Jaargang 2 nummer 20 26 november 2008

V E R S C H I J N T G R AT I S T W E E W E K E L I J K S O P W O E N S D A G I N A L L E Z I E K E N H U I Z E N I N N E D E R L A N D E N O P I N T E R N E T

03
Seksuologen nodig

05
Voeding zuigelingen

21
Snelle CT-scan

23
Museumkamer kunstnier

Extra service:
op internet worden de advertenties doorgelinkt naar de eigen website

Duitsland start met gezondheidskaart

Veel lopers oververhit over de finish
Bij circa 4.000 van de 25.000 deelnemers aan de Zevenheuvelenloop op 16 november liep de kerntemperatuur op tot boven de veertig graden Celsius. Een opvallend resultaat, vindt professor Maria Hopman van het UMC St Radboud in Nijmegen. Bij een lichaamstemperatuur van 42 graden Celsius komt een mens te overlijden. Toch voelden de deelnemers aan de Zevenheuvelenloop zich over het algemeen kiplekker.

Innovatiebevordering door samenwerking Nederlands en Israël
De Israëlische ambassadeur in Nederland, mr. Harry Kney-Tal, heeft gisteren de Technion Society of the Netherlands geopend. De Technion Society wil wetenschappelijke, industriële en economische innovatie bevorderen door samenwerking tussen de Technion University, Israël, en Nederlandse universiteiten en bedrijven.

De Technion University is een wereldwijd hoog aangeschreven kennisinstituut. Participanten in de Society zijn Erasmus MC, TU Delft en diverse bedrijven. Keynote speaker op het congres dat ter gelegenheid van de lancering werd georganiseerd was prof. Moussa Youdim, die wereldwijd bekend is vanwege zijn onderzoek naar behandeling van de ziekte van Parkinson en Alzheimer. Eerder dit jaar is de Technion Society of the Netherlands opgericht als stichting, met als doel het promoten van Technion in Nederland in wetenschappelijke, industriële en economische kringen. Anderzijds wil de Society innovatie in Nederland stimuleren door het ondersteunen en bevorderen van onderzoeks- en ontwikkelingsrelaties. De nadruk ligt daarbij op kennis en ontwikkelingen in biowetenschappelijk onderzoek naar producten en diensten, geneesmiddelen en biomedische apparatuur; samenwerking op ICT-gebied en nanotechnologie. Meer informatie is te vinden op www.technionfriends.nl

Duitsland kiest niet voor een landelijk, maar juist voor een decentraal systeem.

Waar in Nederland de minister voorstander is van een centraal EPD waar alle gegevens van patiënten worden bijgehouden kiest Duitsland voor een decentraal systeem. Niet een grote overheidscomputer, met alle mogelijke beveiligingsproblemen, maar een elektronische kaart waar de patiënt zelf verantwoordelijk voor is.

1020 euro vergoeding
Voor de aanschaf van de kaartlezer krijgen dokters 430 euro vergoed en een mobiel apparaat voor hulpdiensten kost 375 euro. Daarbij komt 215 euro voor de installatie, dus totaal 1020 euro per praktijk. Dat zijn de kosten van de systemen van diverse leveranciers. Verwacht wordt dat er een systeem nodig is per 25 bedden. Apothekers kunnen de gegevens on line opvragen wanneer artsen de gegevens inlezen. Geschat wordt dat de zorgverzekeraars in Noordrijn-Westfalen twintig miljoen gaan betalen voor het uitrollen van het systeem. Duitsland maakt duidelijk ernst van het verbeteren van de informatievoorziening in de gezondheidszorg waarbij de verantwoordelijkheid bij de patiënt zelf blijft.

k i j k op: ziekenhuisstoelen.nl
Wij hebben een stoel voor elke werkplek . . . . . . en anders maken we hem speciaal voor u

Dat betekent dat er in Duitsland geen ‘big brother’ discussies zijn terwijl toch elektronische totaaloverzichten beschikbaar komen. Die zijn van groot belang bij de kwaliteit van de behandeling van de patiënt. Op de Medica in Düsseldorf werd op 20 november bekend gemaakt dat de financiering voor de uitrol in Noordrijn-Westfalen rond is.

Tijdens de 25ste Zevenheuvelenloop (buitentemperatuur tien tot elf graden) heeft de afdeling Fysiologie van het UMC St Radboud onder leiding van prof. dr. Maria Hopman een groot onderzoek uitgevoerd bij 250 deelnemers. Hierin werden de risico’s van de fysieke inspanning van de duurloop voor de deelnemers in kaart gebracht. De 250 deelnemers werden intensief gevolgd, voor, na en zelfs tijdens de wedstrijd. Dat laatste was mogelijk doordat zij een chippil slikten, waarmee ook tijdens de wedstrijd hun lichaamstemperatuur werd gemeten. Het belangrijkste risico tijdens een duurloop van een tot anderhalf uur is oververhitting. De kerntemperatuur, die normaal gesproken 37 graden Celsius bedraagt, kan tijdens inspanning oplopen. Bij maar liefst vijftien procent van de deelnemers aan het onderzoek liep die kerntemperatuur op tot boven de veertig graden Celsius. Vertaald naar alle 25.000 deelnemers aan de Zevenheuvelenloop betekent dit dat bij zo’n 4.000 deelnemers sprake is geweest van deze zeer hoge lichaamstemperatuur. Bij 42 graden Celsius komt een mens te overlijden. Hopman: “We willen graag weten hoe het lichaam omgaat met die laatste twee graden voordat het lichaam in een kritieke toestand zou belanden.”

Praten helpt pubers met diabetes
Het bijhouden en bespreken van de kwaliteit van leven met de arts heeft een positief effect op het psychosociaal welbevinden van pubers met diabetes type 1. Dat blijkt uit onderzoek van Maartje de Wit, die vrijdag 21 november promoveerde aan VU medisch centrum in Amsterdam. Tieners hebben dan minder gedragsproblemen, betere mentale gezondheid, meer zelfvertrouwen en nemen vaker deel aan gezinsactiviteiten. Onderzoeker De Wit pleit voor standaard invoering van het bijhouden en bespreken van de kwaliteit van leven van tieners met diabetes. Om zo het perspectief van jongeren beter te onderkennen, psychosociale barrières te kunnen wegnemen en een gezonde omgang met diabetes te promoten. In Nederland hebben in totaal zo’n 75.000 mensen diabetes type 1, waarvan 5000 kinderen tussen de twaalf en achttien jaar.

Vraag gratis catalogus aan via info@scoremedi.nl

Bel gratis 0800 - 023 28 28
WWW.FREELIFT.COM

k i j k op: ziekenhuisstoelen.nl

De facilitaire zorgondersteuner
www.isshospitalservices.nl Tel: 030 - 24 24 800

Functionele stoelen en banken www.medifix.nl - tel. 013-5111111

Tieners die met hun arts praten hebben minder gedragsproblemen.

Nummer 20 26 november 2008

2

Actueel

Colofon
Uitgever: Gouda Media Groep B.V. Crabethstraat 38 D, 2801 AN Gouda T (0182) 322456 F (0182) 322466 Redactie: Gouda Media Groep B.V. De Ziekenhuiskrant Eindredactie: Marja den Otter Opmaak: Gouda Media Groep B.V. Afdeling vormgeving Fotografie: Gouda Media Groep B.V. Druk: Wegener NieuwsDruk Gelderland Verspreiding: DistriQ Amsterdam Redactie-adres: Crabethstraat 38 D 2801 AN Gouda T (0182) 322456 E redactie@ziekenhuiskrant.nl Advertentieverkoop: Gouda Media Groep B.V. T (0182) 322 451 E info@ziekenhuiskrant.nl Mw. Anneke de Pater Alhoewel deze krant met de grootst mogelijke zorg is samengesteld, kan geen van betrokken partijen aansprakelijk worden gesteld voor eventueel voorkomende fouten.

Verrijdbare CT-scanner redt levens
De overlevingskans van ongevalspatiënten die met zwaar hoofdletsel in het ziekenhuis aankomen, neemt bij het gebruik van een beweegbare CT-scanner met ruim eenvijfde toe. Sinds de introductie van zulke apparatuur op de Trauma Unit van het Academisch Medisch Centrum in Amsterdam stellen artsen gemiddeld een half uur sneller hun diagnose. De sterfte onder neurotraumapatiënten daalde met 23 procent. Dit blijkt uit studies van onderzoeker Ping Fung Kon Jin, die vorige week op dit onderwerp promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam.

NVZ optimistisch over veiligheid EPD

In januari 2004 installeerde het AMC als eerste ziekenhuis ter wereld een verrijdbare CT-scanner op de traumakamer. Patiënten die na een ernstig ongeval op de Spoedeisende Hulp terechtkomen, kunnen hierdoor in één en dezelfde ruimte alle benodigde medische onderzoeken en acuut levensreddende behandelingen krijgen. Tillen en transporteren, met alle risico’s van dien, werd hierdoor overbodig. De verwachting was bovendien dat de tijdsduur van de opvang tot behandeling aanzienlijk verkort kon worden. Gemiddeld is nu een half uur sneller bekend hoe de patiënt er aan toe is, laat het onderzoek van Fung Kon Jin zien.

Het is belangrijk om een evenwicht te vinden tussen optimale veiligheid en een werkbare situatie bij het gebruik van patiëntgegevens.

Ruwaard van Puttenziekenhuis sluit IC
Door gebrek aan gespecialiseerde IC-artsen en verpleegkundig personeel is de Intensive Care van het Ruwaard van Puttenziekenhuis in Spijkenisse na een toetsing door de Inspectie voor de Gezondheidszorg sinds 18 november gesloten.

De invoering van het landelijk Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) zal de informatiebeveiliging in ziekenhuizen fors verbeteren. Dit stelt de NVZ vereniging van ziekenhuizen (NVZ) in reactie op het rapport ‘informatiebeveiliging in ziekenhuizen voldoet niet aan de norm’ dat de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) en het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) vorige week openbaar hebben gemaakt.

zorgverleners identificatie (UZI) pas met een inlogcode waarmee zij een beperkte set van voor hun relevante gegevens kunnen inzien van patiënten waarmee zij een behandelrelatie hebben.

Werkbare situatie
De IGZ en het CBP hebben in het voorjaar van 2007 in twintig ziekenhuizen onderzocht in hoeverre zij voldoen aan de NEN7510 norm. Dit is de norm voor de mate van informatiebeveiliging in de zorg. Ziekenhuizen vinden niet dat zij nu volledig aan de NEN 7510 kunnen voldoen. Zij willen vooral een evenwicht vinden tussen optimale veiligheid en een werkbare situatie bij het gebruik van patiëntgegevens. Ook spelen de kosten rond informatiebeveiliging een rol. Ziekenhuizen moeten bij de besteding van hun budget steeds prioriteiten stellen. Absolute veiligheid van patiëntgegevens is praktisch en qua kosten niet realiseerbaar en vanwege de aard van de werkzaamheden in ziekenhuizen ook niet wenselijk. Medisch personeel moet in acute situaties snel kunnen blijven handelen.

Lezersservice
Algemene servicevragen: maandag tot en met vrijdag van 9.00-16.00 uur; telefoon (0182) 322 456 of mail naar: info@ziekenhuiskrant.nl Abonnementen adres: Crabethstraat 38-D 2801 AN Gouda Tel: (0182) 322 456 info@ziekenhuiskrant.nl Prijzen: per half jaar 42,40 euro per jaar 74,20 euro Redactie/tips: Tips voor de redactie, een redactionele tekst of een persbericht kunt u mailen naar redactie@ziekenhuiskrant.nl De redactie houdt zich het recht voor om artikelen niet te plaatsen of in te korten. Verspreiding: De krant wordt tweewekelijks beschikbaar gesteld in het personeelrestaurant van alle ziekenhuizen in Nederland. Daarnaast wordt de krant toegestuurd aan alle afdelingshoofden. Ook wordt hij aan leveranciers en betrokkenen verzonden. De oplage bedraagt 25.000 exemplaren. Webkrant: De webkrant is op de avond vóór het verschijnen van de papieren krant beschikbaar op www.ziekenhuiskrant.nl In de webkrant worden enkele pagina’s dagelijks ververst. Komende verschijningsdata 2008: Tweewekelijks. Klik op: www.ziekenhuiskrant.nl/verschijning Bezorging: Bezorgklachten kunt u mailen naar info@ziekenhuiskrant.nl of bel (0182) 322456

Het gaat om de afdeling voor mensen die langer dan 24 uren zorg nodig hebben. Er wordt alleen nog acute zorg geleverd aan patiënten die er enkele uren verblijven. Langdurige patiënten worden doorverwezen naar ziekenhuizen in de regio. Voor kleinere ziekenhuizen is het moeilijk om op alle vakgebieden specialisten in huis te hebben. Het gaat daarbij vooral om de intensivisten. Via regionale samenwerking hoopt het Ruwaard van Puttenziekenhuis wel voldoende van dit soort deskundigen in huis te halen. Dat kan door uitwisseling van personeel tussen ziekenhuizen. Vervolgens is het ziekenhuisbestuur actief aan de slag gegaan om de randvoorwaarden binnen het ziekenhuis te regelen, waardoor de IC-zorg op niveau een alsnog vertrouwd in het Ruwaard van Putten Ziekenhuis geleverd kan worden. Met de Inspectie heeft men afgesproken dat dit binnen enkele maanden geregeld wordt.

Hoewel de NVZ het met de onderzoekers eens is dat ziekenhuizen hun informatiebeveiliging nog verder moeten verbeteren, is zij ervan overtuigd dat ziekenhuizen de veiligheid van patiëntgegevens voor de introductie van het landelijk EPD kunnen garanderen. De NVZ acht dit haalbaar omdat zij een bewustwordingscampagne rond informatiebeveiliging in ziekenhuizen inzet. Daarnaast heeft zij een startset met normen rond informatiebeveiliging opgesteld waar ziekenhuizen aan moeten voldoen om aansluiting op het landelijk schakelpunt vanwege het EPD mogelijk te maken. Daarnaast hebben zorgverleners bij invoering van het landelijk EPD een unieke

Extra aandacht voor kinderen met diabetes

Cholesterolverlagende Crestor zou diabetes-II veroorzaken
Uit een Amerikaanse studie naar de werkzaamheid van het cholesterolverlagende medicijn Crestor zou blijken dat het middel bij een aanzienlijk deel van de gebruikers als bijwerking heeft het veroorzaken van diabetes type-II. Dit stellen Nederlandse geneesmiddelenexperts.

Ook in de Verenigde Staten blijkt de kritiek op dit medicijn van fabrikant AstraZeneca te groeien. Crestor voorkomt de remming van het slechte cholesterol dat vaatgebreken als harten herseninfarcten veroorzaakt. Maar volgens experts staat tegenover ieder door Crestor uitgespaard vaataccident het onstaan van 3/4 diabeet. AstraZeneca houdt staande dat Crestor veilig is en effectief op cardiovasculair gebied.

Wereld Diabetes Dag, op 14 november, heeft op veel plaatsen en op allerlei manieren aandacht gekregen. Voor het Gemini Ziekenhuis in Den Helder vormde deze dag aanleiding om kinderen met diabetes in het zonnetje te zetten. Elk jaar rond deze datum organiseert het kinderdiabetesteam van het Gemini Ziekenhuis een leuke middag. De kinderen kregen, samen met hun broertjes, zusjes en ouders, een geheel verzorgde middag aangeboden. Het jaarlijkse uitstapje, dat dit keer naar dansschool Bodylanguage ging, was een groot succes.

Actueel

3

Nummer 20 26 november 2008

Ziekenhuizen hebben seksuologen nodig

Groei NKI-AVL noodzakelijk
Om voor de toekomst kanker tot een beheersbaar probleem te maken wil het Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis in Amsterdam meer onderzoek kunnen doen en meer patiënten kunnen behandelen. Om die reden moet het NKIAVL groeien. Dit stelden Wim Kok en prof. dr. Anton Berns, respectievelijk voorzitter van de Raad van Toezicht en Raad van Bestuur van het NKI-AVL tijdens de Week van de Kanker in hun toespraak die zij op maandag 17 november hielden naar aanleiding van het 95-jarig bestaan van het kankerinstituut.

Door stijging van het aantal nieuwe patiënten met kanker als gevolg van de vergrijzing en de verbeterde overleving zal naar verwachting het aantal mensen met kanker in de komende zeven jaar bijna verdubbelen tot 700.000 in

2015. In de afgelopen 95 jaar heeft NKI-AVL belangrijke bijdragen geleverd aan het inzicht in en verbetering van de behandeling van kanker. Het kankerprobleem beheersbaar maken vereist extra investeringen in toponderzoek en vertaling van dat onderzoek naar nieuwe behandelingen. Daarnaast is het noodzakelijk om de ziekenhuiscapaciteit te vergroten om meer patiënten te kunnen behandelen en om adequate nazorg te kunnen leveren aan het toenemend aantal survivors. Daarvoor is groei noodzakelijk. Behalve meer artsen en verpleegkundigen, zal ook het ziekenhuis moeten worden uitgebreid. De reeds gestarte bouw van een zesde operatiekamer is een eerste aanzet. Het NKI-AVL streeft er naar per jaar een groei van tussen de vijf en tien procent aan nieuwe patiënten te accommoderen.

Volgens promovendus Henk Elzevier zou ieder ziekenhuis een erkend specialisme seksuologie moeten hebben.

Toegankelijkheid gezondheidszorg scoort hoog, communicatie blijft achter
Nederlanders met een bovengemiddelde zorgconsumptie zijn méér tevreden over de nationale gezondheidszorg dan patiënten in andere landen. Maar op het gebied van communicatie scoort de Nederlandse gezondheidszorg relatief slecht. Dit blijkt uit een groot internationaal vergelijkend onderzoek, waaraan de afdeling IQ healthcare van het UMC St Radboud heeft meegewerkt. De resultaten van deze International Health Policy Survey 2008 werden in Washington DC gepresenteerd aan een select gezelschap van ministers, parlementariërs en beleidsmedewerkers uit de deelnemende landen.

Seksuele problemen komen vaak voor bij vrouwen met urologische klachten, zoals incontinentie of blaasontsteking. Bijna een kwart van de patiënten met bekkenbodem-klachten is voorheen bovendien seksueel misbruikt. Artsen hebben veel te weinig aandacht voor die problemen, concludeert uroloog en seksuoloog Henk Elzevier van het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) in zijn proefschrift. Elzevier verdedigde op 12 november in Leiden zijn proefschrift.

Veel vrouwen met urologische klachten hebben seksuele problemen of zijn in het verleden seksueel misbruikt. Artsen vragen daar echter nauwelijks naar, ervaart uroloog en seksuoloog Henk Elzevier. Angst en schroom spelen bij artsen een grote rol volgens Elzevier: “Urologen zijn niet gespecialiseerd in vrouwelijke seksualiteit en hebben weinig tijd tijdens hun consult. Ik vind dat ze het wel zelf ter sprake moeten brengen, maar dat ze vervolgens moeten kunnen doorverwijzen naar een specialist in hun omgeving.”

moeten zijn waarbij patiënten terecht kunnen na bijvoorbeeld een operatieve verwijdering van een borst of prostaat. Het ter sprake komen van seksualiteit is nu nog te toevallig.” En dat terwijl een kwart van de vrouwen die bij de uroloog komen waarschijnlijk seksuele klachten heeft, zo blijkt uit Elzevier’s promotieonderzoek. Hij onderzocht 326 patiënten die de polikliniek Urologie van het LUMC bezochten met klachten als een terugkerende blaasontsteking of incontinentie. Ruim twee van de vijf seksueel actieve vrouwen scoorde zeer laag op een vragenlijst met onderwerpen als seksueel verlangen, opwinding, bevrediging en pijn bij het vrijen. Zij waren bovendien minder tevreden over hun seksleven dan de anderen. Dat laatste is belangrijk, aangezien een lage vragenlijstscore niet per se ontevredenheid betekent.

rijk, Nederland, Nieuw-Zeeland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. Dit jaar is onderzocht hoe personen met een relatief slechte gezondheid en een meer dan gemiddelde zorgconsumptie hun nationale gezondheidszorg ervaren.

Veiligheid
De afdeling IQ healthcare van het UMC St Radboud heeft het Nederlandse deel van het onderzoek uitgevoerd. De resultaten laten zien dat Nederland op het gebied van tevredenheid over en betaalbaarheid van de zorg beter, soms zelfs veel beter, scoort dan de andere landen. Dat geldt ook voor de toegankelijkheid en veiligheid van de zorg. Maar de prestaties van Nederland op het gebied van communicatie tussen patiënt en hulpverleners en tussen de hulpverleners onderling blijven achter. Ook de ervaringen met de informatievoorziening en de zorgcoördinatie zijn in Nederland slechter dan in de andere landen.

Lichamelijk onderzoek
Van de 185 patiënten met bekkenbodemklachten die Elzevier onderzocht was 23 procent seksueel misbruikt in het verleden. “Hoe meer verschillende klachten, hoe groter de kans op misbruik in het verleden. Artsen moeten ook dat dus echt bespreken voordat ze lichamelijk onderzoek gaan doen.” Seksuele problemen bij mannen krijgen volgens Elzevier wél voldoende aandacht van urologen: “De mannelijke seksualiteit is van oorsprong een onderdeel van de urologische praktijk. De vrouwelijke niet.”

In een jaarlijks terugkerend vergelijkend onderzoek naar het functioneren van de gezondheidszorg op internationaal niveau legt het Amerikaanse Commonwealth Fund de prestaties van de gezondheidszorg in acht landen tegen elkaar. Het gaat om de gezondheidszorg in Australië, Canada, Duitsland, Frank-

Te toevallig
Hij pleit voor een erkend specialisme seksuologie dat is toegespitst op de problematiek in het ziekenhuis. Het probleem is namelijk veel breder dan de urologische praktijk, meent hij: “In ziekenhuizen zijn seksuele problemen geen belangrijk item, terwijl dat wel zou moeten. Er zouden gespecialiseerde seksuologen

Aanpak hepatitis in Nederland loopt achter
Nederland loopt achter in het voorkómen van hepatitis als gevolg van virusinfecties, zoals Hepatitis B en C. Ook de opsporing van hepatitis kan beter. Op donderdag 13 en vrijdag 14 november kwamen kopstukken uit de wereld bijeen in Rotterdam om te praten over de Nederlandse situatie. Volgens deskundigen moet er vooral meer aandacht komen voor vaccinatie tegen Hepatitis B en moet de opsporing van hepatitis aanzienlijk worden verbeterd. De bedoeling is het aantal patiënten met hepatitis drastisch te verlagen.

dragers van het hepatitis B virus, namelijk van 31.000 in 1999 naar 64.000 in 2007. Dit heeft te maken met immigratie van nieuwkomers uit Oost- en Zuid-Europese landen waar hepatitis B nog veel voorkomt.

Leverfalen
Als chronische hepatitis B niet afdoende wordt behandeld, zal vijftien tot veertig procent van de patiënten leverontsteking krijgen, met mogelijk leverfalen of leverkanker tot gevolg. Vroege opsporing, behandeling en preventie kunnen dit aantal met tachtig procent verminderen. De Wereld gezondheidsorganisatie (WHO) adviseert dat, naast een risicogroepenbeleid, hepatitis B vaccinatie zou moeten worden opgenomen in het vaccinatieprogramma van alle zuigelingen en/of jong volwassenen. In de gehele WHO regio Europa hebben 44 van de 53 landen vaccinatie tegen hepatitis B opgenomen in het nationale vaccinatieprogramma. Nederland heeft die hepatitis B vaccinatie niet opgenomen in het vaccinatieprogramma.
Volgens onderzoek is de communicatie tussen hulpverleners en patiënt in ons land voor verbetering vatbaar.

NVZ roept IGZ op rapporten te matigen
De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) moet vooral doorgaan met het scherp houden van ziekenhuizen en de daar werkzame professionals, maar moet zich niet laten leiden door profileringsdrift. De NVZ vereniging van ziekenhuizen (NVZ) en de Orde van Medisch Specialisten (Orde) roepen de IGZ op het aantal en de toon van haar rapporten te matigen.

Vooral hepatitis B en C zijn in Nederland nog steeds veel voorkomende ziektes die beter voorkómen en opgespoord moeten en kunnen worden. Zo tonen onderzoeken aan dat in de komende tien jaar ruim 2.000 mensen in Nederland zullen overlijden als gevolg van chronische hepatitis B. Dat is veel meer dan de sterfte aan AIDS, waaraan naar verwachting 85 patiënten per jaar zullen overlijden. Verder heeft in de afgelopen tien jaar een verdubbeling plaatsgevonden van het aantal chronische

De teneur van de rapporten dat ziekenhuizen hun zaken matig op orde hebben en op

de kortst mogelijke termijn verbeterplannen moeten opstellen, werkt averechts: het demotiveert de werkenden in ziekenhuizen om door te gaan met alle kwaliteits-verbeteringen. Het werkt evenmin motiverend in de richting van mensen die overwegen te kiezen voor een carrière in de zorg. Bovendien valt er op de kwaliteit van die rapporten nogal wat af te dingen, stellen Orde en NVZ. Beide organisaties zullen hun oproep op korte termijn met de inspectie bespreken.

Nummer 20 26 november 2008

4

Advertentie

94% is tevreden!
Yakult biedt een lange historie aan gezondheidservaring en wetenschap in 65 ml zuiveldrank vol actieve Lactobacillus casei Shirota bacteriën. Een makkelijke, snelle en lekkere gezondheidsoplossing waar veel mensen baat bij hebben. Uit het Yakult Drinktest onderzoek* blijkt dat 94% van de deelnemers tevreden is over Yakult.

Darmgezondheid
Gezonde darmen en darm ora zijn de sleutel voor een goede gezondheid.Voor de spijsvertering, stoelgang en voor het immuunsysteem. Gezonde darmen bevatten veel lactobacillen. Al in 1935 ontwikkelde de Japanse wetenschapper Dr. Minoru Shirota het product Yakult. Zo konden zijn patiënten op een makkelijke en snelle manier het aantal lactobacillen in hun darmen aanvullen, met succes!

www.yakult.nl/science
Exclusief voor gezondheidsprofessionals, wetenschappers en medici. Door in te loggen, krijgt u toegang tot wetenschappelijke informatie over probiotica, gezondheid en onderzoek. Bellen kan naar 020-3472100 of mail naar science@yakult.nl.

IMMUUNSYSTEEM

SPIJSVERTERING

STOELGANG

Klein esje. Groot effect.
* 379 deelnemers april ’07 – juli ’08. Nieuwe aanmeldingen mogelijk. www.yakult.nl/science

Voeding

5

Nummer 20 26 november 2008

Voeding zuigelingen en darmgezondheid

WKZ maakt eten gezelliger en veiliger
Het Wilhelmina Kinderziekenhuis (WKZ) in Utrecht organiseerde half november een speciale themaweek voor kinderen, ouders en medewerkers over voeding op de afdeling. Aanleiding was een eerder gehouden kindersymposium ‘Dokter, dit vind ik!’ in het UMC Utrecht, locatie WKZ. Voor dit symposium werd aan kinderen hun mening gevraagd over een aantal onderwerpen die in het ziekenhuis verbeterd konden worden. Op de vijfde plaats van de Verbetermeter stond: ‘ lekkerder warm eten’.

servetten in gebruik genomen.

Rol verpleging
Ook de rol van de verpleging is niet vergeten. Op elke kinderafdeling let een verpleegkundige extra op de voeding zodat de aandacht voor voeding blijft. Zij worden ondersteund bij het verder verbeteren van de voedingsverstrekking op de afdeling. Hiervoor ontwikkelde de projectgroep de handige verzamelbox Beter Eten met praktische materialen om als verpleging ideeën op te doen en zelf mee aan de slag te gaan. De verzamelbox bevat onder andere de WKZ Voedingsweetjes, de gouden ambiancetips en de deurhanger ´Niet storen SVP. Ik wil rustig eten´.

De mening van de kinderen is serieus genomen en het project Beter Eten werd gestart. De multidisciplinaire projectgroep had vertegenwoordigers uit de Pedagogische Zorg, de verpleging, Diëtetiek en de Voedingsdienst. Bekeken werd hoe zowel het eten als de ambiance tijdens de maaltijd aantrekkelijker gemaakt kon worden.
Baby's die borstvoeding krijgen, ontwikkelen een gezonde darmflora.

Themaweek
Om voeding op een feestelijke manier onder de aandacht te brengen van de jonge patiënten met hun ouders en de verpleging, werden allerlei gezellige activiteiten georganiseerd in de themaweek. Zo was er een uitgebreid pyamaontbijt, is het vernieuwde menu gepresenteerd, kwam de kok langs met een ijscowagen, konden de kinderen tijdens de smaaktesten producten ruiken, proeven, voelen en bekijken én konden de kinderen een kijkje nemen achter de schermen in de keuken.

Jeugdmenu
Diverse acties zijn daarna ingezet om de voedingsverstrekking voor kinderen te verbeteren. Zo is het aparte jeugdmenu voor de kinderen aangepast, is de verrassingsbox geintroduceerd, is een brochure over voedselveiligheid verspreid, zijn ambiancetips opgesteld en werden speciaal ontworpen placemats en

Uit steeds meer wetenschappelijk onderzoek blijkt dat voeding in de eerste levensfasen effect kan hebben op de gezondheid van mensen in hun verdere leven. Zo speelt borstvoeding een essentiële rol bij de ontwikkeling van een gezonde darmflora en het immuunsysteem, de hersenontwikkeling en de ontwikkeling van metabole processen in het eerste levensjaar. Maar ook voor de ontwikkeling van peuters speelt voeding een belangrijke rol.

Bij de geboorte is een baby nog steriel. Het heeft geen bacteriën. Na twee weken ontstaat een vrij stabiel patroon van bacteriën dat kenmerkend is voor de persoon. Het ontstaan van een gezonde darmflora is essentieel voor de ontwikkeling van het immuunsysteem. Borstvoeding speelt een cruciale rol bij de ontwikkeling van een gezonde darmflora. Bij de introductie van vaste voeding bij borstgevoede kinderen bevolken nieuwe bacteriestammen de darm waardoor het ecosysteem in de darm verandert. Bij flesgevoede zuigelingen gebeurt dit nauwelijks. Er wordt veel onderzoek gedaan naar het beïnvloeden van de samenstelling van de darmflora door voedingsinterventies bij zuigelingen en peuters. Pre- en probiotica staan hierbij het meest in

de belangstelling. Probiotica zijn levende, gezondheidsbevorderende bacteriën. Prebiotica, niet-verteerbare oligosachariden, zijn de voeding voor de probiotica. Klinische studies hebben laten zien dat het toevoegen van prebiotica aan flesvoeding een positief effect heeft op de ontwikkeling van de darmflora in de richting van die van het borstgevoede kind. Het toevoegen van specifieke probiotische stammen blijkt gunstige effecten te vertonen bij darminfectie en diarree door antibioticagebruik. Of veelbelovend te zijn bij bijvoorbeeld de preventie van voedselallergie en atopisch eczeem. Het metabolisme van zuigelingen en peuters is heel anders dan dat van volwassenen. Kinderen van nul tot drie jaar hebben daardoor onder meer een andere nutriëntenbehoefte dan oudere mensen. Wetenschappelijk onderzoek geeft steeds meer inzicht in de voedingsbehoeften van jonge kinderen en de lange termijn effecten van een gezonde voeding op de gezondheid van het kind. Bij het kiezen voor een gezonde leefstijl en voeding zou voedingssuppletie door middel van pre- of probiotica wel eens een belangrijke rol kunnen gaan spelen. Of de combinatie van beide, de zogenaamde synbiotica.

Kinderen in het WKZ vroegen om 'lekkerder warm eten'.

Zoethout niet altijd vermeld als ingrediënt
manier waarop het kind aan de borst zuigt en door de tijdsduur per keer van borstvoeding. Baby’s moeten drie keer harder aan een borst zuigen, dan aan een flesje. Mocht deze theorie op waarheid berusten dan zou de industrie de flesjes mogelijk kunnen aanpassen zodat kinderen die (snel) flesvoeding krijgen hetzelfde voordeel hebben als kinderen die borstvoeding krijgen.
Producenten melden niet altijd dat hun voedingsmiddelen zoethout bevatten terwijl dat wel verplicht is. Dat blijkt uit een onderzoek van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA).

Sterkere longen door borstvoeding
Als baby’s ten minste vier maanden borstvoeding hebben gekregen, ontwikkelen ze sterkere longen dan kinderen die (snel) flesvoeding krijgen.

Dat blijkt uit een onderzoek dat de BBC publiceerde. Het voordeel dat de kinderen hebben van borstvoeding, is te meten tot hun tiende levensjaar. De onderzoekers stellen dat de sterkere longen worden ontwikkeld door de

Ziekenhuizen verbeteren bereiding van voeding voor zuigelingen
De richtlijnen van de werkgroep Infectiepreventie worden steeds beter nageleefd bij de bereiding van zuigelingenvoeding in ziekenhuizen. Hierdoor worden de voedselveiligheidsrisico’s voor zuigelingen verminderd.

Dit onderzoek wees uit dat in een derde van de onderzochte levensmiddelen zoethout zit, maar dat dit niet op het etiket staat. Zoethout, de wortelstok van de zoethoutstruik (Glycyrrhiza glabra), is een ingrediënt van levensmiddelen als drop, hoestsiroop en (kruiden)thee. De zoetstof in zoethout is glycyrrhizinezuur. Dit is dertig tot vijftig keer sterker in zoetkracht dan suiker.

Hoge bloeddruk
Mensen met hoge bloeddruk of die hiervoor

aanleg hebben, zouden de dagelijkse consumptie van levensmiddelen met zoethout moeten beperken of vermijden vanwege de in zoethout aanwezige stof glycyrrhizinezuur. Dit geldt ook voor mensen met of aanleg voor vochtophoping. Consumptie van te veel glycyrrhizinezuur kan namelijk tot gevolg hebben dat de bloeddruk stijgt en er zich vocht ophoopt in het lichaam (oedeemvorming). Voor zoethoutbevattende levensmiddelen geldt de verplichting dat hiervan melding wordt gemaakt op het etiket. Van de bemonsterde en geanalyseerde levensmiddelen voldoet een derde hier niet aan. Dit blijkt uit onderzoek van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). De betreffende bedrijven hebben een waarschuwing gekregen.

Uit onderzoek van de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) blijkt echter dat sommige ziekenhuizen de temperatuursbeheersing bij de opslag van zuigelingenvoeding nog onvoldoende onder controle hebben. Bij het onderzoek vergeleek de VWA de onderzoeksresultaten uit 2006 met 2007. Het VWA-onderzoek maakt onderdeel uit van een integrale aanpak

van rijksinspecties voor ziekenhuizen dat vanaf 2006 van start is gegaan. Onder regie van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) maken de rijksinspecties duidelijk op welke manier ze de activiteiten onderling afstemmen. De VWA heeft gekeken naar de hygiëne in de centrale keukens en de afdelingskeukens. De VWA heeft samen met de IGZ de resultaten van het onderzoek onder de aandacht gebracht van de raden van bestuur van de ziekenhuizen. In het voorjaar 2009 inspecteert de VWA opnieuw de centrale keukens van de ziekenhuizen en de afdelingskeukens waar zuigelingenvoeding wordt klaargemaakt.

Brochure ‘Gezonde leefstijl & voeding, een andere kijk op gezond gewicht’
Nieuw verschenen
€ 9,90 incl. verzend- en administratiekosten Bestellen door het bedrag over te maken op rekening 10.73.30.253 bij de Rabobank te Gouda t.n.v. de Gouda Media Groep, onder vermelding van uw adres. Bestellen in combinatie met de brochure ‘Gezonde Leefstijl & Voeding, in relatie tot kanker’ kan voor een totaal bedrag van € 14,90.

Nummer 20 26 november 2008

6

Advertentie

Werken in de ZORG

Zoek een baan die bij je past!

Care2Care: altijd op zoek naar nieuw personeel voor zorg en welzijn Onderzoek wijst uit dat de vraag naar personeel in zorg en welzijn de komende jaren blijft toenemen. Dit komt onder andere door de vergrijzing: steeds meer mensen doen een beroep op zorg en welzijn terwijl de beroepsbevolking krimpt. Care2Care is hét bemiddelingsbureau voor banen in zorg en welzijn in een groot gedeelte van ZuidHolland. Via de website www.care2care.nl kunt u het actuele aanbod aan vacatures bij een groot aantal instellingen in deze regio bekijken en direct reageren. U vindt er een groot aanbod van veel verschillende functies. De vraag naar begeleiders, verzorgenden en verplegenden is groot, maar er zijn ook vacatures voor pedagogisch medewerkers, EVVers, teamleiders, etc. Ondersteunend personeel dat in zorg of welzijn wil werken, kan ook terecht bij Care2Care. Care2Care biedt gediplomeerde kandidaten met hart voor zorg of welzijn dé weg naar een baan die bij hen past!

Hèt uitzend- en detacheringbureau voor de zorg.

Hét uitzendbureau voor zorg en welzijn.
PlusZend biedt jou: Zinvol, gezellig en verantwoordelijk werk op de dagen die jij wilt.

Er is een ruime keus aan functies.
Denk ook aan: Praktijkervaring opdoen tijdens je studie in de zorg en/of welzijn sector.

Kortom een baan die bij jou past!
www.pluszend.nl Capelle aan den IJssel: 010-4507266 Gouda: 0182-547015 Woerden: 0348-499053 Zoetermeer: 079-3310437

Dudokplein 214 3315 KH Dordrecht 078 6309292 www.continuecare.nl

Nieuwbouw & renovatie

7

Nummer 20 26 november 2008

Nieuwbouw en Renovatie
V E R S C H I J N T G R AT I S T W E E W E K E L I J K S O P W O E N S D A G I N A L L E Z I E K E N H U I Z E N I N N E D E R L A N D E N O P I N T E R N E T

09
HagaZiekenhuis

11
Nieuwbouw JBZ

15
‘Healing environment’

Het HagaZiekenhuis bouwt aan een gezonde toekomst
(zie ook pagina 9) www.hagaziekenhuisbouwt.nl

Nummer 20 26 november 2008

8

Nieuwbouw en Renovatie

ISS Hospital Services en Hospital Logistics als ideale partners
Eric Dewaet is Algemeen Directeur van Hospital Logistics. Zij zijn gevestigd in België en in Nederland. Hun dienstverlening betreft het verzorgen van de uitbesteding van het centrale magazijn van ziekenhuizen en zorginstellingen, alsmede de distributie vanuit hun magazijn naar de instellingen tot op de afdeling. Het ziekenhuis reduceert daarmee allereerst vele dure vierkante meters. Daarnaast neemt het bezoek van de vrachtwagens van vele leveranciers per dag terug tot slechts 1. En tenslotte beschikt Hospital Logistics over hoogwaardige kwaliteitssystemen waardoor de bevoorrading van afdelingen veel beter kan worden uitgevoerd. Een combinatie van kostenbesparing en kwaliteitsverbetering biedt ziekenhuizen veel toegevoegde waarde. ISS Hospital Services is er altijd op gericht om het facilitaire proces van haar klanten te ondersteunen en te helpen optimaliseren. Voor de interne distributie van goederen naar afdelingen kan zij veel toegevoegde waarde bieden: zij werkt vanuit een gestandaardiseerde aanpak waardoor ziekenhuizen zich meer op hun kerntaken kunnen concentreren. Voor ISS Hospital Services is Hospital Logistics de ideale partner om dit samen mee te realiseren. Samen zorgen zij ervoor dat zowel binnen het ziekenhuis als daarbuiten de totale bevoorrading van afdelingen goed op orde is.

schaalvoordelen zijn gerealiseerd. Ook heeft men in Nederland uitgebreid, met faciliteiten in Capelle aan den IJssel en in Emmen. Daar zijn alle voorzieningen ingericht en beschikbaar voor klanten. Nieuwe klanten kunnen daar van profiteren. Doel van Hospital Logistics is om in Nederland en België sterk uit te breiden: omdat allerlei ziekenhuizen onder financiële druk staan kan zij hen daarin een goede dienst bewijzen.

De ideale aanpak
Om optimaal gebruik te maken van de dienstverlening van Hospital Logistics moet

Jan Kreeft, Commercieel Directeur ISS Hospital Services

Eric Dewaet, Algemeen Directeur Hospital Logistics

een ziekenhuis onderkennen dat men een probleem heeft. “Er moet nood en druk zijn van binnenuit” is waarvandaan men graag start. Uitbesteden van elke vorm van dienstverlening leidt normaal gesproken tot interne weerstand en dat moet je dus alleen oppakken wanneer men intern de noodzaak voelt. Een deel van de druk is ook de kwaliteitscomponent. Naast de interne kwaliteitsdoelstellingen spelen daarbij ook steeds zwaardere externe eisen zoals worden opgelegd door de inspectie. Hospital Logistics is bij uitstek gericht op het verbeteren van de kwaliteit van de logistiek. Het hele logistieke proces vormt daarbij het uitgangspunt. Bijvoorbeeld werkt men voor steriele goederen op basis van hoge standaarden zoals de behandeling van de goederen in een cleanroom van het type D. De logistieke verwerking geschiedt op basis van het 3 lagen principe, de traceerbaarheid op lotnummer en men bewaakt de vervaldatum tot bij de interne klant.

Uitbesteden van het centrale magazijn
Voor ziekenhuizen is het van groot belang om de totale kosten in de hand te houden. Van steeds groter belang wordt daarbij de benodigde vierkante meters: die zijn in de meeste ziekenhuizen erg schaars. Het magazijn heeft een gemiddelde grootte van 1.5 m2 per bed. Voor een ziekenhuis van 500 bedden is het magazijn circa 800m2. Als je deze kunt uitbesteden komt er enorm veel ruimte beschikbaar die voor de primaire zorg kan worden ingezet. Ook de bereikbaarheid en de parkeermogelijkheden van ziekenhuizen zijn van belang. Met een eigen magazijn komen gemiddeld 10 tot 20 vrachtwagens het terrein op waarvoor voorzieningen moeten worden getroffen. Soms staan de vrachtwagens in de weg; soms is er een apart terrein dat ook voor parkeren zou kunnen worden bestemd. En tenslotte is het verrichten van logistieke werkzaamheden voor ziekenhuizen geen kernactiviteit: het kan efficiënter en met meer garantie op kwaliteit (zoals tracking en tracing, ISO-gecertificeerd werken etc.). Om die redenen overwegen ziekenhuizen om het centrale magazijn uit te besteden en Hospital Logistics heeft bewezen dat zij daarin prima presteren.

Levering van de goederen vindt plaats in verzegelde rondcontainers

Met slechts één vrachtwagen wordt alles in één keer afgeleverd

Om de voordelen van de uitbesteding in kaart te brengen wordt vervolgens het model van de Total Cost of Ownership gehanteerd. De aspecten die in kaart worden gebracht zijn de vierkante meters, de personele inzet, de efficiency, de impact van de verschillende goederenstromen, procesbeheersing, etc. Vanuit dat perspectief is vrijwel altijd sprake van mogelijkheden tot besparingen en toch aanmerkelijke kwaliteitsverbetering. Gedurende de aanpak wordt gewerkt in partnerschap:
Het opzetten van een Regionaal Logistiek Centrum biedt veel voordelen ISS Hospital Services is betrokken bij goederenlogistiek en patiëntenlogistiek

volledige transparantie, geen verborgen agenda’s en open en eerlijk zaken doen. Wanneer besloten wordt tot uitbesteding wordt een zorgvuldig pad bepaald voor de betrokken medewerkers. Normaal gesproken is er een arbeidsgarantie of kiest men voor interne doorstroming van het personeel. De ervaring leert dat betrokkenen daar prima op reageren. Bij de implementatie van de uitbesteding wordt vaak gekozen voor een korte periode van dubbele voorziening: als alles functioneert wordt pas het centrale magazijn volledig ontmanteld. De nieuwe situatie kan extra worden verbeterd wanneer ISS Hospital Services medewerkers de interne distributie van de goederen voor haar rekening nemen. Zij komen toch al op de afdelingen, ze kennen het ziekenhuis en zijn een vertrouwd gezicht. Het hele distributieproces is dan optimaal in de ziekenhuisorganisatie ingepast. Dat dit tot vele verbeteringen leidt mag ook blijken uit de omvang. Niet zelden heeft een ziekenhuis meer dan 200 verschillende leveranciers, meer dan 1500 artikelen en een grote spreiding. Goed voorraadbeheer is daarom echt complex. Het betrekken van vakmensen daarbij is dan de manier om de controle en beheersing te verkrijgen.

Hospital Logistics is ontstaan in Leuven
In 1996 besloot het Universitair Ziekenhuis in Leuven om de gehele logistiek vanuit het ziekenhuis te gaan uitplaatsen. Er was veel te weinig ruimte meer binnen het ziekenhuis en de ruimte op de campus zelf was al veel te duur. Bovendien vond men het een goed idee om er een apart bedrijf voor op te richten waardoor een strenge klant-leverancier relatie ontstond. Dat leidde tot meer service en een betere kwaliteit. Het ziekenhuis bleef zelf de strategische inkoop doen (het bepalen wat er ingekocht moet worden en voor welke prijs is echt een taak van het ziekenhuis zelf ). Maar de operationele inkoop (bestellen van de goederen), het voorraadbeheer (zowel centraal als op afdelingen van het ziekenhuis) als ook de facturatie en administratieve afhandeling werd toen al bij Hospital Logistics ondergebracht. Naast het gemak voor de klant ontvangt zij nu ook allerlei rapportages zoals het historisch verbruik, leverbetrouwbaarheid van leveranciers, betalingsgedrag, etc. Voor het ziekenhuis biedt dat veel toegevoegde waarde. Inmiddels zijn er in België meerdere ziekenhuizen klant geworden waardoor

Nieuwbouw & renovatie

9

Nummer 20 26 november 2008

HagaZiekenhuis: zorg met een menselijke maat

AM en GHZ sluiten intentieovereenkomst
AM en het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda hebben een intentieovereenkomst gesloten om de haalbaarheid te onderzoeken van uitbreiding op de Bleulandlocatie met nieuwbouw voor commerciële en zorggerelateerde doelen. Directievoorzitter Peter Noordanus van AM en bestuursvoorzitter Dirk Jan Verbeek van het Groene Hart Ziekenhuis ondertekenden hiervoor op 11 november de overeenkomst.

den is namelijk dringend gewenst en zal bijdragen aan een nog betere zorgverlening aan onze patiënten”, aldus bestuursvoorzitter Dirk Jan Verbeek van het ziekenhuis.

Toekomstgericht
Dirk Jan Verbeek: “Het is belangrijk aan te blijven sluiten bij de wensen en verwachtingen van onze patiënten en bezoekers. De realisatie van bijvoorbeeld zelfstandige behandelcentra op ons ziekenhuisterrein waar wij patiënten voor specifieke zorg kunnen doorverwijzen, sluit hier goed op aan.” Peter Noordanus: “Maar ook de realisatie van een modern restaurant voor patiënten, hun bezoek, personeel én omwonenden maken van het Groene Hart Ziekenhuis een gastvrij ziekenhuis. Een ziekenhuis dat inspeelt op de kansen die de veranderende wetgeving en de commercialsering van de zorg met zich meebrengt. De extra nieuwbouw maakt de ontwikkeling tot een sterk kernziekenhuis mogelijk. Wij zijn verheugd hier met onze kennis en ervaring aan bij te mogen dragen.”

Deze proefkamer heeft een frisse, huiselijke uitstraling.

Het HagaZiekenhuis staat aan de vooravond van een omvangrijke ver(nieuw)bouwing. Uitgangspunt is het creëren van een zorgzame omgeving waar patiënten en bezoekers zich op hun gemak voelen. En waar medewerkers graag werken. Met veel licht, warme kleuren en natuurlijke elementen. Maar het gaat om veel méér dan een vrolijke kleur op de muur, een extra groot raam en een logische bewegwijzering. Daarom kiest het HagaZiekenhuis als eerste ziekenhuis in de regio voor het Planetree concept. Een vernieuwend zorgconcept dat zich niet alleen vertaalt in de muren, maar juist ook in de mensen.

Het Planetree zorgconcept is een succesvol internationaal concept dat erop is gericht de best mogelijke zorg voor patiënten en medewerkers te verwezenlijken. De patiënt krijgt de zorg die je zelf ook zou willen ontvangen. Zorg die gebaseerd is op dat wat onze patiënten belangrijk vinden. Daarbij gaat het niet alleen om medische en verpleegkundige zorg, maar ook om het welzijn en welbevinden. Van de patiënt, maar ook van de medewerker. Dit komt onder meer tot uitdrukking in hartelijke bejegening, een prettige omgeving, lekker eten, aanvullende zorg en een actieve rol voor familie en vrienden.

De patiënt beslist
Zorg verlenen volgens Planetree betekent vooral luisteren naar patiënten, medewerkers en artsen met het doel daarmee concrete verbeteringen te realiseren. Feedback dus, onder andere door patiënten te vragen naar hun ervaringen met de geleverde zorg. De reacties van patiënten en de ervaringen van medewerkers dienen als basis om de zorg nog beter af te stemmen op de wensen van de patiënt. Zo bouwt het Hagaziekenhuis op dit moment twee proefkamers die door de patiënten en medewerkers uitgeprobeerd worden. Op basis van de ervaringen van de ‘proefbewoners’ wordt de verpleegkamer gekozen die het HagaZiekenhuis gaat bouwen. Zo slaapt de patiënt straks in de kamer die hij zelf heeft uitgekozen. Centraal in het Planetree zorgconcept staat een actieve en zelfstandige patiënt, die - zo veel als mogelijk is - de regie voert over zijn eigen genezingsproces. Dat begint al aan het begin. Zo kunnen patiënten niet alleen aan de balie terecht voor een afspraak, maar in de toekomst ook gebruik maken van internet. Naast een verkorting van wachttijden wil het HagaZiekenhuis patiënten actief informeren wanneer ze aan de beurt zijn en waardoor eventuele vertragingen komen. Dat willen mensen in een verlate trein toch ook weten? Er is een open dossiervorming zodat de patiënt zijn eigen dossier kan inzien en hier ook zelf

informatie aan kan toevoegen. De arts /behandelaar is een coach in de keuzeprocessen, maar de patiënt is de baas over zijn behandeling. De patiënt heeft makkelijk toegang tot volledige en actuele informatie over het herstelproces. Ook op andere vlakken komt er keuzevrijheid voor de patiënt. Zo is het mogelijk om te kiezen wanneer men wil eten, en wat men eet. Patiënten hoeven dus niet meer vandaag te beslissen waar ze overmorgen om twaalf uur ‘s middags waarschijnlijk zin in hebben. Het ideaal is à la carte dineren, met room service en de verzorging door een gastvrouw. Bezoektijden zijn vrij en patiënten slapen in een eigen kamer. Hierdoor slapen ze rustiger. Voor familie bestaat de mogelijkheid om op de kamer te blijven slapen. Zo worden zij partner in het zorgproces; mantelzorg houdt bij Planetree niet op bij de muren van een zorginstelling. Op deze manier wordt de zelfredzaamheid van de patiënt vergroot en ervaart deze een gevoel van veiligheid. Deze zorg past natuurlijk niet in een omgeving waarin alles wit, grijs en grauw is. Daarom krijgt het HagaZiekenhuis een warme, huiselijke en open sfeer, met mooie wereldkleuren. Van het lichtgeel van een maïsveld tot het diepblauw van een tropische zee. En een logische indeling met duidelijke bewegwijzering en veel licht en glas, zodat de patiënt en bezoeker zich goed kan oriënteren. In het nieuwe HagaZiekenhuis vinden mensen niet alleen makkelijk hun weg, maar voelen ze zich meteen thuis.
Merit Boersma, HagaZiekenhuis

AM Real Estate gaat, in nauwe samenwerking met het Groene Hart Ziekenhuis en de gemeente Gouda, onderzoeken of het financieel haalbaar is om naast de al geplande nieuwbouw op de Bleulandlocatie, nieuwbouw voor commerciële en zorggerelateerde functies te realiseren. In dit onderzoek wordt de al geplande nieuwbouw op de Bleulandlocatie integraal meegenomen. Begin volgend jaar moet de haalbaarheidstudie zijn afgerond. “Ongeacht de uitkomst van het onderzoek gaan de geplande bouwwerkzaamheden wel door. De nieuwe vleugel voor de werkzaamheden die nu nog op de Jozeflocatie plaatsvin-

Directievoorzitter Peter Noordanus van AM (links) en bestuursvoorzitter Dirk Jan Verbeek van het Groene Hart Ziekenhuis. (Advertorial)

Redpoint GP vernieuwend op gebied van gasafnamepunten
Gasafnamepunten behoren tot de basisvoorzieningen van elk ziekenhuis. Hoe belangrijk de veiligheid rond deze voorziening is, is iedereen wel duidelijk sinds de brand op de OK van het Twenteborg Ziekenhuis in Almelo. Veiligheid is slechts een van de aspecten waarop het systeem dat Redpoint medical ontwikkelde, vernieuwend is.

De andere variant heeft een chique, hotelachtige sfeer.

De Redpoint GP beschikt als eerste en enige in de markt over een ingebouwde brandbeveiliging. Die treedt automatisch in werking en sluit de zuurstoftoevoer af bij een temperatuur boven de tachtig graden. Bovendien wordt bij een temperatuur van meer dan zeventig graden de aangesloten apparatuur automatisch ontkoppeld. Eigenaar van het nog jonge bedrijf Redpoint medical, Harry Voortman, ontwikkelde zelf dit nieuwe systeem.

houd te vervallen. De Redpoint GP heeft een beschermend filter, waardoor niet wenselijke deeltjes uit het koperen leidingsysteem worden opgevangen. Dat betekent dat de patiënt minder koper en andere vervuilde deeltjes binnenkrijgt. Een ander voordeel is dat de Redpoint GP zo is gemaakt dat de montage snel kan verlopen. Meer informatie over de Redpoint GP (die inwisselbaar is met de meest gangbare gasafnamepunten in Nederland) is te vinden op www.redpointmedical.nl

Onderhoud
Het onderhoud aan alle gasafnamepunten kost tijd en geld. In veel ziekenhuizen wordt gerekend met een onderhoudstijd van jaarlijks ongeveer twaalf tot vijftien minuten per afnamepunt. De Redpoint GP beschikt over een disposable plug met geïntegreerd filter die in dertig seconden het gehele onderhoud veilig vervangt. Dat kan nu jaarlijks gebeuren. Ook komt hiermee het vijfjaarlijks groot onder-

De wachtruimte van een poli; wachten aan tafel met een kop koffie.

Nummer 20 26 november 2008

10

Nieuwbouw en Renovatie

medical

Heijneman Medical BV
Allen Heijneman
Beensteunen voor Gynaecologie/ Urologie Positioneringsmateriaal voor Orthopedie Specialistische operatietafel accessoires (Elektrische) instrumententafels Custom-made producten Onderhoud, installatie en service Advies Operatielampen Operatietafels (OK en polikliniek) en toebehoren Patiëntentrolleys (div. Uitvoeringen) Voorzieningenbrug voor de OK Plafondpendels Medische Technische Voorzieningen Bedwandgoten Operatietafel accessoires Krukken en stoelen Specialistische behandelbanken LED hoofdlamp Positioneringsmateriaal Anti-decubitus pads

Martin Merivaara Modul Technik

Reison Medical ScoreMedi Stille Trulife/ Oasis

Postbus 408 Telefoon: 030 214 57 10

3400 AK IJSSELSTEIN Fax: 030 687 82 47

info@heijnemanmedical.nl www.heijnemanmedical.nl

Nieuwbouw & renovatie

11
(Advertorial)

Nummer 20 26 november 2008

Nieuwbouw Jeroen Bosch Ziekenhuis
De nieuwbouw van het Jeroen Bosch Ziekenhuis beleefde op donderdag 6 november een nieuwe mijlpaal. Precies een jaar na het slaan van de eerste paal werd op die dag het hoogste punt bereikt. Een heugelijke gebeurtenis die door alle betrokkenen op de bouwplaats wordt gevierd met het hijsen van de vlag op het hoogste punt. De bouw wordt gerealiseerd door de Bouwcombinatie Jeroen Bosch, bestaande uit Ballast Nedam, Hurks van der linden en Strukton Bouw & Vastgoed. De installateurs van dit project zijn Imtech, Burgers Ergon en Wolter & Dros.

Beunhazerij met medische transformatoren
Het komt meer en meer voor dat leveranciers van elektrotechnische installatiematerialen op de stoel van de transformatorleverancier plaatsnemen en een transformatorkast voor medisch gebruikte ruimten aanbieden. Kennis over de normvoorwaarden die van toepassing zijn op transformatoren voor medisch gebruikte ruimten laat vaak te wensen met alle gevolgen van dien. Het is raadzaam om juist voor professionele leveranciers van transformatoren te kiezen om de veiligheid van de totale installatie te garanderen.

Goedkoop en duurkoop
Helaas komt het maar al te vaak voor dat leveranciers van bijvoorbeeld schakelmateriaal in eerste instantie een markt denken te ontdekken voor het bieden van totaaloplossingen. Echter, de problemen die later ontstaan (tijdens de engineeringfase en soms zelfs tijdens de implementatiefase) worden een blok aan het been van alle deelnemende partijen. Kennis over de transformatoren ontbreekt vaak, waarbij de leverancier de vertaalslag moet maken van de problematiek die zich in de kast voordoet naar voor de leverancier van de transformatoren begrijpelijke terminologie. Dergelijke problemen veranderen een in eerste instantie goedkoop lijkende oplossing in een dure aangelegenheid.

De realisatie van het nieuwe ziekenhuis verloopt voorspoedig. De ruwbouw wordt met een ongekende bouwsnelheid van 650 m² per dag gerealiseerd, dat betekent dat er per bouwdeel elke twaalf dagen een nieuwe verdieping bijkomt. De gevel wordt, op de kopgevels na, volledig ‘prefab’ uitgevoerd, inclusief het metselwerk, de gevelafwerking, zonwering en de aluminium kozijnen. Daardoor kan er steigerloos worden gebouwd zodat van buitenaf

gezien een kant-en-klaar gebouw de grond uit schiet. Naast de nieuwbouw wordt een parkeergarage gerealiseerd die plaats zal bieden aan ongeveer 1.100 auto’s. De bestaande locatie Willem-Alexander maakt ook deel uit van het nieuwe complex en wordt volledig gerenoveerd. De nieuwbouw van het Jeroen Bosch Ziekenhuis dient als vervanging voor de locaties Carolus en Groot Ziekengasthuis. De locaties Bommels Gasthuis in Zaltbommel en Liduina in Boxtel blijven ook na oplevering van de nieuwbouw bestaan. Het nieuwe ziekenhuis zal een capaciteit krijgen van 704 bedden en wordt het grootste algemene ziekenhuis van Nederland. Over twee jaar moet het complex helemaal klaar zijn, de oplevering vindt naar verwachting begin 2011 plaats. Voor dit project zijn de expertises van Ballast Nedam, Hurks van der linden en Strukton Bouw & Vastgoed samengevoegd in de Bouwcombinatie Jeroen Bosch. Dezelfde combinatie realiseerde eerder de nieuwbouw van het Orbis Medical Park in Sittard-Geleen.

Aan transformatoren, die in medische ruimten worden ingezet, worden uitzonderlijk specifieke eisen gesteld. Er is zelfs een aparte norm opgesteld die de karakteristieke eigenschappen van deze transformator beschrijven en een wettelijke basis geven. De norm, NEN-EN-IEC 61558-2-15, bepaalt hoe de transformator functioneert in een medisch gebruikte ruimte en hoe de transformator wordt gebouwd binnen het kader van de norm NEN 1010-7-710 A3. Veel hangt af van de zogenaamde ‘lekstroom’ die de transformator genereert (in een medische ruimte mag deze maximaal 300µA zijn). Ook is een eis dat de installatie minimaal 50kΩ moet zijn, inclusief de door de chirurg gebruikte elektrische apparatuur. Beneden deze norm dient er een alarm te worden ingeschakeld in de OK c.q. zusterpost. Een en ander leidt tot een uitgebalanceerd concept hoe een transformatorkast voor een medisch gebruikte ruimte mag en kan worden opgebouwd.

Professionele transformatoren
Een professionele oplossing kan bijvoorbeeld worden aangeschaft bij de firma Wesemann Elektrotechniek BV. Zij bieden een totaaloplossing aan, waarbij de transformatoren van eigen fabrikaat worden toegepast in een op maat gebouwde transformatorkast. De transformatoren zijn KEMA gekeurd en voorzien van een certificaat. Wesemann Elektrotechniek heeft haar systemen onder meer geleverd aan Erasmus Medisch Centrum, het Rivierenland ziekenhuis te Tiel, het Albert Schweitzerziekenhuis te Dordrecht, diverse dialysecentra in Nederland, het LUMC te Leiden en nog vele andere projecten. Die instellingen hoeven zich over de kwaliteit van de transformatoren geen zorgen te maken.

Meander bouwt met Heijmans
Meander Medisch Centrum en Heijmans hebben een overeenkomst gesloten om gezamenlijk de bouw van een nieuw ziekenhuis aan de Maatweg in Amersfoort voor te bereiden. Het is een stap in de richting van een definitieve aanbesteding. Heijmans en Meander gaan samen met de architect, Atelier Pro, aan de slag met het optimaliseren van het nu voorliggende ontwerp. De komende maanden onderzoeken de partijen hoe het gebouw gerealiseerd kan worden en voor welk bedrag.

Luchtfoto van het IBZ (foto Agnes Bomers). (Advertorial)

Patientline ontwikkelt multimediaterminal
Patientline heeft een nieuwe terminal ontwikkeld die bestemd is voor gebruik in zorginstellingen bij het bed van de bewoner/ patiënt. De software is ook een eigen product en is afgestemd op gebruik door mensen die geen enkele ervaring hebben met computers. Tevens is internet toegang gerealiseerd zodat alle denkbare informatie beschikbaar wordt.

Aan de voorzijde treft men een 17 inch breedbeeld touchscreen in een gladde behuizing. In de behuizing zijn meerdere knoppen aangebracht waarvan de functies nader zijn te bepalen. Centraal is de knop voor verpleegroep die via een eigen aansluiting altijd gebruikt kan worden. Tevens is aan de voorzijde de webcam te zien waarvan tijdens actief gebruik het bijbehorende LED lampje duidelijk zichtbaar is. De achterzijde kent ronde vormen omdat vaak het scherm met de hand wordt vastgepakt; het oogt vriendelijker dan hoekige vormen. Het onderste deel aan de achterzijde is voorzien van een rubber inlay die bij het manouvreren van het toestel een aangename greep garandeert. Verder valt op dat er geen uitstekende delen aan het beeldscherm zijn te vinden. Het beeldscherm moet vanuit elke positie in of naast het bed gebruikt kunnen worden. Hiervoor kan het beeldscherm aan een wand- of plafondarm worden bevestigd zodanig dat de stand waarin het scherm wordt gezet voor elke gebruiker naadloos is an te passen zonder tussenkomst

van verpleging of verzorgenden. Zoals de afbeelding laat zien is de aansluiting van de arm aan het scherm door een VESA-mount gerealiseerd. Dit zorgt ervoor dat nergens draden te zien zijn waaraan de gebruiker zou kunnen vasthouden. De onderzijde van het beeldscherm geeft ruimte voor het aanbrengen van de verdere aansluitmogelijkheden. Denk daarbij aan USB, hoofdtelefoon, etc. Patientline adviseert echter deze mogelijkheden aan te bieden via de wandaansluitingen zodat nergens over het bed of de bewoner/ patiënt draden liggen die medisch handelen in de weg zouden kunnen staan. De beeldschermen zijn waterafstotend en eenvoudig schoon te maken zodat ook aan de hygiëne eisen wordt voldaan. Meer informatie op www.patientline.nl

Het nieuwe ziekenhuis heeft een beoogde capaciteit van 600 bedden voor een verzorgingsgebied van 300.000 inwoners. Het moet de huidige locaties Elisabeth en Lichtenberg in Amersfoort vervangen. Voor deze opdracht bundelt Heijmans haar bouw- en installatie(Advertorial)

activiteiten (Burgers Ergon). “Deze combinatie van bouw en installatietechniek past qua visie precies bij ons. Ook wij willen creatief en vernieuwend denken”, zegt Jan Kleijne, voorzitter Raad van Bestuur van Meander Medisch Centrum “Het ontwerpteam van Meander en het geselecteerde consortium richten een projectorganisatie in die gericht is op integrale samenwerking. De opdracht voor de eerste fase van de bouwvoorbereiding beperkt zich tot het optimaliseren en uitwerken van het ontwerp. Dit heeft als doel het ontwerp binnen de budgetkaders te kunnen realiseren.” Heijmans en Meander verwachten in het voorjaar van 2009 de ondertekening van de definitieve aanneemovereenkomst. Volgens de huidige planning zal het ziekenhuis in 2012 in bedrijf gaan.

Operatielampen met tweede generatie LED lichtbron van KLS Martin
Na de introductie tijdens de Medica in 2007 is de nieuwe operatielamp met LED lichtbronnen nu al een succes. Deze marLED OK lamp is uniek met zijn keuze van lichtkleurtemperatuur, ontwerp (eerste prijs) en techniek (geen bewegende delen). Door de van Martin bekende cardanische ophanging en het lichte gewicht is de lamp zeer wendbaar. De toepassing van LED lichtbronnen zorgt voor echt koudlicht. Meer info: www.heijnemanmedical.nl, telefoon (030) 214 57 10.

Nummer 20 26 november 2008

12

Kliniek

Kinderafdeling GHZ ontvangt gamebikes
De afdeling Kindergeneeskunde van het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda heeft afgelopen woensdag twee gamebikes met flatscreen en drie laptops van de Rotaryclub Boskoop en de Tafelronde 148 uit Waddinxveen ontvangen.

Beide clubs hebben door een zelf ontworpen monopolyspel geld ingezameld voor verschillende goede doelen, waaronder voor de afdeling Kindergeneeskunde. Een gamebike is een hometrainer met een spelbesturing voor een PlayStation2. Het fietsen is de motor van

het computerspel, dus er moet worden getrapt om te kunnen blijven gamen. De kinderen van de kinderafdeling kunnen daardoor aan hun dagelijkse beweging komen, zelfs nu ze in het ziekenhuis liggen. Doordat de afdeling Kindergeneeskunde twee gamebikes ontvangt, kunnen de kinderen ook tegen elkaar spelen. Met de laptops kunnen de kinderen huiswerk maken, internetspelletjes spelen of msn’en met vriendjes. Zo kunnen ze contact met het ‘thuisfront’ houden.

Het griepvirus, structuur, bestrijding en geschiedenis
Met de winter in aantocht staat het griepvirus weer in de belangstelling. Huisartsen hebben de daarvoor in aanmerking komende personen gevaccineerd. Waarom moet die vaccinatie elk jaar opnieuw gebeuren? Het griepvirus is speciaal en dit artikel verschaft daarover informatie.

De gamebikes zorgen ervoor dat de kinderen op een plezierige manier blijven bewegen.

Ziekenhuis Gelderse Vallei werkt mee aan signaleringssysteem risicojeugd
Ziekenhuis Gelderse Vallei in Ede gaat als eerste ziekenhuis in Nederland participeren in VIVallei, een elektronisch signaleringssysteem voor risicojeugd. Donderdag 13 november ondertekende het ziekenhuis daarvoor, samen met diverse jeugd-, onderwijs- en zorgorganisaties, een convenant. Ook minister Rouvoet was hierbij aanwezig.

Jaarlijks zijn in Nederland naar schatting 50.000 tot 80.000 kinderen slachtoffer van kindermishandeling. En elk jaar overlijden minstens vijftig kinderen aan de gevolgen ervan. Ziekenhuizen zijn een belangrijke signaleringsplaats van kindermishandeling en vormen dus een essentiële schakel in het hulpverleningsproces. Ziekenhuis Gelderse Vallei is dan ook blij met het convenant VIVallei.

Verwijsindex
’VI’ staat voor verwijsindex. Het is een sys-

teem waarop jeugd-, onderwijs- en zorgorganisatie zich kunnen aansluiten om kinderen/ jongeren te signaleren over wie zorgen bestaan. VIVallei past goed bij de werkwijze van Ziekenhuis Gelderse Vallei als het gaat om het signaleren van en doorverwijzen bij kindermishandeling. Het ziekenhuis hanteert een vast protocol bij een niet pluis-gevoel, artsen en verpleegkundigen worden structureel geschoold en er is een eigen digitaal registratiesysteem. Een coördinator zorgt ervoor dat de zorgverlening aan kinderen en jongeren bij vermoeden van verwaarlozing en kindermishandeling goed geregeld is en blijft. De kracht zit hem in een goed werkende zorgketen. Daarom schuift het ziekenhuis regelmatig aan tafel met andere hulpverleners, zoals huisartsen, consultatiebureaus, bureau Jeugdzorg en politie. VIVallei is een extra instrument om de hulpverlening goed op elkaar af te stemmen.

Jarig ziekenhuis St Jansdal trakteert

In 1918 veroorzaakte de Spaanse griep twintig tot veertig miljoen slachtoffers over de hele wereld. Van virussen wist men toen nog niet veel meer dan dat het hele kleine partikeltjes moesten zijn omdat ze niet door de fijnste filters werden tegengehouden. Sinds ongeveer 1940 werd langzamerhand veel meer bekend over de biochemie en de werking van een virus. Tegenwoordig is, dank zij moderne technieken, van veel virussen de chemische samenstelling bekend en ook hun ruimtelijke structuur. Dat is ook het geval bij het griep (of influenza-) virus. Het bestaat ruwweg uit een bolvormig deeltje met een diameter van ongeveer tachtig tot 120 nm (1nm = 10-9m) (zie figuur). Binnenin de bol zit het nucleïnezuur, in dit geval RNA, met daaraan wat eiwit gebonden. Het nucleïnezuur bestaat uit acht verschillende delen. Het is omgeven door een membraan. Gebonden aan dit membraan en naar buiten stekend zitten twee verschillende eiwitten: het glycoprotein hemagglutinine (HA) en neuraminidase (NA). Dit laatste eiwit helpt nieuw gevormde virusdeeltjes zich te verspreiden vanaf de membraan van de aangetaste cel. Hemagglutinine is belangrijk omdat dit eiwit het aanhechtingspunt voor het virus aan de cel is. Dat aanhechtingspunt zit aan het topje van het naar buitenstekende hemagglutinine. Het bindt zich aan een siaalzuur-galactose combinatie in de celmembraan. Een belangrijk punt is dat er twee soorten siaalzuur-galactose combinatie bestaan, aangeduid met de chemische nomenclatuur: α 2-3 en α 2-6. Bij vogels komt voornamelijk de combinatie α 2-3 voor en alleen virussen met deze hemagglutinine-specificiteit kunnen daar aan hechten en vogels infecteren. Bij de mens komt in de luchtwegen voornamelijk de combinatie α 2-6 voor en ook hier geldt dat alleen virussen die aan deze combinatie kunnen binden voor de mens gevaarlijk zijn. Van het hemagglutinine zijn zestien verschillende typen bekend en van het neuraminidase negen. Alle combinaties van hemagglutinine en neuraminidase leveren een uniek virustype op. Voor het Spaanse griepvirus was dit influenzavirus type H1N1 omdat het hemagglutinine van het type 1 en neuraminidase van het type 1 bevat. In 1957 was het H2N2 dat ongeveer twee miljoen dodelijke slachtoffers maakte en in 1968 volgde H3N2 met 1 miljoen doden. De virussen die momenteel in de menselijke populatie circuleren zijn van de typen H1N1 en H3N2. Bij de mens komen niet alle combinaties van de typen H en N voor. Wel komen alle combinaties voor bij watervogels en het bij vogels circulerende H5N1 zou een ernstige bedreiging voor de mens kunnen vormen.

Het griep (of influenza) virus.

gebeuren in de top, dus de aanhechtingsplaats van het virus, kunnen als drastisch gevolg hebben dat het effect van de vaccinatie verdwijnt. De antistoffen die verkregen zijn met vaccinatie met een ‘oud-type’ vaccin zullen niet meer passen op de nieuwe aanhechtingsplaats en dus niet meer de aanhechting van het virus verhinderen. Er moet een nieuw vaccin geproduceerd worden. Daarom geeft de huisarts elk jaar een nieuwe griepprik tegen het virus dat de komende winter in aantocht is vanuit Zuidoost Azië. Er bestaan drie soorten griepvirus: A, de gevaarlijkste voor de mens omdat het pandemieën kan veroorzaken; B is minder gevaarlijk maar wel besmettelijk en C is voor de mens ongevaarlijk. De virussen van het type A zijn het gevaarlijkst, niet alleen omdat ze gemakkelijk muteren maar ook omdat ze zich gemakkelijk nestelen in veel diersoorten en door slechts kleine veranderingen de barrière van dier naar mens kunnen overbruggen. Zijn er dan geen medicijnen anders dan vaccins beschikbaar? Die zijn er inderdaad onder de naam Oseltamivir of Tamiflu. Zij belemmeren de werking van neuraminidase, het andere oppervlakte eiwit. Zo’n medicijn zou nuttig kunnen zijn om direct bescherming te bieden bij het uitbreken van een nieuwe pandemie. Het duurt namelijk ongeveer zes weken voor er voldoende werkzaam vaccin beschikbaar komt tegen een nieuw virus. Het nadeel van een medicijn is dat het virus misschien kans ziet om snel resistentie op te bouwen. Vaccinatie is vooralsnog het belangrijkste wapen in de strijd tegen het griepvirus

Geschiedenis
Het oudste griepvirus waarvan structuurgegevens beschikbaar zijn is de veroorzaker van de Spaanse griep (H1N1) uit 1918. Het betreft de ruimtelijke structuur en de aminozuurvolgorde van het hemagglutinine. Het RNA van dat virus is namelijk bewaard gebleven in weefsel van patiënten uit die tijd en van een slachtoffer dat in 1918 in de permafrost werd begraven. Uitgaande van dit RNA werd het DNA geconstrueerd dat codeert voor hemagglutinine. Daaruit kon de aminozuurvolgorde worden afgeleid en kon er voldoende van het eiwit worden geproduceerd voor de bepaling van de ruimtelijke structuur. Een griepvirus dat voor de mens gevaarlijk is heeft zijn oorsprong in een vogelvirus. Als door een verandering in het hemagglutinine van een vogelvirus de specificiteit verandert van α 2-3 naar α 2-6 kan het virus ook de mens infecteren en kan zich dan snel verspreiden. Dit komt omdat α 2-6 overwegend op de

Bestrijding griepvirus
Het grootste probleem bij de bestrijding van het griepvirus is dat het nucleïnezuur gemakkelijk muteert waardoor nieuwe stammen ontstaan met iets gewijzigde eiwitten. Ook kan uitwisseling van RNA-segmenten onderling tussen verschillende influenzavirus typen plaatsvinden. Daardoor kunnen de eigenschappen van het virus veranderen. Modificaties in het hemagglutinine, vooral als die

Ziekenhuis St Jansdal in Harderwijk viert dit jaar het twintigjarig bestaan met diverse activiteiten. Eén van deze activiteiten is de dienstenweek, met als thema ‘Tot uw dienst’. Het doel van deze dienstenweek is dat het ziekenhuis iets terug doet voor de omgeving. Daarom kregen dak- en thuislozen onlangs een maaltijd aangeboden. De koks van het St Jansdal hadden een heerlijk drie-gangen diner bereid. Ook ouderen uit de omgeving profiteerden van de aandacht van het ziekenhuis.

Kliniek
cellen van de ademhalingsorganen voorkomt. Het α 2-3 zit vooral in de ingewanden en dat heeft meer nare gevolgen voor de vogels dan voor de mens. Het virus van de Spaanse griep (H1N1) was bijzonder virulent voor vogels én voor mensen omdat het zowel α 2-3 als α 2-6 specifiek was. Bij de andere griepvirussen was een minimale verandering voldoende voor de overgang van vogels naar mens. Voor H2 (1957) en H3(1968) werd die overgang mogelijk door een vervanging van slechts

13
twee aminozuren in het eiwit. De ruimtelijke structuur van het hemagglutinine van H5N1 lijkt veel op dat van H1N1. Tot dusver heeft H5N1 al een grote slachting onder vogels veroorzaakt en heeft met zijn α 2-3 specificiteit slechts een beperkt aantal mensen besmet. Het is nu de grote vraag of en wanneer het α 2-6 specificiteit zal verwerven en op de mens zal overspringen.
Prof. dr. Jan Drenth (met dank aan Bauke Dijkstra en Gjalt en Sytske Welling), Groningen

Nummer 20 26 november 2008

Ziekenhuis verkort wachtlijsten
Het Deventer Ziekenhuis wil met twee volledige operatieprogramma’s op de zaterdag de wachtlijsten flink verkorten.

Herstelplan voor Zorggroep Pasana
Zorggroep Pasana, waarvan ziekenhuis De Sionsberg in Dokkum deel uitmaakt, verkeert financieel in zwaar weer. Na het verlies van 2007 stevent de zorggroep dit jaar opnieuw af op een verlies. Om weer financieel gezond te worden moet er structureel zes miljoen euro worden bespaard. Daarvoor is een herstelplan ontwikkeld. De Friesland Zorgverzekeraar verleent de zorggroep financiële steun door ondermeer vooruitbetaling van de beschikbaarheidsgelden.

Op 29 november worden er extra operaties verricht. Dat is ook gebeurd op zaterdag 22 november. Het gaat om ingrepen die planbaar zijn, zoals liesbreukoperaties, carpale tunnel syndroom, spataderen en diverse breuken. Naast chirurgie verrichten ook de vakgroepen urologie, orthopedie en gynaecologie extra operaties. In de afgelopen weken is een aantal planbare operaties uitgesteld omdat
(Advertorial)

patiënten voor spoedeisende zorg voorgingen. Ook komen er meer patiënten naar het nieuwe Deventer Ziekenhuis dan in vergelijkbare perioden, en heeft de OK door de verhuizing een paar dagen niet op volle sterkte kunnen draaien. De wachttijden variëren per ingreep van een of twee weken tot twee maanden en moeten met deze actie tot aanvaardbare normen worden teruggebracht. In verband met de extra operaties draaien zowel het personeel van de OK als de Dagbehandeling op vrijwillige basis extra diensten.

risico gaat lopen, worden er door banken strengere eisen gesteld aan de hoogte van het eigen vermogen.

Efficiënter werken
Om het verlies op te vangen en de vermogenspositie te versterken, moeten de uitgaven worden teruggedrongen met zes miljoen euro, tien procent van de totale begroting van de zorggroep. Hiervoor heeft Pasana een herstelplan ontwikkeld. Dit herstelplan bevat een reeks maatregelen binnen het ziekenhuis en de ouderenzorg. Zo wordt er kritisch gekeken naar de personele bezetting. Er zal efficiënter gewerkt moeten worden, zowel in de zorg als in de bedrijfsvoering. Daarnaast zal er gekeken worden naar nieuwe manieren om de inkomsten te verhogen door de productie uit te breiden als daar ook vraag naar is en tenslotte zullen de exploitatiekosten verlaagd worden. Concreet kan dit leiden tot het concentreren van bedden waardoor een verpleegafdeling in het ziekenhuis kan worden gesloten. Verder zal worden gekeken naar het samenvoegen van keukens. Met deze maatregelen zullen zo ook de eerder beoogde fusievoordelen van Pasana behaald moeten worden. Het herstelplan moet er uiteindelijk voor zorgen dat de financiële basis van Pasana voor de komende jaren aanzienlijk wordt versterkt.

Van Lent Systems levert kleinste digitale TENS apparaat ter wereld
Van Lent Systems levert hulpmiddelen op het gebied van pijnbestrijding, low-vision en incontinentie.

De problemen zijn ontstaan door veranderingen in de financiering, een bestuurscrisis die voor veel onrust heeft gezorgd en doordat de fusie in 2007, die heeft geleid tot het ontstaan van Zorggroep Pasana, nog niet de verwachte financiële voordelen heeft opgeleverd. Waar het ziekenhuis onder meer last van heeft, is dat de gelden voor beschikbaarheid van de spoedeisende hulp voor 2008 pas in 2009 worden uitbetaald. In voorgaande jaren kreeg het ziekenhuis die gelden – in totaal 3,7 miljoen euro – al veel eerder. Ook worden deze gelden naar verwachting de komende jaren afgebouwd. Het is voor de Zorggroep Pasana noodzakelijk te werken aan het versterken van de eigen vermogenspositie. Door de toegenomen marktwerking, waardoor het ziekenhuis bij bepaalde behandelingen meer financieel

Deze producten zijn voornamelijk gericht op eindgebruikers, waarbij een uitgebreide service geboden wordt. Met een historie van ruim twintig jaar heeft Van Lent Systems zich ontwikkeld tot één van de belangrijkste leveranciers van hulpmiddelen in Nederland. Met deze jarenlange ervaring en productkennis wordt er voortdurend gewerkt aan nieuwe producten waarbij de wensen en behoeften vanuit de markt centraal staan. Dit gebeurt

in nauwe samenwerking met voorschrijvers, zorgverzekeraars en eindgebruikers. Van Lent’s nieuwste product is de i-Pulz. Hét kleinste digitale TENS apparaat ter wereld! Met een gewicht van slechts 91 gram is de i-Pulz de lichtste in zijn soort. De i-Link en de bijbehorende software maken het mogelijk om de i-Pulz uit te kunnen lezen op uw computer. Dit is werkelijk uniek. Meer weten? Kijk dan eens op de website www.vanlentsystems.nl of bel geheel vrijblijvend telefoonnummer (0412) 640 690.

(Advertorial)

Vitale en weerbare medewerkers onmisbaar
Gekwalificeerde en gemotiveerde werknemers zijn onmisbaar voor de productiviteit en goede patiëntzorg in ziekenhuizen. De arbeidsmarkt voor de ziekenhuizen is, in vergelijking met andere delen van de zorg, op dit moment nog relatief gunstig. Maar ook voor de ziekenhuizen is het steeds lastiger om voldoende gekwalificeerd personeel te vinden en te behouden. Om te zorgen dat medewerkers hun werk optimaal kunnen (blijven) doen, is extra aandacht voor vitaliteit en weerbaarheid van belang, aldus vakbond ABVAKABO FNV.

van de afspraken die over dit onderwerp zijn gemaakt en in de preambule van de huidige cao Ziekenhuizen zijn opgenomen. Zo worden de afspraken rond het huidige ontziebeleid omgezet naar meer levensbestendig personeelsbeleid, waarbij vitaliteit in alle levensfasen aan de orde is. In het kader van dit onderwerp vond op 11 november tevens een conferentie plaats met het thema ‘De onmisbare kracht, een conferentie over vitale en weerbare medewerkers’. Deze conferentie werd georganiseerd door de StAZ (Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen), de stichting waarin werknemers- en werkgeversorganisaties gezamenlijk werken aan een goed functionerende arbeidsmarkt en een hoge kwaliteit van arbeid in de zorg. ABVAKABO FNV is als sociale partner betrokken bij de StAZ wil ook via deze stichting bijdragen aan een aantrekkelijke ziekenhuisbranche met vitale en weerbare medewerkers.

Zorggroep Pasana, waarvan ziekenhuis De Sionsberg in Dokkum deel uitmaakt, verkeert financieel in zwaar weer.

Opening Maastricht UMC Oncologiecentrum
Het Maastricht UMC Oncologiecentrum is op vrijdag 21 november feestelijk geopend. Het Oncologiecentrum is volgens een geheel nieuw concept opgezet, met inbreng van patiënten. Belangrijkste kenmerk is dat het Oncologiecentrum multidisciplinair is: in de polikliniek is de zorg rondom patiënten met kanker georganiseerd. Artsen en faciliteiten zijn fysiek samengebracht, patiënten hoeven niet meer naar verschillende afdelingen toe. Door zorg te dragen voor een goede logistiek komen diagnose en behandeling sneller beschikbaar voor patiënten.

punt binnen het Maastricht UMC+ waar alle poliklinische zorg en kennis op het gebied van kanker samenkomen.”

Ontmoetingscentrum
De fysieke bundeling van artsen en faciliteiten op één plek is bij patiënten al bekend onder de naam ‘Kankercentrum’. Op verzoek van de patiënten verandert die naam nu in Maastricht UMC Oncologiecentrum. Patiënten vonden de naam wel duidelijk, maar erg confronterend. Bij de totstandkoming van het centrum hebben de patiënten vanaf het begin een grote rol gehad. Zij hebben meegedacht over de inrichting, uitstraling en dienstverlening. De opzet van het Oncologiecentrum is ook zodanig dat wetenschappelijk onderzoek direct aansluit op en beschikbaar is bij de behandeling van patiënten. Daarvoor wordt nauw samengewerkt met GROW en CAPHRI, onderzoeksinstituten van de Universiteit Maastricht. Door kennis en kunde op deze manier bij elkaar te brengen wil het Maastricht UMC Oncologiecentrum voor Limburg en Zuid-Oost Brabant fungeren als kennis- en expertisecentrum.

Door middel van goed personeelsbeleid, mogelijkheid tot scholing en duidelijke caoafspraken kunnen werkgever en werknemer samen zorgen dat het personeel vitaal blijft en met plezier werkt. Daarnaast moet er meer aandacht komen voor onderwerpen als werkdruk en de balans tussen werk en privé. Bovendien streeft ABVAKABO FNV naar levensfasebestendig personeelsbeleid. De bond is momenteel bezig met de uitvoering

Met de realisatie van het Oncologiecentrum komt een lang gekoesterde wens van de oncologen in Maastricht uit. Prof. dr. Maarten von Meyenfeldt, directeur-bestuurder van het centrum: “De droom om een Oncologiecentrum te bouwen, komt voort uit het feit dat de zorg voor patiënten met (verdenking op) kanker voorheen erg versnipperd was. Veel afdelingen in ons ziekenhuis hielden zich met de diagnose en behandeling van kanker bezig. Daardoor was het lastig om de patiënt écht centraal te stellen. Nu is er één fysiek

Abvakabo FNV wil de sterren in de zorg sterker maken in hun werk door het aanbieden van een powertraining (foto Wil Groenhuijsen).

Nummer 20 26 november 2008

14

Nieuwbouw en Renovatie

Creatieve ontwikkeling, perfecte realisatie
Jeroen Bosch ziekenhuis, ’s-Hertogenbosch Faculteit der Diergeneeskunde Universiteit van Utrecht Het Oogziekenhuis, Rotterdam Maaslandziekenhuis, Sittard Maasziekenhuis Pantein, Boxmeer Ziekenhuis Lievensberg, Bergen op Zoom Amphia ziekenhuis, Breda Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, Amsterdam Vlietland ziekenhuis, Schiedam Albert Schweitzer ziekenhuis, Dordrecht/Sliedrecht Universitair Medisch centrum St Radboud Nijmegen Psychiatrisch ziekenhuis Reinier van Arkel, ’s-Hertogenbosch Universitair Medisch Centrum UMC, Utrecht Academisch ziekenhuis, Maastricht St. Franciscus ziekenhuis, Roosendaal St. Joseph ziekenhuis, Veghel St. Anna ziekenhuis, Oss Tweesteden ziekenhuis, Waalwijk Willem-Alexander ziekenhuis, ’s-Hertogenbosch

Sint-Michielsgestel T (073) 5 58 75 55 - infogestel@hurksvanderlinden.nl - www.hurksvanderlinden.nl

Nieuwbouw & renovatie

15

Nummer 20 26 november 2008

Martini Ziekenhuis meet ‘Beleving omgeving’
Opgenomen patiënten, bezoekers, medewerkers en specialisten van het Martini Ziekenhuis in Groningen krijgen sinds vorige week de vraag mee te werken aan de tweede meting naar de ‘Beleving van de omgeving’ van het ziekenhuis. Vorig jaar verrichte het ziekenhuis het onderzoek naar de ‘healing environment’ op de oude locaties, nu vindt de meting plaats in het nieuwe ziekenhuis.

Nieuw Deventer ziekenhuis gebouwd volgens actuele zorgvisies
Het komt niet zo heel vaak voor dat ziekenhuizen volledig nieuw mogen bouwen. Nog minder vanzelfsprekend is de beschikking over een akkerland aan de rand van de stad met uitzicht op een pittoresk dorpje. In Deventer was dat wel het geval. Het ziekenhuis realiseerde er dit jaar een nieuw onderkomen dat is gebouwd volgens de actuele zorgvisies en de waarden van healing environment. De inrichting van het gebouw doet in vrijwel nergens denken aan dat van een ziekenhuis.

Het Martini Ziekenhuis ontving vorig jaar een bedrag van ruim 96.000 euro van het College Bouw Zorginstellingen (CBZ) voor een onderzoek naar het ‘healing environment concept’ in het nieuwe ziekenhuis. Daarmee is het Martini het eerste ziekenhuis in Nederland dat een dergelijk onderzoek verricht. Om de nieuwe situatie te kunnen vergelijken met de situatie op de voormalige locaties, heeft op laatstgenoemde locaties vorig jaar reeds een enquête plaatsgevonden. Die leverde een respons van zestig procent op. Een van de uitkomsten is dat zowel patiënten als bezoekers meer tevreden waren over Lokatie van Swieten, terwijl de medewerkers juist een voorkeur hadden voor Lokatie van Ketwich. De resultaten van deze nulmeting maakt het ziekenhuis na afloop van het tweede onder-

zoek bekend. Dit om de resultaten van het huidige onderzoek, dat tot 21 december duurt, niet te beïnvloeden. Mevrouw dr. Fiona de Vos, omgevingspsycholoog, gespecialiseerd in healing environments in Amerikaanse kinderziekenhuizen, leidt het onderzoek. In het healing-environment-concept van het Martini Ziekenhuis is veel aandacht voor dag- en zonlicht, kleurgebruik, bewegwijzering en oriëntatie, geluidsreductie, uitzicht (natuur) en ontspanningsmogelijkheden. Een aantal van deze aspecten staat centraal in het onderzoek met daarbij de vraag hoe deze bijdragen aan het welzijn van de patiënt, bezoeker en medewerker.

Het complex is 55.000 vierkante meter groot en flexibel van opzet. Geheel volgens de laatste ontwikkelingen in de zorg, kent het huis

een groot deel poliklinieken en dagbehandeling en een compacte kliniek met 380 bedden. Rechts van het gebouw is de zorgstroom acuut/urgent gerealiseerd, met de nabijheid van operatiekamers, hartbewaking en IC. De zorg voor moeder en kind is geclusterd op de eerste verdieping. Op Verloskunde springen de tien luxe kraamsuites in het oog. Het ziekenhuis investeerde veel in nieuwe apparatuur en energiebeheer. Uniek is ook het polikliniekconcept. Het zorgde ervoor dat het leeuwendeel van de afdelingen op de begane grond is geclusterd, met voor de patiënt korte loopafstanden, en bracht een efficiënte werkomgeving voor de backoffice er vlak boven.

Stress
Bestuursvoorzitter Jack Thiadens: “Er is landelijk steeds meer aandacht voor het concept van healing environment in ziekenhuizen. Dat is een goede ontwikkeling, want gebouwen kunnen bij patiënten stress, onzekerheid en een slechte oriëntatie op de omgeving veroorzaken. Wij verwachten veel van het onderzoek dat mevrouw De Vos uitvoert en kunnen de resultaten weer gebruiken om verbeteringen aan te brengen.”

De inrichting van het gebouw doet in vrijwel nergens denken aan dat van een ziekenhuis. (Advertorial)

Interieurs voor radiologische en nucleaire afdelingen
Tinnemans Medical Design is een interieurbedrijf met een ruime ervaring op het gebied van medische interieurs. De eigenaar van het bedrijf, Paul Tinnemans, is de eerste vijf jaren van zijn loopbaan werkzaam geweest als binnenhuisarchitect bij een moderne woninginrichter in Eindhoven. Daarna koos hij voor het medische vlak bij een bedrijf waar hij acht jaar het aanspreekpunt voor relaties is geweest.

Sinds 2003 biedt hij de medische wereld interieuroplossingen van hoogstaande kwaliteit en flexibiliteit. De NEN & ISO 9001:2000-gecertificeerde onderneming vervaardigt inrichtingen voor diverse doeleinden voor opdrachtgevers in de Benelux. Sinds oktober 2007 is er een Belgische vestiging om de export te vereenvoudigen.
In het healing-environment-concept van het Martini Ziekenhuis is veel aandacht voor dag- en zonlicht, kleurgebruik, bewegwijzering en oriëntatie, geluidsreductie, uitzicht (natuur) en ontspanningsmogelijkheden (foto archief Martini Ziekenhuis).

voor medische bakken of korven, werkplekken (vast of elektrisch in hoogte verstelbaar), pantryblokken en (verrijdbare) katheterkasten. Alle producten worden in nauw overleg met de opdrachtgever samengesteld en op maat gemaakt in verschillende kleuren en uitvoeringen. De opdrachtgevers waarderen vooral de volledigheid van het leveringspakket, de flexibiliteit van de indelingen en de uitvoeringen. De klantenkring van Tinnemans Medical Design bestaat uit een groot aantal Nederlandse en een aantal buitenlandse ziekenhuizen.

Tinnemans Medical Design BV
Belleweg 9 NL-5711DH Someren The Netherlands Tel.: +31 493 472399 Fax: +31 493 473299 www.4medicaldesign.com info@4medicaldesign.com

De Wever bouwt Geriatrisch Behandel Centrum op terrein van het St. Elisabeth Ziekenhuis
De Wever en St. Elisabeth Ziekenhuis Tilburg hebben donderdag 13 november een samenwerkingsovereenkomst getekend met betrekking tot de realisatie van een Geriatrisch Behandel Centrum (GBC). De Wever gaat dit centrum bouwen op het terrein van het ziekenhuis. De oplevering van de nieuwbouw is gepland voor medio 2011.

zorg van Jozefzorg gaan over naar het nieuwe behandelcentrum.

De organisatie is gespecialiseerd in de inrichting van ruimtes voor de afdelingen radiologie en nucleaire geneeskunde. Het leveringsprogramma biedt een breed scala aan röntgenbeschermingsproducten zoals wandbekledingen met lood, constructieve loodscheidingswanden, loodschermen, loodglas, loodkozijnen, loden draai- en schuifdeuren (elektrisch of handmatig). Tot het productaanbod behoren onder meer ook kasten met medische indelingen zoals draagwanden

Tinnemans Medical Design BVBA
Gildenstraat 41 B-2470 Retie Belgium Tel.: +32 14 717919 www.4medicaldesign.com info@4medicaldesign.com

Zowel De Wever als St. Elisabeth vindt het belangrijk dat het behandelcentrum in de directe omgeving van het ziekenhuis wordt gerealiseerd. Dit biedt vele voordelen voor de betreffende patiënten en de professionele zorgverlening. Het GBC richt zich op de opvang en behandeling van ouderen die na een ziekenhuisopname niet meteen naar huis of naar een zorgcentrum kunnen. Het centrum biedt ruimte aan zestig verpleeghuisplaatsen en vijftien dagbehandelingplaatsen. De al in het ziekenhuis gevestigde behandelafdeling ’t Spinnewiel en een deel van de verpleeghuis-

Peter Castenmiller (links), voorzitter Raad van Bestuur van De Wever en Wim van der Meeren, lid Raad van Bestuur van het St. Elisabeth Ziekenhuis, tekenen de samenwerkingsovereenkomst (foto Medische Fotografie St. Elisabeth Ziekenhuis).

Nummer 20 26 november 2008

16

Nieuwbouw en Renovatie

Gebruiksgemak met een gezonde vormgeving
Met de ervaring van 70.000 geïnstalleerde terminals, heeft Patientline haar nieuwe multimediaterminal ontwikkeld met het volgende resultaat: Een innovatief 17” breedbeeldscherm met touchscreen bediening voor zeer laagdrempelig toegang tot breedbeeldtelevisie, radio, internet en telefoon. De digitale krant lezen en informatie ophalen via een snelkeuzemenu. Flexibele toepassing van drukknoppen op het scherm. Kostenbesparing voor de zorginstelling door digitale maaltijdkeuze of –presentatie, toegang ZIS, gedifferentieerde zorgroep en uiteindelijk het Persoonlijk Elektronisch Dossier. Hygiëne is van essentieel belang in de zorgomgeving; daarom heeft de terminal een gladde antibacteriële behuizing en is spatwaterdicht Door onze jarenlange ervaring met dienstverlening van infotainment in de zorg, bieden wij diverse nanciële modellen van investering tot exploitatie.

Iedere patiënt kan zonder enige ondersteuning gebruik maken van de faciliteiten.

NIEUW!

De nieuwe multimedia terminal is vanaf november leverbaar.

Meer informatie? Bel vandaag nog!
Patientline BV Tel: 0162-480113, verkoop@patientline.nl, www.patientline.nl

Patientline_wk44_210x297_magazin1 1

03-11-2008 16:00:08

Werken in de Zorg

17

Nummer 20 26 november 2008

Beroep in Beeld
Naam: Nina van der Klugt-van Duin Leeftijd: 37 jaar Opleiding: Verpleegkundige A en Recoveryopleiding Afdeling: OK Beroep: Pijnverpleegkundige/Verkoeververpleegkundige Ziekenhuis: Diaconessenhuis Leiden

Erasmus MC bouwt voor onderwijs
Het Erasmus MC in Rotterdam realiseert een nieuw Onderwijscentrum waarin alle onderwijsactiviteiten van het universitair medisch centrum worden samengebracht. Het Onderwijscentrum verrijst in de laagbouw van het faculteitsgebouw, waar het de bestaande, verouderde onderwijsfaciliteiten zal vervangen. De bouw van het Onderwijscentrum (fase eer) start in september 2009 en is voltooid in 2011.

Mensen in de zorg
Na een werkzame periode van bijna dertig jaar in het Catharina-ziekenhuis in Eindhoven, waarvan de eerste 23 jaar als longarts, en de laatste zes jaar als lid van de Raad van Bestuur, heeft Rob Schipper besloten zijn loopbaan als bestuurder van het Catharinaziekenhuis per 1 januari 2009 te beëindigen. Op verzoek van de nieuwe leden van de Raad van Bestuur, mevrouw Lenny Berkers en de heer Piet Batenburg, zal de heer Schipper de Raad van Bestuur in 2009 ondersteunen bij een aantal landelijke projecten in het kader van kwaliteit, veiligheid en opleiding.

Kunt u een omschrijving geven van uw beroep?
“In het eerste deel van dit tweeluik (dat in de Ziekenhuiskrant van 12 november heeft gestaan) heeft u kunnen lezen over de uitvoerende werkzaamheden van de pijnverpleegkundige. In dit tweede deel staan de andere werkzaamheden van de pijnverpleegkundige centraal. De invoering van de richtlijn POP (Post Operatieve Pijnbestrijding) in het Diaconessenhuis Leiden heeft ertoe geleid dat alle verpleegkundigen zijn geschoold door de pijnverpleegkundigen. Deze scholing wordt ook gegeven aan alle nieuwe (leerling-)verpleegkundigen. Daarnaast zijn per verpleegafdeling twee aandachtsvelders pijn aangesteld met een speciaal takenpakket, die erop toezien dat op afdelingsniveau alles goed verloopt. Als pijnverpleegkundige bezoek je wekelijks de afdelingen om te bespreken hoe het werken met de richtlijn gaat. De pijnverpleegkundige heeft een pieper en kan bij vragen of problemen door de afdelingen worden geconsulteerd. Daarnaast is er vier keer per jaar een avondoverleg voor de aandachtsvelders. In dit overleg worden de stand van zaken en de eventuele problemen besproken. Indien er op de afdelingen behoefte is aan een extra klinische les zal de pijnverpleegkundige deze inplannen en geven. Als pijnverpleegkundige ben je ook belast met de informatievoorziening naar de afdelingen. Naast de gebruikelijke bezoeken aan de afdelingen, maken we iedere twee maanden een nieuwsbrief met daarin de nieuwtjes, de uitzonderingen op de richtlijn of veel gestelde vragen. Deze nieuwsbrieven worden over de afdelingen verspreid. We doen twee keer per jaar een vas-scoremeting. Dit houdt in dat er van iedere geopereerde patiënt 72 uur de vasscore wordt geregistreerd. Patiënten die al binnen 72 uur met ontslag zijn worden thuis gebeld met de vraag hoe het thuis met de pijn is gegaan. Deze tweejaarlijkse meting zal in de toekomst een continumeting worden. Omdat de technieken steeds veranderen zijn wij bezig met het ontwikkelen van het vervolg op de basisrichtlijn. Uiteraard moeten dan alle verpleegkundigen ook weer worden bijgeschoold.”

januari 2007 werk als pijnverpleegkundige. Hiervoor ben ik nog een aantal jaar werkzaam geweest in de psychiatrie en heb ik binnen verschillende instellingen als ziekenverzorgende gewerkt.”

Welke eigenschappen heeft iemand nodig om dit werk te kunnen doen?
“In de scholingen is het belangrijk dat je goed kunt overbrengen dat de nieuwe manier van pijnbestrijding beter is voor de patiënt, dat ze hierdoor minder pijn ervaren en dat dit het herstel bevordert. Hierin moet je geduldig en flexibel zijn en goede communicatieve vaardigheden hebben. Daarnaast moet je echt affiniteit met pijnbestrijding hebben.”

Waar moet iemand tegen kunnen?
“Je moet je goed realiseren dat veranderingen veel tijd en energie kosten. Om dit op een verantwoorde manier te doen is het noodzakelijk dat deze processen stap voor stap worden begeleid.”

Wat moet iemand heel goed kunnen?
“Goed kunnen luisteren, een inschatting kunnen maken op welke punten een afdeling meer begeleiding nodig heeft. Openstaan voor feedback vanuit de verpleegafdelingen zodat je weet wat er speelt.”

Het Erasmus MC biedt naast de opleiding geneeskunde een breed scala aan medische specialistische vervolgopleidingen en een viertal research master opleidingen. Naast deze (post)academische opleidingen beschikt het Erasmus MC over een breed en modern scala aan verpleegkundige vervolgopleidingen, medisch ondersteunende opleidingen en bedrijfsopleidingen. Het huidige onderwijsgebouw is gebouwd in 1966 en voldoet niet meer aan de eisen die de huidige aantallen studenten en eigentijdse vormen van onderwijs stellen. Het bestaande gebouw mist een centrale plaats waar studenten elkaar kunnen ontmoeten. Het nieuwe Onderwijscentrum geeft onderwijs binnen het Erasmus MC een eigen gezicht. De uitdaging waarmee de architecten aan het werk zijn, is het creëren van een inspirerende /learning environment /waar de student zich thuis voelt, zich door interactie met andere studenten en docenten professioneel vormt en zich optimaal ondersteund weet door moderne, state-of-the-art onderwijsfaciliteiten. Het hart van het ontwerp is het onderwijsplein, dat wordt gerealiseerd op de plaats van het nu nog onoverdekte binnenplein (Queridoplein). Dit onderwijsplein zal ruimte bieden aan een studielandschap, dat bestaat uit honderden werk- en studieplekken, de medische bibliotheek met een beeldbepalende boekenwand, computervoorzieningen en cateringfaciliteiten. Rond het onderwijsplein zijn veertig college- en colloquiumzalen gesitueerd met een capaciteit variërend van vijftien tot 233 personen.

Welzorg Groep, marktleider op het gebied van (mobiliteits)hulpmiddelen voor ouderen en gehandicapten, heeft per 1 december een nieuwe CFO. René Verbruggen (48) was tot 1 mei CFO van Smit Internationale en begint bij Welzorg aan een nieuwe uitdaging. De komst van Verbruggen betekent een uitbreiding en versteviging van het management van de Welzorg Groep. Momenteel worden de producten en diensten die Welzorg levert grotendeels vergoed door de overheid en verzekeraars. Welzorg verwacht dat de rol van de eindgebruikers in de markt sterk zal toenemen, en ook de vraag naar innovatieve producten en diensten. De belangrijkste taak van Verbruggen is de organisatie financieel klaar te maken voor deze veranderingen met behoud van het marktleiderschap.

'Management in de gezondheidszorg schiet te kort'
Binnen de zorgsector wordt veel geld verloren door verkeerde managementbeslissingen. Dat zegt tachtig procent van de zorgprofessionals die deelnamen aan een managementenquête van Arts & Auto, het ledentijdschrift van VVAA, de vereniging voor medisch Nederland. De professionals hebben behoorlijke kritiek op het management in de zorg, maar steken daarbij ook de hand in eigen boezem.

Op de tweejaarlijkse Catharijneconferentie heeft klinisch epidemioloog prof. dr. Rick Grobbee de Catharijneprijs van het UMC Utrecht ontvangen. Hij kreeg de prijs voor zijn baanbrekend klinisch-epidemiologisch onderzoek naar de oorzaken, preventie en behandeling van cardiovasculaire aandoeningen. Aan de prijs is een geldbedrag van 10.000 euro verbonden.

Wat vindt u het plezierigst in dit werk?
“De contacten die ik heb met alle verschillende disciplines (verpleegkundigen, teamleiders, apotheker, fysiotherapie, anesthesiologen, organisatie, management automatisering etc.) en het contact met de patiënten.”

Welke ambities heeft u? In welke ziekenhuizen heeft u gewerkt?
“In 1998 ben ik begonnen met mijn verpleegkundige opleiding in het Diaconessenhuis Leiden. Na mijn diplomering heb ik 3,5 jaar op neurologie gewerkt. In 2003 ben ik op de verkoeverkamer gaan werken waar ik sinds “Ik wil me graag nog verder verdiepen in de post operatieve pijnbestrijding. Het uitdiepen van het beroep zoals bijvoorbeeld patiëntenvoorlichting en meer patiënten binnen het ziekenhuis bezoeken. Met als doel pijnbestrijding op maat voor alle post operatieve patiënten.”

Waterlandziekenhuis werft IC-verpleegkundigen op innovatieve wijze
Het Purmerendse Waterlandziekenhuis heeft vorige week een online symposium voor intensive care-verpleegkundigen geopend onder de naam Intens 01. Het is voor het eerst dat een dergelijk medium is ingezet om contact te krijgen met potentiële medewerkers. Het symposium is te bezoeken via www.intens01.nl

Bart de Klerk, zorgmanager van de Intensive Care, is trots op het bijzondere symposium. "Het is voor het eerst dat een ziekenhuis zich op deze manier presenteert aan potentiële medewerkers. Het sluit goed aan

op de hedendaagse volle agenda's. Het lukt veel IC-verpleegkundigen gewoonweg niet een symposium te bezoeken om een bepaald ziekenhuis kunnen leren kennen. Met het online symposium kan iemand op een zelf gekozen moment, vanachter zijn computer een kijkje achter de schermen van de IC komen nemen en kennis maken met de medewerkers. Mocht bij iemand online de vonk overspringen, dan laten we hem of haar natuurlijk graag ons ziekenhuis en de IC een keer in het echt zien." Deze levendige wervingsactie is nog tot begin 2009 online.

Gebrek aan tijd blijkt een van de pijnpunten voor de zorgprofessionals. Gemiddeld besteden zij 24 procent van hun tijd aan management. Slechts een kwart van de respondenten zegt voldoende tijd beschikbaar te hebben om alle managementtaken naar behoren uit te voeren. Bij sommigen gaat het tijdgebrek ten koste van minder belangrijke zorgtaken (31 procent) of zelfs belangrijke zorgtaken (zeven procent). De zorgprofessionals zijn niet echt tevreden over hun eigen managementkwaliteiten. Gemiddeld geeft men zichzelf een 6,5. Apothekers geven zichzelf het hoogste cijfer (7,1), fysiotherapeuten het laagste (6,3). Veertien procent vindt de kwaliteit van zorgmanagement in algemene zin ronduit slecht. Volgens bijna een derde ligt die kwaliteit op de grens van voldoende-onvoldoende.

Arts-microbioloog dr. Hans Wagenvoort heeft tijdens het Wenckebach Symposium van Atrium MC Heerlen op vrijdag 14 november de Van Berckelprijs gewonnen. Dr. Wagenvoort ontving de prijs, een legpenning en een bedrag van 1.200 euro, voor zijn onderscheidend wetenschappelijk artikel over een nieuwe techniek bij het onderzoek naar MRSA-ziekenhuisinfecties.

Dr. Maroeska Rovers kreeg tijdens de tweejaarlijkse Catharijneconferentie de Elisabeth von Freyburgpenning voor succesvolle jonge onderzoekers. Rovers bedacht methodes om in grote groepen patiëntgegevens subgroepen op te sporen. Zo is zichtbaar te maken dat een kleine groep patiënten baat kan hebben bij een behandeling die niet werkzaam is bij de groep als geheel. Haar onderzoek is van groot belang voor kinderen met een acute oorontsteking.

Weinig aandacht
Ruim negentig procent van de respondenten is van mening dat onderwijs, instructie en het opdoen van praktijkervaring op het gebied

van management in de gezondheidszorg te weinig aandacht krijgen binnen de reguliere opleidingsprogramma’s. Iets meer dan de helft van de respondenten heeft dan ook daarna een managementcursus gevolgd. Deze enquête is uitgevoerd door TeraKnowledge, onder 370 lezers van Arts & Auto.

Nummer 20 26 november 2008

18

Advertentie

Pragmavision verbindt ervaringen uit verschillende ziekenhuizen en bedrijven met thema’s die nu actueel in de zorg zijn, zoals: • Duurzame inzetbaarheid van medewerkers. Loopbaanontwikkeling in relatie tot levensfasebeleid. Hoe blijven medewerkers ‘fit for the future’. • Pesten op het werk, ‘hinder’ en trauma-opvang en nazorg. Zowel training als beleidsmatige ondersteuning vindt u in ons aanbod. • Leertrajecten. Samen met u bouwen wij leertrajecten die persoonlijke ontwikkeling koppelen aan organisatiedoelstellingen. • Trainingen ter versterking van effectiviteit rond onderwerpen zoals: – Onderhandelen – Adviesvaardigheden – Managementvaardigheden – Persoonlijk leiderschap.

Voor meer informatie: 026 - 361 25 86 info@pragmavision.nl

www.pragmavision.nl
B05_1_4_st_130x179.indd 1

B05 1000-20-8000-7578 ziekenhuiskr. 26 nov. Kl: fc

14-11-2008 14:18:54

Het veiligheidsmanagementsysteem (VMS) is vanaf 2008 in elk ziekenhuis verplicht
Jalaco Consultancy is gespecialiseerd in: • patiënt veiligheid • medicatie veiligheid • proces optimalisatie • systeem oplossingen Neem contact op met:
Jalaco Consultancy Dr. J. M. de Laat 0182 - 32 24 40 jmdelaat@jalaco.nl

Jalaco Consultancy • Blekerssingel 78 • 2806 AD Gouda • www.jalaco.nl

Patiëntenzorg

19

Nummer 20 26 november 2008

‘Vrouwen hebben andere zorg nodig dan mannen’

Speciaal spreekuur kinderen met overgewicht
Het Streekziekenhuis Koningin Beatrix in Winterswijk is deze maand gestart met een spreekuur voor kinderen met overgewicht. Huisartsen kunnen kinderen waarbij overgewicht is geconstateerd, doorverwijzen naar de kinderarts voor screening. Als er geen medische oorzaak is, kunnen kinderen en hun ouders een speciaal begeleidingsprogramma volgen. Zij worden hierin begeleid door het consultatiebureau of de schoolarts, afhankelijk van de leeftijd van het kind.

De afgelopen twintig jaar is het aantal kinderen met overgewicht verdubbeld. Eén op de zeven kinderen is te zwaar. Soms is er sprake

van een erfelijke aanleg, maar veel vaker wordt overgewicht veroorzaakt door een verkeerd eet_patroon. Daarnaast speelt een tekort aan beweging een rol. Kinderen met overgewicht eten soms niet eens te veel, maar bewegen te weinig. Het speciale begeleidingsprogramma helpt kinderen en hun ouders een gezond eet- en leefpatroon te ontwikkelen. Dit gebeurt tijdens een aantal groepsbijeenkomsten en bijeenkomsten voor ouder en kind, samen en apart. De behandeling en begeleiding wordt verzorgd door een samenwerkingsverband tussen het ziekenhuis, Yunio jeugdgezondheidszorg, GGD Gelre-IJssel en de Huisartsenvereniging.

Diaconessenhuis screent ondervoeding kind
Het Diaconessenhuis Meppel is het eerste ziekenhuis in Noordoost-Nederland dat de screening van ondervoeding bij kinderen in werkprocessen heeft opgenomen.

Vrouwen worden steeds ouder, maar ze worden niet béter ouder.

Vrouwen hebben andere zorg nodig dan mannen. Niet alleen voor vrouwenzaken zoals overgangsklachten, cyclusgebonden klachten, wel of niet zwanger worden of gynaecologische aandoeningen, maar ook voor sekse verschillen bij algemene ziekten zoals harten vaatziekten. Met een officieel bezegeld samenwerkingsverband met de organisatie Care for Women is de divisie Vrouw en Baby van het Universitair Medisch Centrum Utrecht nu ook betrokken bij die zorg en voorlichting buiten het ziekenhuis.

Een paar dagen per maand het premenstrueel syndroom (PMS) en dan menstruatiepijn. Tegen de tijd dat zich het einde van de menstruatieleeftijd aandient, komen de overgangsklachten. De medische diagnose is: u hebt niets, dit hoort er gewoon bij. “Daar is een vrouw natuurlijk niet mee geholpen; die klachten blijven.” Met zo’n ‘tanden op elkaar, gaat wel over’-diagnose neemt de hedendaagse zorgconsument terecht geen genoegen meer, stelt Bart Fauser, hoogleraar voortplantingsgeneeskunde. Samen met collega prof. Nick Macklon en Catherine van Heest, directeur van de organisatie Care for Women slaan ze de handen ineen om vrouwen en meisjes antwoorden te geven waar ze wél wat aan hebben. Fauser: “Ik kwam de organisatie Care for Women een paar jaar geleden tegen tijdens mijn zoektocht naar wat er speelt bij vrouwen in de samenleving. Ik wilde meer leren denken vanuit de consument, dan vanuit onszelf. De behoeftes, wensen en verwachtingen van vrouwen zijn sterk veranderd. Binnen het ziekenhuis hebben we daar te weinig kijk op – medici zijn vooral gericht op afwijkingen, zoeken naar de oorzaak en het behandelen ervan. We willen vrouwen, jong en oud, éérder bereiken. Care for Women heeft daar de ideale infrastructuur voor, en wij hebben de meest recente kennis in huis. Wij willen meer aandacht voor preventie van ziekte en kwaliteit van leven.” Praktisch gezien betekent dat bijvoorbeeld dat Vrouw en Baby - naast de ontwikkeling van nieuwe zorgconcepten voor vrouwen - tekent voor een deel van de opleiding van de Care for Womenverpleegkundigen.

speelt zich nu voor ruim eenderde ná de overgang af. Maar een vrouwenlichaam is er niet op gebouwd om dertig jaar zonder oestrogeen te leven, en gaat dus kwalen als botontkalking, verzakking en verminderde cognitieve functies vertonen.” Er is de laatste jaren heel veel geld gespendeerd aan zorg voor deze groep, weet Fauser uit landelijke statistieken. “Maar wat blijkt: de kwaliteit van leven is daar niet beter door geworden. Vrouwen worden steeds ouder, maar ze worden niet béter ouder. Onze patiëntenmix gaat enorm veranderen, en om daar op in te spelen moet véél meer gebeuren dan tot nu toe.”

Bij de screening van ondervoeding wordt geregistreerd in welke toestand een patiënt verkeert wanneer hij of zij wordt opgenomen in het ziekenhuis. Het kan zijn dat een patiënt een verhoogde kans op ondervoeding heeft, of zelfs al ondervoed is, bijvoorbeeld als gevolg van de ziekte waarvoor de patiënt is opgenomen. Het is van belang om deze registratie al bij de opname te doen, zodat meteen samen

met een diëtist kan worden bekeken hoe de voedingstoestand van de patiënt kan worden verbeterd. De registratie was al verplicht bij volwassenen, maar bij kinderen is dit pas vanaf 1 januari 2009 het geval. Het Diaconessenhuis Meppel dat deel uitmaakt van Zorgcombinatie Noorderboog, is vorig jaar, samen met Nutricia, met een pilot gestart om ondervoeding bij kinderen te registeren. Daarbij heeft de kinderafdeling zitting in de commissie Voeding van het Diaconessenhuis. Zo kon de kennis van screening van ondervoeding bij volwassen ingezet worden bij de screening van kinderen.

Drie vragen aan Stichting Stomaatje
Tal van stichtingen en patiëntenverenigingen zetten zich in voor de belangen van mensen met evenzoveel ziekten. Vanaf deze week leggen wel elke maand drie vragen voor aan een patiëntenvereniging. Vandaag krijgt Eliene, de oprichtster van Stichting Stomaatje, de vragen voorgelegd.
Kunt u iets vertellen over de vereniging of stichting? Wanneer is ze opgericht en waarom?

H.I.Ambacht, Bolster 8

door mee te werken aan presentaties, artikelen, programma’s op tv en radio, meedoen aan interessante projecten en voorlichting geven. Maar ook steunen we initiatieven, zoals www.designyourstoma.nl. Hier kun je hoesjes en banden bestellen die het stoma net even iets leuker maken.” “In 2004 begon ik –nadat ikzelf net een ileostoma had gekregen wat informatie te verzamelen op een simpele website. Aan deze frisse website bleek zo’n behoefte te zijn, dat Stomaatje groeide en er op 30 augustus 2005 een stichting van werd gemaakt. We draaien volledig op vrijwilligers die Stomaatje allemaal een warm hart toedragen. Doordat we geen vereniging zijn, hebben we geen betalende leden en zijn we afhankelijk van giften en sponsoring.”
Wat zouden artsen en verpleegkundigen vooral moeten weten?

Moderne en luxe afgewerkte nieuw­ bouw woning uit 2005. Gelegen in de populaire en kindvriendelijke nieuwbouw wijk “de Volgerlanden”. Fraaie ligging met een weids en vrij uitzicht over waterplas en speelplaats. Door de uitbouw aan de a’gevel is er een riante living ontstaan van maar liefst 47m2 v.v. een anthraciet grijze plavuizen­ vloer. Fraaie luxe Italiaanse keuken met apparaturenwand. 3 slaap­ kamers en moderne badkamer. 10 meter diepe aangelegde achter­ tuin met veel privacy. Woning v.v. kunststof kozijnen en politiekeur­ merk. Goede parkeergelegenheid.

“Stichting Stomaatje heeft als doel het onderwerp stoma een positieve boost te geven. We willen laten zien dat een stoma niet vies is of alleen voor ouderen. Een stoma kan een fantastische oplossing zijn als je klachten hebt die je dagelijkse leven beïnvloeden. Dit doen we ten eerste door de complete informatie op onze website www.stomaatje.nl. Geen onderwerp blijft onbesproken en elk item wordt aangevuld met ervaringsverhalen en foto’s. Daarnaast bieden we een platform van informatie-uitwisseling en lotgenotencontact op ons forum www.stomaforum.nl. Dit is niet alleen een plek voor stomadragers, maar ook voor hun omgeving en zelfs professionals kunnen daar hun vragen stellen aan ervaringsdeskundigen. Ook organiseren we leuke activiteiten voor de forumleden, zo huren we elk jaar een zwembad af. We willen het onderwerp bekender maken in de samenleving. Want onbekendheid zorgt voor een mythe rondom stoma’s. Dit doen we onder andere

“Dat ze heel veel kunnen leren van de ervaringsdeskundigen. Want tenslotte leer je in de schoolbanken alleen de theorie.”
Waarom vindt u het belangrijk u in te zetten voor deze vereniging of stichting?

“Wat ik gemist heb toen ik een stoma kreeg, wil ik mogelijk maken voor de mensen na mij.”

Oudere vrouw
“Onze grootste uitdaging is de ouder wordende vrouw”, zegt Fauser. “Ons leven is steeds langer geworden, terwijl de leeftijd waarop vrouwen in de overgang komen, gelijk is gebleven. Pas sinds een eeuw overstijgt de gemiddelde levensverwachting van de vrouw de menopauzeleeftijd. Een vrouwenleven

Vraagprijs € 299.500 K.K.

Estate makelaar • 0900 ­ 123 10 00 www.123estate.nl

Nummer 20 26 november 2008

20

Advertentie

PATIENTEN MONITOREN
TMI ZOEKT • verpleegkundigen (A, B en gespecialiseerd) • laboranten • operatie-assistenten • anesthesiemedewerkers • gipsverbandmeesters • doktersassistenten • apothekersassistenten

EN JE EIGEN CARRIÈRE BEWAKEN
TMI BIEDT • vrijheid met de zekerheid van een uitstekend salaris • meer ervaring door afwisselend werk • een auto vanaf 28 uur per week

Werken op jouw manier! Een vast dienstverband, een min-max contract of een 0-uren contract. Tevens bemiddelt TMI al jaren voor ZZP’ers. Interesse?

KOM EENS PRATEN BIJ TMI. DE DETACHEERDERS IN DE ZORG.
www.verpleegkundigen.nl

Vroegtijdige herkenning van ondervoeding is door middel van screening in veel ziekenhuizen prestatie-indicator. De SNAQ-score of de MUST worden veelal als meetinstrument gebruikt. Mensen die onbedoeld afvallen krijgen op basis van deze score diverse tussendoortjes aangeboden die rijk zijn aan energie en eiwit. Het Bouwsteentje, een Unique energie,- en eiwitrijk gebakje, is verkrijgbaar in de smaken banaan en aardbei. Beide smaken zijn “verassend lekker” en een aanvulling op uw assortiment. Het Bouwsteentje is naast energierijk, opgebouwd uit hoogwaardige eiwitten die het herstel bevorderen. Op een gastvrije wijze kunt u dit gebakje presenteren aan uw cliënten door het in de menucyclus op te nemen als nagerecht, of als traktatie bij de koffie of thee!

Ook kinderen die onbedoeld afvallen of in een verminderde voedingstoestand verkeren zullen dit gebakje als lekkernij beschouwen en zich daardoor aangenamer voelen in de ziekenhuisomgeving. Inmiddels is het Bouwsteentje opgenomen in het Compendium en de GPI Database. Het “Bouwsteentje” is bij elke “food” groothandel t.b.v. zorginstellingen verkrijgbaar. Indien u een bemonstering wilt laten plaatsvinden kunt u direct contact opnemen met Patisserie Unique. info@patisserieunique.nl of telefonisch met Huib van Leeuwen 06 22916395 of Jeroen Majoor 06 53153899

‘Koks! Innovatie Trofee 2008’

Inmiddels heeft het Bouwsteentje ook officiële waardering gekregen en is het gebakje door een deskundige vakjury uitgeroepen tot winnaar van de ‘Koks! Innovatie Trofee 2008’. Naast de 1e prijs in de categorie Food & Beverage ontving Patisserie Unique zelfs de Overallprijs uit 33 inzendingen. ‘Het Bouwsteentje is een echte innovatie die voor een grote groep mensen die lijdt aan ondervoeding waarde kan hebben’, zei juryvoorzitter Nelleke Meinders (directeur BGP Opleidingen)

oor de mineerd v tje is geno egorie Food. steen Het bouw ward 2008, Cat A Innovatie

ICT

21

Nummer 20 26 november 2008

Snelle CT-scan op Spoedeisende Hulp Erasmus MC
De Spoedeisende Hulp (SEH) van Erasmus MC in Rotterdam nam op 18 november een nieuwe CT-scan officieel in gebruik. Met deze snelle en geavanceerde CT-scan kunnen diagnoses eerder worden gesteld. De tijdwinst kan van levensbelang zijn voor ernstig of zwaargewonden. Het Erasmus MC beschikt als eerste ziekenhuis in Nederland over deze zogenaamde 128-slice CT-scan.

OLVG beschikt over niersteenvergruizer
Het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG) in Amsterdam beschikt sinds vorige week permanent over een niersteenvergruizer. Hierdoor is het ziekenhuis in staat om alle patiënten altijd binnen een week te behandelen aan hun nierstenen in het Steencentrum Urologie in het OLVG.

Tot nu toe beschikte het OLVG één week per zeven weken over een mobiele niersteenvergruizer. Alle Amsterdamse ziekenhuizen deelden – vanwege de hoge kosten - met elkaar een niersteenvergruizer. Volgens George van Andel, uroloog in het OLVG, was dat een slechte service voor de patiënt: “We moesten onze patiënten regelmatig voor een behande-

ling doorverwijzen naar het ziekenhuis waar de vergruizer op dat moment stond. Niet ideaal daarom hebben we er nu zelf een aangeschaft.” Door samenwerking met het St. Lucas Andreas Ziekenhuis (SLAZ) is het OLVG in staat om alle voorkomende steenbehandelingen op korte termijn aan te bieden. Ernst van Haarst werkt als uroloog in het SLAZ: “Per jaar ondergaan 450 mensen in de regio Amsterdam een niersteenbehandeling. Ruim 250 patiënten laten deze behandeling bij het OLVG en SLAZ doen. Voortaan kunnen alle patiënten snel terecht in het OLVG bij de niersteenvergruizer van het Steencentrum OLVGSLAZ.”

Door een CT-scan direct naast de traumakamers van de SEH te situeren, kan tijdwinst worden geboekt bij de diagnostiek van gewonde patiënten. De overlevings- en herstelkansen kunnen hierdoor belangrijk toenemen. Bij patiënten die bijvoorbeeld met een hersenbloeding of herseninfarct naar de SEH worden gebracht, geldt dat snellere diagnose en behandeling de kans op blijvende invaliditeit vermindert. Vertragingen vanwege transport van de patiënt naar de CT-scans op de afdeling Radiologie behoren tot het verleden. Daarnaast is het traumateam altijd ter plaatse om in te grijpen bij problemen. De ingebruikname van de CT-scan is onderdeel van een algehele verbetering van de acute zorg in Erasmus MC. Er is nu bijvoorbeeld daglicht in de behandelkamers van de gipskamer, ruimtes zijn vriendelijker ingericht en verouderde inrichting is

Martini Ziekenhuis start met digitaal verwijzen
Huisartsen kunnen sinds deze maand hun patiënten digitaal verwijzen naar het Martini Ziekenhuis Groningen. Als eerste in de provincie Groningen is het ziekenhuis gestart met ZorgDomein. Deze digitale verwijsmethode heeft voordelen voor alle partijen: actuele gegevens zijn altijd paraat en de patiënt krijgt een op zijn aandoening toegesneden afspraak in het ziekenhuis.
Met deze snelle en geavanceerde CT-scan kunnen diagnoses eerder worden gesteld.

vervangen door nieuwe. Verder zijn de verschillende soorten behandelkamers nu logistiek beter op elkaar afgestemd.

Computer kan de voorlichtingstaak van een arts voor een deel overnemen
Een patiënt die wordt voorgelicht door een computerprogramma ter voorbereiding op een operatie heeft vaak meer kennis over de operatie dan de patiënt die wordt voorbereid door de specialist. Dat concludeert Bram Keulers in zijn promotieonderzoek.

De huisarts die zijn patiënt digitaal doorverwijst, vindt op het computerscherm de meest actuele gegevens van het ziekenhuis: het zorgaanbod, de mogelijke soorten afspraken – spoed, semi-spoed, combinatieafspraak of regulier – en de bijbehorende toegangstijden tot de polikliniek. Is de keuze voor een polikliniek gemaakt, dan stuurt de huisarts via
(Advertorial)

ZorgDomein een verwijsbrief naar het ziekenhuis. De patiënt belt vervolgens voor de daadwerkelijke afspraak. Een uitgebreide uitwisseling van gegevens is niet meer nodig: de polikliniek is al in het bezit van de brief met de patiëntgegevens en weet precies waar het om gaat. Op deze manier komt een patiënt sneller op het juiste spreekuur terecht. ZorgDomein is een internetgebaseerde verwijsapplicatie en wordt in diverse regio’s in Nederland door huisartsen naar tevredenheid gebruikt. In de regio Groningen is het nieuw. Het Martini Ziekenhuis heeft samen met UMCG, DHV Groningen en ELANN (Eerste Lijns Advies Noord Nederland) de voorbereidingen getroffen voor het digitaal verwijzen. Het UMCG start in 2009.

Bram Keulers, plastisch chirurg in opleiding, onderzocht twee groepen patiënten die een relatief eenvoudige operatie moesten ondergaan. De ene groep werd door de arts voorgelicht en de andere mocht plaatsnemen achter een computerscherm. Het computerprogramma leidde de patiënt stapsgewijs door de informatie over de ingreep. Binnen een half uur kreeg de patiënt informatie door

middel van foto’s en een animatie. Ook een patiënt die dezelfde operatie al had ondergaan, kwam aan het woord.Twee weken na de voorlichting bleek dat patiënten die het computerprogramma hadden doorlopen, meer hadden opgestoken van de voorlichting dan de patiënten die door de specialist werden voorgelicht. Keulers: “Uit dit onderzoek blijkt dus dat het mogelijk is een om een arts te vervangen door een computer als het om patiëntenvoorlichting gaat.” Verder blijkt uit het onderzoek dat artsen vaak onderschatten wat de patiënt wil weten. Bram Keulers verrichtte zijn onderzoek grotendeels bij Máxima Medisch Centrum in Veldhoven. Hij promoveerde op 17 november aan het UMC St Radboud in Nijmegen.

InfoReports biedt ziekenhuizen overzicht
Bij de meeste ziekenhuizen worden vele gegevens bijgehouden in allerlei systemen. Maar het samenstellen van al die gegevens uit al die systemen tot een geheel, op een gemakkelijke en toegankelijke manier, is lastig. “InfoReports richt zich op dat doel: als jonge speler in de zorg zijn wij daarin al enkele jaren erg succesvol”, aldus Jeroen Buisman, algemeen directeur.

lijk om de financiële positie van ziekenhuizen significant te verbeteren.

Succesvol samenwerken
Om als ziekenhuis maximaal profijt te trekken van de systemen van InfoReports is structureel samenwerken van groot belang. De echte vragen van klanten wil InfoReports weten en daarvoor richt zij haar systemen in. Zij gaat pragmatisch te werk, weet welke processen er in het ziekenhuis spelen maar wil die ook van haar klant kennen. Vervolgens biedt zij ondersteuning en laat zien dat haar programma’s werken. De optimale klant vindt het beschikken over de juiste informatie van groot belang en wil op basis van gedegen rapporten besluiten kunnen nemen. Dat draagt bij aan daadwerkelijke verbeteringen in de zorg.

Elke ziekenhuisbestuurder en elk afdelingshoofd wil weten hoe alles functioneert en welke resultaten worden geboekt. Dat betreft de gerealiseerde productie (zoals het OKgebruik), het personeel en de financiën. InfoReports heeft daarvoor software beschikbaar die heel flexibel en toegankelijk is en die goed en snel rapporteren mogelijk maakt voor de gebruiker. Ook het bepalen van de vele opgelegde prestatie-indicatoren is van steeds meer belang: daarvoor is een specifiek programma beschikbaar waarmee de maandelijkse kwaliteitsrapportages gemakkelijk kunnen worden gegenereerd en vervolgens gepubliceerd.

DBC-informatie
Het volgen van openstaande en af te sluiten DBC’s is voor vele ziekenhuizen in de praktijk lastig. Het is arbeidsintensief en vaak erg ingewikkeld. Als consequentie laten ziekenhuizen daardoor geopende DBC’s onnodig lang openstaan, of ze verrichten zorg zonder deze in een DBC onder te brengen. Daardoor loopt men vele declaraties mis of worden deze uitgesteld. Ingeschat is dat momenteel landelijk vijf procent van de mogelijke ziekenhuisdeclaraties onnodig wegvalt. Dat gaat dus om grote bedragen. InfoReports is in staat om deze materie op een hele simpele manier en snel te ondersteunen. Dat maakt het moge-

Jeroen Buisman, algemeen directeur InfoReports.

Nummer 20 26 november 2008

22

Gezondheid

Event rond innovaties biomedische en zorgsector
De eerste editie van het Health Valley Event dat donderdag 4 december plaatsvindt in FiftyTwoDegrees in Nijmegen brengt vraag en aanbod, kansen en kennis, ondernemers en wetenschappers, ideeën en kapitaal bij elkaar. Het is een ontmoetingsplaats voor mensen en organisaties die zich bezig houden met innovaties in de biomedische en zorgsector.

Innovatieve bedrijven vertellen over hun weg naar de markt. Zoals NovioGendix. Met succes heeft de groep van professor Schalken een biomarker voor prostaatkanker ontdekt die door het UMC St Radboud in Nijmegen is gelicentiëerd aan Diagnocure waardoor in 2006

de test op de markt is gekomen. NovioGendix heeft nu een nieuwe subsidie ontvangen voor onderzoek en ontwikkeling van nieuwe biomarkers voor de vroegtijdige detectie van met name nierkanker. Het programma biedt met keynotesprekers als minister Klink, voorzitter van het Zorg Innovatie Platform, Koen DeBackere, professor aan de KU Leuven en Thom de Graaf, burgermeester van Nijmegen. Verder is het vooral een interactief programma met ruime aandacht voor de laatste trends en het geeft een blik in de toekomst van de health sector. Aanmelden kan via www.healthvalley.nl/event

Tailleomvang risicofactor voor overlijden
Overgewicht en een grote tailleomvang verhogen het overlijdensrisico. Dat concluderen onderzoekers van de EPIC-studie nadat ze 360.000 deelnemers tussen de vijftig en zestig jaar gedurende tien jaar volgden. Ze beschrijven de resultaten in het tijdschrift New England Journal of Medicine van 13 november. Epidemiologen van het UMC Utrecht en het RIVM werkten mee aan het onderzoek.

dik zijn slecht is. Bovendien laat het onderzoek zien dat een grotere tailleomvang ook bij dunne mensen en mensen met een normaal gewicht een rol speelt.”

Kanker
EPIC (European Prospective Investigation into Cancer and Nutrition) is een van de grootste langetermijn prospectieve onderzoeken in de wereld. De onderzoekers analyseerden de levensstijl en gezondheid van 360.000 mensen uit tien Europese landen gedurende tien jaar. Hieronder bevonden zich 40.000 Nederlanders. In die periode overleden ruim 14.000 van de deelnemers, voornamelijk aan kanker, hart- en vaatziekten en ziekten van de ademhalingswegen. Namens het UMC Utrecht werkten dr. Yvonne van der Schouw, prof. dr. Karel Moons, prof. dr. Petra Peeters en dr. Anne May van het Julius Centrum mee aan het onderzoek.

Erfelijke cholesterolpatiënten snel behandelen
Patiënten met een erfelijke aanleg voor een hoog cholesterolgehalte zouden onmiddellijk behandeld moeten worden met cholesterolverlagende medicijnen. Uit onderzoek van het Erasmus MC blijkt dat deze patiënten dan tachtig procent minder kans hebben op het ontstaan van een hartinfarct. De onderzoekers publiceren hun bevindingen deze week in het British Medical Journal.

Eén op de 400 Nederlanders heeft een erfelijk verhoogd cholesterolgehalte. Dit heet familiaire hypercholesterolemie (FH). Patiënten met deze aandoening hebben een extreem verhoogd risico op het ontstaan van hart- en vaat-

ziekten. Lang niet al deze patiënten worden daarvoor behandeld met cholesterolverlagende medicijnen. Onderzoekers van het Erasmus MC tonen nu aan dat wanneer dit wel gebeurt, de patiënten tachtig procent minder risico hebben op het ontstaan van hart- en vaatziekten. Vergelijking van de groep behandelde FH-patiënten met een controlegroep uit de algehele bevolking liet zelfs zien dat het risico vrijwel genormaliseerd is. De hedendaagse behandeling gaat uit van hogere doseringen dan die in het onderzoek. De onderzoekers hopen dan ook dat het effect van behandeling momenteel dus nog groter is.

PCA3-test, doorbraak in urologie
Al in 1994 hebben onderzoekers van de Radboud Universiteit in Nijmegen het begin van een spectaculaire urinetest ontwikkeld waarmee kan worden getest op prostaatkanker. Het onderzoeksteam onder leiding van de hoogleraar experimentele urologie Jack Schalken heeft in de jaren erna de test verder vervolmaakt en inmiddels ligt de gevoeligheid voor prostaattumoren op 65 procent.

Vrouwen met een body mass index van 24,3 en mannen met een BMI van 25,3 blijken het laagste overlijdensrisico te hebben. Een lager of hoger gewicht verhoogt de kans op overlijden. Maar onafhankelijk van de BMI verhoogt een grote tailleomvang altijd de kans op overlijden. Dat geldt dus ook als iemand een normaal gewicht heeft. Bij dunnere mensen is dit effect sterker dan bij dikkere mensen. Het wil zeggen dat niet alleen overgewicht maar ook de vetverdeling over het lichaam invloed heeft op de gezondheid. Buikvet is schadelijker dan ander vet omdat het stoffen produceert die bijdragen aan het ontstaan van ziekten. De onderzoekers pleiten voor het standaard meten van de buikomvang naast de BMI-berekening als methode om de mate van overgewicht te bepalen. “We wisten al dat buikvet slecht was”, verklaart epidemioloog prof. dr. Petra Peeters van het UMC Utrecht. “Maar voornamelijk bij dikke mensen. Dik zijn en een grote tailleomvang hangen nauw samen. Daarom hadden we dit grote onderzoek nodig om te bewijzen dat tailleomvang, ook los van

Bij dunne mensen is het effect van de tailleomvang sterker dan bij dikke mensen.

PSA staat voor het enzym Prostaat Specifiek Antigen. Mannen hebben daarvan gemiddeld ongeveer een nanogram per millimeter bloed. De PSA-test geeft rood licht bij de waarde drie en dat is aanleiding voor een nader onder-

zoek. Probleem was echter eerder dat een hoge PSA-waarde ook door andere oorzaken kan ontstaan en dat gangbare testen geen onderscheid maakten tussen ongevaarlijke en gevaarlijke tumoren. Dat doet de nieuwe PCA3-test wel. De onderzoekers hebben ten behoeve van het Radboud Ziekenhuis octrooi verkregen en laten de uitvinding vercommercialiseren door een bedrijf. Dit knappe staaltje van commercieel denken en de samenwerking tussen een universiteit en een bedrijf levert het Radboud inmiddels één dollar per test op en dat kan in de loop van de jaren leuk in de papieren gaan lopen.

Betere zorg voor baby’s met herseninfarct
UMC Utrecht opende op 21 november een subafdeling speciaal voor baby’s die een herseninfarct hebben gehad. Het UMC Utrecht hoopt deze patiëntjes efficiënter op te sporen en daarna beter te behandelen.

De ‘neonatal stroke unit’ verbetert de behandeling en diagnostiek van pasgeborenen met een herseninfarct. Herseninfarcten kunnen leiden tot ernstige handicaps op latere leeftijd. Vroege opsporing en behandeling via fysiotherapie vergroot de kans op succesvolle langetermijnuitkomsten. Als het herseninfarct een genetische oorzaak heeft kunnen artsen bovendien erfelijkheidsadvies suggereren bij

verdere gezinsuitbreiding. Het UMC Utrecht verwacht per jaar zo’n 25 kinderen met een herseninfarct op te nemen. De speciale afdeling combineert de benodigde expertise voor de diagnostiek en behandeling van deze baby’s. Zo ontvangen verpleegkundigen speciale training om epileptische aanvallen bij baby’s te herkennen. Deze aanvallen zijn vaak een teken van een herseninfarct. Verpleegkundigen spelen een sleutelrol bij het vroegtijdig signaleren van herseninfarcten. “Met de afdeling hopen wij de zorg voor deze pasgeboren kinderen een nieuwe impuls te geven”, zegt prof. dr. Linda de Vries, hoogleraar neonatale neurologie.

De PCA3 (urine) test voor prostaatkanker
prostaatkankercellen 60 tot 100 keer hoger dan in normale cellen. De PROGENSA™-PCA3-test die op urine uitgevoerd wordt is hierop gebaseerd. Het resultaat van de test is een PCA3-score die samen met de voorgeschiedenis van de patiënt kan worden gebruikt om nauwkeuriger biopsieresultaten te voorspellen. • De PCA3-score geeft nuttige informatie wanneer PSA of DRE niet doorslaggevend zijn. • De PCA3-score kan de arts helpen bij de keuze van diagnostiek en behandeling. • De PCA3-score biedt meer zekerheid waardoor de bezorgdheid van arts en patiënt kan verminderen. NovioGendix® • Specialist in de moleculaire diagnostiek van kanker en infectieziekten. • NovioGendix ServiceLab BV levert diensten aan artsen, klinieken en ziekenhuizen in heel Europa. NovioGendix biedt als eerste in Europa de Progensa PCA3 test aan. • NovioGendix Research werkt samen met academische onderzoekscentra en bedrijven die wetenschappelijk en klinisch onderzoek uitvoeren.

267 NovioGendix Servicelab bv Postadres Postbus 9101 6500 HB Nijmegen

Telefoon +31 (0)24 361 05 05 E-mail info@noviogendix.nl Internet www.noviogendix.nl

Vrije tijd

23

Nummer 20 26 november 2008

Werkruimte wordt museumkamer

Van onderen 5 9 1 8 2 7 9 2 3 6 5 6 4 8 9 5 9 2 3 7 6 9 2 7 6 5 3 1
U moet het mij maar niet kwalijk nemen maar soms doe ik een raadspelletje met mezelf. Dan gok ik welke klacht de patiënt heeft nog voordat ik maar een vraag heb gesteld. Training in intuïtie zou je het kunnen noemen, een weinig wetenschappelijke methode maar het kan de dag soms opvrolijken. De mankende jongeman in sporttenue is uiteraard een makkelijke en de oude dame die me een Gelukkig Nieuwjaar wenst in de zomer is ook een inkoppertje. De zwetende krachteloze hand die bij de ingang wordt geschud wordt moeilijker, kan nog alle kanten op, en het zestienjarig meisje dat samen met haar moeder komt zegt ook nog niet alles maar gaat meestal over anticonceptie of over menstruatieproblemen. Deze genitale fixatie had ik ook toen een Marokkaanse vrouw met haar dochter van achttien binnenkwam. Maar ondanks dat ik redelijk in de buurt van het antwoord kwam, gaf het dit keer geen overwinningsgevoel. Moeder nam direct het woord en was wat in paniek. “U moet even kijken dokter, is alles nog wel goed van onderen?” De dochter zat er beteuterd bij. Snel ging er van alles door me heen: vaginale infectie, soa, verkrachting. Maar waarom was moeder er bij, de dochter was al achttien. Wilde de dochter dit zelf? “Ik begrijp dat er iets ergs is gebeurd, zou je alleen met mij willen praten?” sprak ik richting de dochter, maar die keek mij niet aan en zei niets. “O nee”, antwoordde moeder, “ik heb het haar vader beloofd, ik moet het ook zien, er mag niets kapot zijn, en ik moet het nu weten want haar broers komen zo thuis en anders zwaait er wat.” Het begon langzaam te dagen, van onderen betrof hier het maagdenvlies. De dochter bleek de avond tevoren te laat thuis te zijn gekomen van een bezoekje aan de stad. Een neef had gesignaleerd dat ze innig met een jongen op straat liep en hij had vervolgens zijn familie ingelicht. Vader boos op dochter, moeder boos op vader, broers boos op zus, moeder boos op zonen. De mythe van de maagdelijkheid, althans het vermeende verlies daarvan, spleet het gezin langs lijnen van geslacht in tweeën. Moeder koos uiteindelijk eieren voor haar geld. Om de ruzies te beslechten en haar dochter te beschermen tegen de toenemende dreiging (de broers zouden het er wel uitslaan wat er was gebeurd, dit was een schande voor de familie) kreeg ze van haar man toestemming het bewijs van maagdelijkheid aan de dokter te vragen. Ik deed eerst een poging wat uit te leggen. Een afwezig of klein maagdenvlies zou niet bewijzen dat er gemeenschap had plaatsgevonden. Het maagdenvlies kent immers vele soorten en maten. Maar met deze uitleg zouden haar vader en broers geen genoegen nemen. Alhoewel feiten de mythes kunnen weerleggen is de problematiek van de maagdelijkheidscultuur niet door een dokter op te lossen. Vaders, broers en neven zijn de sleutel tot een oplossing, zij zouden naar de vrouwen in hun gemeenschap moeten luisteren. Maar zolang de mannen zichzelf niet als deel van een probleem zien is dat wishful thinking. Wel kon ik de vrouwen van dit gezin overtuigen. Ik gaf de dochter ongezien een briefje mee voor haar vader. Ik had geen tekenen van ontmaagding gezien. Zij was geholpen en ik loog niet. De leugen in haar cultuur blijft voorlopig nog bestaan. Peter Leusink, huisarts www.dehuisarts.info

Zwitserse kerken laten Calvijnbonbons maken
In de museumkamer staat een replica van de kunstnier, die door prof. dr. W.J. Kolff werd uitgevonden. Boven de kunstnier hangt een foto van de eerste behandeling met de kunstnier ( Foto Jo Kleinmeulman/ Willem Kolff Stichting).

Ter gelegenheid van de vijfhonderdste geboortedag van kerkhervormer Johannes Calvijn (naar wie het Calvinisme is vernoemd) volgend jaar, hebben de Zwitserse protestantse kerken speciale Calvijnbonbons laten maken.

Vijfenzestig jaar nadat medisch uitvinder prof. dr. Willem Johan Kolff bij Maria Sofia Schaftstadt de eerste behandeling met een kunstmatige nier ooit deed, werd de werkkamer van Kolff (97) in het voormalige stadsziekenhuisgebouw van Kampen geopend als museumkamer over Kolff en de kunstnier.

‘Kolff Kamer’
De ‘Kolff Kamer’ werd de laatste jaren gebruikt als werkruimte van de verpleeghuisartsen van woonzorgconcern IJsselheem. De kamer werd geopend door Toos van Noordwijk, de weduwe van de onlangs overleden Kolff-assistent Bob van Noordwijk, en Jackie ten Hove, oud-voorzitter van de Stichting tot Behoud van het Monumentale Ziekenhuisgebouw. In de kamer staat een replica van de kunstnier. Professor Kolff, woonachtig in Amerika, was wegens zijn broze gezondheid niet aanwezig. Hij werd vertegenwoordigd door drie van zijn vijf kinderen.

De gerestaureerde ‘Kolff Kamer’, een overzichtsexpositie en een historische wandelroute vormen de bouwstenen voor een nieuw toeristisch-historisch arrangement waarmee de Willem Kolff Stichting de geschiedenis van Kolff wil uitbreiden tot een medisch-historische attractie. Met behoud van voormalig stadsziekenhuisgebouw ‘De Engelenbergstichting’ als hoofdgebouw van IJsselheem is ook het bijzondere verleden van deze locatie toegankelijk gebleven. Dit betreft niet alleen het unieke ontwerp van het gebouw, maar ook de uitvinding van de kunstmatige nier door prof. dr. W. J. Kolff. De nier bestond uit een emaillen zoutwaterbak van een pannenfabriek, met daarin een langwerpig draairad, gemaakt van aluminium uit een neergeschoten Duitse bommenwerper. Het rad was bespannen met kunstmatig worstenvel waarin het bloed werd gespoeld. De professor vond de kunstnier uit in 1943. Twee jaar later werd Maria Sofia Schaftstadt de eerste patiënt ter wereld van wie dankzij de nierdialyse het leven werd gered.

Prof. dr. Willem Johan Kolff
Prof. dr. Willem Johan Kolff is uitvinder van de kunstmatige nier (1943) en het kunsthart (1956) en pionier in de ontwikkeling van talloze orgaanvervangende therapieën in de periode 1943 tot 1997. Hij wordt wereldwijd beschouwd als de vader van de kunstorganen en als één van de belangrijkste medische uitvinders van de twintigste eeuw. Hij ontving in zijn carrière dertien eredoctoraten aan universiteiten over de hele wereld en 127 internationale onderscheidingen. Zijn uitvindingen redden tot op de dag van vandaag levens van miljoenen mensen over de hele wereld.

Volgens het chocola atelier Maison Poyet in het Zwitserse Vevey, dat tachtig kilometer van Genève ligt, was het niet gemakkelijk het theologisch denken van Calvijn in smaak te vatten. Om de bonbon de juiste smaak te geven heeft Maison Poyet wekenlang het denken van Calvijn onderzocht en met verscheidene deskundigen gesproken. Vervolgens werden cacaobonen uit Bolivia gebruikt en daarnaast ingrediënten die al in de tijd van de kerkhervormer bestonden. Zo is een vleugje citroenkruid toegevoegd. Deze winterharde plant weerspiegelt volgens de chocolatier het vermogen van de kerkhervormer om te zaaien, te planten en te laten groeien. Voor 150 gram Calvijnbonbons moet straks veertien euro worden betaald.

Patiënten Verwendag bij opening Martini Ziekenhuis Groningen
Het Martini Ziekenhuis Groningen organiseert donderdag 11 december een speciale Patiënten Verwendag. De dag wordt gehouden met het oog op de officiële opening van het nieuwe ziekenhuis door Koningin Beatrix op vrijdag 12 december. Het ziekenhuis verwent patiënten met feestelijke maaltijden en bijzondere activiteiten.

Zondagmiddagconcert in Leiden
Cor de Jong en Marie Anne Jacobs verzorgen op zondagmiddag 30 november een optreden in de kapel van het Diaconessenhuis Leiden.

Organist Cor de Jong en alt-zangeres Marie

Anne Jacobs bieden een afwisselend programma. Het concert wordt georganiseerd voor patiënten en hun bezoek, maar ook belangstellenden van buiten het ziekenhuis zijn welkom. Het concert begint om 15.45 uur.

Tentoonstelling over orgaan- en weefseldonatie
In de centrale hal van het Spaarne Ziekenhuis in Hoofddorp is een tentoonstelling ingericht over orgaan- en weefseldonatie. Deze tentoonstelling van het Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie (NIGZ), zet op een informatieve en interactieve manier aan tot nadenken over orgaan- en weefseldonatie.

Op de buitenkant van de panelen staan een aantal veelgestelde vragen. Antwoorden op deze vragen krijgt de bezoeker door de tentoonstelling binnen te gaan. Op de lichtzuilen

staan telefoons. Als de telefoon wordt opgepakt, hoort de bezoeker de persoonlijke verhalen van patiënten, die met donatie te maken hebben of krijgen. De expositie geeft duidelijke uitleg, maar hierbij is het vooral belangrijk dat mensen zich bewuster worden van orgaanen weefseldonatie, hierover nadenken en dit bespreekbaar maken. Het uiteindelijke doel is dat mensen in het Donorregister laten registreren of ze voor of tegen donatie zijn. Meer informatie over deze tentoonstelling, die tot en met 1 december te zien is in Hoofddorp, is te vinden op www.donorvoorlichting.nl.

“Wij willen patiënten graag laten meegenieten van de festiviteiten rondom de opening”, zegt Jack Thiadens, bestuursvoorzitter. “Door de activiteiten te spreiden over twee dagen, kunnen we aan alles net wat meer aandacht besteden.” Opgenomen patiënten krijgen donderdag 11 december een luxe ontbijt. Daarbij krijgen zij een magazine over het nieuwe ziekenhuis uitgereikt. In de loop van de ochtend komen leerling-schoonheidsspecialistes van de opleiding Uiterlijke verzorging & Wellness van het Alfa-college, patiënten verwennen met een gezichtsbehandeling, gezichtsmassage, nagelverzorging, handmassage of make-up.

Bezoek dichters
Na een uitgebreide lunch krijgen patiënten bezoek van de Groninger dichters Driek van Wissen, Jean Pierre Rawie, Sieger M. Geertsema en Bart F.M. Droog. Zij lezen hun gedichten voor. Opgenomen kinderen kunnen met kunstenaar Monica Desain kunstkaarten maken. De dag wordt afgesloten met een feestelijke maaltijd.

Nummer 20 26 november 2008

24

Advertentie

In de zorg wordt steeds meer van medewerkers gevraagd. Door de cliënt én de werkgever. Dit veroorzaakt vaak regelstress en te veel papierwerk. ABVAKABO FNV wil dat medewerkers hun werk kunnen doen én niet worden belemmerd door de bureaucratie. Hoe? Door tijdens CAO-onderhandelingen meer tijd te claimen voor overdrachten en het maken van slimmere roosters. Zodat jij meer tijd hebt voor de cliënt en je vak beter kunt uitoefenen. Andere voordelen van het lidmaatschap? Deskundige juristen, persoonlijk advies over werk en inkomen, belastingservice en fikse kortingen op je ziektekostenverzekering. ABVAKABO FNV; voor álle sterren in de zorg.

Ga naar www.abvakabofnv.nl en word 6 maanden lid voor 25 euro.
Deze actie loopt t/m 31 december 2008.
B01_1_1_st_fc_B.indd 1 ABVAKABO FNV ziekenhuiskrant 12&1 1

B01 1000-20-8000-7577 ziekenhuiskr. 2008-20

Kl: Full Color

14-11-2008 14:15:48 28-10-2008 11:13:09