You are on page 1of 13

PREZES

URZDU OCHRONY
KONKURENCJI I KONSUMENTW
ADAM JASSER

DDK-61-23/13/AK/PD
Warszawa, dn. 27 marca 2015 r.

DECYZJA nr DDK 1/2015

I
Na podstawie art. 28 ust. 1 i 2 w zwizku z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego
2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentw (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.) w zw. z art.
3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw
oraz ustawy Kodeks postpowania cywilnego (Dz. U. 2014 r., poz. 945),
po przeprowadzeniu postpowania w sprawie stosowania przez Orange Polska S.A. z siedzib
w Warszawie (dawniej: Polska Telefonia Komrkowa Centertel sp. z o.o. z siedzib
w Warszawie) praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw, o ktrej mowa w art.
24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw, polegajcej na przekazywaniu
konsumentom, przed zawarciem umowy dotyczcej wiadczenia usug telekomunikacyjnych
w ofercie przedpaconej, na opakowaniach pakietw startowych, informacji wskazujcej, e
usuga Halo Granie, aktywowana automatycznie po wykonaniu pierwszego poczenia, jest
konsumentowi oferowana w prezencie przez 30 dni, podczas gdy po 30 dniach bezpatnego
jej wiadczenia usuga przeksztaca si automatycznie, w sytuacji braku zoenia przez
konsumenta przeciwnego owiadczenia, w usug odpatn, co moe stanowi nieuczciw
praktyk rynkow w rozumieniu art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 2 pkt 2 oraz art. 5 ust. 3 pkt 4 i 5
w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziaaniu nieuczciwym
praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206 ze zm.) oraz godzi w zbiorowe interesy
konsumentw, po zobowizaniu si przez Orange Polska S.A. z siedzib w Warszawie do
podjcia dziaa zmierzajcych do zapobieenia tym naruszeniom, Prezes Urzdu Ochrony
Konkurencji i Konsumentw nakada na Orange Polska S.A. z siedzib w Warszawie
obowizek wykonania przedmiotowego zobowizania poprzez:
1.
zmian treci pkt. 7 i 10 stosowanego Regulaminu testowego korzystania z usugi Halo
Granie dla abonentw ofert na kart w ten sposb, e nada im odpowiednio nastpujce
brzmienie:
- W sytuacji wyraenia przez Abonenta zgody na korzystanie z Usugi odpatnie po upywie
Okresu bezpatnego (zamwienia Usugi), Abonent zostanie poinformowany SMS-em w dniu
wejcia w okres patny o naliczeniu opaty.
- Wraz z upywem Okresu bezpatnego nastpi automatyczne wyczenie Usugi. Abonent
moe jednak wyrazi ch korzystania z Usugi odpatnie (zamwi Usug), wysyajc
bezpatny SMS o treci: XX na nr 3333, w odpowiedzi na SMS informujcy o zakoczeniu
Okresu bezpatnego (zgodnie z pkt. 6 niniejszego Regulaminu). Wwczas opaty za

korzystanie z Usugi bd naliczane zgodnie z obowizujcym regulaminem usugi Halo


Granie dostpnym na stronie www.halogranie.orange.pl.
w terminie 21 dni od uprawomocnienia niniejszej decyzji;
2. dokonanie niej wskazanych zmian w odniesieniu do nieaktywowanych jeszcze kart pre
paid, ktrych dotyczy zarzut stosowania praktyki naruszajcej zbiorowe interesy
konsumentw:
a)
wyczenie usugi Halo Granie po upywie 30- (trzydziesto) dniowego bezpatnego
okresu promocyjnego w przypadku aktywowania ww. kart, za wyjtkiem sytuacji, w ktrych
abonenci wyra wol korzystania z tej usugi odpatnie;
b) zmian treci wysyanych w trakcie okresu promocyjnego trzech wiadomoci SMS w ten
sposb, e nada im odpowiednio nastpujce brzmienie:
- Promocyjne Halo Granie zostalo aktywowane na 30 dni za 0 zl, potem zostanie wylaczone.
Aby wylaczyc juz dzis slij sms: WYLACZ na 3333 (O zl), halogranie.orange.pl
- Promocyjne Halo Granie dobiega konca. Za dwa dni nastapi dezaktywacja uslugi. Chcesz
nadal korzystac? Slij: XX na 3333 (0 zl), abon. 2 zl z VAT, halogranie.orange.pl
- Darmowa usluga Halo Granie na 30 dni zostanie wylaczona. Aby moc dalej korzystac
z usugi slij sms: XX na 3333 (0 zl), abon. 2 zl z VAT, halogranie.orange.pl
w terminie 21 dni od uprawomocnienia niniejszej decyzji.
II.
Na podstawie art. 28 ust. 3 w zwizku z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r.
o ochronie konkurencji i konsumentw (Dz. U. Nr 50, poz. 331 ze zm.), po przeprowadzeniu
wszcztego z urzdu postpowania w sprawie stosowania praktyk naruszajcych zbiorowe
interesy konsumentw przez Orange Polska S.A. z siedzib w Warszawie, w toku ktrego
zostao uprawdopodobnione, na podstawie okolicznoci sprawy, e Orange Polska S.A.
z siedzib w Warszawie stosuje praktyki naruszajce zbiorowe interesy konsumentw opisane
w punkcie I rozstrzygnicia decyzji, Prezes Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw
nakada na Orange Polska S.A. z siedzib w Warszawie obowizek zoenia pisemnego
sprawozdania zawierajcego informacj o stopniu realizacji zobowiza, o ktrych mowa
w punkcie I rozstrzygnicia niniejszej decyzji, obejmujcego w szczeglnoci przekazanie:
1. aktualnego Regulaminu testowego korzystania z usugi Halo Granie dla abonentw ofert
na kart (pkt I.1 rozstrzygnicia niniejszej decyzji),
2. treci trzech wiadomoci SMS wysanych w trakcie okresu promocyjnego na 10
konkretnych numerw telefonu abonentw ofert na kart (pkt I.2 rozstrzygnicia niniejszej
decyzji)
w terminie 120 dni od dnia uprawomocnienia si niniejszej decyzji.

Uzasadnienie
Prezes Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw, dalej rwnie: Prezes Urzdu,
przeprowadzi postpowanie wyjaniajce (sygn. akt DDK-405-29/12/AK), majce na celu

wstpne ustalenie, czy dziaania Orange Polska S.A. z siedzib w Warszawie (dalej: Orange
lub Spka) polegajce na automatycznym aktywowaniu usugi Halo Granie kademu
konsumentowi zawierajcemu umow o wiadczenie usug telekomunikacyjnych ze Spk
oraz kademu konsumentowi zawierajcemu aneks przeduajcy zawart umow, bez
wyraenia zgody na aktywowanie tej usugi, mog stanowi naruszenie przepisw
uzasadniajce wszczcie postpowania w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszajcych
zbiorowe interesy konsumentw lub naruszenie chronionych prawem interesw konsumentw
uzasadniajce podjcie dziaa okrelonych w odrbnych ustawach.
W rezultacie przeprowadzonego postpowania wyjaniajcego, postanowieniem z dnia
24 grudnia 2013 r. (sygn. akt DDK-61-23/13/AK) Prezes Urzdu wszcz postpowanie
w sprawie stosowania przez Orange praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw,
o ktrej mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw,
polegajcej na przekazywaniu konsumentom, przed zawarciem umowy dotyczcej
wiadczenia usug telekomunikacyjnych w ofercie przedpaconej, na opakowaniach pakietw
startowych, informacji wskazujcej, e usuga Halo Granie, aktywowana automatycznie
po wykonaniu pierwszego poczenia, jest konsumentowi oferowana w prezencie przez 30
dni, podczas gdy po 30 dniach bezpatnego jej wiadczenia usuga przeksztaca si
automatycznie, w sytuacji braku zoenia przez konsumenta przeciwnego owiadczenia,
w usug odpatn, co moe stanowi nieuczciw praktyk rynkow w rozumieniu art. 5 ust.
1, art. 5 ust. 2 pkt 2 oraz art. 5 ust. 3 pkt 4 i 5 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia
2007 r. o przeciwdziaaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (Dz. U. Nr 171, poz. 1206
ze zm. dalej rwnie: upnpr) oraz godzi w zbiorowe interesy konsumentw.
Ww. postanowieniem Prezes Urzdu wczy do materiau dowodowego
w postpowaniu administracyjnym dokumenty zgromadzone w toku postpowania
wyjaniajcego (DDK-405-29/12/AK) obejmujce:
1.
postanowienie i zawiadomienie Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw
o wszczciu postpowania wyjaniajcego z dnia 21 czerwca 2012 r.,
2.
pisma Spki z dnia: 11 lipca 2012 r., 14 sierpnia 2012 r., 17 wrzenia 2012 r.,
16 listopada 2012 r. oraz 11 stycznia 2013 r. i 19 kwietnia 2013 r. - wraz z zacznikami,
3.
pisma Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw z dnia: 1 sierpnia 2012 r.,
29 sierpnia 2012 r., 2 listopada 2012 r., 24 grudnia 2012 r. oraz 9 kwietnia 2013 r.,
4.
postanowienie Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw o zamkniciu
postpowania wyjaniajcego z dnia 6 maja 2013 r.
W toku postpowania administracyjnego (DDK-61-23/13/AK) przedsibiorca
telekomunikacyjny wyrazi ogln gotowo do zmiany dotychczasowego zachowania celem
zapewnienia jego zgodnoci z obowizujcym porzdkiem prawnym oraz zoy wniosek o
wydanie decyzji zobowizujcej w trybie art. 28 ustawy o ochronie konkurencji i
konsumentw, dalej rwnie: uokik.
Spka w pierwszej kolejnoci wskazaa, i po analizie stanu wykorzystania
(aktywowania) kart pre-paid zawierajcych promocyjn usug Halo Granie bdcych
przedmiotem postpowania ustalono, i na miesic luty 2014 r. (pismo Orange z dnia 20
lutego 2014 r.) ok. 30.000 takich kart pre-paid nie zostao aktywowanych przez abonentw,

tj. znajduj si one w punktach dystrybucji lub zostao zakupionych, ale nie aktywowanych
przez abonentw.
W odniesieniu do powyszych, nieaktywowanych jeszcze kart pre-paid, ktrych
dotyczy zarzut stosowania praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw,
przedsibiorca zobowiza si, i w przypadku aktywowania tych kart, wyczenie usugi
Halo Granie nastpi po upywie 30-dniowego bezpatnego okresu promocyjnego, za
wyjtkiem sytuacji, w ktrych abonenci wyra wol korzystania z tej usugi odpatnie.
W zwizku z tym, Orange zobowizaa si rwnie do zmiany treci komunikatw 3
wiadomoci SMS wysyanych abonentom w trakcie 30-dniowego bezpatnego okresu. Tre
tych wiadomoci ma wyglda w sposb nastpujcy:

Promocyjne Halo Granie zostalo aktywowane na 30 dni za 0 zl, potem zostanie


wylaczone. Aby wylaczyc juz dzis slij sms: WYLACZ na 3333 (O zl),
halogranie.orange.pl

Promocyjne Halo Granie dobiega konca. Za dwa dni nastapi dezaktywacja uslugi.
Chcesz nadal korzystac? Slij: XX na 3333 (0 zl), abon. 2 zl z VAT,
halogranie.orange.pl

Darmowa usluga Halo Granie na 30 dni zostanie wylaczona. Aby moc dalej
korzystac z usugi slij sms: XX na 3333 (0 zl), abon. 2 zl z VAT,
halogranie.orange.pl

Odpowiedniej zmianie w zakresie wskazanym powyej ulegnie take pkt 10


Regulaminu testowego korzystania z usug Halo Granie dla abonentw oferty na kart:
Wraz z upywem Okresu bezpatnego nastpi automatyczne wyczenie Usugi. Abonent
moe jednak wyrazi ch korzystania z Usugi odpatnie (zamwi Usug), wysyajc
bezpatny SMS o treci: XX na nr 3333, w odpowiedzi na SMS informujcy o zakoczeniu
Okresu bezpatnego (zgodnie z pkt 6 niniejszego Regulaminu). Wwczas opaty za
korzystanie z Usugi bd naliczane zgodnie z obowizujcym regulaminem usugi Halo
Granie dostpnym na stronie www.halogranie.orange.pl.
Odnoszc si do pozostaych postanowie Regulaminu, ktre maj zwizek z ww.
zmian oraz przedmiotem postpowania, Orange zaproponowaa rwnie zmian pkt. 7
Regulaminu poprzez nadanie mu nastpujcego brzmienia:
W sytuacji wyraenia przez Abonenta zgody na korzystanie z Usugi odpatnie po upywie
Okresu bezpatnego (zamwienia Usugi), Abonent zostanie poinformowany SMS-em w dniu
wejcia w okres patny o naliczeniu opaty.
Powysze zmiany Orange zobowizaa si wprowadzi w terminie 30 dni od dnia
wydania przez Prezesa Urzdu decyzji zobowizujcej, o ktrej mowa w art. 28 uokik.
Jednoczenie, w odniesieniu do ewentualnych przyszych, analogicznych promocji
usugi Halo Granie Orange zobowizaa si do rozszerzenia zawartoci informacji
umieszczanej na opakowaniu pakietw startowych zawierajcych promocyjn, bezpatn
usug Halo Granie, uruchamian automatycznie. Na takich opakowaniach (strona druga)
umieszczana bdzie informacja, i:

promocja usuga Halo Granie, jest uruchomiona automatycznie na okres 30 dni,


4

w okresie promocyjnym usuga Halo Granie jest wiadczona bezpatnie,

po upywie okresu bezpatnego usuga Halo Granie bdzie wiadczona odpatnie w


cenie X, szczegy oferty oraz regulaminu usugi dostpne na stronie
www.halogranie.orange.pl,

usuga Halo Granie moe by wyczona w kadym czasie poprzez wysanie


bezpatnego SMS o treci XXX na nr XXX.
Tre ww. komunikatu zostaa zaproponowana przez Orange w brzmieniu
nastpujcym:
Ze starterem X z dostajesz:
()
usug Halo Granie utworem x do bezpatnego wykorzystania przez xx dni (usuga
aktywowana jest automatycznie po wykonaniu 1 poczenia). Po upywie okresu
promocyjnego usuga Halo Granie bdzie wiadczona odpatnie abonament X z z
VAT/mies., mona j wyczy w kadym czasie bezpatny SMS o treci x na nr
xxxx (szczegy oferty oraz regulamin usugi dostpne na stronie
www.halogranie.orange.pl)

Nadto, Spka zobowizaa si do przedstawienia w terminie 3 miesicy od dnia


wydania decyzji zobowizujcej sprawozdania ze sposobu jej wykonania.
Zgodnie z zasad wyraon w art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
postpowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), Prezes
Urzdu zawiadomi Spk pismem z dnia 18 listopada 2014 r. o zakoczeniu postpowania
dowodowego w przedmiotowej sprawie, wyznaczajc 7-dniowy termin na zapoznanie si z
aktami sprawy. W dniu 26 listopada 2014 r. z aktami sprawy zapozna si penomocnik
Spki. Pismem z dnia 10 grudnia 2014 r. Spka podtrzymaa przedstawion Prezesowi
Urzdu propozycj zobowizania w rozumieniu art. 28 uokik w pimie z dnia 20 lutego 2014
r., doprecyzowan w pimie z dnia 19 maja 2014 r.
Prezes Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw ustali, co nastpuje.
Orange Polska S.A. z siedzib w Warszawie jest spk prawa handlowego wpisan
do Krajowego Rejestru Sdowego pod numerem KRS 0000010681, prowadzc dziaalno
gospodarcz polegajc m.in. na wiadczeniu usug telekomunikacyjnych. Ponadto,
dziaalno telekomunikacyjna jest dziaalnoci regulowan i podlega wpisowi do rejestru
przedsibiorcw telekomunikacyjnych prowadzonego przez Prezesa Urzdu Komunikacji
Elektronicznej. Orange jest wpisana pod numerem 1 do rejestru przedsibiorcw
telekomunikacyjnych.
Spka wiadczy usug dodatkow Halo Granie, polegajc na odtwarzaniu
konkretnego utworu muzycznego zamiast sygnau oczekiwania na odebranie nawizywanego
poczenia. Usuga ta jest wiadczona zarwno klientom abonamentowym, jak
i uytkownikom usugi przedpaconej pre-paid (na kart).

W odniesieniu do usugi pre-paid, uruchomienie niektrych z zestaww startowych


oferowanych przez Spk konsumentom, objtych promocj, powoduje automatyczn
aktywacj usugi Halo Granie. Na opakowaniach ww. zestaww startowych znajduje si
informacja: Ze starterem (X) z dostajesz: () usug Halo Granie z piosenk (X) w prezencie
przez 30 dni (usuga aktywowana jest automatycznie po wykonaniu 1 poczenia).
Zasady wiadczenia usugi Halo Granie zostay okrelone w Regulaminie testowego
korzystania z usugi Halo Granie dla Abonentw ofert na Kart obowizujcym od
25 lipca 2011 r. do odwoania, dostpnym na stronie internetowej Spki www.orange.pl.
Zgodnie z pkt. 10 ww. Regulaminu: W przypadku gdy Abonent nie wyczy Usugi po upywie
Okresu bezpatnego, opaty za korzystanie z Usugi bd naliczane zgodnie z obowizujcym
regulaminem usugi Halo Granie dostpnym na www.halogranie.orange.pl. Zgodnie
natomiast z pkt. 7 Regulaminu: Abonent zostanie poinformowany SMS-em w dniu wejcia
w okres patny o naliczeniu opaty.
Konsumenci, ktrzy skorzystali z ww. zestaww startowych i ktrym usuga Halo
Granie zostaa automatycznie aktywowana, otrzymuj nastpujce wiadomoci SMS:
Usluga Halo Granie zostala wlaczona. Korzystaj przez 30 dni za darmo, potem abon. 2zl/mc.
Jesli chcesz wylaczyc slij WYLACZ na 3333 (0zl). halogranie.orange.pl (z chwil
promocyjnego aktywowania usugi Halo Granie),
Okres darmowej uslugi Halo Granie dobiega konca. Za 2dni rozpoczniemy naliczanie
abonamentu 2zl. Rezygnujesz? Slij WYLACZ na 3333 (0zl). halogranie.orange.pl (w chwili
zbliania si zakoczenia okresu promocyjnego usugi Halo Granie),
Darmowy okres Halo Grania dobiegl konca. Od dzis placisz abonament 2zl. Chcesz
wylaczyc? Slij WYLACZ na 3333 (0zl). Regulamin na halogranie.orange.pl (z chwil
zakoczenia okresu promocyjnego usugi Halo Granie).
Na opakowaniach zestaww startowych znajduje si rwnie nastpujca informacja:
Aktualne stawki i promocje znajdziesz zawsze na www.promocje.orange.pl.
Prezes Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw zway, co nastpuje.
Stosownie do art. 1 ust. 1 uokik ochrona interesw przedsibiorcw i konsumentw
podejmowana w ramach dziaa Prezesa Urzdu jest prowadzona w interesie publicznym.
Naruszenie interesu publicznego stanowi podstaw do rozstrzygnicia przez Prezesa Urzdu
sprawy w oparciu o przepisy ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw. Interes
publiczny zostaje naruszony w szczeglnoci wwczas, gdy okrelonymi dziaaniami
przedsibiorcy dotknity jest szerszy krg uczestnikw rynku, wzgldnie, gdy wywouj one
na rynku niekorzystne zjawiska, powodujc zaburzenia w jego prawidowym funkcjonowaniu
(por. wyrok Sdu Antymonopolowego z dnia 24 padziernika 1991 r., sygn. akt XVII Amr
8/90). W ocenie Prezesa Urzdu, rozpatrywana sprawa ma charakter publiczny, gdy wie
si z ochron praw potencjalnie nieograniczonej liczby konsumentw, ktrzy mogli i mog
by naraeni na negatywne skutki praktyki stosowanej przez Spk polegajcej
na przekazywaniu konsumentom, przed zawarciem umowy dotyczcej wiadczenia usug
telekomunikacyjnych w ofercie przedpaconej, na opakowaniach pakietw startowych,
informacji wskazujcej, e usuga Halo Granie, aktywowana automatycznie po wykonaniu
pierwszego poczenia, jest konsumentowi oferowana w prezencie przez 30 dni, podczas gdy
po 30 dniach bezpatnego jej wiadczenia usuga przeksztaca si automatycznie, w sytuacji
6

braku zoenia przez konsumenta przeciwnego owiadczenia, w usug odpatn. Interes


publiczny przejawia si take w postaci zbiorowego interesu konsumentw, co oznacza,
i naruszenie zbiorowych interesw konsumentw jest jednoczenie naruszeniem interesu
publicznoprawnego. Z uwagi na to, e w niniejszej sprawie ma miejsce naruszenie przez
Spk interesu publicznego, moliwe jest poddanie kwestionowanych dziaa Orange dalszej
ocenie w wietle przepisw ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw, pod ktem
stosowania przez Spk praktyk naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw.
Uprawdopodobnienie stosowania przez Orange praktyki naruszajcej zbiorowe interesy
konsumentw
Ocena dziaa Orange w aspekcie zakazu stosowania praktyk naruszajcych zbiorowe
interesy konsumentw
Zgodnie z art. 24 ust. 1 uokik, zakazane jest stosowanie praktyk naruszajcych
zbiorowe interesy konsumentw. Art. 24 ust. 2 uokik stanowi, i przez praktyk naruszajc
zbiorowe interesy konsumentw rozumie si godzce w nie bezprawne dziaanie
przedsibiorcy. Konsumentem w rozumieniu przepisw ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentw jest osoba fizyczna dokonujca czynnoci prawnej niezwizanej bezporednio
z jej dziaalnoci gospodarcz lub zawodow - art. 221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.) w zw. z art. 4 pkt 12 uokik.
Zbiorowe interesy konsumentw podlegaj ochronie przed dziaaniami przedsibiorcw,
ktre s sprzeczne z prawem, tj. przepisami okrelonych aktw prawnych oraz zasadami
wspycia spoecznego i dobrymi obyczajami. W zwizku z powyszym, dla uznania
dziaania przedsibiorcy za niezgodne z zawartym w ustawie o ochronie konkurencji i
konsumentw zakazem stosowania praktyk naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw
naley wykaza, i spenione zostay kumulatywnie trzy nastpujce przesanki:
A) kwestionowane dziaanie jest dziaaniem przedsibiorcy;
B) dziaanie to jest bezprawne;
C) dziaanie to godzi w zbiorowe interesy konsumentw.
Na podstawie art. 28 ust. 1 uokik, jeeli w toku postpowania w sprawie praktyk
naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw zostanie uprawdopodobnione - na podstawie
okolicznoci sprawy, informacji zawartych w zawiadomieniu, o ktrym mowa w art. 100 ust.
1 uokik, lub innych informacji bdcych podstaw wszczcia postpowania e przedsibiorca stosuje praktyk, o ktrej mowa w art. 24 uokik, a przedsibiorca, ktremu
jest zarzucane naruszenie tego przepisu, zobowie si do podjcia lub zaniechania
okrelonych dziaa zmierzajcych do zapobieenia tym naruszeniom, Prezes Urzdu moe,
w drodze decyzji, naoy obowizek wykonania tych zobowiza. Zgodnie z powysz
regulacj, Prezes Urzdu moe wyda decyzj zobowizujc, jeeli spenione s cznie
dwie przesanki: i) w trakcie postpowania administracyjnego uprawdopodobniono,
e przedsibiorca stosuje praktyk naruszajc zbiorowe interesy konsumentw oraz
ii) przedsibiorca zobowie si do podjcia lub zaniechania dziaa zmierzajcych do
zapobieenia tym naruszeniom. Uprawdopodobnienie w omawianym przypadku oznacza,
e Prezes Urzdu odstpuje od udowodnienia okrelonych faktw.

Ad A)
Zgodnie z art. 4 pkt 1 uokik, pod pojciem przedsibiorcy naley rozumie
przedsibiorc w rozumieniu przepisw ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie
dziaalnoci gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.), tj. osob fizyczn, osob
prawn i jednostk organizacyjn niemajc osobowoci prawnej, ktrej odrbna ustawa
przyznaje zdolno prawn, wykonujc we wasnym imieniu dziaalno gospodarcz (art. 4
ust. 1 ww. ustawy). Dziaalnoci gospodarcz jest zgodnie z przepisem art. 2 ww. ustawy,
zarobkowa dziaalno wytwrcza, budowlana, handlowa, usugowa oraz poszukiwanie,
rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z, a take dziaalno zawodowa, wykonywana
w sposb zorganizowany i cigy.
Orange Polska S.A. z siedzib w Warszawie jest spk prawa handlowego wpisan
do Krajowego Rejestru Sdowego pod numerem KRS 0000010681, prowadzc dziaalno
gospodarcz polegajc m.in. na wiadczeniu usug telekomunikacyjnych. Nie ulega zatem
wtpliwoci, i posiada status przedsibiorcy w rozumieniu powoywanego powyej art. 24
ust 2 uokik. Tym samym, Spka przy wykonywaniu dziaalnoci gospodarczej podlega
rygorom okrelonym w ustawie o ochronie konkurencji i konsumentw i jej dziaania mog
podlega ocenie pod ktem naruszenia zakazu stosowania praktyk naruszajcych zbiorowe
interesy konsumentw.
Ad B)
Bezprawno tradycyjnie ujmowana jest jako sprzeczno z obowizujcym
porzdkiem prawnym. Bezprawno jest kategori obiektywn. Rozwaenia przy ocenie
bezprawnoci wymaga kwestia, czy zachowanie przedsibiorcy byo zgodne, czy te
niezgodne z obowizujcymi zasadami porzdku prawnego. rdem tych zasad s normy
prawa powszechnie obowizujcego, a take nakazy i zakazy wynikajce z zasad wspycia
spoecznego i dobrych obyczajw (wyrok Sdu Okrgowego w Warszawie Sdu Ochrony
Konkurencji i Konsumentw z dnia 13 listopada 2007 r., sygn. akt XVII AmA 45/07). Dla
stwierdzenia bezprawnoci dziaania przedsibiorcy bez znaczenia pozostaje strona
podmiotowa czynu.
Zgodnie z art. 4 ust. upnpr, praktyka rynkowa stosowana przez przedsibiorc wobec
konsumentw jest nieuczciwa, jeeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposb
znieksztaca lub moe znieksztaci zachowanie rynkowe przecitnego konsumenta przed
zawarciem umowy dotyczcej produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu. Art. 4
ust. 2 upnpr stanowi, e za nieuczciw praktyk rynkow uznaje si m. in. praktyk rynkow
wprowadzajc w bd, jeeli dziaania te speniaj przesanki okrelone w ust. 1.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 upnpr, praktyk rynkow uznaje si za dziaanie wprowadzajce
bd, jeli dziaanie to w jakikolwiek sposb powoduje lub moe powodowa podjcie przez
przecitnego konsumenta decyzji dotyczcej umowy, ktrej inaczej by nie podj.
Wprowadzajcym w bd dziaaniem moe by w szczeglnoci rozpowszechnianie
prawdziwych informacji w sposb mogcy wprowadza w bd (art. 5 ust. 2 pkt 2 upnpr)
i moe ono w szczeglnoci dotyczy:
- praw konsumenta, w szczeglnoci prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo
prawa do obnienia ceny lub do odstpienia od umowy (art. 5 ust. 3 pkt 4 upnpr),

- ceny, sposobu obliczania ceny lub istnienia szczeglnej korzyci cenowej (art. 5 ust. 3 pkt 5
upnpr).
W ocenie Prezesa Urzdu, przekazywanie konsumentom, przed zawarciem umowy
dotyczcej wiadczenia usug telekomunikacyjnych w ofercie przedpaconej, na
opakowaniach pakietw startowych, informacji wskazujcej, e usuga Halo Granie,
aktywowana automatycznie po wykonaniu pierwszego poczenia, jest konsumentowi
oferowana w prezencie przez 30 dni, podczas gdy po 30 dniach bezpatnego jej wiadczenia
usuga przeksztaca si automatycznie, w sytuacji braku zoenia przez konsumenta
przeciwnego owiadczenia, w usug odpatn, moe stanowi nieuczciw praktyk rynkow
polegajc na dziaaniu wprowadzajcym w bd w rozumieniu ww. przepisw ustawy o
przeciwdziaaniu nieuczciwym praktykom rynkowym.
Przedmiotowa informacja moga bowiem sugerowa konsumentom, e usuga Halo
Granie jest aktywowana automatyczne po wykonaniu pierwszego poczenia i wiadczona
nieodpatnie (w prezencie) konsumentowi przez 30 dni, po czym bdzie automatycznie
dezaktywowana. W zwizku z tym, konsument mg zosta wprowadzony w bd w zakresie
stosowanej przez Spk zasady automatycznego przeksztacenia usugi Halo Granie w usug
odpatn w sytuacji braku aktywnoci po stronie konsumenta oraz w zakresie kosztw
wiadczenia ww. usugi.
W niniejszej sprawie mogo dochodzi do znieksztacenia zachowania rynkowego
przecitnego konsumenta w wyniku wprowadzajcej w bd informacji zawartej na
opakowaniach zestaww startowych, wskazujcej na wiadczenie usugi Halo Granie przez
30 dni w prezencie, polegajcego na braku podjcia przez konsumenta aktywnoci w celu
dezaktywowania usugi przed upywem trzydziestego dnia wiadczenia usugi i w rezultacie
koniecznoci uiszczania opat abonamentowych za usug Halo Granie na skutek
przeksztacenia jej w okres niepromocyjny (patny).
W zwizku z powyszym, dziaanie Spki mogo przecitnego konsumenta
wprowadza w bd odnonie charakteru wiadczonej usugi a tym samym moe stanowi
nieuczciw praktyk rynkow w rozumieniu art. 5 ust. 1, art. 5 ust. 2 pkt 2 oraz
art. 5 ust. 3 pkt 4 i 5 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 upnpr oraz godzi w zbiorowe interesy
konsumentw, jako zakazana praktyka okrelona w art. 24 ust. 2 pkt 3 uokik.
Majc na uwadze powysze, naley uzna za uprawdopodobnione, e opisana w pkt. I
rozstrzygnicia niniejszej decyzji praktyka Spki miaa charakter bezprawny.
Ad C)
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentw nie podaje definicji zbiorowego
interesu konsumentw, wskazujc jednak w przepisie art. 24 ust. 3, e nie jest nim suma
indywidualnych interesw konsumentw. Godzenie w zbiorowe interesy konsumentw
oznacza zatem naraenie na uszczerbek interesw pewnej grupy lub wszystkich
konsumentw, poprzez stosowan przez przedsibiorc praktyk, obejmujc tak dziaania,
jak i zaniechania. Ponadto, godzenie w zbiorowe interesy konsumentw moe polega
zarwno na ich naruszeniu, jak i na zagroeniu ich naruszenia. Ochrona zbiorowych
interesw konsumentw ma miejsce wwczas, gdy dziaania przedsibiorcy s powszechne
w tym znaczeniu, e mog dotkn kadego konsumenta bdcego lub mogcego by
potencjalnie kontrahentem przedsibiorcy. Przedmiotem ochrony s zatem interesy
9

wszystkich aktualnych lub potencjalnych klientw traktowanych jako grupa uczestnikw


rynku zasugujca na szczegln ochron (por. wyrok Sdu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt VI ACa 306/08).
Stanowisko to zostao potwierdzone rwnie w orzecznictwie Sdu Najwyszego,
ktry w uzasadnieniu jednego z wyrokw stwierdzi, i nie jest zasadne uznawanie, e
postpowanie z tytuu naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw mona
wszcz tylko wtedy, gdy zagroone s interesy wielu odbiorcw, a nie jest to moliwe
w sytuacji, gdy pokrzywdzonym jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma
bowiem wymiar znacznie szerszy, peni take funkcj prewencyjn, suy bowiem ochronie
take nieograniczonej liczbie potencjalnych konsumentw (wyrok SN z dnia 12 wrzenia
2003 r., sygn. akt I CKN 504/01). W innym orzeczeniu SN podkreli, e praktyk
naruszajc zbiorowe interesy konsumentw jest bowiem takie zachowanie przedsibiorcy,
ktre podejmowane jest w warunkach wskazujcych na powtarzalno zachowania w
stosunku do indywidualnych konsumentw wchodzcych w skad grupy, do ktrej
adresowane s zachowania przedsibiorcy, w taki sposb, e potencjalnie ofiar takiego
zachowania moe by kady konsument bdcy klientem lub potencjalnym klientem
przedsibiorcy (wyrok SN z dnia 10 wrzenia 2008 r., sygn. akt III SK 27/07; por. rwnie
wyrok Sdu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 wrzenia 2013 r., sygn. akt VI ACa 67/13).
Nie ulega wtpliwoci, e dziaanie przedsibiorcy godzi w interesy konsumentw
wtedy, gdy wywouje negatywne skutki w sferze ich praw i obowizkw. Natomiast przez
interes zbiorowy naley rozumie interes dotyczcy konsumentw jako okrelonej
zbiorowoci. Dla stwierdzenia godzenia w zbiorowe interesy konsumentw istotne jest
ustalenie, e konkretne dziaanie przedsibiorcy nie ma cile okrelonego adresata, lecz jest
kierowane do nieoznaczonego z gry krgu podmiotw. Jak podnosi si w doktrynie,
w pojciu praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw mieci si take dziaanie
przedsibiorcy skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych)
konsumentw, o ile przy tym konsumentw tych czy jaka wsplna cecha rodzajowa.
Wwczas bowiem poszkodowana zostaje pewna grupa konsumentw, nie bdca jedynie
z punktu widzenia przedsibiorcy stosujcego dan praktyk zbiorowoci przypadkowych
jednostek, lecz stanowic okrelon i odrbn kategori konsumentw, reprezentujc
w znacznym stopniu wsplne interesy (zob. M. Szydo, Publicznoprawna ochrona
zbiorowych interesw konsumentw, Monitor Prawniczy 2004/17/791). Naley zatem przyj,
e zbiorowy interes konsumentw nie musi odnosi si do nieograniczonej liczby
konsumentw, ktrych nie da si zindywidualizowa, gdy indywidualizacja konsumentw
nie sprzeciwia si moliwoci wyodrbnienia kategorii bd zbioru konsumentw o pewnych
cechach. Oznacza to, e nie ilo faktycznych, potwierdzonych narusze, ale przede
wszystkim ich charakter, a w zwizku z tym moliwo (chociaby tylko potencjalna)
wywoania negatywnych skutkw wobec okrelonej zbiorowoci przesdza o naruszeniu
zbiorowego interesu.
W niniejszej sprawie bez wtpienia mamy do czynienia z godzeniem w zbiorowe
interesy konsumentw. Na praktyki Spki mg by naraony kady konsument
potencjalny klient Orange. Praktyki te wymierzone s bowiem nie tylko we wszystkich
odbiorcw usug wiadczonych przez przedsibiorc, lecz take we wszystkich jego
potencjalnych kontrahentw, ktrzy mogli skorzysta z oferty zestawu startowego Orange, w

10

ktrej przewidziana bya promocja zwizana z automatycznym uruchomieniem usugi Halo


Granie.
Bezprawne dziaanie Spki nie dotyczyo zatem interesw poszczeglnych osb, lecz
naruszenia uprawnie szerokiego krgu konsumentw, ktrych sytuacja bya identyczna
i wsplna dla caej grupy konsumentw-klientw Orange.
Interes konsumentw naley rozumie jako interes prawny (a nie faktyczny), a wic
uznany przez ustawodawc na zasugujcy na ochron i zabezpieczenie. Naruszenie
zbiorowego interesu konsumentw powizane jest z naruszaniem interesw gospodarczych
konsumentw. Pod tym pojciem naley rozumie zarwno naruszenie interesw stricte
ekonomicznych (o wymiarze majtkowym), jak rwnie prawo konsumentw do
uczestniczenia w przejrzystych i niezakconych przez przedsibiorc warunkach rynkowych.
W niniejszej sprawie mogo doj do naruszenia interesu gospodarczego
konsumentw poprzez dopuszczenie si przez Orange stosowania bezprawnych praktyk
zarwno w aspekcie ekonomicznym (poniesienie opat z tytuu usugi Halo Granie), jak i
pozaekonomicznym (uciliwoci w zakresie korzystania z usugi Halo Granie i jej
anulowania).
Majc powysze na wzgldzie, naley uzna za uprawdopodobnione, e opisana
w rozstrzygniciu niniejszej decyzji praktyka Spki narusza zbiorowy interes konsumentw.
Naoenie obowizku wykonania zobowiza.
zobowiza (pkt I rozstrzygnicia Decyzji)

Okrelenie

terminu

wykonania

Na podstawie art. 28 ust. 1 uokik, jeeli w toku postpowania w sprawie praktyk


naruszajcych
zbiorowe
interesy
konsumentw
zostanie
uprawdopodobnione,
e przedsibiorca stosuje praktyk naruszajc zbiorowe interesy konsumentw,
a przedsibiorca zobowie si do podjcia lub zaniechania okrelonych dziaa
zmierzajcych do zapobieenia tym naruszeniom, Prezes Urzdu moe w drodze decyzji
naoy obowizek wykonania tych zobowiza. Ponadto, na podstawie art. 28 ust. 2 uokik,
Prezes Urzdu moe okreli termin wykonania zobowiza przy wydaniu decyzji
nakadajcej obowizek wykonania zobowiza przyjtych przez przedsibiorc.
W toku postpowania administracyjnego Orange wniosa o wydanie w niniejszej
sprawie decyzji na podstawie art. 28 uokik, poprzez naoenie na Spk zobowizania
zgodnego z treci rozstrzygnicia niniejszej decyzji, ktra moga zosta wydana w takiej
formie i treci z uwagi na poniej wskazane okolicznoci.
Przedstawiona przez Spk i zaakceptowana przez Prezesa Urzdu propozycja
zobowizania zmierza do wyeliminowania zarzucanej praktyki, jak rwnie jej skutkw.
Przede wszystkim zmiana mechanizmu korzystania i przeduania usugi Halo Granie
w odniesieniu do nieaktywowanych jeszcze kart pre-paid, a polegajca na tym, e w
przypadku aktywowania tych kart, wyczenie usugi Halo Granie nastpi po upywie 30dniowego bezpatnego okresu promocyjnego, za wyjtkiem sytuacji, w ktrych abonenci
wyra wol korzystania z tej usugi odpatnie, doprowadzi do wyeliminowania moliwoci
dalszego naruszania zbiorowych interesw konsumentw. Do zmiany tej dostosowane

11

zostan take treci wiadomoci SMS wysyanych abonentom w trakcie 30-dniowego


bezpatnego okresu, jak i regulaminu korzystania z rzeczonej usugi.
Nie bez znaczenia jest take okoliczno, i cz kart pre-paid, ktrych dotyczy
zarzut stosowania przez Orange praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw,
zostaa ju zakupiona i aktywowana razem z promocyjn usug Halo Granie i w odniesieniu
do tych sytuacji nie wydaje si moliwe pene usunicie skutkw narusze. Brak bowiem
moliwoci ustalenia, w ilu faktycznie przypadkach usuga Halo Granie bya wiadczona
w kolejnym, patnym okresie czasu, wbrew faktycznej woli konsumentw i bez ich wiedzy
o tym fakcie. Wskazane utrudnienie jest szczeglnie widoczne w przypadku praktyk
stosowanych przez przedsibiorcw na etapie przedkontraktowym. W przedmiotowej sprawie
rwnie znaczcy jest fakt, e kwestionowana praktyka dotyczy usugi typu pre-paid, ktrej
istota zasadza si niejako na nieoznaczonoci, anonimowoci uytkownikw.
Wskazane czynniki nie powinny jednak uniemoliwia Prezesowi Urzdu
skorzystania z instrumentu, jaki oferuje art. 28 uokik, pod warunkiem spenienia przez
przedsibiorc odpowiednich warunkw przekonujcych o wyeliminowaniu mierzalnych
skutkw zarzucanej praktyki.
Prezes Urzdu okreli termin wykonania ww. zobowiza jako 21 dni od dnia
uprawomocnienia si niniejszej decyzji. Biorc pod uwag propozycje Orange i nadrzdny
cel, ktrym jest ochrona zbiorowych interesw konsumentw oraz caoksztat ustalonego
stanu faktycznego, Prezes Urzdu orzek jak w pkt. I rozstrzygnicia niniejszej decyzji.
Obowizek skadania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji
zobowiza (pkt II rozstrzygnicia Decyzji)
Zgodnie z art. 28 ust. 3 uokik, Prezes Urzdu, wydajc decyzj nakadajc obowizek
wykonania zobowiza przyjtych przez przedsibiorc, nakada na przedsibiorc
obowizek skadania w wyznaczonym terminie informacji o stopniu realizacji zobowiza.
W zwizku z tym, Prezes Urzdu naoy na Orange obowizek zoenia informacji
o stopniu realizacji zobowizania, o ktrym mowa w pkt. I rozstrzygnicia decyzji, poprzez
przedstawienie pisemnego sprawozdania zawierajcego informacj o stopniu realizacji
zobowiza, obejmujcego w szczeglnoci przekazanie:
1. aktualnego Regulaminu testowego korzystania z usugi Halo Granie dla abonentw ofert
na kart (pkt I.1 rozstrzygnicia niniejszej decyzji),
2. treci trzech wiadomoci SMS wysanych w trakcie okresu promocyjnego na 10
konkretnych numerw telefonu abonentw ofert na kart (pkt I.2 rozstrzygnicia niniejszej
decyzji).
Prezes Urzdu okreli termin wykonania powyszego jako 120 dni od dnia
uprawomocnienia si niniejszej decyzji.
Majc na uwadze powysze, Prezes Urzdu orzek jak w pkt. II rozstrzygnicia
niniejszej decyzji.
Stosownie do treci art. 81 ust. 1 uokik w zwizku z art. 47928 2 ustawy z dnia
17 listopada 1964 r. Kodeks postpowania cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1296
12

ze zm.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 10 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o ochronie
konkurencji i konsumentw oraz ustawy Kodeks postpowania cywilnego (Dz. U. 2014 r.,
poz. 945), od niniejszej decyzji przysuguje odwoanie do Sdu Okrgowego w Warszawie
Sdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw w terminie miesica od daty jej dorczenia, za
porednictwem Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw.

Z UP. PREZESA
URZDU OCHRONY KONKURENCJI I KONSUMENTW
ZASTPCA DYREKTORA
DEPARTAMENTU OCHRONY INTERESW KONSUMENTW
UKASZ WROSKI

Otrzymuj:
[***]

13