You are on page 1of 62

OSEAS

Si Oseas naila sa kasaysayan nga propetang gibudhian sa asawa apan, wala niya
hunongi sa paghigugma bisan pa sa mga kakulangan sa kamatinud-anon. Ang Ginoo nga
nagtawag niya sa pagsulti sa Iyang ngalan sa mga matootoohon ug materyalista nga mga
tawo, buot nga ang iyang propeta makasinati sa pag-antos ug kaulawan sa gibudhian nga
bana. Ang mga propeta nagpadayag sa Ginoo nga mibatig gugma nga tiunay ug suod alang
sa katawhan, nga mahimong mapadayag sa tawhanong pinulongan. Human tawga sa
Ginoo, ang propeta nakadawat sa pribilihiyo nga mobati ug makakita sa mga butang sama
sa Ginoo: Si Oseas magpas-an sa krus sama sa Ginoo: makanunayon sa iyang paghigugma
ug pagpasaylo sa mabalhinon ug mabudhion nga asawa. Ug si Oseas sab mopalanog sa
kasuko sa Ginoo ngadto sa Israel tungod sa ilang mga sala.
Si Oseas nagsugod sa pagwali sa mga tuig 746, sa ato pa, sa kataposan sa mauswagon
nga paghari ni Jeroboam II, sa amihanang gingharian sa Israel. Human adto, nagsugod ang
20 ka tuig sa kadunot sa gingharian nga misangko sa pagkabihag sa Samaria ug sa
pagpalagpot sa mga lumolupyo (721).
Si Oseas mibarog aron pagsudya ug paghulga sa mga tawo nga walay pagpakabana.
Nagpadayon siya sa pagwali samtang ang gingharian nag-anam og kahugno; iyang
gitagna ang pagsilot sa mga tawo nga iresponsabli ug dili matinud-anon sa kasabotan tali
sa Ginoo. Apan, nakasabot siya nga ang Ginoo magtutudlo ug dili motugot sa kaalaot,
bisan sa pagkabungkag sa nasod nga walay mga rason. Pinaagi ini, ang Israel mahisama
na pod sa iyang pagkasiya adtong panahon nga gisapwang sila sa kamot sa Ginoo ug gidala
gawas sa Ehipto; mahimo silang kabos ug mapaubsanon nga mga tawo, nga nagsunod sa
ilang Ginoo uban ang pagtoo ug gugma.
Ang libro ni Oseas nagsugod sa sugilanon sa iyang pakyas nga kaminyoon. Gikan ini,
nakakuha siyag pagtulun-an alang sa Israel nga wala magmatinud-anon sa Ginoo
(kapitulo 1-3).
Dayon, sa kapitulo 4-13, anaay pagsagol sa panudya, panghulga, pagdapit sa pagbag-
o, ug panagna bahin sa pagkabihag. Ang kataposan nga parapo (14:2-10) nagtanyag og
paglaom alang sa umaabot, sa dihang gidala na sa Ginoo ang tanang bahandi nga gitagoan
sa Israel.

PAGE 793
OSEAS 1 794
1
Sa panahon nga si Oseas, Yotam, Ahaz Yahweh: “Hinganli siyag Jezrael. Hapit
1 ug si Ezekias ang naghari sa Juda ug si ko na silotan ang pamilya ni Yehu sa
Yeroboam, anak ni Yoas, ang naghari sa
Israel, nakigsulti si Yahweh kang Oseas, ilang pagpamatay sa Jezrael. Akong
anak nga lalaki ni Beeri. laglagon ang gingharian sa Israel.
5
Duol na ang panahon nga buntogon
Pangasawa ug magluib siya nimo
ang Israel sa Walog sa Jezrael.”
Jer • 2 Diha nga nakigsulti si Yahweh ni 6
2:20
Nagmabdos na sab si Gomer ug Jer
31:33
Oseas, giingnan siya sa Ginoo: “Lakaw, nanganak sa usa ka batang babaye.
pangasaw-a ang usa ka sagradong Giingnan ni Yahweh si Oseas: “Hinganli
puta. Makaangkon mog kabataan nga siyag Way Nagpangga 7 kay wala na
bunga sa iyang pamuta kay nakasala koy gugma alang sa katawhan sa Is-
ang yuta sa kinangil-arang sala sa rael. Dili ko sila pasayloon.”
pamuta. Misalikway siya ni Yahweh ug 8
Dihang nalutas na si Way Nag-
gibaligya ang kaugalingon.” pangga, nagmabdos ug nanganak na
3
Busa, nakigminyo si Oseas kang sab siya og batang lalaki. 9 Nag-ingon Ex
3:14
Gomer, ang anak nga babaye ni Dib- si Yahweh: “Hinganli siyag Dili ko ka-
layim nga nagmabdos ug nanganak sa tawhan kay kamo dili na akong
2H
9-10 batang lalaki. 4 Giingnan siya ni katawhan. Dili na ko inyong Diyos.”

Is • 4
Buyboya ang inyong inahan, buyboya,
1:21
50:1
2 kay dili ko siya asawa,
Mik
6:1 ug ako dili iyang bana.
Ipakuha ang mga dayandayan sa iyang nawong,
ingon man ang hilas nga diosdios sa iyang dughan.
5
Ez
16:7
Kon dili, huboan ko siya,
sama sa adlaw nga siya nahimugso.
Himoon ko siya nga daw yutang naughan,
usa ka kamingawan.
Pakamatyon ko siya sa kauhaw.
6
Unsaon ko paghigugma ang iyang kabataan?

• 1.2 Ang Ginoo naghangyo ni Oseas sa gipanudlo sa katawhan; mapildi ang Israel;
pagpangasawa sa puta nga nalambigit sa balaan katawhan nga wala higugmaa sa Diyos, ug wala
nga pagsimba sa mga pagano. Kadtong buot ilha nga iyang katawhan.
makabaton sa pabor sa dios nga si Baal alang sa Human ni Oseas, adunay pipila ka propeta
ilang kaumahan ug kabakahan moanha nila. nga mogamit sa pulong “pamuta” o “panapaw”
Mao ni ang kasagaran nga nahitabo sa Israel, ug nga nagpasabot sa pagsimba sa diosdios.
ang matinud-anon ra sa ilang pagtoo sa Ginoo Moingon sab sila nga ang Israel gitawag nga
ang maiskandalo ining mga buhata. Busa, mahimong asawa sa Diyos:
gisugdan ni Oseas ang iyang kaminyoon nga – Si Jeremias nagpresentar sa sala sa Israel
puno sa gugma, bisag nasayod siya nga ang sa susamang paagi (Jer 2:2; 3:1; 31:1) ug si
asawa magbudhi niya ug sa iyang Ginoo. Gani, Ezekiel, uban ang labaw pa nga paggamit sa
mibalik siya sa pagpamuta. kusog (Ez 16:23).
Nabahin ang kinailadman ni Oseas. Kanunay – Sa laing paagi, si Isaias naghanduraw sa
siyang naglaom nga mausab ang kinaiya sa Jerusalem nga nabalik ug nagminyo sa Ginoo
asawa nga mabalhinon ug nagsimba sa diosdios; (Is 50:1; 54:6; ug 62:4). Tan-awa sab ang Awit
apan usahay mapuno siya sa pangabubho ug ka- sa mga Awit ug Rebelasyon 21.
suko, ug kapoyon sa kanunayng pagpasaylo.
Nagpadayon siya sa paghigugma niya ug sa • 2.4 Niining maong diskurso naa ang
kataposan milampos sa pagluwas kaniya pinaagi pagsagol sa panghulga ni Oseas sa asawa ug sa
sa dako ug maluluy-ong gugma. pagsudya sa Ginoo sa Iyang katawhan.
Hinganli siyag … (b. 4) Sa Israel, ang matag Si Israel wala molimod sa Diyos, ang Ginoo sa
ngalan dunay mga kahulogan, kasagaran ilang kaliwatan. Pero, bisag gidawat na Siya nga
relihiyoso nga kahulogan. Dinhi, gitawag ni Manluluwas sa nasodnong kalisod, nagtoo sila
Oseas ang iyang mga anak sa ngalan nga maka- nga ang katambok sa yuta ug sa ilang mga baka
kugang sa tanan, nga nagmatuod lang sa iyang nag-agad pa sa ubang diosdios, ang mga Baal,
795 OSEAS 2

Mga anak sila sa pagluib;
7
namuta ang ilang inahan,
mga anak sila sa kahilayan.
Nag-ingon siya: “Apason ko ang akong mga hinigugma,
nga naghatag kanako sa pan ug tubig;
sa delana ug lino, lana ug bino.”
10
Apan dili niya angkonon nga ako
ang naghatag kaniya sa bino ug sa lana;
sa salapi ug bulawan nga gigamit sa katawhan
paghimo sa ilang mga Baal.
11
Busa, kuhaon ko ang pagkaon nga anihonon na;
ingon man ang bag-ong bino kon andam na;
Bawion ko ang delana ug lino
nga akong gihatag aron itabon sa iyang kahubo.
12 Jn
Atubangan sa iyang mga hinigugma ibutyag ko ang makaulaw niya. 10:28
Ug dili siya makalingkawas sa akong gahom.
13
Taposon ko na ang tanan niyang kalingawan;
ang mga pahulay niya ug bangketing binulan.
14
Patun-ason ko ang iyang parasan ug kaigosan.
Kay nag-ingon siya:
“Gihatag ni kanako sa akong mga hinigugma.”
Himoon ko kini nga katunokan nga unya, wataswatason
sa ihalas nga kahayopan.
15
Silotan ko siya tungod sa mga pangilin,
dihang nagdala siyag halad-sinunog sa mga Baal,
ug nagdayandayan sa kaugalingon
sa mga alahas nga madanihon;
naggukod sa iyang mga hinigugma ug gikalimtan ko;
nag-ingon si Yahweh. Dt
8
Busa, sa tunok alihan ko ang iyang agianan. 7:13

Bilanggoon ko ug dili na siya makakaplag og kalutsan.
9 Jer
Paggukod niya sa iyang mga hinigugma, dili siya makaapas nila. 3:22
Sa mga hinigugma, mangita siya, apan dili sila makita. Lc
15:17
Unya, moingon siya: “Mobalik ko sa akong bana
kay ako mas maayo kaniadto kay sa karon.”

ug nga ang Diyos walay gahom ining mga Busa danihon ko… (b. 16) Ang Diyos
butanga. Busa, ang Diyos naghulga nga mawad- maghikaw sa Israel sa tanang butang aron
an sila sa tanang abot sa yuta, ug sa yuta mismo makabos sila pag-usab sama sa nasinati nila sa
aron makakita sila nga ang tanang bahandi gikan disyerto sa panahon ni Moises. Pinaagi ini,
lang sa Ginoo. masayod sila nga ang tanang butang gikan sa
Sa tanang panahon, kasagaran atong isalig ang Ginoo, ug ibutang nila ang ilang pagsalig Kaniya.
lainlaing bahin sa atong kinabuhi sa lainlaing “Arang-arang ang akong pagkabutang kaniadto
diosdios. Ang uban adunay “dako kaayo nga kay sa karon.” Mao sab ang isulti sa anak nga
pagtoo” kang Cristo diha sa pagsulbad sa ilang nawala sa Lc 15:17.
suliran, apan gisimba sab nila ang pakighilawas Dili na … (b. 18) Dinhi, si Oseas naggamit sa
sama sa gihimo sa mga pagsimba kang Baal. Ang pulong “Akong Baal”. Sa Hebreo, ang Baal
uban nagtahod sa Ginoo sa publiko, apan nag- nagkahulogan og “Diyos”. Mao ni ang gingalan
tukod silag malupigong katilingban diin ang sa- sa mga diosdios sa taga Canaan, apan ang mga
lapi ug kusog mao ang naghatag sa tanang Israelitanhon nagtawag sab sa Diyos ining
katungod. Ang kalbaryo sa daghang tawo sa maong ulohan. Ang Diyos dili buot nga
Ikatulong Kalibotan nagbutyag sa sala sa ka- mahimong “Baal” nga sama sa uban, apan siya
tilingban nga gibungkag sa ilang diosdios. ilhon nga “Bana.”
OSEAS 2 796
Dt 16
8:2
Busa, danihon ko siya,
sa makausa pa, dad-on ko sa kamingawan,
diin makigsulti ko niya sa kalumo.
17
Unya, iuli ko kaniya ang parasan.
Himoon ko ang Walog sa Akor nga ganghaan sa paglaom.
Didto tubagon ko niya ingon sa iyang kabatan-on.
Ingon sa paggawas niya sa yuta sa Ehipto.
Jer 18
2:2
Nag-ingon si Yahweh: Nianang adlawa
tawgon ko niya:akong bana,
ug dili na: akong Baal.
Zac 19
13:2
Papason ko ang mga ngalan sa mga Baal sa iyang ngabil
ug dili na ni litokon sa pangamuyo.
Is 20
11:6
Anang adlawa, sa ilang ngalan, maghimo kog kasabotan
Ez
34:15
uban sa mga mananap nga ihalas sa kaumahan,
sa kalanggaman ug sa mananap nga nagkamang sa yuta.
Wagtangon ko ang pinuti ug ang gubat sa kayutaan.
Papahulayon ko ang katawhan nga hilwas ug may kasigurohan.
Is 21
54:5
Kapikas tikaw sa kahangtoran;
sinayoran sa kaangayan ug kabuotan.
Sa gugma ug kalumo kita hiusahon.
22
Dawaton tikaw sa kamatinud-anon,
ug si Yahweh imong mailhan.
23
Adtong mga adlawa si Yahweh miingon:
“Makigdait ko sa kalangitan,
ug tubagon sila sa kalibotan:
24
ang yuta motubag sa mga pagkaon, bino ug lana,
Rom
ug makab-ot ang gitinguha sa Jezrael.
25
9:25 Ipugas ko sila sa yuta alang sa kaugalingon,
11:31
1P Ipakita ko ang akong gugma kang Way Nagpangga,
2:10
Ingnon ko ang Dili ko Katawhan: “Katawhan tikaw.”
Ug motubag sila: “Ikaw among Diyos.”

2S 1
Nag-ingon si Yahweh kanako: dios. Gilamian sila sa sagradong torta
6:19
Jer 3 “Lakaw, ipakita sa imong asawa nga may pasas.”
7:18
44:19 nga gihigugma mo siya bisan pa sa 2
Busa, gipalit ko siya sa kantidad
pagluib nimo. Higugmaa siya sama sa nga 15 ka salapi ug usa ka sukod nga
paghigugma ni Yahweh sa iyang ka- sebada. 3 Unya, akong giingnan: “Mag-
tawhan nga midangop sa ubang dios- loon ta sa daghang mga adlaw. Ayaw

Apan ang Ginoo dili buot nga mahimong Anang adlawa … (b. 20). Human sa mga
“Baal” taliwala sa daghang diosdios, kondili “ang pagsulay, si Oseas naglantaw sa usa ka malipa-
Bugtong Kapikas o Bana”. yon nga panahon kanus-a ang Ginoo mohatag
pagbalik sa yuta ngadto sa iyang nabag-o nga
Kapikas ko … (b. 21). Ang Ginoo nagtanyag katawhan. Wala nay mga kaaway nga pwersa
sa tawo sa bag-ong kasabotan; bag-ong pakig- gikan sa kinaiyahan; wala nay gubat. “Papa-
lambigit tali kaniya. Dili ni bag-ong relihiyon nga hulayon ko ang katawhan nga hilwas ug may
dunay laing kasugoan kondili, personal nga kasigurohan.”
relasyon nga namugna sa lunsay ug bag-ong Sa kataposan, si Oseas milampos sa pag-
kasingkasing (Jer 31:31). buntog sa kahuyangan sa iyang asawa pinaagi sa
Si Juan naghisgot ining maong panaghiusa malahutayon nga gugma. Iya man gani siyang
“sa grasya ug kamatuoran” sa Jn 1:17. Si Jesus gilukat sa pari ni Baal, nga gitugyanan sa
ang nagdala ini sa katawhan. kinabuhi sa asawa.
797 OSEAS 4

nag ihatag ang imong kaugalingon, ni hinungdan nga nakasala ang ka-
biyaan mo ko nimo tungod sa laing tawhan. 6 Nalaglag ang akong kataw- Jer 5:4
lalaki. Bugti ana, alagaran tikaw.” han tungod sa kakulang sa kahibalo. Mal
4 2:1
Kay ang katawhan sa Israel ma- Ako pod mong gisalikway isip pari.
wad-ag hari sulod sa daghang mga Kay wala man mo manumbaling sa
adlaw. Walay magmando, walay sakri- balaod sa Diyos, dili sab ko manum-
pisyo o haliging sagrado, walay baling sa inyong kabataan.
tagnatagna ni diosdios sa ilang pani- 7
Ang tanan nakasala nako, walay
malay. mapili. Giilisan ko nila, ang ilang Hima-
Jer
30:9
5
Unya, ang katawhan sa Israel ya, sa mga diosdios, nga ilang kaula-
Ez
37:24
mobalik ug mangita ni Yahweh, ilang wan. 8 Kay nakakaon sila sa halad 56:11Is
Diyos, ug ni David, ilang hari. Sa kata- alang sa sala, gusto sab nila nga ma-
posang adlaw moduol sila nga matina- kasala ang akong katawhan.
horon ni Yahweh ug sa iyang mga 9
Apan alang ni sa katawhan ingon
panalangin. man sa mga pari. Silotan ko sila sa
Gen 1
ilang kagawian ug baslan sa ilang bi-
Apan ang katawhan sa Israel daw mga
22:17
1H
2 balas sa dagat nga dili masukod o
nuhatan. 10 Magkaon sila, apan dili ma-
4:20 maihap. Sa dapit nga gitawag silag “Dili tamo busog. Pilupiloon ko ang ilang pamuta,
Rom
9:27
katawhan” tawgon silag “mga anak sa Dios apan dili sila manganak kay wala silay
Ez nga buhi.” 2 Ang katawhan sa Juda ug Israel tahod ni Yahweh. 11 Pamuta, alak ug 28:7Is
37:19 magkahiusa. Magtudlo silag lider nga mohari
kanila. Mogawas sila sa yuta nga madaogon. bino ang nagdumala karon sa ilang
Kay may dakong kadaogan sa Jezrael. kasingkasing.
3
Tawgon ang imong kaigsoonan Akong 12
Katawhan ug ang imong mga igsoong Ang akong katawhan nagpakisayod sa
babaye Akong mga pinangga. diosdios nga kahoy. Nagsalig sila sa usa lang
ka sungkod. Sa diwa sa panaw nahisalaag
sila ug giluiban ang ilang Diyos. 13 Naghalad Dt
Is • 12:2

4 O Pamatia
1
3:13 ang pulong ni Yahweh, sila ibabaw sa kabukiran ug nagsunog og Jer
Mik Israel! Si Yahweh dunay sum- insenso sa kabungtoran, ilawom sa mga 2:20
6:1-5 tugas, alamo ug espino, bisan diin nga may
bong batok sa katawhan ining yutaa. landong nga makahupay.
Walay kamatuoran ni kaayo ni kahi- 14
Busa, kon ugaling mamuta ang inyong
balo sa Diyos dinha sa kayutaan. mga anak nga babaye ug manapaw ang mga
2
Nagpatigbabaw ang bakak nga mga umagad nga babaye, dili ko sila silotan. Kay
kamo mismo nakig-uban man sa mga puta
panumpa, pamakak, pamatay, kawat, ug nagsakripisyo uban sa mga puta sa tem-
panapaw inubanan sa pagbanaw sa plo. Ang buangbuang nga katawhan mag-
dugo. laglag ra sa kaugalingon.
15 Jos
Is 3
Kana ang hinungdan nga nag- Kon puta man ang Israel walay kataro-
24:4 7:2
ngan nga mao pod ang Juda. Ayawg punayg
Soft bangotan ang nasod ug nangamatay adto sa Gilgal o Betaven aron lang manumpa
1:3
ang nagpuyo ini: ang mga hayop sa “Ingon nga buhi si Yahweh.”
uma ug langgam. Bisan ang isda 16
Samtang ang Israel ingon katig-a sa
nangamatay. baka nga sukihan, mopasibsib ba diay ini si
4 Yahweh sa kalumo sama sa nating karnero?
Apan ayaw papangayoag pasaylo 17
Nagsimba ang Efraim sa mga diosdios,
si bisag kinsa. Ayawg pamasangil sa pabiya-i siya ni Yahweh! 18 Sa ilang kahubog
sa lain kay ikaw, pari, ikay akong gi- makig-uban sila sa mga puta. Gipalabi nila
han-okan sa tanan. 5 Nadagma mo sa ang kaugalingon kay sa kadungganan.
19
Ipadpad sila sa alimpulos sa layo ug
adlaw ug gabii ug ang mga propeta aboton silag kaulaw sa mga halad nga dili
nadagma sab uban ninyo. Kamoy balaanon.

• 4.1 Ang ubang propeta nanghimaraot sab Is 5:13 ug Mik 3:1).
sa kakulangan ug kairesponsabli sa mga tinugya- Sa 4:11-14, si Oseas nagpadayon pagtulisok
nan sa kagamhanan ug sa simbahan; silay sa mga pari nga misunod sa gipamuhat sa mga
hinungdan sa kasakit sa katawhan (tan-awa ang paganong pari – ang panagna ug pamuta.
OSEAS 5 798
Batok sa halangdon nga mga opisyal sa Betaven! Napildi si Benjamin. 9 Miabot
• 1 Pamatia ni, O kaparian! Kamo, na ang adlaw nga malaglag ang Efraim.
5 katawhan sa Israel, paminaw! Pamati, Diha sa kabanayan sa Israel isangyaw ko
mga opisyal sa hari kay hukman mo. Nahimo ang kamatuoran. 10 Ang mga prinsipe sa Dt
Juda sama ra sa nagkuha sa mga ali nga 19:4
mong mga lit-ag sa Mispa ug pukot sa Tabor,
ug 2 lawom nga bung-aw sa Sitim, busa, bato. Pabahaan ko sila sa akong kasuko.”
11
kamong tanan akong silotan. Sama ra nila ang taga Efraim, malu-
3
Nasayod ko unsa ang Israel. Wala siyay pigon. Gitumban nila ang kaangayan.
12
ikalilong nako. Namuta ang Efraim, apan Mahimo ko nga daw anunogba alang
ang Israel naghugawhugaw sa kaugalingon. sa Efraim ug anay alang sa Juda. 13 Gibati 1H
15:19
Ef 4
Ang ilang binuhatan nakababag nila sa Efraim nga masakiton siya ug nakita
4:18
pagbalik sa ilang Diyos. Ang diwa sa pamuta sa Juda ang iyang kabahong. Unya,
nagdumala nila ug dili na sila makaila ni midangop si Efraim sa bantogang hari sa
Yahweh. 5 Ang kagarboso sa Israel saksi Asiria aron mangayog hinabang. Apan dili
niya. Napakyas ang maong katawhan. mo niya ayohon ug dili alimon ang ilang
Am 6
Uban sa ilang mga toril sa kahayopan mga hubag.
14
8:11
mangita sila ni Yahweh. Apan dili sila Mahisama ko sa tigre alang sa Efraim ug Am
Jn 3:12
7:34 makakita, kay nagpahilayo man siya. 7 Nahi- sa liyon alang sa Juda. Kuniskunison ko sila.
baloan niya nga nagluib sila ug ang ilang mga Pagkahuman ako silang biyaan. Kon patyon
anak dili iyaha. Busa, ang manlalaglag ko na sila, walay makaluwas nila. 15 Unya,
mopatay nila. Laglagon ang ilang kayutaan. molakaw ko ug moadto sa akong dapit
hangtod nga angkonon ang ilang kalapasan
• 8 Bulhota ang budyong sa Geba ug sa ug mobalik sila nako. Sa kahigwaos
Rama. Ipasibaw ang singgit sa pakiggubat maningkamot sila pagpangita nako.

Pan • 1 Dali,
mamalik ta kang Yahweh.
3:40
6 Siya nga nagkuniskunis nato,
iya pod tang ayohon.
Iya tang gisilotan
Apan ang atong samad iya ra pong bugkosan.
Slm 2
116:9
Human sa duha ka adlaw banhawon ta niya,
sa ikatulo bangonon ta,
ug magpuyo ta sa iyang atubangan.
3
Maningkamot ta pag-ila ni Yahweh.
Piho nga moabot siya sama sa kaadlawon,
ang iyang pagluwas magdan-ag nga daw iwag,
moanhi siya nato sama sa pag-abot sa taligsik,
sama sa ulan nga motubig sa yuta.
4
O Efraim, unsa ang buhaton ko nimo?
O Juda unsa ang tinagdan ko nimo?
Ang inyong gugma morag yamog sa kabuntagon,
1H
18
ug sama sa yamog dali ra kaayong mauga.
5
Is Mao nga gihampak tamo pinaagi sa mga propeta,
49:2
Jer ug gisamaran pinaagi sa pulong sa akong baba. Jer
5:14 22:16
6
Heb
4:12
Kay gugma ang akong gitinguha, dili sakripisyo; Am
5:22
Ang pag-ila sa Diyos, dili mga halad-sinunog. Mt
9:13
12:7

• 5.1 Dili kalimtan nga ang katawhan sa • 8. Kini naghisgot sa mga gubat sa Israel.
amihanan nga gitawag og gingharian sa Israel, Tan-awa ang kataposang linya: Unya, molakaw
namugna sa mga tribu ni Jacob o ni Jose (tan- ko ug … Sa kahigwaos … (b. 15).
awa ang Gen 35:23). Adunay 2 ka tribu ni Jose:
ang Efraim, nga labing mahinungdanon, ug ang • 6.1 Ang mga tawo magbasol sa ilang mga
Manasses. Kon si Oseas mogamit sa pulong sayop, apan dili kaayo sila magmatinud-anon sa
Efraim, Jose, Jacob, Israel, sa pagkatinuod ang pagbiya sa mga sala. Nagtoo sila nga
gipasabot niya mao ang usa lang ka katawhan. mapahimuot nila ang Ginoo pinaagi sa paghalad
799 OSEAS 8

2H • 7 Sa Adam gilapas nila ang akong 13
Pagkaalaot sa mga mopahilayo nako!
15:10
kasabotan, nagluib sila nako. 8 Dapit sa mga Kaulawan ang dangatan sa mga mag-
daotan ang Gilead. Gimansahan siya sa mga limbong nako. Gusto unta kong moluwas
tunob nga dugoon. 9 Sama sa mga kawatan nila, apan nagsulti silag daotan batok nako.
14
nga namanhig, mao sab ang kaparian. Wala sila magmatinud-anon sa pagtawag
Nagpatay sila sa dalan padulong sa Sikem ug nako dihang miagulo sila sa ilang higdaanan
nanapaw. 10 Sa Betel nakita ko ang ilang tungod sa trigo ug bino. Unya, miduol sila
makauulaw nga batasan, ang dapit diin nako.
namuta ang Efraim ug nahugawan. 11 (Alang 15
Dihang gipalampos ug gilig-on ko sila,
sab nimo Juda, may abot kong gitagana, naglaraw silag daotan batok nako. Karon
inigdala ko unya pagbalik sa katawhang mibalik sila, apan dili ni tinud-anay. 16 Mora ni Slm
78:57
binihag ug inig-ayo ko sa Israel.) og malimbongong yukbo. Ang ilang mga hari
mangamatay sa espada tungod sa ma-
1
Ang kasal-anan sa Efraim tataw kaayo. pahitas-on nilang sinultihan. Himoon lang
7 Dayag kaayo ang kadaotan sa Samaria. silang kataw-anan sa yuta sa Ehipto.
Nagtinikasay sila, nanglumpag sa kabalayan
samtang nanghugpa ang mga bandido sa • 1 Mga gwardiya ipalanog ang trompeta!
gawas. 2 Wala sila makamatngon nga mahi- 8 Pasidan-i ang katawhan ni Yahweh kay
numdom ko sa daotang binuhatan. 3 Gilamoy gilapas nila ang akong kasabotan. Nagluib
sila sa ilang kasal-anan ug nasayod ko ining sila sa akong Balaod. 2 Nagsangpit sila nako:
tanan. Gilipay nila ang Hari sa ilang kadaotan “Kami, ang Israel, nag-ila nimo, O Diyos.”
3
ingon man ang mga opisyal pinaagi sa mga Apan gisalikway sa Israel ang tarong. Kini
lansis. 4 Mga mananapaw sila ug nagpabilin ang hinungdan nga gukdon sila sa mga
nga ingon ana sama sa hudno nga giinit sa kaaway. 4 Nagtuboy silag mga hari nga wala
maghuhudno. Ang kalayo dili kinahanglang ko tugti. Nagtudlo silag mga lider nga walay
ukayon gikan sa pagsugod pagmasa panalangin nako. Pinaagi sa ilang salapi ug
hangtod nga kini motubo. bulawan naghimo silag diosdios nga
5
Sa adlaw sa hari, nangahubog ang mga maglaglag nila.
5
opisyal ug nakig-uban ang hari sa naghudya- Samaria, ang imong nating baka akong
6
ka. Sa ilang paglaraw nanginit sila sama sa giayran. Nagsilaob ang akong kasuko batok
hudno. Sa tibuok gabii nagdilaab sila sa nimo. Hangtod kanus-a magpabilin kang
kasuko. Pagkabuntag misilaob sila nga daw hugaw? 6 Imoha ang nating baka, Israel,
kalayo. 7 Nanginit silang tanan ingon sa hinimo lang ni sa usa ka artesano. Dili kini
hudno ug gilamoy ang kaugalingon nilang Diyos busa, madugmok. 7 Sanglit nagpugas Job
4:8
mga pangulo. Nangapukan ang tanan nilang silag hangin, moani silag alimpulos. Sama sa Kas
hari, apan walay nangayo nakog pakitabang. nagtuyhad nga puso sa mais, wala silay mga 22:8
lugas ug dili sila makahatag og harina. Kon Gal
8
Pag Ang Efraim nakigsandurot sa ubang ka- 6:7
3:17 nasoran. Sama siya sa hilaw nga pan. 9 Ang makahatag man gani hutdon ra pod sa mga
mga nasod nga naglibot niya mihurot sa dumuduong.
8-9
iyang kusog, apan wala siya makamatngon. Ang Israel, gilamoy na dihang mida-
Natigulang na siya, apan wala masayod. ngop ni sa Asiria. Karon wala na silay bili sa
10 kanasoran. Ang Efraim mapagarbohong
Ang kamapahitas-on sa Israel saksi asno, apan tan-awa: nagpadala siyag mga
batok niya. Bisan pa ana dili gihapon sila gasa sa naghigugmaay. 10 Bisag nag-padala Blg
mobalik kang Yahweh, ilang Diyos, ni nig gasa sa mga nasod tigomon ko sila ug 25:1-
mangita niya. 11 Sama sa usa ka boangon 5
Mt
10:16
mamatay ang Israel tungod sa pagdaugdaog
nga tukmo ang Efraim: karon nagtawag sa sa bantogang hari.
Ehipto, unya modangop na pod sa Asiria.
Ez
12
Apan bisag asa pa sila paingon, balingon • 11 Ang Efraim naghimog daghang altar,
12:13 ko sila, kay misukol man sila nako ug ma- apan nakadugang ni sa iyang kalapasan.
12
ngahulog sila sama sa mga langgam. Gisulat ko alang niya ang daghang kasu-

og pipila ka sakripisyo, apan layo ra sila sa tinuod • 8.1 Ang propeta nahisama sa gwardya (tan-
nga gugma nga mapakita diha sa pagtuman; awa ang Ez 3:17). Gipanghimaraot ni Oseas ang
gipalabi nila ang paghalad sa mahalon nga sa- mga hari nga wala maggikan sa Diyos kay sila ra
kripisyo nga ilang pinili kay sa pagbuhat sa ang nagtudlo sa kaugalingon: sa habagatan, ang
gipangayo sa Ginoo. mga anak lang ni David ang gipili sa Ginoo.
Kay gugma ang … (b. 6) Sa usa ka higayon, Dugang pa, ang mga hari wala magtagad sa
si Jesus nakiglantugi sa mga Pariseo ginamit pagrepresentar sa Ginoo alang sa mga tawo, ni
kining maong panultihon (tan-awa ang Mt naghunahuna sa pagtuman sa Iyang mga plano.
9:13). Anaa sab ang panghimaraot sa mga bulawan
nga baka nga gibutang sa Betel aron sa pag-
• 7. Adam, Gilead, Betel: mga lugar diin pasidungog sa Ginoo (tan-awa ang 1 H 12:28).
ang pagsimba sa Ginoo gisagolan sa mga
kustombre nga pagano. • 11. Ang panggawas nga mga buhat ug
OSEAS 8 800

goan sa akong Balaod, apan iya ning gitan- ko ang kabataan sa dili pa sila managko, kay
aw nga daw gikan sa mga langyaw. maalaot sila kon ako silang pasagdan.
13
Naghalad sila nako mga sakripisyo 13
Nakita ko ang Efraim sama sa plan-
nako kay sila may mangaon sa unod. Apan tasyon sa uma. Apan karon ipadala kaniya
wala ni dawata ni Yahweh. Nahinumdom siya ang iyang mga anak aron ihawon. 14 Ihatag Lc
sa ilang kasal-anan ug kadaotan. Busa, nila, o Yahweh, ang buot mong ihatag. Hatagi 23:29
mobalik sila sa Ehipto. silag sabakan nga nakuhaan ug mga suso
14
Nakalimot ang Israel sa iyang Magbu- nga naughan.
buhat. Nagtukod siyag mga palasyo, apan 15
Nakita ang ilang kadaotan didto sa
sunogon ko ang iyang kalungsoran. Gilgal. Gikasilagan ko sila. Ako silang
Pasilaobon ko ang mga palasyo. palagpoton sa akong Balay tungod sa daotan
Gitagna ang ilang pagkahinginlan nilang mga lihok. Dili ko na sila higugmaon,
kay masupilon ang ilang mga pangulo.
1
Dili ka maglipay ni magsaulog, Israel, 16
Gidangan ang Efraim. Mangalaya ang
9 sama sa ubang kanasoran kay gibiyaan iyang gamot. Dili siya mamunga. Bisag
mo ang imong Diyos. Hilig ka sa pamuta. magmabdos sila, mamatay ang bata sa ilang
Atua ka sa bisag asang giokanan nga may sabakan. 17 Isalikway sila sa akong Diyos kay
trigo. 2 Mao nga ang mga giokanan ug wala sila mamati.Pasuroy-suroyon sila sa
pigsanan dili na mopakaon nimo. 3 Dili ka kanasoran.
magpabilin sa yuta ni Yahweh. Mobalik ang
Efraim sa Ehipto, sa Asiria, diin magkaon 1
Ang Israel usa ka labong nga tanom, Is
silag hugaw nga kalan-on. 10 namulingay sa bunga. Pagdaghan sa 5:1
4
Dili na sila magbubo og halad nga bino bunga, gidugangan sab niya pagtukod ang
alang ni Yahweh ni maghimog sakripisyo mga altar. Gipadak-an ang iyang yuta. Gi-
kaniya. Ang ilang pan alang lang sa dugangan ang dayandayan sa iyang mga
tigminatay. Ang tanang mokaon ini hugaw. haliging sagrado.
Ang maong pagkaon alang ra nila. Dili na ni 2
Nabahin ang iyang pagbati! Apan bayran
mahimong dad-on sa balay ni Yahweh. ni. Lumpagon ang ilang mga altar ug dug-
5
Unsay inyong buhaton sa pangilin? Mang- mokon ang mga batong sagrado.
lakaw mo, apan dili padulong ni Yahweh, 3
Karon moingon sila: “Wala miy hari (kay
hinunoa, manglayas tungod sa nanulong. 6 Ti- wala namo kahadloki ang Diyos). Unsay
gomon mo sa Ehipto ug ang Memfis mo- kaayohan nga mabuhat sa hari alang
lubong ninyo. Ang Nettles manag-iya sa mga namo?” 4 Nagsulti silag ingon ini, samtang
bahandi nga plata. Ang mga tunok mokamang gidawat nila ang haw-ang nga panumpa isip
sa inyong mga tolda.
7
walay kapuslanan nga kasabotan. Ang ilang
Miabot na ang panahon sa pagsilot. Ania sinultihan milambo sama sa sagbot sa dinaro
na ang adlaw sa panimalos. Nasayod ini ang nga uma.
mga Israelita. Mangabuang ang mga propeta 5
ug ang mga manalagna. Ang inyong Mikurog ang katawhan sa Samaria sa
kapildihan ingon kadako sa inyong kasal- ilang mga diosdios sa Betel. Nagbangotan
anan. sila sa ilang nating baka sama sa mga pari
8 nga mapagarbohon kaayo ini. 6 Ang
Ang Efraim nagbilar atubangan sa akong
dungganong diosdios gikuha ug gidala sa
Diyos. Misulay ang iyang mga propeta pag-
Asiria: gasa sa bantogang hari. Anihon sa
babag sa mga kaaway aron panalipdan ang
Efraim ang kaulaw. Maulawan ang katawhan
balay sa ilang diosdios. 9 Apan ang ilang
sa Israel. 7 Ang hari sa Samaria, gibanlas
kahugaw sama sa didto pa sila sa Gibea.
sama sa bula ibabaw sa tubig.
Hinumdoman ni Yahweh ang ilang kadaotan
8
Gun-obon ang mga altar sa diosdios, ang Lc
ug silotan ang ilang kasal-anan. 23:30
10
Dihang hikaplagan ko na ang Israel, sala sa Israel. Katayan ang mga altar sa Pag
sama siya sa ihalas nga ubas sa kami- tunokon nga bagon. Unya, ingnon nila ang 6:16

ngawan. Ang ilang katigulangan daw unang kabukiran: “Taboni mi.” Ug ang kabung-
mga bunga sa kahoy nga igos. Apan pag- toran: “Pangatumpag mo namo.”
abot nila sa Baal-Peor, miyukbo sila sa 9
Sukad sa mga adlaw sa Gibea nakasala
makaulaw nga diosdios. Gidaog sa kahugaw ug nagmasupilon ka na, Israel. Dili ba mo
ang ilang pagbati. 11 Milupad ang kadung- maapsan sa gubat batok sa mga daotan sa
ganan sa Efraim sama sa langgam. Namatay Gibea? 10 Moanha ko ug silotan tamo.
ni sa pagkahimugso. Nakuhaan bisag wala Pundokon ko ang kanasoran batok ninyo
ipanamkon. 12 Kon nanganak pa sila patyon tungod sa dobli ninyong kasal-anan.

balaang bangketi nga idalit human sa sakripisyo “mobalik mo sa Ehipto.” (9:3), sa ato pa,
dili makapakalimot sa Ginoo sa ilang mga sala. mabihag mo pag-usab.
Si Oseas nagtan-aw sa kaagi sa Israel,
801 OSEAS 12
Ang pahimangno ug ang tawag aron 7
Namugos sila pagpahilayo nako.
pagbag-o
11
Nanawag sila sa pakitabang tungod sa
Ang Efraim bayeng baka nga maayong
pagkamanso. Ganahan siya nga mogiok.
yugo sa ilang liog, apan walay moalsa
Busa, butangan kog yugo ang iyang liog. ini. 8 Unsaon ko man pagbiya nimo, 19:24
Gen

Sangonan ang Efraim ug magdaro siya. Ang Efraim? Pasagdan ba lang tikaw sama Dt
29:22
nasod ni Jacob ang mosurko ini. sa Adma o himoong sama sa Seboim?
12
Daroha ang bag-ong kayutaan. Pagpu-
gas og kaangayan ug anihon mo ang Naguol kaayo ang akong kasingkasing
kalumo. Mao ni ang panahon pagpangita ni ug giabot kog kaluoy. 9 Dili ko ipa- 23:19
Blg

Yahweh hangtod nga moabot siya og hungaw ang hilabihan kong kasuko. Dili Jer
mopaulan sa kaluwasan alang ninyo. 10:24
13
ko mobalik paggun-ob sa Efraim kay
Is Sa inyong bahin, nananom mog daotan
31:1
ug manganig kangil-ad, ug mangaon sa Diyos ko, dili tawo. Ako ang Balaanon
bunga nga bakak. Kon magsalig mo sa nga naa taliwala ninyo. Dili ko buot
kaugalingong kusog ug sa daghan ninyong moanha ninyo sa akong kapungot.
kasundalohan, malibog ang inyong kataw- 10
Slm han. 14 Tan-awa: guba na ang inyong mga Mosunod mo ni Yahweh inig ngulob na
137:9 niya sama sa liyon. Inig kadungog nila ini
kota sama sa panahon kanus-a gun-obon
ang Betabel ni Salman; kanus-a ang mga manuol nga nagkurog ang iyang mga anak
inahan gipatay uban sa ilang kabataan hu- sa kasadpan. 11 Moanhi sila nga mahadlokon
man sa kagubot. 15 Kana ang mahitabo daw mga gitgit gikan sa Ehipto, daw mga
kaninyo, katawhan sa Israel, tungod sa salampati gikan sa Asiria. Unya dad-on ko
kadako sa inyong kangil-ad. Sa kaadlawon silag balik sa ilang puloy-anan.
anang adlawa, nahanaw na ang hari sa Israel.
1
Gilibotan kog mga bakak sa Efraim.
Gitawag ko ang akong anak paggawas sa 12 Mianhi nako ang Israel nga malim-
Ehipto bongon. Nagsunod sila kang Baal ug
Ex • 1 nanggukod sa mga Santos. 2 Nabuhi ang
Gihigugma ko ang Israel sa
4:22
Dt
32:6
11 bata pa siya. Gikan sa Ehipto
Efraim sa hangin, nagsunod kanunay sa
hangin gikan sa sidlakan. Gipalabi nila ang
Is gitawag ko ang akong anak. 2 Apan sa mga bakak ug ang kabangis. Nakigsabot sila
1:2
tanto kong tinawag nila, misamot sa Asiria ug nagdalag lana ngadto sa Ehipto.
Mt 3
Gidala ni Yahweh si Jacob sa hukmanan.
2:15
hinuon silag pahilayo nako. Naghalad Hapit na ni niya siloti tungod sa iyang batasan.
sila sa mga Baal ug nagsunog silag in- Hapit na niya pabayra sa iyang binuhatan.
senso alang sa mga diosdios. 4
Gikuha niya ang lugar sa iyang igsoon Gen
25:26
3
Apan akoy nagtudlo ni Efraim diha sa sabakan. Unya, nakigbisog siya sa
paglakaw. Gigunitan ko ang iyang mga Diyos. Nakigtakos sa anghel hangtod nga
midaog. 5 Gani, mihilak man ang anghel ug Gen
bukton. Bisan pa ana wala sila maka- nagpakilu-oy niya! Nagkatagbo sila pag-
28:12
32:25
matngon nga ako ang nag-atiman nila. usab sa Betel, didto nagkaistoryahay sila.
6
4
Giguyod ko sila ginamit ang pisi sa (Si Yahweh ang Diyos nga Labing
kalumo, uban sa mga lubid sa paghi- Gamhanan. Yahweh ang mahimayaong
ngalan. 7 Kinahanglang mobalik mo sa
gugma. Ako ang nagpaluag sa yugo sa inyong Diyos. Bansaya ang gugma, kaanga-
ilang liog. Mitikubo ko aron mopakaon yan ug pagsalig sa inyong Diyos.)
8
nila. Ang Canaan may limbongan nga mga
5
Kon magdumili sila sa pagbalik na- sukdanan ug hilig kaayo nga manikas.
9
Nanghambog ang Efraim: “Nahimo kong
ko, kinahanglang mobalik sila sa adunahan ug nakaangkon og daghang
Ehipto ug mandoan sila sa hari nga bahandi. Wala silay makit-an nga ikasaway
taga Asiria. 6 Mangidlap ang mga pinuti sa akong kadato nga mahimong isipon nga
sa ilang mga syudad, ihawon ang ilang makasasala. 10 Apan ako si Yahweh ang
inyong Diyos nga nagpagawas ninyo sa
mga anak ug bungkagon ang tanan Ehipto. Papuy-on tamog balik sa mga tolda
nilang laraw. sama sa mga adlaw sa panagtagbo. 11 Unya,

• 11.1 Ang Israel mausikong anak sa Diyos. ilang mahikawon nga buhat nga nagdala kanila
Sa unang panahon, ang Diyos nagdala nila og silot.
gawas sa Ehipto, ug sukad adto, kanunay na Diyos ko dili tawo… (9) Ang atong mga
Siyang nagtawag nila ug naningkamot nga gagmayng kapildihan daw silot sa Ginoo, sa
mapaduol Kaniya. Apan nagpadayon sila sa pagkatinuod, giila sila sa Ginoo nga labing tukma
OSEAS 12 802

mosulti ko sa mga propeta. Hatagan ko silag may pagkaon, nangabusog sila ug nagar-
daghang panan-awon. Tudloan ko sila boso. Nalimot sila nako. 7 Busa, nahimo ko
pinaagi sa mga pasumbingay. alang nila nga daw sa tigre. Gibantayan
12
Daotan ang katawhan sa Gilead pulos ko sila pag-ayo. 8 Atakihon ko sila sa ka-
bakakon silang tanan. Naghalad silag pungot nga iyaha sa oso nga nawad-ag
sakripisyo alang sa torong baka sa Gilgal. itoy. Gikuniskunis ko ang ilang kasing-
Mao nga gun-obon ko ang ilang mga altar. kasing. Sama sa liyon gilamoy ko sila. Sa-
Ang mga tipaka ini naa ibabaw sa dinaro nga ma sa ihalas nga mananap, giwataswatas
kaumahan. ko sila.
13 9
Gen Milighot si Jacob sa kapatagan sa Aram. Israel, ako ang inyong mananabang.
29:15
Nag-alagad si Israel aron makapangasawa. Mogun-ob ba diay ko ninyo karon? 10 Hain
Nahimo siya nga magbalantay aron madani man ang inyong hari aron luwason niya ang
1Cor ang iyang pangasaw-onon. 14 Gipagawas ni inyong mga syudad? Hain man ang inyong
15:55
Yahweh sa Ehipto si Israel pinangulohan sa mga pangulo nga inyong giingnan: “Hatagi
propeta. Pinaagi sa maong propeta giatiman mig hari ug mga pangulo.” 11 Sa akong
sila. 15 Apan ang Efraim nakapasilaob kaayo kasuko gihatagan tamog hari, apan gipapa-
sa iyang kasuko. Silotan siya sa Ginoo tungod hawa ko siya sa akong kapungot.
sa dugo nga iyang gipabanaw. Pabayron siya 12
Nakagamot na ang kangil-ad sa Efraim.
sa iyang pagbugalbugal. Gitigom niya ang iyang mga sala. 13 Miabot
na kaniya ang pagbati sa usa ka babaye.
1
Inigsulti ni Efraim nangurog ang Apan manyahon ang bata. Pag-abot na sa
13 tanan. Gamhanan kaayo siya sa Is- panahon nagdumili siya paggawas sa tago-
rael, apan nakasala siya sa pagsimba sa angkan.
14
Baal. Gigun-ob niya ang kaugalingon. 2 Nag- Ako ba silang lukaton sa gahom sa
padayon sila karon pagpakasala. Naghimo kangitngit? Luwason ko ba sila sa
silag larawan gikan sa tinunaw nga puthaw. kamatayon? Hain man, O kamatayon, ang
Naghulma silag mga diosdios gikan sa mga imong silot? O impyerno, hain ang imong
salapi, mga binuhat sa tawo. Ila ning gitawag kalala? Apan dili ko mosud-ong nila nga
og Diyos! Naghalad silag mga tawo ug maluluy-on, 15 sila nga milabaw sa ilang
nagsimba sa mga nating baka! 3 Busa, kaigsoonan. Ipadala ni Yahweh ang hangin
nahisama sila sa yamog sa kabuntagon nga sa sidlakan gikan sa kamingawan. Maughan
dili molungtad. Sama sa uhot diha sa ang iyang mga tinubdan sa tubig. Mangliki
giokanan nga ipadpad lang dayon; sama sa ang kayutaan aron huboan siya sa tanan
aso nga mogawas sa bintana. niyang bahandi.
4
Apan ako si Yahweh, ang inyong Diyos
1
nga nagpagawas ninyo sa Ehipto. Wala May kalapasan ang Samaria kay Am
kamoy Diyos gawas nako ug walay maka- 14 misukol siya sa iyang Diyos. Manga- 1:13

luwas ninyo kondili, ako. matay sila sa espada. Pinupinohon ang gag-
5
Nailhan na tamo didto pa sa kaminga- mayng kabataan ug disdisan ang tiyan sa
wan, sa yuta nga naglagiting sa kainit. 6 Kon mga mabdos.

• 2 Balik sa imong Diyos, si Yahweh, O Israel!
Ang kasal-anan hinungdan sa imong pagkapukan.
3
Ex
32:31
Balik kang Yahweh uban sa mapaubsanong mga pulong.
Ingna siya: “O, ikaw nga nalooy
sa mga nawad-ag amahan,
pasayloa ang among sala ug ayaw nag kasuko.
Inay torong baka ug mga sakripisyo,
dawata ang pagdayeg sa among ngabil.
4
Dili moluwas nato ang Asiria:
dili na mi mangita og mga kabayo

nga paagi sa pagtudlo nato (tan-awa ang Heb magpakita sab sa kaugalingon. Ang panag-uli sa
12:7; 2 Mac 6:16; Klm 11:23). katawhan ug sa Diyos tinud-anayng panag-
tiayon, ug sundan ni sa panag-uli sa katawhan ug
• 14.2 Ang basahon ni Oseas natapos sa kinaiyahan. Gisulti na ni sa 2:17-22, ug
niining madasigong mga pulong. Human sa mga gidugangan pa sa Awit nga naggamit sa mga
pagsulay, ang Israel mangita sa Ginoo, kinsa hulagway nga gikan ni Oseas.
803 OSEAS 14

ug moingon pa: “Among diosdios”
sa binuhat sa among kamot.”
5
Ayohon ko ang ilang pagduhaduha,
higugmaon ko sila sa tibuok kong kasingkasing.
Kay wala na ang akong kasuko batok nila.
6
Daw yamog ko alang sa Israel, Awit
4:11
sama sa liryo mamulak siyag maayo.
Sama sa sedro mogamot siyag maayo,
7
ang iyang bag-ong sanga motubo ug molambo.
Ang iyang katahom mahisama sa olibo,
ug nangalimyon siya sama sa sedro sa Lebanon.
8
Ang katawhan mamasilong na sab sa iyang landong.
Molambo siya sama sa humay.
Mamulak siya daw parasan,
ug ang iyang kabantog sama sa bino sa Lebanon.
9
Unsay buhaton sa Efraim sa mga diosdios,
nga ako man ang nakadungog
ug nagpalambo niya?
Sama ko sa sipres, nga kanunayng lunhaw,
gikan nako ang tanan mong kamabungahon.

10
Kinsa man ang may igong kaalam Jer
9:11
nga makasabot ining tanan? Eccl
Kinsay nakatugkad ug nakasabot? 8:11
Tarong ang mga agianan ni Yahweh, Slm
107:3
gisubay kini sa makiangayon,
apan mapandol ini ang makasasala.
JOEL
Ang mga propeta sa Biblia nasayod nga ang tanang butang lumalabay lang sa atong
kalibotan. Sa matag hitabo nga naghulga sa kinabuhi sa katawhan, ilang makit-an ang pag-
abot sa Ginoo nga naghukom ining kalibotana aron pagtukod sa tiunay nga kalibotan.
Si Joel naghisgot sa yuta nga gihugpaan sa mga dulon. Ang katawhan naglantaw sa
nadaot nga kaumahan ug sa nangawala nga abot. Si Joel naglantaw sa labaw pa ini: Walay
makatupong sa kainila, kagrabi, ug kamakahahadlok sa adlaw ni Yahweh – kinsa ang
makaagwanta ini?
Dungan sa panaad sa kagawasan gikan ining maong kalaglagan, ang Ginoo nagbalita
sab sa malipayong tuig kanus-a wala nay kaguol, ni kahadlok. Ang adlaw gibalita na
kanus-a ang Ginoo mohatag sa Espiritu sa mga propeta ngadto sa tanan niyang mga anak:
alang sa Simbahan. Si Joel propeta nga nagbalita sa Pagkunsad sa Espiritu Santo (tan-awa
ang Buhat 2:17)

1
Mao kini ang pulong ni Yahweh ang akong kaigosan ug gikuhaan sa ilang
1 nga miabot kang Joel, anak ni panit. Gibiyaan nga puti ang ilang sanga.
8
Pagbangotan mo, sama sa dalagang
Petuel. nagsul-ob og sako nga naguol sa iyang bana
Paghugpa sa dulon sa kabatan-on. 9 Mga halad-pagkaon ug
ilimnon dili na makaplagan sa Balay ni
2
Paminawa ni mga magulang! Yahweh. Nagbangotan sab ang mga pari nga
Pamati mong tanan, mga lumolupyo sa alagad ni Yahweh. 10 Wala na ang kaumahan,
yuta! nagsubo ang kayutaan kay nadaot ang
Nahitabo ba ni sa inyong panahon lugas. Wala na ang bino ug nauga ang lana.
o sa panahon sa inyong katigulangan? 11
Pagsubo kamong mag-uuma, pagbak-
3
Isugilon sa inyong kabataan, ho mga mamumuo sa parasan, sa mga seba-
ang inyong kabataan sa ilang kabataan; da ug trigo kay nawagtang na ang anihonon.
unya, ang ilang kabataan sa sunod nga 12
Nalaya ang mga paras. Naluyloy ang mga Is
16:10
kaliwatan. igos. Miuga ang mga granada, palmera ug
4
Dt Ang nasalin sa mga dulon nga mamu- mga mansanas. O pagkasubo sa maong
28:38
Am mutol katawhan! Nawala nila ang kalipay.
4:9 gikaon sa mga dulon nga manghugpa. 13
Baksi ang inyong kaugalingon, o kapa-
Ang salin sa manghugpang dulon rian ug panghilak. Pagbangotan kamong
gikaon sa dulon nga magluksolukso. mga alagad sa altar. Dali mo ug palabya ang
Ang salin sa dulon nga magluksolukso kagabhion sinul-ob ang sako, o mga alagad
gikaon sa dulon nga manglalaglag. sa akong Diyos! Kay ang balay sa inyong
5
Pagmata na mo, mga palahubog ug Diyos nawad-an na sa mga halad-pagkaon
panghilak! Pagbakho mga palainom og bino. ug ilimnon.
Wala na ang katam-is ini sa inyong baba. 14
Ipahibalo sa katawhan ang puasa. Pag-
6
Reb Gisulong ang akong nasod sa nasod nga tawag og asembleya. Ipatawag ang mga
9:8
hilabihan kadaghan ug gamhanan pa kaayo. magulang ug ang tanang lumolupyo sa balay
Ang iyang ngipon mga ngipon sa liyon. sa inyong Diyos ug sangpita si Yahweh.
7
Gihurot niya ang akong parasan ug gidaot 15
Pagkamakalilisang nga adlaw ang
PAGE 804
805 JOEL 2

adlaw ni Yahweh nga nagkaduol na! Moabot taliwala sa nag-ulan nga udyong nagpa-
ni ingon nga kaparotan gikan sa Labing dayog dalagan,
Gamhanan! wala sila mangabungkag.
9
16
Dili ba, nawagtang na man ang pagka- Midasmag sila sa syudad, nanglukso sa
on diha sa atong atubangan ingon man ang mga paril,
kalipay ug kamaya sa balay sa atong Diyos? nanulod sa kabalayan, sama sa kawatan
17 nga sa bintana moagi.
Mikuyos ang mga binhi ilalom sa yuta. 10
Miuyog ang yuta sa ilang atubangan ug
Naguba ang mga bodega ug mga kamalig ang langit mikurog, mingitngit
kay nauga ang anihonon. 18 Nag-agulo ang ang adlaw ug ang bulan, dili na mokidlap-
mga baka! Nagsuroysuroy ang toril ug kidlap ang kabitoonan.
naguol kay wala na silay kasibsiban. Bisan 11
Midahunog ang tingog atubangan sa Mal
ang mga karnero nahiagom sa kapaitan. 3:2
19 kasundalohan – 23
Gitawag tikaw, O Yahweh. Midilaab ang dako ug gamhanang kusog. Reb
kalayo sa sibsibanan. Nasunog ang kaka- 6:17
Ang adlaw ni Yahweh hilabihan kama-
hoyan. 20 Bisan ang ihalas nga mga mananap kalilisang ug makahahadlok
nagsangpit nimo kay ang mga sapa naughan
kinsay makaagwanta ini?
man ug ang sibsibanan gilamoy man sa
kalayo. Balik mo nako, kamo nga nagbakho
Am 1
Bulhota ang budyong sa Sion. Ipatu- • 12
Nag-ingon si Yahweh: “Apan bi- Dt
5:18 2 nong ang pasidaan sa akong bukid nga san pa ana, balik kanako sa tibuok
4:29

balaan.
Pakuroga ang tanang lumolupyo sa kayu- ninyong kasingkasing uban ang puasa,
taan, pagbakho ug pagbangotan.
13
kay umaabot na ang adlaw ni Yahweh. Gisia ang inyong kasingkasing, Ex
34:6
Oo, duol na kaayo ang maong adlaw, dili ang bisti. Balik mo kang Yahweh Am
Sof 2
ang adlaw sa kasuko ug kangitngit, 5:21
1:15
adlaw nga puno sa dag-om ug kadulom. nga inyong Diyos, lumo ug maluluy-
Moabot ang dako ug gamhanang kasun- on.” Si Yahweh dili dayon masuko,
dalohan puno sa kaaghop. Basulan niya kon
sama sa kaadlawon nga mikaylap sa ka-
bukiran.
makapahamtang siyag silot.
14
Wala pa ni mahitabo sukad kaniadto, Kinsay nasayod! Tingalig molu- Am
5:14
ni mahitabo pag-usab. nga siya. Sa makausa pa, igahin niya Jon
3 3:9
Sa atubangan may kalayo nga mokaon ang ubang abot aron makadala tag
ug sa likod molamoy ang siga.
Ang yuta nga sa unahan ingog tanaman halad nga sagrado ni Yahweh nga
sa atong panan-aw, inyong Diyos.
15
sa kalit lang, nahimong kamingawan. Bulhota ang budyong sa Sion, ipa-
Walay nakaikyas sa ilang pagdasmag. hibalo ang balaanong puasa, pagtawag
4
Reb Morag mga kabayo,
9:7
kusog modalagan daw igsasangka. og asembleya.
9 16
5
Uban sa pagtingkagol sa karwahe Pundoka ang katawhan, balaana
manglukso ni sa kabukiran, ang katilingban, tigoma ang mga ma-
ingon sa nagpamiti nga kahoyng gisunog, gulang, bisan ang kabataan ug ma-
modasdas ang gamhanang kasun-
dalohan nga andam sa pakiggubat. suso. Pabiyai sa mga pamanhonon ang
6
Sa ilang atubangan nangalisang ang ka- higdaanan, pagawsa ang mga panga-
nasoran, saw-onon sa ilang mga lawak.
nangaluspad silang tanan. 17
7
Modasmag ni daw manggugubat, Sa tungatunga sa pultahan ug sa 1Mac
7:36
mokatkat sa mga paril daw mga sundalo. altar, pahilaka ang mga pari nga nag- Mik
7:10
Naglinya ug nagmartsa sa unahan, alagad ni Yahweh sa pag-ingon: “Lu- Slm
walay misimang sa ilang padulngan. wasa intawon ang imong katawhan, O 42:4
8
Wala magdinutdotay sa usag usa
ang tanan naglihok padulong sa unahan, Yahweh. Ayaw silag pakaulawi ug pa-

• 2.12 Apan bisan pa pagdapit sa pag- wala mag-ingon nga kining panggawas nga mga
himulsol. Sa panahon sa kalisod, ipahibalo sa timaan sa paghinulsol sama sa puasa,
Israel ang pagpuasa sa publiko. Ang mga tawo nagpadayag sa kasubo uban sa pag-ampo, walay
magsul-ob og mga sapot sa pagbangotan o mga hinungdan (tan-awa ang Mt 4:1 ug Mc 2:20),
sako o dili nila sudlayon ang buhok ug tabonan apan giklaro niya nga kining mga timaan dili ang
ang nawong sa abo. Sa Ebanghelyo, si Jesus kinatibuk-an o pinaka-importanti.
JOEL 2 806

biaybiayi sa ubang kanasoran. Nga- lunhaw na pod. May bunga na ang mga
nong moingon ang ubang katawhan: kahoy, ang mga igos ug ang parasan
namunga na.
“Hain man ang ilang Diyos?” 23
Paglipay mo, mga anak ni Sion! Pag-
Dt 18
Nangabugho si Yahweh sa iyang yuta. sadya diha ni Yahweh nga inyong Diyos kay
4:24
May kaluoy siya sa iyang katawhan. 19 gipadala ko na ninyo ang ulan ug taligsik
Mitubag si Yahweh: “Magpadala ko alang sama sa nangaging mga adlaw.
24
ninyog makaon, bag-ong bino ug lana nga Puno na sab ang giokanan sa pagka-
makatagbaw ninyo. Dili na mo bugalbugalan on, nag-awas ang mga kawa sa bag-ong bino
sa ubang kanasoran. ug lana.
25
20
Ipahilayo ko ang inyong kaaway gikan Ulian tamo sa nadaot sa mga lukton,
sa Amihanan ug abugon ko sila padulong sa mangmang, gangis ug dulon – ang gam-
yuta nga nag-uga ug mingaw. Ang nag-una hanang kasundalohan nga gipadala ko batok
paingon sa Sidlakang Dagat ug ang ninyo.
pangulahian sa Kasadpang Dagat. Manga- 26
Mokaon mo ug mabusog ug dayegon
lisbo ang ilang kabaho bisag asang dapita. ninyo ang ngalan ni Yahweh nga inyong
Tan-awa, nagbuhat kog dagkong mga Diyos. Nagbuhat siyag daghang butang nga
butang.” katingalahan alang ninyo.
21
Ayaw kalisang, O yuta! Paglipay ug pag- 27
Unya masayod mo nga naa ko sa tali- Is
sadya kay si Yahweh nindot og binuhatan! wala sa Israel. Ako si Yahweh, ang inyong 42:8
22
Ayaw kalisang, mga hayop sa kauma- Diyos, ug wala nay lain. Dili na pakaulawan
han kay ang mga tanom sa kamingawan ang akong katawhan.

Ibubo ko ang akong espiritu
Num • 1 Pagkahuman ini ibubo ko sa tanan ang akong espiritu.
11:25
Buhat 3 Ang inyong mga anak nga lalaki ug babaye managna.
2:17
Magdamgo ang mga tigulang nga lalaki
ug makakitag mga panan-awon ang batan-ong lalaki.
2
Ibubo ko ang akong espiritu anang adlawa
bisan sa akong mga sulugoon nga lalaki ug babaye.
3
Ipakita ko ang mga katingalahan sa kalangitan.
Dinhi sa yuta makita ang dugo ug kalayo ug haliging aso.
4
Reb
6:12
Mongiob ang adlaw ug mopula ang bulan
inigkaduol na sa hilabihan ka makalilisang nga adlaw sa Diyos.
5
Unya, maluwas ang tanang motawag sa ngalan ni Yahweh.
Rom
10:13
Kay didto sa Bukid Sion
Reb may mahibilin sumala sa gisulti ni Yahweh:
14:1
Sa Jerusalem pipila ang maluwas, ang gitawag ni Yahweh.

• 3.1 Gibalita ni Joel ang Adlaw sa Ginoo, Ipakita ko ang mga katingalahan sa
pulong nga nagtimaan sa pag-abot sa Ginoo. kalangitan. Ang hugna sa panagna mag-uban
Anaa sab sa samang higayon ang hukom ug sa lainlaing timaan nga magkahulogan sa dako
kaluwasan sa mga pinili. nga krisis sa kalibotan. Ang Imahen sa adlaw
…ibubo ko sa tanan ang akong espiritu. Sa nga nahimong kangitngit nagpadayag sa
panahon pa lang sa Daang Testamento, ang kagubot sa kinaiyahan ug mga imposibli nga
Ginoo mipadala na sa iyang Espiritu sa mga kahimtang sa kinabuhi sa katawhan.
propeta ug sa mga Manluluwas (tan-awa ang Is Unya maluwas ang tanang motawag sa
11:1 ug Mag 11:1). Dinhi hinuon, daw ngalan ni Yahweh. Mao ni ang panahon nga
gipadayag sama sa mahukmanon nga timaan ang mga tawo dili na makalikay sa paghimog
nga ang Espiritu ihatag sa tanang magtotoo. mahukmanong pagpili: Ang pagpabilin sa naan-
Magdamgo sila ug makakitag mga panan- dam nga kinabuhi o ang pagtubag sa ngalan ni
awon. Niadtong panahona, mao ni ang kasaga- Yahweh, nga nagpasabot: sa pagtugyan sa ilang
rang pamaagi sa pagpadalag mensahe sa mga kinabuhi ug paglaom kaniya ug ang pagsalig sa
propeta. Pinaagi ining maong mga pulong, si gamhanang pangilabot.
Joel nagbalita sa gisulti ni Isaias sa pag-ingon: Kining 3 ka hinungdan gihuptan sa mga Judio
Ang tanan mong mga anak tudloan ni sa mosunod nga katuigan human sa pag-
Yahweh… (Is 54:13 ug Jer 31:31). kabanhaw ni Jesus ug sa wala pa ang pagkaguba
807 JOEL 4
Ang kataposang pakigbugno ug ang 11
Dali dayon kasikbit nga mga nasod ug
kaluwasan magtigom ta! 12 Pangalsa mo, O katawhan, ug
Zac • 1 Anang panahona tukoron ko pag- pangadto sa Walog sa Yosafat.
12 4 usab ang Juda ug ang Jerusalem ug 13
Pagdalag mga sanggot kay ang ani- Reb
14:14
palamboon. 2 Akong ipapundok ang tanang honon andam na. Dali ug panggiok kay puno
kanasoran ug paadtoon sa walog sa Yosafat. na ang pug-anan ug nag-awas na ang mga
Unya, pabarogon ko ang kawsa sa Israel, ang sudlanan. Daotan kaayo sila! 14 Nagkadag-
akong katawhan ug kabilin. Kay gipatibu- han ang nanganha sa Walog sa Hukom!
laag sila sa kanasoran ug gibahinbahin ang 15
Ang adlaw ug ang bulan mingiob, ug Am
1:2
Reb akong kayutaan. 3 Nagripa sila sa akong ka- nawad-ag kasidlak ang kabitoonan. 16 Mida-
16:13
tawhan. Gibugti ang usa ka batang lalaki sa hunog ang tingog ni Yahweh sa Sion. Gipa-
usa ka puta ug ang usa ka batang babaye sa taas ang tingog gikan sa Jerusalem ug
bino nga ilang giinom. nauyog ang langit ug yuta. Si Yahweh gyod
4
Ug kamo Tiro ug Sidon ug ang tanang dis- ang tinuoray nga dangpanan sa iyang
trito sa Pilistea, unsa ba mo alang nako? Kon katawhan, ang tigpanalipod sa mga anak sa
buot mong mobuhat ana, dali kay hapsay ka- Israel. 17 Nasayod mo nga ako, si Yahweh,
ayo ang akong panimalos batok ninyo. inyong Diyos, nagpuyo sa Sion, ang balaan
5
Gidala ninyo ang akong salapi ug bulawan kong bukid. Mahimong balaanong dapit ang
ingon man ang akong kinanindotang alahas Jerusalem ug ang mga langyaw dili na
paingon sa inyong mga templo! molabay dinhi pag-usab.
6
Inyong gibaligya ang Juda ug ang Jeru- 18
Nianang adlawa, ang kabukiran mag- Ez
salem sa mga Griyego ug gipahilayo sa kau- tulo sa bino ug ang kabungtoran mag-awas 47:1
Zac
galingong yuta. 7 Apan karon tawgon ko sila sa gatas. Ang tanang sapa sa Juda mag- 14:8
aron masayran hain ninyo sila ibaligya. tubod sa tubig. Usa ka tuboran mobuhagay Jn 4
Isumbalik ko kaninyo ang inyong gibuhat. gikan sa Balay ni Yahweh ug magtubig sa
8
Nag-ingon si Yahweh: Ibaligya ko sa taga Walog sa Sitim.
Juda ang inyong mga anak nga lalaki ug 19
babaye. Ibaligya sila sa mga Sabeo ug dad- Sa laing bahin, laglagon ang Ehipto ug
on sa layo nga kayutaan. mahimong kamingawan ang Edom kay na-
Ez 9
Ipahibalo ni sa kanasoran, isangyaw ang kasala sila sa kabangis nila batok sa Juda ug
38-
relihiyosong gubat, tawga ang manggugubat, nagpabanaw og dugong inosenti sa ilang
39
Zac ipasulong ang kasundalohan. 10 Salsala ang nasod.
20
14 inyong mga daro aron mahimong hinagiban, Apan kanunayng puy-an ang Juda ug Jer
Is 17:25
2:4 ang inyong mga sanggot aron mahimong ang Jerusalem sa tibuok kaliwatan. 21 Akong
pana! Pasultiha ang mga luyahon: “Mang- panimaslan ang ilang dugo. Dili ko pasagdan
gugubat ko” Ug ang mga hinayon: “Makig- nga dili ni masilotan kay si Yahweh naa sa
away pod ko nila.” Sion.

sa ilang nasod. Mao nga gikutlo kining maong • 4.1 Magamit dinhi ning maong kapitulo
teksto ni Pedro sa adlaw sa Pentecostes (Buhat ang gisulti sa Zac 12:14. Ang propeta naggamit
2:17). Sa kataposang mga tuig sa ika 20 nga og usa ka krisis diin giayoayo sa pagdaugdaog
siglo, mailhan sab ni diha sa sukdanan sa ang mga Judio aron paghatag og gibug-aton nga
kalibotan. ang Ginoo mao ang Dios sa kasaysayan.
Sa tungatunga sa ikawalong siglo, sa wala pa si Cristo, ang gingharian sa Israel
daw adunahan ug mauswagon kaayo. Ang mga gagmayng propeta nangawala ug ang
bahandi anaa sa kamot sa pipila ka adunahang tawo, samtang nagkadaghan ang kabos.
Ang kaharuhay sa pipila, insulto sa naalaot nga kabos.
Sa wala damha, si Yahweh nagdahunog gikan sa Sion, ang iyang tingog midalug-
dog gikan sa Jerusalem pinaagi kang Amos, usa ka magbalantay sa karnero gikan sa
Tekoa. Usa kini ka gamayng balangay nga may gilay-ong mga 9 ka kilometro sa haba-
gatang bahin sa Betlehem, sa yuta sa Juda.
Si Yahweh ang “nagkuha kaniya gikan sa panon” ug nagpadala kaniya sa silingang
yuta, sa Israel, sa amihanan. Busa, ang propeta nagsugod pagsuroy sa mga syudad sa
Israel, nanghimaraot sa mga inhustisya sa katilingban ug sa relihiyon nga kontento
lang sa panggawas nga mga buhat. Iyang gibalita ang silot ni Yahweh sa pagpalagpot
sa Israel, sa kataposan, nagtagna usab siya og mga malipayong adlaw.
Usa ka propeta sa hustisya sa katilingban si Amos. Gipadayag niya kanato nga ang
Diyos nanalipod sa mga katungod sa kabos.

• 1 Mao kini ang mga pulong ni Amos, Hadad. Akong putlon ang maayong pagsi-
1 usa sa mga magbalantay karnero sa nabtanay tali sa naghari sa Walog sa Aven
Tekoa; mao kini ang iyang nakita mahitu- ug ang naggunit sa gahom sa Bet-Eden.
ngod sa Israel panahon sa paghari ni Osias Unya, mabihag si Kir sa Aram. 5 Lugtion ko
sa Juda ug ni Jeroboam, anak ni Joas, sa ang panalipod nga nag-ali sa ganghaan sa
Israel, duha ka tuig sa wala pa ang linog. Damasco.”
2 Nag-ingon siya: 6 Nag-ingon si Yahweh: “Kay nakasala

“Midahunog ang tingog ni Yahweh gikan ang Gaza dili lang makausa kondili, maka-
sa Sion, ug milanog kini gikan sa Jerusa- tulo ug makaupat, magpabilin gayod ang
lem. akong kasuko. Kay gibihag nila ang tibuok
Ang sibsibanan sa mga magbalantay sa katawhan aron itugyan sa Edom, 7 padad-
karnero nalaya ug ang kinanindotang uma an kog kalayo ang paril sa Gaza ug lamyon
nauga.” ang iyang mga kota. 8 Akong putlon ang
pagsinabtanay tali sa nagmando sa Asdod
Gihukman ang pipila ka nasod ug sa naggunit sa gahom sa Askalon ug
3 Nag-ingon si Yahweh: “Kay nakasala bakyawon ko ang akong kamot batok sa
man ang Damasco dili lang makausa kon- Ekron ug ang nahibilin sa Pilistea akong
dili, makatulo ug makaupat, magpabilin laglagon:” nag-ingon ang Makagagahom
gayod ang akong kasuko. Kay gigiok man nga si Yahweh.
nila ang Gilead sa puthaw nga giokanan, 9 Nag-ingon si Yahweh: “Kay nakasala
4 padad-an kog kalayo ang katawhan sa ang Tiro, dili lang makausa kondili, maka-
Hazael nga molamoy sa mga kota sa Ben- tulo ug makaupat, magpabilin gayod ang

• 1.1 Ang kapitulo 1 ug 2 nagbalita sa uma- sa tawhanong kinabuhi. Ang Juda, nga nasod
abot nga hukom sa Ginoo. Giataki pag-ayo ni sa mga magtotoo, nagdala sa sala sa paghika-
Amos ang mga nasod nga pagano nga nalayo limot sa balaod sa Ginoo (2:4).
na sa moralidad sa kalibotan ug sa mga lagda

(PAGE 808)
809 AMOS 3

akong kasuko. Kay gitugyan nila sa Edom tarong tungod sa kwarta ug ang mga tima-
ang tibuok katawhan ug wala sila mahi- wa tungod sa usa ka parisan nga sandal-
numdom sa kasabotan sa panag-igsoonay, yas. 7 Gitumban nila ang ulo sa mga kabos
10 padad-an kog kalayo ang paril sa Tiro ug ug giyatakyatakan sa abog sa yuta. Ilang
lamyon ang iyang mga palasyo.” gipatay ang katungod sa mga sinakit ug
11 Nag-ingon si Yahweh: “Kay nakasala nakigdulog sila sa usa ka babaye, ang
ang Edom dili lang makausa kondili, ma- amahan ug ang anak aron pagpanamas-
katulo ug makaupat, magpabilin gayod tamas sa balaan kong ngalan. 8 Ilang gihig-
ang akong kasuko. Kay gigukod niyag es- daan tupad sa kada altar ang mga sapot
pada ang iyang igsoon ug wala siyay ka- nga gigarantiya sa nakautang kanila. Gi-
luoy; kay nagdilaab kanunay ang iyang ka- kuha nila ang mga bino sa ilang gitikasan
suko ug nagpatuyang sa iyang kapungot, ug giinom sa balay sa ilang Diyos.
12 padad-an kog kalayo ang Teman ug lam- 9 Akong gilaglag sa ilang atubangan ang

yon ang kota sa Bosra.” mga Amorreo, ang katawhan kansang ka-
13 Nag-ingon si Yahweh: “Kay nakasala habog daw sidro nga sama kalig-on sa tu-
ang mga Amonita dili lang makausa kondi- gas. Gilaglag ko ang ilang mga bunga sa
li, makatulo ug makaupat, magpabilin ga- ibabaw ug ang ilang gamot sa ubos.
yod ang akong kasuko. Kay ilang gidisdi- 10 Ako ang nagpagawas kaninyo sa

san ang tiyan sa mga mabdos sa Gilead Ehipto. Unya, giagak ko kamo sa kaminga-
aron mapadak-an ang ilang mga utlanan, wan sulod sa 40 ka tuig aron inyong mapa-
14 padad-an kog kalayo ang paril sa Raba nag-iya ang yuta sa mga Amorreo.
ug lamyon niini ang mga kota. May singgit 11 Akoy nagpili og mga propeta gikan sa

unya sa pakiggubat. Mobulhot unya ang inyong mga anak nga lalaki; ingon man sa
kusog nga bagyo. 15 Hinginlan ang ilang mga Nazir sa inyong mga batan-ong lalaki.
hari uban sa mga prinsipe,” kini ang gi- Dili ba, mao man kini ang tinuod, katawhan
ingon ni Yahweh. sa Israel? 12 “Apan inyong gipainom ang
mga Nazir og bino ug gidid-an ang mga
Nag-ingon si Yahweh: “Kay nakasala
1
propeta pagtuman sa ilang katungdanan.
2 ang Moab dili lang makausa kondili, 13 Tan-awa gupukon tamo sa yuta sama
makatulo ug makaupat, magpabilin gayod sa mahitabo sa usa ka kariton nga puno na
ang akong kasuko. Kay ilang gihimong abo kaayo sa mga binangan.”
ang kabukogan sa hari sa Edom, 2 padad- 14 Dili makaikyas ang abtik tungod sa
an kog kalayo ang Moab nga magun-ob ilang kaluya ug dili sila makaluwas sa ka-
taliwala sa kagubot, inubanan sa mga sing- ugalingon. 15 Dili sila makabingat sa pana.
git sa pakiggubat ug sa tunog sa budyong. Modagan silag kusog, apan dili sila maka-
3 Patyon ko ang ilang hari uban sa tanang
ikyas bisag duna silay kabayo. 16 Miingon si
prinsipe.” Kini ang giingon ni Yahweh. Yahweh: “Bisan ang labing isog nga mang-
4 Nag-ingon si Yahweh: “Kay nakasala
gugubat dili makaikyas nianang adlawa.”
ang Juda dili lang makausa kondili, maka-
tulo ug makaupat, magpabilin gayod ang Paminawa ang gipamulong ni Yahweh
1
akong kasuko. Kay ilang gisalikway ang 3 batok kaninyo, katawhan sa Israel.
balaod ni Yahweh ug wala tumana ang Batok sa tibuok pamilya nga iyang gipaga-
iyang kasugoan, hinunoa, nahisalaag sila was sa Ehipto. 2 “Kamo lang gayod ang
sa bakak, gisubay nila ang gilaktan sa ilang akong giila sa tanang pamilya sa tibuok
kagikanan 5 busa, padad-an kog kalayo kalibotan. Busa, silotan ko kamo sa lahi
ang Juda. Lamyon niini ang mga kota sa nga paagi tungod sa inyong kasaypanan.”
Jerusalem.”
• 3 Magdungan ba gayod paglakaw ang
Ang hukom sa Israel duha ka tawo gawas kon magkasabot sila?
• 6 Nag-ingon si Yahweh: “Kay nakasala 4 Mongulob ba ang liyon sa kalasangan

ang Israel dili lang makausa kondili, maka- kon walay tukbonon? Mongulob ba ang
tulo ug makaupat, magpabilin gayod ang batan-ong liyon sa iyang tagoanan kon
akong kasuko. Gibaligya nila ang mga walay gitangag?

• 2.6 Gibadlong niya ang Israel sa pagpang- sunod sa limbongan nga relihiyon nagyaga-
yatak sa mga katungod sa kabos, ug tungod yaga sa mga tawo nga nagkinabuhi nga lahi sa
niini gilimbongan nila ang relihiyon. Nagpa- ilaha ug nagpadayag sa personal nga aspekto
dayon sila sa paghimo sa mga relihiyosong rit- sa relihiyosong pagtahan: Pasagdi nga mangi-
wal nga mga salimbong sa paghuboghubog ug nom! Pasagdi sila nga mapareho kang bisag
pamuta. Apan, gipahilom nila ang mga pro- kinsa kay ang ilang panginabuhi nagsamok sa
peta nga nagsangyaw sa pulong sa Ginoo nga among mga konsensiya.
tinubdan sa tinuod nga relihiyon.
Apan inyong gipainom ang mga Nazir og • 3.3 Kadtong naminaw kang Amos wala
bino… (tan-awa ang Lev 6). Ang mga sumo- makasabot kon ngano nga kining tawhana,
AMOS 3 810
5 Makuha ba gayod ang langgam sa lit-
kababayen-an nga nagpuyo sa kabu-
ag kondili kini pan-an? Molayat ba ang kiran sa Samaria, nga nanaugdaog sa
tigre kon wala siyay tukbonon?
6 Kon motunog na ang budyong sa syu- mga luya ug nag-abuso sa mga ka-
dad, dili ba mahadlok ang katawhan? Kon bos, nga nagmando sa inyong bana:
mohapak na sa syudad ang katalagman dili “Dad-i kami dayon og mainom. Pag-
ba, si Yahweh man ang hinungdan? 7 Apan
walay buhaton si Yahweh nga wala ibutyag
dali!”
sa iyang sulugoon, ang mga propeta. 8 Kon 2 Nanumpa ang Makagagahom nga
mongulob na ang liyon kinsay dili mahad- si Yahweh sa iyang kabalaan: “Hapit
lok? Kon si Yahweh na ang mosulti kinsay
dili managna? na ang panahon nga guyoron kamo sa
9 Tawga ang katawhan nga nagpuyo taga. Gani ang kinaulahian makuha sa
sulod sa mga paril sa Asdod ug sa Ehipto: taga sa pangisda. 3 Manglusot kamo
“Tigoma ang inyong kaugalingon sa kabu- sa bungbong, lahos sa unahan ngadto
kiran sa Samaria. Tan-awa ninyo ang dag-
hang kagubot ug panaugdaog didto. 10 Ang sa Hermon,” si Yahweh ang nag-
maong katawhan wala mahibalo kon un- ingon.
saon pagbuhat ang tarong, kay sila ang
nagtaog sa mga sinakmit sulod sa ilang Pangandam aron makig-atubang
mga paril,” nag-ingon si Yahweh. 11 Busa, sa inyong Diyos
mao kini ang pulong ni Yahweh, “Liboton • 4 “Pangari
sa mga kaaway ang kayutaan. Gun-obon kamong mga makasa-
ang inyong kalig-on ug sakmiton ang mga sala, sa Santwaryo sa Betel. Patighu-
butang sa kinotahang syudad.” log sa Gilgal ug dugangi ang inyong
12 Nag-ingon si Yahweh, “Ingon nga

maluwas sa magbalantay gikan sa baba sa
pagpakasala. Matag buntag dad-a ang
liyon ang tiil o tumoy sa dalunggan, mao inyong halad ug sa ikatulo ka adlaw
usab ang kaluwasan sa pipila kaninyo, ang inyong dyesmos. Pagsunog og
kamong mga Israelita sa Samaria nga nag- pan nga may patubo sa pasalamat.
pauraray sa kahayahay; kamo nga nagpa- 5 Unya, isangyaw sa kadaghanan ang
himulos sa mga humok nga lingkoranan
nga nangunlan sa mga unlan sa Damasco.” inyong halad nga kinabubut-on. Kay
13 “Pamatia ug sukmati ang katawhan ni
mao kini ang makalipay kaninyo, O
Jacob,” nag-ingon ang Makagagahom nga katawhan sa Israel,” nag-ingon si
Yahweh, ang Diyos nga Labing Gamhanan.
14 “Sa adlaw nga tawgon ko ang Israel Yahweh.
aron mosugid sa kalapasan, silotan ko usab 6 “Bisag gigutom na ang mga mo-
ang mga altar sa Betel. Ang mga sungay sa lupyo sa tanan ninyong syudad; bisag
altar akong balion ug ihulog sa yuta. 15 Un-
ya, laglagon ko ang mga balay alang sa ting- diotay na kaayo ang pan sa inyong
tugnaw ug sa ting-init. Malaglag ang mga mga pinuy-anan, wala gihapon kamo
palasyo nga garing ug magun-ob ang dag- mobalik kanako,” nag-ingon si Yahweh.
kong kabalayan,” gipamulong ni Yahweh. 7 “Bisag wala ko kamo paulani mga
• 1 Paminawa
kining mga pulonga, tulo ka bulan sa dili pa mangani; bisag
4 mga baka sa Basan. Kamong gipaulan ko pa sa usa ka lungsod,

nga dili pari, ni sakop sa “mga propeta”, mi- han ug hakog nga mga babaye. Gitandi niya sa
anha ug miwali man kanila. Naiskandalo sila mga baka sa Basan. Ang Basan dapit sa pikas
kay nanghilabot man siya sa mga butang nga tampi sa Jordan ug giila sa Daang Testamento
para kanila, walay labot sa relihiyon. Ang mga sa iyang pinatambok nga mga toril.
imahen nga gigamit ni Amos dinhi niining mga Kining mga babayehana nagpundo og tam-
bersikulo adunay klaro nga mensahe: Nagsulti bok, ginamit ang mga kabos, ug ang ilang
siya kay gipugos siya sa Ginoo pagsulti. nahibaloan mao ra ang paghimog mga kumbi-
Sa 3:9-15, si Amos nagtawag sa Asiria ug sa ra. Gibalita ni Amos ang adlaw nga kuhaon
Ehipto paghusay sa usa ka katilingban nga sila sa ulohang dapit ug bihagon, sama sa gibu-
walay pagtoo sa mga balaod. Pasagdi sila nga hat sa usa ka pundok sa mga baka.
mangguba sa mga templo ug mga palasyo
sanglit kining tanan gipatunhay pinaagi sa • 4. Gihinumdoman ni Amos ang daghang
pagpahimulos ug naglunang sa sala. kalisdanan ug pagsulay nga nakahatag sa mga
tawo sa Israel sa kahigayonan sa pagpamalan-
• 4.1 Angay nga hatagan og pagtagad ang dong.
pamaagi ni Amos sa pagdala sa mga aduna- Si Amos nagtimaan sa kalainan tali sa kaha-
811 AMOS 5

apan sa lain wala; 8 bisag nagsusapin- ug dili na makabangon! Busa, magpabilin
day ang katawhan aron pagpangitag siya sa iyang nahimutangan isip biniyaan.”
3 Kay nag-ingon si Yahweh: “Ang syu-
tubig nga ikatagbaw sa kauhaw ug dad nga may kusog nga 1,000 sa pakiggu-
wala silay nakaplagan, wala lang gi- bat, 100 na lang ang nahibilin. Ang may
hapon kamo mobalik kanako,” nag- kusog nga 100 sa pakiggubat, 10 na lang
ang nahibihilin.”
ingon si Yahweh. 4 Kay nag-ingon si Yahweh sa nasod sa
9 “Bisag akong gihampak ang in-
Israel: “Pangitaa ako ninyo aron mabuhi
yong tanaman ug parasan sa sakit ug kamo. 5 Apan dili sa Betel. Ayaw kamog
katalagman; bisag gikaon sa dulon pangari sa Gilgal ni mangagi sa Berseba.
Bihagon ang Gilgal ug laglagon ang Betel.”
ang inyong igos ug kaolibohan, wala 6 Pangitaa si Yahweh aron kamo mabu-
gihapon kamo mobalik kanako,” nag- hi. Inigdasmag niya samag kalayo sa yuta
ingon si Yahweh. ni Jose, walay bisag usa sa Betel nga ma-
10 “Bisag gipadad-an ko kamo sa kapalong sa siga.
8 Siya ang nagbuhat sa Pleyades ug
Ehipto og pesti; bisag gipatay ko ang Orion. Gihimo niya nga ang kilumkilom
inyong batan-ong mga lalaki sa espa- moabot sa kaadlawon ug gipangitngit ang
da uban sa ilang nabihag nga kabayo, adlaw nga mahimong gabii. Gidala niya sa
taas ang mga tubig sa dagat ug gibubo sa
ug nagsuka kamo sa kabaho sa in- kayutaan. Si Yahweh ang iyang ngalan.
yong mga minatay, wala kamo moba- 9 Iyang gilaglag ang mga kusgan sama sa

lik kanako,” nag-ingon si Yahweh. kilat ug gilumpag ang mga syudad nga
11 “Gigun-ob ko kamo, silot kini nga kinotahan.
diyosnon, sama sa nahitabo sa Sodom 7 Pagkaalaot nimo! Imong gibalitok

ug Gomorra. Daw agipo kamo nga gi- ang katarong sa kapaitan. Wala kay
bunlot sa nagsiga nga kalayo. Apan gihimo nga hustisya sa kayutaan.
wala kamo mobalik kanako,” nag- 10 Gikasilagan mo ang namadlong

ingon si Yahweh. sa hukmanan ug gikaligutgotan ang
12 “Buhatan ko kamo sa gitoohan nagsulti sa tinuod.
11 Kay imo mang giyatakan ang ka-
ko nga angay kaninyo. Busa, o Israel,
pangandam sa pagpakig-atubang sa bos ug gipugos pagpabuhis sa iyang
inyong Diyos!” abot nga pagkaon, dili ka makapuyo
13 Kay siya ang nag-umol sa kabu- sa mga palasyo nga hinimo sa tinabas
kiran ug naghimo sa hangin. Siya ang nga bato bisag ikaw pay nagtukod ni-
nagpabundak sa ulan sa kayutaan; ini. Bisag ikaw pay nagtanom sa pinili
ang nagbuot nga ang kaadlawon moa- nga paras, dili ka makainom sa bino.
12 Kay nasayod ako sa gidaghanon
bot sa pagkasalumsom. Gilakangla-
kang niya ang mga tumoy sa kabuki- sa imong kalapasan ug sa gibug-aton
ran. Yahweh, Diyos nga Labing Gam- sa imong kasal-anan. Gilutos mo ang
hanan, ang iyang ngalan. mga tarong. Nagpasuborno ka ug gi-
papahawa mo ang mga timawa sa
Pangitaa ako ninyo ug mabuhi kamo
imong ganghaan. 13 Tan-awa kon gi-
Pamatia ninyo kining masulub-ong
1
5 awit. Ang pagbangotan nga akong gi-
unsa pagpakahilom sa mga manggia-
awit tungod ug alang kaninyo, katawhan sa lamon niining panahona. Panahon ka-
Israel: 2 “Nalukapa na ang Ulay nga Israel ron sa kadaotan.

mugaway, sa masubsob nga relihiyosong kasa- wal ug mga sakripisyo, ang Ginoo dili manum-
ulogan, ug sa daotan nga kinaiya sa mga tawo. baling sa ilang daotang binuhatan. Apan dili
Nagtoo sila nga kon padayonon ang mga rit- kini mao ang paagi.
AMOS 5 812

Sa adlaw ni Yahweh, mongitngit
• 14 Buhata ang tarong, likayi ang daotan
aron mabuhi kamo.
Unya, si Yahweh, ang Diyos nga Labing Gamhanan,
sumala sa inyong gipamatuod,
mag-uban ninyo.
15 Dumti ang daotan ug higugmaa ang maayong hiyas.

Ipatunhay ang hustisya sa hukmanan:
basin pag si Yahweh, Diyos nga Labing Gamhanan,
maluoy ra sa mga salin ni Jose.
16 Busa, nag-ingon si Yahweh,

ang Diyos nga Labing Gamhanan:
“Sa tibuok dapit madunggan ang mga bakho.
Sa kadalanan anaa ang hilak sa kahigwaos.
Tawga ang mga mag-uuma aron magbangotan.
Ug ang mga tigminatay
aron manghilak og kusog.
17 May pagbangotan unya sa tanang parasan

kay moagi ako sa inyong taliwala,”
nag-ingon si Yahweh.
18 Pagkaalaot ninyo nga nangandoy sa adlaw ni Yahweh!
Nganong ganahan kamo nianang adlawa?
Adlaw na sa kangitngit, dili sa kaadlawon.
19 Sama sa tawo nga nakaikyas sa liyon,

adto na hinuon sa oso mosangko.
Sama sa nakasulod na sa iyang panimalay.
Nakatukod ang iyang kamot sa bungbong,
aron lang paakon sa alohipan.
20 Dili ba, ngitngit ang adlaw ni Yahweh inay hayag,

ngiob ug walay dyotayng kahayag?

• 5.14 Ang reklamo sa Ginoo bahin sa Ebanghelyo, ug sa ubang libro sa Bag-ong
iyang katawhan susama niadtong panahon Testamento, ang “Adlaw sa Ginoo” nagpasa-
nga napadayag Siya pinaagi kang Isaias: “Ki- bot sa adlaw sa paghukom sa kalibotan (Rom
ning mga tawhana moduol kanako sa ila lang 1:18); apan anaa na kiniy mas klarong kahu-
nga mga pulong; gipasidunggan ako sa ilang logan: Ang pag-anhi ni Cristo. Iyang hukman
ngabil, samtang ang kasingkasing atua sa kadtong misalikway sa iyang pulong ug iyang
layo.” (Is 29:13). tumanon ang mga paglaom niadtong mitoo ug
Sanglit ang nanglabay nga mga kadaot dili misalig kaniya.
pa man igo pagtudlo sa Israel sa pagtul-id sa Basin pa kon unya… (b. 15) Mao kini ang
ilang dalan, si Amos nagbalita sa laing kadaot. unang higayon nga ang pulong “salin” makita
Wala niya isulti unsay kinaiya niini, kay labaw sa Biblia. Ang katawhan sa Israel nalimot sa
silang mahadlok sa wala nila mahibaloi. mga kaliwat ni Abraham, usa ka tawong mato-
Naghisgot si Amos sa tanang bahin sa Ad- ohon. Apan nakaamgo ang mga propeta nga
law sa Ginoo. Kon ang mga Israelita ang mag- nagpadulong sila sa kadaot sa kakulang nilag
hisgot bahin sa Adlaw sa Ginoo, gipasabot nila pagtoo; ang mga probinsiya gipang-ilog, ang
ang ilang kadaogan kanus-a ang Ginoo mo- mga anak nangamatay. Apan, ang Ginoo
anha aron pagpukan sa mga kaaway nga magsalin og gamayng grupo, ang “salin” sa
nasod. Gibalita ni Amos ang kahulogan niini. Israel. Mobalik sila sa tiunayng pagtoo, ug sila
Sukad kaniadto, kon gamiton sa mga propeta, ang mahimong “salingsing” sa Bag-ong Ka-
ang Adlaw sa Ginoo nagkahulogan nga ang tawhan sa Diyos.
Diyos manaog aron maningil sa iyang kata- Si Efraim, Jose, Jacob, ug Israel, usa ka
whan (tan-awa ang Sof 2). Bisan sa nasod.
813 AMOS 7

21 Akong gikasilagan ug gisalikway matapos na ang kumbira sa mga nagbi-
ang inyong mga pangilin ug dili ako kangkang.”
8 Nanumpa ang Makagagahom nga si
mahimuot kon magtigom na kamo Yahweh sa iyang kinabuhi: “Gikasilagan ko
22 aron paghimo og mga halad-sinu- ang garbosong syudad ni Jacob. Gikaligut-
nog. Dili ko dawaton ang inyong gotan ko ang iyang mga palasyo. Laglagon
ko ang syudad ug ang tanang anaa niini.”
halad-pagkaon, nii tan-awon ang in- 9 Adtong mga adlawa, kon may 10 ka tawo
yong halad sa pakigdait ug ang pina- nga nahibilin sa usa ka panimalay, manga-
tambok nga mananap! matay sila. 10 Alsahon sa mga paryenti ang
23 Ipahilayo ang kabanha sa inyong mga patayng lawas ug kuhaon ang mga
bukog sa balay. Kon may moingon sa
pag-awit. Hunong nag tugtog ang mga iyang kauban sa likod sa balay: “Anaa pa
alpa. 24 Hinunoa, padagaydaya ang bay uban?” Motubag ang kauban: “Wala
hustisya sama sa tubig. Pabul-oga ka- na, apan ayawg saba! Dili nato litokon ang
nunay ang katarong ingon sa tubig sa ngalan ni Yahweh.”
11 Kay sud-onga, mao kini ang sugo ni
suba. Yahweh: “Matumpag ang mga dagkong ba-
25 Nagdala ka ba, Israel, og mga halad lay ug mapulpog ang gagmay.” 12 Moda-
alang kanako? Naghalad ka ba og mga sa- lagan ba ang kabayo sa batohon nga pang-
kripisyo sa kamingawan sulod sa 40 ka pang? Baka ba ang gamiton sa tawo sa
tuig? 26 Apan karon inyong gibayaw si Hari pagdaro sa dagat? Nan, gihimo ninyo ang
Sikut ug si Kiyun, ang binuhat nga mga hukom nga makahilong tanom ug ang mga
diyosdiyos. 27 Busa, hinginlan ko kamo hukom sa hukmanan nga kapaitan.
13 Nagkasadya kamo sa mga butang
unahan pa sa Damasco,” nag-ingon si Yah-
weh kansang ngalan mao ang Diyos nga nga walay hinungdan sa pag-ingon: “Dili ba
Labing Gamhanan. gayod gamhanan man kita pinaagi sa kau-
galingong kusog?” 14 Apan nag-aghat akog
nasod nga makigbatok kaninyo, Israel.
6 saPagkaalaot sa nanimuyo sa kaharuhay
1

Sion. Nasobrahan silag pagsalig sa Nasod nga magdaugdaog kaninyo gikan sa
kabungtoran sa Samaria! Pagkaalaot nin- agianan sa Hamat ngadto sa sapa sa
yo, mga tawong bantogan gikan sa nasod Araba.
nga gamhanan. Manganha kaninyo ang ka- Ang lima ka panan-awon
tawhan sa Israel!
2 Labay ug tan-aw sa Kalne. Gikan didto • 1 Maokini ang gipakita kanako sa
pangadto sa bantogang Hamat. Unya, pa- 7 Makagagahom nga si Yahweh.
tighulog sa Gat, sa yuta sa Pilistea. Mas
maayo ba kamo kay niining mga gingha- Nagpundok siya og panon sa mga
riana? Mas dako ba ang inyong kayutaan dulon igo gayod sa pagsubol sa kom-
kay sa ilaha? pay sa kataposang panggalab nga
3 Naglaom kamo nga iuswag ang adlaw

sa daotan. Apan sa tinuoray gihimo na
himoon sa hari. Mao kadto ang ikadu-
ninyo ang tuig sa kabangis. hang pagtubo. 2 Dihang hapit na nila
4 Naghigda kamo sa higdaanan nga mahurot ang tibuok abot sa yuta, na-
hinal-opan og garing ug nagbikangkang kaingon ako: “Pasayloa, Makagaga-
kamo sa inyong nindot nga lingkoranan.
Nangaon kamog nating karnero gikan sa hom nga si Yahweh! Unsaon man pag-
toril ug karne sa nating baka nga pinatam- kabuhi ni Jacob sa iyang kagamay?”
bok sa kwadra. 3 Nagbasol si Yahweh ug miingon: “Dili
5 Nagtugtog kamo sa inyong mga alpa
kini mahitabo.”
sama sa pagtugtog ni David, gisulayan 4 Mao kini ang gipakita kanako sa
ninyo ang mga bag-ong instrumento sa
musika. Makagagahom nga si Yahweh. Nag-
6 Nanginom kamog bino sa panaksan ug
tawag siyag dakong init nga makapa-
gidihogan ang kaugalingon sa kinamaayo- so. Gilamoy niini ang kadagatan ug gi-
hang lana. Apan wala kamo magsubo sa
mga tipaka sa pagkagun-ob ni Jose. sugdan na usab ang kayutaan. 5 Nag-
7 Busa, kamo ang hinginlan pag-una ug ingon ako: “Hunonga na, Makagaga-

• 7.1 Ang mga propeta dili lang kutob sa unang duha ka panan-awon, gisulayan ni
pagpanghulga sa katawhan. Kanunay usab Amos pagsumpo ang kasuko sa Ginoo. Sa ika-
silang mangaliyupo alang kanila atubangon sa tulo, gibabagan niya ang tuyo sa Ginoo nga
Ginoo (tan-awa ang Ez. 33 ug 22:30). Sa bungkagon ang Israel.
AMOS 7 814

hom nga Yahweh! Unsaon man ni Betel kay santwaryo kini sa hari ug
Jacob pagkabuhi sa iyang kagamay?” ang nasodnong templo.”
6 Nalukmay si Yahweh ug miingon: 14 Mitubag si Amos kang Amasias:

“Dili usab kini mahitabo.” “Dili ako propeta o ila bang amigo.
7 Kini ang gipakita kanako sa Ma- Nag-alima akog karnero ug nag-ati-
kagagahom nga Yahweh: Nagtindog man sa mga sicamora. 15 Apan gikuha
siya sa kilid sa paril nga may giguni- ako ni Yahweh sa pagkamagbalantay
tang tunton. 8 Nangutana ang si Yah- sa karnero ug giingnan: ‘Lakaw ug
weh: “Amos, unsay imong nakita?” Ug suginli ang katawhan sa Israel sa
mitubag ako: “Tunton.” Unya, miingon akong gisulti kanimo.’ 16 Karon pama-
si Yahweh: “Tan-awa. Akong gisukod tia ang pulong ni Yahweh, ikaw nga
ang katawhang Israel niining tunton. nag-ingon, ‘Wala nay panagna batok
Dili ko sila pasayloon. 9 Laglagon ko sa Israel. Wala nay panginsulto sa pa-
ang mga altar ni Isaac ug gub-on ang milya ni Isaac.’ 17 Mao kini ang giingon
mga santwaryo ni Israel. Makig-away ni Yahweh,
ako. Dala ang espada, sulngon ko ang ‘Mahimong puta sa syudad ang
pamilya ni Jeroboam.” imong asawa. Mangamatay ang
Panagsumpaki sa Pari, si Amasias
imong mga anak nga lalaki ug babaye
• 10 Si Amasias, ang pari sa Betel,
pinaagi sa espada. Bahinbahinon ang
imong yuta ug iapud-apod sa uban.
nagpadalag mensahe kang Hari Jero- Ikaw mismo mamatay sa yutang lang-
boam sa Israel: “Naglaraw og daotan yaw. Kay ang Israel papahawaon sa
si Amos batok kanimo nga himoon sa kaugalingong yuta.’”
sentro gayod sa Jerusalem. Dili na
maantos sa kayutaan ang iyang gi- Ikaupat nga panan-awon: Ang bukag sa
hinog nga prutas
paulti.” 11 Mao kini ang iyang gipamu-
• 1 Gipakita
kanako ni Yahweh ang
long, “Mamatay si Jeroboam sa espa-
da ug hinginlan ang Israel sa kaugali-
8 bukag sa hinog nga prutas 2 ug
ngong yuta.” nangutana siya, “Amos, unsay imong
12 Unya, giingnan ni Amasias si nakita?” Mitubag ako, “Usa ka bukag
Amos: “Pahawa dinhi, propeta. Balik sa hinog nga prutas.”
sa Juda. Panginabuhi sa imong pa- Unya, giingnan ako ni Yahweh:
nagna. 13 Apan ayawg panagna sa “Hinog na aron laglagon ang kataw-

• 10. Makita ang kaisog sa lihok ni Amos. numbalinga sa tigom uban sa kadagkoan sa
Miadto siya aron managna sa nasodnong Tem- Templo. Wala isulti dinhi nga migamit siyag
plo, sa laing pagkasulti, sa katedral sa nasod. laing hinagiban gawas sa pulong sa Ginoo ug
Gibuhat kini bisag wala siyay titulo ni pagtugot ang Ginoo nasayod kon unsaon niya paghu-
sa pari ug gisugdan niya ang pagsaway sa mini kom ang iyang pinadala. Wala lang ta masa-
nga balaod nga nagtugot sa pag-akop-akop sa yod kon si Amasias milampos ba pag-abog
mga pribadong bahandi. Natural lang nga si kaniya sa nasod o gidid-an ba lang siya pagpa-
Amasias, ang pari nga nagserbisyo, sa hari, nagna sa mga dagkong lugar.
maiskandalo. Sa ato pang panahon karon, si
Amos gidakop na. • 8.1 Kining ikaupat nga panan-awon sum-
Alang kang Amasias, ang iyang pagkapari pay sa panan-awon sa 7:1-9.
haruhay nga posisyon ug kombensido siya nga Gihulagway ni Amos ang kahakog sa mga
si Amos nagsaway sa iyang pamaagi sa pangi- negosyanti ug sa mga adunahan, ang pagpa-
nabuhi. Niadtong panahona, daghan ang mga himulos sa mga nanginahanglan, ang kaluho
propeta nga nabuhi pinaagi sa paghatag og sa mga dato ug ang pagsuborno sa mga mag-
tambag, bisag wala sila tawgag direkta sa huhukom.
Ginoo, sama sa mga dagkong propeta o ni Padad-an kog dakong (b. 11). Kadtong na-
Amos. minaw, kay walay nakulang kanila, moabot
Si Amos “dili sama” sa mga propeta nga ang panahon nga magsubo sila pag-ayo ug
gihisgotan sa unahan. Yano siyang tawo nga maghandom sa pagpaminaw sa pulong nga
gisaligan sa Ginoo sa usa ka misyon ug perso- makahupay gikan sa Ginoo, apan ang maong
nal niyang gitawag. Makita nga wala siya pa- pulong dili moabot. Ang mga pulong sa pro-
815 AMOS 9

hang Israel. Dili ko na sila pasayloon. ngadto nganhi; mangita sa pulong ni
3 Ang mga awit sa palasyo mahimong Yahweh; apan dili kini hikaplagan.
mga danguyngoy nianang adlawa. 13 Nianang adlawa, kuyapan ang

Mga bungdo sa patayng lawas makita mga anyag nga dalaga ug ang mga
bisag asa. Ang tanan hilom nga mang- kusgang batan-on nga lalaki. 14 Ingon
lakaw ug magpahilayo.” man ang tanang nanumpa sa diyos sa
4 Pamatia kini, kamong nagyatak Samaria nga nag-ingon: ‘Mabuhi ang
sa mga timawa. Gipamatay ninyo ang diyos sa Dan! Mabuhi ang diyos sa
mga luya sa yuta. 5 Kamo nga nag- Berseba!’ Mangatumba sila ug dili na
ingon, “Kanus-a pa matapos ang mga makabalik pagtindog.”
pyesta sa bag-ong subang o ang ad- Ikalimang panan-awon: pagkahugno
law sa pahulay aron makapaninda na sa santwaryo
usab ta og pagkaon. Atong kubsan ug Nakita ko si Yahweh nga nagtindog
1

tas-an ang presyo. Manikas ta ug us- 9 tupad sa altar ug nag-ingon: “Hampaka
bon ang mga sukdanan. 6 Bisan gani ang ibabaw sa mga haligi aron ang mga
tapangko matay-og. Mahunlak ang atop sa
ang binalibag, atong isagol sa tibuok ilang ulo. Ang salin patyon ko sa espada.
nga mga lugas. Paliton nato sa ganan- Walay bisag usa nga makadalagan. Walay
sya ang mga kabos, ang mga timawa makaikyas.
2 Bisag magkutkot silag lungag sa laing
sa usa ka paris nga sandalyas.” kalibotan, kuhaon gihapon sila sa akong
7 Tungod sa garbo ni Jacob, si Yah-
kamot. Bisag mosaka sila sa langit, kuhaon
weh nanumpa sa kaugalingon: “Dili ko ko gihapon sila. 3 Bisan pag magtago sila
kalimtan ang ilang binuhatan.” ibabaw sa Carmel, pangitaon ug kuhaon ko
8 Dili ba mokurog ang yuta tungod sila. Bisag magtago sila sa kinailadman sa
dagat, ipapaak ko sila sa halas sa dagat.
niini? Ug ang tanang nanimuyo mag- 4 Bisag bihagon na sila sa mga kaaway,

bangotan samtang moulbo ni sama sa mandoan ko nga patyon sila sa espada.
Nilo ug molurang pagbalik sama sa Kay nakatutok kanila ang akong mga mata
dili aron pagtabang, hinunoa, pagdaot.”
suba sa Ehipto. 5 Si Yahweh, si Yahweh nga Labing
9 Ang Ginoong Yahweh nag-ingon, Gamhanan, motandog sa yuta, matunaw
“Nianang adlawa pasalopon ko ang kini ug ang tanang nanimuyo niini mag-
adlaw sa udto. Pangitngiton ko ang bangotan. Magbaludbalod ug motubo ang
kalibotan sama sa Nilo. Apan molugdang
kalibotan bisan udtong tutok. ra pabalik sama sa suba sa Ehipto.
10 Himoon ko ang inyong mga 6 Gibuhat niya ang langit nga iyang la-

pyesta nga dakong pagbangotan. Ang wak sa ibabaw. Iyang gihimo ang panga-
nod nga linging atop sa ibabaw sa kayu-
mga kanta, pagbakho. Ang tanan taan. Gipataas niya ang tubig sa kadagatan
magbangotan. Magsul-ob silag sako ug gibubo ibabaw sa yuta. Si Yahweh ang
ug magpaupaw. Magbangotan nga iyang ngalan.
7 Ug karon nag-ingon si Yahweh: “Dili ba
daw bugtong anak nga lalaki ug tapo-
kamong mga Israelita, sama ra sa mga
son ang ilang mga adlaw sa kapaitan.” Etiope alang kanako? Dili ba, gipagawas
11 Ang Makagagahom nga Yahweh ko ang Israel sa Ehipto? Mao usab ang
nag-ingon: “Ang adlaw nagkaduol na. akong gibuhat sa taga Pilistea gikan sa
Padad-an kog dakong gutom ang Caftor ug ang Aram gikan sa Kir?
kayutaan. Dili kagutom sa pan o kau- • 8 Gitutokan ko ang imong makasasa-
haw sa tubig kon dili, sa pagpamati sa lang gingharian nga buot kong papason
pulong ni Yahweh. ibabaw sa yuta. Apan dili ko kini mahimo
12 Ang katawhan magsusapinday
sa hingpit sa katawhan ni Jacob.
9 Mao kini ang akong gisugo: Ayagon ko

tabok sa kadagatan; maglibutlibot ang nasod sa Israel sa kanasoran sa ingon

peta matuman sa lainlaing paagi. Mabasa • 9.8 Ang misunod sa mga hulga sa 9:1-6 ug
dinhi ang panagna sa kagutom ug kauhaw 9-10, mao ang pagpasalig sa mga propeta: Ang
alang sa pulong sa Ginoo, nga sa ulahing mga Ginoo dili moguba sa Israel sa hingpit – magbilin
adlaw, timaan sa magtotoo. siyag Salin aron matuman ang Iyang mga Saad.
AMOS 9 816

nga walay makalusot nga balas. 10 Manga- ang adlaw nga ang magdadaro makaapas
matay ang tanang makasasala sa akong sa mangangani. Ug ang maghimo sa bino
katawhan nga nag-ingon, ‘Ang daotan dili hiapsan sa mamumugas. Motulo ang kabu-
makaapas nato.’ kiran sa tam-is nga bino ug magduga ang
tibuok kabungtoran sa lana.
• 11 Nianang adlawa patindogon ko pag- 14 Dalhon kog balik ang hininginlan
balik ang nahugnong balay ni David, tapa- kong katawhan, ang Israel. Tukoron nila
kan ang mga ginga ug patindogon ang pag-usab ang nagusbat nga syudad ug
mga paril nga nangaguba. Ako kining ilang puy-an. Magtanom silag parasan ug
tukoron pag-usab ingon sa kaniadto. manginom sa ilang bino. May prutasan na
12 Buntogon nila ang salin sa Edom ug
sila ug mangaon sila sa mga bunga. 15 Ipa-
ang kasikbit nga kanasoran diin gisangpit hiluna ko sila sa kaugalingon nilang nasod
ang akong ngalan.” Mao kini ang giingon ni ug dili na sila lukaton sa yuta nga gihatag
Yahweh. Siya ang mobuhat niini. ko kanila,” nag-ingon si Yahweh nga in-
13 Nag-ingon usab si Yahweh: “Moabot yong Diyos.

• 11. Sa 9:11-14, gisulat nga human sa naggamit sa Griyego nga hubad sa Biblia, nga
pagkabihag sa Israel, anaa ang saad sa umaa- sa makadaghan nakausab sa kahulogan, dili
bot nga paghiusa sa 2 ka gingharian, sa Israel kay nasukwahi sa original nga teksto kon dili,
ug sa Juda, sa pagkausa ka katawhan sa tungod sa dagan sa panahon, nag-anam og
Diyos. kaklaro ang pagsabot sa mga Judio sa kabu-
Si apostol Santiago mahinumdom niining but-on sa Diyos! Pananglitan, dinhi si Amos
maong saad aron pagpakita sa kabubut-on sa naghisgot sa Israel nga “mipukan sa mga
Ginoo nga milangkob sa Iyang Kaluwasan, nasod” nga adtong panahona daw dakong
nga naangkon ni Jesus, alang sa tanang kana- pabor gikan sa Ginoo. Apan ang mga Judio
soran, dili lang sa Israel (tan-awa ang Buhat nga ulahing naghubad sa Biblia sa laing pinu-
15:16). Mamatikdan nga si Santiago nagkutlo longan, naghisgot sa “mga nasod nga mangita
sa maong teksto nga lahi na og porma suma- sa Ginoo.” Kay ang mga propeta nagpadayon
la sa atong mabasa dinhi. Kay ang apostoles pagpamalandong sa plano sa Ginoo.
OBADIAS
Si Obadias nagsulat tingali sa mga tuig human sa 500, ug sa wala pa ang pagbuntog
sa Edom sa tuig 312. Ang iyang sinulat puno sa panawagan sa panimalos, nga sa
kailadman, nagpakita sa iyang pagtoo sa hustisya (katarong) sa Ginoo.

Batok sa Edom 9
Ang imong mga mangugubat, O Teman,
Jer 1
Ang panan-awon ni Obadias. Mao ni ang mangahadlok;
49:9-
giingon ni Yahweh mahitungod sa Edom. ihawon ang tanang gikan sa bukid Esau.
16
Nabalitaan namo kang Yahweh, ug usa ka 10
Tungod sa panamastamas batok ni
sinugo gipadala sa kanasoran nga moingon: Jacob, imong igsoon,
“Mangalsa ta batok sa kaliwatan ni Esau.” pakaulawan ug laglagon ka sa kahang-
2
Himoon ko ning gamay sa mga nasod. toran.
Tamayon ka pag-ayo. 11
Nagbarog ka lang ug nangyugpos
3
Mahisalaag ka sa imong kamapahitas- dihang gidala sa wala hiilhing mga tawo
on; ang bahandi;
ikaw nga nagpuyo sa mga siak sa dihang nanulod ang mga langyaw sa
pangpang. ganghaan,
Ibabaw sa kabukiran nahimutang ang ug giripahan ang Jerusalem.
imong pinuy-anan. Sad-an ka sama nila.
Nakaingon ka sa kaugalingon: 12
Ayawg anha aron magtan-aw lang ug
“Kinsa man ang makapahagsa nako?” magpasiatab tungod
4
Bisan tuod nanganawkanaw ka sa katalagman nga nahiagoman sa imong
sama sa naglupad nga agila; igsoon.
bisag naghimo ka sa imong salag Ayaw pagmaya sa pagkagun-ob sa Juda,
taliwala sa mga bitoon, ni manghambog sa iyang pagkalaglag.
hagsaon tikaw pag-usab. 13
Ayawg agi sa ganghaan sa akong
5
Kon ang kawatan moanha sa kagabhion, katawhan
Unsang katalagmana ang naghulat nimo? sa adlaw nga sila pakaulawan;
Dili ba kaha nga kana sila mangukadyang ni motamihid sa ilang katalagman
hangtod nga matagbaw sa ilang madala? sa adlaw sa ilang kalisdanan;
Kon ang mamumupo sa mga ubas ni manghilabot sa ilang kabtangan
motrabaho sa imong parasan, sa adlaw nga sila unya laglagon.
dili ba kaha magbilin lang sila sa mga 14
Ayawg hulat sa mga kinasang-an
hagdawonon?’
6 aron pagpatay sa nangikyas;
Sud-ongag giunsa pagpangawat ang
o pagbudhi sa nahibiling buhi
Esau;
bisan ang tinagoang bahandi ini gilakip sa adlaw sa ilang katalagman.
15
pagkawat. Kay duol na ang adlaw ni Yahweh
7
Ang imong kaabin moduot nimo sa alang sa tanang kanasoran.
utlanan; Ingon sa iyang gibuhat sa usag usa,
budhian ka sa kahigalaan nga nakigsalo mao sab ang iyang buhaton kanimo.
nimo. Ang tanan mong binuhatan mosumbalik
ra nimo.
Is 8
Mipahayag si Yahweh: Dili ko ba diay 16
19:11
Ingon nga nakainom ka sa akong
laglagon balaang bukid,
ang maalamon sa Edom anang adlawa, moinom sab ang tanang kanasoran sa
ug kuhaan sa kaalam ang bukid Esau? palibot

PAGE 817
OBADIAS 818

hangtod nga mapuno... Ang gikan sa kapatagan
Sama ra unya sila nga wala magpuyo manganha sa yuta sa mga Pilisteo;
dinha kaniadto. Mopuyo sila sa Efraim ug sa Samaria.
17
Apan may mga mahibilin sa bukid Sion - Si Benjamin manag-iya sa Gilead.
20
balaanon ang nahibilin. Ang hininginlang mga Israelita
Ang kaliwatan ni Jacob moangkon nga tua sa Canaan moangkon sa Fenicia
sa kaugalingong kabilin. hangtod sa Sarepta.
Mal 18
3:19
Ang nasod ni Jacob mahimong kalayo, Ang hininginlang Israelita gikan sa
ug ang kang Jose sigang nagdilaab; Jerusalem
apan ang kang Esau, dagami nga hutdon nga naa na karon sa Sefarad
pagsunog. manag-iya sa kalungsoran sa Negeb.
21
Walay mahibilin sa banay ni Esau; Mga manluluwas manungas sa bukid
mao ni ang giingon ni Yahweh. Sion,
19
Ang katawhan sa Negeb manimuyo aron magmando sa kabukiran sa Esau.
sa kabukiran sa Esau. Unya, maghari si Yahweh.
JONAS
Adunay pipila sa atong panahon karon nga masayop bahin sa kinaiya ining maong
libro, ug mangutana kon tinuod ba nga nabuhi si Jonas, ug nga nakapuyo sa sulod sa tiyan
sa isda sa tulo ka adlaw.
Ang Jonas istorya, apan ang tagsulat angayan lang nga ilhon nga propeta kay klaro
kaayo nga nagpadayag siya sa mga kamatuoran nga nalimtan na sa iyang katalirongan.
Kining makalingaw nga sugilanon wala magsaway sa mga nagsimba sa diosdios o sa
mga tawo nga wala magtoo og Ginoo kondili, nagsaway sa diyosnon nga mga Judio, kinsa
midukot sa ilang nasyonalismo (paghigugma sa nasod), ug dali nga nakalimot nga ang
Ginoo, Ginoo sa tanang katawhan.

Gipadala ni Yahweh si Jonas sa Ninive mga tripulante ug nanawag ang tagsa-
• tagsa sa ilang dios. Aron mogaan ang
1 wehMidangat
1
2H
14:25
ang mensahe ni Yah-
kang Jonas, anak ni Amittay. barko gipangitsa nila sa dagat ang mga
2
“Lakaw sa Ninive, ang bantogang karga. 6 Adtong tungora si Jonas nga Mt
8:24
syudad ug walihi ni batok sa iyang bi- didto sa luwang sa barko maayo
nuhatan kay nasayod ko sa iyang ka- kaayong paghinanok. Hiabtan siya sa
daotan.” 3 Apan nakahukom si Jonas kapitan ug giingnan: “Uy! giunsa god
pagsibat ug pag-adto hinuon sa Tarsis. nimo pagkatulog dinhi? Bangon ug
Milugsong siya sa Joppe ug nakit-an tawga ang imong dios. Tingalig maka-
niya ang barko nga moadto sa Tarsis. hunahuna pa nato ug dili motugot nga
Busa, milukat siyag tiket. Misakay siya mangamatay ta dinhi.”
ug nagpahiluna sa luwang sa barko. 7
Nagsultihanay ang mga tripulan- Jos
7:14
Mokuyog siya padulong sa Tarsis, layo ti: “O sigi, magripa ta aron matino
ni Yahweh. kinsa gyod ang nakaingon ining
4
Nagpaunos si Yahweh sa dagat. bagyoha.” Ila ning gibuhat ug si Jonas
Slm
107:
Dihay subasko nga naghulga nga ang natungnan. 8 Nangutana sila: “Ikaw
23- maguba ang barko. 5 Nalisang ang diay ang nakaingon sa atong gi-
30
Buhat
27:18

• 1.1 Si Jonas mibalibad sa tawag sa Ginoo; man ang nagbuhat sa tanan, mibati siya nga
tingali kay wala siya mobati sa responsabilidad sa responsabli sa tanan ug buot niyang luwason ang
kaluwasan sa gikasilagan nga taga Ninive. mga tawo ug mga baka (4:11) nga walay pagtan-
Natulog siya samtang ang taga barko nga mga aw sa ilang rasa o relihiyon. Si Jonas
maayong pagano, naningkamot pagluwas sa naghulagway adtong mga magtotoo nga, bisag
barko (bisag dili ni relihiyoso nga buluhaton pero nakaila sa Ginoo, nagbaton og dyotay ug
nakapainteres ni Jonas). Si Jonas malipay nga masukolon nga espiritu, ug naglimod sa mga
maghunahuna sa silot nga ipahamtang sa Ginoo maayong buhat sa mga tawo nga walay relihiyon
sa mga pagano sa Nineve. Mireklamo siya sa kay nahadlok sila nga ang mga tawo mohimog
kaluoy sa Ginoo nga gipakita sa taga Ninive kay pagtandi nga dili maposlanon sa kristyanos.
madaot ang iyang dungog. – Ang pagkakabig sa taga Ninive (Lc 11:30).
Ang Ginoo naggiya sa kalibotan sumala sa – Ang pagtandi sa tulo ka adlaw nga si Jonas
lapad ug maluluy-on nga panglantaw. Kay siya sa ilalom sa isda (Mt 12:40).

PAGE 819
JONAS 1 820

dangatan karon? Tug-ani mi, taga diin gipapahawa ko nimo sa imong
ka? Unsay imong nasod? Ang imong atubangan;
hinunoa nagtan-aw gihapon ko
nasyonalidad?” 9 Si Jonas mitubag: sa imong balaang Templo.
“Hebreo ko ug gisimba ko si Yahweh, 6
Gitabonan ko sa tubig kutob sa liog;
ang Diyos sa langit nga nagbuhat sa lawom nga bung-aw naglibot nako,
naputos ang akong ulo sa lato.
dagat ug sa yuta.” 10 Giabot silag 7
Mipadailos ko sa sukaranan sa kabu-
kahadlok, ug giingnan siya: “Pag- kiran,
kangil-ad sa imong gi-buhat!” Nasayod ug gilibotan sa mga ali sa ispidno,
sila nga milikay siya ni Yahweh. Kay apan gisapwang ko nimo gikan sa bung-
aw,
gitug-anan sila sa nahitabo. 11 “Unsay O Yahweh, akong Diyos.
among buhaton nimo aron molinaw 8
“Sa nagkaluya na ang akong kalag,
ang dagat? Ug misamot pagkusog ang nahinumdom ko ni Yahweh,
subasko. ug nag-ampo sa imong atubangan
sa imong balaang Templo.
12
Miingon siya: “Alsaha ko ug iitsa 9
Ang nagsimba sa walay hinungdan
sa dagat ug molinaw na. Nasayod ko nga mga diosdios, naulawan.
10
nga tungod ni nako.” Apan ako, uban sa mga awit sa
pagdayeg
13
Bisan pa ana naningkamot giha- maghalad nimog mga sakripisyo.
pon ang mga tripulanti pagbugsay pa- ang gihimo kong panaad nga balaanon,
dulong sa baybayon. Apan napakyas akong tumanon.
ang kaluwasan gikan kang Yahweh,
sila kay ang subasko misamot kaku- akong Diyos.”
sog. 14 Busa, gitawag nila si Yahweh: “O 11
Unya, gisugo ni Yahweh ang isda ug
Yahweh, ayaw intawon itugot nga ma- gibugwak si Jonas sa mamala.
laglag mi tungod sa paghunos namo sa Ang pakakabig sa Ninive
kinabuhi ining tawhana: “Ayaw mi 1
Sa ikaduhang higayon midangat
pakasad-a sa pagpabanaw sa ino- 3 kang Jonas ang mensahe ni
senting dugo. Kay ikaw, Yahweh, ang
Yahweh 2 “Lakaw sa Ninive, ang
nagbuhat ini sumala sa imong gitoohan
syudad nga bantogan. Pahibaloa sila sa
nga maayo.”
15
mensahe nga akong gihatag kanimo.”
Busa, giitsa nila si Jonas sa dagat, 3
Tungod sa pagtahod sa pulong ni
ug mibanos ang kalinaw. 16 Tungod ini, Yahweh, si Jonas miadto sa Ninive.
nahadlok ni Yahweh ang mga tawo. Dako kaayo ang maong syudad nga
Naghalad silag sakripisyo ug naghi- tabokonon sulod sa tulo ka adlaw.
mog mga balaang panaad kaniya. 4
Busa, human sa usa ka adlaw niyang
Si Jonas sulod sa tiyan sa isda binaktas nagsugod siya pagwali: “40
Job 1
ka adlaw na lang ug laglagon na ang
Si Yahweh nagpaangay og dakong
7:12
Mt
2 isda nga milamoy ni Jonas. Nagpabilin
Ninive.”
5
12:40 siya sa tiyan sa isda sulod sa tulo ka gabii. Ang katawhan sa Ninive mitoo sa Jl
Lc 1:14
11:30
2
Samtang si Jonas didto sulod sa tiyan sa Diyos. Gisugdan nilang tanan ang pag- Es
isda nag-ampo siya kang Yahweh, iyang puasa, gikan sa bantogan ngadto sa ki- 4:1
Lc
Diyos:
3
Sa akong kalisdanan gitawag ko si namayukmokan ug nagsul-ob silag 11:30

Yahweh, sako.
6
ug mitubag siya nako; Pagkabalita ini sa hari sa Ninive
gikan sa tiyan sa ispidno imong nadung- mikanaog siya sa trono ug gihubo ang
gan
ang akong tingog dihang gitawag tikaw. harianong kupo. Gisul-ob niya ang
4
Imo kong giitsa sa bung-aw bisting sako ug milingkod sa abo.
sa kinauyokan nga bahin sa dagat, 7
Nagpakanaog siyag kamando-an sa
ug naglilo nako ang tubig tibuok Ninive: “Sa pagbuot sa hari ug
ang tanan mong bul-og ug balod
midasmag nako ug natabonan ko. sa kadagkoan, walay tawo o hayop,
5
Unya nakahunahuna ko: toril sa mga karnero o baka nga
821 JONAS 4

motilaw sa bisag unsa; dili sila mokaon syudad ug miadto sa sidlakang bahin
ug moinom. 8 Hinunoa, pasul-oba diin nagtukod siyag kapasilongan ug
silang tanan og sako. Ang matag-usa milingkod ubos sa landong. Buot
motawag og kusog sa Diyos. Biyai na niyang makasaksi sa mahitabo sa
ang daotang binuhatan ug kapintas. Ninive.
Jl 9
2:14
Kinsay nasayod? Basig molunga ang 6
Busa, gipaangayan siya ni Yahweh
Job
16:17
Diyos sa hilabihan niyang kasuko ug og bagon aron malandongan siya ug
luwason ta.” mahayahay ang iyang gibati. Tuod
10
Mt
12:41
Pagkakita sa Diyos sa ilang man nalipay kaayo si Jonas sa maong
gibuhat, giunsa nila pagbiya ang tanom.
daotang binuhatan, naluoy siya. Busa, 7
Apan pagkasunod adlaw, kaadla-
wala niya ipadayon ang hulga paglag- won pa, gihugpaan ni sa ulod ug na-
lag nila. laya. Pagbuot ni Yahweh. 8 Pagsilang sa
adlaw, si Yahweh nagpadala og maka-
Gihigugma sa Diyos ang sunog nga hangin gikan sa sidlakan.
matag-usa
Midilaab ang kainit sa adlaw sa ulo ni
Lc 1
Apan wala mahimuot si Jonas Jonas nga nakaluya niya. Miingon na
15:28
4 ini. Hinunoa nasuko siya pag-ayo. sab siya: “Maayo pa nga mamatay ko
Ex
34:6-
2
Nag-ampo siya ug giingnan niya si kay sa mabuhi.”
9
7 Yahweh: “O Yahweh, dili ba mao man ni Unya, gipangutana sa Diyos si
ang akong giingon samtang didto pa Jonas: “May katungod ka ba nga
ko sa amoa. Mao bitaw nga misibat ko masuko bahin sa bagon?” Si Jonas
sa Tarsis. Nasayod ko nga mabination mitubag: “Ako ning ikasuko, igo ra nga
ug maluluy-on ka nga pagka Diyos. buot kong mamatay.”
10
Dili ka daling masuko; ug hupong sa Nag-ingon si Yahweh: “Nabalaka
gugma. Molunga dayon ka pagpaham- ka sa tanom nga wala nimo hagoi
tang sa silot. pagpatubo. Mitubo ni sa usa lang ka
1H 3
Ako kang Hangyoon tika karon, gabii, dayon namatay.
19:14
11
Tb Yahweh, kuhaa na ang akong kinabuhi. Apan ang Ninive may kapin sa Mal
1:11
3:6
Mas maayo pa nga mamatay ko kay sa 120,000 ka katawhan. Dili gani sila Reb
7:9
mabuhi.” makaila sa tuo o sa wala. Gawas pa
4
Apan mitubag si Yahweh: “Unsay daghan kaayo silag baka. Dili ba ko
katungod mo nga masuko?” mabalaka anang syudara nga banto-
5
Unya, mipahawa si Jonas sa gan?”
MIKEAS
Si Mikeas katalirongan ni Isaias. Naghisgot siya sa susamang sitwasyon, apan dali ra
sab nga mailhan ang kalainan sa duha: Si Mikeas gikan sa baryo; samtang si Isaias, inila
ug maalamon nga tawo.
Si Mikeas gikan sa Moreset, balangay daplin sa kapatagan, diin ang kasundalohan sa
Asiria ug Ehipto molabay. Sinati kaayo niya ang kalisod ug kadaot sa gubat, ug ang
panglupig nga naangkon sa mga mag-uuma. Usa ana ka adlaw, ang Ginoo nagtawag niya
ug gihatagan siyag kalig-on, hustisya, ug kaisog sa pag-adto ug pagpanghimaraot sa mga
sala sa Israel. Nagsulti siya sa ngalan sa Ginoo, nga walay nahigugma, ug maisogon
niyang gipanghimaraot ang mga inhustisya nga gibuhat bisag asa. Sama ni Isaias, diha sa
pagpanghimaraot sa katilingban nga iyang gipuy-an, nagbalita siya sa kauswagan nga
gitapigan sa Ginoo alang sa Jerusalem sa umaabot nga mga adlaw.
Ang ubang pulong ni Mikeas nga gipadayag sa Israel, kang kansang pagkabungkag
umaabot na, gipangusab sa kadugayan aron pagpahaom ini sa situwasyon sa Jerusalem ug
sa gingharian sa Juda, dihang miagi sab sila sa susamang krisis.

1
Mao ni ang mensahe ni Yahweh nga Samaria? Unsay sayop sa nasod ni Juda? Dili
1 midangat kang Mikeas, ang taga Moreset. ba ang Jerusalem?
Panahon to sa paghari ni Yotam, Ahaz ug Eze- 6
Busa, himoon ko ang Samaria nga usa
kias sa Juda. Nadawat ni niya sa mga panan- ka bungdo sa mga tipaka; usa ka dapit alang
awon mahitungod sa Samaria ug Jerusalem. sa parasan. Akong katagon ang iyang
kabatohan sa walog ug mawad-an na nig
Batok sa Samaria ug Jerusalem
sukaranan.
• 2 Pamati, kamong tanan nga katawhan. 7
Pulpogon ko ang tanang larawan nga
Papaminawa pod ang yuta ug ang tanang kinulit ug sunogon ang hugaw niyang dios-
naa ini. Pasaksiha si Yahweh batok ninyo dios. Himoon ko nga pundok sa basura ang
gikan sa iyang balaang templo. tanan nilang diosdios nga hinimo sa kinitaan
3
Sud-onga si Yahweh nga nagpaingon sa usa ka puta. Sa ingon mobalik ni sa puta.
Am 8
4:13
dinhi gikan sa iyang nahimutangan. Nanaog Tungod sa maong katarongan nagbango- Is
10:26
siya ug naglakaw ibabaw sa kayutaan. tan ko ug nagbakho. Nagtiniil na lang ug Jer
4
Sa ubos niya natunaw ang kabukiran nga naghubo. Mouwang sama sa iro ug magbakho 8:18
sama sa talo diha sa kalayo. Nabuksan ang sama sa ostrik. 9 Kay ang iyang samad dili gyod
kawalogan dungan sa pagbunok sa ulan sa maalim. Gani miabot na ni sa Juda. Milukop na
mga bakilid. sa ulohan nga mao ang Jerusalem.
5 10
Mao ni ang nahitabo tungod sa sala ni Ayaw pagsadya sa Gat. Pagminghoy ug
Jacob; tungod sab sa kasaypanan sa iyang pagbakho sa Aco. Ligid sa abog didto sa Bet-
kaliwatan. Unsay sala ni Jacob? Dili ba ang lefra. Palanoga ang budyong. 11 O, katawhan

• 1.2 Ang Ginoo mobiya na sa Templo diin ubang nasod aron pagsuta sa gisulti ni Mikeas:
siya nagpuyo; natago siya pag-ayo ug gani Ang bahandi sa nasod gidapat sa mga butang
nakalimtan na sa tanan. nga walay hinungdan sama sa mga diosdios ug
1:5 : Ang unang sala sa mga gingharian sa pamuta adtong panahona.
Israel ug Juda naa sa mga ulohan nilang syudad.
Kini mao ang mga syudad nga nakadaot sa Sa 1:8: nagtiniil ug hubo, gawas sa sako, nga
nasod; kadtong nabuhi tungod sa pagpahimulos mao ang gisul-ob sa mga bihag (tan-awa ang Is 20).
sa mga mag-uuma nagpuyo sa mga syudad, ug Sa 1:10: Si Mikeas nagtagna sa bag-ong
didto ang mga bahandi sa yuta gihimong mga pagsulong ug gihulagway ni pinaagi sa pag-
palasyo alang sa pipila. duladula sa mga ngalan sa lainlaing ang-ang nga
Ato lang lantawon ang mga ulohang syudad sa maagian.
PAGE 822
823 MIKEAS 3

sa Safir! Ayaw paanhaa ang mga lumolupyo 5
Sa tinuoray wala gyoy makit-an sa
sa Sanan. Pagbangotan og maayo Bet-Ezel tibuok pundok ni Yahweh nga moban-
kay gikawat ang imong mga bahandi.
12
Mikurog ang katawhan sa Marot dihang tay sa imong uma.
6
midangat na ang katalagman sa ganghaan Unsay imong ikasulti ana? Kay
sa Jerusalem. Gikan ni ni Yahweh. wala may tubag. Dili molabay ang
13
Sangoni ang mga kabayo sa karwahe, kaulaw. Ig-on ang nasod ni Jacob ining
kamong katawhan sa Lakis. Nakit-an diha
nimo ang pag-alsa sa Israel. Tungod nimo
mga pulonga.
7 Os
ang Sion nakasala. 14 Busa, gikinahanglan Mitubag sila: “Nagkaluya na ba ang 9:7
nga bayran ang Moreset-Gat. Ang panimalay gahom ni Yahweh? Mao ba ni ang iyang
ni Aksib nagluib sa mga hari sa Jerusalem. paagi aron pagsulbad ini. Dili ba siya
15
Katawhan sa Maresa, dad-on pod nako makadasig sa katawhan nga nagsubay
ang mag-ulipon ninyo. Ang labing importan-
ting mga tawo sa Israel motungas sa Adulam. sa katarong?”
8
16
Paupaw mo alang sa pinangga ninyong Apan kamo ang nagdaugdaog sa 24:12-Dt
anak. Sama ka upaw sa agila kay bihagon akong katawhan. Kamo ang iyang ka- 13
sila layo ninyo. away. Gihuboan ninyo sa sapot ang
Batok sa mga dato molabay dinhi nga masaligon. 9 Gipa- 22:21Ex
•1
pahawa ninyo ang kababayen-an sa Dt
Pagkaalaot sa mga naglarawg ilang namingawang pinuy-anan. Gihi- 2H
27:19
2 ngil-ad ug nagplanog daotan kawan ninyo hangtod ang ilang kaba- 4:1 Ne
bisan sa ilang higdaanan! Pagkabun- taan sa akong panalangin. 5:5
tag, buhaton dayon ni kon makahimo 10
Karon, paminaw. Barog! Lakat!
na sila. Sigi, padayon! Kamo ang nanglakaw
2
1H
21:1-
Kon magustohan nila ang kauma- nga hiniktan sa pisi.
4 han, ilang ilogon. Gusto ba silag mga 11
Kon moanha ang usa ka limbo-
Is
5:8 balay? Kuhaon ni. Dakpon nila ang ngan ug moingon: “Walihan tamo
Am
4:1 tag-iya ug ang iyang panimalay. Ang bahin sa bino ug sa isog nga ilimnon.”
tawo ug ang kabtangan ilang kuhaon. Siya ang propeta sa maong katawhan.
3
Mao nga nag-ingon si Yahweh:
Pulong nga makalipay
“Naglaraw kog daotan batok ining
12
tanang kaliwatan. Wala gyoy maka- Tigomon tamo, katawhan ni Jacob.
Akong pundokon ang salin sa Israel. Dunga-
ikyas. Dili na mo makalakaw nga inisa non ko silag dala ingon sa karnero ngadto sa
ang mga ulo. Kini mao na ang panahon toril, sama sa toril ngadto sa sibsibanan.
13
Uban sa usa ka pangulo taliwala nila. Sud- Is
sa kadaotan.” 52:11
4 onga! Nag-una nila ang ilang hari. Nag-una si 62:10
Nianang adlawa mag-awit silag Yahweh nila!
pagbugalbugal. Madunggan ang hilabi-
hang kapait nga pagbangotan. “Gihut- Ang katawhan gidaugdaog sa mga
dan mi sa among kabtangan sa pangulo ug propeta
•1
Unya, miingon ko: “Kamong
lungsod nga among gipuy-an. Kinsay Is

makapalingkawas namo sa mga da- 3 nangulo sa banay ni Israel, dili ba
5:20
Os
5:1
otan nga nagpahatpahat sa among ka- katungdanan man ninyo nga masayod
umahan?” unsay husto? 2 Apan gikaligutgotan

• 2.1 Iyang gipanghimarot ang mga ni Mikeas. Tingali gidugang na lang ni dinhi sa
mapahimuslanon; kadtong kanunayng nag- kaulahian (tan-awa ang Ez 34).
gamit sa legal nga pamaagi aron pagdaugdaog Iyang gipanghimaraot kadtong kasagaran nga
sa gamayng mga tawo. Dili nato kalimtan nga responsabli: Ang kadagkoan sa sibil ug
ang Biblia dunay batakang balaod – nga nag-una relihiyoso nga panggamhanan.
sa bisag asa nga nasod – aron pagpanalipod sa
mga katungod ug kinabuhi sa mga kabos, mga • 3.1 Bisag asa, naay mga propeta. Nahimo
byuda, ubp.. (tan-awa sa Dt. 23:16). silang propeta sa samang paagi nga gipili ang
Ang tanan hinuon naglagot sa propeta nga usa ka tawo sa usa ka posisyon. Gihimo nila ang
nagsamok sa naandang inhustisya. pribado nga pangonsulta bahin sa kaugmaon
Ang bersikulo 12-13 daw dili gikan sa kamot ug maayong suwerte. Apan ang tinuod nga
MIKEAS 3 824

ninyo ang maayo ug gihigugma ang nagna ang iyang kaparian tungod sa
daotan. salapi, apan nagsalig lang gihapon sila
Inyong gigisi ang panit sa akong ka- ni Yahweh. Nag-ingon sila: “Wala ba si
tawhan; ang karne sa ilang kabukogan. Yahweh sa atong taliwala? Walay ka-
Ez
34:10
3
Inyong gikaon ang karne sa akong daot nga modangat nato.” 12 Busa, Jer
26:18
katawhan ug gipamalian sa ilang bu- tungod nimo ang Sion mahimong usa Mt
23:38
kog. Gihiwahiwa ninyo daw unod nga ka uma. Ang Jerusalem, bungdo sa
lutoon ug gibahinbahin nga daw karne mga tipaka sa nangalumpag. Ang
alang sa kolon.” bungtod sa templo mahimong lasang
Jer
11:11
4
Inig sangpit nila dili sila tubagon ni nga may balaang mga bato.
Yahweh. Tagoon kanila ang iyang
• 1
Sa kataposang adlaw ang bungtod
nawong tungod sa ngil-ad nilang bi- 4 nga pinuy-anan ni Yahweh ipahiluna
nuhatan. sa kinatas-ang kabukiran. Magbuntaog ni
5
Mao ni ang gisulti ni Yahweh sa ibabaw sa kabungtoran 2 diin maghugop Is
mga propeta nga nagdala sa akong ang tanang kanasoran. Moingon sila:” Dali, 2:2-
mangadto ta sa bukid ni Yahweh, sa pinuy- 4
katawhan sa dalan nga daotan. Jer
anan sa Diyos ni Jacob. Hinaot nga tudloan 51:44
Nagsinggit mo: ‘Kalinaw’ kon may ta niya sa iyang agianan ug magsubay sa Ag
pagkaon mo. Apan alang adtong walay iyang dalan. Kay ang pagtulun-an gikan sa 2:7
Zac
ikahungit sa baba nagsinggit mog Sion ug ang pulong ni Yahweh gikan sa 8:20
Jerusalem. Mt
Zac
13:3
‘Gubat.’ 6 Busa, moabot kaninyo ang 3
Magmando siya sa kanasoran. Husayon 5:14
kagabhion nga walay panan-awon ug niya ang kasungian sa katawhan. Tiltilon ang
ang kangitngit nga walay mga tagna- ilang mga espada aron mahimong mga punta
tagna. Ang adlaw mosalop alang sa sa daro. Himoong galab ang ilang mga pana.
Ang kanasoran dili na makiggubat sa ubang
mga propeta ug modulom ang pana- kanasoran. Dili na sila bansayon alang sa
hon alang nila. gubat. 4 Hinunoa, ang tagsa-tagsa moling-
7
Unya, panghimaraoton ang mga kod nga malinawon ug gawasnon ubos sa
manalagna ug pakaulawan. Tabonan kahoyng igera, o ubos ba sa kahoy sa kauga-
lingong tanaman kay nagsulti si Yahweh, ang
nila ang nawong kay walay tubag Diyos sa kagahoman. Ez
gikan sa Diyos. 8 Apan ako, napuno ko 5
Samtang ang nagkalainlaing katawhan 34

sa gahom, sa espiritu ni Yahweh, sa manglakaw sa ngalan sa kaugalingong dios,
kita sab manglakaw sa ngalan ni Yahweh,
kaangayan ug sa kaisog. Ipadayag ko ang atong Diyos hangtod sa kahangtoran.
kang Jacob ang iyang kalapasan ug 6
Nag-ingon si Yahweh: “Anang adlawa
kang Israel ang iyang kasal-anan. tigomon ko ang mga piangon ug pundokon
9
Paminawa ni, mga pangulo sa na- ang mga bihag ug sinakit. 7 Himoon ko ang
mga piang nga nahibilin ug ang mga
sod ni Jacob, mga hari sa banay ni Is- gihinginlan nga gamhanang nasod. Si Yahweh
rael. Gitamay ninyo ang hustisya ug gi- ang maghari nila didto sa Sion gikan karon
Hb
tuis ang katarong. 10 Gitukod ninyo ang hangtod sa kahangtoran.
2:12 8
Sion sa dugo ug ang Jerusalem sa Ikaw toreng-lantawanan sa mga karnero,
O syudad sa Sion, syudad sa hari, ibalik ka-
Is
1:23
mga krimen. 11 Ang iyang mga pangu- nimo ang kanhi mong kamandoan, ang ging-
lo nanghukom tungod sa suborno. Na- harian sa mga anak nga babaye sa Jerusalem.

papel sa propeta wala sa paghaw-as sa mga tawo maong tunglo, dili ni kalimtan sa mga
sa ilang kalisod (kinsa mibayad niya sa iyang katalirongan ni Jeremias (Jer 26:18).
kaalam o limbong), apan naa sa pagsalikway sa
daotan. • 4.1 Dinhi makita ang pakigpulong nga
Sa 9-11, iya na sab nga gitulisok ang mga sama sa kang Isaias 2:2. Ang mga bersikulo 9-
pangulo ug tinugyanan sa kagamhanan nga 10 nagbalita sa Pagkabihag. Lahi ang teksto 11-
mibati nga gipanalipdan sila sa kasakit ug 13: Naghisama kini sa balak ni Isaias bahin sa
kagubot nga mihugpa sa nasod. Ang dako ug Sion, ang dili mapokan (tan-awa ang Is 29:1 ug
dugay na nga pagsalig sa Jerusalem, nga mao 31:4).
ang syudad nga gipanalipdan sa Ginoo, mao ni Ang bersikulo 6-7 nagpadayag sa pasalig sa
ang nagpaluyo ngano nga bungkagon ang katawhan sa Diyos sa taliwala sa mga daotang
Jerusalem. Human sa 80 ka tuig sukad ining pwersa sa kalibotan.
825 MIKEAS 6
9
Karon, nganong naghilak ka? Tungod ba Kon sulngon ang atong yuta sa taga Asiria
kaha kay wala kay hari ug nangalaglag ang ug manimuyo sa atong teritoryo,
imong magtatambag? Nganong naghigwaos mopatunga ta batok niya,
Ez ka sama sa babayeng nagbati. 10 Pag- Dili usa, hinunoa pito ka magbalantay, ug
38:8
limbaglimbag ug singgit, O anak nga babaye walo ka pangulo.
sa Sion, nga daw babayeng nagbati. Kay 5
Sa espada maghari sila sa Asiria. Sa
karon mopahawa ka na sa syudad. Adto ka Babilonia, sa sulab nga walay sakob. Ila tang
na magkampo sa kaumahan. Adto sa luwason sa taga Asiria
Babilonia diin luwason ka. Si Yahweh ang inig-abot nila sa atong dapit;
motubos nimo sa kamot sa mga kaaway. inigtunob na nila sa atong mga utlanan.
11
Apan karon daghang kanasoran mag- 6
Unya, ang nahibilin ni Jacob
hugpong batok ninyo. Nag-ingon sila: maanaa taliwala sa daghang katawhan.
“Pasagdi nga panamastamasan ang Jerusa- Sama sa yamog nga nangatagak gikan ni
lem. Pasiataban nato ang Sion.” 12 Apan wala Yahweh;
sila masayod sa hunahuna ni Yahweh. Wala Sama sa taligsik nga nangahulog sa
nila hisabti ang iyang katuyoan. Iya silang sagbot.
gipundok ingog mga binangan sa giokanan. Kay ang ilang paglaom wala sa tawo;
Dt 13
Barog ug giok, O Sion. Kay hatagan ko ni nagpaabot sila bisag unsa sa
33:17
Jer ikawg sungay nga puthaw ug kukong tumba- katawhan.
7 Gen
51:33 ga. Daghang katawhan ang imong pulpogon. Ang nahibilin ni Jacob maanaa 49:8
Ihalad kang Yahweh ang mga sinakmit nga taliwala sa daghang katawhan; Num
bahandi. Ang ilang mga manggad alang sa sama sa liyon sa kahayopan sa lasang; 23:24
Ginoo sa tibuok kalibotan. samag batan-ong liyon sa toril sa karnero,
14
Lig-ona ang mga paril sa imong kota. nga nagyatakyatak samtang naglibut-
Misulong na ang atong mga kaaway. Gusto libot,
nilang ig-on sa baston ang aping sa nagman nagkuniskunis sa iyang tukbonon ug
do sa Israel. wala makita ang makaluwas.
8
Ipataas unta ang imong kamot
Apan ikaw, Betlehem Efrata ibabaw sa imong mga kaaway
ug imo silang laglagon.
1S • 1 Apan ikaw Betlehem Efrata, 9 Ag
“Anang adlawa, si Yahweh nag-ingon:
16:1
2S 5 gamay kaayo ka nga halos wala Akong bugawon ang inyong kabayo:
2:22
Zac
7:8;
maapil sa banay ni Juda. Maggi- Gub-on ang inyong karwahe. 9:10
Is 10
7:14 Gun-obon ko ang inyong syudad
9:5 kan nimo ang maghari sa Israel. Ang ug lumpagon ang inyong kota.
11:1
Mt
iyang kagikan sukad pa sa kakaraa- 11
Wagtangon ko ang inyong mga diwata
2:6 nan, gawas sa bisag unsang panahon ug papahawaon ang inyong manalagna.
12
Wad-on ko ang kinulit nga estatwa;
nga atong nahibaloan. Ingon man ang balaang mga bato taliwala
2
Biyaan ni Yahweh ang Israel hang- ninyo,
tod nga matawo na sa babaye ang aron dili na mo magsimba
sa binuhat sa inyong kamot.
angayang pakatawhon. Unya, ang mga 13
Tumbahon ko ang mga balaang haligi
hininginlang kaigsoonan mamalik sa ug gun-obon ang tanan ninyong diosdios.
pundok sa katawhang Israel. 14
Sa nagdilaab kong kapungot panimas-
Jer 3
Mobarog siya ug magbantay sa lan ko ang kanasoran nga wala magsunod
23:4 nako.”
Slm
78:70
iyang toril sa kusog ni Yahweh, sa ma-
himayaong Ngalan ni Yahweh nga O akong katawhan unsa ba ang akong
nabuhat ninyo?
iyang Diyos. Manimuyo silang hilwas
• 1 Paminawa ang gisulti ni Yahweh Dt
samtang mahimo siyang bantogan sa
Slm
72:7 tibuok kalibotan. 4 Mao ni ang kalinaw. 6 kanako: “Barog ug padungga
32:1
Is
1:2

• 5.1 Apan ikaw Betlehem Efrata… (b. 1) giunsa pagkatuman kining panagna sa
Nagpasabot ni nga ang manluluwas maggikan sa pagkahimugso ni Jesus (Mt 2:6).
han-ay ni David kang kinsang kagikan naa sa
Betlehem. Dili kaayo klaro kon matawo ba siya • 6.1 O akong katawhan, unsa ba … (b. 3)
sa Betlehem, bisag daw naatubang ni Mikeas Si Yahweh nakiglantogi sa iyang katawhan: Ang
kining malinawon nga hari, nga natawo sa gugma sa Diyos ug ang walay pagtagad sa iyang
baryo, ngadto sa mga walay pulos nga hari sa katawhan.
ulohan. Sa kaulahian, daghan ang mitoo nga Ang mga Judio wala na masayod unsay gusto
ang Mesiyas matawo sa Betlehem: (tan-awa ang sa Ginoo. Kon naa sila sa kalisod, o bation ang
Jn 7:42). Ang Ebanghelyo ni Mateo nagpakita hilig sa relihiyon, maghunahuna sila sa mga
MIKEAS 6 826

ang kabukiran sa inyong gipangayo. nga mapaubsanon uban sa imong
Papaminawa ang kabungtoran sa in- Diyos.
yong pangaliyupo.” 9
Slm
Gitawag ni Yahweh ang syudad aron
2
50:6 Paminaw, O kabukiran sa mga re- maluwas ang nahadlok sa iyang ngalan.”
10 “
klamo ni Yahweh! Sukaranan sa kalibo- May bahandi ka ba nga tinikasan ug Lev
19:35
tan, hatagi ni sa imong pagtagad! Kay sukdanan nga kulang? 11 Motugot ba ko sa Os
inyong mga mini nga timbangan ug sinako 12:8
si Yahweh dunay sumbong batok sa nga dili hustong pagkatimbang? Pan
20:10
iyang katawhan. Makiglantogi siya ba- 12
O syudad kansang kadato napuno sa
hin ini kang Israel. kabangis. Ang mga lungsoranon nagsultig
Is 3 mga bakak. Mga tawo sila nga may malim-
43:23
“O akong katawhan, unsa ba ang bongong dila! 13 Tan-awa, gisilotan tamog
nabuhat ko kaninyo? Sa unsang paagi- dakong silot nga naggun-ob ninyo. Nagma-
ha nahimo ko nga inyong palas-onon? sulob-on mo tungod sa inyong kasal-anan.
14
Mokaon mo, apan dili matagbaw.
Tubaga ko. Kanunayng nagpangayo ang inyong kai-
4
Gipagawas tamo sa Ehipto; gi- ladman. Ang inyong maapsan dili ninyo
luwas sa yuta sa kaulipnan. Akong patyon. Ang makaipsot akong patyon sa
pinuti. 15 Magpugas mo, apan dili makaani. Dt
gipadala si Moises, Aaron ug Miriam Magpiga sa inyong olibo, apan dili makahilog 28:30
aron mag-agak ninyo. sa kaugalingon sa lana. Magpiga mog ubas,
5
O akong katawhan, hinumdomi apan dili makainom sa bino.
16
Gituman ninyo ang mga lagda ni Omri. 1H
ang gilaraw ni Balak nga hari sa Moab, Nagsunod mo sa binuhatan sa ginsakpan ni 21:25
ang gitubag kaniya ni Balaam, ang Ohab. Busa, pasagdan tamo nga malaglag.
anak ni Beor. Hinumdomi ang inyong Sa ingon ana ang mga lungsoranon mahi-
panaw gikan sa Sitim paingon sa mong tumong sa bugalbugal. Agwantaha
ninyo ang pagbiaybiay sa katawhan.”
Gilgal; giunsa ninyo pagkasayod ang
tarong nga dalan ni Yahweh.” 1
Pagkasubo sa akong gibati! Sama ko
6
“Unsay akong dad-on inig-anha ko 7 sa tigpamupo sa mga bunga panahon
sa ting-init, sa nanghagdaw sa parasan nga
kang Yahweh ug inigyukbo ko atu- walay ubas nga makaon. Walay bisag usa ka
bangan sa Diyos nga labing halang- bunga sa igera nga akong gikahidlawan.
don? Moanha ba ko nga dunay halad- 2
Nawala sa kalibotan ang makidiyosnon. Slm
14:1-
sinunog? O mga sakripisyo sa mga Walay makit-an bisan usa nga tarong. Ang 3
tanan nag-atang aron mamanhig ug
nating baka nga may usa ka tuig ang magpabanaw sa dugo. Ang usa mangita sa
Ex pangidaron? 7 Ikahimuot ba ni Yahweh lain ginamit ang baling. 3 Hanas kaayo ang Jer
34:20 4:22
kon may kaliboan ka laking karnero? O ilang kamot nga mobuhat og daotan.
nag-awas nga lanang ihilog? Maghalad Nangayog suborno ang mga opisyal. Nang-
hukom sila tungod sa kwarta. Ang mga
ba ko sa akong panganay alang sa gamhanan nanghukom sumala sa ilang
akong kasal-anan? Ang bunga sa gusto.
4
akong lawas alang ba sa akong kasay- Ang ilang kaayo sama sa lungon. Maot
pa sa tunokon nga tanom ang ilang hustisya.
panan?” Apan miabot na ang panahon pagsilot
Dt 8
10:12 “Nasayod ka na, O tawo, unsa ang sumala sa gitagna sa imong magbalantay.
Is
maayo. Ingon man ang gipangayo ni Karon mao na ang panahon sa kalibog.
1:17 5
Dili ka magsalig sa higala; ni maglaom
Os
2:21
Yahweh kanimo: pagbuhat sa hustisya, sa suod nga kauban. Bantayi ang imong Mal
Mt paghigugma sa kaluoy, ug paglakat ipanulti sa babaye nga imong ikadulog. 6 Kay 3:24
23:23

mahalon nga butang: Mga halad ug bisan gani – Ang paglakaw nga mapaubsanon uban sa
ang pagsakripisyo sa mga anak, sumala sa kos- Diyos: tan-awa ang Isaias.
tumbre sa mga pagano. Ang Salmo sa paglaom, nga nagtapos sa libro,
…pagbuhat sa hustisya, paghigugma… (b. gisukip lang dinhi sa kaulahian – sa panahon sa
8) Ang tubag mubo ug tin-aw: pagkabihag.
Ang kataposan (7:7) nahisama sa kang
– Buhata ang hustisya: kini ang mensahe ni Habakuk 2:4: Ang mga tarong nasayod nga
Amos. samtang naghari ang daotan, ang tarong
– Batia ang kaluoy: tan-awa ang Os 2:21. nagpadayon sa paglaom sa hustisya sa Ginoo.
827 MIKEAS 7
Mt ang anak nga lalaki nagtagad sa iyang magpabilin ang kayutaan nga nagmingaw
10:35
Lc amahan isip buang. Misukol ang anak nga tungod sa iyang lumolupyo ug sa ilang binu-
12:53 babaye sa iyang inahan. Ang mga binalaye hatan.
14
batok sa ilang ugangang babaye. Ang mga Bantayi ang imong katawhan pinaagi Slm
74:1
kaaway sa usag-usa. Mao ra pod ang naa sa imong baston. Bantayi ang toril nga imong
sulod sa iyang panimalay. kabilin nga nagpuyong nag-inusara sa iyang
Is 7
8:17 Ako ang magbantay nga mapaaboton. kagamay taliwala sa tabunok nga yuta.
Hb Maghulat nga malaomon sa Diyos nga Pasibsiba sila sa Basan ug Gilead. 15 Sama sa
2:1 nagluwas nako. Dunggon ko sa akong Diyos. mga adlaw sa kanhiayng panahon, sa
panahon paggawas ninyo sa Ehipto. Ipakita
Balak sa paghingilin – mobangon ang
Jerusalem
kanamo ang imong kahibulongan. 16 Inig- Is
63:7
kakita ini sa kanasoran pakaulawan sila sa
8
Is Ayaw paglipay tungod nako, akong ka- ilang kagahoman. Makapanap-ong ang
33
away; bisag matumba mobangon ko pag- katawhan sa ilang mga baba. Kay dili sila
usab. Bisag nagpuyo ko sa kangitngit, si makatoo sa balita.
Yahweh ang akong kahayag. 17
Motilap sila sa abog nga daw halas. Gen
9 3:14
Agwantahon ko ang kapungot ni Yah- Sama sa mananap nga nagkamang sa yuta. Slm
weh. Kay nakasala ko batok niya. Gisusi niya Manggawas sila nga nangurog sa ilang 18:43
ang akong kaso. Gilabanan ang akong katu- panalipod. Mahadlok sila nimo.
ngod. Unya, iya kong dad-on sa kahayag. 18
Kinsa ang dios nga sama nimo? Nag-
Akong sulayan ang iyang hustisya. wagtang sa kasal-anan ug nagpasaylo sa
10
Unya, makita ni sa akong kaaway. kasaypanan. Kini tungod sa nasalin sa iyang
Taptapan siya sa kaulaw. Wala ba siya mag- kabilin.
ingon: “Hain si Yahweh nga inyong Diyos?” Kinsa ang sama nimo? Ang imong kasuko
Unya, maglipay ang akong mata. Sud-onga dili gyod molungtad. Kay imong ikahimuot
giunsa siya pagyatakyatak sama sa lapok ang maluluy-on pagpasaylo.
diha sa dalan! 19
Sa makausa pa, ipakita ang imong
Zac 11
Moabot unya ang adlaw nga tukoron
9:10
maluluy-ong kaayo. Tumbi ang among ka-
Slm pag-usab ang imong paril ug palapdan ang saypanan: Ilabay ang tanan namong kasal-
72:8 imong mga utlanan. 12 Nianang adlawa anan sa kinailadman sa dagat.
moanha sila nimo gikan sa Asiria ngadto sa 20
Ipakita ang imong kamatinud-anon Lc
Ehipto, gikan sa Tiro ngadto sa Eufrates, kang Jacob. Ang imong kaluoy alang ni 1:73
gikan sa usa ka tumoy sa dagat ngadto sa Abraham nga imong gipanumpa sa among
pikas, ingon man sa kabukiran. 13 Samtang katigulangan sukad pa sa kakaraanan.
NAHUM
Si Nahum nanagna diha nga ang gahom sa Asiria nagkahugno, sa kamatayon ni
Ashurbanipal, ang kataposang hari sa tuig 626. Sa tuig 612, ang alyansa sa taga Media ug
taga Babilonia misulong ug miguba sa Ninive, ang kapital sa Asiria. Hinuon, bisan sa wala
pa ni moabot, ang mga Asirio nawad-an na sa gahom pagkontrolar sa mga tawo nga ilang
giulipon, ug nasilag nila pag-ayo. Ang mga Judio usa nila. Ang mga balak ni Nahum
nagpakita sa kasingkasing sa bayani nga nagtoo nga ang Diyos ang nagmando sa
kasaysayan sa katawhan.

Unsay imong gilaraw batok ni Yahweh? Siya ang modaot. Masuko ug manimalos si
• 1 Panagna mahitungod sa Ninive. Mao Yahweh sa iyang mga kaaway. 10 Maingon
1 ni ang libro sa panan-awon ni Nahum, silag hubog nga gilikosan sa tunok sa
anak ni Elkos. sampinit; mahurot ra sila sama sa mga
Dt 2
Si Yahweh Diyos nga abughoan ug dagami;
11
7:10
tigpanimalos. Manimalos siya sa iyang hangtod nga mogawas gikan nila ang
kasuko. daotang laraw batok ni Yahweh. 12 Busa, mi-
Ex 3
Dugayng masuko si Yahweh. Apan puno ingon si Yahweh kang Juda: “Bisag daghan
34:6
N um siya sa gahom ug dili niya palabyon nga dili ug kusgan pa sila, malumpag sila ug maha-
14:18 masilotan ang nakasala. Ang unos ug naw. 13 Karon gub-on ko ang ilang yugo sa
alimpulos mao ang iyang agianan; mga imong liog. Unya, akong bugtoon ang inyong
panganod ang abog sa iyang tiil. 4 Badlongon mga kadena.”
14
niya ang dagat ug mauga ni. Naluya ang Apan nia ang sugo ni Yahweh sa hari sa
Basan ug Carmel ug nalaya ang bulak sa Ninive: “Walay inyong kaliwat nga modala sa
Lebanon. inyong ngalan. Wagtangon ko sa inyong
5
Sa iyang atubangan nangurog ang templo ang mga kinulit nga dibulto ug ang
kabukiran. Natunaw ang kabungtoran, mga hinimo nga estatwa. Himoon kong
natay-og ang kalibotan ug ang nagpuyo ini. butang nga makauulaw ang inyong lub-
6
Kinsay makaharong sa iyang kasuko? nganan.”
Kinsay makaatubang sa nagdilaab nga 1
kasuko? Ingog kalayo nga mikuyanap ang Tan-awa, miabot sa kabukiran ang Is

iyang kapungot. Nangabuak ang mga bato
2 mga tiil nga nagdalag maayong balita. 40:9
52:7
sa iyang atubangan. Nagpahayag sila sa kalinaw. Juda, Rom
7 sauloga ang inyong mga pyesta. Tumana 10:15
Maayo si Yahweh sa nagtahod niya.
Nahinumdom siya sa misalig niya: ang inyong mga saad kay dili na mobalik ang
8
Giluwas sila sa baha aron puohon ang daotan.
mosukol niya ug gukdon ang mga kaaway Mahitungod sa pagkatapos sa Ninive
hangtod sa kangitngitan.
2
9
Unsay inyong gilaraw batok ni Yahweh? Bantayi ang mga paril. Bantayi ang

• 1.1 Kining pasiuna nga awit nagpadayag kaalaot sa Ninive, sa hinayhinay: Nagtimaan ni
sa sentro nga tema sa panagna ni Nahum; ang sa kalingkawasan gikan sa tanang matang sa
Diyos buot nga ilhon nga siya ra ang Diyos sa pagkaulipon. Pinaagi ni Nahum, ang Biblia
kalibotan; nga naa siya sa kinaiyahan, ug labaw midawat sa kalipay sa tanang gagmay nga tawo
sa tanan, sa iyang kamatinud-anon sa iyang mga diha sa paglantaw sa pagkapukan sa mga
higala. gamhanan nga nagsalikway sa ilang mga
Masaligon sa mga pulong sa Ginoo, diha sa katungod ug nagmando nila pinaagi sa
makalilisang nga balak, si Nahum nagtag-an sa panghadlok.

PAGE 828
829 NAHUM 3

kadalanan og pangandam sa pagsulong, gan og kusog. 3 Tan-awa ang mga
kay miataki na sa Ninive ang manglalag- nangabayong naghaguros pagsulong,
lag.
Jer 3
Ipahiuli na ni Yahweh ang kahalangdon mga espada nga naggilawgilaw, mga
51:12
ni Jacob, ingon man ang kabantogan ni bangkaw nga nagsinawsinaw! Pagka-
Israel. Kay gihutdan sila sa mga tulisan, ug daghang samaran! Nagtapok ang mga
gidaot ang ilang parasan. patay. Dili maihap ang kalawasan. Na-
4
Pula ang taming sa iyang mga sun-
dalo; binistihag lutong pula ang iyang
ngasukamod ang mga lungsuranon sa
kasundalohan. Migilak ang puthaw sa mga mga patay.
4
karwahe, naglinya na, andam sa panag- Ingon ini ang pagbayad sa puta sa Reb
17:1
sangka. Nagtaptap sa nawong ang mga iyang pamuta, sa makapatay ug 18:3
kabalyero. 19:2
5 mabihagong kaanyag ug sa diwata.
Maisogon nga misulong ang mga kar-
wahe sa kadalanan; nangidlap sama sa mga Gibaligya niya ang mga nasod sa iyang
sulo ug nangidlat ingog kilat. pamuta. Gibihag niya ang katawhan sa
6
Gitawag sa hari ang iyang mga sundalo. nindot ug lawasnon niyang mga gasa.
Apan nangasukamod sila sa pagpanagan
5
padulong sa paril sa syudad nga gibutangan “Nakigbatok ko nimo,” miingon si Is
47:3
sa bato nga tikanganan. Yahweh nga Labing Gamhanan. “Akong
7
Nangaguba ang ganghaan sa sapa, ug isahon ang imong saya hangtod sa imong
nahugno sab ang palasyo. nawong aron makita sa kanasoran ang
8
Giilog ang mga diosa ug gipanglabay. imong kahubo, ug sa mga gingharian ang
Nagdanguyngoy nga morag pati ang iyang imong kamakauulaw.” 6 Labayon tikaw og
mga dama. Nanagpukpok sa ilang dughan. hugaw, hukman ug himoong kalingawan.
7
9 Ayran ka sa tanang makakita nimo.
Parihog tangke sa tubig ang Ninive, apan
Moingon sila: Nagun-ob na ang Ninive.
mibuhagay ang tubig ini; miawas ang tanan.
Kinsay mohilak alang niya? Asa man ta
“Hunong na, hunong!” Apan walay usa makakita og mohupay niya? 8 Mas maayo pa Ez
nga mibalik. siya kay sa Thebes sa may suba sa Nilo, ang 29:3
10
Kawata ang plata, ang mga bulawan syudad nga gitaliwad-ag tubig; dagat ang
kay walay pagkahurot ang bahandi; gika- nagsalimbong sa atubangan. 9 Ang Etiopia
mada ang mahalong mga butang. ug Ehipto ang iyang manluluwas. Walay
11
Kaguba, kadaot ug pagkalaglag! Na- kinutoban ang iyang kakusgan. Gihatagan
ngaluya ang kasingkasing ug nagkurog ang siya sa Put ug Libya. 10 Apan gibihag pa 2H
8:12
mga tuhod. Namugnaw ang kalawasan sa gihapon ug gilabay. Gipangwataswatas ang
tanan. Nangaluspad ang mga nawong. iyang mga bata sa kada eskina sa kadalanan.
12
Hain man karon ang langob sa mga Gipanagripahan ang iyang kadagkoan ug
liyon? Ang puy-anan sa ilang mga anak, nga gigapos og kadena ang bantogan niyang
pagadad-an sa ilang tinukob. Wala silay mga tawo.
11
bisag kinsa nga gikahadlokan. Mahubog ka sab, moikyas ug magtago-
13
Mokuniskunis ang liyon alang sa itoy ug tago. Mangita kag katagoan gikan sa imong
mobugno alang sa iyang paris. Pun-on niya mga kaaway. 12 Samag kahoy nga igera ang Reb
6:13
sa mga tinukob ang iyang pinuy-anan, ug sa imong mga kota nga may hinog nga bunga.
linapa nga karne ang iyang lungag. Inig uyog na ini, mangatagak ang bunga sa
14
Apan nakigbatok ko kaninyo, nag- baba sa mga tawo nga naghulat. 13 Tan-awa
ingon si Yahweh sa mga sundalo. Sunogon ang imong mga tropa. Walay nakasalipod
ko ang inyong mga karwahe, ug pamatyon nila. Abyerto na ang imong mga pultahan.
sa espada ang inyong itoy nga liyon. Gilamoy na sa kalayo ang imong mga
Wagtangon ko ang inyong tukbanan, ug dili trangka. Nakasulod ang imong mga kaaway.
14
na madungog ang tingog sa inyong sinugo. Pagsag-ob og tubig agig pangandam.
Lig-ona ang imong tagoanan, lakaw sa tapok
Ang syudad sa dugo ug tunobtunobi ang hinulmang lapok, kuhaa
ang hulmahan alang sa paghimo sa tisa.
15
1
Alaot ang dugoong syudad, Lamyon ka didto sa kalayo, patyon sa Jl
3 ang syudad sa mga bakak, ang espada. Bisag ingon ka kadaghan sa dulon
ug dili ka maihap ingon sa apan-apan.
2:3

syudad sa mga linungkab! O syudad sa
16
walay kinutobang panulis. 2 Apan unsa Napadaghan mo ang imong mga Ez
28:16
ni? Ang hinagiyos sa mga latigo, ang negosyanti. Daghan pa sila kay sa mga
kabanha sa mga ligid sa nagdalagan bitoon sa langit. 17 Morag mga apan-
nga karwahe, ug sa kabayong nagda- apan ang imong magtutudlo sa balaod.
NAHUM 3 830

Morag panon sa dulon ang imong ka- tibulaag ang imong katawhan sa
sundalohan, nga mobatog sa mga kabukiran, ug walay motigom nila.
bungbong kon bugnaw ang panahon. 19
Wala nay kahupayan ang imong ka-
Molupad sila kon mainitan na sa adlaw sakitan, ug dili na maayo ang imong
ug mangawala. Walay mahibalog hain mga samad. Ang tanan mopakpak inig
Jer
51:39 sila. 18 Nangatulog ang imong kadag- kadungog nila sa imong pagkapukan.
koan, O hari sa Asur; nangatulog pod Kay kinsay wala moagig kalisod sama
ang imong mga kapitan. Nagka- sa imong nahiagoman?
HABAKUK
Si propeta Habakuk una nga mihagit sa Ginoo sa paghimog husay. Sulod sa nangaging
mga siglo, ang pagtoo kanunay nga nagsangyaw sa katarong (hustisya) sa Ginoo. Apan,
dili sa tanang panahon nga tin-aw kining maong hustisya. Daghan ang nagpakahilom lang
sa ilang pagduhaduha; si Habakuk ang unang magsusulat sa Biblia nga maisogong
nangutana: “Ngano nga gitugtan sa Ginoo nga modaog ang inhustisya? Ngano man nga
kon silotan niya ang manlulupig, pulihan man og mas grabi pa?”
Duha ang tubag ini:
– Ang Ginoo nagtago sa sikreto sa iyang pamaagi sa pagmando sa kalibotan, ug ang
Iya lang gipangayo mao nga magpabilin ta nga matinud-anon niya: ang tarong magpuyo
sa kamatinud-anon.
– Ang propeta namalandong sa himaya sa Diyos nga maoy mohukom sa kataposan.
Si Habakuk nagsulti sa mga tubag sa Ginoo sa tuig 605-600, diha nga si
Nabucodonosor nga bag-o lang miguba sa Asiria, nag-anam kagamhanan ug nangilog sa
Israel.

Nganong imo kong gipatan-awg Unang tubag
inhustisya? 5
Tan-aw kamong maluibon ug paminaw
• 1
Mao ni ang mga pulong ug pag-ayo. Matingala gyod mo ug mahibulong.
1 panan-awon ni Habakuk, ang Sa inyong panahon magbuhat kog butang
nga dili mo makatoo kon isugilon lang ni
Jer
14:9
propeta. 2 Yahweh, hangtod kanus-a pa kaninyo.
20:8 ko mangayo sa imong tabang ug dili ko 6
Akong tawgon ang mga Kaldeo, ang
nimo tagdon? Akong gisaway ang makalilisang ug bangis nga katawhan.
Mosulong sila hangtod sa kinatumyan sa
panaugdaog ug wala ka magluwas. kalibotan aron ilogon ang kayutaan sa uban.
3
Jer
6:7
Nganong imo kong gipatan-awg 7
Magkuha kog makalilisang ug kuyaw nga
Am inhustisya ug buot pa nimong ipakita nasod nga dili motuman sa ubang balaod
3:10 gawas sa kaugalingong kagustohan. 8 Mas
ang panglupig? Kalapasan lang ug pa-
paspas pa ang ilang mga kabayo kay sa mga
nulis ang akong nakit-an. tigre; mas isog kay sa mga lobo. Ang
Is 4
29:9
Wala na tahora ang Balaod. Ang mangangabayo tulin nga magpadagan.
Buhat makiangayong kamandoan wala na Naggikan sila sa layo ug managit sama sa
13:41 agila nga nagsakdop sa tukbonon.
ipakanaog. Gidaog sa makasasala ang 9
Kon mosulong, libotan nila ang mga
tarong. Walay laing makita gawas sa biktima nga daw balas ang ilang kadaghan.
mga balaod nga hiwi. Itulod sila sa hangin sa kamingawan.

• 1.1 Adunay 2 ka reklamo gikan sa propeta – 1:12-16. Ikaduhang reklamo: Ngano nga
ug 2 ka tubag gikan sa Ginoo: ang Ginoo mogamit sa pamaagi sama sa
– 1:1-4 Unang reklamo: Nganong naay pagsulong sa mga Kaldeo aron pagpahiuli sa
daghang kadaotan sa Juda? hustisya?
– 1:5-11. Ang kantalita nga tubag sa Ginoo: – 2:1-4. Ang tubag sa Ginoo: Usa ana ka
Sa dili madugay ang mga Kaldeo magdalag adlaw matin-aw ang tanan nga dili managsama
kahusay pinaagi sa pagsulong ug pagbungkag sa ang pagtagad sa tarong ug sa daotan. Kadtong
tanan. magpabilin nga matinud-anon, maluwas.
PAGE 831
HABAKUK 1 832
10
Kining mga tawhana magbugalbugal lang gitakdang panahon; dili makawang, 10:14
Heb
sa mga hari. Ilang kataw-an ang mga hinunoa matuman sa pag-abot sa hus- 10:37
prinsipe. Sayon alang nila ang pagbuntog sa 2P
mga kinotahang syudad. Kay maghimo silag tong panahon. Kon madugay gani, 3:9
diki, dayon ilang ilogon. 11 Busa, mosulod hulata lang, kay moabot gyod ug dili na
lang sila ug mogawas sama sa hangin! Ang maglangan.
ilang kusog ang ilang gipakadios. Rom
4
Ang garboso dili makaangkon sa 1:17
Ikaduhang mulo sa propeta Gal
akong kaluoy, apan ang tarong sa laing 3:11
Heb
Slm
90:1
12
Apan ikaw, dili ba, ikaw ang Yahweh bahin mabuhi sa kamatoohon.” 10:38
sukad pa kaniadto? Ikaw, ang balaan akong 5
Diyos nga dili gyod mamatay. Gibutang nimo Ang mamimihag nga nagpangawhat, Is
5:14
kining mga tawhana aron moalagad sa andam kanunay nga motukob. Dak-on niyag
imong hustisya. Imo silang gilig-on sama sa nganga ang iyang baba sama sa kalibotan sa
bato aron matuman ang imong silot. mga patay. Sama siya sa kamatayon nga
Slm 13
Yahweh, tin-aw ra kaayo ang imong walay katagbawan. Ang kanasoran iyang
5:5-
6 mata nga makatugot nga pasagdan ang ilogon; ug ang tibuok katawhan iyang akop-
kadaotan. Dili ka makatan-aw sa panaug- akopon alang sa iyang kaugalingon.
6 Is
daog. Unya, nganong gitan-aw lang nimo Apan dili ba siya bugalbugalan sa tibuok 5:8
ang malimbongong katawhan? Nganong katawhan sa hiniusang tingog? Dili ba sila
nagpakahilom ka samtang gilamoy sa mosulat og ngilngig nga kantalita aron
daotan ang mas buotan pa kay kaniya. ikapaila siya. Moingon sila:
14
Ang imong pagtagad sa katawhan daw
isda sa kadagatan. Sama sila sa mananap nga Batok sa malupigon
nagkamang nga dili angayng tagdon ni bisag • Alaot siya nga nagtigom sa dili
kinsa. 15 Kining nasora makakubit sa tanan
pinaagi sa taga. Mokuha pinaagi sa pukot ug maihap nga bahandi nga dili iyaha ug
mohan-ok sa bolsa. 16 Nalipay sila ug nahi- nagpuno sa kaugalingon pinaagi sa
muot sa ilang kuha. Busa, naghalad silag mga panikas. 7 Kay mokalit lag abot ang
sakripisyo sa ilang mga pukot. Nagsunog og
insenso sa ilang mga baling. Kay naghatag imong mga giutangan, ang mga kobra-
man nig daghang isda ug nakabuhong sa dor magmata aron pagkuha sa tanan
pagkaon. 17 Magpadayon ba sila sa pag- mong kabtangan.
hagpat sa pukot? Sa ilang pagpatay sa 8 Jer
Kay nakakawat ka sa daghang ka- 50:29
kanasoran nga walay kukaluoy?
nasoran, nagpabanaw og dugo, nangi- 18:6
Reb

Ikaduhang tubag: Ang tarong log sa kayutaan. Ang ilang syudad ug
magkinabuhi sa kamatinud-anon panimalay, ang tanan nga nahibiling
• 1
Motindog ko sa akong toreng-
Is
kanasoran mobalos nimo ug huboan
21:8
2 lantawanan ug mopahimutang sa ka.
akong panalipod sa gubat. Maabtik ko 9
Alaot ang nagpatukod sa iyang 14:13Is
kon akong masabtan ang iyang tubag, balay sa tinikasang ganansiya! Alaot Jer
49:16
unsay iyang ikasulti sa akong pa- ang nagbutang sa iyang salag sa habog
ngutana. kaayong dapit ug naghunahuna nga
Is
8:1
2
Unya, mitubag si Yahweh ug makaikyas na siya sa kadaot!
Jer
30:2 miingon: 10
Gimbut-an nimo nga kaulawan
Reb
1:19
“Isulat ang panan-awon; ikulit sa pa- ang imong puluy-anan, sa pagbuntog
pan aron sayong basahon. og daghang katawhan, nagbuhat kag
3
Dn
8:19
Kay panan-awon ni alang sa daotan nga makabuak sa imong ulo.

• 2.1 Ang diyosnong tubag nagpabilin nga atubang sa walay pagtoo sa iyang mga kauban,
misteryoso. Sa kaulahian, gipatin-aw sa Ginoo si Ezekiel naningkamot sa pagpabarog sa
ang pagpadayag giunsa niya pagbalos ang hustisya sa Ginoo sa kasulbaran ngadto sa
mga tarong human sa ilang kinabuhi. Apan, sa tanan (Ez 18). Ang Job nangita sa kasulbaran,
dili pa moabot kanang taknaa, lisod ang apan tipik lang ang iyang tubag.
pagpatin-aw sa misteryo. Makita nga ang mga
dimalas nga gisangyaw nga silot gikan sa • 6. Si Habakuk nagtag-an sa padulngan sa
Ginoo – nakaapektar sa tanan. Human ni manunulong nga, sa makadiyot, maghulga sa
Habakuk, si Jeremias magpadayag sa susa- kalibotan. Dayon, anaa ang 5 ka tunglo batok sa
mang pangutana (Jer 12:1). Bisag nag- mga Kaldeo:
833 HABAKUK 3
Lc 11 kabantog; dako kaayo ang akong kataha sa
19:40 Ang kabatohan sa imong paril nag-
singgit sa pakig-away batok nimo ug imong gibuhat, O Yahweh. Ipaila nga taliwala
sa imong kapungot naluoy ka gihapon namo.
ang salagunting mitubag gikan sa atop. 3
Ang Diyos gikan sa Teman; ang Balaang Mag
Mik 12
3:10
Alaot ang magtukod sa syudad Diyos gikan sa bukid sa Paran. 5:4
Nh
sa dugoong sukaranan ug magbuhat Ang iyang himaya nagtabon sa kala- 1:7

Jer og lungsod sa daotang pamaagi. 13 Dili ngitan, ang kayutaan napuno sa iyang
51:58 pagdayeg.
ba, gimbut-an man ni Yahweh nga 4
Sama sa kahayag sa adlaw ang iyang
Labing Gamhanan nga ang gipang- kasilaw, nga nagpangidlap gikan sa iyang
himo sa kanasoran masunog lang? Ug kamot, nagdan-ag gikan sa iyang tinagoang
ang katawhan sab magbuhat sa walay gahom.
5
Ang pesti nag-una niya, ug nagsugod
kapuslanan? ang kamatay.
6
Is 14
(Kay ang kalibotan mapuno sa kaalam Mitindog siya ug nauyog ang kayutaan; Is
11:9 42:15
ug himaya ni Yahweh sama sa pagkapuno sa mitan-aw siya ug mikurog ang kanasoran. Slm
dagat.) Napusgay ang karaang kabukiran, ug 68:8
Gen 15
Alaot ang mihatag og ilimnon sa iyang natumpag ang idarang kabungtoran.
9:20- 7
25 silingan hangtod nga sila mangahubog ug Nakita ko nga nalisang ang mga tolda sa
ang tanan makakita sa ilang kahubo. Kusan, ug nahingawa ang mga gambalay sa
16
Maghatag ni nimog labawng kaulaw kay sa Midian.
8
himaya. Moinom pod ka ug mopakita sa Yahweh, batok ba sa kasapaan ang
imong yamis. Ang tasa sa kamot ni Yahweh imong kasuko? Batok ba sa dagat ang imong
mayabo ug mabubo diha nimo: lamyon sa kapungot, mao nga gipadagan mo ang
kaulaw ang dungog. imong mga kabayo nga may karwaheng dili
17
Ang kabangis sa imong gibuhat sa Leba- madutlan?
non mao ra unya ang mahitabo nimo. Lamyon 9
Andam na ang imong pana; gibutangan Zac
ka sa mga hayop kay imong gipamatay ang na sa udyong. Pinaagi sa mga suba imong 9:13
katawhan, gigun-ob ang kanasoran ug gibahin ang kayutaan.
gipatay ang tanang nagpuyo didto. 10
Sa imong pagtan-aw milimbag ang Ex
Is 18 19:18
40:19
Unsay gamit sa mga estatwa? Nganong kabukiran. Kusog ang bul-og sa tubig; mida-
44:9 gibuhat ni sa mangungulit? Nganong nia ning hunog ang kailadman ug miulbo ang mga
Slm mga imahen ug bakak nga mga tubag? balod.
115:4
Nganong misalig nila ang ilang magbubuhat 11
Mihunong ang adlaw ug bulan diha nga
ug maghimog diosdios nga dili makasulti? mikidlap ang nanglupad nimong mga pana
19
Alaot siya nga nag-ingon sa pirasong ug migilaw ang nagpangidlap mong
kahoy: “Pagmata na,” ug sa way hinungdang bangkaw.
bato: “Bangon”. Makatubag ba ni? Kay bisag 12
Gilakaw nimo ang kalibotan tungod sa Is
gilimisan nig bulawan ug plata, wala niy imong kalagot; gitumban mo ang kanasoran 63:3
1H
8:30 kinabuhi. sa imong kapungot.
20
Mik Apan nagpuyo si Yahweh sa iyang 13
Mianhi ka aron pagtubos sa imong ka-
1:2
Sof
balaang Templo: pahiloma ang tibuok tawhan, ug luwason ang imong hinilogan.
1:7 kalibotan sa iyang atubangan! Gidugmok mo ang ulo sa daotan, ug
Zac
2:17 Pag-ampo ni Habakuk
gihuboan gikan sa ulo hangtod sa tiil.
14
Reb Imong gipatay sa bangkaw ang iyang
8:1 •1
Ang pag-ampo ni Habakuk, ang manggugubat, nga miabot sama sa alim-
3 propeta. Sa masulob-ong tono. pulos nga malipayong mopatibulaag namo
2
Yahweh, akong nadunggan ang imong ug lamyon ang mga alaot.

– Ang nag-unang 3: Ang mga Kaldeo • 3.1 Ang propeta nagtawag sa Diyos;
nakaguba ug nakapahimulos sa mga nasod nga nangaliyupo niya pagpadayag sa madaogong
dili kaayo lig-on ug dili kaayo adunahan. pag-abot pinaagi sa sunodsunod nga balaknong
– Ang ika-4: Ang mga Kaldeo nagpahimulos imahen nga naghandom sa nangaging pagpa-
sa ilang kaugalingon – sama ra sa usa ka tawo ngilabot niya sa kasaysayan sa Israel: Sa
nga naghubog sa iyang silingan. pagtabok sa dagat nga pula, sa Sinai; ang
– Ang ika-5: Bisan pa sa iyang kadaogan, ang kadaogan ni Debora.
mga Kaldeo dili makakab-ot sa labing importanti
– ang pag-ila sa Diyos. Magpaabot ko nga masaligon sa adlaw sa
Ang kataposang bersikulo: Apan nagpuyo si pagkahugno (tan-awa ang Is 8:11).“…nalipay
Yahweh sa iyang balaang Templo: pahiloma ang akong espiritu sa Diyos nga nagluwas nako
ang tibuok kalibotan sa iyang atubangan! Awit ni Maria (Lc 1:47). Taliwala sa mga krisis ug
Nagpaila ni sa kadaogan sa Ginoo diha sa pagbangotan, ang tarong maglakaw ngadto sa
mosunod nga kapitulo. kahitas-an.
HABAKUK 3 834
Dt 15
Imong giagian ang dagat sakay sa mawala ang karnero sa toril, ug ang
33:26
kabayo taliwala sa nagbukal nga katubigan. kahayopan mawala sa sibsiban,
Dn 16 18
Nadungog ko ang dinahunog ug gida- malipayon ko diha ni Yahweh, ug Is
8:18 61:10
10:8 budabohan ko ang akong kasingkasing. Mi- magdayeg sa Diyos nga akong manluluwas. Mik
19
kurog ang akong mga ngabil. Mikuyanap ang Ang akong Ginoong Yahweh mao ang 7:7
kalata sa akong kabukogan, ug ang akong tiil akong panalipod. Padaganon niya ang Lc
1:47
dili makabarog. Apan malaomon kong nag- akong mga tiil sama katulin sa bayeng osa Dt
hulat sa adlaw sa kaalaot; diha nga ang iyang lig-onon ang akong mga lakang sa 32:13
katawhan moampo na sa mga kaaway. Slm
taluktok sa kabukiran. 18:34
Jer 17
Bisag dili mamulak ang igos, ni may
5:17
Os ubas ang parasan; bisag walay abot ang Alang sa maestro sa koro: dinuyogan sa
9:2 olibo, ug walay maani ang kaumahan; mga instrumentong kinuldasan.
SOFONIAS
Sa mga tuig 630, ang tingog ni Sofonias mibuak sa kahilom, human sa 70 ka tuig nga
wala madungog ang tingog sa Ginoo. Si Isaias mitapos sa iyang misyon sa tuig 690, ug
human adto, ang mga matoohon sa Juda miagi sa kapin sa 50 ka tuig sa panglutos sa
paghari ni Manases.

2H 1
Si Yahweh misulti kang Sofonias, ang mga lumolupyo sa mitidlom nga barangay!
22:1 1 anak ni Kusi nga anak ni Gedalias, anak Ang mga negosyanti nangawala, ang tanang
ni Amarias nga anak ni Amon, didto sa nangihap og mga plata nangawagtang.
12
Jerusalem. Anang adlawa akong suroyon ang
2
Solemne kaayong miingon siya: “Akong Jerusalem dala ang mga sulo, aron silotan
papason ang tanan ibabaw sa kalibotan. kadtong nalunod sa ilang mga bisyo ug ang
Jer 3
Akong patyon ang katawhan ug kaha- naghunahuna sa ilang kasingkasing: Hinuon
7:20
yopan, ang kalanggaman sa kalangitan ug si Yahweh dili mobuhat sa maayo o sa
ang kaisdaan sa kadagatan. Akong papason daotan! 13 Kawaton ang ilang mga bahandi, Mik
2:4
ang katawhan sa kalibotan. 4 Akong iisa ang ug panggub-on ang ilang kabalayan.
akong kamot pagsilot sa Juda ug sa tanang Nagpabuhat mo sa inyong mga balay,
lumolupyo sa Jerusalem. Unya, akong apan dili mo makapuyo ini. Naghimo mog
kuhaon gikan anang lugara ang mga parasan, apan dili mo makatilawg bino.”
nahibilin ni Baal uban sa iyang katawhan.
Dt 5 Adlaw sa kapungot
4:19
Ako sab nga papahawaon ang mangluhod
2H sa ilang atop aron pagsimba sa mga bitoon, • 14 Ang dakong adlaw sa Diyos nagka- Jl
2:1
21:3 ang mangadye kang Yahweh ug Milkom, duol, nagsingabot na. Makahadlok kaayo ni.
6
ang nahimulag kang Yahweh ug wala na Bisan gani ang banggiitan mosinggit sa
molantaw ni mangonsulta niya.” kahadlok.
7 15
Buhat Hilom mo sa atubangan ni Yahweh, ang Adlaw ni sa kapungot, kahingawa ug Am
2:20 5:18
Diyos! Kay ang iyang adlaw nagkaduol: Nag- kalisang;
andam na si Yahweh og sakripisyo. Mikon- adlaw sa pagguba ug paggun-ob, sa
sagra siya sa imbitadong bisita. 8 Miingon si kapait ug kangitngit;
Reb Yahweh: “Sa adlaw nga himoon kining sa- adlaw sa naglugitom nga mga panga-
19:17
kripisyo, akong silotan ang mga opisyal, ang nod, 16 sa bagang mga gabon. Inig palanog
mga anak sa hari ug ang tanang nagsul-ob sa sa trompeta, ang tawag sa gubat, ang kaa-
langyawng sapot. 9 Ako sab nga silotan ang way moataki sa mga syudad nga kinotahan
molukso sa pultahan ug dili motikang ug ang ug sa mga toreng gipanalipdan.
17
nagpuno sa Balay sa ilang Diyos sa mga Hatagan kog kadaotan kining mga taw-
bunga sa krimen ug pangawat. hana. Magsukarap sila sama sa mga buta,
10
2H Nianang adlawa, usa ka kusog nga kay wala sila magtahod ni Yahweh. Busa,
22:14 singgit ang madungog gikan sa Ganghaan sa ibubo ang ilang dugo sama sa abog ug ang
Ne
3:3 Isda, usa ka syagit gikan sa bag-ong syudad ilang patayng lawas mahisama sa tai.
18
Is ug usa ka makahahadlok nga tingog gikan Ang bulawan o plata dili makaluwas nila
23:8 sa silingan nga mga bungtod. 11 Pagminatay, kon ang kasuko sa Ginoo mosilaob na batok

• 1.14 Kuyaw ang pamaagi ni Sofonias pag- walay kaangayan o pagtoo. Apan ang propeta
padayag sa Adlaw ni Yahweh. Ang mga Judio nasayod nga ang Ginoo magtuman sa kau-
nagpadayong nagtoo nga ang pag-abot sa galingong paagi; ang iyang kaluwasan dili sama
Ginoo kalingkawasan sa katawhan. Ang Ginoo adtong gihunahuna sa mga tawong walay pagta-
kinahanglan nga moluwas sa katawhan sa ilang gad, ug magsugod sa kaalaot adtong wala
mga kaaway ug motugot nila pagpuyo bisag makabig sa pagtoo.
PAGE 835
SOFONIAS 1 836

nila. Ang yuta sa Juda masunog sa kalayo sa niya ang Asiria. 14 Wala nay mahibilin sa
iyang kadasig iniglaglag na niya bisan sa Ninive inigbiya niya. Pareho na lang sa
mga tunob sa nagpuyo ining yutaa. disyerto ang iyang kahaw-ang. Ang mga toril
sa tanang klase sa mananap mopasilong
1
Pagtapok mo, o walay ulaw nga diha niya. Bisan ang pelikano ug talabon
2 katawhan! 2 Pagpundok aron mopuyo sa natumpag nga mga bato sa
kagabhion; ang mang-ak motingog gikan sa
katagon ra pod sa hangin sama sa bintana ug ang uwak gikan sa mga kota.
ohay kon ang kasuko ni Yahweh 15
Ang sedro giibot! Ingon ini ang Is
47:8
moabot na kaninyo! sangputanan sa malipayong syudad nga 10
3 nagsalig sa kaugalingong kusog ug miingon:
Pangitaa si Yahweh, kamong mga Ako ug wala nay lain gawas nako. Nganong
pobre nga nagtuman sa iyang mga nagun-ob man ang tibuok syudad ug
sugo, nagtinarong ug nagmapaub- nahimong pinuy-anan sa kahayopan? Ang
sanon. Pamasin nga makakita mog tanang makaagi ini mositsit ug mohimog
sinyas sa iyang kamot.
kapahulayan inig-abot ni Yahweh aron
paghukom. Batok sa Jerusalem
1
Alaot ang syudad nga masupakon,
Is 4
Ang Gaza mahimong disyerto. Ang pun- 3 hugaw, ug madaugdaogon. 2 Wala siya Jer
14:28- 6:6
32 dasyon sa Askalon magun-ob. 5 Alaot ang maminaw sa tawag ni modawat sa tambag.
Jl nasod sa Kereteo nga tua sa baybayon! Wala siya mosalig ni Yahweh ug wala moduol
3:4 Misulti si Yahweh batok ini: “O Kanaan, yuta sa iyang Ginoo. 3 Ang iyang mga hari sama Ez
22:25-
sa mga Pilisteo, ako kang gun-obon aron sa liyon, ang mga mamalaod sama sa lobo sa 27
walay mahibilin diha nimo.” kagabhion nga dili gani mobilin bisag bukog
6
Ang baybayon mahisama sa mga tug- alang sa sunod nga adlaw. 4 Ang iyang mga Jer
23:11
wayanan diin ang mga magbalantay ug ang propeta tabian ug tikasan. Ang kaparian 32
mga toril mangadto ug ang mga nating naghugawhugaw sa tanan nga balaan. Wala
karnero magkapundok. 7 Kining rehiyona silay pagtahod sa Balaod.
maadto sa mga salin sa tribu sa Juda. Dad- 5
Hinuon naa si Yahweh taliwala sa
on nila ang mga toril aron pasibsibon. syudad. Tarong siya ug dili mohimog in-
Inigkagabii, mangatulog sila sa balay sa hustisya. Kada buntag mosulti siya sa kina-
Askalon. Mahitabo ni inigbisita sa ilang hanglang buhaton wala gyoy sipyat. Apan
Ginoo nga magdala sa mga priso. ang masalaypon dili pa gani maulaw.
Is 8 6
Akong gibuntog ang kanasoran ug
15-
Si Yahweh, ang labing gamhanan, ang
16 Ginoo sa Israel, miingon: “Akong nadunggan giguba ang toreng bantayanan. Ang mga
ang pagpasipala sa Moab ug ang pagtamay dalan nahimong biniyaan. Wala nay
sa mga Amonita. Nanginsulto sila sa akong maglakawlakaw. Giguba ang ilang mga
katawhan ug nagpalapad sa ilang mga tawganan. Wala nay tawo nga makit-an.
7
utlanan pinaagi sa pagpanguha sa akong Akong gihunahuna: Kon naminaw pa
Gen kayutaan. 9 Busa, manumpa ko, samtang mo sa akong tambag, kanunay untang
19:24
buhi pa ko, mahisama sa Sodom ang Moab. makita ninyo ang akong silot. Apan misiaw
Ang Amon mahisama sa Gomorra. Mahi- hinuon mo kamasalaypon.
8
sama sila sa disyerto. Ang salin sa akong Maong miingon si Yahweh, hulata ko.
katawhan manglungkab nila. Ang naka- Kay sa adlaw sa akong hukom, inigpatapok
lingkawas sa akong nasod modawat nila isip ko sa kanasoran ug sa mga gingharian,
ilang kabilin. 10 Mao ni ang mahitabo tungod akong ihan-ok kaninyo ang akong kapungot
sa ilang garbo, kay ilang giinsulto ang sa tibuok kusog sa akong kasuko. Unya, ang
katawhan sa Ginoo, ang labing gamhanan. tibuok kayutaan sunogon sa kalayo sa akong
Nadato sila tungod sa akong katawhan.” abubhoang kalagot.
9
11
Bakyawon ni Yahweh ang iyang kamot nga Anang panahona, akong hatagan og Is
6:5
puthaw batok nila inig-abot sa maglabay sa matinud-anong mga ngabil ang paganong Mal
mga diosdios sa kalibotan. 12 Unya, ang mga kanasoran. Sa ingon, silang tanan motawag sa 1:11
paganong namuyo sa mga isla mosimba akong Ngalan ug moalagad nako sa tumang
niya, ang matag usa sa kaugalingong yuta. kasibot. 10 Gikan sa unahan pa sa kasapaan sa Is
“Ang taga Etiopia kanunayng mamiligro sa Etiopia, ang misalig nako magdungan pag- 18:7
Nh howes de kutsilyo.” 13 Iisa ni Yahweh ang anhi uban sa nagkatagkatag nga Israelita aron
2-3
iyang kamot, batok sa amihan ug gun-obon paghimog mga halad alang nako.

• 3.11 Mao ni ang unang panan-awon sa og salin sa Sion. Mao ni ang unang higayon nga
katawhan sa Diyos – Ibilin ko kaninyo ang usa gitawag og kabos kadtong naghulat sa Ginoo.
ka kabos ug mapaubsanong katawhan. Wala lang ni magpasabot sa kabos sa
Ang kalaglagan sa Adlaw sa Ginoo nagbilin panginabuhi, apan niadtong nagkupot sa yano
837 SOFONIAS 3

Ang Ginoo naa sa mga mapaubsanon
• 11
Anang adlawa, dili na ninyo ikaulaw Is
54:4
ang mga adlaw nga wala mo magmatinuoron nako.
Kuhaon ko na kaninyo ang inyong kagarbuso,
ug dili na mo mobatig garbo sa akong balaang bukid.
12
Ibilin ko kaninyo ang kabos ug
mapaubasanong katawhan
nga sa Ginoo lang sila mangitag kapahulayan.
13
Ang mga salin sa Israel
dili maghimog inhustisya ug dili mamakak.
Dili makaplagan ang pulong sa panglingla
sa ilang baba.
Mokaon sila ug mopahulay
ug walay manghilabot nila.
14
Singgit sa kalipay, O anak sa Sion. Is
12:6
Pagsadya, O katawhan sa Israel! 54:1
Zac
Panganta mo nga malipayon uban sa tibuok 2:14
9:9
kasingkasing, anak sa Jerusalem!
15
Gikuha ni Yahweh ang inyong hukom Is
40:2
ug ang inyong mga kaaway iyang gipapahawa.
Si Yahweh, ang hari sa Israel nag-uban ninyo;
ayaw mog kahadlok sa kadaot.
16
Anang adlawa moingon sila sa Jerusalem:
ayaw mog kahadlok.
Ayaw pakuroga ang inyong kamot,
17
kay si Yahweh, ang inyong Ginoo Is
ang sundalong manluluwas, 62:5
Jer
nag-uban ninyo. Molukso siya 32:41

sa kalipay kon makit-an mo niya.
Kay iya nang gipabalik ang iyang gugma.
Mohilak siya sa kalipay ug magsaulog
sa kapyestahan tungod ninyo.

18
Talikdi ang sala nga akong gihisgotan, ang pagtamay lang ang inyong naangkon.
20 Is
ang kaulaw nga naa ninyo. Anang adlawa, dad-on mo ining dapita.
Ez 19 61:9
34:16
Anang adlawa akong atubangon ang Tapokon tamo aron mahimong dungganan
Mik mga nanaugdaog ninyo. Akong luwason ang ug inila diha sa katawhan sa kalibotan.
4:6 piang nga karnero. Dad-on ko pagbalik sa Matuman ni inigdala kog balik sa mga
toril ang nawala. Ako mong hatagag dinakpan sa inyong atubangan. Mao ni ang
kabantog ug dungog sa tanang kayutaan diin pulong ni Yahweh.

nga kinaiya ug pagkaabli sa pagdawat sa bisag Ang Ginoo moanha sa Jerusalem aron pagpa-
unsa gikan sa Ginoo. Kaniadto ang pulong ambit kanila sa iyang kalipay. Sa kalit, ang
kawad-on nagpasabot sa “pagkakawang,” apan Balaang Diyos nahisama sa batan-ong ulitawo
karon, mao ni ang kondisyon nga gikinahanglan nga nahigugma sa walay pagsapayan sa
sa pagpangita sa Ginoo. Human adto, ang kahimtang sa hinigugma.
“kabos sa Ginoo” magkahulogan adtong mga Singgit sa kalipay… (b. 14) Sa Ebanghelyo ni
naa sa Israel kinsa naglaom nga makakaplag sa Lucas makita kining susamang pulong, nga gi-
Diyos. Ang Ebanghelyo, ilabina ang kang Lucas, padayag kang Maria sa Pagbalita sa Anghel:
nagsangyaw sa kalipay sa kabos (tan-awa ang Lc “Paglipay, puno ka sa grasya; naa nimo ang
6:20). Ginoo” (Lc 1:28).
AGEO
Si Ageo ang una sa tanang propeta human sa pagkabihag. Kining tulo: si Ageo,
Zacarias, ug Malakias, nagsangyaw sa pulong sa Ginoo sa bag-o gyod nga panahon. Ang
mga propeta kaniadto nagsalikway sa mga sala sa Israel, ug nagsangyaw sa umaabot nga
Hukom. Apan karon, human sa mga pagsulay sa pagkaguba sa Israel, ug sa Pagkabihag
didto sa Babilonia, ang katilingban sa mga Judio kinahanglan nga magtukod pag-usab sa
nasod, ug dinhi ang mga propeta nag-ingon nga kinahanglan unahog tukod pag-usab ang
Templo.
Namatud-an na nga ang mga Judio – ug kita sab – moalagad una sa Ginoo sa dili
pa mangayo sa kasulbaran sa ilang mga suliran. Apan ang mensahe ni Ageo may
pagkatagna sab; nagpasiugda ni og bag-ong lakang sa Balaang Kasaysayan diin ang
kauswagan sa mga Judio makab-ot pinasikad sa kamatinud-anon sa Balaod ug sa
pagsimba. Ang Templo mao na ang pinuy-anan sa Ginoo taliwala sa Iyang katawhan,
apan maghulat sab sila sa misteryoso nga pag-abot saGinoo, sa adlaw nga Siya
moanha sa Iyang katawhan.

Batok sa naghunahuna lang sa naw. Ang trabahador mibutang sa
kaugalingong balay iyang kinitaan sa gising pitaka.
1
Sa ikaduhang tuig sa paghari ni
Zac
1:1
1 Dario, sa unang adlaw sa ikaunom
7
Karon, hinuktoki ang angay nin-
nga bulan, ang pulong ni Yahweh gipa- yong buhaton: 8 Tungas sa bukid ug
dangat kang Propeta Ageo. Alang ni sa pangitag kahoy nga iayo sa Balay.
kaayohan ni Zorobabel, ang anak Makapalipay ug makapasidungog ni
ni Sealtiel, gobernador sa Juda, ug nako, miingon si Yahweh. 9 Daghan
ni Josue nga anak ni Yosadak, ang La- ang inyong gipaabot, apan dyotay ra
bawng pari. ang natigayon. Akong gipadpad ang
inyong gitapok. Ngano man? Kay ang
2
Miingon si Yahweh, ang Labing akong Balay nagpabiling guba sam-
Gamhanan: “Kining mga tawhana nag- tang nagdalagan mo paingon sa
ingon nga wala pa moabot ang inyong pinuy-anan. 10 Maong wala Lev
panahon sa pagpabarog pag-usab sa mopaulan ang kalangitan.Walay bunga 26:19-
20
Balay ni Yahweh. 3 Nan, karon, pami- ang kayutaan. 11 Nagpadala kog hulaw Jer
nawa ang akong isulti pinaagi ni sa walog ug sa kabungtoran, sa trigo ug 14:2

2S
7:2
Propeta Ageo.” 4 Mao ba ni ang sa parasan, sa lana ug sa bisag unsang
panahon nga mopuyo ka sa nindot nga ihatag sa kayutaan, sa katawhan ug sa
pinuy-anan samtang kining Balaya kahayopan, ug sa bisag unsang hinimo
gubaon pa? 5 Hinuktoki ang inyong sa inyong kamot.”
Zac pamaagi: 6 Namugas mog daghan, 12
8:10 apan manganig gamay. Mikaon mo ug Karon, dihang si Zorobabel, ang anak ni Zac
Sealtiel, si Josue, ang anak ni Yosadak, ang 8:11
miinom, apan wala mo matagbaw. labawng pari, 13 ug ang tanang katawhan
Nagsinina mo, apan nagpabiling gitug- nakadungog sa mga pulong nga gipaabot ni
PAGE 838
839 AGEO 2

Yahweh kang Propeta Ageo, naminaw sila sa • 10 Sa ika-24 ka adlaw sa ikasiyam ka
gisulti ni Yahweh. Ang katawhan napuno sa bulan sa ikaduhang tuig ni Dario, ang pulong
respito alang sa Diyos. 14 Unya, si Ageo, ang ni Yahweh gipaabot na sab kang Propeta Zac
7:3
mensahero ni Yahweh, mihatag sa katawhan Ageo, 11 aron sultihan ang pari pagsulbad
sa mga pulong ni Yahweh: “Nag-uban ko ining kasoha pinasikad sa Balaod: 12 “Kon
ninyo.” Gitandog ni Yahweh ang kasing- may magdalag halad nga karne nga giputos
kasing ni Zorobabel, ni Josue ug sa kataw- sa sinina, ug ang sidsid sa sinina masangkil
han. Nagsugod sila pagpatindog pag-usab sa pan, linung-ag, bino, lana, o bisag unsang
sa Balay ni Yahweh, ilang Diyos, 15 sa ika-24 pagkaon, mahimo ba sab kini nga hinalad?”
ka adlaw sa ikaunom ka bulan. Dali silang mitubag nga: “Dili.” Lev
22:4-
13
Si Ageo mipadayon pag-ingon: “Apan 7
1
Sa ika-21 ka adlaw sa ikapitong bulan kon may mahimong hugaw paghikap sa
2 sa ikaduhang tuig sa paghari ni Dario, patayng lawas, unya, mohikap sa maong
kining mga pulong ni Yahweh gipadangat pagkaon, mahimo ba sab kini nga hugaw?”
kang Propeta Ageo: 2 “Ihatag ang maong Niining higayona miingon ang mga pari:
Is
mensahe kang Zorobabel, ang gobernador “Oo.” 1:13
sa Juda ug kang Josue, ang labawng pari, ug 14
Unya, giingnan sila ni Ageo: “Mao pod
sa tibuok katawhan.”
ni ang nahitabo sa katawhan ug sa nasod sa
Ang himaya sa bag-ong templo akong atubangan, miingon si Yahweh. Mao
Esd sab ni ang nahitabo sa tanan nilang gibuhat
3:10 • 3 May usa ba ninyo nga nakakita sa ug sa tanan nilang gihalad dinhi: ang tanan
himaya ining temploha kaniadto? Unsay hugaw.
ilang hunahuna sa ilang nakit-an? Dili ba, 15
Hinumdomi ni gikan karon: Unsay
gamay ra kaayo ni? 4 Apan ingnon tamo, inyong kahimtang sa wala pa mobarog
Zorobabel, Josue ug akong katawhan: pagbalik ang Templo? 16 Nagpaabot mog 20
ayawg wad-a ang inyong paglaom. 5 Sugdi ka sako sa trigo, apan diha lay 10. Naghu- Am
4:9
ang trabaho kay nag-uban ko ninyo, miingon nahuna mong mokuhag 50 ka takos sa bino
si Yahweh nga Labing Gamhanan (aron apan diha lay 20. 17 Akong gidaot ang tanan
pagtuman sa Kasabotan nga atong gihimo ninyong trabaho pinaagi sa baklag, agup-up
paggawas ninyo sa Ehipto). Ayawg kahad- ug ulan nga bato. Apan walay mibalik
Heb lok kay ang akong espiritu nag-uban ninyo. kanako, miingon ang Diyos. 18 Busa,
12:26 6
Hapit ko na uyogon ang kalangitan ug ang hinumdomi ni gikan karon: Sukad sa
Is yuta, ang dagat ug ang dagkong kayutaan. pagbutang sa unang bato sa Altar ni Yahweh,
60:7 7
Unya, akong uyogon ang kanasoran ug 19
tan-awa kon ang trigo, ubas, igos ug
dad-on dinhi ang tanang bahandi sa tibuok granate namunga bag dyotay! Gikan karon
kalibotan. “Akong pun-on kining Balaya sa bendisyonan ang inyong mga olibo.”
himaya:” miingon si Yahweh. 8 Makakuha
Zac kog plata ug bulawan bisag pila ang akong Mga panaad alang ni Zorobabel
8:12 gusto. 9 Ang kabantog ining Temploha mas
dako pa kay sa kaniadto. Ining lugara akong • 20 Ang pulong ni Yahweh miabot na sab
ihatag ang kalinaw, miingon si Yahweh nga kang Ageo sa ika-24 ka adlaw sa mao ra
Labing Gamhanan. gihapong bulan: 21 “Ingna si Zorobabel, ang

• 2.3 Sa prangka kaayo nga pagkasulti, panahona (tan-awa ang komentaryo sa Lev
gipunting ni Ageo ang dyotay ra nga nakab-ot sa 8:11 ug 11:1). Anaay mga “limpiyo” o “balaan”
ilang trabaho. Mas maayo pa sa ingon ini nga nga mga butang ug mga tawo nga makahimo sa
paagi, sanglit wala nila tukora ang Templo aron pagpakigtagbo sa Ginoo, ug ang uban nga
ikapanghambog kondili, aron pagpakita sa ilang “hugaw” o “kalibotanon” nga dili makasulod sa
pagtugyan sa kaugalingon ngadto sa Diyos. Templo. Gani, gilantaw nga ang “kahugawan”
Ayawg kahadlok… (b. 2, 5) Ato nang gisulti mananakod.
dinhi nga ang presensiya sa Espiritu midangat sa
panaghiusa. Dinhi, ang propeta naghatag og • 20. Sama kang Zacarias (Zac 6:12), si
gibug-aton sa bunga sa Espiritu nga mao ang Ageo naghunahuna nga si Zorobabel kaliwat
pagkawagtang sa kahadlok. ni David, mao tingali ang Mesiyas nga
Akong pun-on… (b. 7) Ang kakabus sa Tem- mopahiuli sa nasod sa Israel. Wala kaayo niya
plo nagdapit sa Ginoo sa pagdali sa iyang klaroha, apan gipadayag ni sa paghubad sa
pagduaw aron pun-on ni sa iyang himaya. Sa pulong sa Ginoo nga nagpalipay ni Zorobabel.
hamubo nga panahon, taposon sa Ginoo kining Nasayop ang propeta dinhing bahina. Ang
lumalabay nga kalibotan nga gipuy-an sa mga iyang sayop nagpakita giunsa pagkalambigit
Judio, ug tukoron ang iyang gingharian. pag-ayo sa diyosnong kamatuoran ug taw-
hanong paghubad – Nga kanunayng nag-
• 10. Ang pangutana nga gihimo ngadto sa ungaw sa sayop – bisan pa sa mga pulong sa
mga pari nagsubay sa panghunahuna adtong tinuod nga propeta.
AGEO 2 840

gobernador sa Juda: Pakurogon kog usab Labing Gamhanan miingon: “Anang adlawa
ang langit ug yuta. 22 Akong laglagon ang kuhaon tikaw, Zorobabel, akong sulugoon,
mga trono sa mga hari ug lupigon ang gahom anak ni Sealtiel. Alang nako, mahisama ka
sa kanasoran. Akong lintuwaron ang mga sa singsing nga gipatikan sa mga inisyal sa
karwahe ug ang ilang mga kutsero. Ang mga akong Ngalan, dinhi sa akong tudlo. Gipili
kabayo ug ang nagkabayo nila mapukan sa tikaw.” Miingon si Yahweh nga Labing
yuta. Masigpinatyanay sila. 23 Si Yahweh nga Gamhanan.
ZACARIAS
HUNONGA
ANG INHUSTISYA

Sama ni Ageo, si Zacarias miapil sa pagtukod pag-usab sa katawhan sa Diyos ug sa
Templo, dihang mibalik ang mga Judio gikan sa Babilonia (520 B.C.).
Dihang mibalik sila gikan sa pagkabihag, ang mga dagkong saad nga gihimo sa mga
propeta samtang didto pa sila naulipon sa Babilonia, wala matuman (tan-awa ang Is
40:55). Busa, nagsigi silag paabot. Nakita ni Zacarias nga timaan ang ilang pagtukod
pagbalik sa Templo: bag-ong panahon ang nagbanagbanag, ug ang Diyos nangandam sa
adlaw sa Iyang talagsaong kaluwasan. Ang mga panan-awon nga makita sa unang 6 ka
kapitulo, nagtudlo sa mga Judio nga nagtapok sa ilang Templo, nga magtukaw sila ug
maghulat sa Adlaw sa Ginoo.

Ang Ikaduhang Bahin sa Libro ni Zacarias
Ang kapitulo 9-14, mga buhat sa laing propeta nga nagpuyo sa ulahing duha ka siglo
– posibli sa panahon nga ang inila nga manggugubat, si Alejandro, miadto sa mga nasod
sa Silangan. Nagtudlo siya sa mga Judio nga dili sila angayng mahadlok: ang kadaogan
sa Ginoo, ug ang pag-abot sa iyang Gingharian mahitabo taliwala sa sakit nga mga hitabo.

Ag • 1 Sa ikawalo ka bulan sa ikaduha ka naabtan sa akong mga pulong ug kasugoan Is
1:1 1 tuig sa paghari ni Dario, ang pulong ni nga gisalig ko sa akong mga sulugoon, ang 55:11
Dn
Yahweh midangat kang Zacarias nga mga propeta. Nagbasol sila ug miingon: 9:10
propeta, anak ni Berekias nga anak ni Iddo: “Gitagad mi ni Yahweh sumala sa gika-
2
“Nasuko pag-ayo si Yahweh sa inyong hukman niyang buhaton pinasikad sa among
katigulangan. 3 Busa, sultihi ang katawhan kinaiya ug binuhatan.”
sa pulong ni Yahweh nga Labing Gamhanan:
Ang mga panan-awon
‘Pakig-uli mo kanako kay makig-uli pod ko
Jer ninyo. 4 Ayaw sunda ang gibuhat sa inyong 7
Sa ika-24 ka adlaw sa ika-11 nga bulan
3:22;
Jaime katigulangan nga gipasidan-an sa mga sa Shebat, ang ikaduhang tuig ni Dario, ang
4:8 propeta kaniadto pa ug gibalikbalik ang mga pulong ni Yahweh miabot kang Propeta
pulong ni Yahweh nga Labing Gamhanan: Zacarias, anak ni Berekias nga anak ni Iddo.
Biyai ninyo ang hiwi nga mga kinaiya ug 8
Sa usa ka panan-awon sa kagabhion, Am
daotang binuhatan! Apan wala sila maminaw nakita ko ang usa ka tawong nagsakay sa 7:1
Dn
o magtagad nako. Gipangutana mo ni pulang kabayo nga nagtindog taliwala sa 7:1
Yahweh. 5 “Hain na man ang inyong kati- mga kahoyng mirto sa usa ka walog. Sa
gulangan karon? Ang mga propeta nanga- iyang luyo may mga kabayong pula, moreno
1H Reb
8:46
matay na. 6 Apan ang inyong katigulangan ug puti. 9 Gipangutana ko siya: “Unsa man ni, 6:1

• 1.1 Si Zacarias gipanalanginan sa sunod- – Ang ikaduhang panan-awon, sa 2:1-4: na-
sunod nga panan-awon sa gabii diin gipadayag pahimutang na ang gahom nga mopukan sa
ang plano sa Ginoo, nga gikan gyod sa langit. ilang politikahanong kaaway.
Sigurado kaayo nga moabot ang panghitabo.
– Ang unang panan-awon, sa 1:7-17: makita – Ikatulong panan-awon, sa 2:5-9: kon ang
nga daw walay nahitabo, ug makapatoo nga gigamit karon sa mga Judio sa pagpana-
nagkaduol ang adlaw sa Ginoo. Hinunoa, ang lipod mao ang mga dagkong paril, sa dili madu-
Ginoo nagtan-aw lang ug wala malimot sa gay ang Ginoo magpadala sa hingpit nga sigu-
Jerusalem. ridad.
PAGE 841
ZACARIAS 1 842
6
akong Ginoo?” Ang anghel nga akong Mitubag siya: “Akong sukdon ang Jerusa-
gipakigsultihan mitubag: “Masayran mo ra lem aron mahibaw-an ang gilapdon ug gitas-
unya.” on ini.” 7 Samtang ang anghel nga nakigsulti
Dn 10
7:16 Ang tawong nagtindog sa kakahoyan nako mipaingon sa atubangan gisugat siya
miingon: “Sila ang gipadala ni Yahweh aron sa laing anghel 8 nga nag-ingon: “Dagan ug
maglibutlibot sa kalibotan.” 11 Unya, mitaho sultihi kanang batan-ong lalaki: ‘Ang Jerusa-
sila sa anghel ni Yahweh nga nagtindog sa lem magpabiling walay paril tungod sa
kakahoyan: “Naglibutlibot mi sa tibuok ka- kadaghan sa katawhan ug kahayopan!’
9
libotan ug nakita namo nga walay niy timik. Kay mao ni ang pulong ni Yahweh: “Ako
Jer 12
Ang anghel ni Yahweh miingon: “O mismo ang maglibot niya sama sa paril nga
25:11
Dn Yahweh nga Labing Gamhanan, hangtod kalayo. Anaa sab niya ang Himaya.”
10
9:2 kanus-a nimo ihikaw ang imong kaluoy sa “Pangari mo. Pangari! Pahawa dayon sa Is
48:20
Jerusalem ug sa mga syudad sa Juda? Imo amihanang yuta, nag-ingon si Yahweh sa Reb
ning gipaantos tungod sa imong kasuko tanang gikatag niya sa upat ka hangin sa 18:4
sulod na sa 70 ka tuig.” langit. 11 “Pangari mo, ikyas ngari sa Sion,
13
Si Yahweh mitubag sa mga pulong nga kamong tanan nga nagpuyo uban sa mga
Is
54:7 lumo sa anghel nga nakigsulti nako. 14 Unya, anak nga babaye sa Babilonia.” 12 Human Dt
32:10
Os gilingi ko sa maong anghel ug giingnan: nga gipadala ko sa iyang himaya aron silotan
11:8 “Isangyaw ang giingon ni Yahweh nga Labing ang kanasoran nga nakapangawat ninyo,
Gamhanan: Seloso kaayo ko bahin sa miingon si Yahweh nga Labing Gamhanan:
Jerusalem ug sa Sion. 15 Apan dako ang “Bisag kinsa nga nanghilabot nako, nanghi-
akong kasuko sa kanasoran nga hilabihan ra labot sa gipangga ko pag-ayo. 13 Tan-awa,
ka hambogero. Sa sinugdan wala pa ko ma- bakyawon ko ang akong kamot batok nila.
pungot kaayo sa Jerusalem. Apan gipala- Pangawatan sila sa ilang mga ulipon.” Busa,
Is bihan nila ang ilang kadaotan. 16 Busa, nag- mahibaw-an ninyo nga gipadala ko ni
51:3
ingon si Yahweh: “Lingion ko pag-usab ang Yahweh nga Labing Gamhanan.
Jerusalem uban ang kaluoy. Tukuron ko
pagbalik didto ang akong balay ug ang Ang tawag sa anak nga dalaga sa Sion
igsulokod nga kutay akong inaton.” • 14 Pag-awit ug pagsadya, O anak Is
Unya, miingon si Yahweh nga Labing 52:9
Gamhanan: 17 Isangyaw sab ni: “Ang akong nga dalaga sa Sion. Kay mianhi ko Sof
3:14
kalungsoran mag-awas na sab sa kalam- aron mopuyo uban ninyo,” miingon si
boan. Lipayon pag-usab ni Yahweh ang Sion Yahweh.
ug himoong pinalabi ang Jerusalem.” 15
“Nianang adlawa daghang kana-
Ang ikaduhang panan-awon soran mouban ni Yahweh ug mahimo
Dn 1
Giyahat ko ang akong mata ug nakita nga akong katawhan. Apan ang akong
7:8
Reb
2 ang upat ka budyong. 2 Akong gipa- pinuy-anan naa ninyo.” 16 Ang kataw-
13:1 ngutana ang anghel nga nakigsulti nako unsa
ni ug mitubag siya: Kining mga budyonga han sa Juda mahimo alang ni Yahweh
mao ang kanasoran nga nagpatibulaag sa nga bahin sa balaan niyang yuta. Pilion
Juda ug Jerusalem.” 3 Unya, gipakita ni niya pag-usab ang Jerusalem.
Yahweh kanako ang upat ka mananalsal ug 17
Ayaw paglihok sa atubangan ni Sof
nangutana ko: “Unsay ilang buhaton?” 3:14
4
Mitubag siya: “Ania ang mga budyong Yahweh. Kay mitindog na siya gikan sa Buhat
2:20
nga nagpatibulaag sa Juda. Walay nanga- iyang balaang pinuy-anan ug moanhi.
has pag-isa sa iyang ulo. Apan nanganhi ang
Ikaupat nga panan-awon: ang Mesiyas hapit
mananalsal aron pagsumpo sa gahom sa na moabot
mga nasod nga nagpatibulaag sa katawhan
sa Juda.” • 1
Unya, iyang gipakita kanako ang
Ang ikatulong panan-awon
3 labawng pari nga si Josue. Nagtindog
siya sa atubangan sa anghel ni Yahweh. Sa
5
Reb Giyahat na pod nako ang akong mata. tuong kilid ni Josue, nagtindog si Satanas
21:5
Nakita ko ang tawo nga nagbitbit og igsu- nga andam nang mopasangil niya. 2 Apan Am
4:11
sukod. Nangutana ko: “Asa ka paingon?” giingnan sa anghel ni Yahweh si Satanas: Jd 9

• 2.14 Makita dinhi ang usa sa duha ka saad nga maglihok dinhi kanunay ang Ginoo
tawag alang sa mga binihag: Ang tawag sa aron ang tanang tawo sa kalibutan mahiusa.
pagmaya kay nakig-uban nila sa pagpuyo ang
Ginoo. Kining maong teksto naghatag og labaw • 3.1 Kining bag-ong panan-awon sa
pa nga rason sa pagmaya. Sa Biblia, ang linya labawng pari nga si Josue, daw nagtag-an sa
nga anak sa Sion, usa sa mga ngalan alang sa pagbag-o sa pagkapari. Sa sinugdan, si Josue
katawhan sa Diyos, sa ato pa, ang simbahan. makita uban sa katawhan, nga nagsubo ug
Si Zacarias naghisgot sa Simbahan uban ang nagbangotan aron pagtubos sa mga sala. Sa
843 ZACARIAS 5
11
“Badlongon ka unta ni Yahweh, Satanas! Si Gipangutana ko ang anghel: “Unsa man
Yahweh nga nagpili sa Jerusalem mobad- kanang duha ka kahoyng olibo sa tuo ug sa
long unta nimo! Dili ba, kining tawhana patik wala sa tungtonganan?” 12 Unya, gipangu-
nga nagdilaab nga gibira gikan sa kalayo?” tana ko siya sa ikaduhang higayon: “Unsa
3
Si Josue nagtindog atubangan sa anghel man kanang duha ka sanga sa olibo nga
ug nagsul-ob sa hugaw kaayong sapot. Gi- natupad sa duha ka bulawang agianan diin
ingnan sa anghel nga diha sa ilang atuba- ibubo ang bag-ong lana?” 13 Ang iyang tubag
ngan: “Huboa kanang iyang sinina nga hu- usa ka pangutana: “Wala ka masayod og
gaw.” 4 Unya, giatubang niya si Josue ug unsa ni?” Mitubag ko: “Wala, Ginoo.” 14 Unya
giingnan: “Tan-awa, gikuha ko na ang imong miingon siya: “Ang duha ni ka hinilogan sa
kalapasan. Karon sul-oban tikaw sa maha- bag-ong lana. Nag-alagad sila sa Ginoo sa
long sapot.” 5 Mipuno siya pag-ingon: “Buta- tibuok kalibotan.”
6
ngig limpyong bugkos ang iyang ulo.” Gisul- Kini ang pulong ni Yahweh alang ni
oban nilag limpyong bugkos ang iyang ulo ug Zorobabel: “Dili sa kabantog ni sa kagam-
gisininaan samtang nagtan-aw ang anghel ni hanan, apan pinaagi sa akong Espiritu.”
Yahweh. 7
Nag-ingon si Yahweh nga Labing Is
1H 6
2:4
Ang anghel ni Yahweh mihatag ni Josue Gamhanan: “Unsa ba mo, O kabukiran nga 28:16
1P
ining pasalig: 7 “Paminawa kining pulong ni hilabihan kahakog? Patagon mo sa atuba- 2:4
Yahweh nga Labing Gamhanan: Kon suba- ngan ni Zorobabel nga mokubkob hangtod
yon mo ang akong dalan ug motoo ka sa sa kataposan ninyong bato. Ibutang ni sa
akong pahimangno, ikaw ang magmando sa kinatumyan sa templo taliwala sa mga
akong balay. Bantayi ang akong hawanan, singgit: Panalangini, panalangini ni!”
ug mahimo nga makig-uban ka ining mga 8
Unya, miabot kanako ang pulong ni
Is nagtindog dinhi karon. 8 Paminawa ni, O
11:1 Yahweh: “Ang kamot ni Zorobabel ang
Jer Josue nga labawng pari ingon man ang
nagpahiluna sa sukaranan ining Balaya.
23:5 imong mga kauban sa konseho. Akong dad-
33:15 Busa, ang kamot sab niya ang maghuman
on ang akong sulugoon, ang Sanga. 9 Tan-
Ex ini. Unya, mahibaloan ninyo nga siya ang
28:36 awa ang bato nga akong gibutang ni Josue.
gipadala ni Yahweh nga Labing Gamhanan
Bato ni nga dunay pito ka mata. Ako mismo
nganha ninyo. 10 Kay bisan ang nagbugal- Ag
ang momarka ini. Akong papason ang sala
bugal sa gagmayng mga butang mag-lipay 2:3
1H ining yutaa sa usa lang ka adlaw. 10 Nianang
4:25 anang adlawa pagtan-aw sa bato sa ka-
adlawa, magdinapitay mo nga mamasilong
daogan sa kamot ni Zorobabel.
ilawom sa inyong parasan ug kahoyng igos!’
Mao ni ang giingon ni Yahweh nga Labing Mao kini ang pulong ni Yahweh kang
Gamhanan.” Zorobabel: “Dili pinaagi sa kabantog o
kagamhanan, hinunoa sa akong Espiritu.”
Ang ikalimang panan-awon
Ang ikaunom nga panan-awon
• 1 Ang anghel nga nakigsulti nako mi-
4 balik ug giyugyog ko sama sa nagpu- 1
Giyahat ko pag-usab ang akong mata
Ex
25:31 kaw sa nahikatulog. 2 Nangutana siya: “Un- 5 ug nakita ko ang naglupad nga papel-
Reb say imong nakita?” Mitubag ko: “Nakakita linukot. 2 Nangutana siya: “Unsay imong
1:12 nakita?” Mitubag ko: “Papel-linukot nga
kog tungtonganan sa suga nga lubos bula-
wan ug may panaksan sa ibabaw. May pito ni naglupad. May 30 ka tiil ang gitas-on ug 15
ka suga ug pito ka agianan sa lana. 3 May ang gilapdon.”
duha sab ka kahoyng olibo. Ang usa naa sa 3
Miingon siya: “Mao ni ang tunglo nga nia
tuong kilid sa panaksan ug ang lain sa wala.” sa tibuok kalibotan. Sa usa ka bahin nasulat
4
Akong gipangutana ang anghel: “Unsa nga wad-on ang tanang kayutaan. Sa pikas,
ni sila, Ginoo?” 5 Mitubag siya pinaagi sa ang tanang manumpa og bakak paphaon.
pangutana: “Wala ba ka mahibalog unsa ni?” 4
Ipadala ko ni sa balay sa katawhan ingon Esd
“Wala, Ginoo,” maoy akong tubag. 10 b Mipa- man sa balay sa bakakon. Adto ni didto ug 6:11

sabot siya: “Ang pito mao ang mga mata ni gun-obon ang balay nga kahoy, ang bato ug
Yahweh nga nagtan-aw sa tibuok kalibotan.” ang tanan.

kaulahian, nagkahulogan kini mismo ni Josue relihiyoso nga kagamhanan, ug kini sila
ug nagbalita bahin sa umaabot nga pagkapari magmatinud-anon sa Ginoo.
– ang iya ni Cristo nga tinudlo sa Ginoo nga Ikaunom nga panan-awon: ang daotan ug ang
maoy tigpataliwala tali kaniya ug sa katawhan. kawatan paphaon sa bag-ong syudad.
…ang akong sulugoon… (b. 8) Ang Ikapito nga panan-awon: ang yawa mismo
manluluwas mao ang liso nga gikan sa palagpoton.
katawhan. Ikawalo nga panan-awon naghinumdom sa
una. Ang mga mensahero sa Ginoo naglihok sa
• 4.1 Ikalima nga panan-awon: ang Bag-o kalibotan aron pag-andam sa katumanan sa
nga Israel ubos sa pagmando sa sibil ug plano sa Diyos alang sa kaluwasan.
ZACARIAS 5 844
Ang ikapitong panan-awon korona. Ipatong ni sa ulo sa labawng pari nga
5
Unya, ang anghel nga nakigsulti nako si Josue, anak ni Yosadak. 12 Sultihi siyag 3:8

mipaingon sa atubangan ug miingon: balik ining mga pulong ni Yahweh nga Labing
“Yanghag ug tan-awa kanang nagpa- Gamhanan: “Ania kining tawo nga ginganlag
dulong.” 6 Nangutana ko niya: “Unsa na?” Sanga. Sa iyang nahimutangan mananga
Mitubag siya: “Usa ka sudlanan. Mao ni ang siya ug tukoron niya ang templo ni Yahweh.
13
sala sa katawhan sa tibuok kalibotan.” Siya ang motukod sa templo ni Yahweh.
7
Giukab ang taklob nga tingga ug didto sa Mao kini ang iyang himaya.
sulod may babayeng naglingkod. 8 “Mao ni Molingkod ug momando siya diha sa
ang kadaotan:” miingon siya. Iyang gitulod iyang trono. Pari ang molingkod sa iyang tuo,
ang babaye sa sudlanan ug gitakloban sa ug dunay panagdait tali nila. 14 Mahitungod
tingga. sa mga korona, magpabilin ni sa templo ni
9
Mitan-aw ko sa ibabaw ug akong nakita Yahweh isip handomanan sa binuhatan nila
ang duha ka babaye nga may pako nga sama ni Helday, Tobias ug Yosias, mga anak ni
sa mga pako sa talabon. Samtang giisa nila Sefanias. 15 Mangabot ang gikan sa layo aron
ang sudlanan 10 gipangutana ko ang anghel motabang pagtukod sa templo ni Yahweh. Sa
nga nakigsulti nako: “Asa man nila dad-a ang ingon inyong mahibaloan nga gipadala ko ni
sudlanan?” 11 Mitubag siya: “Sa Babilonia. Ila Yahweh nga Labing Gamhanan nganha
kining Himoan nig balay ug ipahimutang sa ninyo. Mahitabo ni kon maminaw mo
ubos.” kanunay sa tingog sa inyong Diyos nga si
Yahweh.”
Ang ikawalong panan-awon
1
1
Giyahat na sab nako ang akong Sa ikaupat ka adlaw sa Kisleb, ang
6 mata. Akong nakita ang upat ka
7 ikasiyam nga bulan sa ikaupat ka tuig sa
karwahe nga gikan sa tungatunga sa duha ka paghari ni Dario, midangat ang pulong ni
bukid nga tumbaga. 2 Ang unang karwahe Yahweh kang Zacarias.
2
may pulang mga kabayo; ang ikaduha itom: Ang katawhan sa Betel mipadala kang
3
ang ikatulo puti; ug ang ikaupat kabang nga Saresa ug Regemelek kuyog sa ilang
abohon. 4 Akong gipangutana ang anghel ginsakpan aron magpakiluoy ni Yahweh,
3
nga nakigsulti nako: “Unsa ni sila, Ginoo?” ug aron mangutana sa kaparian sa Balay ni Jl
2:12
5
Ang anghel mitubag: “Ang upat ka Yahweh, ang Diyos nga Labing Gamhanan, Pag
hangin sa langit. Nanglakaw sila human ma- ingon man sa mga propeta. “Gikinahanglan 2:18

pakita ang kaugalingon atubangan sa Ginoo ba nga magbangotan mi ug magpuasa sa
sa tibuok kalibotan. 6 Ang karwahe nga ikalima ka bulan sama sa among gibuhat sa
dunay itom nga mga kabayo moadto sa daghang katuigan?”
amihanang nasod. Ang may mga kabayong
puti, sa kasadpan. Ang usa nga dunay Ang tinuod nga relihiyon
kabang nga abohong kabayo, sa habagatan • 4
ug ang mga pula, sa silangan.” Ang pulong ni Yahweh, ang Diyos
7
Samtang ang mga pula nangutana kon nga Labing Gamhanan, midangat ka-
mogikan na ba sila aron pagpatrolya sa kali- nako: 5 Sultihi ang tanang lumolupyo Is
botan, giingnan sila sa anghel: “Lakaw! 58:5

Pagpatrolya sa kalibotan!” Ug mibiya sila.
ug kaparian. Ingna sila: “Sa inyong Mt
6:16
8
Unya, miingon siya kanako: “Tan-awa, na- pagpuasa ug pagbangotan sa Sept-
ngadto na ang mopaingon sa yuta sa ami- yembre ug Disyembre sulod sa 70 ka
hanan. Ilang papahulayon ang akong espiritu tuig, alang ba gyod nako ang inyong
sa maong yuta.
9
Ang pulong ni Yahweh midangat ka- pagpuasa? 6 Dili ba, kamo may naghu-
nako: 10 “Pagkuhag mga halad gikan sa mga kom nga mokaon ug moinom o nga dili
bihag nga namalik. Gikan sa kamot ni magbuhat ini? 7 Nahinumdom ba mo
Helday, Tobias ug Yedaya. Lakaw karong sa mensahe nga gisangyaw ni Yahweh
adlawa sa balay ni Yosias nga anak ni
Sefanias diin miabot sila gikan sa Babilonia. pinaagi sa iyang mga propeta ka-
11
Pagkuhag plata ug bulawan aron himoong niadto, dihang malinawon pa kaayo

• 7.4 Ang awtoridad gisukna kon angayan kay sa pagpuyo sa tinuod nga gugma alang sa
ba nga magpadayon sa pagpuasa. Gisulti pag- Ginoo.
usab sa propeta ang pagtulon-an sa nag-una nga Karon, naa gihapoy mga tawo nga nagtoo nga
mga propeta; pagtulon-an nga masumada sa pinaagi sa mga sakripisyo ug mga gasa,
gipamulong ni Oseas: “Gusto ko og gugma, makahimo sila paghangyo sa Ginoo ug madawat
matud pa sa Ginoo, dili mga sakripisyo.” Si ang iyang pabor. Apan, kabahin sa tinuod nga
Cristo nagsulti sab og sama ini adtong labaw nga relihiyon ang gihisgotan ni Zacarias. Ang
nagtagad sa pagbuhat sa ritwal nga relihiyoso paghunahuna sumala sa kamatuoran, ang
845 ZACARIAS 8
4
ang Jerusalem nga puy-an lakip ang Si Yahweh, ang Diyos nga Labing Is
65:20
kasikbit nga kayutaan? May nanimuyo Gamhanan nag-ingon: “Ang mga tigulang
nga lalaki ug babaye manglingkod na sab sa
sab sa Negeb ug sa mga bungtod sa mga plasa. Apan may mga sungkod na sila
kasadpan.” tungod sa ilang pangidaron. 5 Ang mga plasa
8
Miingon si Yahweh ug 9 karon nag- sa syudad mapuno sa mga batang babaye ug
lalaki nga magduladula.
ingon pinaagi nako: “Ipakanaog ang 6
Si Yahweh, ang Diyos nga Labing Gen
matuod nga hukom. Pag-inayohay mo Gamhanan, nagpahayag: “Kon ugaling 18:14
Jer
Dt
24:17;
ug pagkaluy-anay sa usag usa. 10 Ayawg imposibli ni sa mata sa mga binihag nga 32:27
Is daugdaoga ang balo o ang ilo, ang namalik, dili ba ko makahimo ini?” matud pa
1:17;
langyaw o ang kabos. Ayaw paglaraw og ni Yahweh.
Am 7
8:4 Si Yahweh, ang Diyos nga Labing
daotan sulod sa imong kasingkasing Gamhanan, nag-ingon: “Tan-awa, luwason
batok sa imong isigkatawo. ko ang akong katawhan. 8 Kuhaon ko sila sa Jer
11 31:33
Is
6:10
Apan wala sila maminaw. Hinunoa sidlakan ug kasadpan. Mamuyo sila sa
Ez mitalikod sila ug gitabonan ang ilang Jerusalem. Sila ang akong katawhan ug ako
2:4 ang ilang Diyos sa kamatuoran ug hustisya.”
dalunggan. 12 Ang ilang kasingkasing
gipagahi sama sa dyamanti aron dili 9
Si Yahweh, ang Ginoo sa kaga-
sila makadungog sa Balaod o sa mga homan miingon: “Niining mga adlawa,
pulong ni Yahweh, ang Ginoo nga bag-o pa lang nga inyong nadunggan
Labing Gamhanan. Ila ning gisulti pi- ang mga pulong sa mga propeta. Kay
naagi sa iyang espiritu diha sa nag- ining adlawa, gipahiluna ang bato nga
unang mga propeta. 13 Unya, tungod sa sukaranan aron matukod pag-usab
kapungot si Yahweh, ang Diyos nga ang Templo. Nan karon ayawg wad-a
Labing Gamhanan, mipasidaan sa ang kadasig. 10 Sa nangaging mga ad- Ag
2:16
katawhan: “Ingon nga wala mo mami- law, walay sweldo ang kalalakin-an.
naw sa pagtawag ninyo, dili sab siya Walay pagkaon ang kahayopan. Ang
mamati kon mosangpit mo. 14 Nag- katawhan dili makapanaw tungod sa
ingon si Yahweh nga patibulaagon sila pamanhig. Ako mismo mitugot nga
daw sa usa ka alimpulos sa kanasoran mag-away ang isigka silingan. 11 Apan
nga dili nila mailhan. Ang yuta nga sukad karon lahi na ang akong
ilang gibiyaan malaglag. Dili na tinagdan sa katawhan.”
kaagian. Sa maong paagi, ang nindot 12
Nag-ingon si Yahweh: “Nagpugas
nga yuta mahimong awaaw.” kog kalinaw. Ang ubas mohatag sa
iyang bunga, ang yuta sa iyang abot ug
• 1 Gipadangat kanako ang pulong ni
8 ang kalangitan sa iyang yamog. Kining
Yahweh, ang Diyos nga Labing Gam- tanan akong ihatag sa salin sa akong
hanan: 2 nangabubho ko pag-ayo sa Sion.
Nag-alintabo ang akong kasuko tungod katawhan.
13
Is niya.” 3 Nag-ingon si Yahweh: “Mobalik ko sa Mahitabo unya nga ingon nga
62:12
Sion aron mopuyo uban niya. Ang Jerusalem kamo nahimong tunglo sa kanasoran
tawgon nga Syudad sa kamatoohon, ang
Bukid ni Yahweh nga Labing Gamhanan, karon, luwason tamo, Juda ug Israel.
tawgon nga Bukid sa kabalaan.” Himoon tamo nga panalangin. Ayawg

pagbuhat nga matinud-anon, ang kamaayo ug mahimong sentro sa panaghiusa sa tanang
kamaluluy-on sa uban, ang pagtahod sa mga tawo.
byuda, ilo, langyaw, ug kabos, ug dili pagbaton Alang nato, mga pulong ni sa paglaom, apan
sa daotan nga hunahuna batok sa isigkatawo nag-awhag sab sa pagpuyo sa paagi nga ang
(tan-awa ang Is 58 ug Jaime 1:27). mga wala mitoo makaamgo sa presensya sa
Ginoo dinhi nato. Dinhi magamit ang gipadayag
• 8.1 Gipadayag sa Ginoo ang tibuok niyang sa Is 65: kinahanglan nga atong giyahan ang
gugma alang sa pinili nga katawhan nga atong nasod padulong sa kalinaw; puno sa
gilarawan sa ilang syudad – ang Jerusalem. pagmaya nga ang Diyos ra ang makahimo ini.
Gisaad niya ang kauswagan ug kalipay sa Sa 8:8, tan-awa ang linya: Sila ang akong
kaluwasan. Apan labaw sa tanan, gidala sila katawhan ug ako ang ilang Diyos sa kamatuoran
pagdiskobre sa ilang papel sa kalibotan; aron ug hustisya.
ZACARIAS 8 846

kahadlok ug lig-ona ang inyong isulti tungod ug alang nako: Sukad karon ang
kamot!” pagpuasa sa ikaupat, ikalima, ikapito ug
14 ikan-10 ka bulan mahimong mga adlaw sa
Mao ni ang giingon ni Yahweh, ang kalipay. Mga adlaw ni sa pyesta ug kasadya.
Diyos nga Labing Gamhanan: “Ingon Apan, kinahanglang mahimo mong tig-
nga nakahukom ko pagdaot ninyo kay mugna sa kalinaw ug katawhang matinud-
anon.”
nakapalagot nako ang inyong ginika- 20
Si Yahweh, ang Diyos nga Labing Is
nan, 15 karon usab nga adlawa buot Gamhanan nag-ingon: “Mangabot ang 2:2-
3
kong magmaluluy-on sa Jerusalem ug katawhan gikan sa laing kanasoran,
sa Juda, bisag wala mapuypoy ang katawhan gikan sa dagkong syudad. 21 Ang
namuyo sa usa ka lungsod makigsulti adtong
akong gibating kapungot. 16 Ayawg ka- gikan sa laing lungsod.” Unya, moingon sila:
hadlok! Mao ni ang kinahanglan “Dali, mangadto ta ug magpakiluoy ni
ninyong buhaton: Isulti ang tinuod sa Yahweh. Ako sab, mangita ni Yahweh!”
22
usag-usa. Ipahamtang ang tinuoray Daghan sa dagkong katawhan ug gam-
hanang kanasoran ang mangabot. Mangita
nga hukom aron dunay kalinaw. sila ni Yahweh, ang Diyos nga Labing
17
Ayaw paglaraw og daotan sulod sa Gamhanan sa Jerusalem ug mag-ampo
inyong kasingkasing batok sa isigka- niya.”
23
Si Yahweh, ang Diyos nga Labing
tawo. Likayi ang mga bakak nga Gamhanan, mipasalig nimo: “Anang mga
panumpa kay gikaligutgotan ko ni,” adlawa, 10 ka tawo nga lainlaig sinultihan ug
pulong ni Yahweh. gikan sa lainlaing kanasoran mogunit sa
sidsid sa sinina sa usa ka Judio ug miingon:
18
Ang pulong ni Yahweh midangat “Mouban sab mi nimo kay among nadung-
kanako nga nag-ingon: 19 “Mao ni ang imong gan nga ang Diyos naa nimo.”

IKADUHANG BAHIN SA BASAHON
• Ang panagna; pulong ni Yahweh. giusap. Usa lang ka salin ang mahibilin nila.
9 1
Si Yahweh nagpuyo sa yuta sa Hadrak Mahimo silang usa ka banay sa taga Juda.
ug Damasco. Ang mga syudad sa Aram Ang katawhan sa Ekron mahisama sa mga
iyaha, ingon man ang tanang tribu sa Israel, Jebuseo karon. 8 Magkampo ko isip tigban-
2
lakip ang Hamat; sa iyang utlanan naa ang tay duol sa akong Balay aron panalipdan ni
Tiro ug Sidon. Ang mga lumolupyo dinhi sa mosulod ug mogawas. Wala nay modaug-
angayan nga dunay kamaohan. 3 Ang Tiro daog nila karon nga nahibaloan ko na ang
nagpatindog sa kaugalingong kota. Nagka- ilang kalisod.
mada ni sa plata nga samag abog ug
bulawan, pareho sa lapok sa kadalanan. Ang inyong hari moanhi nga magsakay
4
Apan kuhaon sa Ginoo ang iyang giangkon. sa usa ka asno
Ilabay ang iyang gahom sa kadagatan. Siya • 9
Pagsadya pag-ayo, anak nga ba- Sof
mismo laglagon sa kalayo. 3:14
baye sa Sion! Singgit sa kalipay, anak Slm
5
Makita ni sa Askalon nga mahadlok. Ang 95:1
nga babaye sa Jerusalem! Kay tan- Gen
Gaza mokuyog apil ang Ekron kay ang 49:11
paglaom ini mahanaw. Ang hari sa Gaza awa, ang inyong hari moabot na. Mt
mahanaw ug ang Askalon mawad-ag Tarong siya ug madaogon, mapaub- 21:5

lumolupyo. 6 Ang katawhan nga natawong sanon nga nagsakay lamang sa usa ka
kabos manimuyo sa Asdod. Taposon ko ang asno, sa nating asno. 10 Wala na ang Is
kagarboso sa mga Pilisteo. 7 Akong kuhaon 2:4
ang unod nga may dugo sa iyang baba, ingon mga karwahe sa Efraim; mahanaw na Slm
72:8
man ang hugawng pagkaon nga iyang ang mga kabayo sa Jerusalem kay iya

• 9.1 Mao ni ang sinugdan sa ikaduhang pagbasol ining mga tawhana. Kining maong
bahin sa libro (tan-awa ang pasiuna). Ang mga teksto nagpahinumdom nato sa mga Awit
propeta nagbalita sa kagawasan sa katawhan sa Sulogoon sa Diyos sa ikaduhang bahin sa libro
human sa makalilisang nga pagsulay. Usa ka ni Isaias.
misteryoso nga Magbalantay (laing ngalan sa • 9. Ang pag-abot sa mapaubsanon nga
Mesiyas) ang magdala ining maong kaluwasan, Mesiyas! Sa iyang pagsulod sa Jerusalem sa
diin human siya isalikway ug gipatay sa iyang Domingo de Ramos, si Jesus nagtuman ining
katawhan, nakapukaw siya sa pagbati sa maong panagna (tan-awa ang Mt 21:5).
847 ZACARIAS 11

ning laglagon. Mangalugti ang pana sa gubat ug sa tanang pangulo. 5 Mahisama sila
mga manggugubat inigmando niya sa mga mangugubat nga motunob sa
kalapokan sa panahon sa pakigsangka.
pagpabarog sa kalinaw sa kanasoran. Makig-away sila sa kasigurohan nga si
Maghari siya sa nag-atbang nga Yahweh nag-uban nila. Ilang laglagon ang
kadagatan, gikan sa Sapa hangtod sa nagsakay sa mga kabayo.
6
kinatumyan sa kalibotan. “Akong lig-onon ang nasod sa Juda.
Ex 11
Luwason ko ang kaliwat ni Jose. Dad-on ko
24:4- Kamo, tungod sa inyong kasabotan nga silag balik, kay naluoy ko nila. Mora na wala
8 gimatuod pinaagi sa dugo, akong buhian ang ko sila isalikway. Kay ako si Yahweh, ang
inyong binilanggo sa karaang atabay. 12 Ang ilang Diyos. Nadunggan ko ang ilang
mga binilanggo nga naghulat ini mamalik sangpit.
kanimo, O Sion. Karong adlawa akong 7
ipahibalo nga bayran tamog dobli tungod sa Ang mga lalaki sa Efraim isipong mga
inyong kahininginlan. 13 Bawgon ko ang bayani. Malipay sila sama nga nakatilaw sa
akong pana – ang Juda ug ang Efraim akong kainit sa bino. Malipay ang ilang mga anak
udyong. Akong ipadala ang imong mga kon makakita ini. Ang ilang kasingkasing
anak, O Sion, batok sa mga Griyego! Alang magsadya diha ni Yahweh.
8
nako, ikaw ang espada sa manggugubat. Si Yahweh miingon: “Motihol ko ug
Ex 14 tapokon ko sila kay ako silang giluwas. Ang
19:16 Mopakita si Yahweh ibabaw nila. Ang
Mt iyang mga udyong magpangidlap sama sa ilang gidaghanon sama ra sa kaniadto.
9
24:31 kilat. Patingogon niya ang iyang budyong ug Unya, ikatag ko sila sa kanasoran. Hinunoa
moabot siya sa unos gikan sa habagatan. gikan sa layong kayutaan mahinumdom sila
Is 15
Si Yahweh, ang Diyos nga Labing nako. Didto mosanay sila unya, mamauli.
66:19
Ez Gamhanan, manalipod nila. Modaog sila ug 10
Kuhaon ko silag balik gikan sa Ehipto. Jer
38:3 ilang tunobtunoban ang mga bato nga Tiponon ko sila gikan sa Asiria. Akong 2:3
Jl Os
4:6
gamiton sa saplong. Moinom silag dugo ihatag nilag balik ang kayutaan sa Gilead ug 2:20
sama sa bino. Mapuno sila ini sama sa Lebanon. Apan dili ni paigo nila. 11 Ma-
panaksan sa halad nga ilimnon, morag mga nadlas sila sa dagat sa Ehipto, ug ang
sungay sa altar. kinailadman sa Nilo mauga. Unya, ipaubos
16
Anang adlawa, si Yahweh nga ilang ang kamapahitas-on sa Asiria ug ang Ehipto
Diyos, moluwas nila. Pasibsiba sila sama sa mawad-ag hari. 12 Ako silang lig-onon, nag-
Jer panon. 17 Pagkamalipayon! Pagkatahom ingon si Yahweh. Magpadayon sila ug
31:12
unya! Ang mga lugas mopasanay sa mga molambo nga masaligon sa akong Ngalan.”
batan-ong lalaki, ang bag-ong bino sab, sa
kadalagahan. 11 1
Ablihi ang imong agianan, Lebanon,
aron lamyon sa kalayo ang imong
Salig sa Diyos
mga sedro. 2 Pagsubo, mga sipres, kay na-
1
Pangayoa ni Yahweh ang ulan alang tumba na ang mga sedro. Ang mga harianon
10 sa pananom. Ang nagmugna sa mga gipaubos. Pagminatay, katugasan sa Basan,
unos mopabunok sa ulan ug mopatubo sa kay gipuo na ang dili masulod kanhi nga
sagbot sa tagsa-tagsa ka uma. kalasangan. 3 Ang mga panghupaw sa mga
2
Ang mga diosdios sa panimalay nanultig pastor milanog kay ang anyag nga patag,
mga pulong nga haw-ang, ug ang tigtag- napayhag. Ang ngulob sa mga liyon milanog
natagna dunay bakak nga mga panan-awon. kay ang mabungahong walog sa Jordan
Ang ilang mga damgo lansis lang ug dili nadaot.
Ez makahatag og kahupayan. 3 Tungod ini ang
34:5 Ang ehemplo sa maayong magbalantay
katawhan mahisalaag sama sa toril nga
walay magbalantay. Batok ining matanga sa • 4 Giingnan ko ni Yahweh nga akong
magbalantay nagdilaab ang akong kasuko. Diyos: “Pasibsiba ang karnerong ihawon
Busa, silotan ko ang mga pangulo. Kon si 5
kay ang mamalit mopatay ini nga dili
Yahweh nga Labing Gamhanan moduaw na silotan. Apan ang magbaligya miingon:
sa iyang toril, ang nasod sa Juda, iya ning “Dayegon si Yahweh! Dato na ko!” Bisan ang
himoon nga iyang garbosong kabayo nga ilang mga pastor walay kaluoy. 6 Si Yahweh
Ez iggugubat. 4 Siya ang mopaangay sa miingon: Wala koy kaluoy sa mga lumolupyo
34:5 sukaranan, sa usok sa tolda, sa pana alang sa ining yutaa. Ang matag-usa ninyo itugyan ko

• 11.4 Usa kini ka pasumbingay. Ang sa 30 ka piraso nga pilak. Misteryoso ni nga lihok
propeta mismo nagdala sa papel sa Ginoo. Ang nga mahinumdoman sa Biblia sa pagbudhi ni
gipasabot ini mao ang mosunod: kay ang ka- Judas (tan-awa ang Mt 27:10). Bisag asa sa Biblia,
tawhan dili man buot nga pangulohan sa Ginoo, ang Ginoo naghulga sa mga daotang pangulo.
ihatag sila sa Ginoo sa mga daotang magbalantay Dinhi, iyang gipakaulawan ang mga tawo nga
kinsa mopahimulos nila. Gibaylo nila ang Ginoo dunay mga magbalantay nga angay nila.
ZACARIAS 11 848

sa gahom sa iyang pastor. Bisag daug- lem nga makapatuyok sa kanasoran. Jer
25:15
daogon pa sila sa hari dili ko sila tabangan.” Mahitabo ni kon sulngon na ang Jerusalem.
7 3
Busa, nahimo kong magbalantay sa Anang adlawa, akong himoon ang
mga karnerong ihawon. Nagpaangay kog Jerusalem nga usa ka bato nga dili matarog
duha ka sungkod. Ang usa gitawag og alang sa kanasoran nga naglibot niya. Ang
Maayong Kabubut-on ug ang lain gitawag og tanang nasod maghiusa aron makig-away
Mga bugkos. 8 Unya, gipasibsib ko ang niya. Apan ang tanang mosulay pag-irog sa
akong toril. Nawala ang tulo ka pangulo bato masugamak pag-ayo sa kadaot.”
sulod lang sa usa ka bulan. Nahurot ang 4
Nag-ingon si Yahweh: “Anang adlawa
akong pasensya alang nila ug napungot sila pasukihon ko ang tanang kabayo sa kali-
nako. 9 Busa, nakaingon ko: “Dili na ko sang. Ang tanang mangangabayo manga-
mobantay ninyo. Ang patyonon, paka- buang. Ang mga kabayo sa kanasoran
matya. Ang laglagonon, ipalaglag. Ang ma- mangabuta. Apan akong bantayan ang
hibilin pasagdi nga magkinan-anay sa usag- Juda. 5 Ang mga pangulo sa banay sa Juda
usa: 10 Unya, akong gikuha ug gibali ang makaingon sa kaugalingon: Ang Jerusalem
akong sungkod, ang Pabor aron pagputol sa dili gyod mabuntog kay nia si Yahweh uban
kasabotan nga akong gihimo sa tibuok nato.”
kanasoran. 6
Anang adlawa ang mga pangulo sa
11
Nabali ni adtong adlawa ug ang mga banay sa Juda akong himoon nga sama sa
negosyanti sa karnero nga nakakita nasayod bagahan sa kalayo diha sa kakahoyan; sulo
nga si Yahweh ang nagsulti. 12 Unya, ako nga nagsiga taliwala sa mga binugkos. Ilang
silang giingnan: “Kon mosugot mo, ihatag lamyon sa wala ug tuo ang tanang kanasoran
kanako ang akong suhol, apan kon dili, sigi nga naglibot nila. Samtang ang Jerusalem
lang.” Busa, gisuholan ko nila og 30 ka magpabilin sa gibarogan ini.
Mt salapi. 13 Giingnan ko ni Yahweh: “Ibutang na 7
Unahon pagluwas ni Yahweh ang
27:3-
9 sa panudlanan. Dako kaayo nga kantidad kalungsoran ug kabalangayan ug ang Juda
ang akong bili alang nila.” Busa, gikuha ko aron dili bation sa katawhan ni David ug sa
ang 30 ka salapi ug gihulog sa panudlanan sa mga lumolupyo sa Jerusalem nga mas mahi-
Balay ni Yahweh. nungdanon sila kay sa Juda.
14
Unya, akong gitunga pagbali ang 8
Anang adlawa lig-onon ni Yahweh ang
ikaduhang sungkod, ang Mga bugkos, aron mga lumolupyo sa Jerusalem sa ingon nga
pagputol sa paghigalaay sa Juda ug Israel. ang kinaluyahan nila mahisama ni David. Ang
15
Ug giingnan ko ni Yahweh: “Paghimo na katawhan ni David mahisama sa Diyos, ingog
sab og laing takoban, angay sa buangbuang mga anghel ni Yahweh sa ilang atubangan.
nga magbalantay. 16 Kay magbutang kog 9
Anang adlawa hulgaon ko ang tanang
laing magbalantay nga dili manumbaling sa kanasoran nga makigbatok sa Jerusalem
nawalang karnero ni mangita sa nahisalaag. nga ako silang laglagon.
Dili siya motambal sa samdan ni mopasibsib
sa nahibilin. Hinunoa kan-on niya ang mga 10
Akong ibubo sa pamilya ni David Jn
tambok nga karnero ug balion ang mga kuko 19:37

sa ilang tiil. ug sa mga lumolupyo sa Jerusalem Reb
1:7
Jn
10:12-
17
Alaot ang walay hinungdang magba- ang akong espiritu sa gugma ug pag-
13 lantay nga mibiya sa iyang toril! Masamdan laom. Maguol sila sa mga gibuno nga
unta sa pinuti ang iyang bukton ug tuong ingon og bugtong nilang anak. Mohilak
mata! Pasagdi nga mokupos ang iyang
bukton ug mabuta ang tuong mata! sila sa kapait ingon nga siya ang ilang
panganay. 11 Ang pagbangotan sa Je-
Ang kataposang gubat
rusalem sama kadako sa kaguol sa Ha-
• 1 Usa ka panagna.
12 dad didto sa patag sa Megiddo.
Mao ni ang pulong ni Yahweh mahi-
12
tungod sa Israel. Si Yahweh ang mipalapad Ang matag pamilya magtagsa-tagsa Ez
sa kalangitan. Gipatindog niya ang suka- pagbangotan. Ang pamilya ni David sa 8:14
ranan sa kayutaan. Nag-umol siya sa espiritu kaugalingon ug ang ilang mga asawa
Is diha sa kailadman sa tawo. 2 Gitagna niya: maglain; ang pamilya ni Natan sa kauga-
51:17
“Tan-awa, himoon nakong kopa ang Jerusa- lingon, maglain pod ang ilang mga asawa.

• 12.1 Kining maong kapitulo nagbalita sa tawo nga ilang gidugsok. Gikan sa iyang mga
kaalaot nga makapatandog sa mga Judio: Ang sakripisyo, ang nagsugwak nga tubig nga
tanang nasod makigbatok nila ug luwason sila sa gihisgotan sa 13:1 – tinubdan sa pasaylo ug
Ginoo. Ang bersikulo 8-11, nga gihinumdoman kabalaan.
ni Juan sa Jn 19:37 ug Reb 1:7, nagpakita sa Timan-i nga si Hadad Rimon diosdios sa taga
kamatayon ni Cristo sa tinabonan nga paagi. Fenicia, ang lumolupyo sa patag sa Megiddo
Ang mga Judio mabag-o kon makita nila ang nagsaulog sa iyang kamatayon matag-tuig.
849 ZACARIAS 14
13
Ang pamilya ni Levi sa kaugalingon ug Diyos nga Labing Gamhanan: “Ig-a ang
maglain ang ilang mga asawa. Ang pamilya magbalantay ug kataga ang toril.” Mibahad si
ni Shimei sa kaugalingon ug maglain ang Yahweh: “Akong atubangon ang mga
ilang mga asawa. 14 Mao usab ni ang gagmay. 8 Sa tibuok kayutaan, duha sa tulo
mahitabo sa ubang pamilya. Ang matag ka bahin ang malaglag. Usa na lang ang
pamilya sa kaugalingon ug maglain ang magpabilin. 9 Kining ikatulo ka bahin hinloan Mal
ilang mga asawa. pinaagi sa kalayo. Hashasan ko sila sama sa 3:2
Os
paghashas sa plata. Ako silang sulayan 2:25
Ez • 1
Anang adlawa motungha ang sama sa pagsulay sa bulawan. Sangpiton
36:25
47:1 13 tubod alang sa pamilya ni David
nila ang akong Ngalan ug ako silang
dunggon.” Moingon ko: “Sila ang akong
ug sa mga lumolupyo sa Jerusalem. katawhan.” Moingon sab sila: “Si Yahweh
Hinloan nila ang kaugalingon sa mga ang among Diyos.”
sala ug kahugawan. Si Yahweh, ang Lain nga paghulagway sa kataposang gubat
Diyos nga Labing Gamhanan nag- • 1 Ang adlaw ni Yahweh moabot na
ingon: 14 kon magbahin ang katawhan sa ilang
Mik 2
5:11- “Anang adlawa akong papason sa mga kinawat sa inyong taliwala. 2 Akong Is
66:18
13 yuta ang mga ngalan sa diosdios ug dili paanhion ang tanang kanasoran aron Ez 38
na kini hisgotan. 3 Kuhaon ko sab ang sulngon ang Jerusalem. Mailog ang syudad.
Tulison ang kabalayan. Lugoson ang kaba-
mga propeta ug ang ilang espiritu nga bayen-an. Palagpoton ang katunga sa
hugaw. Ako silang papahawaon sa syudad, apan ang uban mahibilin. 3 Unya,
yuta. Kon ang usa ka propeta ma- moanha si Yahweh aron makig-away sa
kanasoran sama sa iyang gihimo panahon sa
nagna, ingnon siya sa iyang ginikanan: gubat. 4 Anang adlawa ang iyang tiil mopa- Gen
‘Dili ka mabuhi kay nagsulti kag bakak hulay sa bungtod sa mga Olibo. Mag- 28:12
Mik
sa ngalan ni Yahweh.’ Ang kaugali- atubang siya sa Jerusalem didto sa sidlakan. 1:4

ngong amahan ug inahan ang mopatay Ang bungtod sa mga Olibo matunga gikan sa
sidlakan ngadto sa kasadpan pinaagi sa
niya kon managna siya. lawom nga walog. Katunga sa bukid ma-
4
Anang adlawa maulaw ang mga propeta sakop sa amihanan ug ang laing katunga sa
sa ilang mga panan-awon. Dili na sila habagatan. 5 Mangikyas mo agi sa Walog Job
kay sangko man ni sa Azel. Manglayas mo 1:6
magsul-ob og sapot sa propeta aron mang- Slm
Am
ling-la. 5 Ang kada usa hinuon moingon: ‘Dili sama kakusog sa inyong pagpanag-an 89:6
7:14
Mt ko propeta. Mag-uuma ko. Sukad pa sa dihang may linog panahon ni Ozias, ang Hari 2Tes
1:10
7:15 akong pagkabata gipanag-iya na ko sa yuta.’ sa Juda. Unya, moabot si Yahweh kuyog ang
1H 6
Kon imo siyang ingnon: ‘Unsa ning mga tanan niyang balaan.
18:28 6
samad sa imong kamot?’ Motubag siya: Anang adlawa, walay kahayag, kabug-
‘Nasamad ni sa balay sa akong higala.’ naw o yelo. 7 Talagsaon kining adlawa ug si
Yahweh ra ang nasayod ini. Walay adlaw o Reb
22:5
Kataposang paglutos gabii. Inig-abot sa kagabhion may kahayag
lang gihapon.
Mt • 7 “Pinuti, pagmata na. Hampaka ang 8
Anang adlawa, modagayday gikan sa Ez
26:31 47:1
akong magbalantay, ang tawo nga nia sa Jerusalem ang buhing tubig. Ang katunga
akong duol!” Nag-ingon si Yahweh, ang padulong sa dagat sa sidlakan ug ang laing

• 13.1 Sa kataposang mga adlaw, hatagan ug gamiton sa Ginoo kining panghitabo alang sa
og tubag ang kauhaw sa pagpasaylo nga gitudlo iyang plano sa kaluwasan. Tan-awa ang gisulti sa
sa Biblia (tan-awa ang Jn 7:37 ug 20:22). Ang Is 66:8 bahin ining maong porma sa pagpa-
tuboran nga gihisgotan dinhi sama sa suba nga dayag sa mga Judio.
gikan sa Templo (Ez 47). Si Mateo nakahinumdom ining maong lugar
Ako usab nga … (b. 3) Nahuman na ang mga sa 26:31.
adlaw sa inila nga mga propeta, ug ang mag-
susulat ining maong mga linya nakaamgo nga • 14.1 Kining maong kapitulo naghulagway
ang nahibilin nga mga propeta mao kadtong sa gingharian sa Diyos nga puno sa katinga-
manghimalad, bakakon ug tabian. Walay kahi- lahang hulagway nga matukod human sa
gayonan alang sa naa sa katilingban nga naka- dakong pagsulay. Usa ka panan-awon bahin sa
dawat sa kamatuoran nga gipadayag sa Ginoo langitnong Jerusalem nga gibag-o ni apostol
pinaagi sa iyang anak. Juan sa paghisgot sa Rebelasyon. Ang tanang
nasod sa kalibotan nakakita sa buhing Ginoo ug
• 7. Laing teksto nga nagpasabot sa ila siyang dayegon. Sama ni sa kataposan sa
maayong magbalantay nga gitigbas ni Yahweh. kapitulo 66 ni Isaias.
Kini nagpasabot nga samdan ang magbalantay Unya moabot si… (b. 5) Kini ang iyang mga
ZACARIAS 14 850

katunga sa dagat sa kasadpan. Dili gyod ni nga kanasoran biyaan anang lugara:
mauga sa ting-init o tingtugnaw. 9 Si Yahweh bulawan, plata ug mga sapot nga daghan
unya ang maghari sa tibuok kalibotan. kaayo.
16
Anang adlawa walay lain gyod gawas lang ni Ang nahibilin sa tibuok kanasoran nga
Yahweh ug ang iyang Ngalan. nakig-away sa Jerusalem mangabot tuig-
10
Ang tibuok kayutaan mahimong patag tuig aron simbahon si Yahweh, ang Diyos
gikan sa Geba hangtod sa Rimon didto sa Ne- nga Labing Gamhanan. Saulogon nila ang
geb. Apan mopatigbabaw ang Jerusalem sa pyesta sa mga Tolda. 17 Ang dili moadto sa Dt
16:13
iyang kahabog gikan sa Ganghaan sa Ben- Jerusalem aron pagsimba ni Yahweh, ang
jamin ngadto sa Unang Ganghaan, kahabog Diyos nga Labing Gamhanan, dili sila
nga padulong sa Eskenang Ganghaan, ug ulanon. 18 Kon ang mga Ehiptohanon dili
gikan sa tore Hananel ngadto sa harianong moapil sa kasaulogan sa pyesta sa mga
pigsanan sa ubas. 11 Ang iyang katawhan dili Tolda taptan sab silag katalagman. 19 Kana
na mahadlok sa bisag unsang katalagman. ang silot sa Ehipto ug sa tanang kanasoran
Ang Jerusalem puy-an ug mahimo ning nga dili moadto ug mosaulog sa maong
hilwas. pyesta.
12 20
Ingnon ini pagsilot ni Yahweh ang Anang adlawa, bisan ang bagtingan sa
tanang kanasoran nga nakiggubat sa mga kabayo may sulat: “Hinalad kang
Jerusalem. Uloron ang kada lawas bisag buhi Yahweh.” 21 Ang mga lung-agan nga kolon Jn
2:16
ug gabarog pa. Ang ilang mata uloron sa may sa Templo sama kabalaan sa mga panaksan
mga tabontabon, ingon man ang dila sulod alang sa paghalad nga gigamit sa altar. Bisan
sa ilang baba. 15 Mao usab ang mahitabo sa ang yanong lung-agan sa katawhan sa
mga kabayo, mula, kamelyo, asno ug sa Jerusalem ug Juda ihalad kang Yahweh, ang
tanang kahayopan sulod sa ilang kampo. Diyos nga Labing Gamhanan. Busa, ang
13
Anang adlawa lisangon pag-ayo ni tanan nga naghalad og sakripisyo maka-
Yahweh ang tanan. Magliniabay ang kada gamit ini sa pagluto. Labaw pa gyod, sukad
Ez usa ug magpinatyanay. Samtang 14 ang ka- sa unang adlaw wala nay negosyanti sa
38:21
lalakin-an sa Juda makig-away didto sa Balay ni Yahweh, ang Diyos nga Labing
Jerusalem. Ang bahandi sa tanang kasikbit Gamhanan.

anghel, nga maoy responsabli sa iyang mga yanong magtotoo sa misa sa Dominggo ug sa
buhat, sama sa Salmo 89:6; 138:2; 149:1. ubang adlaw sa semana, sama sa ubag, alang-
Tan-awa ang Mt 16:27. alang ug makasasala. Hinunoa ang tanan
Diha sa bag-ong Jerusalem, ang relihiyon dili mahimo nang balaan. Si Zacarias nagsulti ini
na himulag nga kalihokan sa ubang tawhanong pinaagi sa paggamit og mga ideya nga tukma sa
kalihokan. Ang mga lalaki ug babaye dili na iyang panahon. (b. 20-21).
MALAKIAS

Human dayon ni Ageo ug Zacarias, kining maong propeta nangilabot aron pagtarong
sa pipila ka hiwi nga kostumbre sulod sa katilingban. Pinaagi ni Malakias, ang Diyos
mibarog atubangan adtong nanawagan kaniya sa pakighusay, apan wala moila sa Iyang
gugma: “Miingon ka...”

1
Mao ni ang mga pulong nga gisulti ni agalon, hain man ang inyong pagtahod
1 Yahweh sa Israel pinaagi ni Malakias. nako? Mao ni ang buot ipahibalo ka-
2
Dt Diha nga si Yahweh miingon: “Ako
4:37
mong gihigugma,” mitubag sab mo: ninyo ni Yahweh nga Labing Gamha-
“Unsaon man nimo pagpakita anang nan, kapariang nagtamay sa iyang
gugmaha?” Busa, nangutana si Yahweh: ngalan. Apan igo lang mong mangu-
3
Gen “Dili ba, igsoon si Esau ni Jacob? Hinunoa
27
akong gihigugma si Jacob ug gikaligutgotan tana: Giunsa man namo pagtamay ang
Rom
9:13 si Esau. Tan-awa giunsa nako pagpaupaw imong ngalan?
ang iyang kabukiran. Akong gipasagdan ang 7
Naghalad mog hugawng pagkaon
iyang yuta alang sa mga lobo sa kami-
Ez ngawan.” 4 Kon nakahukom ang Edom nga sa akong altar. Unya, moingon mo:
25:12
tukoron ni pag-usab human sa kadaot, si Giunsa man namo pagbuling ang
Yahweh nga Labing Gamhanan nag-ingon: imong ngalan? Naghunahuna man
Mahimo nga ila ning ayohon pag-usab, apan god mo nga ang akong halaran dili
ako lang gihapon nga lumpagon. Tawga siya
nga: ‘Nasod nga tinunglo’ ug ‘nasod nga wala angayng tahoron. 8 Kon magdala mog Dt
15:21
kalimti ni Yahweh hangtod sa hangtod.’ buta nga hayop isip sakripisyo, o
5
Inyo ning makita sa kaugalingong mata. piang ba hinuon ug masakiton, wala
Unya, makaingon mo: Ang gahom ni ba mo makabuhat og sayop? Lakaw
Yahweh lapas pa sa mga utlanan sa Israel.
ug ihatag ni sa gobernador. Malipay ba
Hain man ang inyong pagtahod nako? siya ini? Ayohon ba mo niyag dawat?
• 6 Ang anak nagpasidungog sa Nagsulti si Yahweh nga Labing Gam-
iyang amahan. Ang sulugoon nag- hanan.
tahod sa iyang agalon. Karon kon 9
Busa karon, hangyoa ang Diyos
amahan ko, hain man ang pasidungog nga maluoy siya nato. Apan kon mag-
nga alang nako? Kon ako ang inyong kalisod mi tungod sa inyong sala, dili

• 1.6 Ang sala adtong naghalad sa ilang sumala sa ilang katungdanan, ang Ginoo dili
sobra ngadto sa Ginoo, tan-aw gikan sa motugot nga magpadayon sila sa ilang naandam
pagsubang sa adlaw hangtod sa pagsalop… Si nga mga ritwal.
Malakias nakamatikod nga, kon ang mga Judio Ang sala adtong namiya sa ilang mga asawa.
katawhan sa Diyos, dili sila makalikay sa gibuhat Ang Balaod ug mga kostumbre nagtugot sa
sa ubang tawo, kinsa sa kaugalingong pamaagi diborsyo uban ang mga garantiya sa asawa. Ang
matinud-anon nga nagsimba sa Diyos bisag wala gisulti ni Malakias mao ang gitudlo ni Jesus uban
sila masayod sa iyang gipadayag. ang siguro nga awtoridad sa Mt 19:1: Ang
Ang sala sa mga pari nga dili mahibalong kabubut-on sa Ginoo alang sa kaminyoon mao
motudlo sa Balaod nga mao unta ang ilang nga ang magtiayon magpabilin nga hiniusa.
katungdanan. Kon dili sila motahan sa Kadtong nagbudhi sa asawa dili makakita sa
kaugalingon aron pagtudlo sa katawhan sa Diyos Ginoo.
PAGE 851
MALAKIAS 1 852

ba, kamoy angayang manga-muyo walay daotan nga molibkas sa iyang ngabil.
niya? 10 Kinsa ninyo ang mosira sa Gisubay niya ang akong giagian. Malinawon
siya ug buotan. Nakapausab siya sa daghang
akong mga pultahan aron dili na mag- katawhan gikan sa kamakasasala. 7 Ang
haling sa kalayo nga walay hinungdan mga ngabil sa pari nagsultig kaalam. Ang
sa akong altar? Wala mo makalipay Balaod naa kanunay sa iyang baba kay
mensahero man siya ni Yahweh nga Labing
nako ni nahimuot ko sa inyong mga Gamhanan.
halad, miingon si Yahweh nga Labing 8
Apan kamo, miingon si Yahweh nga
Gamhanan. Labing Gamhanan, nahisalaag sa akong
Sof 11
Tan-awa, gikan sa pagsubang sa dalan. Dugang pa, daghan ang nadagma
3:9
tungod sa inyong pagtulun-an. Inyong
adlaw hangtod sa pagsalop, ang giguba ang akong kasabotan uban ni Levi.
tanang kanasoran nagsimba sa akong 9
Busa, akong gipasagdan nga bugalbugalan
Ngalan. Sa tanang dapit gihalad ang mo sa tibuok katawhan. Isipon ni nga walay
insenso sa akong Ngalan ingon man bili kay wala mo magsunod sa akong
pamaagi. Sa inyong mga hukom duna moy
ang tim-os nga halad. Angayan nga gipalabi.
pasidunggan ko sa kanasoran, miingon 10
Dili ba, usa ra ang atong amahan? Dili
si Yahweh nga Labing Gamhanan. ba, gibuhat tang tanan sa usa lang ka Diyos?
12 Nganong maglinuibay man ta? Gibugalbu-
Hinunoa inyong gibugalbugalan ang galan lang nato ang kasabotan sa atong
akong Ngalan dihang nag-ingon mo: katigulangan.
‘Ang lamesa sa akong Ginoo hugaw ug 11
Wala magmatinud-anon ang Juda.
ang iyang pagkaon walay kapuslanan.’ Dako kaayo ang sala nga iyang nabuhat sa
13 Israel ug Jerusalem. Gipasipad-an sa Juda
Kon nagmulo mo sa pagkaon nga dili ang balaang kabilin ni Yahweh. Naibog ug
ninyo gusto, gibugalbugalan ko ninyo, nangasawa siya sa mga anak sa langyawng
nag-ingon si Yahweh. Nagdala mog dios. 12 Papahawaa si bisag kinsa nga
hayop nga kinawat, piang o masakiton magbuhat ini sa yuta ni Jacob. Walay
molaban niya sa hukmanan ni mohimog
aron inyong ihalad kanako isip sakri- halad kang Yahweh alang niya.
pisyo. Nagtoo ba mo nga dawaton ko
Pagtahod sa kaminyoon
ni? 14 Tunglohon ang limbongan nga
13
nagsaad nakog toro gikan sa iyang Nakahimo sab mo og laing sayop.
panon, apan naghalad og ihid. Hari ko Samtang si Yahweh nagdumili pagtan-
nga gamhanan ug tahoron ang akong aw sa inyong mga halad nga wala na
Ngalan sa tibuok kanasoran, miingon niya tagda, nangabot mong naghilak
si Yahweh nga Labing Gamhanan. ug nagminatay. Inyong gitabonan ang
altar sa mga luha. 14 Unya, nangutana
Mga pahimangno alang sa kaparian
mo: Ngano man?
2
1
Kining maong pahimangno alang sab Kay nakit-an ni Yahweh giunsa
ninyong mga pari. Kon dili mo ma- ninyo pagtagad ang una ninyong
minaw ini o 2 magpakabana aron himayaon
ang akong Ngalan, tunglohon tamo, bisan asawa, ang asawa sa inyong kabatan-
ang inyong mga panalangin. on. Inyo silang giluiban bisag sila ang
Ef
Tunglohon tamo kay walay bisag usa nga inyong gihimong kasabotan. 15 Dili ba, 5:25
nag-alagad sa tinud-anay. 3 Sa pagkakaron, gibuhat man ni Yahweh ang usa lang ka
piangan ko ang inyong bukton. Akong
labayog hugaw ang inyong mga nawong, sa binuhat ug gihatagan siyag kinabuhi?
tai gyod sa inyong kahayopan aron silhigon Unya, unsay iyang gipangita? Dili ba,
Ex mo uban ini. 4 Makaamgo mo nga akoy usa man ka pamilya ang gihatag sa
32:29
nagbahad pagputol sa akong kasabotan Diyos kaniya? Busa, ayawg luibi ang
uban ni Levi nga inyong amahan, nag-ingon
si Yahweh. asawa sa imong kabatan-on.
16
5
Ang akong kasabotan uban niya nag- “Gikasilagan ko ang panagbulag,” Mt
19:6
hisgot sa kinabuhi ug kalinaw. Ako ning miingon si Yahweh, ang Diyos sa Israel.
gihatag kaniya. Naghisgot sab ni og pasidu- Ingon man kadtong nagsalimbong sa
ngog ug iya kong gipasidunggan. Gisimba
niya ang akong Ngalan. 6 Ang iyang baba ilang kabangis. Pag-amping pag-ayo
nagbungat sa tinuod nga pagtulun-an ug ug ayaw pagluib.
853 MALAKIAS 3
17
Inyong gipalagot si Yahweh sa ilo, sa mga wala motahod sa mga
inyong gipanulti. Unya, nakaako pa mo katungod sa langyaw. Kining tanan
pag-ingon: ‘Giunsa namo siya pagpa- ilang gibuhat ug wala silay kahadlok
lagot?’ Gipalagot ninyo siya sa matag nako.”
higayon nga magsulti mo nga gida- • 6 “Ako, si Yahweh, wala mabalhin.
pigan ni Yahweh ang nagbuhat sa Sama nga kamong mga anak ni Jacob wala
daotan ug milampos sila sa tanan. Kon mausab. 7 Sukad pa sa mga adlaw sa inyong Os
2:25
mangutana mo: ‘Hain na man ang katigulangan dihang misimang mo sa akong Zac
kasugoan ug wala magsunod ini. Balik mo 1:3
Diyos nga nagbuhat sa hustisya?” kanako ug mobalik ko kaninyo,” miingon si
Yahweh nga Labing Gamhanan. Apan
Nagpadala ko sa akong mensahero aron nangutana mo: “Nganong kinahanglan tang
andamon ang dalan mobalik? 8 Makalimbong ba diay ang usa ka
1 • tawo sa Diyos? Apan inyo kong gilim-
“Karon gipaanhi ko pag-una bongan.” Unya, nangutana mo pag-usab:
3 ang akong mensahero aron ha- “Giunsa ka namo paglimbong?” 9 Akong
wanan ang dalan. Unya, sa kalit lang gihisgotan ang mahitungod sa inyong
balaang mga gasa ug ang ika-10 ka bahin
ang Ginoo nga inyong gihulat misulod nga alang nako. 10 Tinunglo mong nag-
sa santwaryo. Ang sinugo sa ka- limbong nako! Tinunglo ang tibuok kana-
sabotan nga gipangandoy ninyo pag- soran! Ihatag sa panudlanan sa templo ang
ayo miabot na,” miingon si Yahweh nga ika-10 ka bahin sa tanan. Sa ingon ana,
dunay makaon sa akong Balay. Unya, inyo
3:19 Labing Gamhanan. 2 Kinsay maka- na kong masulayan,” miingon si Yahweh sa
agwanta sa adlaw sa iyang pag-abot ug kagahoman. Aron inyong makit-an kon dili
magpabiling magbarog samtang mo- ko ba ablihan ang mga ganghaan sa langit ug
pabuhagayon ang gipanalanginang ulan
pakita siya? Kay sama siyag kalayo sa hangtod sa kataposang tulo. 11 Akong papa- Dt
tunawanan, daw lihiya nga gamiton sa hawaon ang mga dulon aron dili nila lamyon
28:8

pagpaputi. ang inyong kaumahan. Dili ko palayaon ang
3
Sama siya sa tighashas o tigpuno. mga ubas sa inyong yuta, miingon si
Yahweh. 12 Unya, ang tibuok kanasoran
Hinloan niya ang mga anak ni Levi ug mopahalipay ninyo kay molabaw mo sa
hashasan sama sa bulawan ug plata. tanang kayutaan.
Busa, may kaparian na unya si Yahweh 13
Ngil-ad kaayo mog sinultihan bahin
nga mohalad sumala sa gikinahanglan nako, miingon si Yahweh. Apan moingon pa
gyod mo: ‘Unsang mga butanga ang among
ug angayan. 4 Unya, dawaton ni gisulti batok nimo?’ 14 Kamo nag-ingon:
Yahweh ang mga halad sa Juda ug ‘Walay kapuslanan ang pag-alagad sa Diyos.
Jerusalem. Mahimuot na siya sama sa Walay kaayohan sa pagtuman sa iyang
nangaging panahon. kasugoan. Ingon man sa pagkinabuhing
5 ligdong tungod niya. Pagkamalipayon sa
Ez
16
Miingon si Yahweh: “Mopuyo ko walay ulaw! 15 Kadtong naghimog daotan Slm
uban ninyo aron magmugnag kaanga- milampos sa tanang butang. Bisag ilang 37:1
73
yan. Mohatag og dihadihang silot alang gihagit ang Ginoo, wala sila maunsa.’
16
sa mga barangan ug mananapaw; sa Unya, ang nagtahod ni Yahweh nag- Ez
istoryahanay bahin ini. Naminaw si Yahweh 13:9
mga nanumpag bakak ug sa nag- ug iyang nadungog ang ilang gipanulti. Busa, Pag
21:27
daugdaog sa mga trabahanti, balo ug mimando dayon siya nga ang mga ngalan sa

• 3.1 Karon gipaanhi… (b. 1) Alang adtong • 6. Miabot ang panaghisgot niadtong
nagreklamo nga ang Ginoo wala magpadayag sa nagpaabot sa mga materyal nga ganti sa ilang
Iyang hustisya ni nag-hatag og balos adtong nag- kanunayng pagsimba – nga nangandoy nga
alagad Niya, si Malakias mitubag pinaagi sa gantihan kay wala sila magbuhat sa daotan.
pagbalita nga hapit na moabot ang Ginoo. Ug Ang Ginoo miuyon nga makig-istorya ining
gipahibalo niya ang pag-abot sa magsasangyaw sa maong matang sa magtotoo, ug pinaagi ni
Ginoo nga responsabli sa pag-andam sa dalan Malakias, migamit siya sa sinultihan nga
alang Niya, ug mao na ni ang ilhanan sa iyang pag- masabtan lang nila: Kon maghimo silag
abot. Ang mga parapo 3:1-2 ug 4:22-24, nga maayo, makakita sila sa adlaw sa Hustisya
nagkatakdo sa usag-usa, nagpunting kang San usa ana ka adlaw, ug manglukso sila sama sa
Juan Bautista. Mahinumdoman ni sa Ebanghelyo mga baka, ug tumban nila sa ilang tiil ang
sa Lc 1:16; 7:27; Jn 3:21, ug Mc 9:9. daotan.
MALAKIAS 3 854

nagtahod niya ug nagpasidungog sa Iyang mahisama sila sa abo nga gikatag sa inyong
Ngalan isulat sa talaan. agianan inighimo ninyo ini,” miingon si
17
Unya, iyang gipadayag: ‘Akoa sila sa Yahweh.
adlaw nga himoon ko ang pagpili. Kaluy-an
ko sila sama sa amahan alang sa but-ang Hapit ko na ipadala si Elias
anak. 18 Unya, makaila mo sa maayo ug 22
Hinumdomi ang balaod sa sulu-
daotan, ang masinugtanon sa Diyos ingon
man ang masinupakon niya.’ goong si Moises. Ang mga balaod ug
kasugoan nga akong gihatag kaniya sa
19
Ang adlaw miabot na. Nagdilaab ni bukid sa Horeb alang to sa tibuok Is-
4 sama sa hudno. Anang adlawa ang rael. 23 Akong ipadala kaninyo ang 17:10 Mt
tanang garboso ug makasasala sunugon propeta nga si Elias sa dili pa moabot
sama sa uhot nga isugnod sa kalayo.
Lc Pasagdan silang walay sanga o gamot. 20 Sa ang adlaw ni Yahweh. Kay dako ug
1:78
laing bahin ang adlaw sa hustisya mosidlak makalilisang kining adlawa. 24 Iyang 1:17Lc
adtong nagtahod sa akong Ngalan ug ibalik ang panagdait sa ginikanan ug sa 3:19-
makapabaskog ang silaw ini. Manggawas mga anak, ug ang anak ug sa gini- (He- 24
mo nga magluksolukso sama sa pinatambok breo)
nga mga nating baka. 21 Tunobtunoban kanan aron dili ko matunglo kining =
ninyo ang mga daotag binuhatan ug yutaa sa akong pag-abot. 4:1-
6