You are on page 1of 5

HET NIEUWE WERELDTIJDSCHRIFT

Jaargang 2 NR.10

JONESTOWN
Op 17 november 1978 bezoekt het Amerikaanse
congreslid Leo Ryan, begeleidt door journalisten,
Jonestown; een Amerikaanse religieus/socialistische
sekte, die in Guyana een Utopia in het oerwoud
probeerde op te bouwen. Leider van de sekte is de
47-jarige Jim Jones, die begon als predikant en
zich volgens ontwikkelde tot de charismatische
leider van de “Peoples Temple” in Californië. Hij
richt zich op de arme onderklasse met een boodschap
van raciale gelijkheid, socialistische idealen en
simpele christelijke beginselen. Op haar hoogtepunt
heeft de kerk 2500 leden, die gaarkeukens,
daklozenopvang, kinderdagverblijven en
maatschappelijke ondersteuning in San Francisco en
Los Angeles verzorgen.

Het succes van Jim Jones en de politieke steun, die


hij krijgt, trekt journalisten aan. Er verschijnen
kritische artikelen en afvallige leden doen een
boekje open over de hersenspoeling die in de
“Peoples Temple” plaatsvindt. Jim Jones vertoont al
tekenen van paranoïa in het begin van zijn
carriëre. Hij verhuist naar Californië, omdat hij
zich bespioneerd voelt en vreest voor een nucleaire
aanval. Dit proces, waarin de buitenwereld als de
boosdoener wordt gezien en het realiseren van
idealen onmogelijk maakt, komt in een
stroomversnelling, als Jim Jones besluit om de
Verenigde Staten te ontvluchten en een utopische
commune in het buitenland te vestigen. Dit wordt
uiteindelijk Guyana (Zuid-Amerika). De regering was
socialistisch, er werd engels gesproken en
immigratie wordt aangemoedigd. De “Peoples Temple”
verwerft een perceel in het oerwoud. Een groep
pioniers begint met de aanleg van Jonestown, door
hemzelf “The promised land” genoemd.
Jim Jones neemt het begrip “revolutionary suicide”
van de Black Panthers over. Hij spreekt hier in
zijn preken regelmatig over. Door zelfmoord te
plegen, stelde je de meest revolutionaire daad
tegenover een onleefbare wereld. Een wereld die de
“Peoples Temple” niet begrijpt, tegenwerkt en
uiteindelijk zal vernietigen. Dit patroon neemt
toe, net als zijn gebruik van valium en
slaapmedicatie. Als er verhalen in de pers
verschijnen over mishandeling en dat leden van de
Tempel tegen hun wil worden vastgehouden, besluit
Jim Jones de grote stap te wagen en verhuist naar
Guyana. Zo'n 800 mensen, zwarte armen, ouderen,
alleenstaande moeders en verslaafden volgden hem.
Op dat moment wordt de secte een cultus. Er komt
geen nieuwe informatie meer binnen en men kan er
ook niet meer uit.

Door de toename van de bewoners, waaronder zo'n 260


kinderen, wordt voedsel een probleem. De spanning
neemt toe en Jim Jones spreekt openlijk over een
massa-zelfmoord om aan het lijden een einde te
maken. De komst van de pers en Leo Ryan brengen de
ontwikkelingen in Jonestown in een
stroomversnelling. Allereerst is Ryan onder de
indruk van Jonestown en krijgt een hartelijk
welkom. Maar gaandeweg de avond spreekt de pers met
inwoners, die niets liever dan Jonestown willen
verlaten. Jim Jones barst in woede uit, om het
volgende moment de delegatie te smeken om Jonestown
te verlaten. Uiteindelijk willen (slechts) 16 leden
van de “People's Temple” met Ryan en de
journalisten terug naar de Verenigde Staten. Als de
groep op het vliegveld aankomt, worden ze
beschoten. Er vallen vijf doden. Een bewoner van
Jonestown, drie journalisten en het congreslid. De
laatste is met kogels doorzeefd. De overlevenden
lopen naar het nabijgelegen Port Kayhuma om hulp
voor de gewonden te halen.
Midden in de nacht arriveren twee bewoners van
Jonestown met het onthutsende bericht, dat de
volgelingen van Jones collectief zelfmoord willen
plegen. Als de autoriteiten die ochtend Jonestown
bereiken, is het terrein bezaaid met lichamen.

Guyana roept de steun in van het Amerikaanse leger


en als deze arriveren, tellen ze 913 lichamen,
waarvan bijna 260 kinderen. Bijna allen zijn
gestorven door het drinken van druivensap vermengd
met een dodelijke dosis cyanide. Babys en kleine
kinderen waren geïnjecteerd. Jim Jones is gestorven
door een kogel in het hoofd, waarschijnlijk
afgevuurd door zijn privé-verpleegster, die daarna
zichzelf om het leven bracht. Zij was één van de
groep
vertrouwelingen (“inner circle”), die voornamelijk
bestond uit jonge, idealistisch en toegewijde,
blanke vrouwen. Zij waren het, die maanden van te
voren deze massa-moord hadden voorbereid en
uiteindelijk uitvoerden.

Van de laatste uren bestaat een audiodocument. Hier


op is duidelijk te horen, hoe Jim Jones en anderen
de groep tot zelfmoord aanzetten. Het is de enige
waardig handeling, die hen overblijft. Een
vrouwenstem legt nauwkeurig en kalm uit, hoe het
gif moet worden ingenomen en hoe de kinderen rustig
kunnen worden gehouden. Uiteindelijk gaf iedereen
aan deze oproep gehoor. Ze dronken het gif en
strekten zich uit op de grond om te sterven. De
laatste woorden op de band zijn van Jim Jones zelf.
“Let us die in peace.”