You are on page 1of 5

Negeri-negeri Selat

The Straits Settlements
‫نڬري سلت‬-‫نڬري‬
Negeri-negeri Selat
Penempatan Selat koloni diraja Britain diwujudkan pada 1826. Negeri-negeri Selat
ini terdiri dari negeri Pulau Pinang, Melaka, Singapura dan Dindings, Perak
(Manjung). Kesemua negeri ini dahulunya di bawah jajahan takluk British.
Selepas Perjanjian Inggeris-Belanda 1824, Pulau pinang ditadbir oleh Leftenan
Gabenor sementara Melaka dan Singapura ditadbir oleh Residen. Pada tahun 1826,
ketiga-tiga negeri tersebut digabungkan bagi membentuk Negeri-negeri Selat.
Penggabungan itu bertujuan untuk menyeragamkan serta menjimatkan
perbelanjaan pentadbiran. Pemindahan pentadbiran ke London kerana Syarikat
Hindia Timur Inggeris (SHTI) di India tidak mengambil berat kebajikan Negeri-Negeri
Selat, desakan saudagar-saudagar yang tidak berpuas hati dengan dasar Pejabat
Tanah Jajahan British di India, cadangan Syarikat Hindia Timur Inggeris untuk
menghapus taraf pelabuhan bebas Singapura mengancam kemajuan perdagangan,
kemasukan pendatang China secara tidak terkawal menyebabkan berlaku
kekacauan akibat penubuhan kongsi gelap dan penduduk membantah tindakan
Pejabat Tanah Jajahan British di India yang menjadikan Singapura sebagai tempat
pembuangan banduan dari India. Pada 30 Oktober 1906, Labuan menyertai Negerinegeri Selat.

Isi kandungan [sorokkan]
1 Pendahuluan
2 Sejarah dan pentadbiran
3 Jajahan Dindings dan Seberang Perai
4 Rujukan
5 Lihat juga
Pendahuluan[sunting | sunting sumber]
Negeri-negeri Selat atau juga dikenali sebagai Kawasan Penempatan Selat
merupakan gabungan dari kawasan - kawasan yang dimiliki oleh Syarikat Hindia
Timur Inggeris (SHTI) di Asia Tenggara, yang mana telah diberi Pemerintahan
Kolektif pada tahun 1826 sebagai Koloni Mahkota yang juga diberi kepada
protectorates iaitu merujuk kepada "native princely states" yang meliputi Negeri-

Belanda pada tahun 1824 diantara United Kingdom dan Belanda. dan sebuah Badan Perundangan yang mengandungi ahli .ahli majlis rasmi (i. Jajahan Dindings dan Seberang Perai[sunting | sunting sumber] Jajahan Dindings yang merangkumi beberapa pulau berhampiran dengan muara Sungai Perak dan sebahagian kawasan yang bersambungan dengan tanah besar Perak telah diserahkan kepada British melalui Perjanjian Pangkor pada tahun 1874. Sebagai balasan.Negeri Selat yang mengandungi keseluruhan ahli . Negeri-negeri Selat ini merangkumi Pulau Pinang (juga dikenali sebagai Pulau Prince of Wales). Pulau Pinang dan Melaka ditadbir secara langsung dari Gabenor dan Konsulat Residen. Bagi memberi kuasa yang lebih kepada Gabenor Negeri .e. Pada tahun 1867.ahli rasmi dan ahli .ahli yang dipilih.Negeri Selat telah dijadikan sebagai Koloni Mahkota British yang mana pusat pentadbirannya telah dipindahkan dari Calcutta ke Pejabat Tanah Jajahan di London pada 1 April. Melaka. sebuah badan telah ditubuhkan bagi membantu Gabenor iaitu Majlis Eksekutif Negeri . Awalnya. Jajahan Dindings telah dikembalikan oleh British kepada . Sejarah dan pentadbiran[sunting | sunting sumber] Penubuhan Negeri-negeri Selat adalah melalui Perjanjian Inggeris .Negeri Melayu Bersekutu telah dilaksanakan oleh Perkhidmatan Awam yang mana anggotanya telah dilatihkan dengan peperiksaan atau ujian yang kompetitif yang dilaksanakan setiap tahun di London. yang menyebabkan Kepulauan Melayu terbahagi kepada Kawasan Jajahan British di bahagian utara dan Kawasan Jajahan Belanda di bahagian Selatan.Negeri Selat yang mentadbir Koloni Negeri Negeri Selat. Negeri . Pada 4 Februari "Letters Patent" telah diberikan kepada penempatan sebagai Perlembagaan Koloni.negeri Melayu Bersekutu. kawasan penempatan British di Bencoolen (Bangkahulu di Sumatera) diserahkan kepada Belanda dan Koloni Belanda di Melaka diserahkan kepada British serta Belanda tidak akan menuntut haknya ke atas Singapura. Labuan (menjadi sebahagian negeri Sabah pada tahun 1963 dan kemudiannya menjadi Wilayah Persekutuan pada tahun 1984) dan Pulau Krismas serta Kepulauan Cocos (Keeling) (kini ditadbir oleh Australia). Kepulauan dan Jajahan Dindings (Wilayah ini dikenali sebagai Daerah Manjung dan menjadi sebahagian Negeri Perak). Jentera Pentadbiran bagi Koloni Negeri . Seberang Perai (juga dikenali sebagai Province Wellesley). Pusat Pentadbiran Negeri .Negeri Selat dan Negeri .Negeri Selat telah dipindahkan dari Pulau Pinang ke Singapura pada tahun 1832. Walaubagaimanapun. ex officio). Singapura.

Seberang Perai (dahulunya dikenali sebagai Province Wellesley). Keadaan bertambah buruk apabila berlaku pemberontakan Pahang oleh Dato Bahaman. Tok Gajah dan Mat Kilau untuk menentang Inggeris yang mernambahkan lagi beban kewangan Pahang. Negeri-negeri Melayu Bersekutu Faktor-faktor Penubuhan 1. · Pada tahun 1892 Pahang terpaksa membuat pinjaman kepada negeri-negeri Selat. . Demi memelihara maruah dan maartabat Inggeris .negeri Pulau Pinang dan Kedah adalah tertakluk kepada Akta Kedah dan Pulau Pinang 1984. · Dalam keadaan terdesak. Pada masa kini. Kawasan ini ditadbir oleh Pegawai Daerah dan dibantu oleh beberapa orang pembantu yang berhubung dengan Penasihat British di Pulau Pinang. Inggeris mengalami krisis kewangan sejak tahun 1890-an. terletak di Tanah Besar Semenanjung Malaysia dan berhampiran dengan Pulau Pinang telah diserahkan kepada United Kingdom oleh Sultan Kedah pada masa itu iaitu Sultan Muhammad Jiwa selepas kekalahan Angkatan Perang Kedah di dalam peperangan untuk merampas kembali Pulau Pinang oleh British pada tahun 1798 dan bersempadanan dengan Utara dan Barat Perak. Kedudukan Negeri Pahang · Pada mulanya Inggeris berkeyakinan bahawa Pahang mempunyai potensi yang baik dari segi ekonomi. Pahang perlu dipertahankan melalui cadangan pembentukan persekutuan untuk mengatasi masalah kewangan negeri ini. Setelah memperkenalkan sistem residen pada tahun 1888 di Pahang . sempadan bagi negeri . Sempadan dengan Kedah telah dipersetujui oleh British melalui Perjanjian ditandatangai oleh British dengan Siam kerana pada ketika itu Kedah adalah dibawah naungan Siam. Kerajaan Inggeris perlu membuat keputusan sama ada hendak mengundurkan diri dari pahang atau sebaliknya.Kerajaan Negeri Perak pada tahun 1937 kerana sukar untuk ditadbir secara langsung dari Pulau Pinang selain kelemahan dari segi politik dan kewangan.

kerjasama antara negeri untuk memajukan sistem pengangkutan yang pastinya menguntungkan Inggeris kerana memudahkan usaha membawa hasil ekonomi ke pelabuhan untuk dieksport. Melalui pembentukan persekutuan. Dengan memiliki angkatan tentera yang besar dan kuat. · Melalui pembentukan persekutuan. Faktor keselamatan · Pihak Inggeris menyedari bahawa Persekutuan adalah perlu bagi membentuk satu pasukan tentera bersama melindungi Negeri-negeri Melayu dan Negeri-negeri Selat. Kecekapan dan keseragaman pentadbiran · Di bawah pemerintahan Sistem Residen. . Residen menjadi terlalu berkuasa di negeri-negeri masing-masing. Inggeris bertambah yakin untuk mengatasi sebarang kemungkinan berkaitan kekacauan di Negeri-negeri Melayu tanpa bantuan dari negara luar. Kawalan Kuasa residen · Di bawah Sistem residen. · Justeru. Sultan hanya simbol semata-mata dan bertindak sebagai pemerintah boneka. 4.Hasilnya wujud ketidakseragaman pentadbiran di Negeri-negeri di Tanah Melayu. Kesukaran sistem perhubungan menjadikan Residen semakin berani menguatkan kuasa mereka. · Frank Swettenham mencadangkan penyatuan Negeri-negeri Melayu bagi mengatasi ketidakseragaman pentadbiran. Inggeris dapat menambahkan kecekapan pentadbiran serta dapat memajukan pembangunan sosioekonomi secara menyeluruh dan bersepadu di keempat-empat buah negeri · Pembentukan persekutuan ini juga diharapkan mewujudkan keseragaman pentadbiran. Sebelum ini kekacauan yang berlaku di Tanah Melayu ditangani dengan terpaksa mendapatkan bantuan dari Singapura. Hong Kong dan India. Frank swettenham mengesyorkan supaya jawatan Residen Jeneral diwujudkan bagi menyelaraskan tugas keempat-empat buah negeri Melayu di bawah Sistem Residen 3. Kuasa Residen yang keterlaluan boleh menimbulkan rasa tidak puas hati dalam kalangan pembesar-pembesar Melayu.2. kekuatan angkatan tentera dapat diwujudkan dengan adanya gabungan keempat-empat buah negeri. Resdien menumpukan perhatian di negeri-negeri masing-masing. pentadbiran kempat-empat buah negeri diasingkan dan ditadbirkan oleh empat orang resdien yang berlainan.

membina jalan raya dan keretapi untuk negerinya sahaja. · Selain itu. maka pembentukan sebuah persekutuan amat penting bagi mewujudkan keseimbangan kemajuan ekonomi dan menarik kehadiran pelabur-pelabur Eropah ke Negeri-Negeri Melayu. Amerika Utara dan Kanada. Faktor ekonomi · Kegagalam Sistem Residen memajukan dan mempelbagaikan sumber ekonomi di sesebuah negeri telah memberi peluang yang lebih luas kepada orangorang Cina untuk mengeksploitasi kekayaan ekonomi di Negeri-negeri Melayu. · Bertitik tolak daripada pengalaman tersebut. Dasar Kerajaan Inggeris · Pada akhir abad ke-19. Tiada usaha untuk menghubungkan jalan raya dan jalan keretapi di antara keempat-empat buah negeri itu.5. . Ini menjadi dasar Inggeris untuk memperlihatkan kejayaan perlaksanaan dasar ini di tanah jajahannya di Australia. usaha penyatuan memperlihatkan dasar Inggeris yang cuba mengurangkan kos pentadbiran. Inggeris mula menggalakkan penyatuan terhadap negeri-negeri yang terletak di bawah perlindungannya. mewujudkan kestabilan ekonomi dan menambahkan kecekapan dalam pemerintahannya. Afrika selatan. Lantaran itu adalah sukar bagi resdien membincangkan perkara-perkara penting antara satu sama lain. Memperluaskan Sistem perhubungan · Di setiap negeri. Justeru. Kemasukan pelabur Eropah secara beramai-ramai dijangka akan mempercepatkan pertumbuhan dan kemajuan ekonomi secara berskala besar. Residen. Matlamatnya ialah untuk memudahkan usaha mengeksploitasi sumber kekayaan negeri agar ianya dapat dikumpulkan dan diagihkan secara sama rata bagi faedah semua. perlaksanaan Sistem Residen lebih menguntungkan orang Cina berbanding orang Inggeris. sistem perhubungan dapat dimajukan antara Negeri-negeri Melayu bagi memudahkan usaha-usaha menyelaras sistem pengurusan di negeri-negeri tersebut. 6. 7. Pembentukan sebuah persekutuan didiorong oleh hasrat dan dasar Inggeris yang ingin menyatukan negeri-negeri kecil di tanah jajahan mereka. · Oleh itu dengan penubuhan persekutuan.