You are on page 1of 27

Atheneum Kapellen Campus Kalmthout

K6HW

50-PLUSSERS EN WERKLOOSHEID
“Je staat 50 jaar lang tegen de deur van het leven te duwen, tot
je erachter komt dat die deur naar binnen opent.”

mentor

eindwerk ingediend door

Van Elsen J.

Jappe Govaerts
schooljaar 2010-2011

1

Het was niet gemakkelijk de afgelopen jaren. Ook de personen die ik mocht interviewen. maar toch bleef je altijd de moed erin houden. meneer Grosjean en mevrouw Peeters bedanken omdat zij altijd klaarstonden met goede raad en de wil om te helpen. „Het ideale onderwerp‟. Mijn vriendin Sam die ik nooit heb horen klagen wanneer ik weer eens begon over deadlines en hoe kritisch bepaalde leerkrachten wel niet waren. maar altijd ter beschikking stonden al was het maar voor een kopje thee. zoveel zaken die je kan onderzoeken. 2 . Al die tijd lag het gewoon onder mijn neus. Uiteindelijk veel dagen en onderwerpen later was het daar dan. Mark Gorts. Ook alle anderen die ik nu vergeet. zoveel zaken die zo interessant zouden kunnen zijn om iets over te schrijven. Sedert 2009 is mijn vader werkloos. Bedankt.VOORWOORD In het begin was het wat zoeken naar het ideale onderwerp. Bedankt papa. Bedankt. Eerst zou ik mijn vader willen bedanken. hij is ondertussen 59 en zal wellicht nooit meer werk vinden. werkloosheid is iets wat ik van heel dichtbij heb meegemaakt. Bedankt voor al jullie hulp. Henk Michiels en in het bijzonder Caroline Fockedey. Vervolgens wil ik meneer Van Elsen.

..................................... 10 Procedure ..................................................................................................................... 18 3 ....... 11 III Resultaten .............................................................................................................. 15 Bibliografie...................................................................................... 10 Analyseplan ................................................................................................................ 2 Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................................................................................................................................... 10 Meetinstrumenten ..................................................................................................... 6 II Onderzoeksmethode .............................................................................................................................................................................................................................................. 3 I Inleiding ..................................................................... 12 IV Conclusies ........................................ 10 Onderzoeksgroep ......................... 4 Probleemstelling ......................................................................................................................................................................................................................................................... 4 Werk(-loosheid) ... 15 Bijlagen ..............................................................................................INHOUDSOPGAVE Voorwoord ............................................................................................................................................................

Bedrijven gingen besparen om niet de deuren te hoeven sluiten. een bedrijf dat rechtstreeks niet zo hard getroffen werd door de crisis. Waarom is het zo moeilijk om als 50-plusser hertewerkgesteld te worden? In de meeste landen is de hertewerkstellingskans tweemaal zo hoog en in landen als Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk tot zelfs zevenmaal zo hoog. maar gesloten werd omdat het Amerikaanse moederbedrijf General Motors moest besparen. Johnsons Control bevestigt sluiting vestiging Geel. 3 START DIVERSITEIT.2 Vandaag de dag telt Vlaanderen 211. maar is dit wat de werknemer wil? 5. Vooral oudere werknemers waren hier het slachtoffer van.868 niet-werkende werkzoekenden (nwwz). 50-plussers in de werkloosheid. 40-jarige trouw en loyaliteit zonder pardon ontslagen worden zijn ons niet onbekend. Opel-fabriek Antwerpen sluit onherroeplijk. 2 4 . Joëlle Milquet. 1 DE REDACTIE. met als gevolg dat nog maar eens 180 mensen hun baan verloren.3 Uit cijfers van het steunpunt „werk en sociale economie‟ (WSE) blijkt dat de kans dat een vijftigplusser aan een nieuwe baan geraakt bijna nergens slechter is dan in Vlaanderen. waarvan ongeveer een kwart (24. Brugpensioen vanaf 50 bij Opel. 5 DE REDACTIE. Politieke partijen praten over het verder omhoogtrekken van de pensioensleeftijd. 1 Na de sluiting van Opel Antwerpen verloor de autozetelbouwer Johnsons Control zijn laatste klant. de volgende generaties zouden allemaal langer moeten werken. om nog maar te zwijgen over een vergrijzing die alleen maar groter wordt.4 Maatregelen en programma‟s om de hertewerkstelling van 50+ te bevorderen zijn genomen. heeft het licht op groen gezet voor brugpensioen vanaf 50 jaar bij de Opel arbeiders. waardoor het bedrijf ook de deuren moest dichtdoen. Minister van Werk.7 % of 52.436 nwwz) ouder is dan 50 jaar. de krijtlijnen zijn getekend. „Werkloze 50-plusser is vogel voor de kat‟. maar bereiken deze maatregelen hun doel? Om op Opel Antwerpen terug te komen. EXPRESS.I INLEIDING Probleemstelling De economische crisis deed even de tijd stilstaan. Verhalen van arbeiders die na 30. waardoor talloze mensen op straat terechtkwamen. Neem nu Opel Antwerpen. 4 EXPRESS.

Met dit onderzoek wil ik de problematiek rond de (her)tewerkstelling van 50+ duiden. Het is een actueel probleem waar al verschillende maatregelen voor zijn genomen en toch blijft het aantal werklozen 50-plussers stijgen. Hoe komt dit? Welke stappen kunnen genomen worden. 5 . welke maatregelen bereiken hun doel en welke niet? Op deze vragen hoop ik met mijn bescheiden onderzoekje een antwoord te geven.

8 6 QUATATIONS PAGE. In dit onderzoek richt ik mij vooral op de eerste betekenis van het begrip werkloosheid. Werk biedt je de kans voldoening uit een voltooid werk te halen. dan krijg je de kans plezier te halen uit je werk en dan vind je het ook niet erg om te werken. J. maar het is meer dan dat. GELUKKIG WERKEN. 7 6 . werk biedt je de kans nieuwe contacten te leggen.Werk(-loosheid) Definitie werk(-loosheid) Het begrip „Werk-loos-heid‟ kent volgens Van Dale twee betekenissen: „het werkloos zijn‟ en „de toestand dat en de mate waarin er werklozen zijn‟.. waarom gelukkig werken effectiever is dan arbeidstevredenheid! 8 PLOMP.7 Meestal zal je met een diploma van het lager onderwijs niet zoveel kunnen verdienen als iemand met een universitair diploma. wanneer je iets graag doet en het je interesseert.6 Werk wordt hier dan wel samengevat in drie woorden samengebonden door een zin. Voltaire. kortom werk is datgene wat jij ervan maakt en wat jij ermee doet. Vooraleer je kunt begrijpen wat werkloos zijn eigenlijk inhoudt en wat het met zich meebrengt. Voltaire. Werken met plezier. Ik vind het van belang iets te studeren in de toekomst dat me interesseert. De eerste betekenis slaat op het feit dat een werkloze werkloos is en dus geen job uitoefent. namelijk het werkloos zijn. Je werk wordt grotendeels bepaald door de opleiding die je gevolgd hebt en je opleiding bepaalt grotendeels je productiviteit en tevredenheid op de werkvloer. Ik heb heel lang gezocht naar de beste omschrijving van de functies van werk in ons leven en naar mijn mening omschrijft dit citaat die het best: „Work saves us from three great evils: boredom. nieuwe paden te bewandelen. vice and need’. is het handig te weten wat het belang en de functies van werk zijn. De tweede betekenis slaat op de verhouding tussen het aantal werklozen en „niet-werklozen‟. De weg naar meer flow.

Ze zouden hun doelen sneller bereiken. 11 NRCNEXT. waardoor de persoon zijn zelfvertrouwen verliest. De talloze sollicitatiebrieven en gesprekken die vaak op niets uitdraaien werken zeer demotiverend. Redenen genoeg dus om twee keer na te denken over wat je gaat studeren.Uit een recent onderzoek (2010) in de UK blijkt dat gelukkig werken en productiviteit sterk samenhangen. zeker wanneer de werkloosheid langere tijd aanhoudt. Ik werk. hij niet Niet iedereen werkt dat is duidelijk. na relatieproblemen. werkloosheid is. geen niets. Gelukkige medewerkers zouden gemiddeld 47 % productiever zijn dan „nietgelukkige‟ medewerkers. 10 Mensen komen in een negatieve spiraal terecht. meer succes behalen. je wordt onzeker en onstabiel. Whitney Young. Hier schuilt vaak het gevaar. maar wat vaak vergeten wordt is dat die keuze niet altijd zelf gemaakt wordt. meer energie. motivatie en een hogere betrokkenheid hebben en bovendien zouden ze zelfs gezonder zijn. dan lig je vaak in de knoop met jezelf. geen deadlines. de tweede hoofdoorzaak van depressie bij mannen en vrouwen. Jr. 12 De VDAB verklaart het verschil tussen mannen en vrouwen doordat mannen meer in conjunctuurgevoelige sectoren werken. werkloosheid maakt ongelukkig en depressief. quotes. Wanneer dat wegvalt. Werk is een soort reflectie van je identiteit. De werkgever moet vrouwen minder betalen voor dezelfde uren arbeid. Werkloos en overleven. Whitney M. betere beoordelingen krijgen. Dit zou te wijten zijn aan het feit dat mannen het moeilijk hebben om hun rol als kostwinner aan de vrouw over te laten. maar het glazen plafond kan hier ook wel eens mee te maken hebben. Het tegendeel is vaak waar.9 Wat is makkelijker dan werkloos zijn? Geen verplichtingen. 9 THINK EXIST. ‘The hardest work in the world is being out of work’. Young. bij vrouwen integendeel zien we dat het aantal daalt. Jr. Mensen bombarderen een werkloze al snel tot profiteur of „sjacheraar‟. toch blijven taboes omtrent werkloosheid aanwezig. gewoon rust en vrijheid. wat het voor hem interessanter maakt een vrouw aan te nemen.11 De laatste decennia zijn mannen meer vatbaar geworden voor depressie dan vrouwen. ASING (pseudoniem). jij werkt. maar ook je status. werkloosheid bij mannen gestegen. De laatste jaren zien we ook een tendens van werkloze mannen in Vlaanderen. 12 HBVL. creatiever zijn. Je bent niet enkel je job kwijt. 10 7 .

vanwege ziekte of een periode van invaliditeit.15 De Vlaamse tewerkstellingspremie 50+ is een premie voor de werkgever. Wanneer hij een werkloze 50-plusser met een contract van onbepaalde duur aanwerft dan kan hij in aanmerking komen voor een vermindering van de loonkost..13 Deze loonkostverlagende maatregelen maken het voor de werkgever fiscaal aantrekkelijker om een 50-plusser aan te werven en voor de werknemer interessant om terug aan het werk te gaan of begeleiding te krijgen bij het zoeken naar werk. VDAB. 16 PIRARD.14 De federale win-win premie is een premie voor de werkgever die de lasten van de loonkost verlaagt en een RSZ-korting aanbiedt. 15 RVA. Ik bespreek enkele van deze maatregelen en de voorwaarden die verbonden zijn aan het aanvragen van deze premies en maatregelen. minstens 15 opeenvolgende maanden tewerkgesteld worden in je bedrijf en de zes maanden voor de aanwerving niet in je bedrijf of een andere onderneming van dezelfde groep gewerkt hebben. tewerkstellingsmaatregelen. Oudere werknemers tewerkstellen. dan heb je als werkgever recht op de federale win-win premie. 14 8 . Als de 50-plusser die de werkgever aanwerft op de dag van de aanwerving uitkeringsgerechtigd werkloos is en minstens 6 maanden ingeschreven staat als werkzoekende. F. Vlaamse tewerkstellingspremie 50+.16 De 13 VDAB.Overheidsmaatregelen ter bevordering van de tewerkstelling van 50+ Ter bevordering van de tewerkstelling van 50+ werkte de overheid een aantal nieuwe tewerkstellingsmaatregelen uit die zowel voor de werkgever als de werknemer zeer interessant zijn. Normaal gezien bouw je als werknemer het recht op jaarlijkse vakantie op door het aantal dagen dat je het jaar daarvoor gewerkt hebt. Vroeger wanneer een (oudere) werknemer na een lange periode van werkloosheid het werk hervatte. Voorstelling van het win-win aanwervingsplan. De seniorvakantie is een maatregel die in 2005 is ontstaan met de bedoeling het aantrekkelijker te maken om als werknemer het werk te hervatte en waarbij het recht op een volledige vakantie zou worden behouden. dan had de persoon niet het recht op de volledige vier weken vakantie. Ook moet de werknemer minstens één dag voor de aanwerving ingeschreven staan als niet-werkende werkzoekende bij de VDAB. maar niet genoeg dagen gewerkt had het voorbij jaar.

19 HOUTMAN.seniorvakantie is niet een maatregel die onderbrekingen als onbetaald verlof. maar wel om een bepaalde vorm van werkloosheidsuitkering.19 17 RVA. seniorvakantie. De begeleider geeft de werknemer simpelweg advies hoe hij het solliciteren het best aanpakt en dit door middel van de sterktes en zwaktes van de werknemer na te gaan.. brugpensioen. loopbaanonderbreking en andere steunt. sollicitatietips. Oordelen over de rechten en plichten van werklozen. Hij wordt dan opgevangen door een gespecialiseerde dienstverlener die hem door intensieve begeleiding zo snel mogelijk aan een nieuwe job helpt. WIKIPEDIA.18 Outplacement is een begeleiding die de werknemer op kosten van de werkgever kan aangeboden krijgen bij het ontslag. D. Het is echter een misleidende benaming want het gaat hier niet om een brugpensioen. 18 9 . Werkloosheid en sociale rechtvaardigheid. 17 Het brugpensioen is een maatregel waarbij oudere werknemers na een ontslag recht hebben op een vaste werkloosheidsuitkering en daarbovenop een vergoeding verschuldigd door de vroegere werkgever.en training te geven.

Zij stelde me voor me te helpen met de enquêtes. acht daarvan waren niet correct ingevuld. maar door Caroline Fockedey. Meetinstrumenten Ik heb gekozen voor een enquête met meerkeuzevragen en een aantal stellingen. Om te starten krijgt de geënquêteerde een aantal keuzes voorgeschoteld en duidt hij zijn keuze aan door middel van een bolletje in te kleuren of aan te kruisen. De enquêtes werden niet afgenomen door mezelf. human resources manager van het uitzendkantoor Stegmann voor een interview. Aangezien ik niet veel 50-plussers ken. Deze werden dan ook volledig onder het toezicht van mevrouw Fockedey afgenomen en de uitleg erbij werd ook door haar gedaan. De enquête start met een inleiding waarin duidelijk gemaakt wordt wat ik onderzoek en wat het doel van het onderzoek is. namelijk de leeftijd en het geslacht. Vervolgens een aantal stellingen. Eind februari overhandigde ik haar de enquêtes. wordt gevraagd enkele persoonlijke gegevens in te vullen. Mevrouw Fockedey was zeer behulpzaam en dankzij haar ben ik heel veel te weten gekomen. Procedure Begin oktober contacteerde ik Caroline Fockedey. human resources manager van het uitzendkantoor Stegmann. Zestig enquêtes van de honderd werden ingevuld. zowel mannen als vrouwen.II ONDERZOEKSMETHODE Onderzoeksgroep De enquête is specifiek gericht op Vlaamse 50-plussers. kwam dit zeer goed van pas. Voor de vragen beginnen. waarbij hij/zij „waar‟ of „niet waar‟ aankruist. wat het aantal herleidt naar tweeënvijtig enquêtes. Om te besluiten wordt gevraagd een ideale pensioenleeftijd te geven. 10 .

het aantal maal dat de persoon solliciteerde gedurende die periode en hoe de persoon zich voelde tijdens deze periode. de ideale pensioenleeftijd en of de persoon al dan niet akkoord is met de vijf gegeven stellingen. Ik onderscheid hierbij werkenden. 11 .Analyseplan De enquêtes worden verzameld en gesorteerd naar geslacht en opleiding. niet correct ingevulde enquêtes werden hierbij verwijderd. Bij het analyseren kijk ik naar de opleiding. Vervolgens kijk ik of er een verband is tussen de gegevens en maak ik een vergelijking tussen de duur van de werkloosheid. werklozen en gepensioneerden.

21 Onderzoek geeft aan dat het opnemen van die huishoudelijke taken de werkloosheid minder belastend maakt en het psychisch welzijn bevordert. dat blijkt uit de cijfers van mijn enquête en wordt ook bevestigt door professor Hans De Witte. namelijk de huishouding en opvoeding van de kinderen.20 Uit diverse Belgische onderzoeken blijkt dat werkloze vrouwen minder financiële problemen ervaren dan werkloze mannen. HANS DE WITTE. Geld maakt dus gelukkiger? Ja. dan ervaren ze dat als heel negatief en zien ze het als een mislukking. Het blijkt voor mannen echter minder evident te zijn om huishoudelijke taken op zich te nemen tijdens een periode van werkloosheid. leven zonder werk. Zo kunnen gehuwde vrouwen immers terugvallen op de taken die traditioneel aan hen werden toegekend in onze samenleving. wat vermoedelijk een cultureel gevolg is van het ingebakken rollenpatroon.7 en vrouwen van 4. doctor in de psychologie en projectleider aan het Hoger Instituut voor de Arbeid (HIVA) van de Katholieke Universiteit Leuven.III RESULTATEN Mannen zouden meer lijden onder werkloosheid dan vrouwen. De Christelijke Mutualiteit heeft een dergelijk onderzoek naar geluk gedaan en stelde hetzelfde vast.22 De correlatie tussen opleiding en geluk zou grotendeels bepaald worden door het inkomen.8. 20 HANS DE WITTE. 22 CHRISTELIJKE MUTUALITEIT. maar geld heeft slechts invloed tot op het niveau dat de persoon genoeg inkomen heeft om aan de basisbehoeften te voldoen. pluk je geluk. Mensen met een hoger opleidingsniveau verdienen meestal meer. Uit mijn eigen onderzoek kan ik ook besluiten dat de gelukscore bij mannen en vrouwen niet veel van elkaar verschilt. wat hen de kans geeft een centje opzij te zetten en waardoor zij dus minder snel in geldproblemen geraken dan mensen met een lagere opleiding. Mannen zien het vaak bewust of onbewust als hun plicht om voor de broodwinning te zorgen en wanneer zij dit niet meer kunnen. 21 12 . Mannen halen een geluksscore van 4. leven zonder werk. vrouwen zijn nu niet meer weg te denken op de werkvloer. Vrouwen waren minder gelukkig en dat is te verklaren door het feit dat ze niet de kans hadden deel te nemen aan de arbeidsmarkt met als gevolg dat ze financieel veel zwakker stonden. De laatste decennia is de rol van vrouwen op de arbeidsmarkt sterk gewijzigd. maar dit hangt natuurlijk ook samen met de gezinssituatie waarin de persoon leeft.

De VDAB zegt opleidingen te geven voor 50-plussers. Jan heeft al verschillende zaken geprobeerd. 50+ en werkloos.Toch merk ik geen duidelijk verschil op bij het gevoel van geluk tussen hoogopgeleiden en laagopgeleiden. Met een universitair diploma industrieel ingenieur en vele jaren ervaring op zak had Jan veel zelfvertrouwen in het vinden van een job. (human resources manager).5 % geeft aan dat ze na hun vijftigste al door de VDAB werden uitgenodigd voor een dergelijke opleiding. Verschillende politieke partijen pleiten voor het omhoogtrekken van de pensioensleeftijd. Gelukkig heeft hij gedurende de tijd wanneer hij nog wel werkte een spaarpotje opgebouwd. dit alles gecombineerd met een universitair diploma heeft hem op twee jaar tijd toch nog altijd geen nieuwe job opgeleverd. zoals eten. kleren …. maar slechts 1. 26 VACATURE. Het tijdschrift vacature volgde 2 maanden Jan Vanwelkenhuysen. maar dat begint stilaan op te geraken. Het lijkt allemaal zo onlogisch.26 23 VACATURE. toch blijft het aantal werkloze 50-plussers stijgen. De geluksscore bij personen die enkel in het bezit van een diploma lager onderwijs zijn is dezelfde score als bij mensen met een diploma middelbaar onderwijs.25 Verschillende programma‟s en maatregelen zijn in het leven geroepen om 50-plussers sneller aan het werk te helpen en de discriminatie tegen te gaan. 24 13 . 25 FOCKEDEY. zoals een sollicitatietraining van een week en een hele rits outplacementsessies. maar verschilt van personen in het bezit van een diploma hoger onderwijs. 50+ en werkloos. 50+ en werkloos. C. VACATURE. Hoger opgeleiden zijn dus iets gelukkiger. Hier komen dan ook nog eens vaste kosten bij. maar het aantal 50-plussers dat niet aan werk geraakt stijgt elk jaar. een 52-jarige man die sedert 2009 zijn job bij Fortis verloor als gevolg van de economische crisis. maar ze hebben het daarom niet makkelijker met het vinden van werk. Maar liefst 23 % van de 50-plussers kreeg al letterlijk te horen niet in aanmerking te komen voor een bepaalde functie omwille van hun leeftijd. Hij komt nu al twee jaar rond met 1050 euro per maand en dit als gescheiden man met een dochter van achttien voor wie hij een maandelijkse alimentatie betaalt.24 Zowel in het arbeidsreglement als in de beleidsverklaring staat heel duidelijk dat discriminatie niet mag en dat werd ook nog eens bevestigd door mevrouw Fockedey. Mondelinge mededeling.23 Twee jaar en tientallen sollicitatiegesprekken later ziet Jan nog geen vooruitgang.

Mondelinge mededeling. de Vlaamse premie 50+. Dus in die zin is dit eigenlijk geen discriminatie. maar het echte probleem is de discriminatie bij aanwerving. 50+. is dit dan discriminatie? Wanneer je een familiebedrijf hebt. De outplacementsessies.Je ziet dus dat veel van de door de overheid genomen maatregelen om 50+ sneller aan het werk te krijgen eigenlijk hun doel niet helemaal bereiken. (human resources manager). 14 . waarvan het merendeel 40. seniorvakantie … Al deze maatregelen zijn een goed initiatief en ik geloof dat in sommige gevallen deze maatregelen echt kunnen helpen. en het jouw taak als baas is te zorgen dat het bedrijf gezond blijft. is het dan discriminatie wanneer je het bedrijf in evenwicht wil brengen met jongere werknemers? Binnen een aantal jaar gaat een groot deel van de werknemers op pensioen en dan moet dat aangevuld worden met jongere werknemers. bestaande uit een 900-tal werknemers. de federale win-win premie. maar waar trek je dan de grens?27 27 FOCKEDEY. Wanneer aan een uitzendkantoor gevraagd wordt om specifiek jongere mensen te selecteren omdat het team waarin de persoon zal moeten werken allemaal bestaat uit vrouwen van boven de 50. C.

maar het aantal werkloze 50-plussers stijgt elk jaar. Zij worden voornamelijk tegengewerkt door de uitzendkantoren die rekening houden met de wensen van de klant en niet al te veel moeite willen doen om het eens te proberen met een 50-plusser. Een vierde van hen kreeg al letterlijk te horen niet in aanmerking te komen voor een job omwille van de leeftijd. programma‟s en maatregelen zijn genomen. Vroeger zouden vrouwen aangegeven hebben minder gelukkig te zijn. Hoogopgeleide mensen verdienen doorgaans meer. Verschillende politieke partijen pleiten voor het omhoogtrekken van de pensioenleeftijd. Ze hebben ook andere waarden en verwachtingen van hun eerste job dan laagopgeleide mensen. Opleidingen en programma‟s van de VDAB lopen hun doelen ook mis. wat hen de kans geeft iets opzij te leggen of ergens in te beleggen. moet aangevuld worden met jongere werknemers om het bedrijf gezond te houden. maar bij mannen ligt dat moeilijker omdat ze zelf voor de kost willen zorgen. slechts 1. Dit zou het gevolg zijn van het feit dat ze niet de kans hadden om deel te nemen aan de arbeidsmarkt. 15 . Je opleiding is niet direct bepalend voor je geluk.5% geeft aan na hun vijftigste al te werden uitgenodigd voor zo een opleiding. zodat zij minder snel in geldproblemen komen. Uit een onderzoek van de Christelijke Mutualiteit blijkt dat hoogopgeleiden iets gelukkiger zijn dan laagopgeleiden. maar toch blijken zij het even moeilijk te hebben met het vinden van werk. Vrouwen kunnen terugvallen op taken die hen vroeger werden toegeschreven door de maatschappij. Toch bereiken deze moeilijk hun doel.IV CONCLUSIES Mannen lijden als gevolg van een cultureel ingebakken patroon meer onder werkloosheid dan vrouwen. maar waar ligt de grens? Een klein bedrijf dat bestaat uit vooral oudere werknemers die binnen een aantal jaar op pensioen gaan. Discriminatie mag absoluut niet. Het is duidelijk dat de contouren aanwezig zijn. Bij de werkenden zien we niet echt een duidelijk verschil in geluk tussen mannen en vrouwen. Op die manier is het bewust selecteren van jongere werknemers dus niet echt discriminatie. het is namelijk noodzakelijk om het bedrijf draaiende te houden.

De kans dat een vijftigplusser aan een nieuwe baan geraakt is bijna nergens slechter dan in Vlaanderen. 16 . Zowel de confrontatie met de problematiek in mijn leven als de verkregen onderzoeksresultaten en de verschillende andere onderzoeken tonen aan dat er nog heel wat werk aan de winkel is op vlak van de tewerkstelling van 50+. wanneer het oudere deel van de werkbevolking vaak de klos is wanneer een bedrijf besparingen doorvoert. Hoe kan je verwachten dat de mensen in de toekomst langer zullen werken. We worden allemaal ouder en je zou het dan ook logisch kunnen vinden dat als gevolg daarvan de pensioenleeftijd ook omhoog gaat. besluit ik hier graag met een bescheiden boodschap aan onze ministers en andere bevoegden.868 niet-werkende werkzoekenden.Vlaanderen telt 211. waarvan ongeveer een kwart ouder is dan 50 jaar. In de toekomst willen sommige politieke partijen de pensioenleeftijd nog verder omhoog trekken. Alles in overweging nemend. Het is noodzakelijk dat er een beter beleid komt voor het tewerkstellen en hertewerkstellen van 50+. Ik hoop dat de overheid dan ook zo snel mogelijk stappen neemt om deze tendens van werkloze 50-plussers tegen te gaan.

Boom.be/cm/vrtnieuws/regio/antwerpen/1.. D. Werkloosheid en sociale rechtvaardigheid.be/business/nl/economy/werkloze-50-plusser-is-vogel-voor-dekat/124028. 12 blz. Werkloos en overleven. 2000. Werken met plezier. O.htm). Mechelen.BIBLIOGRAFIE Literaire bronnen ASING (pseudoniem). Zaltbommel.829193) (19 juli 2010) DE REDACTIE. 1995.deredactie. waarom gelukkig werken effectiever is dan arbeidstevredenheid! Internet (http://gelukkigwerken. F. Opel-fabriek Antwerpen sluit onherroeplijk. Internet (http://www..rva. (15 maart 2011) 17 . PLOMP. HOUTMAN. KU Leuven. (‟T is geen) leven zonder werk. PIRARD. Internet (http://www. „Werkloze 50-plusser is vogel voor de kat‟. (http://www. Internet. H. 2007.be/sectors/nl/auto/johnson-controls-bevestigt-sluiting-vestiginggeel/129261. Kluwer. Oudere werknemers tewerkstellen. Thema. Internet (http://www. 260 blz. Voorstelling van het win-win aanwervingsplan. 10de druk.be/cm/vrtnieuws/regio/antwerpen/1. 1994. (30 maart 2010) HAMBURGER. DE WITTE.nl/?e=123). Internet (http://www.aspx?Language=NL&Path=D_accueil/ &Items=1). (20 maart 2011) RVA. 1994.. Johnsons Control bevestigt sluiting vestiging Geel.. Tiel.express. 255 blz.877109) (4 oktober 2010) EXPRESS.deredactie. Brugpensioen vanaf 50 bij opel. (10 juli 2010) EXPRESS.be/web_Embauche/frames/Frameset..express.htm). De weg naar meer flow. Amsterdam. Oordelen over de rechten en plichten van werklozen. Elektronische bronnen DE REDACTIE. Line. J. 104 blz. 78 blz.

M. Internet (http://www. Jr. quotes. via interview. Internet (http://www. Internet (http://thinkexist. via interview. Internet (http://vdab.html). (6 maart 2011) VDAB. 50-plussers in de werkloosheid. (human resources manager).com/quote/2058.be/50-plussers_werkloosheid. Whitney M. Tewerkstellingsmaatregelen.be/premie50plus/).com/quotes/whitney_m.org/wiki/Brugpensioen). Mondelinge mededeling. Internet (http://vdab. (6 maart 2010) THINK EXIST.quotationspage. Mondelinge mededeling.html).wikipedia. 10 februari 2011 GORTS.d. Vlaamse tewerkstellingspremie 50+. seniorvakantie. Internet (http://nl. 29 januari 2011 MICHIELS./) (15 maart 2011) QUATATIONS PAGE. Voltaire. (6 maart 2011) START DIVERSITEIT. d. d. (11 maart 2011) VDAB. via interview. 18 februari 2011 18 .be/frames/frameset. (5 maart 2011) WIKIPEDIA. H. Mondelinge mededeling. C.RVA.rva. brugpensioen.startdiversiteit._jr.be/tewerkstelling/).aspx?Language=NL&Path=D_opdracht_Senior/&Items= 1). d.d. (8 maart 2011) Mondelinge bronnen FOCKEDEY. Internet (http://www._young. Young.d.

evolutiegesprekken. nu naar de leeftijd kijk ik niet. functioneringsgesprekken. kan u uw huidige functie als hr-manager verduidelijken? Momenteel ben ik hr-manager bij Stegmann.BIJLAGEN Interview met human resources manager 1. maar als ik cv‟s doorgestuurd krijg van mensen die zich kandidaat stellen om bij stegmann te werken. omdat zij dagdagelijks te maken hebben met diversiteitproblemen. dat zijn vacatures van zowel commercieel consultant. gespecialiseerd in alle hr aspecten. Stegmann is een uitzendkantoor. Mevrouw Fockedey. 46 in dienst. wel hebben wij verschillende mensen van 45. alleen ik eigenlijk. bestaat nu drie jaar. sales consultent en brench managers. toch minimum een paar jaar in de uitzendsector of in de rekruteringssector en dat is mijn eerste criterium eigenlijk om mensen uit te nodigen voor een eerste gesprek. rond teamwork dan geef ik daar ook alle antwoorden op. als zij bepaalde vragen hebben rond hun tewerkstelling. 2. Op drie jaar tijd hebben we acht vestigingen geopend en de bedoeling is zeker dit jaar nog een paar vestigingen te openen. de 7s groep. ik ben een 50-plusser bij Stegmann en ik ben daar nu drie jaar in dienst. ondervindt u problemen met hen aan het werk te stellen? Momenteel hebben wij. dan is er daar inderdaad regelmatig een 50-plusser bij. daar hebben we ook een aantal opleidingen voor gegeven. de interne opleiding. een 19 . Als hr manager doe ik niet alleen de aanwervingen. Momenteel heb ik nog niet iemand aangeworven die ouder was dan 50. behorend tot een Duitse groep. ik ben dus eigenlijk constant op zoek naar mensen om de openstaande vacatures in te vullen. maar wel naar de ervaring. Als hr-manager komt u dagelijks in contact met oudere werklozen. Op zich vormt dat geen enkel probleem. Verder zorg ik ook voor de opleiding van de mensen. om te starten. Mensen die ervaring hebben. maar doe ik ook de begeleiding van het huidige personeel. Dus zij moeten de vacatures invullen en dan moeten zij de geschikte persoon daarvoor zoeken en de problematiek dat ze daarmee kunnen te maken hebben. Als hr-manager zorg ik voor de interne aanwervingen binnen Stegmann. zodanig dat zij kunnen doorgroeien in hun huidige functie. Ik ben ook constant op zoek naar mensen met ervaring om nieuwe kantoren te openen voor Stegmann. Voorbeeld vorig jaar hebben we een opleiding rond mailverkeer gedaan en ook rond diversiteit. nieuw in België eigenlijk. wij willen ervaren mensen aannemen.

maar dat kon iemand zijn van 45 ook. hun inzet. Ik kan ook moeilijk een team vormen met drie mensen van 23 bijvoorbeeld en daar 1 persoon bij zetten van 56. ten nadele van oudere werknemers. dat die mensen niet de nodige drive hadden en niet de nodige inzet hadden om in die specifieke sector te werken. Nu ik heb wel ervaren. Waar dat we wel mee te maken hebben is met oudere werklozen die zich kandidaat stellen om als uitzendkracht aan het werk gesteld te worden. Veel werkgevers opteren voor jonge werknemers. Bij elke aanwerving wordt dat dus ook heel uitvoerig belicht voor elke werknemer. Leeftijd is daarbij geen criterium op zich. de uitzendsector wordt zowat geviseerd op het vlak van discriminatie. u zoekt bv een boekhouder. daar geeft dat wel meer problemen dan bij ons intern. In theorie kan dat. op geen enkel vlak. wij hebben geen enkele problemen met oudere mensen aan te nemen. het is een feit dat discriminatie bij wet verboden is. maar het moet passen binnen het team. Nu de problematiek is wel. in welk team moet die 20 . maar ik moet dit dan wel extra bespreken met de teamgenoten. wanneer ze niet in de volgende ronde geraken. namelijk tot aanwerving. maar ik moet altijd wel heel goed kijken voor welke vestiging ik die mensen aanneem en of dat die mensen wel passen in het team. hun drive. Ik heb al wel een paar keer ondervonden. dat zij niet mogen discrimineren. In de praktijk heb ik al een aantal oudere mensen uitgenodigd. maar ik veronderstel dat u daar straks op terug komt in één van u volgende vragen? 3. dat die kandidaten. dat ze dan wel telkens de vraag stellen of het hun leeftijd is die een rol speelt en dan antwoord ik daar altijd zeer eerlijk op dat het niet de leeftijd is. En dat vormt dan wel een probleem. maar dat hun persoonlijkheid niet direct past. wanneer dit iemand was van 55 of 49.kennismakingsgesprek en dan te kijken of dat we verdere stappan ondernemen om uiteindelijk over te gaan tot aanwerving. uiteraard ook algemeen beleid van uitzendkantoren en in mijn geval dan bij Stegmann. waarbij ik de vacatures bij de klanten ging bespreken. maar belangrijk is wel hun persoonlijkheid. Houdt u rekening met klanten die een discriminerende houding aannemen bij het invullen van hun vacatures? Ja. de leeftijd staat daar niet echt op. Nu ik zit al 20 jaar in de uitzendsector en pas de laatste 2 jaar als hr-manager. we krijgen die vacatures door van onze klanten. Dus met andere woorden. Binnen Stegmann is de oudste werknemer 50 en de jongste 23. Maar dan vragen wij wel aan de klanten. zowel in het arbeidsreglement als in de beleidsverklaring staat heel duidelijk dat er niet gediscrimineerd mag worden. dus ik heb de jaren daarvoor altijd al een commerciële job gehad. er is heel veel concurrentie en discriminatie op vlak van ras of leeftijd mag absoluut niet. Nu. dat is een problematiek waar tegenwoordig heel veel over gesproken wordt.

maar de klanten weten ook dat wij niet mogen discrimineren en dat wij dat ook niet willen. maar de klant heeft natuurlijk de vrijheid om een keuze te maken uit de verschillende cv‟s en de kandidaten die we voorstellen en ze gaan nooit rechtuit zeggen dat de keuze is gevallen op die kandidaat vanwege de leeftijd. ze gaan dan eerder zeggen dat ze die kandidaat meer geschikt vinden. Nu ik heb in die twintig jaar dat ik in de sector zit wel een positieve evolutie gezien. dus dan geven ze wel de voorkeur aan een vrouw. Met andere woorden als wij een kandidaat hebben die volgens ons perfect is voor de job. wij selecteren op vlak van kennis. zullen wij die zeker ook voorstellen. samen met nog andere kandidaten. en die is 55 bijvoorbeeld. in die zin dat we eigenlijk praktisch nooit meemaken dat een klant zegt. Dat maken we eigenlijk niet mee. want bij wet mag je niet discrimineren. enerzijds de vraag naar flexibiliteit en om één of andere reden gaan ze er dikwijls van uit dat oudere mensen minder flexibel zijn en een belangrijker gegeven. Ja dan geven de klanten wel een uitleg. dus wij gaan die confrontatie zeker aan. Nu. Nu. ze hebben een bepaald budget om een kandidaat aan te nemen in hun bedrijf en ze hebben schrik dat wanneer het iemand ouder is. maar in de praktijk zien we wel dat er meer jongere mensen worden aangenomen dan oudere mensen. dus het uiteindelijke doel is dat wij winst maken door mensen aan het werk te helpen en dan hoort er wel bij dat je aan de wensen van de klanten tracht te voldoen.boekhouder werken. wij hebben een zeer open communicatie met onze klanten. ik heb een lichte voorkeur voor een vrouw bijvoorbeeld. dat de looneisen te hoog gaan zijn. Wat dat mijn collega‟s en ik wel dikwijls horen is dat klanten toch wel iemand willen met de nodige flexibiliteit. want een uitzendkantoor is een commerciële organisatie. leeftijd. ras. Dus het is geen gemakkelijke problematiek. maar niet op vlak van geslacht. ja ik wil geen kandidaat van Afrikaanse afkomst of dergelijke. Daar is het dikwijls een knelpunt. die moet in een jong team of in een ouder team werken. een tweede punt waar we dikwijls mee te maken krijgen is dat oudere werkloze wanneer ze terug aan het werk gesteld worden hun looneisen wel hoger liggen dan een schoolverlater bijvoorbeeld of iemand met twee jaar ervaring. maar in de praktijk heb je natuurlijk wel een voorkeur binnen bepaalde teams van iemand jonger of iemand ouder. wij zeggen dat altijd heel duidelijk en alle commerciële mensen zeggen dat heel duidelijk. omdat we al een team hebben van 5 mannen en twee vrouwen. Dat is niet altijd even evident. 21 . Er zijn altijd twee problemen die we ondervinden wanneer we een oudere werkloze voorstellen op een vacature.

dat verschilt allemaal. omdat dat voor ons wel een belangrijke vermindering is op de loonlasten. om vooral jongere werknemers aan te nemen. bent u bekend met deze premies en wat is uw visie omtrent deze premies? Ja uiteraard ken ik die premies. zoals de federale win-win premie en de Vlaamse premie 50+. heb ik toch de ervaring dat het criterium leeftijd of andere criteria toch wel zwaarder doorwegen. Binnen 10-20 jaar gaat de helft van hun personeel op pensioen. qua sector. waar er 50 mensen werken. Een andere ervaring heb ik ook dat meestal grote multinationals. veel soepeler zijn in criteria rond leeftijd en ik denk dat het is omdat die met een heel groot personeelsbestand werken en heel veel personeelsleden hebben en dat er heel veel interne verschuivingen mogelijk zijn. 5. Zo ken ik een bedrijf dat een 900 arbeiders in dienst heeft en die hebben de leeftijd van hun werknemers in kaart gebracht en die hebben dan gezien dat ze te weinig jonge werknemers hadden. inderdaad en momenteel heb ik ook regelmatig overleg met andere hr-managers en dan zie je wel dat hun visie enorm verschilt. een KMO of familiebedrijf. ik ben in die twintig jaar dat ik in de sector zit met heel bedrijven in aanmerking gekomen. dat wij de werkgever zijn en dat wij ook voor de uitzendkrachten die premies aanvragen. hoe groter een bedrijf.4. het is zo. dat is de vraag. Ik vind de premies wel aanmoedigend voor de bedrijven en de werkgevers om oudere werknemers aan te nemen. dat ze niet beslissen om al dan niet over te gaan tot aanwerving volgens die premies. vermits u in een uitzendbureau werkt. Het is ook zo dat je de eerste jaren een korting krijgt. Met andere woorden het is meegenomen. dus dan moeten zij dat wel aanvullen met jongere werknemers. het jaar daar op. maar ik zie toch in de praktijk dat wanneer ze een goeie kandidaat hebben. In die zin is dat dus niet discrimineren. Als 50-plusser heb je recht op bepaalde premies. Met als 22 . kan u wat meer vertellen over hun visie tegenover de aanwerving van oudere werknemers? Ja. maar dat ze hun personeelsbestand op lange termijn gezond moeten houden. U komt ook dagelijks in aanraking met andere hr-managers. hoe makkelijker je van de ene functie in de andere kunt terechtkomen en doorgroeien. Die hebben dan een duidelijk aanwervingsbeleid gevoerd. dat gaat per kwartaal. maar of het echt de tewerkstelling van oudere werklozen stimuleert. Heb je een klein bedrijf. met andere woorden ¾ van hun werknemers zijn 40+. of naargelang het over een KMO gaat of een zeer grote internationale onderneming. of dat ze tegen aanwerving zijn van oudere werknemers. qua bedrijf. naargelang de duur van de tewerkstelling vermindert de premie. als wij een uitzendkracht te werk stellen bij een klant. internationale bedrijven. Nu wat dat de vaste aanwervingen betreft binnen Stegmann houden wij dat natuurlijk ook in het oog.

weet ik niet.gevolg dat na een aantal jaren de persoon even veel kost als iemand anders die er niet voor in aanmerking komt. een bijkomende premie op zijn loon krijgt. als ik mij niet vergis. Bijvoorbeeld het jaar 2010 heb je gewerkt. Heeft u hier ervaring mee en vindt u dit een goede maatregel? Persoonlijk heb ik dat nooit moeten aanvragen voor iemand. je hebt de juniorvakantie die al veel langer bestaat en nu sedert een paar jaar de seniorvakantie. 6. in het leven geroepen. Wanneer je geen volledig jaar gewerkt hebt in 2010. De juniorvakantie is eigenlijk bij iedereen gekend. Op zich vind ik het een zeer goeie maatregel. terwijl de seniorvakantie veel minder algemeen gekend is. 50-plussers die het werk als loontrekkende in de privésector na een periode van werkloosheid of invaliditeit hervatten hebben het jaar daarop recht op seniorvakantie. Wat ik wel goed vind is dat de werknemer zelf. misschien omdat het een maatregel is die nog maar een paar jaar bestaat. een gedeelte wel. Op zich vind ik dat wel een goede maatregel. dat weet ik niet. ook als je het jaar daarvoor niet gewerkt hebt. Wanneer een werknemer vakantie neemt. Ik zal u even de regeling van de vakantie in het kort uitleggen. maar of het effect ervan in die zin is dat ze verwacht hadden. Eigenlijk zijn deze maatregelen er omdat de werknemer het recht op vakantie zou behouden. de 50-plusser die terug werk gevonden heeft en terug een contract heeft. voor de oudere werkloze. dan hebben zij recht op een aantal dagen. Een andere maatregel die de overheid genomen heeft is de seniorvakantie. 23 . Ik stel mij er de vraag bij of het wel zijn doel bereikt. maar ik heb dat wel eens voor een klant moeten opzoeken. die het jaar daarvoor niet gewerkt hebben of ziek waren en die daardoor niet genoeg vakantie kunnen nemen. Maar in de praktijk heb ik dan nog nooit die aanvraag gekregen en ik heb ook de indruk dat daar veel minder over wordt gesproken. ik ben zelf ook 50 en ik vind het ook wel nodig dat je 20 vakantiedagen hebt op een jaar om uit te rusten en de stress van het werk te kunnen vergeten. Dus het is meegenomen. maar volledig niet volgens mij. ik zou het zeker aanmoedigen. dan bouw je het recht op vakantie in 2011 op. Ik vind als juniors daar recht op hebben. naargelang het jaar ze daarvoor gewerkt hebben. De juniorvakantie is wanneer je nog niet genoeg gewerkt hebt om vakantie te kunnen nemen en de seniorvakantie is een maatregel waardoor je extra vakantiedagen kan nemen. want anders is het misschien niet duidelijk. Waarom dat is. De seniorvakantie is. Ik heb al van verschillende 50+ gehoord dat ze blij zijn wanneer ze terug werk hebben en dat ze dat als een aangename verassing zien. kan je ook geen 20 dagen vakantie nemen in 2011. dat seniors daar zeker ook recht op hebben. plus in kader van de uitzendarbeid hebben wij daar eigenlijk ook nooit mee te maken gehad.

actief 50+. maar ik wil toch nog kwijt dat de leeftijd niet alles is om iemand aan te werven. de “drive”. actief 50+. een programma is waar je vrijwillig beroep op kunt doen en ik vind dat wanneer het vrijwillig kan dat het toch altijd wel heel goed is. Ik vind het heel positief dat er heel wat maatregelen genomen zijn door allerhande instanties om de tewerkstelling van oudere werkloze te motiveren. heel veel begeleiding kunt gebruiken.7. of dat je nu een oudere werkzoekende bent of een jongere. Want je ziet toch wel dat 50+. oudere werkloze. die kunnen zich nog bewijzen. de jongeren hebben nog een ganse toekomst voor zich. wil u in kader van het onderzoek nog iets kwijt? Ja. en hun verantwoordelijkheden zijn meestal groter dan iemand die juist van school komt. 24 . waar vaste kosten bij komen te zien en een vast inkomen noodzakelijk is. de persoonlijkheid. waar heel veel rond te doen is in onze maatschappij. Wat vindt u van deze maatregel. 8. Maar de sociale voordelen die er zijn om deze tewerkstelling te optimaliseren vind ik zeker een heel goed ding en een heel interessant onderwerp. De VDAB heeft een programma. dat ze er toch meer onder lijden van zonder werk te zitten dan jongere werkloze. terwijl bij mijn ondervinding 50+ meestal wat moedeloos geraakt zijn bij het zoeken naar werk. het is zeker een heel interessant onderwerp. nog altijd het belangrijkste criterium is bij het vinden naar werk. Ik zou graag het interview willen afronden. Dus ik vind dat zo een programma zeker geen kwaad kan. dus daar moet ook zeker rekening mee gehouden worden. die kunnen zich nog herscholen. Ik veronderstel dat het programma van de VDAB. Wanneer je als 50-plusser moeilijkheden ondervindt met het vinden van een geschikte job dan kan je een beroep doen op hen voor een gespecialiseerde begeleiding naar het vinden van werk. denkt u dat het ook echt het gewenste effect bereikt? Ik vind dat je eigenlijk. de wil om te werken. Ze hebben meestal wel al een leven opgebouwd. ik vind toch dat de opleiding.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Werkende Werkzoekende Gepensioneerd (ook brugpensioen) 25 . 1c Ik werk voor een o o Groot bedrijf Klein bedrijf Vragen in verband met werkloosheid (indien u werkloos bent) Algemene vragen 2a Hoe lang bent u al werkloos? Leeftijd: o o o o Geslacht: o o Man Vrouw Vragen in verband met opleiding en werkactiviteit 2b Hoeveel maal heeft u reeds middelen ondernomen om werk te vinden? o o o o o 1a Mijn hoogst genoten opleiding is: o o o o o Het lager onderwijs Het lager secundair onderwijs Het hoger secundair onderwijs Hoger onderwijs van het korte type.Deze enquête bestaat uit een aantal vragen in verband met een onderzoek naar werkloosheid bij 50+. Ik zou u willen vragen om deze enquête zo eerlijk mogelijk in te vullen om de objectiviteit van het onderzoek te garanderen. waarbij 10 heel goed is en 1 heel slecht is. volledig leerplan Hoger onderwijs van het lange type 1b Op dit moment ben ik: o o o Minder dan 1 maand 1 tot 6 maanden 6 tot 12 maanden Langer dan 1 jaar Nooit 1 tot 5 maal 6 tot 10 maal 10 tot 20 maal Meer dan 20 maal 2c Hoe voelt u zich tijdens deze periode van werkloosheid op een schaal van 10. Het onderzoek heeft als doel te peilen of je als 50-plusser enige problemen ondervindt bij het zoeken naar werk en of de nodige begeleiding hiervoor aanwezig is.

ATHENEUM KAPELLEN 26 . omdat het enkel toegankelijk is voor grote bedrijven. 5) De maatschappij moet dringend stappen ondernemen om 50+ sneller aan het werk te krijgen. 2) Het brugpensioen is geen eerlijke oplossing. 4) Met een diploma vind je veel sneller werk.Enkele stellingen. Stelling HARTELIJK BEDANKT VOOR UW MEDEWERKING Waar Niet waar 1) De huidige pensioensleeftijd is te laag. 3) Er zal niet altijd genoeg werk zijn voor iedereen. JAPPE GOVAERTS Om af te ronden zou ik willen vragen tot welke leeftijd u uzelf ziet werken. kruis aan.