PELAJARAN 4 GET-GET LOGIK

(a) Get-get Logik Get logik ialah peranti elektronik yang mempunyai satu atau lebih input tetapi hanya mempunyai satu output sahaja. Get logik merupakan suis automatik yang berada dalam keadaan 'TERPASANG atau '1' jika voltan inputnya +6V atau tinggi.Sebaliknya ia berada dalam keadaan 'TERPADAM atau '0' jika voltan inputnya 0V atau rendah. Jadual kebenaran ialah jadual yang menyenaraikan semua situasi yang mungkin untuk input dan output Ungkapan Boole ialah ungkapan algebra yang mewakili operasi suatu logik. Jumlah bilangan output diberi oleh rumus N = 2n N = bilangan output n = bilangan input (b) Jenis-jenis Get-get Logik (i)Get DAN

Input A Rendah B Rendah

Output Rendah

ian

Hura

Rendah

Tinggi

Rendah

Tinggi

Rendah

Rendah

Tinggi

Tinggi

Tinggi

Voltan + 5V mengalir melalui Diod A dan B dan terus ke bumi. Diod berfungsi seperti litar pintas.Maka output rendah Voltan +5V mengalir melalui diod A.Maka output rendah Voltan +5V mengalir melalui diod B,maka output rendah Katod pada kedua-dua diod menjadi posiif.Dioddiod tak benarkan arus mengalir melaluinya dan bertindak seperti litar terbuka.Voltan +5V Terus mengalir pada output.Maka output menjadi tinggi

(ii) Get ATAU

Contoh-contoh litar get-DAN ialah:

Rendah

Tinggi

Tinggi

Tinggi

Rendah

Tinggi

Contoh-contoh litar get-ATAU ialah:

Tinggi

Tinggi

Tinggi

Arus boleh mengalir melalui Diod B walaupun ia berada dalam keadaan songsang kerana voltan yang dikenakan sangat tinggi. Voltan output menjadi tinggi Arus boleh mengalir melalui Diod A walaupun ia berada dalam keadaan songsang kerana voltan yang dikenakan sangat tinggi. Voltan output menjadi tinggi Arus mengalir mengalir melalui kedua-dua diod A dan B. Maka voltan output menjadi tinggi

(iii) Get TAK

Input A Rendah

Output B Rendah Rendah

Huraian Diod A dan B berada dalam keadaan pincangan songsang. Arus tidak boleh melaluinya.Volt an output menjadi rendah

Contoh-contoh litar get-TAK ialah:

(v) Get TAKATAU

Input Sius S Mati Hidup

Output LED Nyala Padam

Huraian Arus mengalir melalui LED Arus mengalir melalui suis s dan perintang .

(iv) Get TAKDAN

Contoh litar get TAK-ATAU ialah :
Suis A Mati Mati Hidup Hidup Input Suis B Mati Hidup Mati Hidup Output LED Nyala Padam Padam Padam Huraian Arus melalui LED Arus melalui perintang dan suis Arus melalui perintang dan suis Arus melalui perintang dan suis

Contoh litar get-TAKDAN ialah:

(vi) Get Eksklusif ATAU (Get XATAU)

Suis A Mati Mati Hidup Hidup

Input Suis B Mati Hidup Mati Hidup

Output LED Nyala Nyala Nyala Padam

Huraian Arus melalui LED Arus melalui LED Arus melalui LED Arus melalui perintang dan suis

Ouputnya berlogik 1 jika kedua-dua input bertentangan logik

Ouputnya berlogik 1 jika kedua-dua input sama logik Contoh 1 Isyarat input R = 0011010 dan isyarat input S = 1100011 dikenakan pada suatu input get TAKDAN Apakah isyarat outputnya Penyelesaian Contoh 2 (vii) Get Eksklusif TAK ATAU (Get X-TAKATAU)

Rajah menunjukkan isyarat input A dan B dalam bentuk gelombang melalui sebuah get X-ATAU. Lukiskan gelombang outputnya.

0 +0 +1 --------------00 10 --------------cs cs

0 +1 -------01 -------cs

1 +0 -------01 -------cs

1

Penyelesaian

s = Jumlah

c = Pembawa

Gambarajah litar penambah separuh adalah seperti berikut:-

Contoh 3 Bina Jadual Kebenaran bagi gabungan Get Logik berikut dan namakan get yang setara. Jadual kebenarannya adalah seperti berikut:A B C S 0 0 0 0 0 1 0 1 1 0 0 1 1 1 1 0 (ii) Litar Pengurang Separuh Litar pengurang separuh adalah litar elektronik yang melakukan operasi pengurang sistem nombor asas dua. Operasi nombor asas dua adalah seperti berikut:(c) Litar-litar yang menggunakan Get-get Logik (i) Litar Penambah Separuh Litar penambah separuh adalah litar elektronik yang melakukan operasi penambahan sistem nombor asas dua. Operasi nombor asas dua adalah seperti berikut:0 - 0 -1 --------------00 00 --------------ds ds ds ds --------------11 01 --------------0 -1 1 -0 1

Penyelesaian

s = Jumlah d = Pinjam Gambarajah litar pengurang separuh adalah seperti berikut:-

Bagi menggunakan get TAK-ATAU kedua-dua input berlogik 1 hendaklah dielakkan kerana kedua-dua output akan berlogik 0 dan dikatakan sebagai keadaan tak diingini.

Berikut adalah litar flip-flop dan jadual kebenarannya. A 0 0 1 1 B 0 1 0 1 D 0 1 0 0 S 0 1 1 0 Input (ii) Litar Flip-Flop Flip-flop merujuk kepada keupayaan litar untuk berada dalam satu daripada dua keadaan stabil. Flip-flop dikatakan bersifat selak dwistabil yang bermaksud boleh mengingati keadaan input terdahulu. Flip-flop juga merupakan litar logik berjujukan kerana keadaan input bergantung kepada keadaan output sebelumnya. Litar flip-flop merupakan litar asas pembinaan litar-litar ingatan dalam komputer dan kalkulator. Output flip-flop mestilah dalam keadaan logik bertentangan. Flip-flop boleh menggunakan dua get TAK-DAN yang bersambung bersilang atau dua get TAK-ATAU yang bersambung bersilang. Bagi menggunakan get TAK-DAN kedua-dua input berlogik 0 hendaklah dielakkan kerana kedua-dua output akan berlogik 1 dan dikatakan sebagai keadaan tak diingini. 1 1 1 0 1 0 1 0 1 1 1 0 Output 1 0 0 1 1 1 0 1 1 0 0 1 Keada an awal flip(set ) kekal( hold) flip(res et) kekal( hold) Tidak diingin i

Input 0 1 0 0 1 0 0 1

Output 1 0 0 1 0 1 1 0

Keada an awal flip(set ) kekal( hold) flip(res et)

0 1

0 1

1 0

0 0

kekal( hold) Tidak diingin i

A C E

10 25 64

B D

16 32

2 Rajah menunjukkan litar elektrik yang setara dengan logik

3 Get yang setara dengan litar di atas adalah A B C D Get Get Get Get DAN ATAU TAK DAN X-TAK ATAU

TUTORIAL 4
1 Bilangan output yang mungkin bagi satu get logik yang mempunyai lima input adalah

C X Y

Q

D

X Y

7 4 G mewakili satu gert logik dengan input J,input K dan output Y seperti ditunjukkan dalam rajah.Jadual di sebelah menunjukkan jadual kebenaran bagi get logik G.Apakah jenis get logik G? A Get DAN ATAU C Get TAK DAN TAK ATAU B D Get Get

0 0 1 0 0 0 1 0 0 1 1 0 0 1 0 1 1 1 1 1 Yang manakah di antara berikut yang setara dengan get logik TAK?

8 Sistem get logik pada rajah di atas adalah setara dengan 5 Rajah menunjukkan satu litar get logik.Input pada isyarat P dan Q masing-masing ialah 1001 dan 1100.Apakah isyarat output X? A C 0001 1010 B D 0010 1110 A get ATAU DAN C get TAK TAKDAN B D get get

9 6 Litar di atas menunjukkan gabungan beberapa get logik di dalam suatu alat elektronik.Jadual kebenaran bagi output Q ialah A X Y Q X Y B 0 0 0 0 0 0 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 1 0 1 1

Litar di atas adalah setara dengan A B C D get get get get TAK DAN TAK ATAU X-ATAU X- TAK ATAU

10 Rajah di atas menunjukkan kombinasi dua get logik.Antara pernyataan berikut yang manakah merupakan jadual kebenaran bagi kombinasi itu?

0 1 1 C P 0 0

1 0 1

1 1 1 D

0 1 0 1 0 1 1 1 1 X Y Q 0 0 1 0 1 0 1 0 0 1 1 1

Q R 0 1 0 1 1 0 1 0

A P Q R 0 0 0 0 1 0 1 0 0 1 1 1 C P Q R 0 0 0 0 1 0 1 0 1 1 1 0

B

P Q R 0 0 0 0 1 1 1 0 0 1 1 0 X Y Q 0 0 1 0 1 0 1 0 0 1 1 0

1 1

D

12 Rajah menunjukkan kombinasi tiga get logik DAN,ATAU dan TAK.Antara berikut yang manakah merupakan jadual kebenaran kombinasi get logik itu?

11 Rajah menunjukkan kombinasi tiga get logik.Antara berikut yang manakah merupakan jadual kebenaran kombinasi get logik itu? A P 0 Q R 0 0 B P Q R 0 0 1

A A 0 0 1 1 C A 0 0 1 1

B 0 1 0 1 B 0 1 0 1

C 0 0 0 0 C 0 1 0 1

B

A 0 0 1 1 A 0 0 1 1

D

P Q R

0 0 1 1

0 1 0 1

1 0 0 0

13 Kombinasi get logik manakah di atas mempunyai jadual kebenaran di atas?

15 Rajah menunjukkan get logik TAK DAN dengan bentuk isyarat input P dan isyarat input Q.Yang manakah berikut adalah bentuk isyarat ouput?

14 Rajah menunjukkan get logik ATAU dengan bentuk isyarat input P dan isyarat input Q.Yang manakah berikut adalah bentuk isyarat ouput? 16 Isyarat input M = 01010101 dan isyarat input N = 01101000 dikenakan pada get TAK ATAU,maka isyarat outputnya adalah A 01010101 10000010 C 01111101 01000000 B D

17 Isyarat input X = 01010101 dan isyarat input Y = 01101000 dikenakan pada get X- TAK ATAU.Isyarat outputnya adalah

A 01010101 10000010 C 11000010 01000000

B D 21 Dalam penambah separuh yang ditunjukkan pada rajah di atas,jika input A dan B masing- masing ialah 1,yang manakah antara berikut ialah output S dan C Output S Ou tp ut C 0 1 0 1

18 Pernyataan Boole bagi satu get TAK DAN dengan input P,input Q dan output X adalah,

19 Jika pemboleh input P dan input Q dikenakan pada get lgik X -ATAU untuk menghasilkan output R dan kemudian dikenakan pada get TAK untuk menghasilkan output S.Pernyataan Boole bagi gabungan get-get logik adalah

A B C D

0 0 1 1

21 Yang manakah menunjukkan satu litar flip-flop?

20

22 Litar get logik di atas terdiri daripada input A dan B,manakala outputnya ialah P dan Q.Litar tersebut boleh digunakan sebagai A B C D penambah separuh pengurang separuh pendarab separuh flip-flop

(a) Rajah di atas menunjukan input A dan

input B kepada get L.Pada rajah di atas juga ditunjukkan bentuk isyarat input A dan isyarat input B. (i) Namakan get logik L. (ii) Lukiskan bentuk isyarat output C pada graf di bawah.

....................................................... ...................... (iii) Namakan kombinasi get logik itu. ....................................................... ...................... (iv) Lukiskan simbol bagi get logik yang anda nyatakan dalam b(iii)

(c) Get logik L kemudiannya dihubungkan kepada get logik M dan N seperti rajah di bawah.

23 Rajah merupakan satu litar mengandungi get- get logik yang digunakan dalam sistem kunci keselamatan yang terdapat di sebuah rumah kediaman. (a) Namakan get logik R. ....................................................... ...................... (b) Lukiskan sebuah litar yang terdiri daripada dua buah suis,dua sel kering dan sebuah mentol yang setara dengan get logik S.

(i) Lengkapkan jadual kebenaran bagi kombinasi get logik pada jadual di bawah. X Y Z 0 0 1 1 0 1 1 1 (ii) Tuliskan ungkapan Boole bagi input di X,Y dan output di Z.

(c) A 0 0 1 B 0 1 0 L M

1

1

Input 1 1 0 0 1 0 1 0

Output

Jadual kebenaran di atas mewakili sistem get logik pada rajah di atas.A,B ialah terminal input manakala L,M ialah terminal output.Lengkapkan jadual kebenaran tersebut. (d) Tuliskan Pernyataan Boole bagi menghubungkan L,A dan B. ....................................................... ...................... (e) Apakah yang berlaku apabila kunci S1 sahaja dihidupkan. ....................................................... ...................... ....................................................... ...................... (f) Berikan dua cara untuk membuka pintu pagar dan pintu rumah. ....................................................... ...................... ....................................................... ...................... 24 Apabila seorang pencuri membuka pintu kereta yang dipasang sistem penggera,penggera itu akan berbunyi walaupun pintu kereta itu ditutup semula.Sistem penggera itu mempunyai satu litar flip-flop.Litar flip-flop yang mudah boleh dibina daripada dua get logik dari jenis get TAK DAN. (a) (i) Lukiskan simbol bagi get TAK DAN

(b) Lukiskan litar flip-flop yang menggunakan dua get logik dari jenis get TAK DAN.Labelkan terminal input dan terminal output. Input Output Keadaaan penggera: Berbunyi/T idak berbunyi Tidak berbunyi

1 1 1 0

1 0 1 1

1

0

(c) Jadual di atas menunjukkan jadual kebenaran litar flip-flop dalam satu sistem penggera.Lengkapkan jadual kebenaran itu.

(ii) Lengkapkan jadual kebenaran berikut untuk get TAK DAN

25 Seorang pelajar mencipta satu litar untuk menghidupkan penyaman udara secara automatik.Alat pengesan cahaya menghasilkan input J logik" 1" pada waktu siang dan input J logik " 0 " pada waktu malam.Alat pengesan haba pula menghasilkan input K logik " 1" apabila keadaan bilik panas dan input K logik " 0" apabila keadaan bilik sejuk.Penyaman udara berfungsi pada waktu siang dan

pada waktu malam yang panas iaitu apabila output L logik" 1". (a) Berdasarkan pernyataan di atas , lengkapkan jadual kebenaran di bawah. Input J 0 0 1 1 Input K 0 1 0 1 Output L (c)

(iii) ungkapan Boole (b) Dengan menggunakan diod ,punca dan perintang lukiskan sebuah litar yang setara dengan get logik ATAU.

(b) Berpandukan jadual kebenaran di atas,lengkapkan litar di bawah dengan hanya menggunakan tiga get logik iaitu get ATAU, get DAN dan get TAK. Berdasarkan litar di atas binakan sebuah jadual kebenaran dan ungkapan Boole yang berkaitan. (d) Lukis dan bina jadual kebenaran bagi (i) Litar pengurang separuh (ii) Litar flip-flop (c) Litar pada (b) boleh diringkaskan dengan hanya menggunakan satu get logik. Nyatakan get itu. ....................................................... ......................

26 (a) Apakah yang dimaksudkan dengan (i) get logik (ii) jadual kebenaran