You are on page 1of 17

Uvod

Općenito o vodi
Voda za piće mora ispunjavati niz zahtjeva. Ona mora biti higijenski ispravna, tj. ne smije
sadržavati štetne suspendovane, hloridno rastvorene i rastvorene materije van dozvoljenih
granica. Osim toga mora biti i mikrobiološki ispravna. Treba da je bistra, bezbojna, bez
mirisa, da je ukusna da ne sadrži organske materije koje raspadanjem stvaraju hranjivu
podlogu za mikroorganizme. Ne smije da sadrži više od 100 bakterija na 1cm3 a od patogenih
mora biti oslobođena (tifus, kolera, žutica). U vodi se mogu i javiti soli željeza i mangana koje
su nepoželjne jer vodi daju neugodan miris a pri pranju ove soli stvaraju mrlje. Boja prirodnih
voda potiče od ekstrakta trulog lišća, kore i drugog biljnog materijala koji se raspada. Boja
može poticati i od zagađenja iz zanatskih radionica ili industrija.
Dobre pitke vode se mogu razlikovati po ukusu što zavisi od količine i prirode rastvorene
soli. Ukus osim onog koji potiče od mineralnih soli može se poboljšati viškom hlora s tim što
se višak hlora naknadno odstrani. Ukus, miris, boja mogu se odstraniti pomoću aktivnog
uglja. Najbolja voda za piće je izvorska voda. Ona je obično bistra i bez mirisa je. Njena
temperatura kreće se od 7 – 100C.
Razlikujemo tri vrste voda:
atmosferske ili meteorološke,
površinske i
podzemne.
Međutim, ove vode da bi se mogle koristiti za piće moraju se prethodno prečistiti od
raznih primjesa koje mogu da sadrže.
Atmosferske ili meteorološke vode mogu biti zagađene od raznih gasova i plinova.
Površinske vode mogu biti zagađene od raznih rastvorenih soli, od prašine, raznih vrsta
bakterija itd. Podzemne vode su najidealnije vode za piće ali one mogu također da sadrže
štetne tvari pa se moraju prečistiti prije upotrebe.
Voda se u prirodi javlja u tri agregatna stanja:
tečnom,
čvrstom (led) i
gasovitom (para).
Zbog velike sposobnosti otapanja, svaka prirodna voda sadrži u sebi otopljene veće ili
manje količine plinova i soli. Hemijski čistu vodu, kakva je potrebna za mnoga naučna
ispitivanja, možemo dobiti samo sintezom elemenata ili višekratnom destilacijom prirodne
vode pod naročitim uvjetima.
Riječna voda također znatno varira po sastavu i mnogo ovisi o kvalitetu voda koje prima.

1

Voda slatkovodnih jezera vrlo je slična riječnoj vodi. 2 . Zelena boja jezera potiče od vapnenastog dna. Veliki okeani sadrže 32 do 38 g različitih soli na 1l. Uglavnom preovladavaju hloridi natrijuma i magnezijuma. tj.Jezerska voda – Razlikujemo slatkovodna i slana jezera. Morska voda – sadržaj soli u morskoj vodi mnogo je veći nego u rijekama. Voda gorskih jezera obično je vrlo čista. pa je često upotrebljavaju za opskrbu vodovoda. ima karakter tekućica svoga kraja. dok je plava boja prirodna boja čiste vode.

itd. osobito magnezijevih hlorida. najveću gustinu ima kod 40C. Za prosuđivanje valjanosti pitke vode potrebno je uraditi i hemijsku i bakteriološku analizu ali i terensko ispitivanje s obzirom na porijeklo onečišćenja.Fizičke i hemijske osobine vode Gustoća vode nepravilno se mijenja uticajem temperature. Treba da je bistra. Voda za napajanje parnih kotlova također ne smije biti tvrda. Boja prirodnih voda potiče od ekstrakata trulog lišća. Ukus sem onog koji potiče od mineralnih soli može se poboljšati viškom hlora s tim što se višak hlora naknadno odstrani. Svaka voda je sumnjivog kvaliteta ako sadrži više od tragova soli nitrata. hlorida. industrije boja i sl. Zbog svog velikog toplinskog kapaciteta voda je regulator klimatskih i atmosferskih odnosa na zemlji. Voda mora biti fizički – biološki potpuno čista. tekstilne industrije. boja mogu se odstraniti pomoću aktivnog uglja. a od patogenih mora biti oslobođena. Vrlo lako se spaja sa oksidima pri čemu nastaju njihovi hidrati. a ne smije sadržavati ni veće količine kisika. Voda za potrebe prehrambene. ukusna. Patogene bakterije mogu da izazovu neke od slijedećih bolesti: tifus. agresivnih tvari. da ne sadrži organske materije koje raspadanjem stvaraju hranjivu podlogu za razvoj mikroorganizama. agresivne ugljene kiseline. nitrita. kolera. žutica. jer ukazuje na mogućnost zagađenja organskim materijama koje su u raspadanju. kiseline. Ne smije da sadrži više od 100 bakterija na 1cm3. 3 . baze pri čemu dolazi do elektrolitičke disocijacije. Najidealnija voda za piće je prirodna voda (izvorska voda) ali nedostatkom ovih voda koriste se podzemne vode i površinske vode s tim što se moraju prethodno prečistiti. Ukus. amonijaka. prije upotrebe moraju se uraditi sve potrebne analize. Zbog toga voda koja je namijenjena za određenu svrhu. miris. Boja može poticati i od zagađenja iz zemnih radionica ili industrija. bez boje. kore i drugog biljnog materijala koji se raspada. Prečišćavanje se zasniva u slijedećim operacijama: filtriranje bistrenje dezinfekcija dekarboniziranje mekšanje i odsoljavanje itd. Voda obično otapa soli. mirisa. hemijsko ispitivanje i bakteriološko ispitivanje. U vodi se mogu javiti i soli željeza i mangana koje su nepoželjne jer vodi daju neugodan miris a pri pranju ove soli stvaraju mrlje. Analiza vode u cjelini obuhvata: ispitivanje fizičkih svojstava. ne smije biti tvrda i ne smije sadržavati veće količine željeznih soli.

Mutnoj vodi određuje se boja prije i poslije filtriranja. Okus se definira kao slan. To su podaci važni za vodu koja se pije i za potrebe prehrambene industrije. Hemijsko ispitivanje vode Od hemijskih ispitivanja ovdje ćemo opisati: određivanje stupnja kiselosti (pH) određivanje alkaliteta – aciditeta Osim ovih postoji još i niz drugih ispitivanja što ovisi o svrsi upotrebe pitke vode a to su: određivanje hlorida određivanje organskih tvari određivanje željeza određivanje tvrdoće vode određivanje kisika hemijski sastav isparenog ostatka itd. a određuje se pri 300C. sumnja se da je zagađena.15cm i posmatramo boju prema bijelom zastoru. Okus se može odrediti samo ako je isključena svaka infekcija. i to tako da stavimo vodu u bocu visine 10 . plijesan. Temperatura se utvrđuje kad uzimamo uzorke i to termometrom. Bistrina se određuje tako da potapamo bijelu porculansku pločicu do dubine vidljivosti. Za mineralne i ljekovite vode ispituje se još i radioaktivnost. a to može poslužiti kao putokaz za daljna ispitivanja npr. Obično se boja označava kao žućkast ton i sl. Miris i okus Miris određujemo u hladnoj i toploj vodi. Temperatura vode također može biti važan podatak. lužnat itd. boja i bistrina. ako voda 4 .Ispitivanje fizičkih svojstava Fizička svojstva su miris. Miris se definira kao: miris na zemlji aromatski miris miris na trulež. okus. Boja i bistrina Ako je voda mutna i obojena. Određivanje pH pomoću indikatora Podatak o stupnju kiselosti – pH – vode služi kao prvi informativni podatak koji govori o karakteru otopljenih tvari. kiseo. na ribu itd. U toploj zato jer je pri povišenoj temperaturi miris intenzivniji.

1N natrijeve baze poznatog faktora normaliteta uz indikator fenol-ftalein i naziva se ukupni aciditet.6 – 8. Maksimalno dozvoljene koncentracije (MDK) pojedinih materija koje se mogu nalaziti u vodi za piće. Npr. Šema prikazuje koji su to oblici: Aciditet se određuje titracijom 100ml vode sa 0. pa nakon toga i u jednu i u drugu 1 – 2 kapi indikatora. Kvantitativno određivanje alkaliteta obavlja se titracijom sa 0. univerzalnog indikatorskog papira koji promjenom boje pokazuje pH u području 2 – 12 tačno na 0. za slijepu probu s metiloranžom stavit će u 2 epruvete po 10ml destilovane vode. U jednu ćemo dodati još kap 2N solne kiseline. promiješamo i utvrdimo boju otopine. a zatim uz isti indikator ispitati uzorak vode.2 jedinice. otopinom fenolftaleina. Svaka prirodna voda sadrži veće ili manje količine ugljične kiseline u slobodnom ili vezanom obliku. U praksi pH se određuje pomoću tzv. Na isti način pomoću posebnog uzorka vode utvrdimo boju otopine. uz fenolftalein i metiloranž.dodatkom fenolftaleina pocrveni. Određivanje aciditeta – alkaliteta Aciditet prirodnih voda potječe uglavnom od slobodne ugljične kiseline. 5 . a u drugu kap 2N natrijeve baze. ali takav zaključak se može donijeti samo ako se ispitivanje vršilo na mjestu uzimanja uzorka. odnosno metode. Tada ćemo utvrditi boju indikatora u izuzetno kiseloj i izuzetno baznoj sredini.1N natrijum hlorida. Popis za izvedbu U epruvetu stavimo približno 10ml uzorka vode i 1 – 2 kapi otopine metil-oranža. slijepu probu. Zaključak: pH uzorka leži u području 7. a ponekad i od humunskih kiselina. znači da nema slobodne ugljične kiseline.2. ili pomoću pH-metra tačno na desetine ili stotine pH. Prema obojenju koje daje indikator. a imaju različito područje promjene boje. Za tačno određivanje slobodne i agresivne ugljične kiseline postoje posebni aparati. moguće je utvrditi područje pH koje ima uzorak vode Napomena: Radi ponavljanja reakcija indikatora u izuzetno kiselom i izuzetno baznom području učinak će najprije izvesti tzv.

5O2 + H2O → 2Fe(OH)3 + 4CO2 6 . Taloženje ovih soli i izdvajanje viška CO2 u obliku gasa izdvoji se provjetravanjem (aeracijom). Pošto se voda za piće češće dobija iz bunara. nego iz izvora. kao i radi izdvajanja gasova koji vodi daju neprijatan ukus i miris.Kako voda za piće služi i za pranje i kuhanje. Rastvoreno željezo se lako oksidiše i daje krupan talog željezo (III) hidroksida po reakciji: 2Fe(HCO3)2 + 0. mangana iz podzemne vode Na slijedećoj slici su prikazana dva tipa bunara: na cijev otvoreni Prerada podzemne vode Iz podzemne vode treba ukloniti nepoželjne rastvorene soli dvovalentnog željeza i mangana prisutnih u obliku Fe(HCO3)2 i Mn(HCO3)2. gvožđa. Prečišćavanje vode za piće sastoji se u: bistrenje i filtriranje površinske vode uklanjanje bakterija iz površinske vode uklanjanje ugljen-dioksida. ali se voda za piće ne omekšava. a još češće iz rijeka i jezera. to je potrebno vodu za piće prethodno prečistiti. i višak slobodnog CO2 koji rastvora olovo iz cijevi koje je otrovno. Odvođenje gasa aeracijom podrazumijeva se dovođenje u neposredan kontakt vode i vazduha radi apsorpcije kiseonika iz vazduha potrebnog za oksidaciju Fe2+ i Mn2+. to je bolja meka voda.

Toranj za aeraciju: 1 – voda za aeraciju. mutnoću. F-oluk za prečišćenu vodu 7 . 4 – rešetka za ventilaciju. E-taložnik. Šema sistema za taloženje sa horizontalnim lopaticama: A-brzohodna mješalica. Ona se odvija u bazenima sa horizontalnim ili vertikalnim lopaticama koje se sporo obrću. aktivni ugalj u prahu. Povećanje dimenzija koagulisanih koloidnih čestica naziva se flokulacija. kolidne primjese. mulj. Najviše se koriste aeratori sa mlaznicama. Uređaji za aeraciju mogu da budu različitih konstrukcija. koje se inače vrlo teško talože. kao što su aktivni silicijm-dioksid. tako što se procesom koagulacije prevode u čestice koje su krupnije i veće mase tj. Koagulacija se izvodi materijama poznatim pod nazivom koagulanti koji neutrališu. 5 – aerisana voda Prerada površinske vode Iz podzemnih voda treba ukloniti pijesak. ali ipak dovoljno brzo da spriječe taloženje na dno bazena. 3 – grane cjevovoda. bakterije i druge štetne materije. Tehnološka šema prerade sirove vode obuhvata taloženje. Taloženje se odvija u velikim taložnicima različitih konstrukcija. zajedno sa koagulacijom. treba upotrijebiti odgovarajući katalizator ili oksidaciono sredstvo. koloidnu česticu u vodi i izazivaju njeno taloženje. Pošto se uklanjaju koloidne čestice. B-bazen za flokulaciju. 2 – mlaznice za aeraciju. u taložni oblik.Da bi došlo do iste reakcije oksidacije mangana. D–zatvarač za ispuštanje mulja i pražnjnje. obično negativno naelektrisanu. skrob itd. Flokulaciju je moguće pospješiti upotrebom i flokulanata. C-lopatice. obojenosti. filtracijom i dezinfekcijom vode.

Tokom izbistravanja vode oko 90% prisutnih mehaničkih nečistoća zaostaje u taložniku.3. Filtracija vode.ventili 8 .Na prethodnoj slici prikazana je šema za taloženje.4 i 5 . tj. antracita.2. Filtri mogu biti spori i brzi. propuštanje vode kroz porozni sloj materijala od pijeska. Sistem za brzu filtraciju vode 1. Spori pješčani filteri danas su uglavnom zamijenjeni brzim filterima. izvodi se radi uklanjanja zaostalih suspendovanih i koloidnih čestica. Preostala količina se odstranjuje filtracijom.

izmjenjivačke mase itd. Kod većine ovih materijala nemamo samo površinsku filtraciju. Ovi materijali pored površinske filtracije. pri čemu moramo voditi računa da bude monokristalne strukture. nitrirane pamučne tkanine. to ih moramo istaložiti flokulacijom. magno – materijali za filtriranje vode. Magno – materijali imaju približno ovakav sastav: 71% CaCO3 22% MgO 3% MgCO3 9 . nego i djelovanje u unutrašnjosti sloja. Od filtracionog sredstva se traži da bude dovoljno otporno kako u pogledu stabilnosti u odnosu na hemijsko djelovanje filtra i suspendovanih tvari tako i s obzirom na različita mehanička naprezanja. zatim su i azbestna vlakna također u upotrebi naročito na mjestima gdje se radi s vrlo agresivnim materijalima. Kod različitih filtera i filtracija susrećemo i sita od metalnih ili staklenih niti. Prednost magno – materijala je u tome. koji ove koloidne materije povuku za sobom. a od vlakana različitog porijekla: pamučna. Ove mase se najčešće rade od stakla. da se uistinu ne povećava sadržaj SiO2 u vodi. azbestna i kremena. tvrde gume. djeluje i adsorptivno pa čak mijenjaju i pH u filtratu. sintetička vlakna itd. kako kod naprijed navedenih materijala. koji su tako dimenzionisani da vrijeme bistrenja traje oko 6 sati. što je vrlo važno u mnogim slučajevima. U upotrebi su također tzv. koje nije samo filtraciono već vrlo često adsorptivno ili hemijsko djelovanje. stvaranjem pahuljastih taloga. manje ili veće mehaničke stabilnosti i s vrlo velikim filtracionim sposobnostima. aktivni ugalj.Filtriranje i bistrenje vode Grube nečistoće se uklanjaju sedimentacijom u velikim bazenima dubokim 2 do 3 metra. Zahvaljujući tome sposobni su čak da iz vode uklanjaju fine disperzide. vunena. Vrlo često za filtriranje služe sipki materijali: pijesak. U zadnje vrijeme se na tržištu javlja sve više poroznih masa. kako bi se lako i brzo mogla čistiti. nitrirane svile. od devine dlake. umjetnih smola ili poroznih materijala. Filtraciona sredstva su različite tkanine različitog tkanja i obrade zbog poroznosti. tj. Traži se da bude dostupan po položaju i načinu ugradnje. Kako se fine koloidne i glinene materije ne mogu ukloniti mehaničkim taloženjem i filtracijom. zemlja za bijeljenje. Brzina kretanja vode u njima iznosi prosječno 60 do 100mm na 1 sat. kakva je isključivo kod kvarcnog pijeska. zatim se traži da bude stabilna u pogledu propusnosti i da se u tom smislu bitno ne mijenja. a čišćenjem opet da ne mijenja svojstva i da se brzo ne troše. Najčešće je u upotrebi kvarcni pijesak. porculanske gline. pa ih filtriramo. jer polikristalna struktura predstavlja rasipan materijal koji se brzo sam pretvara u mulj. grafitna.

Brzi zatvoreni filteri Brzi zatvoreni filteri su vrlo prikladni zbog toga. Uglavnom ih možemo razvrstati u: otvorene filtere i brze zatvorene filtere. a atmosferski na strani suspenzije. čije dno treba da je izvedeno tako. dok je na strani suspenzije uglavnom atmosferski pritisak. čime je moguće povećati razliku pritiska na ulazu i izlazu iz filtra.4% ostalo Filter aparati Navest ćemo četiri grupe koje su uglavnom u upotrebi: I grupa: filteri koji koriste prirodnu težinu tekućine. zauzimaju malo prostora i jeftiniji su. ovdje filtraciona težina stoji u horizontalnom položaju II grupa: filteri kroz koje tekućina prolazi pod pritiskom čime već nije zadan horizontalni položaj filter – površina. Rade uglavnom pod pritiskom. da je po njemu jednolik raspored otvora u koje su ugrađene mlaznice. 10 . IV grupa: kontinuirani vakuum filteri kod kojih je podpritisak na strani filtrana. III grupa: filteri koji rade diskontinuirano. a mogu biti različite izvedbe. Otvoreni filteri Filteri I grupe predstavljaju ustvari bazene. a koriste podpritisak na strani filtrata. Za upotrebu vodenih suspenzija najčešće su u upotrebi filteri iz I i II grupe. što omogućavaju znatno ubrzanje filtriranja. Brzi otvoreni filteri najčešće imaju oblik cilindra.

Pješčani zatvoreni filtar: 1-sirova voda. 4-voda za pranje. 6-filtraciona materija 11 . 3-vazduh pod pritiskom. 2-čista vode. 5-voda prije pranja.

Iako postoje vode bakteriološki čiste. Sam mehanizam i biohemizam bakterio-cidnog djelovanja hlora još nije razjašnjen i postoji više teorija koje dezinfekciju hlorom objašnjavaju sa podjednakom vjerovatnoćom. Kod nas se praktikuje dezinfekcija hlorom. posebno podzemne radi sigurnosti mora se obaviti dezinfekcija vode. Dodaje se u raznim oblicima kao hlorni kreč. jer ona dopunjava operacije kogulacije. tokom čega dezinfekciona sredstva uspiju uništiti sve prisutne bakterije.Dezinfekcija . podzemne i površinske. Dejstvo hlora na bakterije ispoljava se već nakon 1 minute. jer je moguće zagađenje između kaptaže i rezervoara. Dezinfekcija se primjenjuje za sve vode: izvorske. taloženja i filtracije. Uređaj kojim se to postiže naziva se gasni hlorinator. jer je jednostavnija i jeftinija a naziva se hlorisanje vode. neophodno je izvršiti dezinfekciju vode prije upotrebe i to je konačni učinak da voda bude čista bakteriološki i da spriječi ulazak patogenih bakterija u organizam čovjeka. cijevi gdje je obezbjeđen stalan dotok vode. Moraju biti smješteni u posebnom hlornom odjeljenju u kome mora da se obezbjedi dobra ventilacija. Kod površinskih voda dezinfekcija je neophodna. hipohlorit. hloramin ili kao plin (elementarni hlor). Zadatak hlorinatora je da vrši doziranje tačno određene količine gasovitog hlora. Najnovija ispitivanja dovela su do mišljenja da je hipohlorasta kiselina koja nastaje pri hlorisanju najaktivnije jedinjenje koje vrši dezinfekciju vode a ne kao što se mislilo hlor i nascentni oksigen. Utvrđeno je da hlor prolazeći kroz opne mikroorganizama napada i razara enzimski sistem ćelija kao i protoplazmu. 12 . koje nisu dovoljne za uništavanje patogenih klica. kao i ozonom. da pravi njegovu mješavinu s vodom i da rastvor ubacuje na određeno mjesto najčešće u bazene. Doziranje hlora u vodu mora biti kontrolisano i ravnomjerno. Dezinfekcija vode se uglavnom vrši hlorom i njegovim jedinjenjima. odnosno na putu do potrošača. Hloridna kiselina koja se stvara je bezopasna jer je vrlo razblažena i neutrališe se dikarbonatima iz vode.sterilizacija vode Poslije zahvatanja odnosno prečišćavanja. Dejstvom kiseline objašnjava se time da je ona kao elektro-pozitivna brže i čvršće veže elektronegativne molekule bakterija čime se omogućava život bakterija. Dezinfekciona moć se opisuje nascentnim oksigenom koji se stvara zbog velikog afiniteta hlora prema hidrogenu.

Ultraljubičasti sterilizator za vodu kome je na jednom kraju skinut poklopacpa je uređaj povučen natrag da bi se vidjela UV-lampa i lopatice za miješanje Vrlo efikasno dezinfekciono sredstvo je ozon (O3). Koncentracija ozona u ozonskom zraku je 10 – 20g/m3. 13 . U praksi se ozon stvara prolaženjem zraka ili kisika između 2 elektrode među kojima vlada razlika potencijala. Skuplji je ali je mnogo efikasniji. Pored sterilizacije vode hlorom i ozonom moguće je vodu prečišćavati i ultravioletnim zracima.

14 . Iz bazena voda se vodi na pješčane filtre gdje se prečišćava od taloga. Na slici je prikazan aerator sa vertikalnim mlazevima. Uređaji za aeraciju su aeratori. Šema aeratora Voda dolazi pod pritiskom kroz centralnu cijev. Ima ih više tipova. U ovom bazenu voda ostaje oko 45 minuta do 1 sat. Prečišćavanje soli i CO2 vrši se provjetravanjem aeracijom. Kod jednih mlaz vode ide vertikalno a kod drugih horizontalno i pada. Voda se rasprskava u kapi koji se izlažu dejstvu vazduha prelazeći u krupan talog ferihidroksida i manganhidroksida. Postoji više vrsta aeratora različitih konstrukcija. Ispred aeratora nalazi se bazen za sterilizaciju. Najčešće se primjenjuju kao najjednostavniji aeratori sa diznom. pri čemu se izvrši formiranje taloga ferihidroksida i manganhidroksida. To je proces pri kome se voda dovodi u kontakt sa vazduhom pri čemu se vrši apsorpcija vazdušnog oksigena potrebnog za oksidaciju soli željeza i mangana i kao oslobođenje nepoželjnih gasova koji vodi daju miris i okus. Osim ovih soli sadrži i višak slobodnog CO2 koji rastvara olovo iz cijevi koji je otrovan. koja se grana u poprečne uže cijevi na kojima se nalaze otvori u obliku krsta.Aeracija Podzemna voda sadrži rastvorene soli željeza i mangana u obliku bikarbonata.

uzimanje vode je osnovna fiziološka potreba svakog živog organizma. 15 . Pa iako je već odavno djelimično prešao na kopno. Pri nedostatku ove vode za piće se mogu koristiti i druge vode s tim što je prije upotrebe potrebno prečistiti. Najidealnija voda za piće je izvorska voda. Prvi život nastao je u vodi. Uz disanje i primanje hrane.Zaključak Voda je neophodna za održavanje života na zemlji. ipak voda ulazi kao glavni sastavni dio u organizmu svakog živog bića.

1965.) 16 . Ivica (1996) Neorganska hemijska tehnologija – dr. Stjepan Ivić (Sarajevo.Literatura Kako doći do vode – Tadić A.

..........................................................................................................................................................................16 17 .....................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................................4 Određivanje pH pomoću indikatora................................................................................................................................................................................................................................................................................10 Dezinfekcija ...............3 Ispitivanje fizičkih svojstava..10 Brzi zatvoreni filteri...............................................4 Određivanje aciditeta – alkaliteta.........10 Otvoreni filteri....................................................................................................6 Prerada površinske vode......................................................................................................................sterilizacija vode.................................................................9 Filter aparati..................................................4 Boja i bistrina.....................................1 Fizičke i hemijske osobine vode..12 Aeracija...........................................................................7 Filtriranje i bistrenje vode......................................................................................................................14 Zaključak.......................................................................15 Literatura...............................................................4 Hemijsko ispitivanje vode..........Sadržaj Uvod....................................................4 Miris i okus..............................................................................................................................................................................................................................................................5 Prerada podzemne vode.............................................................................