You are on page 1of 146
 
66
ΤΟΥΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟΥ
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ
ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ
ΛΟΓΟΣΠΡΩΤΟΣ
ΟΤΙ
ΟΥΧΙΚΑΙ
ΕΚ
ΤΟΥ
ΥΙΟΥΑΛΛ
ΕΚ
ΜΟΝΟΥ
ΤΟΥ
ΠΑΤΡΟΣ
ΕΚΠΟΡΕΥΕΤΑΙ
ΤΟ
ΠΝΕ Μ
ΤΟ
ΑΓΙΟΝ
Πρόλογος
Πάλιν
ό
δεινό;
και
άρχέκακος
οφις
την
έαυτοϋκεφαλην
καθ
ημών
διαίρων
ύποψιθυρίζει
τα
της
άληθείαςάντίθετα
 
Μάλλον
δετηνμεν
κεφαληντωΧριστού
σταυοω
 συντριβείς
των
δε
κατα
γενεά;
πειθομένων
ταίς
άπολουμέναιςύποθήκαις
αύτοϋκεφαλην
έαυτοϋ
ποιούμενος
εκαστον
και
ούτω
πολλα;
άντϊμιας
κατα
την
ύδρανάναδου;
κεφαλάς
δι
αϋτών
άδικίαν
είς
το
ύψοςλάλων
ούκ
άνίησιν.
Οϋτω
Άρείους
ούτωςΆπολιναρίους
οϋτω;
Εύνομίους
και
Μακεδονίους
ούτω
πλείστους
έτέρους
προσαρμοσάμενοςτφ
αύτοϋ
προσφύντας
όλκω
διατηςέκείνων
γλώττηςτον
οίκε
ίον
κατα
τηςίερας
Έκκλησίαςέπαφήκεν
ίόν
άντ
όδόντων
Ιδίων
τοίς
έκείνωνλόγοις
χρησάμενος
καιπεριπείρας
τούτους
τη
της
εύσεβείας
άρχη
 
οίον
τινι
ρίζη
νεαοω;
καλόν
τεθηλότος
φυτοϋ
και
καρποίςώραιοτάτοις
βρίθοντος
 
ούμην
τούτω
και
λυμήνασθαι
Ισχυσε:
και
γαρ
ύπ
αϋτωντων
δηχθέντων
α-Οθις
συνετρίβητας
μύλας
ύπο
των
ώςάληθω;κεφαλην
έαυτωνποιησαμένων
Χριστόν.
ουτος
τοίνυν
όνοητος
καιδια
τούτο
μαλλον
έπάρατος
οφις
το
πρωτον
και
μέσονκαι
τελευταίον
 
~
 
. ....
κακον
 
ο
πονηρος
και
την
χαμερπη
καιγηινην
πονηριαν
άε
ι
σιτούμενος
ό
της
πτέρνης
 
δηλαδη
της
άπάτης
67
Cuvinteledoveditoare.CuvantulintaicaDnhulSfant
ιιιι
pnrcede
~ί
delaFinl cinnmaidelaTatal
Prolog
Iara~i
~arpele
cel
ιnfήcο~atοr
 ί
tncepatoralraului
351 
ήdίcandu-~ί
capulsau
ιmΡοtήva
noastra
~opte~te
celecontrareadevarului.Saumaibinezis fiindzdrobitcapulluidecrucea
Ιυί
Hristos 
ell~i
aratacapul
ρήn
fiecaredinceicaresunt
convin~i
de alungultimpuluide
sfatuήΙe
Ιυί
pierzatoare
ί
astfel
τι
locde
υn
οερ
searataca
 
hidracumaimultecapete
 ί
prinacestea
nυ
tnceteazasavorbeascadelatnaltimecelealenedreptatii.Astfelaadunatlasinelatrupulsaudetaratorpe
εροίίτιετίειί
 
pearieni eunomieni
 ί
pnevmatomahi
 ί
multialtii care
ρήn
limbalor
~i-a
varsatotrava
sa
35
 ιmΡοtήva
sfinteiBiserici
 ί
 
τι
locsafoloseasc;a
ρτορτίί
saidinti afolositcuvinteleacestora pecarele atnfipt
 τι
temeliadreptei credintelncadelalnceput 
εεε
precum
ϊτια-ο
radacinaauneiplante
ρτοεερει
plantate careareroadepreafrumoase dar
nυ
aavutputeresa
ο
εττίοε
deoareceaufostzdrobitedecei
~i-au
tacutca
 ί
οοικίιιοέτοτ
allorpe
Ηήstos
3
5
3
 
A~adar
 
acest
~arpe
tntelegator
 ί
deaceeamaibinezis
~arpele
celblestemat
ΡήmuΙ
 
celdinmijloc
 ί
ultimulrau celviclean
~ί
celcecare
ρuruή
seamanaviclenia
Ιυί
pamanteascadetarator celalcalcaiului adica
alln~elaciunii
 
68
έπιτηοητη;ακαματος ό
προς
πάσαν
θεοστυγήδόξαν
ποριμώτατος
σοφιστη;και
άμηχάνως
εύμήχανος
μηδαμω;
έπιλελησμένος
της
οίκεία
;
κακοτεχνίας δια
των
αύτω
πειθηνίων
Λατίνων
περι
Θεού
καινας
είσφεοει
φωνάς
μυφαν
μεν
δοκούσας
έχειν
ύπαλλαγήν μεγάλων
δε
καπων
άφοομα;
και
πολλά
και
δεινά
φεοοϋσα;
τηςεύσεβείας
εκφυλά
τε
και
ατοπα και
τοίς
πάσι
φαν~ρως
δεικνύσας
ώς
ού
μυφον
έντοϊ;περι
Θεού
το
παραμικρόν.
Ει
γαρ
έφ
έκάστου
των
καθ
ήμας
δντων
ένο;
άτοπου
την
άρχην
δοθέντος
πολλα
τα
ατοπα
γίνεται,
πως
ού
μάλλον
έπι
τηςκοινης
απάντων
άρχης
και
 
των
κατ
αύτην
οίον
άναποδείκτων
άρχων
ένος
άήθους
δοθέντος
ούκεύσεβώ;
πολλ
γενήσεται
παρά
τούτοταάτοπήματα:
Προς
a
και
φανεοω;
το
Λατίνων
γένος
έκπεπτώκασιν
αν
ει
μηπαρ
ήμων
άντιλεγόντων
τη
καινοφωνϊα
τού
δόγματος
της
κακοδοξίας
τοπλείστον
πεοιηοεϊτο.
Καιγαρ
έπι
τοσούτον
έστιν
δτεσυστέλλονται
ώς
καιδιανοίας
ήμϊν
είναι
της
αύτή;
λέγειν,
διαφωνοϋντα;
τοίς
ρήμασι
σφων
αύτων
ύπ
άπορίας
καταψευδόμενοι
Ήμων
γαρ
ούχι
και
έκτης
ύποστάσεως
τού
γίού
λεγόντων
είναι
τηντούάγίου
Πνεύματος
ϋπαρξιν
έκείνωνδε
και
έκτης
τού
γίού
των
άδυνάτων
εις
μίαν
άμφοτέρους
συνάγεσθαι
εννοιαν·
εΙς
γαρ
ό
μονογενης
και
μίαή
τού
Πνεύματος
ϋπαρξίς
έστιν.
 
γούν
άπόφασις
τη
καταφάσει
άει
άντίκειταικαι
άει
ψευδης
ή
έτέρα
ει
άληθης
ή
έτέρα·
καιτο
αύτο
περιτού
αύτού
καταφησαι
και
άποφησαι
συν
άληθείQ.
ούκ
ενι.
Άλλ
ώς
μεν
ήμίν
ού
λέγουσι
μόνον
άλλα
καΙ
φρονούσιτα
έναντία ούδειςοίμαι
των
ευ
φρονούντων
καιμη
όμοφρονούν
των
έκείνοιςάντερεϊ.
Ώς
δε
ούχ
ήμίνμόνον
άλλα
και
αύτφ
τφ
τηςάληθείας
άντιδογματίζουσι
69
pazitorneobosit,sofistulcelmaiinventiv
~ί
celmaiiscusit
Ίηunή
spre
οτίοε
 invataturauratadeDumnezeu,
 
auitatdelocvicleniasa
~ί
introduceacum
ρτία
pithiniile
 5
latinilor
 invatatuή
τιοί
despreDumnezeu,care,
de~i
paraaducemici
schίmbaή
devin
ρτίοίτι
ιιαοτ
rele
ωειί
~ί
aducmulte
Ιιιοτιαί
straine
~ί
necuviincioasedrepteicredinte
~ί
aratatuturorclarca
Ίη
celedespreDumnezeunicicelmaimiclucru
αιι
estemic
355.
Caci,daca
Ίη
Ιυοωτίίοlume~ti
ιαι
lucruabsurdseface
Ρήcίna
maimultor
Ιυοτυτί
absurde,cumdar intr-un
ρτίυοίρίιι
comuntuturor
~ί
ΊηΡήncίΡίίΙe
nedemonstrabile
refeήtοare
laacesta,
ιυι
lucru
eΧΡήmat
absurdfaracredinta
 
seface
Ρήcίna
maimultora?Catreaceste
Ιιιοτιεί
absurdearficazutceidinneamullatinilor,daca
αιι
arfifostdesfiintata
ο
mareparteaacestei invataturi
gre~ite
decatre
τιοί,
οριαιέτιου-
neacesteidogme
τιοί
 
Caci
ιιτιεοτί
 sesmeresc
a~a
demult incat,mintindu-sepeei
Ίη~ί~ί
dincauzasituatieilordificile,spuncasuntemde
aceia~i
parere
~ί
canedeosebimnumai
Ίη
cuvinte.Caci,daca
ηοί
ηυ
spunemcaexistentaDuhuluiSffintestedinipostasulFiului,iareispuncaeste
~ί
dinipostasulFiului,esteimposibilcaceledoua
 inνatatuή
demaisussaaiba
acela~i
sens,pentruca
υηυΙ
esteUnul-nascut
~ί
unaesteexistentaDuhului.Afirmatiaestecontraratotdeaunanegatiei
~ί
totdeaunaunaestemincinoasa
~ί
unaesteadevarata
~ί
ηυ
putemsafim
Ίη
acela~i
adevarcatavremenegam
~ί
afirmam
acela~i
lucru.
 
credcaexistacinevadintreceicarecugetacorect
~ί
ceicare
ηυ
 imparta~esc
aceasta invatatura,caresa
ηυ
acceptefaptulca
ace~tia
ηυ
numaicavorbesc,dar
~ί
cugetacelecontrarenoua.
νοί
toti
cunoa~teti
chiarfaranici
ο
dovada(cand
 
70
λόγω,
θς
παρ
ήμϊν
αμείωτο;
και
αναυξης
καιτο
παν
άμεταποϊητο;
διαπεφύλακται,
πάντες
μεν
ύμεις
καιχωρις
αποδείξεωςακριβως
Ιστε,
το
των
εύσεβούντωνλέγωπλήρωμα.
Δειχθήσεται
δε
δμως,
Θεοϋ
διδόντος,
καιδιατοϋδετουλόγου,
ώςαν
και
 πανστόμα
τοάντιλεγον φραγη ,και
προς
μίαν
όμολογίαν
στηοιχθή
το
άμφϊοοοπον,
Εύχη:Άλλ ,
 
Θεέ
του
παντός,
όμόνος
δοτηο
και
φύλαξ
της
αληθινή;θεολογίαςκαι
των
κατ
αύτην
δογμάτων
και
ρημάτων,
ή
μόνη
μοναρχικωτάτη
Τριάς,
ούμόνον
δτι
μόνητουπαντο;
αρχεις,
 
αλλ
δτι
καιμίαν
έν
σεαυτήμόνην
εχεις
ύπεράρχιοναρχήν,
την
μόνην
άναϊ
τιον
μονάδα;
έξ
ης
προάγεσθον
και
είς
ην
άνάγεσθονάχοόνω;
καιάναιτϊω;ό
Υίό;
τε
καιτο
Πνεύμα,
Πνεύμα
το
άγιον,
το
κύριον,
το
έκ
ΘεοϋΠατοο;
έκπορευτως
την
ϋπαρξιν
έχον,
και
δι
Υίοϋ
τοϊ;
όρθως
πιστεύουσιν
ει ς
σεκαιδιδόμενον
και
πεμπόμενον
καιφαινόμενον:
υίε
μονογενές,έκ
ΘεοϋΠατοο;
γεννητω;
την
ϋπαρξιν
έχων
καιδια
τουάγιου
Πνεύματος
ταϋ;
καρδίαις
των
είς
σε
πιστευόντων
έμμορφούμενος
και
ένοικων
και
αοράτωςόρώμενος
πάτεραγέννητεμόνεκαιανεκπόρευτε,
καί,
το
σύμπαν
είπειν,
αναίτιε,
όμόνος
Πατηρ
τωνανεκφοιτήτων
και
όμοτίμων
σοι
φώτων,
εν
κράτος,
μίαδύναμις,
ή
δημιουργος
των
ποιητων
και
ύπο
χειρά
σοι
φώτων,
ή
πάσηςγνώσεως
δότειρα,ήπολυειδεις
 δ ας
παραγαγουσα
γνωστικων
τε
και
γνωστων
και
καταλλήλως
τοις
γινώσκουσι
και
φυσικως
ένθεισατας
γνώσεις,
τοις
μεν
νοεροις
άπλας
και
απαθεις
νοήσεις,τοις
δεαίσθητικοις
πολυμερειςκαι
παθητας
αίσθήσεις,
τοις
δε
μικτοίς
ήμιν
αμφότερα
ή
καιτην
περι
σουκατα
το
έγχωρουνγνωσιν
μόνοις
τοις
λογικοις
σου
κτίσμασιν
 φ τφ
χρηστότητιχαριζομένη,
71spun
τοιί
mareferlapliroma
drept-credincio~ilor)
caaceastaInvatatura
πυ
propovaduie~te
cevacontrarnumai
υοιιέ
ci
~ί
fatade
lnsu~i
cuvantuladevarului,careafostpastratcomplet
356
de
ποί
a~a
cumafosteldattaranici
ο
schimbare.
Ρτίτι
darul
Ιυί
Dumnezeuaceastaseva
adeveή
ρτίτι
acest
οιινέιιτ
a~a
lncatoricegurace
graie~teΙπιροιιίνε
safieinchisa Rom.3,19
~ί
catre
οmartuήsίre
unicasafie
ιπtaήtί
cei
πesίguή
 
ugaciune
r
Τυ,
Dumnezeuleatoate,singuruldatator
~ί
pazitoraladevarateiteologii
~ί
aldogmelor
~ί
alcuvintelorcesunt
ιη
aceasta,unicaprea-monarhicaTreime,care
e~tiτιυ
numai
obar~ie
atoate,dar
~ί
υηυΙ
careai
ιπ
Tine
lnsu~i
unica
obar~ie
careestedincolode
οτίοο
obar~ie
 ύπεράρχιος
άρχήγ57,
singuramonadataradecauza,dincareprovine
~ί
sprecarese
mi~ca
anagogicdincolodetimp
~ί
taradecauzaFiul
~ί
Duhul,DuhulcelSrant,Domnul,caredin
Tatall~i
areexistenta
ρήη
purcedere
~ί
ρήη
Fiulseda,setrimite
~ί
searatacelorceaudreaptacredinta
ιη
Tine;Fiule,Unule-Nascut,celceaiexistenta
ρτίτι
na~tere
dinTatal
~ί
ρήη
DuhulSfiint
locuie~ti
~ί
itieichip
ιη
ceicecred
ιη
Tine
~ί
e~ti
vazut
ιη
chipnevazut;
Ρaήnte
celce
e~ti
singurnenascut
~ί
nepurces,
~ί
lntr-uncuvantzicand,taradecauza,singurulTataalluminilorinefabile,caresuntde
ο
cinstecutine
358,
ο
stapanire,putereacreatoarealuminilorcelortacutecumanaTa
359,
putereadatatoareatoata
cunoa~terea,
careproducitoateideilecele
ιη
multechipurialecelorcecunosc
~ί
alecelorcesuntcunoscute
~ί
carecelorcecunosc
ιπ
modfirescleinsufli
cuno~tintele
celor
ιnteΙegatοή
ganduήΙe
simple
~ί
nepatima~e,
celorsimtua1i
ρήη
simturi1e
lmpaήite
 ~
patimitoare,iarcelor
mic~ti
peamandouademaisus,Celcecubunatatea
 
ceanespusadai
~ί
cunoa~terea
despreTineatatcatputem
ηοί
cuprindenumai
taΡtuήΙοr
rationale,da-ne
~ί
nouaacurnsa-ti
576648e32a3d8b82ca71961b7a986505