You are on page 1of 5

NUMMER 26 - JAARGANG 12 - ZOMER 2015

G
ZONDALI
12 JU 0
13u3

In Kelchterhoef
springen we
in retrostijl!
GRATIS
HANDDOEK
OF STRANDBAL
SJE
VOOR DE
ET
EM
BLO
R
O
VO
STE 100
TS
EER
U
M
D
BA
DE 5 LEUKSTE SPRINGERS!
RETROSPRINGERS

www.rllk.be
Beringen I Bocholt I Halen I Ham I Hamont-Achel I Hechtel-Eksel I Heusden-Zolder I Houthalen-Helchteren I Leopoldsburg I Lommel I Lummen I Neerpelt I Overpelt I Tessenderlo I Zonhoven

VOORWOORD

KORT

Regionaal Landschap in beeld

Dit doen we door samen met verschillende partners kansen te benutten
en te creëren. We verbinden inwoners en bezoekers met het landschap
uit de Lage Kempen. We laten hen het landschap beleven en waarderen,
zodat ze er mee zorg voor dragen. Het Regionaal Landschap Lage
Kempen vind je in het noorden en westen van de provincie Limburg,
uitgestrekt over 15 gemeenten. Het is een van de meest waardevolle
natuur- en groengebieden in Vlaanderen!

Hasselt

Regionaal Landschap Lage Kempen

Beste lezer
Vele Vlaamse en Limburgse waterlopen zijn vervuild, onder andere
met insecticiden en pesticiden. Dat is dodelijk voor insecten,
waaronder de bijen. Zo wordt de biodiversiteit ernstig aangetast.
Bijen hebben het al zo moeilijk om te overleven ondanks alle acties
en inspanningen, die daar vanuit diverse hoeken rond gebeuren.
Voor de bijen, maar ook voor andere dieren en voor ons als mensen
is het belangrijk om te ijveren voor zuiver water. Willen we niet,
zoals vroeger, terug in onze beken en vijvers kunnen plonsen?

Ludwig Vandenhove
www.rllk.be
www.duizendjarigeeik.be
www.wandeleninlimburg.be
www.plantvanhier.be
www.twecom.eu
www.facebook.com/lagekempen

Gedeputeerde voor leefmilieu, natuur en waterlopen
voorzitter Regionaal Landschap Lage Kempen vzw

COLOFON
Oplage 66.000 ex.
Wettelijk depot: D2015/10.676/6
Redactie: An Bloemen, RLLK. Foto’s: tenzij anders vermeld RLLK
Vormgeving: www.seegersgombeer.be – Druk: Moderna.
Gedrukt op milieuvriendelijk papier met FSC-label.
Deze uitgave wordt twee maal per jaar breed verspreid. Volgende uitgave zomer 2015.
V.U. Ludwig Vandenhove, Regionaal Landschap Lage Kempen vzw
Grote Baan 176, 3530 Houthalen-Helchteren
Tel 011/78 52 59. E-mail: info@RLLK.be
Wil je 2x per jaar dit landschapsnieuws gratis in de brievenbus krijgen?
Abonneer je dan nu door een mail met je gegevens te sturen naar info@rllk.be.

2

Beringen I Bocholt I Halen I Ham I Hamont-Achel I Hechtel-Eksel I Heusden-Zolder I Houthalen-Helchteren I Leopoldsburg I Lommel I Lummen I Neerpelt I Overpelt I Tessenderlo I Zonhoven

> Uitkijktoren Sahara - Lommel:
coördinaten:N 51°15' 06.7” E 5°17' 40.9"
> Uitkijktoren Wijvenheide - Zonhoven:
N 50° 59’ 8.8” E 5° 19’ 10.7”

In 2015 organiseerde RLLK voor verenigingen een samenaankoop voor bloemrijke
akkermengsels. Door dit mengsel in te zaaien geven we meer overlevingskansen
aan insecten, vogels en zoogdieren. Bovendien brengen we vrolijke kleuren in
het landschap. En het resultaat mag er zijn:

Op zondag 12 juli 2015 is er weer de Big Jump in heel Europa.
De abdijvijver in Kelchterhoef is één van de plaatsen in Limburg
waar de Big Jump georganiseerd wordt. U springt toch ook mee?
Prettig verlof!

Uitkijktoren Sahara, Lommel

Akkers vol leven

© Jos Vanzeir

Regionaal Landschap Lage Kempen investeert in een levend landschap:
• Een landschap waar er ruimte is voor natuur én mensen
• Een landschap waar cultuur en natuur samenkomen
• Een landschap waar tradities en nieuwe gebruiken elkaar aanvullen

Nieuw wandelgebied Grote Hof - Hobos (Overpelt)

Vanop grote hoogte ziet het landschap er helemaal anders uit … Dat weten
ze ook in Zonhoven en in Lommel, waar je sinds kort de trappen van 2 nieuwe
uitkijktorens kan bestijgen. Eénmaal boven krijg je een adembenemend
uitzicht over het Limburgse landschap. De 30 meter hoge uitkijktoren aan
de Sahara in Lommel werd ontworpen door architectenbureau Ateliereen en
Mamu architecten. Zij haalden hun inspiratie uit het glooiende lijnenspel
van de zandduinen in de Sahara, met als resultaat een toren uit 3,5 kilometer
touw.
Ook in De Wijers, land van 1001 vijvers, is een toren geen overbodige luxe.
Het indrukwekkende aantal vijvers is immers pas écht zichtbaar vanuit de
lucht. Architectenbureau Delobelle koos ervoor om de toren in Zonhoven
zovee mogelijk te integreren in de omgeving. En uiteraard diende de ‘vis’,
als hét icoon van De Wijers, tot inspiratie. Als een naar lucht happende vis
springt de toren 15 meter hoog uit het water.

© Monique Bogaerts

© Kobe Van Looveren

Landschap vanuit de lucht

© Frans Van Bauwel

2375 kg bloemen- en akkermengsel ingezaaid
59 verschillende organisaties, landbouwers en verenigingen
70 hectare biodiversiteitsakkers

> Wil jouw school, vereniging of organisatie in 2016 ook een biodiversiteitsakker inzaaien?
Laat het ons weten via info@rllk.be.

AUG

29

Nacht van de vleermuis

Vleermuizen: de ene vindt ze ronduit angstaanjagend, de andere geniet van
de fladderende duikvluchten van de beestjes.
Het zijn dan ook intrigerende dieren: bij valavond komen ze plots tevoorschijn in je tuin. Maar waar houden ze zich overdag schuil? Op die vraag
– en nog veel meer andere! – krijg je het antwoord tijdens de Nacht van de
vleermuis op 29 augustus.
Vertrek aan kasteel Meylandt op vleermuizenwandeling met leuke opdrachten.
Onderweg ontdek je hoe vleermuizen wonen en leer je wat je kan doen om
jouw huis-vleermuis een handje te helpen. Zoals de zaadbommen gooien
die je hier hebt gemaakt!
> Gratis toegang. ZATERDAG 29 AUGUSTUS VANAF 19u
kasteel Meylandt, Meylandtlaan 20, 3550 Heusden-Zolder
3

Natuur in je buurt
Binnenkijken bij 6 zeldzame dieren thuis!

DOSSIER

Limburg is the place to be voor heel wat Limburgse
dieren en planten. Europa wil deze natuur nog beter
beschermen, om die bijzondere soorten te helpen overleven. Maar niet alleen topnatuur heeft bescherming
nodig. Tussen de grote blokken natuur- en bosgebied
zijn verbindingen of stapstenen nodig zodat dieren zich
kunnen verplaatsen. Daarom is het belangrijk dat in ons
landbouw-, industrie-, woon- of recreatiegebied ook
ruimte is voor dieren en planten.

Daarnaast is natuur dichtbij huis even belangrijk.
Want ook hier vinden we waardevolle soorten én kan
je er zelf volop van genieten. In al deze gebieden
werkt het Regionaal Landschap samen met partners
aan verbetering van natuur en landschap. En dat geeft
kansen aan heel wat soorten. Wij gingen alvast stiekem even binnenkijken bij de (toekomstige) thuis van
enkele toppertjes.

1 Vliegend hert binnenkort op vakantie in Hengelhoef?

DOSSIER

2 Levendbarende hagedis: zonneklopper in de duinen
Aaah, de duinen - iedereen die af en toe
aan de Belgische kust vertoeft -, weet dat
dit de beste plekjes zijn om te zonnebaden. De levendbarende hagedis weet dat
ook. Hij zoekt de warme zanderige duinen
op om zijn lichaamstemperatuur weer op
peil te krijgen. In het Nolimpark in Overpelt
hebben onze parkrangers (met financiële
middelen van de gemeente Overpelt en de
provincie Limburg) voor een stevige duin
en zandvlakte gezorgd.
Die houden we ook vrij van bomen, zodat
de levendbarende hagedis
zich hier prima
in zijn vel voelt.

Nolimpark, Overpelt

Levendbarende hagedis

3 Adellijke vleermuizen in het Domherenpark
Het Domherenhuis en bijhorende park in Heusden-Zolder was ooit in adellijke handen, maar
vandaag zetelt hier Limburgs Landschap vzw. In
het park huizen ook heel wat dieren, waaronder
verschillende vleermuizen. En hun woonplaats
kon een opfrissing gebruiken. Daarom gingen de
parkrangers er aan de slag om terug lijnen in het
park te brengen.
Vleermuizen gebruiken immers lijnen om zich te
oriënteren. De statische eikendreef is een voorbeeld van zo’n lijn: hier werd dood hout verwijderd
en meer ruimte gecreëerd. Tegelijk werd de
oude hoogstamboomgaard hersteld en werden
nieuwe fruitbomen geplant: insecten komen
smullen van het rijpe fruit en vormen zelf een
lekker hapje voor de vleermuizen.
Als je bij valavond door het park
wandelt, kom je deze mysterieuze
fladderaars zeker tegen!

© Dreamstime

Hengelhoef, Houthalen-Helchteren

In het vakantiepark in Hengelhoef wonen – al zou jehet niet meteen zeggen – Europees
beschermde dieren: de lederboktor is er zo eentje. Maar het bos heeft meer in haar mars.
Met enkele ingrepen lokken we misschien ook wel het vliegend hert naar Hengelhoef, de
grootste Vlaamse kever, bekend van zijn indrukwekkende kaken. Limburgs Landschap,
Regionaal Landschap Lage Kempen en de provincie Limburg sloegen de handen in elkaar
om een ideaal plekje te creëren voor deze kevers.

© Frans Van Bauwel

We maakten open plekken in het bos en dode en zieke boomstammen bleven staan.
Het vliegend hert en de lederboktor houden immers van dode en zieke
bomen, ze zorgen voor voedsel voor de larven.
Tegelijk legden we ‘broedhopen’ aan: dikke boomstammen werden een
halve meter in de grond gestopt. Zij vormen een gezellige thuis voor de
larven van het vliegend hert.

4

Domherenhuis Heusden-Zolder

Vleermuis

Vliegend hert
5

DOSSIER

DOSSIER

4 Kommavlinder op bedrijfsbezoek

© Razzi

Kommavlinder

Vijversafari-infowand aan het Heidestrand, Zonhoven

Boomkikker

©A

n De

Meysterbergen, Lommel

Van Toon Hermans’ liedje weten we nog steeds de
oplossing niet, maar in Zonhoven hebben we, dankzij het Life+ 3Waterproject, ervoor gezorgd dat je wél
weet wat er door het struikgewas ruist. De bestaande
kijkhutten aan de vijvers in Wijvenheide (Zonhoven)
en de Platwijers (Hasselt) hebben we ingericht met
kleurrijke infopanelen waarop je in één oogopslag
kan zien welke dieren je in, op en rond de vijvers in
De Wijers kan tegenkomen. Aangevuld met leuke
weetjes over de meest bijzondere dieren ben je meteen een tijdje zoet aan de kijkhut. Sla zeker eens een
babbeltje met de natuurfotografen, zij kennen de
dieren op hun duimpje! Aan camping Heidestrand en
aan de Mosselweg kan je – aan de hand van een golvende infowand – op vijversafari gaan en ontdek je
de dieren die je aan hun woonplaats langs het water
kan tegenkomen.

Wildee

De kommavlinder, die haar naam dankt aan de
kommavormige vlek op haar lichaam, © Sander van der Molen
houdt van schrale graslanden waar
grassoorten als schapengras en
buntgras goed gedijen. Op deze planten
zet de vlinder immers haar eitjes af.
In het Lommelse industriegebied Meysterbergen vind
je nog zo’n arme zandgrond met grassen en heide.
Geen wonder dat de kommavlinder zich hier gevestigd
heeft! Hij trekt zich trouwens niet al te veel aan van
de bedrijvigheid op het park. Het is wel belangrijk om
verbossing tegen te gaan: vliegdennen schieten op en
maken al snel een nieuw naaldbos, wat de kommavlinders zou wegjagen. Daarom houden we de vlaktes
open en zorgen we er zo voor dat ook heide kan terugkomen.

6 Boomkikker: wat ruist er door het struikgewas?

5 Honden en nachtzwaluw welkom!
Hondenliefhebbers laten hun viervoeters graag lekker
rondhossen in het bos. Gelijk hebben ze. Maar voor bosbewoners die op de grond leven, is zo’n hond een angstaanjagende ervaring. De nachtzwaluw is zo’n vogel, die
niet graag honden in de buurt heeft. Hij broedt immers
op de grond en wil dan liever met rust gelaten worden –
hoe zou je zelf zijn. Dus is er in ‘In den Brand’ in HechtelEksel voor gekozen om aan de wensen van beide beesten
tegemoet te komen. Door een hondenlosloopzone te maken kunnen de honden in een afgebakend stuk ravotten
en vrij rondlopen. Tegelijk werd op andere plaatsen het
bos meer open gemaakt, met hier en daar wat struikgewas: ideaal voor de kersverse moedernachtzwaluw om haar jongen in alle
rust groot te brengen.

6

Wulp

VAKTAAL
Hondenlosloopzone In den Brand, Hechtel-Eksel

© Er
ik Man
dre

Nachtzwaluw

© Fra

Europa wil diersoorten die op Europese schaal erg zeldzaam
zijn, extra beschermen. Omdat het verdwijnen van de soorten
samenhangt met het verdwijnen van hun leefgebied,
is het zaak om eerst een goede thuis te creëren. Die bijzondere woonplaatsen heeft Europa verzameld onder de
naam Natura 2000. Ook in Limburg zijn er Natura 2000gebieden, met échte topnatuur: onder meer delen
van De Wijers in Zonhoven, de Maten in Genk, de Vallei
van de Zwarte Beek in Beringen of het Hageven in Neerpelt.
In, maar ook buiten deze gebieden, wordt hard gewerkt aan
ideale leefomstandigheden voor sterk bedreigde diersoorten.
Soorten als de roerdomp, de kamsalamander en de grauwe
klauwier krijgen zo een betere thuis én dus meer kansen om
te overleven.

ns Van Bauwel

Natura 2000: Europese topsoorten bij ons in Limburg?

Biodiversiteit: de verscheidenheid aan levensvormen in een bepaald gebied. Dat wil zeggen, alle verschillende soorten dieren en
planten, maar ook de verscheidenheid aan genen binnen één bepaalde soort.

Natuurdoelen: Dit zijn de specifieke doelen die voor de
SBZ opgesteld zijn. Ze bepalen het ambitieniveau van
beheerplannen en worden geraadpleegd bij het verlenen van vergunningen in SBZ.

Habitat: de plaats waar een dier of plant kan voorkomen. Alle omstandigheden die voor die bepaalde soort nodig zijn om te overleven (bijv. voedsel, nestplaats, beschutting, …) zijn aanwezig in de
habitat.

Natuurverbinding: topnatuur is belangrijk, maar dieren en planten moeten ook de weg vinden van het ene
gebied naar het andere. Daarom zijn de natuurverbindingen tussen deze gebieden, absoluut noodzakelijk.
In deze gebieden is natuur niet het hoofddoel, maar we
kijken hoe dieren met kleinere stapstenen de oversteek
kunnen maken.

SBZ: Speciale Beschermingszone. Een gebied dat behoort tot het
Natura 2000-netwerk. In deze gebieden worden de in Europa bedreigde soorten of habitats beschermd.

7

Big JUMP Kelchterhoef

JULI
Spring mee voor proper water … in RETRO-STIJL!
Kom in (retro)badpak naar de vijver achter de abdijhoeve in
12
Kelchterhoef (Houthalen) en beleef waterpret zoals ‘in de goede
oude tijd’. Doe mee met de les aquagym, maak bootjes, blaas bellen
of vang kriebelende waterdiertjes. Wij geven je een retro-makeover
mét fotoshoot en zorgen voor smoothies en ander lekkers.
GRATIS
De 5 leukst geklede retro-springers winnen een vintage
HANDDOEK
bloemetjesbadmuts!
STRANDBAL

G
ZONDALI
12 JU 0
13u3

OF

PROGRAMMA:
13u30-17u:: doorlopend retrofeest met makeover, photobooth, knutselen met elpees en
houten bootjes, waterdiertjes zoeken, aquagym,
fietsmixer-smoothiebar ...

14u45: Toespraak door gedeputeerde voor leefmilieu Ludwig Vandenhove
en burgemeester Alain Yzermans. Verkiezing van de leukste retro-springer.

De Wijers, land van 1001 vijvers, is dé
waterstreek bij uitstek. De abdijvijver
in Kelchterhoef - waarin we springen
- wordt gevoed met proper water uit
de Laambeek. Stroomafwaarts echter,
geraakt deze beek meer vervuild door
rioolwater. Er is dus nog werk aan de
winkel om de waterkwaliteit van de
beken in De Wijers te verbeteren.
Kom dus mee springen voor proper
water - samen met duizenden anderen
- in héél Europa!

15u: Big Jump in de vijver met gratis handdoek of strandbal voor de eerste
100 springers. Het water in de vijver is niet zo diep, dus ook kinderen zijn
welkom om mee te springen (onder begeleiding van hun ouders én met
waterschoenen). Aquagymsessie in de vijver!
Gratis toegang! Kinderen héél welkom!
www.rllk.be/bigjump
Voorzie waterschoenen! Douche en omkleedruimte is voorzien.

5x VERRASSINGSPAKKET BOSLAND
Los de puzzel op, bezorg ons de juiste oplossing en maak kans op één van
de 5 Bosland-verrassingspakketten (wandelbox, kinder-doeboekje Zeno
Zandloopkever en tal van leuke Boslandgadgets). Bezorg ons de oplossing
vóór 30 juli 2015 op info@rllk.be of RLLK-wedstrijd, Grote Baan 176,
3530 Houthalen-Helchteren.

1 Welk evenement vindt plaats op 12 juli in
Kelchterhoef?

2 Aan welke camping in Zonhoven
kan je op ‘vijversafari’ gaan?

1
3
4

met touwen?

5

4 Op 29 augustus is het in heel Europa
Nacht van de ….

van dood hout in Hengelhoef?

Tip voor
de puzzel

2

3 Waar in Lommel staat een uitkijktoren

5 Welk indrukwekkend insect houdt

© Maurice Dekens

WIN

VOOR DE
EERSTE 100
SPRINGERS!

6
7
8

6 Welke vlinder fladdert rond in
Meysterbergen?

7 Wie zong ‘Wat ruist er door het struikgewas?’
8 Welke vogel broedt op de grond in Hechtel-Eksel?
8

ANTWOORD:

Veel succes!