
gihampak tungod sa sala sa iyang katawhan!
9
Gihimo nila ang iyang lubnganan uban sa masalaypon. Mt
27:38
Ila siyang gilubong sa lubnganan sa mga dato, 57-
60
bisag wala siya makapasipala ni magsultig bakak.
10
Bisan pa ana, nagbuot si Yahweh nga han-okan siya sa kasakit. Mt
26:42
Kay gihalad man niya ang kinabuhi alang sa sala, Rom
3:25
may taas siya nga kinabuhi. Heb
2:17
Makit-an niya ang iyang kaliwat. 1Jn
Pinaagi niya ang kabubut-on ni Yahweh matuman. 2:2
11
Tungod sa kasakit nga iyang giantos,
makit-an niya ang kahayag ug matagamtaman ang hingpit nga kaalam.
Sa iyang kahibalo, daghan ang matabangan.
Ang akong tarong nga sulugoon magtarong sa daghang tawo.
Slm
12
Busa, akong ihatag kaniya ang iyang bahin uban sa mga halangdon. 2:8
Mc
Iyang bahinon ang mga kinawat uban sa mga isog. 10:45
Lc
Kay naihap siya uban sa mga daotan. 22:37
Iyang gihatag ang kaugalingon sa kamatayon 23:34
Fil
nga nagpas-an sa mga sala sa katawhan 2:7
Heb
ug nangaliyupo alang sa makasasala. 7:25
1P
2:24

Paglipay, O babaye nga landay molipang ka sa tuo ug sa wala. Ang
1S •1 Paglipay, O babaye nga imong sumosunod manag-iya sa ka-
2:5
Slm 54 landay! Ikaw nga wala pa gyod nasoran ug mopuyo sa mga dakbayan
113:9
Gal makapanganak. Awit ug singgit sa nga biniyaan.
4:27
kalipay, ikaw nga walay anak. Mas 4
Ayawg kahadlok kay dili ka ilaron. 45:17
daghan ang mga anak sa babayeng Ayawg kaulaw kay dili ka pakaulawan.
biniyaan kay sa mga anak sa mga Malimtan na nimo ang imong gikau-
asawa, miingon si Yahweh. lawan sa bata ka pa. Dili na nimo
2
Jer
10:20
Padak-i ang luna alang sa imong mahinumdoman ang disgrasya sa
tolda, palapdi ang luna sa imong hi- imong pagkabalo.
nalayhay. Patas-i ang imong mga pisi 5
Kay ang imong magbubuhat ma- 49:14
Gen
28:14
ug lig-ona ang imong mga ugsok, 3 kay ngasawa nimo: Yahweh nga Labing

• 54.1 Kini ang kataposan sa mga awit nga nagpakita sa mga sayop ug kamabudhion sa
gipahinungod ni Isaias sa Jerusalem: (49:14; tawo nga gihigugma sa Diyos. Apan gibalita sa
51:17). propeta ang Bag-ong Jerusalem, ang pangasaw-
Ang Jerusalem dako kaayo nga panan-awon, onon sa Ginoo nga dili na niya biyaan. Nasayod
kini ang katawhan sa umaabot, ang katawhan ta nga ang Bag-ong Katawhan mao ang Sim-
nga natawo pag-usab gikan sa pagkabungkag, bahan nga nahiusa sa Diyos sa kasabotan
nga magdala sa gingharian sa kalinaw. Ang hangtod sa kahangtoran.
Jerusalem mao ang gidamgo nga syudad nga Tinuod nga daghan ang mga kunot sa nawong
gustong ihatag sa Ginoo kanato. sa Simbahan; nag-uga nga mga parokya, nga
Sa makadyot … (b. 7). Dinhi, naa ang naa, apan walay kinabuhi; mga institusyon diin
sugilanon sa gugma sa Diyos alang nato: ang lisod makit-an ang Espiritu ni Jesus; mga
tibuok nga gugma sa Diyos, ug ang atong pagka- pangulo sa Simbahan nga naulipon sa mga
dili matinud-anon, ang atong sala. Ang Biblia gamhanan... Ang Bag-ong Jerusalem naa sa
ISAIAS 54 662

Gamhanan ang iyang ngalan. Ang kong kristal ang imong mga ganghaan,
imong manluluwas mao ang Diyos sa ug ang imong kota pun-on ko sa
Israel: Gitawag siya nga Diyos sa bilihong bato.
tibuok kalibotan. 13
Ang tanan mong anak tudloan ni 1:26
Jer 6 Jer
31:3 Kay gipabalik ka ni Yahweh sama Yahweh, ug molambo sila pag-ayo. 31:34
Mal
2:14
sa babayeng sinalikway ug magul- 14
Katarongan ang mahimo mong su- 6:45Jn
anon tungod sa espiritu. Kinsay maka- karanan; ang panglupig ug kahadlok
biya sa una niyang hinigugma? Mi- sa panaugdaog dili moduol nimo.
ingon ang imong Diyos. 15
7 Kon atakihon gani ka, dili kana akong
Sa makadiyot gibiyaan tikaw, apan binuhatan. Apan ang moataki nimo dili
sa dakong kalumo ako mong gakson molampos.
16
pagbalik. 8 Sa makadiyot, sa pag-ulbo Tan-awa, ako ang nagbuhat sa
sa akong kasuko, gitago ko ang akong mananalsal nga nagtayhop sa nagsigang
baga ug naghimo sa iyang kahimanan. Apan
nawong. Apan sa walay kataposang ako sab nga giandam ang tawo nga mohimo
gugma naluoy ko ninyo, miingon si sa walay kapuslanan.
17
Yahweh, ang inyong Manluluwas. Walay hinagiban nga gihimo batok
9 nimo nga molampos. Ang tanang mosulti
Alang nako, sama ra ni sa mga batok nimo pahilomon. Mao kana ang
adlaw ni Noe kanus-a nanumpa ko nga mahitabo sa mga ulipon ni Yahweh. Ingon
ang mga tubig dili na molunop sa ka- sab ana ang katungod nga akong gihatag
libotan. Karon manumpa ko nga dili na kanila – miingon si Yahweh.
ko masuko ug dili na mangasaba nin- Duol mo sa tubig
yo. 10 Mahimong mawala ang mga
bukid ug ang mga bungtod mairog, •1
Kamong giuhaw, duol sa 45:13Dt
apan dili matay-og ang akong gugma 55 tubig. 8:3
Jer
kaninyo ni mausab ang akong kasa- Kamong tanan nga walay salapi, 2:13
Mt
botan sa pakigdait, miingon si Yahweh, duol. 4:4
kansang kaluoy alang gyod ninyo. Oo, walay salapi ug walay presyo. Jn5:64
11
O sinakit nga dakbayan, linatos sa Dali, palit ug inom sa alak ug gatas. 7:37
Reb
bagyo ug walay nagpakabana. Buta- 2
Nganong mogasto man sa dili 21:6
Pan
ngan kog mahalong bato ang imong makaon ug magbudlay sa dili maka- 9:3-6
mga haligi, ang imong sukaranan sa buhong? Paminawa ko, ug makakaon 24:19- Sir

Reb mutyang sapiro. 12 Ang imong mga mog maayo; makapahimulos sa labing 22
21:2,
10 bintana akong pasidlakon, himoon dinato nga pagkaon.

Simbahan ni Cristo, apan tinuod sab nga ato masabtan giunsa pagpabunga sa Ginoo ang mga
ning pangitaonon. Busa, abli ta sa pagpaminaw ulay. Dili aksidenti nga si Jesus natawo sa ulay
ug pagpataliwala ining maong gisangyaw nga nga inahan; kondili ang iyang pagkahimugso
maluluy-ong gugma sa Diyos. mao ang kinatumyan sa gipaabot sa Jerusalem,
… singgit sa kalipay… (b. 1). Ang mga Judio ang pangasaw-onon sa Ginoo (tan-awa ang Is
nabungkag tungod sa ilang mga sayop ug wala 62:5).
na silay kaugmaon, sa tawhanong pinulongan.
Apan misibo ni sa Ginoo. Kon dili na sila mahi- • 55.1 Ang libro mitapos pinaagi sa pana-
mong gamhanan, ang Ginoo moyukbo nila. wagan sa paglaom.
Ang katawhan sa Diyos walay kasigurohan sa 55:1-3 : Wala ka ba kapoya sa mga kalipay
kaugalingon: wala sila dawata isip simbahan sa nga gipakaingon mo nga sayong nakuha sa lugar
panggamhanan, wala silay relihiyon nga giila diin ka nabihag?
nga dunay nabuhat; busa, si Yahweh maoy ilang Ang Ginoo naghatag, ug kanunay siyang una
nabana nga maghatag kanila sa kamabungahon. nga mohatag. Naglaom lang siya nga atong
Ang mga dagko ug bugnaw nga Simbahan ilisan ablihan ang pultahan alang niya. Si Jesus nag-
sa mga init nga katilingban diin maggikan ang tanyag nato og pahulay (Mt 11:28); Iyang ihatag
“bag-ong kabataan” nga mangita sa Ginoo. ang kaugalingon isip higala (Reb 3:20).
Ang tanan mong anak … (b. 14). Mao ni ang 55:4-5: Usa ka misyon pang-uniberso ang
Simbahan nga nagsukad sa Bato ug gitudloan sa naghulat sa Israel sa ilang yutang natawhan,
lawom nga pakig-unong kang Cristo, ang human sa ilang pagbalik.
Ginoo. 55:6-9: Tugoti ang kaugalingon nga ma-
Pinaagi sa pagpamalandong ining mga balak, buntog sa gugma sa Ginoo nga nag-umol ninyo
663 ISAIAS 55
Ez 4
16:60
3
Ipaabong ang inyong dalunggan ug Tan-awa, ako siyang gihatag sa kana- Slm
18:44
Buhat
duol nako; paminaw, aron mabuhi ang soran isip saksi, usa ka pangulo ug tigmando
13:34 sa katawhan. 5 Imo sab nga tawgon ang usa
inyong kalag. Makighimo ko uban ka nasod nga wala nimo mailhi. Ang
nimo og tunhayng kasabotan. Akong kanasoran nga wala makaila nimo moanha
tumanon diha nimo ang akong mga tungod ug alang ni Yahweh nga imong Ginoo,
ang Diyos sa Israel, kay iya kang gihimaya.
saad kang David.

6
Pangitaa si Yahweh samtang makit-an pa siya. 65:1
Dt
Tawga siya samtang duol pa. 4:7
7 Jer
Paundanga ang makasasala sa daotan niyang binuhatan. 29:13
Patul-ira ang hiwi. Slm
145:
Pabalika siya ni Yahweh nga naluoy niya, 18

kay ang atong Ginoo mapasayloon.
8
Ang akong panghunahuna dili inyo. Slm
92:6
Ang akong pamaagi dili inyo, miingon si Yahweh. 103:
9
Kon ang kalangitan naa ibabaw sa kalibotan, 11
Rom
mao pod ang akong pamaagi, labaw sila sa inyoha. 11:33

Ang akong panghunahuna mas taas kay sa inyoha.
10 2Cor
Ang ulan ug ang nyebe mobundak 9:10
gikan sa langit ug dili mobalik
hangtod nga mabisbisan ang yuta
nga makahatag og liso alang sa tigpugas
ug pagkaon alang sa mokaon.
11
Mao sab ang pulong nga mogawas sa akong baba:
dili ni mobalik kanako nga walay nahimo
kondili, buhaton ini ang akong kabubut-on,
ang hinungdan sa akong pagpamulong.

12
Oo, sa kalipay manggikan mo, dad-on 13
Inay sampinit, sipres ang manurok.
sa kalinaw. Ang mga bukid ug mga bung- Inay sagbot nga tunokon, tanom nga
tod moawit sa inyong atubangan, ang kaka- kanunayng lunhaw. Mao ni ang maghimo ni
hoyan sa kaumahan mamakpak sa ilang Yahweh nga inila ug magsaksi kaniya
kamot. hangtod sa hangtod.

labaw sa tanan. Si Pablo mogamit ining susama pa ni sa mga pulong nga gigamit sa mga propeta.
nga pulong sa iyang sulat alang sa taga Roma Kining pulonga, nga gikan sa Amahan, ug giuli
(5:1-11). kaniya, itanyag ni apostol Juan sa unang
55:10-11: Dinhi ang pulong sa Ginoo makita kapitulo sa iyang Ebanghelyo: kini si Cristo.
nga gamhanan ug gani dunay persona. Labaw Tan-awa sab ang 45:8.
ISAIAS 56 664

Ang Ikatulong Bahin sa Libro ni Isaias
Ang Ginoo mitawag sa tanan akong balay tawgog balay-alampoanan sa
• 1 Kini ang gisulti ni Yahweh: “Ipada- tanang kanasoran.” Slm
56 yon ang tarong ug buhata ang husto.
8
Busa, miingon ang Ginoong Diyos, si 147:2
Jn
Yahweh nga nagtapok sa mga hininginlan sa
Kay ang akong kaluwasan duol na kaayo. 10:16
Israel: “Duna pay uban nga akong tapokon
Slm Ang akong hustisya hapit na moabot.
1 2 gawas sa ako nang natapok.”
Bulahan ang tawo nga naghimo ug
nagsalig ini, ang wala manamastamas sa Mga saway
Dt adlaw sa pahulay ug ang naglikay sa sala.” 9
Jer
23:3 3
Ayaw tugti ang langyaw pag-ingon: “Dili Kamong ihalas nga mananap, dali ug 12:9

ko paapilon ni Yahweh sa iyang katawhan.” panukol, kamong tanan nga mga hayop sa
Ayaw pod tugti ang kinapon nga lalaki pag- kalasangan!
10
ingon: “Nahimo ko nga sama sa ugang Buta ang magbalantay sa Israel: Wala
Klm kahoy.” silay nakit-an. Mga bugo silang iro nga magba-
3:14 4
Kay mao ni ang giingon ni Yahweh: lantay. Wala sila makapaghot. Naghigda ug
Alang sa kinapong mga lalaki nga nagtamod nagdamgo, gusto lang matulog. Jer
11
sa adlaw sa pahulay; nga nagtinguha pag- Mga hakog nga iro nga dili matagbaw. 23:1
Mga magbalantay sa karnero nga walay ka- Ez
buhat sa mga butang nga makalipay nako ug 34:2
nagpabiling matinud-anon sa akong kasa- buot. Nagtagsa-tagsa silag dalan. Ang matag-
Klm botan, usa nag-alagad sa kaugalingon. 5:11
12
4:1 5
ako silang tagaan diha sa akong balay, “Dali, pagdalag alak,” miingon sila, “ug 28:7
Reb
3:5 1 ug sulod sa mga paril, sa usa ka handomanan maghubog tang tanan. Ang ugma sama ra
ug ngalan nga mas halandomon pa kay sa gihapon sa karon, o basig mas nindot pa gani.”
mga anak nga lalaki ug babaye. Tagaan ko 1
Mik
Ang mga tawo nga tarong manga- 7:2
1H
silag ngalan nga dili gyod mawala o malim-
tan.
57 matay, ug walay magpakabana bahin Slm
12:2
8:41 6
Si Yahweh miingon sa mga langyaw nga ni.
miduol kaniya nga mialagad niya, nahigug- Ang mga tarong kuhaon ug walay maka-
ma sa iyang ngalan, wala magpasipala sa ad- sabot. Walay makasabot nga ang tarong
law sa pahulay ug nagpabiling matinud-anon ilikay sa katalagman nga umaabot. 2 Misulod
Mc sa iyang kasabotan: siya sa kalinaw. Mopahulay sa iyang higda-
11:17 7
Ako sIlang dad-on sa balaan kong bukid anan ang naglakaw sa tarong nga dalan. Ez
3
ug lipayon sa akong balay alampoanan. Apan kamong tanang anak sa mga 16
Akong dawaton sa akong altar ang ilang mga unglo, duol ngari, kamong mga anak sa
halad-sinunog ug mga sakripisyo. Kay ang pampam ug sa mananapaw.

Nakauli na ang mga Judio apan ang mga milagro nga gibalita sa kapitulo 40-55 ining
libroha, wala mahitabo. Ang kabos nga katilingban naningkamot pag-organisa sa
kaugalingon, ug pagsulbad sa tanang klase sa problema nga gikan sa kamatuoran nga sa
70 ka tuig nilang pagkabihag, duna nay miilog sa ilang lugar.
Usa ka propeta nga wala hiilhi nakasaksi ining maong sinugdan. Nagbalita siya nga
ang Ginoo moanha aron pagpanimalos sa Iyang mga kaaway, nga naa sa sulod sa Israel,
kinsa dili buot mobiya sa ilang mga sala, ug naa sab sa gawas. Labaw sa tanan, ang Ginoo
moanha aron pagluwas adtong mobalik kaniya, dili lang ang mga sakop sa katilingban sa
Israel kondili, ang mga langyaw. Sa kaugalingong estilo, ang propeta nagpadayon sa
maikagon nga paghulagway sa Sion – Jerusalem, ug sa Mesiyas: Siya mao ang pinalangga
sa Diyos, ug ang bangketi sa kasal mahitabo sa dili madugay. Ang Mesiyas moabot uban
sa Espiritu ni Yahweh aron paghatod sa Ebanghelyo ngadto sa mga kabos.
Ang mga balak sa maong propeta naa sa kapitulo 56-66 sa libro ni Isaias. Adunay
sinukod nga han-ay sa mga balak, ug ang balita bahin sa bag-ong Sion mao ang naa sa
taliwala:
56:1-8 Ang katawhan sa Diyos nag-abi-abi sa tanan 66:18-24
56:9-58 Mga panudya, pasidaan, ug mga saad. 65 ug 66:1-17
59:1-4 Pagkompisal sa mga sala. 63:7-64, 11
60 Ang Bag-ong Jerusalem. 62
61 Ang Espiritu sa Ginoo naa nako. 61
665 ISAIAS 57
4
Kinsay inyong gitamay? Nagbutang mog mga sinugo sa halayo –
Kinsay gihiwian ninyo sa inyong nawong? gisakripisyo ninyo ang inyong mga anak
Gibukhan sa baba ug gidiwalwalan sa dila? alang sa mga paganong diosdios.
10
Mga anak mo sa sala, kaliwat sa pangilad Bisag gikapoyan na mo sa mga sayop Jer
2:25
ug bakak. nga inyong nahimo,
5 wala mo manghunong.
Dt Nagdilaab sa kaulag diha sa kasagbo- Wala mo kapoya o maluya.
12:2
Jer tan, ilalom sa labong nga mga sanga ug sa Hinuon mibalik gani ang inyong kusog.
2:20 kabaybayonan. 11
Kinsay inyong gikahadlokan pag-ayo
7:31
Gisakripisyo ninyo ang inyong mga anak nga namakak man mo ug wala ko ninyo
sa daplin sa sapa, angkona?
sa gingi sa mga bato. 6 Ang inyong swerte Gani wala ko ninyo tagaig luna sa inyong
naa sa inyong mga diosdios, kasingkasing
sa mga hamis nga bato sa wadis diin ug wala hinumdomi?
gibubo ang halad-ilimnon Taas ra ba kaayo ang akong pag-amping
Ez ug gidala ang halad-pagkaon. sa kalinaw
16:15
Mahimuot ba ko ini? nga wala na man mo mahadlok nako?
12
7
Naghimo mog mga higdaanan sa tag-as Apan karon akong ipadayag ang inyo
ug mapagarbohong bukid. kunohayng katarong ug ang inyong minaot
Nanungas mo aron paghalad sa inyong nga binuhatan. 13 Inigsinggit ninyo sa kali- Slm
37:9
mga sakripisyo. sang, patabanga ang inyong mga diosdios!
8
Gipahimutang ninyo ang inyong mga Ang hangin mopalid nilang tanan. Usa ra ka
diosdios hinuyohoy sa hangin ang mopadpad nila.
luyo sa mga haligi sa pultahan. Apan ang midangop nako manag-iya sa
yuta. Ang akong balaang bukid mao ang
Sa inyong pag-biya nako, gikuhaan nin- iyang kabilin.
yog hapin ang inyong higdaanan, mihigda 14
Misulti ni: 40:3
mo ug gibukhad ang hapin. “Pangandam, pangandam. Buksi ang
Gibaligya ninyo ang kaugalingon kanila agianan.
kansang higdaanan nakalingaw ninyo. Kuhaa ang tanang babag sa agianan sa
Inyong gitutokan ang ilang kahubo. akong katawhan!”
9 15
Dala ang lana sa pahumot, giandam Kay kini ang giingon sa Labing Halang-
66:2
ninyo pag-ayo ang kaugalingon alang ni don, nga naa sa trono sa kahangtoran,
Molek. kansang ngalan balaan.

Walay kalinaw kon walay hustisya
“Nagpuyo ko sa balaang altar
apan naa sab ko sa mahinulsulon ug mapaubsanon.
Akong tagaan ang mahinulsulon og bag-ong kasingkasing,
ang mapaubsanon tungod sa espiritu, bag-ong kinabuhi.
Slm 16
103:9
Kay dili makigbisog sa kanunay,
ni mag-utas og kasuko,
basig makuyapan, ang espiritu sa tawo sa akong atubangan,
ang kinabuhi nga akong gihatag.
17
Tungod sa akong kapungot sa iyang kahakog,
gitigbas ko siya ug gitagoan ang akong nawong,
kay ako siyang nakita nga kanunayng nagpakasala.
18
Jer
3:22
Apan gikan karon ako siyang lipayon.
Os Ako siyang ayohon ug lingawon sa tanan.
6:1
Papahiyomon ko ang iyang 19 katawhan nga naguol.

• 56.1 Ang balaod sa mga Judio – nag- maong paglain walay kahulogan alang sa
padayag sa panghunahuna sa maong panahon Ginoo.
– wala mag-apil sa mga langyaw, ug sa mga 56:9-57: Dinhi, dunay mga balak nga batok sa
kinapon, sa ilang mga asembleya nga reli- mga pangulo sa Juda, ug batok sa pagsimba sa
hiyoso. Ang propeta mipadayag nga ang diosdios nga sama sa kang Jeremias.
ISAIAS 58 666

Ang puasa nga makapalipay nako
Os • 1 Singgit og kusog kutob sa imong mahimo,
8:1
Mik
3:8
58 iisa ang imong tingog sama sa lanog sa trompeta.
Sultihi ang akong katawhan sa ilang mga sayop,
ang banay ni Jacob sa ilang mga sala.
2
Tinuod ba nga ila kong gipangita adlaw adlaw?
Nangandoy ba sila nga masayod sa akong pamaagi,
sama sa katawhan nga nagbuhat sa angay
ug wala gyod mosalikway sa pulong sa ilang Diyos?
Gusto silang makahibalo sa makiangayong balaod.
Mal
Dili sila buot mahilayo sa ilang Diyos.
3
3:14 “Nganong nagpuasa man mi,” mireklamo sila,
Mt
6:18 “ug wala gani ka makakita?
Nagpenitensya mi ug wala ka makaalinggat!”
Tan-awa, sa adlaw pagpuasa nagpadayon ang inyong patigayon!
Inyong gitulis ang inyong mamumuo.
4
Oo, nagpuasa mo, misangpot ni sa panag-away,
nagsinumbagay mo.
Dili ang klase sa inyong pagpuasa karon
ang makapadungog sa inyong tingog sa kahitas-an.
1:11 5
Am
Mao ba na ang matang sa puasa nga makapahimuot nako,
5:21
Zac
usa ka adlaw alang sa tawo aron magpaubos sa kaugalingon?
7:5 Ang puasa ba pagduko ba lang sa ulo,
pagsul-ob og sako ug paghigda sa abo?
Tawgon ba ninyo ang maong matang sa puasa
nga adlaw nga dawaton ni Yahweh?
Dt 6
15:12
Mao ni ang puasa mga makalipay nako:
Jer
34:8
Ang pagputol sa talikala nga dili makataronganon
ug pagbadbad sa hugot nga yugo;
ang paghatag og kagawasan sa tanang dinaugdaog
Dt ug ang pagbali sa tanang yugo.
22:1 7
Ez Pagpuasa, pinaagi sa pagpaambit sa imong pagkaon sa gigutom.
18:5
Job Dad-a sa inyong balay ang nagkinahanglan,
31:16
19
bistihi ang hubo ug ayawg pasagdi ang imong kaugalingong kaliwat.
Mt 8
25:34 Unya, ang imong kahayag mobidlisiw sama sa kabuntagon
52:12
Jer ug dali ra kang maayo.
30:17 Ang imong katarong mag-una nimo,
52:6 ang Himaya ni Yahweh magsunod nimo.
65:1 9
Unya, motawag ka ug motubag dayon si Yahweh.
Mosinggit ka ug moingon siya, ania ra ko.

• 58.1 Nganong nagpuasa … (b. 3). Ang konsyensya, nabalaka sila kay naghilumhilom
katawhan sa Juda nagpuasa aron madungog sa lang ang Ginoo. Nakasala ba kaha sila nga wala
Ginoo ang ilang mga pangamuyo. Sama nila masayri? Tingali gusto sa Ginoo nga magtan-
pananglit sa mga pag-ampo sa publiko aron sa aw sa ubos nga katawhan nga mangayo niya?
pagpangayo og ulan. Sama ra sila sa mga tawo Ang puasa … (b. 5). Pareho ra gihapon sila sa
karong panahona, nga nagreklamo: Ang Diyos daghang Kristyanos nga kontento lang sa
wala diha kay daghan na kaayo ang kasakit. “pagbuhat”, sa walay pagtan-aw unsang klaseha
Tinuod ba … (b. 2). Bisan pag limpyo ang ilang sa buhat ang gipangita sa Ginoo, nga mao ang
667 ISAIAS 59
Slm 10
Kon kuhaon ninyo sa inyong taliwala, Ibabaw sa kapunawpunawan magsakay
37:6
Mt ang yugo, ka nga madaogon.
5:14 ang inyong kinumo ug ang hait nga mga Sa kabilin sa imong amahan nga si Jacob
pulong; magkombira ka sa kalipay.
kon makig-ambit mo sa inyong pagkaon Si Yahweh ang nagsulti.
sa gigutom
ug manghatag og pahuway sa dinaug- Salmo sa pagpenitensya
daog
ug gilisudlisod, 1
Ang kamot ni Yahweh dili mubo
mobarog dayon ang inyong kahayag diha 59 kaayo aron pagluwas
sa kangitngit. ni ang dalunggan bungol aron pagpa-
Ang inyong gabii mora unyag udtong mati.
tutok. 2
Ang inyo hinoong mga sala Dt
11 31:17
Jn Agakon mo ni Yahweh sa kanunay nakapahimulag ninyo sa Diyos.
4:14
ug iya mong papahulayon sa awaaw nga Ang inyong kasaypanan nagtabon sa
dapit. iyang nawong
Iyang lig-onon ang inyong bukog. aron dili mo niya madungog,
Himoon niya nga mahisama mo sa 3
kay ang inyong kamot namansahan sa
tanaman dugo.
nga binisbisan, sama sa tubod diin Ang inyong tudlo may lama sa salaod.
ang tubig kanunayng nagdagayday. Ang inyong ngabil nagsultig bakak,
61:4 12
Ang imong karaan mga dapit ug ang inyong dila nanglimbong.
nga naguba pabarogon pagbalik;
pabarogon ang karaan kaayong suka- 4
Walay nakigbisog alang sa tarong nga
ranan. kawsa.
Tawgon kang Mag-alayo sa nadaot, Walay naghimog tininuod nga pag-
ug ang Magtutukod pag-usab sa nagu- hangyo.
bang kabalayan. Namakak silang tanan ug misalig sa
Ez 13
Kon imo nang hunongon ang pagpa- panghambog.
20:12
sipala sa Adlaw sa Pahulay Naghunahuna silag kadaot nga nagdalag
ug ang pagtuman sa imong gusto sa kasaypanan.
5
balaang adlaw; Nangitlog silag itlog Job
8:4
kon himoon nimo ang Adlaw sa Pahulay sa halas ug naghimog balay sa kaka. Slm
nga adlaw sa kalipay Ang mokaon sa itlog mamatay; ug gikan 58:3
Mt
ug imong balaanon ang adlaw ni Yahweh; sa itlog nga mabuak 3:7
kon imo ning pasidunggan pinaagi sa dili usa ka lala nga halas ang moguwa.
6
pagsubay sa kaugalingon mong dalan Ang iyang hilo naghatag og walay
ug sa dili pagsultig daotan, kapuslanang panapton.
Dt 14
imo dayong makaplagan ang kalipay ni Ang iyang gihimo dili makatabang kang
32:12 Yahweh. bisag kinsa.

paningkamot sa pagdala sa kalingkawasan sa tora ug mga institusyon. Mao ni ang nakapa-
tanang katawhan. ambit nato sa mga sala ug inhustisya sa
Ang Ginoo dili gusto sa kamatayon sa katilingban nga atong gipuy-an. Dili katoohan
makasasala ni sa pagbiaybiay sa iyang binuhat. ang kadaghanon sa mga sala – pagpangurakot,
Ang Diyos nahigugma sa katawhan, ug gihigug- prostitusyon, patay – tungod sa kolonyalismo ug
ma niya silang tanan, dili lang ang pipila ka tag- uban ini ang atong pagsalig sa pang-ekonomiya
iya sa yuta sa Juda nga nahadlok nga maunsa ug sa kultura.
ang ilang abot; gihigugma sab niya ang mga Pinaagi sa pagpaambit … (b. 7). Aron pag-
mamumuo ug mga ulipon ining maong mga tag- angkon sa panaghiusa diin ang matag-usa
iya. Klaro ang gusto sa Ginoo: nga wad-on ang magtrabaho alang sa kaayohan sa tanan.
mga gapos sa inhustisya ug ipaambit sa uban. Unya, ang imong … (b. 8). Makita ang mga
Ang paghatag og … (b. 6). Dinhi, makapa- pangulo sa mga nasod nga nagtapok, naghisgot
siklap ta sa dako nga paningkamot sa sa mga problema sa katawhan. Apan walay
paghangyo sa tanan: nga undangon ang tanang kahayag nga miabot. Usa ka kasayoran nga ang
matang sa pag-ulipon: gikan sa gagmayng pri- mga “pagsusi” sa syentista dili dayon makadala
bilihiyo nga gipaningkamotan nga maangkon sa niya sa dagko nga madiskobrehan. Apan,
mga kaubang mamumuo, ngadto sa mga balaod matagboan niya sa kalit ang solusyon nga wala
nga nakapahiklin sa tibuok nga pundok. Gikan niya paabota. Sa samang paagi, ang mga
sa pagtangtang sa yugo sa pagdominar sa bana problema sa katawhan wala nagkinahanglan og
sa mga asawa, ngadto sa mga panagbingkil sa teyoriko nga solusyon, apan dunay dili damhon
mga silingan kon wala mouna kanila. nga mga pamaagi nga makit-an kon ang mga
Ang pagputol sa … (b. 6). Dili paigo ang nasod ug tanang bahin sa katilingban modawat
“pagkadani” ngadto sa Ginoo “gikan sa ka- sa pagpaambit sa imong pagpakaon sa
singkasing”, apan ang pagkausab sa mga istruk- gigutom.
ISAIAS 59 668

Ang ilang mga laraw daotan ug gilatid sa mitalikod mi ug wala na mosunod sa
kapintas. among Diyos.
Pan 7
Ang ilang mga tiil nagdali aron pag- Nagplano mi og kagubot ug pag-alsa.
1:16
Rom himog daotan. Naghunahuna mi ug nagsultig mga
3:15 Dali silang mohunos sa kinabuhi sa ta- bakak.
14
rong. Nababagan ang hustisya.
Ang ilang mga hunahuna napuno sa Nagpalayo ang katarong,
daotan. kay ang kamatuoran mapukan sa dalan
Ang ilang agi nagbilin og kadaot ug ug ang kaligdong dili na makasulod.
kagubot.
8 • 15 Walay kamatuoran ug katarong.
Wala sila masayod sa dalan sa kalinaw;
gikan nila walay makapaabot og kataro- Ang mobiya sa kasal-anan, kataw-an.
ngan. Nakakita si Yahweh ini ug nasubo kay
Ilang gihimo ang ilang agianan nga wala nay hustisya.
16
malimbongon ug hiwi Nakurat siya diha nga iyang nakita nga 63:5

aron ang mosunod nila mawala o walay nanggilabot.
masalaag. Ang kaugalingong bukton mikab-ot sa
Am 9
kadaogan.
5:18
Busa, layo ra kaayo nako ang kataro- Ang iyang hustisya nagsangga niya.
ngan. 17
Gibutang niya ang katarong isip tam- 61:10
Dili nato makab-ot ang katarong. ing sa iyang dughan Klm
5:17
Nangita tag kahayag, apan nakakaplag ug ang kaluwasan isip helmet sa ulo. Ef
hinuon og kangitngit. Giputos niya ang kaugalingon sa sapot sa 6:14
Nangandoy ta sa kadan-ag, apan 1Tes
panimalos 5:8
naglakaw hinuon sa kangiob. ug nagkupo siya sa kasuko.
Dt 10
Sama sa buta, nagkarapkarap ta sa 18
Sa matag-usa mobayad siya sa iyang
28:29
bungbong. utang –
Sama sa mga buta naghinulhinol ta sa kayugot sa iyang kaaway, ug panimalos
atong agianan. sa iyang kaparang.
Nadagma ta bisag udtong tutok sama ra 19
Ang tua sa kasadpan makadungog sa Mal
pod nga naa ta sa kagabhion. ngalan ni Yahweh. 1:11
Ingog mga patay, naa ta sa mga luna nga Ang tua sa sidlakan makakita sa iyang
biniyaan. himaya.
11
Mora tag mga oso nga nagngulob; Kay moabot ang kaaway ingog baha
mga pati nga naghurohuro. nga gipabul-og sa Espiritu sa Ginoo.
Nangita tag katarongan apan wala tay 20
Apan sa Sion ug sa Jacob
nakit-an. nga mitalikod sa sala moabot siya isip
Naghulat ta sa kaluwasan nga dili gyod manluluwas.
moabot. Si Yahweh ang nagsulti.
12
Kay ang among mga salaod sa imong 21
atubangan daghan kaayo. Sa akong bahin, mao ni ang akong 48:16
51:16
Ang among mga sala mga saksi batok kasabotan uban nila, miingon si Yahweh. 61:1
namo. Ang akong espiritu nga akong nabubo
Among gidawat ang among mga sayop. nganha nimo, ug ang akong mga pulong nga
Nakahibalo mi sa tanan namong ka- akong gibutang sa imong baba dili gyod
daotan. mobiya nimo, ni sa imong mga anak, ni sa
13
Oo, among gibudhian ug giilad si mga anak sa imong mga anak hangtod sa
Yahweh, hangtod.

Ang Himaya ni Yahweh mianha nimo
Reb • 1 Bangon, unya, silang kay ang imong kahayag nia na.
21:1
60 Ang Himaya ni Yahweh mianha nimo.
2
Ex
24:16
Ang kagabhion nagtabon gihapon sa kalibotan.
Ang kangiob nagtikyop sa katawhan.

• 59.15 Ang Ginoo makita sama sa usa ka – Kaluwasan. Mao ni ang hingpit nga kaling-
manggugubat sa Is 63:1. uban ang hinagiban kawasan sa tawo aron mahimo siyang balaan.
nga angay sa iyang Pagmando.
– Hustisya. Dinhi, nagkahulogan sa gahom – Kasibot (Puno sa kadasig). Mao ni ang
sa Ginoo nga mianhi aron pagdala og kaanga- abubhoan nga gugma sa Ginoo alang sa iyang
yan sa kalibotan. matoohon nga katawhan.
669 ISAIAS 60

Apan si Yahweh misilang na.
Ang iyang himaya makita ibabaw nimo.
3 Mt
Ang mga nasod manganha sa imong siga, 2:21
ug ang mga hari sa kahayag sa imong kaadlawon. Reb
21:24
4 Bar
Iyahat ang inyong mata ug tan-aw sa palibot. 5:5-6
Nagtapok na silang tanan ug nagdungan pag-anha nimo,
ang imong mga anak nga lalaki gikan sa layo,
ang imong mga anak nga babaye nga kinugos.
5
Ang maong panan-awon makapasanag sa imong nawong.
Ang imong kasingkasing nagkubakuba ug napuno.
Ang mga bahandi sa dagat ihatag kanimo.
Maimo ang katigayonan sa kanasoran.
6
Mapuno ka sa panon sa kamelyo gikan sa Midian ug Efan. Mt
2:11
Ang tua sa Saba moanha,
nga magdalag bulawan ug insenso.
Ang tanan nagdayeg ni Yahweh.
7
Ang panon sa Kedar magtapok alang nimo.
Ang mga torong karnero sa Nebayot naa ubos sa imong pagbuot.
Madawat ni nga halad-sinunog sa akong altar
ug makadugang sa himaya sa akong balay.
8
Unsa man kining baga nga panganod Os
11:11
nga nanglupad daw mga pati paingon sa ilang balaybalay?
9 1H
Ah, mga barko ni nga nagtapok, ang gikan sa Tarsis 10:22
nga naa sa atubangan nagdala sa inyong mga anak gikan sa layong dapit.
Nagdala silag bulawan ug plata
alang ni Yahweh, inyong Diyos;
alang sa Balaan sa Israel,
kay ikaw iyang gihimaya.
10
Ang mga langyaw mopatindog pagbalik sa inyong paril.
Ang ilang mga hari moalagad ninyo.
Kay bisag gihampak tamo sa akong kasuko,
sa gugma maluoy ko ninyo.

Ang libro sa Kaalam mogamit ining maong Iisa ang imong ulo, O Jerusalem. Pamalan-
mga pulong sa 5:17, ug si Pablo sa Ef 6:14. dongi ang bagang duot nga nagtukod ug
nangita. Diha sa mga laboratoryo ug mga pag-
• 60.1 Ang propeta nagtan-aw sa mapaub- tuon, sa mga disyerto ug pabrika, diha sa dako
sanon nga Jerusalem nga naglisod pagbangon nga tunawan sa katilingban.
gikan sa pagkabungkag. Sa kalit lang, nausab
ang panagway sa syudad pinaagi sa kahayag sa Nakita ba nimo kining tanang tawo nga
umaabot nga Jerusalem, nga napuno sa bahandi naghago pagtrabaho? Ang tanan nga nagbukal
sa atong Ginoo, ang syudad nga mahimong diha nila, diha sa arte, sa syensya, ug panghuna-
pangasaw-onon sa Ginoo. huna, kining tanan alang nimo! Dali na, idupa
Diha makab-ot ang tanang pangandoy sa ang imong kamot ug ablihi ang imong
katawhan, nga gipalunsay ug gihiusa diha sa kasingkasing , ug abiabiha kining dakong balod,
kahayag sa Diyos (tan-awa ang Reb 21). Didto, kining nag-awas-awas nga tawhanong kadasig
ang tanang tawo magmaya sa kahingpitan sa isip imong Ginoong Jesus! Dawata ang maong
tanan nga ilang gitinguha. kadasig kay kon dili ka mabunyagan ini
Kining maong mga saad nagpunting sa mga mahanaw ka nga walay mga pangandoy sama sa
tumong nga gilantaw sa Simbahan. Diha sa bulak nga walay tubig; ug tigoma ni, kay kon
Simbahan nga ang tanang bahandi sa katawhan, wala ang kasanag sa imong adlaw, magka-
pagtoo, pagsabot, pag-inigsoonay – mag- tibulaag ni sa ugang mga sanga. (Teilhard de
kahiusa. Chardin)
ISAIAS 60 670
Reb 11
Ang inyong mga ganghaan bukas Ang kalinaw mao ang inyong mag-
21:25
kanunay. balantay.
Dili takpan sa gabii o sa adlaw, Ang katarongan maoy nagmando.
aron makasulod ang nagdalag bahandi sa 18
Ang kapintas dili na madungog sa Reb
kanasoran imong yuta, 21:12
ug ang ilang mga hari mag-una sa ilang ni ang pagkaguba ug pagkagun-ob sulod
kasundalohan. ( 12 Ang kanasoran ug sa imong mga utlanan.
gingharian nga magdumili pag-alagad nimo Tawgon nimo ang imong mga paril nga
malusno. Oo, laglagon sila.) 13 Ang himaya Kaluwasan,
sa Lebanon moabot nimo, ug ang imong mga ganghaan, Pagdayeg.
ang kahoyng pino, ang kahoy nga 19 Lc
kanunayng lunhaw ug ang sipres, Dili na mosilang nimo ang adlaw, 1:78
ni ang bulan modan-ag nimo sa gabii. Reb
aron idayandayan sa dapit sa akong
Kay si Yahweh mao ang imong walay 21:23
santwaryo,
kataposang kahayag
ug paghimaya sa pahulayanan sa akong
tiil. ug ang imong Diyos mao ang imong
Slm 14
Ang mga anak sa midaugdaog nimo himaya.
20
87:3
moabot nga magyukbo. Dili na mosalop ang imong adlaw.
Reb
3:9 Ang tanang misalikway nimo mangluhod Dili na motago ang imong bulan.
sa imong tiilan. Kay si Yahweh ang imong walay katapo-
Tawgon ka nila nga dakbayan ni Yahweh, sang kahayag,
ang Sion sa Diyos sa Israel. ug ang mga adlaw sa imong pagbangotan
15
Bisan pag gipasagdan, gikayugtan ug matapos.
21
gilikayan ka, Ang imong katawhan mahimong ta-
himoon tikaw nga usa ka garbo nga rong.
tunhay, Hangtod sa hangtod manag-iya sila sa
kalipay alang sa tanang kaliwatan. yuta –
16
Magtotoy ka sa gatas sa kanasoran sila ang saha sa akong gipananom,
ug magsuso sa harianong mga totoy. ang gibuhat sa akong kamot –
Makahibalo ka nga ako, si Yahweh, ang kanila himayaon ko.
imong manluluwas, 22
Ang kinagamyan diha ninyo mahimong
imong manunubos, ang Diyos ni Jacob. banay.
17
Inay tumbaga, dad-an tikaw og bula- Ang kinagamyang banay mahimong
wan. gamhanang nasod.
Inay puthaw dad-an tikaw og plata; Ako, si Yahweh, ang misulti.
Inay kahoy, tumbaga; Dalion ko kini paghimo sa tukmang pana-
inay mga bato, puthaw. hon.

Ang Espiritu sa Ginoo nia nako
42:1 • 1
Ang Espiritu sa Ginoo, si Yahweh nia nako.
Lc
4:18
61 Iya kong gihilogan
7:22
Buhat aron magdala sa maayong balita sa mga kabos.
10:38 Iya kong gipadala aron pag-alim sa kasingkasing
nga gisamaran, pagpakita sa kagawasan sa mga dinakpan,
ug paghatag og kagawasan sa gilaid sa bilanggoan;
2
63:4 aron pagmantala sa tuig nga magdala si Yahweh sa iyang kaluwasan
ug sa adlaw sa panimalos sa atong Diyos;
aron paglipay sa nanagsubo;
3
(ug aron paghupay sa nagbangotan sa Sion;)
aron paghatag kanilag pungpong sa mga bulak, inay abo;
lana sa kalipay, inay sa pagbangotan,
ug bisti sa pagdayeg, inay sa pagkawala sa paglaom.

• 61.1 Ang propeta naghinumdom sa pagbalita sa mga Judio nga namalik sa Jerusa-
misyon nga nadawat niya sa Ginoo, sama sa lem nga ang Ginoo manalangin sa ilang
manunulat sa Libro sa Pahalipay (Is 40). Ang paningkamot. Ang nabungkag tukoron pag-
iyang responsabilidad klaro kaayo: ang usab; daghan sa katawhan mamalik gikan sa
671 ISAIAS 62

Tawgon silag mga kahoy sa katarong sama sa pamanhonon nga nagsul-ob og
nga gitanom ni Yahweh aron pagpakita sa lukong sa bulak;
iyang himaya. sama sa pangasaw-onon nga gia-
4
Ilang ayohon ang nagun-ob dornohan sa mga alahas.
11
ug pabarogon pag-usab ang mga syudad Kon ang kalibotan molambo
nga nalusno ug kon ang tanaman makapaturok sa liso,
ug gibiyaan sulod sa daghang katuigan. ang Diyos sab nga si Yahweh mopaturok
Ex 5
Ang mga dumoduong manindog aron sa hustisya
19:6
Reb pagpakaon sa imong mga toril; ug pagdayeg
1:6 ang mga langyaw mao unyay modaro nga mokaylap sa tanang kanasoran.
ug moatiman sa imong parasan.
6 Ang imong Diyos maglipay diha nimo
Apan kamo itudlo nga mga pari ni
Yahweh. • 1 Alang sa Sion dili ko ihikaw ang
Tawgon mong mga ministro sa atong 62 akong kalinaw;
Diyos; pakan-on sa bahandi sa kanasoran tungod sa Jerusalem dili na ko mag-
ug digoon sa kanindot sa ilang bahandi. pakahilom
7
Sanglit ang kaulaw sa akong katawhan hangtod nga ang iyang kabalaan mosid-
nadobli lak sama sa banagbanag
ug ang pagkasinalikway mao may ilang ug ang iyang kaluwasan mosiga sama sa
gidangatan, nagsigang sulo.
2 Reb
makaangkon silag duha ka bahin sa Ang kanasoran makakita sa imong 2:17
kabilin sa ilang yuta. kabalaan, 3:12
Tagaan ko silag kalipay nga walay ug ang tanang hari, sa imong himaya.
kataposan. Tawgon ka sa bag-ong ngalan
8
55:3 Kay ako, si Yahweh, nahigugma sa nga ipadayag ni Yahweh.
3
katarongan. Mahimo kang purongpurong Ez
16:12
Akong gidumtan ang pangawat ug sa himaya sa kamot ni Yahweh,
panaugdaog. harianong korona sa kamot sa imong
Tagaan ko silag tukmang ganti Ginoo.
ug maghimo kog walay kataposang 4
Dili ka na nganlag Sinalikway. 49:8
kasabotan uban nila. Ang imong yuta dili na nganlag Biniyaan.
9
Ang ilang mga kaliwat mailhan taliwala Apan ikaw, tawgon nga Akong Kalipay
sa kanasoran, ug ang imong yuta akong Pinakaslan.
ang ilang anak taliwala sa katawhan. Kay si Yahweh naglipay diha nimo
Ang tanang makakita nila makaila nga ug himoon niya ang imong yuta nga iyang
usa sila ka kaliwatan asawa.
5
nga gipanalanginan ni Yahweh. Sama nga ang usa ka ulitawo manga-
10
Lc Nalipay kaayo ko diha ni Yahweh. sawa sa usa ka dalaga,
1:46
Reb Ang akong kalag naghimaya sa kalipay ang imong magbubuhat, mangasawa
19:8 diha sa akong Diyos, nimo.
21:2
kay iya kong gibistihan sa panapton sa Sama nga ang pamanhonon maglipay
iyang kaluwasan, diha sa iyang pangasaw-onon,
iya kong gihaklapan sa kupo sa iyang ang imong Ginoo sab maglipay diha
katarong nimo.

mga nasod diin sila nabihag; kadtong nagduha- hingpit nga Kalinaw sa Gingharian sa Diyos nga
duha, o nawad-an sa paglaom, kinahanglan nga dili moagi sa daghang pagsulay sa dili pa ang
molahutay, kay hapit na ang pagduaw sa Ginoo pagbalik ni Cristo? Bulahan na gani kita nga diha
sa iyang katawhan. na Siya sa atong taliwala ug ang Iyang Espiritu
Sa sinagoga sa Nazaret, si Jesus namulong, ug nia nato.
nagbasa ining maong teksto: Karong adlawa Ang pag-ayo, paghupay, pag-awit sa mga
ang maong panagna natuman (Lc 4:21). Ang malipayong kanta: ang tinuod nga kalingkawasan
mga tawo nga nakapaminaw niya miingon: Ang nagdala og malungtaron nga kalipay, ug nagdasig
Diyos miduaw sa iyang katawhan. sa mga tawo sa pagpakabuhi ug paglaom.
Apan bisan pa ini, kita nga naulahi niya,
nangutana: “Kon si Cristo nagdala sa kaluwasan • 62.1 Ang gisulti sa kapitulo 60 maaplikar
sa Ginoo mga 20 na ka siglo ang milabay, ngano dinhi. Sa bag-ong pamaagi, kining awita
nga daghan pang tawo ang nagpaabot sa nagsubli sa nasulti bahin sa umaabot nga Jerusa-
maayong balita sa ilang kaluwasan? lem sa 4:2 ug sa kapitulo 40-55.
Kini kay ang Ebanghelyo usa man ka liso, ug Ang Jerusalem, ang malungtaron nga syudad
ang Pagkabanhaw dili dayon magdala og kausa- sa mga anak sa Ginoo, ang pangasaw-onon sa
ban sa kalibotan. Kon ang mga Judio naka- Diyos, napuno sa iyang bahandi ug gikahimut-
agwanta sulod sa 15 ka siglo pagpinangita og an sa Ginoo. Ngano nga kanunay tang gipahi-
mga pagsulay sa wala pa moabot ang Manlu- numdoman sa Ginoo sa mga kahibulongan nga
luwas, unsaon man sa ubang tawo pagkab-ot sa wala pa mahitabo?
ISAIAS 62 672

Ang nagpugas, moani inyong gihagoan. 9 Ang naghago
6
Diha sa imong mga paril, O Jeru- mokaon sa abot. Dayega ninyo si
salem, nagbutang kog mga magbalan- Yahweh tungod ini. Ang nagtrabaho sa
tay. Sa tibuok adlaw ug gabii dili sila ubasan moinom sa bino sa nataran sa
magpakahilom. akong pinuy-anan.
Kamo nga nagtawag ni Yahweh, 10
Agi, agi sa mga ganghaan. Andama
ayaw mog pahulay. 7 Ayaw sab siyag ang dalan alang sa katawhan: Buhata ni,
papahulaya hangtod nga iyang paba- linisi ang mga dagkong dalan, kuhai sa mga
bato. Ipakayab ang bandila sa katawhan.
rogon ang Jerusalem ug iya ning 11
Gisibya ni Yahweh sa mga utlanan sa
himoon nga garbo sa kalibotan. kalibotan: Ingna ang anak nga babaye sa
Dt 8
28:30 Si Yahweh nanumpa sa iyang Sion, nia na ang imong kaluwasan! Si
Am
kamot ug sa iyang gamhanang bukton. Yahweh nagdala sa ganti sa iyang kadaogan,
9:14
ang iyang ganti naa na sa iyang atubangan.
Dili na nako ihatag ang inyong bugas 12
Tawgon kang balaan nga katawhan,
isip pagkaon sa inyong kaaway ni ang ang tinubos ni Yahweh. Tawgon ka nga Pina-
mga langyaw makainom sa bino nga ngita, dakbayan nga dili na biniyaan.

Nganong pula man ang inyong mga bisti?
Reb • 1 Kinsaman ang naggikan sa Edom,
19:13
63 harianon kaayog binistihan,
sa pula nga panapton gikan sa Bosra,
nga puno sa kusog nagmartsa?
“Ako kini nga nagpakita sa hustisya.
Ako nga may gahom sa pagluwas.”
2
Nganong pula man ang imong bisti
ug ang imong mga sinina sama
sa mga lalaki nga naggiok sa may pug-anan sa ubas?
3
Reb
14:19
“Ako rang usa ang nagtamak sa mga ubas;
34:8 walay usa sa akong mga tawo nga miuban nako.
61:2
Ako silang giyatakan sa akong kasuko;
ako silang gitamakan sa akong kalagot.
Ang ilang dugo mipisik sa akong bisti,
namansahag pula ang tanan kong sinina.

Aron magpabilin tang malaomon bisan sa mga • 63.1 Ang balak nga nagsugod dinhi
pagsulay ug sa kangitngit (ingon ini ang pagdasig nindot kaayo. Ang silingan sa Edom nakapa-
ni Pablo sa Rom 8:16). Ug usab, kon maayo ang himulos sa pagkabungkag sa Jerusalem, miapil
dagan sa tanan ug mapuno ta sa kalibotanon nga sila sa mga nagbungkag ug sa pagpangawat ini.
pangandoy, ang mao gihapon nga kaalam ang Busa, ang dyotay lang nga paghisgot bahin ini,
makapahilayo nato ining tanan, uban ang kahibalo igo na nga makapaulbo sa tinguha sa mga Judio
nga duna pay labaw pa nga naghulat sa unahan. pagpanimalos. Ang mga propeta gusto nga
malaglag ang nasod nga klaro kaayong nakasala
Sa laing bahin, naa na ang langitnon nga Jeru- ug walay misyon sa plano sa Ginoo. Kining balak
salem. Kadtong sakop sa Simbahan naa nay naghanduraw sa Ginoo nga nagsugilon sa iyang
maangkon nga pabor nga gisaad kang David ug kadaogan batok sa mga pagano.
ato nang nahisgotan dinhi; ila na ning napa- Ang mga magtotoo nga magbasa ining
himuslan kon nadawat na nila ang gasa sa Espiritu maong balak, human ni gisabot ni Cristo sa
Santo (tan-awa ang Buhat 13:34). Ang mga pa- laing kahulogan: ang bayani nga nagluwas sa
hina dinhi nagdapit nato pagdiskobre sa mga iyang katawhan; makakita ni Cristo nga napuno
tinagong bahandi sa Simbahan, ug pagtan-aw sa sa kaugalingong dugo (tan-awa ang Reb 19:13).
lihok sa Ginoo diha sa kalibotan pinaagi sa Sim- Mao ni ang tinud-anay nga kadaogan sa Ginoo
bahan. ug iyang pamaagi sa pagpabalik sa kaangayan.
673 ISAIAS 63
4
Kay miabot na ang adlaw sa panimalos sa akong kasingkasing
ug ang usa ka tuig sa akong pagtubos.
5
Mitan-aw ko sa palibot: walay naa aron motabang.
Nakuyawan ko: walay makaabay.
Busa, ang kaugalingong bukton mikab-ot sa kadaogan,
ug gibiyaan ko sa kaugalingon kong kalagot.
6
Akong gikusokuso ang akong katawhan sa akong kapungot.
Ako silang giyatakyatakan sa akong kasilag,
ug sa yuta akong gibubo ang ilang dugo.”

Langkata ang mga Langit ug kanaog posang dungog? 13 Kinsay miagak nila
Slm • 7 Moawit kog mga awit sa pag- sa kailadman sa dakong kasayon
89:2
dayeg sa kamaayo ni Yahweh ug sa sama sa kabayo didto sa kamingawan,
kanindot sa mahimayaon niyang binu- nga wala man sila madagma? 14 Sama Slm
77:21
hatan, sumala sa tanan niyang nabu- sa baka nga nagdulhog sa walog,
hat alang nato; ang kadako sa iyang gipapahulay sila sa espiritu ni Yahweh.
kamaayo sa banay sa Israel. Iya tang Mao ni ang imong pag-agak sa
gikaluy-an diha sa kahupong sa iyang katawhan. Busa, imong naangkon ang
walay puas nga gugma. mahimayaong kadungganan.
15
Dt 8
Kay miingon siya: “Tinuod gyod Dungaw diha sa langit. Tan-aw Slm
80:15
32:5
nga sila ang akong katawhan, mga gikan sa imong balaan ug mahima-
anak nga dili magluib.” Hinunoa, iyang yaong trono. Hain na man ang imong
gipamatuod nga ang kaugalingon mao kadasig ug ang imong kusog, ang pa-
Ex
33:14 ang manluluwas 9 sa tanan nilang ka- ngandoy sa imong kasingkasing ug
Mal sakit . ang imong kaluoy? Hangtod kanus-a
3:17
Dili usa ka mensahero o anghel ang pa man nimo ibale wala ang among
nagdala ini kondili, siya gayod. Sa ka-sakit? 16 Bisag wala makaila namo Dt
32:6
iyang gahom ug kaluoy, iya silang si Abraham ug wala masayod bahin Mt
23:9
gitubos. Iya silang gialsa ug gidala namo si Israel, ikaw ang among
sama kaniadto. Amahan, O Yahweh, ang among
Ef
4:30
10
Apan misupak sila ug naghatag manunubos nga nagluwas namo gikan
kinig kasubo sa iyang balaang Espiritu, kaniadto hangtod karon.
maong mibalik siya ug, sama sa 17
Nganong imo ming gipasag-
kaaway, nakigbatok siya nila. dan nga masalaag? Nganong imong
Num
11:17
11
Ang iyang katawhan nakahinum- gipatig-a ang among kasingkasing
Heb
13:20
dom sa kanhiayng mga adlaw, ang hangtod hinuon nga dili na mi mahad-
mga adlaw ni Moises. Hain na man ang lok nimo? Balik tungod ug alang sa
nagdala nila gikan sa dagat, ang mag- imong sulugoon, ang mga tribu sa
balantay sa iyang toril? imong kaliwat.
18
Hain na man ang mibubo sa iyang Nganong nakasulod man sa
balaang Espiritu sa ilang taliwala, imong balaang puy-anan ang mga dili
12
kansang gahom miagak ni Moises diyosnon? Nganong gitamaktamakan
nga mitunga sa mga tubig sa ilang atu- man ni sa among mga kaaway?
19
bangan ug nakaangkon og walay kata- Sa dugay nga panahon sama ra Jer
14:9

• 7. Kining linya sa 63:7-64 salmo nga ngin ang gipadayag. Timan-ig maayo ang
nangayo sa pasaylo ni Yahweh. Gihinumdoman 63:19—64:3 nga gisabot sa kaulahian nga
ang mga nangaging kahibulongan, ug ang pagpangayo sa pagbalik ni Cristo.
kulbahinam nga pagpaabot sa bag-ong panala-
ISAIAS 63 674

Mc mi sa wala nimo mandoi; sama sa wala 10
Ang among balaan ug mahima-
1:10
15:38 magdala sa imong ngalan. yaong balay, diin ang among mga
O, hinaot nga langkaton mo ang amahan nag-ampo, gisunog hangtod
mga langit ug manaog ka! Ang mga nga naugdaw. Ang tanan namong
bukid mauyog sa imong atubangan. gibalaan nagun-ob.
11
1
Kon ang kalayo makasunog sa Dili ba gihapon ka molihok, O Zac
1:12
64 kalibonan ug makapabukal sa Yahweh, bisan pa ining tanan? Imo ba
tubig, himoa nga ang mga nasod gihapon ming silotan sa imong pagpa-
makaila sa imong ngalan, ug ang kahilom?
imong mga kaaway mangurog. 2 Pag- Ang tubag sa Diyos
himo nimo sa makalilisang nga mga • 1 Gipangita
ko sa wala ma- 10:20 Rom
butang nga wala namo damha, nanaog 65 ngutana nako; natagboan ko sa
ka. Dayon, mikurog ang kabukiran.
Dt 3 wala mangita nako.
4:32 Walay nakalantaw, walay dalung-
1Cor gan nga nakadungog ug walay mata Miingon ko: “Ania ra ko, ania ra ko,”
2:9
nga nakakita og laing Diyos gawas sa nasod nga wala magtawag sa akong
nimo nga naghimog mga butang alang ngalan. 2 Akong gituy-od ang akong
sa may pagsalig. kamot sa tibuok adlaw sa masupakong
4
Anaa ka aron pagtabang sa nag- katawhan nga mipili sa makasasalang
tinarong pagtrabaho ug sa tumang ka- agianan ug misubay sa ilang gusto.
lipay nagbutang sa imong mga pama- 3
Ginawong ko paghagit ining mga Dt
32:21
agi sa ilang hunahuna. Apan masuko tawhana; nagsigi lang silag sakripisyo sa
ka kon makasala sila. Unsaon man mga tanaman, nagsunog og insenso sa mga
tisa; 4 nagpuyo sa mga pantyon ug nagpa- Mc
namo pagkaluwas? labay sa kagabhion sa ngitngit nga dapit; 5:2
Ez 5
36:17
Kaming tanan nahisama sa hugaw. katawhan nga nagkaon sa karne sa baboy ug
Ang tanan namong maayong binu- nag-inom og sabaw sa hugaw nga unod.
5
hatan sama sa bulingong sinina. Misinggit sila: “Palayo; ayawg duol, kay
Nangalawos mi morag mga dahon, balaan ra kaayo ko nga hikapon.” Ang ingon
anang mga tawhana ug ang ilang binuhatan
napalid sa among mga sala. nakapaulbo sa akong kalagot sama sa
6
Walay nagtawag sa imong ngalan; kalayo nga nagsiga sa tibuok adlaw. 6 Tan-
walay mibangon aron paggakos nimo. awa, kining tanan nasulat sa akong libro. Dili
ko magpakahilom hangtod nga mabayran
Kay imo mang gitagoan ang imong ko ang akong utang nila 7 tungod sa mga
nawong; imo ming gitugyan sa gahom balaod sa ilang ginikanan, miingon si
nga daotan. Yahweh. Kay nagsunog man silag insenso sa
7
Ug gani, Yahweh, ikaw ang among kabukiran ug namalikas batok nako sa mga
bungtod, suklian ko sa igo ang ilang
amahan. Kami ang yuta ug ikaw ang kabuang.
mamimikpik. Kami ang imong binuhat.
8 Ang Ginoo nagluwas ug nanalangin sa
Ayaw kaayog padugaya ang tarong
imong kalagot, O Yahweh, o maghuna-
8
huna ka bahin sa among mga sala Kon ang duga mapiga gikan sa ubas,
moingon ang tawo: “Ayaw una silag ilabay.”
hangtod sa hangtod. Tan-awa, kaming Kay sa ubang pungpong naa pay duga nga
imong katawhan, nangamuyo mi mahimog bag-ong bino. Miingon si Yahweh:
nimo. mao sab ni ang akong buhaton sa akong mga
9
Ang mga balaan mong dakbayan ulipon, dili ko hutdon silang tanan.
9
Maghimo kog bag-ong kaliwat gikan ni
naawaaw, ang Sion nahimong kami- Jacob. Manag-iya sila sa mga bungtod sa
ngawan, ang Jerusalem, pinasagdan. Juda. Ang akong piniling katawhan manu-

• 65.1 Ang kapitulo 65-66 nagbalita sa iyang alagad makasinati sa kalipay. Ang
hukom sa Ginoo dinha sa kalibotan. Maghimo bersikulo 13-14 pasiuna sa kabulahanan, ug
siyag bag-ong langit ug bag-ong yuta diin ang panghimaraot nga gipadayag sa Lc 6:20-26.
675 ISAIAS 66

nod ini. Ang akong mga sulugoon mopuyo Ang tunog sa kalisang ug sa pag-
dinhi. hilak dili na madunggan.
10
Ang Sharon mahimong sibsibanan sa 20
mga panon; ang Walog sa Akor mahimong Dili na sila makahibalo nga may
pahulayanan sa kahayopan. Alang ni sa patayng mga bata o may mga ham-
akong katawhan nga nangita nako. tong nga tawo nga wala makapaupos
11
Apan ikaw nga misalikway ni Yahweh,
ikaw nga nalimot sa akong balaang bukid, sa ilang mga adlaw. Ang nakaabot og
ikaw nga nagbuklad sa lamesa alang sa 100 ka tuig mahimo untang mamatay
Bahandi ug nagpuno sa mga tasa og sinagol sa bata pa siya. Apan ang dili maka-
nga bino alang sa kapalaran, 12 mahiagom ka abot og 100 ka tuig isipong tinunglo.
sa pinuti. Mangluhod mong tanan aron patyon. 21
Magbuhat silag mga balay ug
Kay mitawag ko ug wala mo manubag. magpuyo didto. Magtanom silag mga
Misulti ko ug wala mo maminaw. lagutmon ug mangaon sa mga bunga.
Hinuon, inyong gibuhat ang sayop sa 22
akong atubangan Dili na sila maghimog balay aron ka-
ug mipili sa butang nga wala ko kahimut-i. puy-an sa uban. Dili na sila mananom
Mt 13
Busa, miingon ang Diyos nga si aron kan-on sa uban ang abot.
25:34
Lc Yahweh: Tan-awa, ang akong mga sulugoon Kay mahisama man sa mga adlaw
6:20 mokaon, apan gutomon; sa kahoy ang mga adlaw sa akong
ang akong mga ulipon moinom, apan
uhawon; katawhan; ang mga pinili malipay sa
ang akong ulipon malipay, gihimo sa akong kamot.
23
apan maguol. Ang ilang binuhat dili makawang.
14
Ang akong mga ulipon mag-awit uban Dili sila manganak og kabataan nga
sa malipayong kasingkasing,
apan maghilak uban sa kasubo sa inyong
gitakda na sa kadaot, kay mahimo
kasingkasing silang katawhan nga gipanalanginan ni
ug magminatay uban sa kaguol sa inyong Yahweh, lakip ang ilang mga kaliwat.
espiritu. 24 50:2
Sa wala pa sila motawag, ako na 66:12
Reb 15
Ang akong mga pinili mogamit isip silang gitubag; sa wala pa sila mosulti,
2:17
tunglo sa ngalan nga inyong gibilin, sa akong ako na silang nadunggan.
paglaglag ninyo ug paghatag sa akong mga 25
Ang lobo ug ang karnero nagdungan 11:7
Gen
sulugoon og bag-ong ngalan. pagpangaon. 3:14
16
2Cor Ang nangayog panalangin diha sa yuta Ang liyon mokaon sa dagami sama sa
1:20
Reb makadawat sa panalangin gikan sa Diyos sa baka,
3:14 kamatuoran. Ang manumpa diha sa yuta (apan ang bitin magkaon sa abog.)
manumpa sa ngalan sa Diyos sa kama- Dili sila moguba ni mopahamtang og
tuoran. Ang mga nangaging kasamok kadaot
kalimtan, ug dili ko kini balikon. sa tanan kong balaan nga bukid, miingon
si Yahweh.
Bag-ong langit ug bag-ong yuta
Ang tinuod nga pagsimba kang Yahweh
2P • 17
Nagbuhat ko karon og bag-ong 1
3:13 Busa, miingon si Yahweh: 1H
Reb
21:1
langit ug bag-ong yuta. Ang karaang 66 Ang langit mao ang akong trono ug 8:27
Mt
mga butang dili na mahinumdoman, ni ang kalibotan ang tumbanan. Unsa mang 5:34
Buhat
mobalik pa sa alimpatakan. balaya ang buhaton ninyo alang nako? Ug 7:49
18 unsa may inyong ikahalad nga dapit nga
Pagmaya hangtod sa hangtod ug akong kapahulayan?
paglipay sa akong nabuhat. Ako ang 2
Ang akong kamot naghimo ining tanan. Slm
50:10
nagbuhat sa Jerusalem aron maka- Akoa kining tanan. Ang akong gipangita:
lipay, ug sa katawhan ini aron ma- ang may maaghop ug mahinulsulon nga
kasingkasing, ang dunay kahadlok sa akong
kapahimuot. 19 Malipay ko sa Jerusa- pulong.
lem ug mahimuot sa akong katawhan. 3
Nagsakripisyo silag baka unya, nagpa-

• 17. Walay makahanduraw sa Bag-ong atong buhaton dinhi sa kalibotan aron moabot ta
Langit nga giandam sa Ginoo alang nato (Mc sa dili ordinaryo nga tumong:
12:18). Apan magmaya ta sa gipahayag sa – kalibotan diin walay gigutom nga kabataan.
propeta diha sa mga kongkreto nga panang- – kalibotan diin walay paglupigay sa kataw-
litan. Pinaagi ini, iyang gipakita kanato unsa ang han, kalibotan diin walay gubat.
ISAIAS 66 676
12
tayg tawo. Nagsakripisyo silag karnero Mao kini ang giingon ni Yahweh: Ang 48:18
60:4
unya, nagbali sa liog sa iro; nagdala og bugas kalinaw akong ipabaha kaniya sama sa nag-
nga ihalad unya, naghalad silag dugo sa awas nga sapa. Ang mga bahandi sa
baboy. Nagsunog silag insenso, apan alang kanasoran akong padagaydayon paingon
sa ilang diosdios. niya. Pasusoa, kugosa ug ibutang sa
Kay nagpili man sila sa kaugalingong sabakan.
13
pamaagi ug nalipay sa kaugalingong Sama sa anak nga gilipay sa inahan,
50:2 kahugaw. 4 Mopili sab ko sa kasakit alang lipayon tikaw. Hupayon ka sa Jerusalem.
65:12 14
nila aron mahadlok sila ug maligutgot. Inigkakita mo ini, magmaya ang imong
kasingkasing. Sama sa sagbot, molabong
Kay dihang mitawag ko, walay mitubag. ang imong mga bukog. Kay mahibaloan
Sa akong pagsulti walay naminaw; unya, nga ang kamot ni Yahweh naa sa iyang
gani ilang gibuhat ang daotan sa akong sulugoon, apan ang iyang kasuko naa sa
atubangan iyang kaaway.
ug mipili sila sa butang nga wala ko
15
kahimut-i. Tan-awa, si Yahweh moanhi sa kalayo.
5 Ang iyang mga karwahe moabot
Paminawa ang pulong ni Yahweh, kamo aron pagpagawas nga mapungtanon sa
nga may kahadlok sa iyang pulong: Tungod iyang kasuko
sa akong ngalan ang imong mga igsoon ug sa hulga inubanan sa mga siga sa
nasilag ug mihingilin nimo, sa pag-ingon: kalayo.
“Pasagdi nga ipakita ni Yahweh ang iyang 16
Kay pinaagi sa kalayo ug sa iyang
himaya, aron makakita mi sa imong pinuti mopakanaog si Yahweh og hukom
kalipay.” batok sa tanang katawhan.
Reb Ang mabugalbugalon pakaulawan. 6 Pa-
16:17 Daghan ang patyon ni Yahweh.
minaw, dunay kasaba gikan sa dakbayan,
dunay tingog nga naggikan sa templo! 17
Ang nagbalaan ug naglimpiyo sa 65:4
Tingog ni ni Yahweh nga nanimalos ug kaugalingon aron pag-adto sa mga tanaman
naningil sa iyang mga kaaway. ingon nga mga sumosunod sa pari nga
babaye sa taliwala nila – nga nangaon sa
Ang pagkahimugso sa bag-ong Jerusalem karne sa baboy, sa mga hayop nga nagka-
Jn 7
Wala pa gani siya magbati, mang sa yuta ug sa ilaga – ang ilang
16:21
nanganak na. binuhatan ug hunahuna kalit lang nga
Reb
12:5 Wala pa gani mosakit ang iyang tiyan, natapos, miingon si Yahweh.
nakapahimugso na siya sa anak. Ang mga pagano mosulod sa Gingharian sa
8 Diyos
Aduna bay nakadungog ining hitaboa?
Aduna bay nakakita og susama ini? Unsaon • 18 Karon akong tapokon ang mga nasod Zac
14:16
man pagtubo sa yuta sulod lang sa usa ka sa matag usa ka pinulongan, aron makasak-
adlaw? Unsaon pagbarog sa usa ka nasod si sila sa akong himaya. 19 Maghimo kog
sulod sa pipila lang ka gutlo? katingalahang mga butang alang nila.
Apan ang Sion wala pa magbati diha nga Akong ipadala ang uban nga naluwas sa
iyang gipanganak ang iyang mga bata. kanasoran – Tarsis, Lut, Mesek, Tos, Tubal
9
Miingon si Yahweh: “Tugtan ko ba siya ug Havan – sa lagyong mga isla diin wala pay
sa pagpanamkon kon unya, dili siya nakadungog bahin nako o nakakita sa akong
makapanganak? Aduna bay pagpanganak himaya. Ilang ibutang ang akong himaya sa
kon wala ko pa tugti ang pagpanamkon? kanasoran. 20 Ilang dad-on ang tanan mong Zac
14:18
10
Paglipay alang sa Jerusalem ug igsoon gikan sa tanang kanasoran isip mga
pagmaya alang niya, kamong tanan nga halad sa Ginoo diha sa mga nagkabayo, sa
nahigugma niya. Pagmaya uban niya, mga karwahe, sa mga yayongan, sa mga
kamong tanan nga nasubo tungod niya, asno, sa mga kamelyo ngadto sa akong
11
aron makatotoy mo sa gatas gikan sa balaang bukid sa Jerusalem, miingon si
iyang makahupay nga mga suso; aron Yahweh. Ingon nga ang mga Israelita
manginom mo pag-ayo sa kamadagayaon nagdalag mga halad sa linis nga mga
sa iyang himaya. sudlanan ngadto sa balay ni Yahweh,

• 66.18 Ang pagbalita sa adlaw nga si bensido man sila nga ang Ginoo mao ang
Yahweh mobuntog sa mga nasod nga pagano nagmando sa tanan. Kon dunay molampos,
nga naghiusa pagbatok Niya, ug nga iyang moingon sila nga ang Diyos nagpalihok niya;
luwason pinaagi sa pagdala nila tipon sa iyang kon dunay makasala, moingon sila nga ang
bag-ong katawhan. Ginoo nagtukmod niya sa pagbuhat adto. Dinhi,
Pagbantay sa pagsabot sa pulong “Akong ang “Akong tapokon” nagkahulogan nga “mag-
tapokon”. Ato nang nakita sa Is 6:9 giunsa sa hiusa sila, ug gamiton ko kini aron pagluwas sa
mga Judio paghulagway ang Ginoo, kay kom- akong katawhan.”
677 ISAIAS 66
21
magpili pod kog mga pari nga Levita, ngadto sa bag-ong subang sa bulan, gikan sa
gikan nila, miingon si Yahweh. Adlaw sa Pahulay ngadto sa Adlaw sa
22 Pahulay, ang tanang tawo moduol aron
66:17 Miingon si Yahweh: “Sama nga ang
Slm pagsimba nako, miingon si Yahweh. 24 Sa Jdt
bag-ong langit ug ang bag-ong yuta nga 16:17
65:3 paggawas makita nila ang patayng mga Mc
akong himoon molungtad sa akong atuba-
lawas sa misupak nako. Ang ilang mga 9:48
ngan, motunhay sab ang inyong ngalan ug
ulod dili mamatay, ni mapalong ang ilang
ang inyong kaliwatan.
kalayo. Mahimo silang talamayon alang sa
23
Gikan sa bag-ong subang sa bulan tanan.

Ang mga nasod naghiusa pagbatok sa Jerusa- kaugalingon sa pag-alagad niya ug mianha aron
lem sama sa mga adlaw ni Senaquerib (tan-awa pagsimba niya sa iyang templo.
ang Is 31:4-9) ug napildi sila sa katingalahan nga – sa gawas, ang mga kalabera sa gisalikway;
paagi: apan ining higayona, ang nahibilin, nga magpabilin sila nga timaan sa dili matarog nga
mga saksi sa milagro, manugilon bahin sa tinuod hustisya sa Ginoo.
nga Ginoo bisag asa. Dawaton sila sa katawhan Pagkadako nga panan-awon! Apan kawang
sa Diyos ug makaambit sila sa mga pribilihiyo sa ang ang pag-iskapo pinaagi sa paghunahuna
mga Judio (“gikan nila maghimo kog mga pari nga molampos ang tanan, ug nga ang Diyos nga
ug mga Levita”). Ang balak mitapos pinaagi sa maayo kaayo dili mohukom batok nato sa
panan-awon nga gihukman ni Yahweh: kataposan. Si Jesus naghisgot ining maong
– sa sulod sa syudad, kadtong naghatag sa teksto sa Mc 9:48.