V E RS CHI J NT GRAT I S T WE E WE KE L I J KS OP WOE NS DAG I N AL L E Z I E KE NHUI Z E N I N NE DE RL AND E N OP I NT E RNE T

Jaargang 2
nummer 14
27 augustus
2008
Topjaar academische
ziekenhuizen
Extra service:
op internet worden de
advertenties doorgelinkt
naar de eigen website
07 12 15 17
Clownsdroom komt uit Kleinste ziekenhuis Nederland Havenziekenhuis de diepte in Real time navigeren
Een aantal ziekenhuizen moet de mogelijkheid
krijgen winst uit te keren. De Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) adviseert minister Klink
met dit experiment akkoord. In de huidige
situatie hebben ziekenhuizen vaak te weinig
eigen vermogen om te kunnen investeren in
kwaliteit en innovatie.
De NZa ziet de mogelijkheid tot het aantrek-
ken van risicodragend vermogen als een be-
langrijke kans voor ziekenhuizen om beter te
gaan presteren. In het advies stelt de NZa een
aantal randvoorwaarden waaraan het experi-
ment moet voldoen ter bescherming van de
consument. De kwaliteit, toegankelijkheid en
betaalbaarheid van de zorg niet in het geding
komen. De NZa zegt van meerdere partijen uit
de zorg het verzoek te hebben gekregen om het
uitkeren van winst en daarmee het aantrekken
van risicodragend vermogen in de zorg moge-
lijk te maken. In het advies presenteert de NZa
de mogelijkheden van een experiment en de
voorwaarden waaraan het moet voldoen. De
NZa ziet de mogelijkheid tot het aantrekken
van risicodragend vermogen als een belang-
rijke kans voor ziekenhuizen om beter te gaan
presteren. Ziekenhuizen krijgen dankzij een
investering meer budget tot hun beschikking
voor innovatie en kwaliteitsverbeteringen.
Het kan onder meer leiden tot een verminde-
ring van wachtlijsten, hogere kwaliteit van de
geleverde zorg en innovatie.
Winstexperiment
ziekenhuizen
Oppervlakten van biomaterialen, zoals pro-
thesen, zodanig veranderen dat ze minder
bacteriën aantrekken en geen infecties meer
veroorzaken. Dat is het doel van het NANTICO-
onderzoek waarbij het Maastricht Universitair
Medisch Centrum+ en de universitair medi-
sche centra UMC Groningen, UMC Utrecht
en het AMC in Amsterdam zijn betrokken en
bovendien de bedrijven DSM en Dolphys. Het
topinstituut BioMedical Materials (BMM) in-
vesteert bijna acht miljoen euro in het onder-
zoek.
Biomaterialen worden veel gebruik als im-
plantaten voor vervanging van lichaamseigen
weefsels. Te denken valt aan kunststoffen of
metalen heup- en knieprothesen, hartkleppen,
vaatprothesen, platen en schroeven. Er schuilt
echter een risico in het gebruik van deze li-
chaamsvreemde implantaten: ze hebben een
grote aantrekkingskracht op bacteriën. Dat
betekent dat er meer kans is op een infectie na
een operatie. De behandeling van een ontsto-
ken gewrichtsprothese is een lange, kostbare
weg die vaak bestaat uit het verwijderen van
het implantaat. Behandeling met antibiotica
alléén heeft meestal geen zin, omdat bacte-
riën zich hechten aan het biomateriaal en zich
beschermen in een ‘slijm’ laag. Het onder-
zoeksproject NANTICO moet hier verande-
ring in brengen. NANTICO is de afkorting
van Nonadhesive, Antimicrobial Coatings for
Biomedical Implants. De onderzoekers gaan
antimicrobiële coatings voor implantaten
ontwikkelen en testen. Deze beschermlaag
moet voorkomen dat bacteriën zich op het op-
pervlakte nestelen en infecties ontstaan. Het
voordeel van zo’n speciale coating is dat te-
gelijkertijd met het implantaat al preventief
antibiotica ingebracht kan worden, direct op
de plaats waar het nodig is.
Onderzoek naar
infecties bij prothesen
Computers op de kamer zouden tot slaapproblemen
leiden.
Slaaptekort tieners leidt tot vaatproblemen
De acht academische ziekenhuizen in Neder-
land hebben vorig jaar goede resultaten ge-
boekt. In 2007 steeg de gezamenlijke omzet
tot een bedrag van ruim 5,1 miljard euro, een
stijging van twaalf procent ten opzichte van
het jaar ervoor. Bij elkaar maakten de acade-
mische ziekenhuizen een nettowinst van 91
miljoen euro, bijna een verdubbeling vergele-
ken met het jaar ervoor.
Bij een gezamenlijk eigen vermogen van ruim
650 miljoen euro betekent dat een rendement
op eigen vermogen van veertien procent, zo
blijkt uit de jaarlijkse berekeningen door de
internetdatabank Zorgsectorinfo.nl. De omzet
steeg over de hele linie, met toenames uiteen-
lopend van vijf tot maar liefst 21 procent. Met
uitzondering van het LUMC in Leiden, dat in
2007 in de rode cijfers terecht is gekomen,
werden overal behoorlijke winsten gemaakt.
Het AMC in Amsterdam en het UMC Sint
Radboud in Nijmegen (allebei ruim 3,5 mil-
joen winst), herstelden zich van een verlies-
situatie in 2006. Bij beide ziekenhuizen liep
de personeelsbezetting dan ook licht terug, bij
het AMC het sterkst met ruim 70 fte (voltijds-
eenheden). De winst van het UMC in Utrecht
liep terug van 25,6 miljoen euro in het topjaar
2006, tot zes miljoen in 2007. Nog steeds is
dat een behoorlijk rendement van bijna vier
procent. De personeelsbezetting steeg met
138 voltijdseenheden.
Uitschieters
Absolute uitschieter was het VU Medisch
Centrum in Amsterdam. De winst ging hier
omhoog van ruim vijf miljoen euro in 2006,
tot ruim 41 miljoen in 2007. Dat betekent een
rendement van ruim 58 procent op het eigen
vermogen. Dit ondanks het feit dat de perso-
neelsbezetting met drie procent toenam, tot
bijna 5100 fte in het afgelopen jaar. Op de
tweede plaats van de lijst met uitschieters,
volgt het Erasmus Medisch Centrum in Rot-
terdam. Hier werd de winst ruim verdubbeld
tot 26 miljoen euro in 2007. Ook hier steeg
de personeelsbezetting licht. Het UMCG in
Groningen zag de omzet met 21 procent flink
stijgen. Dit vertaalde zich echter niet in een
substantiële stijging van de nettowinst. Zorg-
sectorinfo.nl is een internetdatabank met pro-
fielgegevens van zorginstellingen in Neder-
land. De databank is een initiatief van MISA
Management Information Services Amstel-
veen B.V. De databank bevat gegevens van
ziekenhuizen over de afgelopen drie jaren.
Voor meer informatie: www.zorgsectorinfo.nl
Mmax.nl
Kantoorinrichtingverhuur
Laboratoriumstoelen
Projektmeubilair
Tel. 0294 28 5215 • Info@Mmax.nl
bel voor Gratis
proefstoel
HBO Zorgmanagement
Professioneel leidinggeven
binnen de gezondheidszorg?
Meer informatie?
Kijk op www.ncoi.nl
of bel 035 - 6 721 031
Een uitzondering vormt het LUMC in Leiden dat in 2007 in de rode cijfers kwam.
De facilitaire
zorgondersteuner
www.isshospitalservices.nl
Tel: 030 - 24 24 800
Tieners die niet goed of niet lang genoeg sla-
pen hebben een verhoogde kans op oudere
leeftijd een hoge bloeddruk of hart- en vaat-
ziekten te krijgen. Amerikaanse onderzoekers
schreven dit vorige week in het wetenschap-
pelijk tijdschrift Circulation. De wetenschap-
pers, verbonden aan de Case Western Re-
serve University in Cleveland, ontdekten dat
de bloeddruk van gezonde tieners die slecht
slapen 3,5 keer hoger is dan normaal, terwijl
korter slapen (minder dan 6,5 uur) de bloed-
druk 2,5 keer verhoogt. De technologische
invasie in de slaapkamer veroorzaakt een
deel van het slaapprobleem, denken de on-
derzoekers.
;nYbki_[l[ WWdX_[Z_d]leeh m[had[c[hi _d Z[ peh]0
BZi]Zijc^Z`ZK^iVb^cZ8CKGZX]ih]jaeEV``Zi
kVcb^_ckV`WdcY]ZZ[ijbZZgoZ`Zg]Z^Y^c]VcYZc
C[[h_d\ehcWj_[efmmm$l_jWc_d[9DL$db
&)&#-+''&&'
Uitgever: Gouda Media Groep B.V.
Crabethstraat 38 D, 2801 AN Gouda
T (0182) 322456
F (0182) 322466
Redactie: Gouda Media Groep B.V.
De Ziekenhuiskrant
Eindredactie: Marja den Otter
Opmaak: Gouda Media Groep B.V. Afdeling
vormgeving
Fotografie: Gouda Media Groep B.V.
Druk: Wegener NieuwsDruk Gelderland
Verspreiding: DistriQ Amsterdam
Redactie-adres: Crabethstraat 38 D
2801 AN Gouda
T (0182) 322456
E redactie@ziekenhuiskrant.nl
Advertentieverkoop:
Gouda Media Groep B.V.
T (0182) 322 456
E info@ziekenhuiskrant.nl
Mw. Monique van de Wiel
Elma Multimedia B.V.
T 0226 33 16 00
E info@elma.nl
W www.elma.nl
Alhoewel deze krant met de grootst mogelijke
zorg is samengesteld, kan geen van betrokken
partijen aansprakelijk worden gesteld voor
eventueel voorkomende fouten.
Lezersservice
Algemene servicevragen:
maandag tot en met vrijdag van 9.00-16.00 uur;
telefoon (0182) 322 456 of mail naar:
info@ziekenhuiskrant.nl
Abonnementen
adres: Crabethstraat 38-D
2801 AN Gouda
Tel: (0182) 322 456
info@ziekenhuiskrant.nl
Prijzen: 1ste kwartaal 15 euro
2de, 3de, 4de kwartaal 20 euro
Redactie/tips:
Tips voor de redactie, een redactionele tekst of
een persbericht kunt u mailen naar
redactie@ziekenhuiskrant.nl
De redactie houdt zich het recht voor om artike-
len niet te plaatsen of in te korten.
Verspreiding:
De krant wordt tweewekelijks beschikbaar gesteld
in het personeelrestaurant van alle ziekenhuizen
in Nederland. Daarnaast wordt de krant toege-
stuurd aan alle afdelingshoofden. Ook wordt hij
aan leveranciers en betrokkenen verzonden.
De oplage bedraagt 25.000 exemplaren.
Webkrant:
De webkrant is op de avond vóór het verschijnen
van de papieren krant beschikbaar op
www.ziekenhuiskrant.nl In de webkrant worden
enkele pagina’s dagelijks ververst.
Komende verschijningsdata 2008:
Tweewekelijks. Klik op:
www.ziekenhuiskrant.nl/verschijning
Bezorging:
Bezorgklachten kunt u mailen naar
info@ziekenhuiskrant.nl of bel (0182) 322456
2
Actueel
Colofon
Nummer 14
27 augustus 2008
Genetische basis voor
‘Volendamse ziekte’
Onderzoekers van de afdelingen Neurogene-
tica en Kinderneurologie van het AMC hebben
nieuwe genmutaties gevonden die aan de ba-
sis staan van de zeldzame hersenaandoening
pontocerebellaire hypoplasie. Samen met
collega’s van de Universiteit van Keulen pu-
bliceerden zij hun primeur in het wetenschap-
pelijke tijdschrift Nature Genetics. De ontdek-
king maakt een vroegere diagnostiek van de
aandoening mogelijk.
De ‘Volendamse ziekte’, zo wordt pontocere-
bellaire hypoplasie type 2 ook wel genoemd.
In het Noord-Hollandse vissersdorp komt
deze zeldzame aandoening van de kleine her-
senen namelijk bovengemiddeld vaak voor.
Sterker nog: de Volendamse populatie vormt
de belangrijkste pijler onder een langlopende
AMC-studie. Via dit onderzoek wordt gepro-
beerd de oorzaak te achterhalen van de erfe-
lijke ziekte, die in 1978 werd ontdekt door
emeritus hoogleraar Kinderneurologie Peter
Barth van het AMC. Bekend was al dat pon-
tocerebellaire hypoplasie een recessieve aan-
doening is: een ziekte die alleen optreedt als
iemand twee ‘foute’ exemplaren erft van be-
paalde genen. Maar wélke genen precies, dat
was nog steeds de vraag.
DNA-chips
“Na ruim tien jaar speuren hebben we beet”,
vertelt onderzoeksleider Frank Baas van de
AMC-afdeling Neurogenetica. “Samen met
het Cologne Center for Genomics hebben we
het DNA geanalyseerd van bijna zestig patiën-
ten met pontocerebellaire hypoplasie, voorna-
melijk afkomstig uit Europa. Sinds Barth’s
ontdekking heeft onze afdeling Kinderneuro-
logie het DNA verzameld van patiënten met
de ziekte. In hun erfelijke materiaal hebben
we nu als eersten bepaalde genetische veran-
deringen achterhaald. We hebben dit ontdekt
met behulp van DNA-chips, een technologie
waarmee we in één keer de variaties kunnen
meten in duizenden genen.” Op deze manier
ontdekten de onderzoekers DNA-mutaties in
drie genen die coderen voor onderdelen van
een groot enzymcomplex. Het gaat om een
zogeheten tRNA splicing endonuclease, een
complex dat een belangrijke rol speelt bij de
aanmaak van transferRNA’s. Deze RNA’s spe-
len een onmisbare rol bij de productie van ei-
witten, die op hun beurt weer nodig zijn voor
de opbouw van cellen. Baas: “Het is verwon-
derlijk dat een verstoring van zo’n essentieel
proces als tRNA-synthese alleen maar een
specifiek neurologisch ziektebeeld geeft. Ie-
dere lichaamscel heeft immers tRNA’s nodig.
Een mogelijke verklaring is dat de hersenen
tijdens de ontwikkeling gevoeliger zijn voor
een gebrek aan dit type RNA. Dat gaan we via
een vervolgstudie verder uitzoeken.”
Besloten gemeenschap
Waarom komen die uitgerekend uit Volen-
dam? “Dat is van oudsher een vrij besloten
gemeenschap, waar relatief weinig gehuwd
wordt met families van buiten”, legt Baas uit.
“Wat dat betreft bracht onze studie nog bij-
zondere historische informatie boven water.
De genetische afwijkingen die we aantroffen
bij patiënten uit Volendam blijkt identiek aan
die van de meeste Europese patiënten met de
aandoening. Zij hebben hoogstwaarschijnlijk
één en dezelfde voorouder. Wij denken dat die
ergens vóór 1700 geleefd moet hebben – de
genetische afwijking is namelijk al zeker tien
tot twaalf generaties oud.”
In de grootste genetische studie naar schizo-
frenie tot nu toe zijn een aantal erfelijke fac-
toren geïdentificeerd die een sterk verhoogd
risico geven op schizofrenie. De studie is
uitgevoerd door een groep wetenschappers
waarbij onderzoekers van het Universitair Me-
disch Centrum Utrecht en het Rudolf Magnus
Instituut voor Neurowetenschappen een be-
langrijke bijdrage hebben geleverd.
Deze unieke bevindingen geven onderzoekers
nieuwe aanwijzingen over de biologische oor-
zaken van schizofrenie, die in de toekomst
mogelijk kunnen leiden tot verbeterde diagno-
se en behandeling. Aan het onderzoek deden
vele duizenden patiënten mee, voornamelijk
uit verschillende delen van Europa, waar-
onder uit Nederland. In Nature beschrijven
de onderzoekers drie ‘microdeleties’ die de
vatbaarheid voor schizofrenie sterk verhogen.
Microdeleties zijn kleine stukken ontbrekend
DNA waarop meerdere genen kunnen liggen.
Het zoeken naar ontbrekende stukken DNA
bij patiënten is volgens de onderzoekers een
veelbelovende manier om de genetische basis
van schizofrenie te ontrafelen.
Erfelijke factoren
Schizofrenie is een veel voorkomende, chroni-
sche psychiatrische aandoening die ongeveer
een procent van de bevolking treft en zich
vooral openbaart in jong-volwassenen. Het is
al geruime tijd bekend dat erfelijke factoren
een belangrijke rol spelen bij de gevoeligheid
om deze ziekte te ontwikkelen, maar tegelij-
kertijd is het bijna onmogelijk gebleken om
de onderliggende genen te identificeren. Deze
nieuwe studie heeft daar voor het eerst veran-
dering in gebracht.
Erfelijke factoren
schizofrenie ontdekt
De zeldzame hersenaandoening komt veel voor in de besloten gemeenschap van Volendam.
Het UMC Utrecht werkt aan een serious
game voor jonge dokters om incidenten in de
patiëntenzorg te verminderen. Hoofdonder-
zoeker is de Amerikaanse psycholoog Pam
Kato. Dat serious gaming werkt, heeft Kato be-
wezen met ‘Re-Mission’: een game waarmee
de therapietrouw van jonge kankerpatiënten
toeneemt. De resultaten van het onderzoek
zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke
tijdschrift Pediatrics.
Serious game betekent dat het spel niet
alleen dient ter vermaak, maar vooral om
er iets van te leren. Het spel dat het UMC
Utrecht ontwikkelt is bedoeld om beginnen-
de artsen te laten oefenen met incidenten die
weinig voorkomen in de praktijk. Doel is het
voorkomen van vermijdbare fouten. De studie
naar de werking van ‘Re-Mission’ is het
grootste gerandomiseerde en gecontroleerde
onderzoek naar de werking van games als in-
terventie ooit. Kato onderzocht met subsidie
van het Amerikaanse HopeLab het effect bij
375 jongeren in 34 Amerikaanse, Canadese en
Australische ziekenhuizen. ‘Re-Mission’ toont
aan dat een speciaal ontwikkelde videogame
therapietrouw bij jonge kankerpatiënten kan
bevorderen. In ‘Re-Mission’ reist een micros-
copische robot met de naam Roxxi door het
lichaam heen. Roxxi vernietigt kankercel-
len. Deelnemers in de studie hadden hogere
niveaus van chemotherapie in hun lichaam en
namen hun antibiotica meer consistent. Het is
de verwachting dat eind 2008 een prototype
beschikbaar is van het Utrechtse spel voor
jonge dokters. Voor de ontwikkeling van de
game en het onderzoek naar het daadwerke-
lijke effect ervan - maken artsen straks ook
minder fouten?- is het UMC Utrecht op zoek
naar sponsors.
Effect van serious
gaming bewezen
Het Pijncentrum van ziekenhuis Bernhoven
in Oss is begin deze maand gestart met een
proef van drie maanden waarin honderd pa-
tiënten met chronische pijn hun pijnscore we-
kelijks via een sms-bericht of voicemailbericht
doorgeven aan het Pijncentrum Bernhoven.
De scores worden via een automatisch sy-
steem opgeslagen en verwerkt. De patiënt kan
een score aangeven van nul tot en met negen
waarbij negen uiteraard geldt als de hoogste
pijnscore. De wekelijkse melding maakt het
mogelijk inzicht te krijgen in hoe de pijn zich
ontwikkelt. De behandelaars krijgen een beter
zicht op hoe de pijn zich gedraagt. Zo kunnen
zij bijvoorbeeld het effect van een behande-
ling betrouwbaarder meten. Wanneer nodig
kan de behandeling tijdig worden aangepast.
Start proef pijnmeting via SMS
De wekelijkse melding biedt meer inzicht in hoe pijn
zich ontwikkeld.
3 Actueel
Nummer 14
27 augustus 2008
Ziekenhuizen blij met
uitbreiding van vrije
prijsvorming
Ziekenhuizen zijn verheugd dat minister Klink
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de
Tweede Kamer heeft laten weten vast te hou-
den aan de uitbreiding van het onderhandel-
bare deel van de zorg, het B-segment. De
NVZ vereniging van ziekenhuizen (NVZ) zal
wel actie ondernemen als ziekenhuizen zul-
len worden aangeslagen voor volumestijgin-
gen waarvoor zij niet verantwoordelijk zijn. De
NVZ zegt dit omdat de minister zich over de
verantwoordelijkheid voor volumestijgingen in
zijn brief aan de Tweede Kamer lijkt tegen te
spreken.
Klink stelt hierin dat ziekenhuizen en ver-
zekeraars verantwoordelijk zijn voor beheer-
sing van prijs- en volumeontwikkelingen.
Eerder zei hij echter publiekelijk: “Als er over-
schrijdingen zouden dreigen, dan is het niet
mijn eerste neiging om dit op de ziekenhuizen
te verhalen, maar op de premiebetaler of mid-
dels pakketverkleining te ondervangen.” Zie-
kenhuizen gaan er van uit dat het eerder door
de minister aangekondigde volumeonderzoek
duidelijkheid brengt in de verantwoordelijk-
heid voor volumestijgingen. Als Klink vol-
hardt in zijn opvatting dat ziekenhuizen voor
alle volumestijgingen moeten opdraaien,
dan kan de voortzetting van de bodemproce-
dure op dit onderdeel niet uitblijven, vinden
zij. Met zijn brief aan de Tweede Kamer van
18 juli reageert Klink op de Monitor van
de Nederlandse Zorg autoriteit (NZa) Deze
‘Monitor ziekenhuiszorg 2008’ toont de ont-
wikkelingen in de prijs, het volume, de kwa-
liteit en beschikbaarheid van het B-segment.
Klink had de NZa-Monitor doorslaggevend
gemaakt voor zijn definitieve besluit tot uit-
breiding van het B-segment tot 34 procent per
1 januari 2009.
Prijsontwikkeling gematigd
De NZa geeft in de Monitor aan dat vergroting
van het B-segment kan leiden tot een verdere
impuls voor marktwerking en tot positieve
effec ten voor de kwaliteit, toegankelijkheid
en de betaalbaarheid van de zorg. Zij stelt dit
onder meer vast omdat de prijsontwikkeling in
het B-segment tot nu toe in 2008 gematigd is.
Bij de ziekenhuizen die de onderhandelingen
met zorgverzekeraars hebben afgerond consta-
teert de NZa een lichte nominale prijsstijging
van 0,9 procent en een reële prijs daling van
0,2 procent ten opzichte van 2007. In vergelij-
king met de nog niet aan de markt vrijgegeven
ziekenhuisproductie is de prijsverlaging 2,9
procent. Dat mag worden uitgelegd als een
kostenbesparing voor de patiënt van zo’n zes-
tig miljoen euro.
Kwaliteit
Ook constateert de NZa dat kwaliteit een be-
langrijker onderdeel is geworden van de onder-
handelingen tussen zorgaanbieder en zorgver-
zekeraar. Zij maken steeds meer gebruik van
kwaliteitsindicatoren, hoewel dat nog niet
altijd tot bindende afspraken leidt. Daarnaast
spelen zorgprofielen een belangrijker rol in de
onderhandelingen. Dit sluit aan op het onder-
zoek dat Gupta Strategists eerder dit jaar in
opdracht van de NVZ heeft gehouden. Daar-
naast stelt de NZa dat de toename van het
volume van het B-segment in 2007 groter is
dan in het (niet onderhandelbare) A-segment.
Dit blijkt echter deels te verklaren door een
betere registratie van DBC’s. Daarnaast is de
volumegroei in het B-segment ontstaan door
het wegwerken van wachtlijsten.
Op basis van DNA kan nu ook worden voor-
speld uit welke regio in Europa een onbe-
kende persoon afkomstig is. Onderzoekers
van het Erasmus MC in Rotterdam hebben
het verband gevonden tussen genetische ken-
merken en geografische afkomst van Europe-
anen. Het onderzoek, deels gefinancierd door
het Nederlands Forensisch Instituut (NFI),
biedt belangrijke nieuwe aanknopingspunten
voor forensisch onderzoek. Het wetenschap-
pelijke tijdschrift Current Biology publiceerde
onlangs de onderzoeksresultaten.
Onderzoekers van de afdeling Forensische
Moleculaire Biologie van het Erasmus MC,
onder leiding van prof. dr. Manfred Kayser,
hebben ontdekt dat autosomale (niet sekse-
specifieke) DNA-kenmerken kunnen voorspel-
len uit welke regio in Europa een onbekende
man of vrouw afkomstig is. Op basis van
DNA is het mogelijk mensen te onderscheiden
naar hun continentale afkomst. Tot nu toe was
het alleen bij mannen soms ook mogelijk te
bepalen uit welke regio binnen een continent
zij afkomstig zijn, aan de hand van DNA-ken-
merken gelegen op het Y-chromosoom. Nade-
len van deze Y-chromosoomtest zijn dat deze
alleen voor mannen bruikbaar is en dat even-
tuele genetische vermenging van voorouders
uit verschillende regio’s niet is te achterhalen.
Dit laatste kan in forensisch onderzoek leiden
tot misleidende resultaten over de regio van
herkomst.
Onbeschadigd DNA-materiaal
Prof. dr. Manfred Kayser: “De methode is nu
nog gebaseerd op een groot aantal autosomale
DNA-kenmerken. Die kunnen alleen worden
vastgesteld aan de hand van relatief grote
hoeveelheden, onbeschadigd DNA-materiaal,
bijvoorbeeld in zaken waarin een onbekende
persoon moet worden geïdentificeerd aan de
hand van DNA van een lichaam of lichaams-
deel. De volgende stap in het onderzoek is om
te bepalen hoeveel autosomale DNA-kenmer-
ken minimaal nodig zijn om de Europese re-
gio van herkomst te voorspellen. Dit moet het
mogelijk maken in de toekomst op basis van
minder DNA toch een betrouwbare uitspraak
te kunnen doen.” Het Erasmus MC en het
Nederlands Forensisch Instituut (NFI) heb-
ben een samenwerkingsovereenkomst op het
gebied van onderzoek naar de mogelijkheden
van moleculaire biologie, waaronder DNA-
onderzoek bij strafzaken.
DNA voorspelt Europese regio van afkomst
De kwaliteit die ziekenhuizen leveren is een belangrijker onderdeel geworden van de onderhandelingen.
Toedienen van de speciale bloedverdunner in de ambulance leidt tot twintig procent minder complicaties.
Het vroegtijdig toedienen van speciale bloed-
verdunners in de ambulance leidt tot betere
resultaten bij patiënten met een hartinfarct.
Dit is de conclusie van een internationaal on-
derzoek in gang gezet door cardiologen van
de Isala klinieken in Zwolle en gepubliceerd in
het medisch tijdschrift The Lancet.
Om verdere bloedstolling te voorkomen krij-
gen patiënten met een hartinfarct bloedver-
dunners toegediend. Tot op heden was het
gebruikelijk om relatief milde bloedverdun-
ners te geven in de ambulance als via een
hartfilmpje (ECG) de diagnose hartinfarct
was gesteld. Uit de studie blijkt dat vroegtij-
dig toedienen van de speciale bloedverdunner
glycoproteïne in de ambulance leidt tot twin-
tig procent minder complicaties na de dotter-
behandeling, met name minder heringrepen en
minder sterfgevallen. De studie is uitgevoerd
in 24 centra verspreid over Nederland, Duits-
land en België. Het toedienen van de speciale
bloedverdunner bij 984 patiënten kort na het
ontstaan van de klachten leidde vaker tot een
normalisatie van de ECG-afwijkingen in ver-
gelijking met de toediening van een placebo.
Normaliter wordt de speciale bloedverdunner
pas toegediend in het ziekenhuis bij compli-
caties na de dotterbehandeling. De verbeterin-
gen op de ECG waren al zichtbaar tijdens het
transport van de patiënt in de ambulance, maar
het meest uitgesproken een uur na de dotter-
behandeling. De resultaten van het onderzoek
laten duidelijk zien dat de huidige combinatie
van bloedverdunners in de ambulance onvol-
doende is. Het onderzoek is gerandomiseerd,
placebo gecontroleerd uitgevoerd.
Hartinfarctpatiënt gebaat bij vroegtijdig
toedienen bloedverdunners in ambulance
Groot onderzoek psycho-oncologische zorg
Onderzoeker drs. Anita van den Akker start
op 1 september met het IPSO evaluatieonder-
zoek. Het doel van het onderzoek is de kwali-
teit van de gespecialiseerde psycho-oncologi-
sche zorg aangeboden door Instellingen voor
Psychosociale Oncologie (IPSO) te evalueren
en te verbeteren.
Alle therapeutische centra, aangesloten bij
deze landelijke koepelorganisatie, participe-
ren in dit onderzoek. Jaarlijks begeleiden deze
centra ruim 2700 mensen met kanker én hun
naasten. Alle zorg is erop gericht mensen te
helpen de ziekte kanker emotioneel te verwer-
ken. Het onderzoek richt zich op de wensen,
behoeften en ervaringen van patiënten en part-
ners die zich aanmelden bij een IPSO instel-
ling. Deze gegevens zijn van groot belang bij
het vormgeven en verbeteren van de zorg. Het
onderzoek loopt van 1 september 2008 tot 1
januari 2010. In deze periode volgt men 600
mensen. De resultaten van het IPSO evalua-
tieonderzoek worden door alle therapeutische
centra gebruikt om de huidige psycho-onco-
logische zorg nog meer te verbeteren. De uit-
komsten van het onderzoek worden publiek
gemaakt via publicaties in wetenschappelijke
en populairwetenschappelijke tijdschriften,
via tijdschriften en weekbladen en via infor-
matie op de website van het IPSO (www.ipso.
nl). Het onderzoek wordt uitgevoerd door het
Helen Dowling Instituut in Utrecht en het
Universitair Medisch Centrum Groningen, af-
deling gezondheidswetenschappen.
Er is een verband tussen genetische kenmerken en
geografische afkomst.
4
Advertentie
Nummer 14
27 augustus 2008
voor uw 5NAD assortIment! voor uw 5NAD assortIment!
8ouwsIeenIjes zijn gebakjes in de smaken banaan en
aardbeien, wegen ca. 6< gram. Len heerlijke IrakIaIie
voor iedereen en versIerkend door de hersIellende
mens. 8ereid meI exIra energierijke grondsIoIIen en
hoogwaardige eiIwiIIen.
RersIellen en GenieIen in één gebakjeI
De ''8ouwsIeenIjes'' gaan de sIrijd Iegen ondervoeding
oo een gasIvrije wijze aan en zijn daarom heI lekkersIe
waoen Iegen ondervoeding.
' voor een uiIgebreide oroducIsoeciIicaIie, raadoleeg
de GPl daIabase.
Lnergie ¸6) kcal/¡<¸o kj ¸)¡ kcal/¡<6o kj
LiwiI|g] ¡o,n g n g
KoolhydraIen IoIaal ¸<,n g ii,8 g
veI |IoIaal g] zo g ¡),i g
Kalium ¡)o mg ¡6o mg
Calcium ¡oo mg ¡oo mg
losIor ¡6o mg ¡¡o mg
Magnesium zz mg ¡n mg
l!zer o,6< mg o,)6 mg
8ananensmaak AardbeIensmaak
VD£DINC5WAAkD£ P£k ¡oo CkAM
Vraaq InformatIe bIj uw qroothandeI of
neem contact op met PatIsserIe UnIque
inIo©oaIisserieunique.nl
DirecI: o6 zzn¡6¸n< Ruib van Leeuwen oI !eroen Majoor o6 <¸¡<¸8nn
vroegIijdige herkenning van ondervoeding is door middel van
screening in veel ziekenhuizen oresIaIie-indicaIor. De SNAQ-
score oI de MUS1 worden veelal als meeIinsIrumenI gebruikI.
Mensen die onbedoeld aIvallen krijgen oo basis van deze score
diverse IussendoorIjes aangeboden die rijk zijn aan energie en
eiwiI.
ReI 8ouwsIeenIje, een Unique energie,- en eiwiIrijk gebakje,
is verkrijgbaar in de smaken banaan en aardbei. 8eide smaken
zijn "verassend lekker" en een aanvulling oo uw assorIimenI.
ReI 8ouwsIeenIje is naasI energierijk, oogebouwd uiI hoog-
waardige eiwiIIen die heI hersIel bevorderen.
Oo een gasIvrije wijze kunI u diI gebakje oresenIeren aan uw
clienIen door heI in de menucyclus oo Ie nemen als nagerechI,
oI als IrakIaIie bij de koIhe oI IheeI Ook kinderen die onbe-
doeld aIvallen oI in een verminderde voedingsIoesIand
verkeren zullen diI gebakje als lekkernij beschouwen en zich
daardoor aangenamer voelen in de ziekenhuisomgeving.
Len bijkomend voordeel is de oreIIige orijssIelling van de
8ouw-sIeenIjes. ReI slim omgaan meI klinische versIrek-
kingen scheoI hnanciele ruimIe in uw besIeedbaar budgeII
lnmiddels is heI 8ouwsIeenIje oogenomen in heI
Comoendium en de GPl DaIabase.
Ncte, let bcuwsteentje ìs qencmìneerJ vccr Je lnncvutìe AwurJ
zoo8, Cuteqcrìe lccJ.
5 Voeding
Nummer 14
27 augustus 2008
Subsidie voor schoolmelk
Middelbare scholieren kunnen sinds 15 juli
ook profiteren van de EU-subsidie op school-
melk. De Europese Commissie heeft dit op
vrijdag 11 juli besloten. De subsidiëring van
schoolmelk moet een bijdrage leveren aan de
strijd tegen overgewicht bij kinderen. En daar-
naast de kinderen een gezonde voedselkeuze
aanleren.
De Europese Commissie wil met de uitbrei-
ding van deze subsidieregeling bereiken dat
meer kinderen voor melk kiezen in plaats van
‘dikmakende drankjes’ als cola. Ze kunnen uit
verschillende soorten schoolmelk kiezen. Het
huidige assortiment omvat behalve halfvolle
melk ook halfvolle chocolademelk, volle
melk en yoghurtdrank. De beste keuze uit dit
assortiment van schoolmelk is de halfvolle
melk, aldus het Voedingscentrum. De andere
producten bevatten te veel vet of toegevoegde
suiker en daardoor meer calorieën. Ze kunnen
dan net als cola ‘dikmakers’ zijn.
Brochure ‘Gezonde leefstijl & voeding, een
andere kijk op gezond gewicht’
Nieuw verschenen
€ 9,90 incl. verzend- en administratiekosten
Bestellen door het bedrag over te maken op rekening 10.73.30.253
bij de Rabobank te Gouda t.n.v. de Gouda Media Groep, onder
vermelding van uw adres.
Bestellen in combinatie met de brochure ‘Gezonde Leefstijl & Voeding,
in relatie tot kanker’ kan voor een totaal bedrag van € 14,90.
De laatste vijftig jaar zijn de voedingsgewoon-
ten van de wereldbevolking zeer snel veran-
derd. Het belangrijkste gevolg is de toename
van overgewicht en obesitas, ook in arme lan-
den. De industrialisatie van de samenleving
speelt hierbij een belangrijke rol.

Van de zes landen waar meer dan de helft van
de bevolking overgewicht heeft, maken er drie
deel uit van de zogenaamde Derde Wereld.
Voedingsgewoonten dienen wereldwijd te
worden bijgestuurd om de opkomst van chro-
nische ziekten af te remmen. Dit stelt dr. Barry
Popkin, hoogleraar voeding bij de University
of North Carolina in Chapel Hill in de Ver-
enigde Staten. Overgewicht en obesitas zijn
niet alleen problemen van rijke samenlevin-
gen maar ook binnen arme landen komen deze
steeds meer voor, met name bij de groepen met
de laagste sociaal-economische status. Oor-
zaken zijn de afname van het energieverbruik
door de opkomst van auto's, liften, computers,
televisies en dergelijke. Daarnaast is er een
sterke stijging van het gebruik van bewerkte
voedingsmiddelen met een hoge energiedicht-
heid uit de supermarkt en energierijke dran-
ken. Producten die relatief veel koolhydraten
en vetten bevatten. Ook Popkin stelt dat het
consumptiegedrag wereldwijd dient te worden
bijgestuurd door de verschillende nationale ge-
zondheidsautoriteiten, indien mogelijk samen
met de voedselproducenten. "Preventie is de
enige werkzame aanpak van voedingsgere-
lateerde chronische ziekten. Al was het alleen
maar omdat de kosten die met deze ziekten
samenhangen een niet te tolereren belasting
vormen voor de economie van zich ontwik-
kelende landen."
Probiotica staan al langere tijd in de weten-
schappelijke belangstelling. Probiotica (melk-
zuurbacteriën) zijn levende micro-organismen
die van nature in de darm voorkomen en al
eeuwenlang in de voeding worden gebruikt
vanwege hun gezondheidsbevorderende
eigen schappen. Inmiddels hebben verschil-
lende onderzoeken het vermoeden bevestigd
dat toegevoegde probiotica een klinische en
gezondheidsbevorderende werking kunnen
hebben. Voorwaarde is wel dat ze de juiste
bacteriestammen bevatten en er voldoende
levende bacteriën worden ingenomen. Het
woord probiotica is afgeleid uit het Grieks en
betekent 'vóór het leven'.
Een groeiend aantal mensen kampt met ge-
zondheidsklachten zoals obstipatie, diarree,
chronische inflammatoire darmziekten en
allergie zoals hooikoorts, astma, eczeem en
voedselallergie. Daarnaast blijken bacteriën
steeds vaker resistent te zijn tegen antibiotica.
Door deze ontwikkelingen is vooral in de ge-
industrialiseerde rijke landen de belangstel-
ling voor het voorkómen van infecties en de
prevalentie van aandoeningen die in verband
staan met het disfunctioneren van het immuun-
systeem, sterk toegenomen. Men weet inmid-
dels dat de darm en de darmflora een belang-
rijke rol spelen bij het immuunsysteem, maar
het is nog niet echt duidelijk wat de werking
van goede bacteriën in het maagdarmkanaal
precies is. Wel is bekend dat goede bacteriën
voorkómen dat pathogene bacteriën zich aan
de darmwand hechten. En dat de antipatho-
gene werking van de goede bacteriën vergroot
wordt doordat ze de cellen van de darmwand
en het darmslijmvlies versterken.
'Oude goede vrienden'
De antiallergene werking van probiotica
wordt volgens de nieuwe inzichten verklaard.
Bij de nieuwe hygiënehypothese gaat het niet
zo zeer om de afwezigheid van ziektever-
wekkers maar juist om de verminderde aan-
wezigheid van onder meer goede bacteriën,
de zogenaamde 'oude goede vrienden'. Het
contact met deze organismen zou de rijping
van bepaalde immuuncellen stimuleren. Door
de verregaande hygiëne en veranderingen in
leefgewoonte en voeding mist het immuun-
systeem de oude goede vrienden. Met het in-
nemen van probiotica kan het evenwicht in de
darmflora worden hersteld. Probiotica kunnen
verschillen wat betreft de soorten bacterie-
stammen en het aantal levende bacteriën dat
het preparaat bevat. Hierdoor sorteren ze niet
hetzelfde effect. De preparaten kunnen door
artsen worden voorgeschreven en zijn ook vrij
verkrijgbaar in de vorm van vloeistoffen, cap-
sules of poeder. Bij gezonde mensen zijn in
het algemeen geen negatieve bijwerkingen te
verwachten. Bij zieken moet men extra waak-
zaam zijn, met name bij patiënten bij wie het
immuunsysteem ernstig verstoord is. Hoewel
er diverse onderzoeksresultaten bekend zijn
van de gezondheidsbevorderende eigenschap-
pen van probiotica, moet er volgens weten-
schappers nog meer en beter onderzoek wor-
den verricht naar de veiligheid en specifieke
werking van deze preparaten, waarbij interna-
tionale samenwerking van groot belang is.
Probiotica in de
belangstelling
Basisschoolleerlingen kenden schoolmelk al langer. Sinds juli kunnen ook middelbare scholieren ervan profiteren.
Het lekkerste wapen tegen ondervoeding!
Gebakje met extra energie en eiwit [65 gr]
Smaakvol en gastvrij tegelijk
Bouwsteentjes, Aardbeien of Banaan
Voedingswaarde per 100 gram
Energie kJ/kcal 1560/371
Eiwit [g] 10,9 - Koolhydraten [g] 44,8
Vet totaal [g] 20
Bemonstering of meer info? 06 22 91 63 95
Voedingsgewoonten veranderen wereldwijd
“ADHD zou wel eens een uiting van een aller-
gie kunnen zijn”, aldus drs. Lidy Pelsser van
het ADHD Research Centrum in Eindhoven in
de e-mail nieuwsbrief ‘Nieuws over kinder-
voeding’. Deze wetenschappelijk onderzoe-
ker boekt goede resultaten met een dieet bij
kinderen met ADHD.
Zet kinderen met ADHD vijf weken lang op
een speciaal dieet en bij circa zestig procent
verbetert het gedrag. “De gedragsverbetering
is zo groot, dat er zowel thuis als op school
geen sprake meer is van ADHD”, vertelt Pels-
ser in de nieuwsbrief. Het zogenoemde elimi-
natiedieet bestaat onder meer uit rijst, brood,
groenten, fruit, kalkoen, water, sap, bepaald
snoepgoed en tussendoortjes. Bij de kinde-
ren bij wie het dieet werkt wordt vervolgens
uitgezocht op welke voedingsmiddelen ze
reageren. Als het gedrag goed blijft, mogen
ze het betreffende voedingsmiddel blijven
eten. Gemiddeld blijken vijf voedingsmidde-
len de boosdoeners en bij ieder kind zijn dat
weer andere. Bij de een gaat het bijvoorbeeld
om druiven, ei, zuivel, pindakaas en tomaten,
bij een ander om vanille, smaakversterkers
en vis. Pelsser denkt dat ADHD in een deel
van de gevallen wordt veroorzaakt door een
overgevoeligheidsreactie: “Net zoals astma en
eczeem uitgelokt kunnen worden door trig-
gers als pollen, huisdieren en huisstofmijt.
Het doelorgaan is bij eczeem de huid en
bij astma de luchtwegen. Waarom zouden
bij ADHD niet de hersenen het doelorgaan
kunnen zijn en bepaalde voedingsmiddelen
de trigger?” Kijk voor meer informatie op
www.nieuwsoverkindervoeding.nl
Dieet werkt bij ADHD
Fruit is bij het speciale dieet toegestaan.
Overgewicht en obesitas gaan ook de arme landen tref-
fen.
6 Werken in de Zorg
Nummer 14
27 augustus 2008
PATIENTEN MONITOREN
EN JE EIGEN CARRIÈRE BEWAKEN
TMI ZOEKT
• verpleegkundigen (A, B en gespecialiseerd)
• laboranten
• operatie-assistenten
• anesthesiemedewerkers
• gipsverbandmeesters
• doktersassistenten
• apothekersassistenten
Werken op jouw manier!
Een vast dienstverband, een min-max contract of een 0-uren contract.
Tevens bemiddelt TMI al jaren voor ZZP’ers. Interesse?
KOM EENS PRATEN BIJ TMI.
DE DETACHEERDERS IN DE ZORG.
www.verpleegkundigen.nl
TMI BIEDT
• vrijheid met de zekerheid van een uitstekend salaris
• meer ervaring door afwisselend werk
• een auto vanaf 28 uur per week
Cardioloog fietst van Maastricht naar München
voor de Nederlandse Hartstichting
Cardioloog Jan Melle van Dantzig fietst van
27 tot en met 30 augustus onder de auspiciën
van de Nederlandse Vereniging voor Cardiolo-
gie (NVvC) van Maastricht naar München. De
afgelopen maanden bereidde hij zich voor op
deze 800 kilometer lange monsterrit die hij
samen met twintig andere vooraanstaande
Nederlandse cardiologen aflegt. Op zijn web-
log (www.hartcentrum-eindhoven.nl) vertelt
hij hoe hij deze soms zware voorbereidingen
ervaart en inpast in zijn drukke dagelijkse acti-
viteiten als cardioloog, echtgenoot en vader.
Dat bewegen goed is voor de gezondheid is
algemeen bekend. Voor hartpatiënten is wer-
ken aan een goede conditie extra belangrijk.
In zijn praktijk hoort cardioloog Jan Melle
van Dantzig echter regelmatig dat het com-
bineren van regelmatig sporten met andere
dage lijkse bezigheden voor veel patiënten een
groot struikelblok is. Van Dantzig: “Een fiets-
tocht van 800 kilometer vraagt om een goede
voorbereiding van maanden. Ik ervaar nu zelf
ook dat het soms lastig is om dit te combine-
ren met werk en gezin. Op mijn weblog kun-
nen mensen meelezen over hoe goed of soms
minder goed dat mij afgaat. Ik adviseer mijn
patiënten om regelmatig te sporten. Door mijn
eigen ervaringen met hen te delen, is het mak-
kelijker om hen hiervoor te motiveren.”
Sportieve prestatie voor goed doel
Een sportieve prestatie neerzetten en bijdragen
aan een goed doel, dat zijn de doelstellingen
die Van Dantzig zich stelt als hij in augustus
van Maastricht naar het Europese Cardiologie
Congres fietst. Voor iedere door hem gereden
kilometer kan hij gesponsord worden. De op-
brengst komt ten goede aan de Nederlandse
Hartstichting. Bijdragen kunnen worden ge-
stort op rekeningnummer 66.29.37.414 ten
name van Stichting Toegepast Cardiologisch
Onderzoek onder vermelding van ‘sponsoring
fietstocht Maastricht-München’. Meer infor-
matie over de tocht en sponsormogelijkheden
zijn te vinden op www.hartcentrum-eindho-
ven.nl
Verloskunde Academie
De Verloskunde Academie Amsterdam en
Groningen (die allebei zijn ondergebracht in
de Stichting Kweekschool voor Vroedvrou-
wen, sinds 1861) gaat nauw samenwerken
met VUmc en Hogeschool INHOLLAND.
De samenwerking is formeel op 15 augustus
gestart. De nieuwe combinatie wordt onder-
gebracht in een samenwerkingsinstituut. In de
praktijk werkt de Verloskunde Academie op
het gebied van onderwijsontwikkeling en we-
tenschap samen met het onderzoeksinstituut
EMGO (Instituut voor Extramuraal Genees-
kundig Onderzoek) van VUmc. Bij EMGO
komt een leerstoel midwifery science, met een
complete onderzoeksgroep. Op het gebied van
de bacheloropleiding draagt Hogeschool IN-
Holland per 1 september zorg voor de licentie
van de Verloskunde Academie Amsterdam en
Groningen. Binnen het samenwerkingsinsti-
tuut zal de kwaliteit van de huidige én toe-
komstige verloskundige beroepsuitoefening
uitgangspunt zijn voor onderwijs, onderzoek
en praktijk. Enerzijds voldoet de Verloskunde
Academie Amsterdam en Groningen door de
samenwerking met INHolland en VUmc aan
de opdracht vanuit de overheid om aansluiting
te vinden bij een instelling voor hoger onder-
wijs. Anderzijds wordt door de samenwerking
met het EMGO – instituut van VUmc het me-
disch domein van het verloskundeonderwijs
gewaarborgd. Jan Melle van Dantzig
Op zoek naar een (tijdelijke)
baan in de zorg?
Brakestein Werving en Advies bemiddelt voor
vacatures voor artsen, (interim)managers en
beleidsmedewerkers in de gezondheidszorg.
Brakestein Werving en Advies
Zaart 26, 4819 EE Breda
T: 076-5213350
F: 076-5215833
M: 06-12299599
E-mail: b.vanegeraat@brakestein.nl
Internet: www.brakestein.nl
Uit het rapport dat de SP vorige week uitbracht
blijkt dat bestuurders in de thuiszorg veel geld
verdienen. De SP vindt dat zij niet meer dan
premier Balkenende zouden mogen verdie-
nen. De beroepsorganisatie van de verpleging
en verzorging, NU’91 vindt de Balkende-norm
van 171.000 euro nog veel te hoog.
Voorzitter Monique Kempff: "Bestuurders
van thuiszorgorganisaties kunnen heel goed
worden ingeschaald binnen de CAO. Je kunt
ze objectief indelen volgens de gebruikelijke
functiewaarderingsmethodiek. Ze komen dan
maximaal op een jaarsalaris van 80.000 euro.
Wij snappen niet waarom dat niet de norm zou
moeten zijn. Als de CAO voor de medewer-
kers binnen de thuiszorg goed genoeg is dan
is deze ook goed genoeg voor de bestuurders.
Het is natuurlijk onbegrijpelijk dat de mede-
werkers in de thuiszorg gevraagd wordt om
loon in te leveren terwijl de bestuurders die dit
vragen zelf zoveel geld op hun bankrekening
gestort krijgen en buiten de CAO vallen.’’
7
Werken in de Zorg
Nummer 14
27 augustus 2008
Clownsdroom komt uit
Mensen in de zorg
Dr. Harold E. Robles uit Oostvoorne wordt
in het weekend van 12 en 13 september als
een van de 150 leden van De Derde Kamer
geïnstalleerd. Robles zet zich al vele jaren in
voor de HIV/AIDS problematiek in Zuidelijk
Afrika. Robles, oprichter en president eme-
ritus van het Albert Schweitzer Institute for
the Humanities in de Verenigde Staten van
Amerika, is ook de oprichter en president
van het Medical Knowledge Institute (MKI),
een internationale non-profit gezondheids-
zorgorganisatie die zich richt op scholing en
informatievoorziening vanuit de overtuiging
dat gezondheidszorg een mensenrecht is.
De Derde Kamer is het schaduwparlement
voor ontwikkelingssamenwerking in Neder-
land. Het is een platform om aandacht te
vragen voor internationale wereldproblema-
tiek. Naast 120 Nederlandse leden heeft de
Kamer 30 leden uit ontwikkelingslanden die
de stem van het Zuiden vertegenwoordigen.
Drs. Ingrid van Delft treedt op 1 oktober
in dienst als secretaris van de Raad van Be-
stuur van het Jeroen Bosch Ziekenhuis in
Den Bosch. De Raad van Bestuur verwacht
dat Ingrid met haar veranderkundige ach-
tergrond, enthousiasme en gedrevenheid
een aanwinst zal zijn voor het ziekenhuis.
Ingrid van Delft leidt tot haar komst naar
het Jeroen Bosch Ziekenhuis een groot
veranderprogramma dat twee Zeeuwse
ziekenhuizen helpt voorbereiden op een
nieuwe gezamenlijke toekomst (Ziekenhuis
Walcheren in Vlissingen en Oosterschelde-
ziekenhuizen in Goes). De functie van se-
cretaris Raad van Bestuur is de afgelopen
periode gegroeid. Er is daarom besloten om
de functie te splitsen in een secretarieel en
een juridisch gedeelte. Mevrouw mr. Rose-
mary van der Avort - Lier MHA, de huidige
secretaris Raad van Bestuur, heeft de voor-
keur uitgesproken zich op de juridische kant
te richten.
Zijn droom waarmaken en zijn hart volgen, dat
deed Gouwenaar Patrick van den Boom. Als
tweejarige vertelde hij iedereen dat hij clown
zou worden en ruim dertig jaar later kwam zijn
voorspelling uit. Nadat hij met medestudenten
de stichting FariaClowns oprichtte, kwam hij
twee jaar geleden door de strenge selectie
van de CliniClowns. In de tussentijd startte hij
zijn eigen clownsschool in Gouda, die dit jaar
haar vijfjarig jubileum viert.
“Clown zijn is mijn roeping en ik realiseer
me hoe bijzonder het is dat ik het mag doen”,
gaat hij enthousiast van start. Als kind was hij
de animator in het gezin Van den Boom. Met
zijn twee broers en twee zussen organiseerde
hij een keer een circus waarbij hij uiteraard
de clown was. Toch is het hem allemaal niet
komen aanwaaien. Op school had hij moeite
mee te komen door zijn dyslexie. Ondanks
deze beperking behaalde hij zijn mavodiplo-
ma en vervolgens volgde hij de opleiding ago-
gisch werk, die hem later goed van pas kwam
als CliniClown. “Mijn ouders hebben serieus
rondgekeken bij clownsscholen in Frankrijk,
omdat ze zagen dat daar mijn hart lag, maar
uiteindelijk vonden ze me toch te jong.” Via
de toneelschool en cursussen leerde hij het
vak acteren. “Alle lessen en inspiraties liet
ik bezinken voordat ik als clown aan de slag
ging.” Met medestudenten richtte hij de stich-
ting FariaClowns op die in verzorgings- en be-
jaardentehuizen speelt. “Dit werk is zo nodig.
Deze mensen bouwden de maatschappij op en
velen vereenzamen nu. Als clown leer je het
gezonde deel te zien in plaats van de ziekte en
dat is zo mooi.”
Yep en Toef
Het is bewezen dat lachen het genezings proces
versnelt, maar uit testen bleek ook dat een
nepglimlach averechts werkt. “Het is dus be-
langrijk dat je een clown bènt en niet speelt.”
Zijn ultieme doel was toegelaten te worden bij
de CliniClowns en dit lukte hem twee jaar ge-
leden. Nu ‘speelt’ hij wekelijks met zijn colle-
ga-clown het duo Yep en Toef in het Sophia
Kinderziekenhuis in Rotterdam en het Zuwe
Hofpoort Ziekenhuis in Woerden. “Het is ge-
weldig om die lachende kindergezichtjes te
zien. Dit geeft zoveel voldoening. Je krijgt
contact met ‘de mens in de zieke mens’ en
dat is erg bijzonder.” Voor meer informatie:
www.faria-clowns.nl en www.Cliniclowns.nl
Onderzoekers Neder-
lands Kanker Instituut
krijgen Vidi-beurs
Twee jonge, excellente onderzoekers van het
Nederlands Kanker Instituut – Antoni van Leeu-
wenhoek Ziekenhuis (NKI-AVL) in Amsterdam
ontvingen onlangs een Vidi-subsidie van de
Nederlandse Organisatie voor Wetenschap-
pelijk Onderzoek (NWO). Naast erkenning van
hun talent levert dit ook een flink bedrag voor
verder onderzoek op.
Dr. Elisabetta Citterio investeert de subsidie
in haar onderzoek naar de manier waarop de
verpakking van DNA inwerkt op de bescher-
ming tegen mutaties. Onderzoeker dr. Karin
de Visser gebruikt de subsidie om de rol van
het afweersysteem bij borstkanker verder te
ontrafelen. De Vidi-subsidie is een van de drie
subsidievormen van de Vernieuwingsimpuls.
Deze subsidie is bestemd voor onderzoekers
die na hun promotie een aantal jaren onder-
zoek op postdocniveau hebben verricht. De
onderzoekers hebben daarbij vernieuwende
ideeën gegenereerd en deze succesvol zelf-
standig tot ontwikkeling gebracht. Van de 393
ingezonden aanvragen zijn 81 onderzoeks-
voorstellen gehonoreerd. Voor elk gehono-
reerd onderzoek wordt in totaal maximaal
600.000 euro ge geven. Met dit bedrag kun-
nen de onderzoekers de komende vijf jaar een
eigen onderzoekslijn ontwikkelen en één of
meer onderzoekers aanstellen.
Internationale prijs
voor celbioloog AMC
Prof.dr. Ron van Noorden, hoogleraar Cel-
biologie en Histologie in het AMC, kreeg op
23 augustus in Gdansk de David Glick Award
van de International Federation of Societies for
Histochemistry and Cytochemistry (IFSHC).
Van Noorden krijgt de onderscheiding voor
zijn histochemisch onderzoek naar de activi-
teit van eiwitten.
Decennia lang waren eiwitten het meest ge-
liefde onderzoeksobject van biowetenschap-
pers. Totdat DNA werd ontdekt. Zeker toen
er allerlei technieken beschikbaar kwamen
om DNA-moleculen te ontrafelen, raakten
eiwitstudies wat op het tweede plan. Min-
der nieuw, minder eer aan te behalen. Zoniet
voor AMC-hoogleraar Ron van Noorden. Hij
specialiseerde zich in onderzoek naar de
activiteit van eiwitten binnen de cellen. Een
slimme keuze zo bleek, want sinds het com-
plete DNA van de mens in kaart is gebracht
verleggen onder

zoekers hun focus weer uit-
gerekend naar Van Noordens werkterrein.
Dankzij zijn vasthoudendheid wist Van Noor-
den uit te groeien tot een autoriteit binnen zijn
vakgebied.
Patrick van den Boom (links), alias CliniClown Yep, speelt met zijn maatje CliniClown Toef (rechts) voor
patiëntje Daphne Lammering.
Longarts Petra de Jong wordt per 15 sep-
tember de nieuwe directeur van de Nederland-
se Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde
(NVVE). De Jong volgt Rob Jonquiere op, die
negen jaar de vereniging heeft geleid en nu met
pensioen gaat. Petra de Jong (55) was de eerste
longarts in het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis in
Woerden. Hier heeft zij veertien jaar gewerkt.
Zij is SCEN-arts (Steun en Consultatie bij Eu-
thanasie in Nederland) en blijft dit tot haar aan-
treden bij de NVVE.
Eric de Graaf (47)
maakt sinds 1 augus-
tus als algemeen
direc teur deel uit van
de directie van Info-
medics. Hij zal op
den duur de taken van
de huidige ceo, Dirk
Jan Emmens, overnemen. De Graaf heeft
diverse management- en directiefuncties
vervuld in onder meer de financiële dienst-
verlening. Infomedics is een onafhankelijk
bedrijf dat ervoor zorgt dat declaraties in
de zorg via ict-oplossingen vlekkeloos tot
stand komen.
Nieuwe dialyse-afdeling voor MCH Antoniushove
MCH Antoniushove in Leidschendam opent
nog voor het einde van het jaar een gloed-
nieuw dialysecentrum. Hierdoor wordt het
nijpende tekort aan dialyseplaatsen in de
regio verbeterd en worden de reistijden van
nier patiënten die moeten dialyseren verkort.
Door de vergrijzing én de toename van het
aantal diabetespatiënten neemt het aantal nier
-
patiënten in Nederland en zeker ook in de regio
Haaglanden in hoog tempo toe. Het tekort aan
dialyseplaatsen wordt steeds meer voelbaar.
Patiënten moeten door dit tekort naar zieken-
huizen buiten de regio worden verwezen voor
hun behandeling. Het nieuwe centrum, dat tot
stand komt in samenwerking met het Bronovo
Ziekenhuis in Den Haag en Het Groene Hart
Ziekenhuis in Gouda voorziet dan ook in een
dringende behoefte. Het nieuwe dialysecen-
trum krijgt zeventien dialysestations en zal in
de toekomst de mogelijkheid hebben om zo’n
zeventig mensen te behandelen. MCH gaat
de komende maanden actief werven om een
groot aantal dialyseverpleegkundigen aan te
trekken voor het nieuwe centrum.
Verpleegkundigen nemen ontslag en verhuren
zich via eigen bedrijfje
Duizenden verpleegkundigen nemen ontslag
en verhuren zich vervolgens via een eigen
bedrijfje of een ander extern bureau aan het
ziekenhuis. Hierbij blijken zij hogere vergoe-
dingen te kunnen vragen dan hun oude sala-
ris. Dit is gebleken uit een onderzoek van RTL
Nieuws.
De NVZ vereniging van ziekenhuizen
denkt dat deze trend niet meer te stop-
pen is en dat ziekenhuizen hiermee moeten
leren omgaan. Vooral schaars personeel als dia-
lyse- en OK-verpleegkundigen blijken deze
nieuwe weg gevonden te hebben. De beroeps-
vereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden
Nederland (V&VN) schat dat het om 5.000 tot
7.000 verpleegkundigen en verzorgden gaat.
Vooral onder deze laatste groep zijn er steeds
meer die voor zichzelf gaan werken. Als oor-
zaken worden genoemd de hoge werkdruk, te
weinig loopbaanperspectief en onvrede over
het salaris.
NU’91 vindt Balkenen-
de-norm te hoog voor
bestuurders thuiszorg
8
Werken in de Zorg
Nummer 14
27 agustus 2008
Werken
in de
ZORG
PATIENTEN
MONITOREN
EN JE EIGEN CARRIÈRE
BEWAKEN
TMI ZOEKT
• verpleegkundigen (A, B en gespecialiseerd)
• laboranten
• operatie-assistenten
• anesthesiemedewerkers
• gipsverbandmeesters
• doktersassistenten
• apothekersassistenten
TMI BIEDT
• vrijheid met de zekerheid van een uitstekend salaris
• meer ervaring door afwisselend werk
• een auto vanaf 28 uur per week
Werken op jouw manier!
Een vast dienstverband, een min-max contract of een 0-uren contract.
Tevens bemiddelt TMI al jaren voor ZZP’ers. Interesse?
KOM EENS PRATEN BIJ TMI. DE DETACHEERDERS IN
DE ZORG.
www.verpleegkundigen.nl
Zoek een baan die bij je past!
Hét uitzendbureau voor zorg en welzijn.
PlusZend biedt jou:
Zinvol, gezellig en verantwoordelijk
werk op de dagen die jij wilt.
Er is een ruime keus aan functies.
Denk ook aan:
Praktijkervaring opdoen tijdens je studie in
de zorg en/of welzijn sector.
Kortom een baan die bij jou past!
www.pluszend.nl
Capelle aan den IJssel: 010-4507266
Gouda: 0182-547015
Woerden: 0348-499053
Zoetermeer: 079-3310437
Hèt uitzend- en detacheringbureau
voor de zorg.
Dudokplein 214
3315 KH Dordrecht
078 6309292
www.continuecare.nl
Care van A tot Z
Het uitzendbureau voor de zorg
Wat zijn wij?
Een dynamisch uitzendbureau dat wordt geleid door
verpleegkundigen die kwaliteit belangrijk vinden.
Uitzendbureau Care van A tot Z is een dochter van Uit-
zendbureau Continue Care B.V. Deze is oorspronkelijk op-
gezet door twee Intensive Care Verpleegkundigen.
Door de grote behoefte aan zorgverleners op de arbeids-
markt is het idee ontstaan dat er wellicht een betere
verhouding mogelijk is tussen vraag en aanbod. Immers
door het verkorten van het aantal werkuren per week
zijn er zorgverleners, met bijvoorbeeld kleinere contrac-
ten, die graag bereid zijn om extra te werken. Door deze
mensen op verschillende plaatsen in te zetten zullen zij
een ruimere ervaring opdoen wat betekent dat zij kwali-
tatief hoog scoren. Bovendien heeft voor- en nadat deze
zorgverleners geworven zijn, een stringente selectie
plaatsgevonden.
Waarom voor Care van A tot Z komen?
Je werkt alleen de diensten die jezelf graag doet.
Je werkt alleen op de dagen die jou goed uitkomen.
Je werkt alleen voor de organisaties die je leuk vindt.
Je reist niet verder dan jezelf wilt.
Je kunt je blik (en geest) verruimen.
Je hoeft alleen dat werk te doen waar je ooit voor gekozen hebt, dat
wil zeggen: geen organisatieproblemen oplossen/geen commissie-
werkzaamheden verrichten/geen gezeur aan je hoofd.
Je krijgt gunstiger arbeidsvoorwaarden zoals salaris, reiskosten e.d.
Kijk voor meer informatie op:www.cvatz.nl
9 Advertentie
Nummer 14
27 augustus 2008
theater of een concert. Zo kunt
u ondanks uw beperking, blijven
doen wat u gewend bent.
Zoon van een gast: “Een tele-
foontje vooraf is genoeg en ik
kan met mijn revaliderende
moeder genieten van een ver-
rukkelijk diner.”
Wij bieden 24 uur per dag hoog-
gekwalificeerde zorg met res-
pect voor u als individu en uw
wensen. Persoonsgericht dus
altijd flexibel en op maat. Daad-
werkelijk ‘op uw lijf geschreven’.
Gediplomeerde verpleegkun-
digen stellen samen met de in
huis werkende fysiotherapeuten,
ergotherapeuten en logothera-
peuten een persoonlijk herstel-
programma op en gaan dit ver-
volgens met u uitwerken. Ook
uw geestelijk welzijn krijgt aan-
dacht. Wij luisteren naar u en
nemen uw wensen serieus.
Van den Berg: “Onze gasten gaan
na hun herstel, gegarandeerd ra-
zend enthousiast en volkomen
tevreden de deur uit.”
Indien men over een CIZ indica-
tie beschikt wordt de zorg vanuit
de AWBZ vergoed. Het verblijf
wordt ook in vele gevallen ver-
goed. U kunt altijd bij ons ter-
echt voor advies over de mogeli-
jkheden. Vraag dan gerust naar
de zorgmanager die u van alle
informatie kan voorzien.”
Voormalig gast: “Ik was er echt
thuis, in de gemoedelijke sfeer
van warmte en veiligheid. Een
heerlijk kopje koffie in de schom-
melstoel bij d’n Herd. Mijn ver-
blijf in Zorghotel Veghel voelde
aan als een warm bad!”
Wilt u meer informatie of heeft
u interesse in een rondleiding
(tot maximaal vijftien personen)?
Belt u gerust met het Zorghotel
Veghel, telefoon (0413) 313 000,
of kijk op:
www.zorghotelveghel.nl
Zorghotel Veghel
Stadhuisplein 3
5461 KN Veghel
(Wij zijn aangesloten bij Nevep)
Ons leven kent niet alleen
makkelijke periodes. Juist als
het er écht op aankomt, is zorg
van groot belang.
Huidige ontwikkelingen in de
zorg brengen met zich mee
dat mensen -na een operatie-
eerder ontslagen worden uit
het ziekenhuis. Men moet dus
elders herstellen en revalideren.
Zorghotel Veghel is een par-
ticuliere zorginstelling waar u
voor een kort verblijf een kamer
boekt en daarbij hoogwaardige
zorg kunt inkopen. Zo kan men
op een veilige en comfortabele
manier optimaal herstellen. “En
dat in een sfeervolle ambiance,
want hier bent u geen patiënt,
maar onze gewaardeerde gast,”
aldus Gerard van den Berg, ini-
tiatiefnemer. “U kunt uw eigen
leven continueren, ook al bent
u tijdelijk wat meer afhankelijk
van anderen vanwege lichame-
lijke beperkingen.”
Zorghotel Veghel biedt een for-
mule die optimale zorg com-
bineert met Brabantse gezellig-
heid. Onder het motto ‘looking
good, feeling better’ bieden wij
een beautycentre, haarstudio,
diverse massagevormen, naast
fysiotherapie, ergotherapie en
logopedie. En dan is er nog de
culinaire verwennerij. “Wij zijn
trots op ons stijlvolle klasse hotel,
niet in de laatste plaats vanwege
de prachtige parkachtige ligging
met het Veghelse centrum naast
de deur. Mensen die tijdelijk niet
uit de voeten kunnen, worden
hier in de watten gelegd en
ondervinden geborgenheid, om
daarna zelfstandig weer verder
te gaan. En voor terminale gas-
ten is het een plaats om rustig en
respectvol te kunnen sterven. ”
Dochter van overleden gast:
“Het klinkt misschien tegenstri-
jdig, maar de laatste dagen van
mijn moeders leven staan in ons
geheugen gegrift als een gewel-
dige tijd. Waardig, zeer liefdevol
en werkelijk onvergetelijk.”
Het Zorghotel is bedoeld voor
iedereen met lichamelijke aan-
doeningen, die bewust in het
leven staat, ongeacht leeftijd of
achtergrond. Ook uw partner of
familie is van harte welkom. Laat
mantelzorgers op adem komen,
bijvoorbeeld tijdens vakanties
of met feestdagen, en kom hier
genieten.
Culinaire verrassingen
Bijvoorbeeld van de culinaire
verrassingen. Alle menu’s berei-
den wij zelf, met honderd pro-
cent verse ingrediënten, onder
begeleiding van een chefkok en
een diëtiste. Smakelijk, verant-
woord en gericht op uw herstel.
Wilt u even winkelen of wan-
delen? Er is een gastvrouw om
u te begeleiden, ook naar het
Zorghotel Veghel:
Nieuwe zorgformule, uniek in zijn soort
Zorghotel Veghel
Stadhuisplein 3
5461 KN Veghel
Telefoon (0413) 313 000
Fax (0413) 313 099
info@zorghotelveghel.nl
www.zorghotelveghel.nl
Wij zijn aangesloten
bij Nevep.
10
Advertentie
Nummer 14
27 augutus 2008
Ervaar de ervaring
in bouwmanagement en huisvestingsadvies
Neem contact op met:
Oostelbos Van den Berg b.v.
Reeuwijkse Poort 103
T. 0182 - 621 900
F. 0182 - 621 919
www.oostelbosvandenberg.nl · info(oostelbosvandenberg.nl
Oostelbos Van den Berg b.v.
is o.a. gespecialiseerd in:
· Bouwmanagement
· Procesmanagement
· Facility Management
· Onze projectmanagers en adviseurs komen uit de wereld van het ziekenhuis
· Sterk vertegenwoordigd in de gezondheidszorg
Het veiligheidsmanagementsysteem (VMS)
is vanaf 2008 in elk ziekenhuis verplicht
Jalaco Consultancy is gespecialiseerd in:
• patiënt veiligheid
• medicatie veiligheid
• proces optimalisatie
• systeem oplossingen
Jalaco Consultancy • Blekerssingel 78 • 2806 AD Gouda • www.jalaco.nl
Neem contact op met:
Jalaco Consultancy
Dr. J. M. de Laat
0182 - 32 24 40
jmdelaat@jalaco.nl
Er is een nieuwe stap gezet in de ontwikke-
ling van een vaccin tegen huisstofmijtallergie.
Deze vorm van allergie is na graspollenaller-
gie de belangrijkste veroorzaker van irritatie
van de luchtwegen en astma.
In het klinisch onderzoek konden patiënten
de helft van hun astmamedicijnen laten staan,
als ze dit nieuwe vaccin in pilvorm gebruikten
tegen de huisstofmijtallergie. Deze posi-
tieve resultaten zijn voor de producent ALK
reden om verder te gaan met de ontwikkeling
van deze nieuwe vorm van immunotherapie.
De werking van deze ‘huisstofmijtpil’ is ver-
gelijkbaar met de hooikoortspil GRAZAX van
ALK. Dat is tot dusver de enige geregistreerde
sublinguale immunotherapie die door artsen
wordt voorgeschreven. Het onderzoek met
het nieuwe huisstofmijtvaccin vindt plaats in
tachtig klinieken, verspreid over acht landen.
Er doen 604 patiënten van veertien jaar en
ouder aan mee, die lijden aan astma als gevolg
van een huisstofmijtallergie. Voor het klinisch
onderzoek waarover nu is gepubliceerd, wer-
den zij in vier groepen verdeeld: drie kregen
oplopende doseringen van het huisstofmijt-
vaccin; de vierde groep kreeg een placebo.
Patiënten die de hoogste dosis kregen, hoef-
den nog maar de helft van hun aanvankelijke
astmamedicijnen te gebruiken - dat is volgens
de producent een duidelijke aanwijzing voor
de werkzaamheid van het vaccin. Verder bleek
deze immunotherapie goed verdragen te wor-
den, en heeft het een gunstig veiligheidspro-
fiel, aldus de producent. Ongeveer 25 procent
van de Nederlanders heeft last van een inhaal-
atieallergie en bij iets minder dan de helft van
die gevallen betreft het huisstofmijtallergie.
Dit is een chronische aandoening die, als deze
niet wordt behandeld, kan leiden tot de ont-
wikkeling van astma en nieuwe allergieën.
11 Farma
Nummer 14
27 augustus 2008
Bij drie tot vier procent van alle voldragen zwangerschappen is sprake van een stuitligging.
Onderzoek met bapineuzumab in strijd tegen
Alzheimer kan verder gaan
Tijdens het internationale ICAD-congres in
Chicago eind juli, zijn de resultaten gepubli-
ceerd van het fase-2 klinisch onderzoek met
bapineuzumab bij de ziekte van Alzheimer.
De resultaten rechtvaardigen de start van een
grootschalig, wereldwijd fase-3 onderzoek.
Bapineuzumab is een immunotherapeutische
stof, ontwikkeld door Wyeth en Elan, en
wordt onderzocht op het vertragen of stoppen
van progressieve neurodegeneratie bij de
ziekte van Alzheimer. Bapineuzumab wordt
verondersteld toxisch beta-amyloïd uit de
hersenen te verwijderen en daarmee mogelijk
neurodegeneratie tegen te gaan. Met dit uit-
gangspunt wordt mogelijk de oorzaak van de
ziekte van Alzheimer aangepakt.
De kans op het succesvol draaien van een
baby in stuitligging kort voor de bevalling
wordt niet groter door gebruik van het medi-
cijn Nifedipine. Dit blijkt uit onderzoek van
zeven Nederlandse ziekenhuizen, gecoördi-
neerd door het AMC. Eind juli werden de resul-
taten gepubliceerd in het tijdschrift Obstetrics
& Gynecology. Nifedipine wordt al gebruikt als
weeënremmer bij dreigende vroeggeboorte.
Nifedipine ontspant de baarmoederwand, en
daarom bestond het vermoeden dat het zou
kunnen bijdragen aan het succesvol draaien
van een kind in stuitligging – een zogeheten
uitwendige versie. Dit blijkt niet het geval.
Weliswaar lag het succespercentage bij vrou-
wen die Nifedipine hadden geslikt circa vijf
procent hoger dan bij vrouwen die een place-
bo kregen, maar het is onduidelijk in hoe-
verre dit effect ook echt aan het medicijn kan
worden toegeschreven. Van andere weeën-
remmers (bèta-mimetica) was al bekend dat
zij een gunstig effect kunnen hebben. Vaak
hebben die middelen echter vervelende bij-
werkingen zoals hartkloppingen, opvliegers
en hoofdpijn. Bovendien moeten die bèta-
mimetica worden geïnjecteerd, reden waarom
vrouwen zo’n versie weigeren. Nifedipine is
er in tabletvorm en heeft voor zover bekend
geen bijwerkingen. Het leek daarom een goed
alternatief. Bij drie à vier procent van alle vol-
dragen zwangerschappen is sprake van een
stuitligging; de baby ligt met het hoofd naar
boven en de billen (stuit) naar beneden. Dit
vergroot de kans op een moeilijke bevalling
en leidt vaak tot een keizersnede. Om dat te
voorkomen probeert men voor de bevalling
het kind te draaien. Dat gebeurt door van bui-
tenaf op de baarmoeder te drukken, en zo de
baby te bewegen zich om te draaien. Dit lukt
in ongeveer veertig procent van de gevallen.
Versiespreekuur
Begin juni pleitten Tilburgse en Maastricht-
se gynaecologen en verloskundigen in het
Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde
(NTvG) voor het opzetten van een polikliniek
voor uitwendige versies met een vast team
van getrainde obstetrici. Onderzoek van het
Tilburgse Catharina Ziekenhuis bevestigde
dat het uitvoeren van versies volgens een stan-
daardprotocol en door een vast team effectief
is: het aantal stuitliggingen neemt af en het
aantal keizersnedes vermindert. “In het AMC
werken we al een paar jaar met zo’n speciaal
versiespreekuur, en met goede resultaten”,
bevestigt Marjolein Kok, eerste auteur van
het artikel en gynaecologe in opleiding in het
AMC. Winst valt er nog te halen, denkt Kok,
door betere voorlichting aan zwangere vrou-
wen. Veel vrouwen met een ‘stuit’ weten niet
dat draaiing van de baby mogelijk is en krij-
gen geen versie aangeboden. Op de langere
termijn blijkt er geen verschil in ontwikkeling
tussen baby’s die met een keizersnede werden
geboren en kinderen die via een vaginale be-
valling ter wereld kwamen. Voor de moeders
in kwestie heeft een keizersnede de nodige
nadelen. Zo is de hersteltijd na de bevalling
langer en leidt de ingreep vaak tot complica-
ties. Door het toenemend aantal keizersnedes
dreigt de ervaring van vaginale bevallingen
bij een stuitligging echter verloren te gaan.
Nieuwe pil helpt niet
tegen stuitbevalling
De vrijgave van het rapport over schadelijke
en mogelijk dodelijke bijwerkingen van Strat-
tera, een middel dat wordt voorgeschreven
aan kinderen met een ADHD-diagnose, dat al
ruim twee jaar geheim gehouden wordt door
het College ter Beoordeling van Geneesmid-
delen (CBG), laat nog langer op zich wachten
omdat het CBG tegen de eerdere uitspraak
van de bestuursrechtbank in hoger beroep is
gegaan bij de Raad van State.
Deze zaak begon in de zomer van 2006 toen
de coördinator van het Nederlands Comité
voor de Rechten van de Mens (NCRM),
Hanneke Teunisse, het evaluatierapport over
Strattera opvroeg bij het CBG onder de Wet
Openbaarheid Bestuur. Na een procedure van
twee jaar kwam de zaak begin juni voor bij de
Bestuursrechtbank in Amsterdam. De uit-
spraak van de rechtbank liet aan duidelijkheid
niets te wensen over: Het besluit van het CBG
om het rapport niet af te geven werd vernietigd
en alle aangevoerde redenen daarvoor werden
als onvoldoende onderbouwd van tafel ge-
veegd. Het CBG moest binnen zes weken een
nieuw besluit nemen of tegen dit besluit in
hoger beroep gaan. Dit laatste hebben ze op
30 juli gedaan bij de Raad van State.
Bijwerkingen
Hanneke Teunisse van het NCRM zegt hier-
over: “Het is schandalig hoe hier gesold wordt
met de belangen van de ouders van kinderen
die Strattera slikken. Het CBG blijft maar
tijd rekken, elk besluit wordt uitgesteld tot de
laatste dag en men stelt alles in het werk om
dit rapport niet openbaar te hoeven maken.
Ik weet niet welk belang het CBG hier dient
maar het is zeker niet het belang van de con-
sument. Toevalligerwijs is op 6 augustus wel
de bodemprocedure behandeld die Eli Lilly
(de producent)heeft aangespannen tegen de
Nederlandse Staat om Strattera opgenomen te
krijgen in het basispakket van de zorgverze-
keringen. Er zijn wereldwijd inmiddels al 95
kinderen en volwassenen overleden aan de
bijwerkingen van dit middel, elke week uitstel
is er één teveel.”
Geen aandacht
“Ouders hebben, ons inziens, recht op alle be-
schikbare informatie over de middelen die ze
al dan niet gedwongen toedienen aan hun kin-
deren. Kinderen krijgen al heel snel te maken
met een ADHD-diagnose, via een psychiater,
de huisarts of bijvoorbeeld de schoolbegelei-
dingsdienst. Een ADHD-diagnose wordt niet
onderbouwd door enig wetenschappelijk be-
wijs, er wordt geen objectief lichamelijk on-
derzoek gedaan, de diagnose wordt gesteld
aan de hand van een afvinklijstje met emoties
en gedrag. Dit lijstje met criteria voor een
ADHD-diagnose bestaat uit normaal kinder-
gedrag zoals; niet stil kunnen zitten, draaien
en friemelen op een stoel, sleutels kwijtraken,
inbreken in gesprekken of spelletjes, geen
aandacht op school, taken niet afmaken etc.”,
aldus Hanneke Teunisse. Meer informatie over
deze zaak is te vinden op www.ncrm.nl
Strattera-rapport langer geheim door hoger
beroep CBG
De huisstofmijt is een belangrijke veroorzaker van
astma.
Pil tegen huisstofmijtallergie in ontwikkeling
In de centrale hal van het nieuwe Deventer
Ziekenhuis komt een apotheek waar patiën-
ten 24 uur per dag medicijnen kunnen halen.
Patiënten kunnen straks overdag, na een zie-
kenhuisopname of bezoek aan de specialist,
een eerste hoeveelheid medicatie meekrijgen.
Ook kan de 24-uurs apotheek contact leggen
met een apotheek in de wijk of regio zodat
medicijnen op tijd klaar liggen of thuis worden
bezorgd. Buiten kantoortijden verstrekt de
24-uurs apotheek medicijnen op voorschrift
van de huisartsenpost. Het assortiment en de
voorraad van de 24-uurs apotheek zijn be-
perkt. De 24-uurs apotheek vervangt niet de
volledige medicatieverstrekking via de eigen
apotheek, maar maakt het mogelijk dat patiën-
ten na een artsenbezoek of opname alvast met
de medicatie starten.
Deventer Ziekenhuis krijgt 24-uurs apotheek
De huidige behandelmethoden van Alzheimer zijn
slechts gericht op symptoombestrijding.
12
Kliniek
Nummer 14
27 augustus 2008
Het BovenIJ ziekenhuis in Amsterdam heeft
op 18 augustus een culturele tolk gekregen.
Ouafaa el Rhaouti, al langer werkzaam als dia-
betesverpleegkundige in het BovenIJ zieken-
huis, is per die datum benoemd als zorgcon-
sulent allochtone patiënten.
De zorgconsulent krijgt als opdracht de com-
municatie tussen autochtone zorgverleners en
allochtone patiënten te verbeteren. Niet alleen
de taal, maar juist ook de cultuurverschillen
moeten door de culturele tolk worden over-
brugd. Ernstige ziektes worden vaak niet bij
de naam genoemd, gevoelens van rouw wor-
den anders geuit, schaamte kan bij veel behan-
delingen een grotere rol spelen dan bij autoch-
tone Nederlanders. Het zijn maar een paar
voorbeelden van zaken die de communicatie
tussen patiënt en behandelaar soms moeilijk
maken. Ouafaa el Rhaouti gaat patiënten en
medewerkers van het BovenIJ ziekenhuis
hierin bijstaan. De functie past in het bredere
beleid over de zorg aan allochtone patiënten
dat het ziekenhuis ontwikkelt, in samenwer-
king met onder andere huisartsen, verloskun-
digen en vertegenwoordigers van verschil-
lende allochtone groeperingen.
BovenIJ ziekenhuis benoemt zorgconsulent
allochtone patiënten
In Dokkum bevindt zich het kleinste zieken-
huis van Nederland, De Sionsberg. Het is ge-
fuseerd met een groep verpleeghuizen en ver-
zorgingshuizen en werkt dan onder de naam
Zorggroep Pasana. Als klein ziekenhuis heb
je heel specifieke manieren om een goede
positie te houden in het zorglandschap. Hoe
daar in Dokkum invulling aan wordt gegeven
bespreken we met Einte Elsinga. Hij is door
de Raad van Toezicht als interim bestuurder
aangesteld vanuit het bedrijf BMC en is met
allerlei veranderingstrajecten bezig.
“De directe aanleiding om mij als interim
bestuurder aan te stellen was het vertrek van
de twee zittende bestuurders, maar daar zit
atuurlijk meer achter. Zo bleek dat er serieus
achterstand was opgelopen in de interne pro-
cessen. Per 1 januari 2007 was de fusie van
het ziekenhuis met de verpleeghuizen en ver-
zorgingshuizen gerealiseerd, maar een jaar
later was daarvan de meerwaarde nog niet
echt duidelijk. Heel veel verliep eigenlijk nog
helemaal apart. Mijn taak is om de bedrijfs-
voering weer op orde te brengen. De achter-
stand in de bedrijfsvoering bleek bijvoorbeeld
uit de wijze waarop de begroting werkte. Ik
moet meer elan in de organisatie gaan bren-
gen. Na de bestuurlijke crisis ontstaat er
natuurlijk ook veel onzekerheid. Met een fris-
se wind op basis van visie en strategie gaan we
een goed fundament leggen voor de toekomst.
De kracht van BMC Advies en Management is
met name het doorlichten en echt meewerken
aan veranderingen; ‘samen naar beter’ is het
motto. Daarna neemt een nieuw team het over.
Daarvoor zullen kandidaten zeker beschik-
baar zijn want het ziekenhuis hier in Dokkum
is prachtig”, aldus Elsinga.
Kwaliteit en kleinschaligheid
“Het op niveau houden van kwaliteit bij een
klein ziekenhuis is een voortdurend aan-
dachtsgebied. De basiszorg is natuurlijk prima
in orde, daarover bestaat geen enkel misver-
stand. De meer ingewikkelde dingen die meer
schaal en expertise vergen, moeten wij niet
willen en dat doen we ook niet. Daarvoor kun-
nen mensen bij grotere of gespecialiseerde
ziekenhuizen terecht. In het tussengebied
blijven wij kijken naar wat we wel kunnen
doen en wat niet. Inmiddels hebben we en-
kele ‘niches’ gevonden waar we wel degelijk
een belangrijke en onderscheidende rol spe-
len. Denk aan onze hoofdpijnkliniek of onze
oogheelkunde. Daarnaast lukt het om som-
mige specialismen binnen boord te houden
door het aanstellen van specialisten met een
gecombineerde aanstelling (die dus parttime
bij ons werken). En tenslotte kunnen we spe-
cialistische activiteiten opzetten in partner-
schap. Denk aan de doelstelling om binnen
Pasana de geriatrische zorg, de ouderenmarkt,
echt verder te ontwikkelen. Ook hebben wij
een zeer geavanceerde samenwerking met
onze huisartsen gerealiseerd. Zij werken op
onze locatie in zeer inten sieve samenwerking
met het ziekenhuis, waaronder op het gebied
van de spoedeisende hulp.”
Financiële positie op kleine schaal
Een belangrijke aanleiding om tot de fusie te
komen was natuurlijk het bereiken van meer
financiële slagkracht. Men kan zich sterker
profileren naar de zorgverzekeraar. Daarnaast
kunnen kosten worden bespaard door het ge-
zamenlijk inkopen, een afdeling P&O, voe-
ding, etc. Toch is het niet eenvoudig om in de
huidige bekostigingsstructuur te overleven.
De DBC’s zijn natuurlijk op een gemiddelde
productie gebaseerd en die kan in een dun-
bevolkt gebied moeilijk worden gehaald. Het
voortbestaan van het ziekenhuis is daarmee
op termijn ook een politieke keuze: op welk
niveau van zorg hebben mensen recht bin-
nen welke afstand? Ook het doen van inves-
teringen (in moderne apparatuur e.d.) is niet
altijd eenvoudig. Een mooi voorbeeld is dat
de mensen in Dokkum een keer een inzame-
lingsactie hebben gehouden waardoor het zie-
kenhuis een MRI kon aanschaffen. Overigens
verhoogt dat de betrokkenheid van de mensen
bij het ziekenhuis natuurlijk enorm. Verder is
gebleken dat een gezonde financiële positie
ook afhankelijk is van de aansturing en daar
wordt momenteel hard aan gewerkt.
Kleinschaligheid is aantrekkelijk
Behalve de organisatorische en financiële
risico’s van kleinschaligheid zijn er ook grote
voordelen. Een specialist heeft een zeer direct
contact met de patiënt, waar in andere zieken-
huizen dit lang niet altijd mogelijk is. Uitein-
delijk zijn de meeste specialisten ooit daarom
dokter geworden en bij De Sionsberg kan
dat. De patiënten waarderen dat ook enorm.
Het ziekenhuis is mede om die reden door de
patiënten eerder gekozen als beste zieken-
huis van Nederland. Daarnaast werk je meer
in brede teams. Samenwerking met de ver-
pleeghuizen en de huisartsen is heel hecht. We
werken ook intensief met andere ziekenhuizen
samen en dat geeft ook veel bevrediging in het
werk. En tenslotte is er ook een sterk gevoel
van ‘we doen het met elkaar’ wat je in klei-
nere organisaties natuurlijk vaker hebt. Mede
Kleinschaligheid als
fundament
De patiënten in het Scheper Ziekenhuis in Emmen krijgen sinds kort aan het eind van de middag hun warme
maaltijd. Tussen de middag krijgen de patiënten een broodmaaltijd als lunch. De meeste mensen zijn thuis gewend
om ‘s avonds warm te eten, maar moeten in het ziekenhuis al om 12.00 uur aan de warme maaltijd. Vaak heeft
men dan nog weinig trek. In de oude situatie koos de patiënt de dag tevoren een warme maaltijd. Voor de warme
maaltijd nieuwe stijl geldt dat deze geserveerd wordt op basis van het zogenoemde Meals on Wheels concept.
Daarbij rijdt over de afdeling een dinerbuffetwagen en kunnen patiënten aan het bed een maaltijd naar wens
samenstellen.
Ander maaltijdconcept nodigt uit tot eten
De Sionsberg is het kleinste ziekenhuis van Nederland.
Ouafaa el Rhaouti
Veel mensen met diabetes hebben last van
depressieve klachten. Lang niet altijd wordt
een depressie herkend, of zoekt men er hulp
voor. Om die drempel te verlagen heeft het
VUmc, onder leiding van prof. dr. Frank Snoek,
een begeleidingsprogramma ontwikkeld dat
via internet wordt aangeboden. Het Diabetes
Fonds betaalt het onderzoek.
In Nederland is één op de tien mensen met
diabetes depressief. Dat is tweemaal zo veel
als mensen zonder diabetes. Mensen met dia-
betes en depressieve klachten vinden vaak
moeilijk hulp. Om hen te helpen, heeft het
VUmc samen met het Trimbos Instituut een
begeleidingsprogramma via internet ontwik-
keld, met geld van het Diabetes Fonds. Kim
van Bastelaar van het VU medisch centrum
in Amsterdam: “Het is zorgwekkend dat
depressie in de helft van de gevallen niet
wordt herkend en men vaak geen hulp krijgt.”
Het programma is nu klaar om in de praktijk
getest te worden. Van Bastelaar: “Het pro-
gramma heet Diabetergestemd.nl en is geba-
seerd op een bestaande cursus die wij geschikt
hebben gemaakt voor mensen met diabetes. In
de cursus is aandacht voor diabetes en hoe die
de stemming kan beïnvloeden. Maar ook het
omgekeerde: hoe depressie de diabetes zelf-
zorg kan beïnvloeden.”
Coach
Depressiebehandeling via internet wordt het
steeds vaker toegepast en met succes. Het
voordeel van het internetprogramma is dat
mensen gewoon thuis aan de slag kunnen.
Het programma bestaat uit acht wekelijkse
‘lessen’, die de cursist zelfstandig doorloopt.
Op verschillende momenten ontvangt de deel-
nemer terugkoppeling van een coach. Mensen
met diabetes van achttien jaar en ouder die
last hebben van depressiviteit kunnen koste-
loos meedoen met het onderzoek naar het pro-
gramma. Voor meer informatie en aanmelden:
kijk op www.diabetergestemd.nl
Begeleidingsprogramma depressieve klachten
bij diabetes nu online
13
Kliniek
Nummer 14
27 augustus 2008
Jeroen Bosch Ziekenhuis gaat definitief door
met avondspreekuur
Diverse specialismen van het Jeroen Bosch
Ziekenhuis in Den Bosch starten op 2 septem-
ber met een avondspreekuur. In 2007 werd
een pilot voor het avondspreekuur afgerond
en geëvalueerd. Vanwege de positieve resul-
taten wordt nu permanent een avondspreek-
uur ingesteld.
Een enquête die in 2007 na de proef met het
avondspreekuur onder patiënten werd gehou-
den, wees uit dat iedereen de service waar-
deerde en dat 42 procent van de patiënten
liever ’s avonds dan overdag naar het zie-
kenhuis komt. Het avondspreekuur wordt
gehouden op dinsdagavond van 16.00 tot
20.00 uur. Patiënten zijn op deze avonden
welkom bij de volgende specialismen: Inter-
ne Genees kunde, Reumatologie, Chirurgie,
Oogheelkunde, Derma tologie, Urologie. Ook
de ziekenhuisapotheek, de polikliniek Bloed-
afname, af deling Radiologie, ECG en Bureau
Opname zijn dan geopend. De komende tijd
zullen meer specialismen een avondspreekuur
starten op dinsdag. Zo zal Kindergeneeskunde
in oktober hiermee beginnen. Het ziekenhuis
heeft de ambitie om bij het betrekken van de
nieuwbouw in 2011 doordeweeks van 8.00 tot
20.00 uur open te zijn en op zaterdag van 8.00
tot 12.00 uur.
Groene Hart Ziekenhuis neemt nieuwe
MRI-scanners in gebruik
De afdeling Radiologie van het Groene Hart
Ziekenhuis (GHZ) in Gouda voert jaarlijks ruim
vierduizend MRI onderzoeken uit. Sinds kort is
de afdeling uitgebreid met twee unieke MRI-
scanners.
Met de komst van de nieuwe apparatuur neemt
niet alleen de snelheid en gedetailleerdheid
van het onderzoek met de MRI toe, ook zijn
de mogelijkheden aanzienlijk uitgebreid. Op
deze nieuwe apparaten kunnen onderzoeken
worden uitgevoerd waarvoor in het verleden
patiënten naar academische ziekenhuizen
werden verwezen. Het GHZ heeft twee ver-
schillende uitvoeringen aangeschaft, elk met
eigen unieke eigenschappen en daarnaast ook
een landelijke primeur. De ene scanner heeft
een extra wijde ronde opening en een kortere
cilinder, speciaal voor kinderen en patiënten
met claustrofobie of forse afmetingen. Bij
onderzoek in het gebied buiten het hoofd en
de nek is het met deze scanner mogelijk het
hoofd uit het apparaat te houden en tegelij-
kertijd zeer snel te werken met behoud van
de nauwkeurigheid. De andere MRI-scanner
maakt het mogelijk om in een korte tijd het
hele lichaam af te beelden en daarmee is deze
MRI-scanner onder andere geschikt voor het
opsporen van uitzaaiingen bij patiënten met
kanker. Met de aanschaf van de nieuwe MRI-
scanners wordt de oude scanner vervangen en
daarnaast de capaciteit uitgebreid. Hiermee
voorziet het GHZ in een groeiende vraag naar
deze onderzoeken.
De eerste patiënt die gebruik maakt van de nieuwe MRI-scanner krijgt een bos bloemen.
daarom lukt het ons om goede medewerkers
aan te trekken en blijkt dat onze mensen het
leuk vinden om bij ons te werken.
De toekomst
“Wij zullen meer en meer een speler worden
met een zeer goede relatie met de eerste lijn
waar de samenwerking steeds hechter mee
zal zijn. De complexere zorg zal waarschijn-
lijk meer worden verschoven. We zullen de
mensen een heel sterk aanbod bieden op het
gebied van diagnostiek, maar behandelingen
zullen daar waar nodig elders worden ge-
daan. Natuurlijk zullen wij echt een expertise-
centrum zijn voor de ouderenzorg en enkele
andere niches hebben opgepakt. De samen-
werking in de regio zal sterker worden en ook
met de grotere gespecialiseerde ziekenhuizen.
En tenslotte zal de sfeer van kwaliteit en klein-
schaligheid, met zeer gemotiveerde medewer-
kers, behouden blijven”, zo besluit Elsinga.
Interim bestuurder Einte Elsinga.
Via internet een afspraak maken voor een
van de poliklinieken in het Ruwaard van Put-
ten Ziekenhuis in Spijkenisse is nu nog ge-
makkelijker. Het inloggen op de website van
het ziekenhuis is aanzienlijk vereenvoudigd.
Daarnaast vraagt het systeem om de nodige
inlichtingen aan de patiënt en geven ze tege-
lijkertijd veel voorinformatie. Op die manier
kunnen zowel patiënt als specialist zich zo
goed mogelijk voorbereiden op het consult.
Hans Eggink is teamleider poliklinieken en
tevens verantwoordelijk voor de automati-
sering van de poliklinieken: “Sommige poli-
klinieken bereiden de afspraak via internet
al uitgebreid voor. Op dit moment stellen de
poliklinieken urologie, gynaecologie, kinder-
geneeskunde en KNO al een aantal gedetail-
leerde vragen aan de patiënt die een afspraak
wil maken. Door deze vragentrechters kan
de specialist zich beter op het consult voor-
bereiden. De patiënt komt daardoor gerichter
op het juiste spreekuur terecht (of bij de juis-
te dokter). Dat is niet alleen prettig voor de
patiënt, maar het maakt ook de consulten veel
efficiënter. De andere poliklinieken volgen in
de komende maanden.” Het is opmerkelijk
dat vooral jongeren nog nauwelijks afspraken
maken via internet, terwijl veel ouderen dat
juist wel doen. Hans Eggink: “Je zou denken
dat het andersom was, maar blijkbaar nemen
jongeren er niet even de tijd voor de vragen
te beantwoorden. We zijn echter hard bezig
plannen uit te werken om het maken van on
line afspraken nog gemakkelijker te maken.
Zo komen er in de loop van dit jaar mogelijk
infozuilen op de poliklinieken te staan, waar
de patiënt meteen een vervolgafspraak op de
computer kan maken.”
Afspraken polikliniek Ruwaard van Putten
Ziekenhuis via internet
Meer baby’s geboren in ziekenhuizen
Het IJsselland Ziekenhuis in Capelle aan den IJssel kon dit jaar al op 22 juli de 1000ste baby begroeten die
binnen de ziekenhuismuren werd geboren. Dat was vroeger dan in voorgaande jaren. Vorig jaar werd dit record
behaald op 15 augustus. Het blijkt een landelijke tendens. In de ziekenhuizen in heel Nederland zijn in 2008 tot
nu toe meer baby’s geboren dan bijvoorbeeld vorig jaar. Op de foto is Jent van den Gaasbeek te zien, samen met
zijn moeder en vader (links).
De Lange Land Sportpoli opent haar deuren
’t Lange Land Ziekenhuis in Zoetermeer start
met ingang van 1 september in samenwer-
king met het Sportmedisch Adviescentrum
(SMA) Rotterdam de Lange Land Sportpoli.
Patiënten uit de regio Zoetermeer met sport-
gerelateerde problematiek kunnen hierdoor
dichter bij huis terecht.
De Lange Land Sportpoli biedt hoogwaar-
dige sportmedische zorg en heeft als enig
sportmedisch adviescentrum in Zoetermeer
een volwaardig SMA-certificaat. Dat bete-
kent dat patiënten en cliënten er niet alleen
terecht kunnen voor blessurediagnostiek en
-behandeling, sport- en beweegadvies en pre-
ventief sportmedisch onderzoek, maar ook
voor de verplichte sportkeuringen voor onder
andere sportduiken, auto- en motorsport en
zweefvliegen. Als sportarts is Robbart van
Linschoten aangetrokken. Hij heeft de afgelo-
pen twintig jaar vanuit verschillende plekken
brede ervaring in de sportgeneeskunde opge-
bouwd. Een sportarts is een arts die zich na
zijn artsenopleiding heeft gespecialiseerd in
de sportgeneeskunde: de medische problema-
tiek rond sport. Hij richt zich op het herstellen,
waarborgen en bevorderen van de gezondheid
van sporters op alle niveaus. Van Linschoten:
‘’De trend is dat de zorg steeds toegankelijker
wordt, en dat de sportarts steeds dichter op het
ziekenhuis komt te zitten. Een sportarts werkt
soms nauw samen met uiteenlopende disci-
plines: cardiologie, orthopedie, longgenees-
kunde, chirurgie, diabetologen, kindergenees-
kunde, revalidatie, diëtetiek en fysiotherapie.
Allemaal disciplines die in ’t Lange Land
Ziekenhuis goed zijn vertegenwoordigd. Voor
de patiënt betekent dit een uitbreiding van het
gespecialiseerde zorgaanbod in de regio.”
14
Advertentie
Nummer 14
27 augutus 2008
Scopiecentrum Flevoziekenhuis van start
De vakgroep Maag,- Darm-, en Leverziekten
van het Flevoziekenhuis heeft per 11 augustus
een speciaal Scopiecentrum voor alle huisart-
sen in Almere en omstreken geopend. Zij biedt
hiermee korte wachttijden, avondspreekuren
en snellere en verbeterde onderzoeksmoge-
lijkheden voor patiënten met maag-, darm- en
leveraandoeningen.
De kenmerken zijn een grotere toegankelijk-
heid met korte wachttijden en een hoog ni-
veau van patiëntenservice. Er is een uitste-
kende nazorg. De MDL-artsen zijn 24 uur per
dag, zeven dagen in de week bereikbaar voor
acute zorg en beschikken over volwaardige
diagnostiek en interventiemogelijkheden.
Met het in gebruik nemen van de nieuwbouw,
heeft de poli een patiëntvriendelijke uitstra-
ling. Meer ruimte, meer licht, meer comfort.
Er is meer ruimte voor extra en nieuwe on-
derzoeksmethoden. Ook is door de komst van
een vierde MDL-arts het Flevoziekenhuis in
staat om de toegankelijkheid van de endos-
copieprogramma’s duidelijk te verbeteren.
Vanaf 11 augustus zullen er meerdere endos-
copieprogramma’s gaan draaien speciaal voor
huisartspatiënten. De patiënten kunnen binnen
enkele dagen onderzocht worden. Het gaat om
patiënten die in aanmerking komen voor een
maag- of darmonderzoek.
Hoogwaardige diagnostiek
In het nieuwe scopiecentrum is ook plaats
voor nauwkeuriger onderzoek naar het maag-
darmkanaal. Het Flevoziekenhuis beschikt
sinds kort over een endo-echoapparaat en een
videocapsule. De videocapsule is een ver-
nuftige onderzoekstechniek voor een dunne
darm-onderzoek. De videocapsule is een piep-
klein, door de patiënt in te slikken cameraatje
waarmee eenvoudig beelden van de dunne
darm gemaakt kunnen worden . Met beide ap-
paraten is het Flevoziekenhuis de eerste in de
regio.
De Isala klinieken hebben een bouwplan in
voorbereiding dat voorziet in de realisatie van
nieuwbouw op locatie Sophia in Zwolle. Het
plan omvat onder meer onderzoeks- en be-
handelfuncties, verpleegafdelingen, laborato-
ria en kantoren verdeeld over vier gebouwen.
De oplevering van de nieuwbouw is gepland in
2013. De Isala klinieken hebben in het consor-
tium Isala Designed to Build een bouwpartner
gevonden voor de nieuwbouw van het zieken-
huis.
Het consortium bestaat uit BAM Utiliteits-
bouw bv regio Oost voor het bouwkundige
deel en BAM Techniek bv Regio Oost, Unica
Installatiegroep, Croon Elektrotechniek B.V.
en Kropman Installatietechniek voor het in-
stallatietechnisch deel. Op donderdag 14 au-
gustus heeft de Raad van Bestuur Isala kli-
nieken met dit consortium een zogenaamde
bouwpartnerovereenkomst gesloten. Doel van
deze overeenkomst is om de inmiddels ontwik-
kelde bouwplannen verder te optimaliseren en
binnen het bouwbudget te brengen. Dit traject
duurt ruim een half jaar en zal vervolgens uit-
monden in een realisatieovereenkomst. In de
selectie van de bouwpartner is daarom ook
gekeken naar kennis en kunde die een bouw-
partner kan inbrengen in het hele bouwproces.
Tot de start van de nieuwbouw voeren de Isala
klinieken voorbereidende werkzaamheden uit,
zoals de sloop van de zusterflats en het ver-
plaatsen van de hoofdingang naar de achter-
zijde op locatie Sophia.
Isala klinieken vinden
bouwpartner
Isala klinieken en bouwpartner Isala Designed to Build ondertekenen bouwpartnerovereenkomst.
TRANSFORMATOREN
1ransformatorfabrIkant rIcht bIIk op de toekomst
Wesemann 1ransformatoren
Droogbloem ¸¡
¸o68 AW koIIerdam
1el.: oo¸¡ (o) ¡o z86 zo oo
lax: oo¸¡ (o) ¡o z86 zo o<
www.wesemann.eu
Wesemann 1ransIormaIoren richI haar blik oo de IoekomsI door in Ie soelen oo de
vragen vanuiI de zorgsecIor en dan meI name de Iechnisch inhoudelijke oro-
blemaIiek die soeelI bij heI bouwen van nieuwe, "sIaIe oI Ihe arI", zorgcomolexen.
Len mooi voorbeeld uiI de orakIijk van Wesemann is heI kivierenland Ziekenhuis Ie
1iel. Wesemann 1ransIormaIoren heeII daar in samensoel meI de beIrokken
e-insIallaIeur de IransIormaIoren geleverd. De klanI, heI ziekenhuis, beschikIe in een
aanIal gevallen over zeer beoerkIe ruimIe, waaroo Wesemann inhaakIe door de
IransIormaIoren en bijbehorende (bewakings)aooaraIuur oo rekken Ie olaaIsen,
welke Iegen de bouwmuur werden gemonIeerd. 1evens voorsoelde Wesemann daI
er in de IoekomsI meer en meer de vraag zou onIsIaan om noodsIroomvoor-
zieningen aan Ie brengen in de IransIormaIorkasIen bij behandelkamers en
ooeraIie-kamers. Wesemann heeII ook in heI kivierenland Ziekenhuis een dergelijke
oosIelling geolaaIsI en aangesloIen. UiIeraard gebeurde diI ook in samensoraak meI
de e-insIallaIeur en de eindklanI.
De kracht van Wesemann Is de fIexIbIIIteIt en kIantqerIchtheId In derqeIIjke projec-
ten. Meedenken met de kIant staat bIj Wesemann hooq op de aqenda, waarbIj de
veIIIqheId en contInuïteIt worden qecombIneerd met de kennIs en ervarInq tot een
betrouwbare opIossInqsqerIchte partner voor de e-InstaIIateurs In NederIand.
Ook bij andere orojecIen heeII Wesemann bijgedragen aan een succesvolle invulling.
1e denken valI aan heI 1horaxcomolex van heI Lrasmus Medisch CenIrum in
koIIerdam, een IhuiswedsIrijd voor Wesemann. Al jaren is ook heI Leids UniversiIair
Medisch CenIrum een gewaardeerde klanI. ReI AnIonius Ziekenhuis Ie Sneek hoorI
ook in deze rij Ihuis en dan volgen naIuurlijk nog een aanIal dialysecenIra door heel
Nederland. Wesemann 1ransIormaIoren biedI een omvangrijk oakkeI oroducIen
aan voor Ioeoassing in medische ruimIen, waarbij de zogenaamde bescherming-
sIransIormaIoren de bovenIoon voeren. DiI heeII alles Ie maken meI oaIienI-
veiligheid en de eisen die hier aan gesIeld worden. 1evens biedI Wesemann de
noodsIroomoolossingen in de vorm van UPS (UninIerruoIable Power Suoolies)
sysIemen. 1ensloIIe kan Wesemann 1ransIormaIoren de disIribuIieIransIormaIoren
leveren, waarbij de Ioegeleverde middensoanning wordI omgezeI naar een
gangbare, bruikbare neIsoanning. De zorgcenIra in Nederland beschikken sIeeds
vaker over een eigen energievoorziening en willen dus kunnen beschikken over
disIribuIie-oolossingen die cusIom-made kunnen worden geleverd. Wesemann
1ransIormaIoren is ook hier de aangewezen oarIner. ln IeiIe IaciliIeerI Wesemann de
markI meI een geïnIegreerde IoIaaloolossing oo heI gebied van energie omzeIIing
en voorziening(noodsIroom). Len en ander gebeurI door gebruik Ie maken van de
nieuwsIe Iechnologie, die ook deels in eigen huis wordI onIwikkeld.
Wesemann 1ransIormaIoren is al sinds ¡ni< een acIieve soeler oo heI gebied van
IransIormaIorIabrikage. ReI van oorsorong koIIerdamse bedrijI, meI de
koIIerdamse inslag die nog sIeeds in de culIuur van de organisaIie is Ierug Ie vinden,
heeII haar sooren verdiend in de indusIriele, uIiliIeiI en oIIshore markI. MeI name de
laaIsIe is geen vreemde eend in de bijI, gezien de locaIie van Wesemann Ien
oozichIe van heI uiIgesIrekIe koIIerdamse havengebied en alle acIiviIeiIen die daar
olaaIsvinden. Door zich Ie Iocussen oo de markIen indusIrie, IracIie, marine &
oIIshore en zorg kan Wesemann als oarIner acIeren voor de klanI, waarbij de
oogedane kennis en kunde in andere werkgebieden over de grenzen van de ver-
schillende markIen heen kan worden ingezeI. NieI voor nieIs is de slogan: Powered by
Wesemann.
In het nieuwe scopiecentrum is plaats voor nauwkeuriger onderzoek naar het maag-darmkanaal.
15
Gezondheid
Nummer 14
27 augustus 2008
Deelname borstkankeronderzoek leidt niet tot
uitstel huisartsbezoek bij klachten
Vrouwen die deelnemen aan het bevolkings-
onderzoek naar borstkanker gaan bij tussen-
tijdse klachten die mogelijk op borstkanker
wijzen op tijd naar de huisarts. De vraag be-
stond of deelneemsters bij dergelijke klach-
ten een huisartsbezoek zouden uitstellen om-
dat ze gerustgesteld waren door een eerdere
gunstige uitslag in het bevolkingsonderzoek.
Onderzoekers van het Erasmus MC conclu-
deren dat dit niet het geval is. Zij publiceerden
daarover begin deze maand in het Internatio-
nal Journal of Cancer.
Iedere twee jaar worden in Nederland 1,8
miljoen vrouwen in de leeftijd van vijftig tot
75 jaar gescreend op borstkanker. Het meren-
deel van deze vrouwen (98,5 procent) ontvangt
een gunstige uitslag. Bij ruim 3.000 vrouwen
wordt in de twee jaar na het onderzoek alsnog
borstkanker geconstateerd. Onterecht bestaat
de veronderstelling dat deze groep patiënten
klachten aan, of veranderingen in de borst
rela tief laat zou melden aan de huisarts, om-
dat zij zich gerustgesteld voelen na een eerder
screeningsonderzoek waarbij geen afwijkin-
gen werden gevonden. Hun vooruitzicht op
herstel zou daardoor kunnen verslechteren.
Onderzoekers van de afdeling Maatschappe-
lijke Gezondheidszorg van het Erasmus MC
concluderen nu dat gescreende vrouwen bij
wie alsnog borstklachten ontstaan een huis-
artsbezoek niet uitstellen.
De zomervakantie is voor veel mensen begon-
nen met een bezoek aan de Travel Clinic van
het Havenziekenhuis in Rotterdam. Jaarlijks
lopen daar 25.000 mensen (vakantiegangers,
maar ook medewerkers van bedrijven) binnen
voor vaccinaties en advies op maat. Allemaal
met het doel gezond op reis te gaan en ge-
zond weer terug te keren. Mocht er toch iets
misgaan, dan nemen ze vanuit hun verre ver-
blijfplaats contact op met het Havenzieken-
huis voor advies. Komen ze ziek terug van hun
reis, ook dan kunnen ze hier terecht.
Het Havenziekenhuis is erop gericht snel en
adequaat te helpen, een mentaliteit die hier
vanouds leeft. Ruim tachtig jaar geleden was
het Havenziekenhuis al een thuishaven voor
zieke zeelieden. Kwam een schip naar de
haven in Rotterdam en was er een zieke aan
boord, dan werd van de medewerkers in het
Havenziekenhuis verwacht dat er snel een
goede behandeling kon worden gegeven. De
zeelieden moesten immers weer verder. Langer
aan de wal blijven was te kostbaar. Het ging in
die eerste jaren voornamelijk om mannen met
infectieziekten (inclusief de geslachtsziek-
ten), mannen die een ongeluk hadden gehad
of die een tropische aandoening hadden. Vroe-
ger kwamen enkele duizenden zeelieden naar
dit ziekenhuis, nu zijn dat er nog honderden.
De schippers zijn voor een groot deel ver-
vangen door vliegtuigreizigers. Men spreekt
nu meestal ook niet meer van tropen ziekten,
maar van reizigersziekten. In 1994 werd als
speciaal onderdeel van het Havenziekenhuis
en Instituut voor Tropische Ziekten BV, voor
niet zieke patiënten de Travel Clinic in het
leven geroepen. Hier is plaats voor onderwijs
en wetenschappelijk onderzoek op het gebied
van tropenziekten en voor preventieve en
andere zorg voor de reiziger.
Fusiegolf
Snel handelen, korte lijnen, patiënten multi-
disciplinair bekijken. Die attitude heeft men
in het Havenziekenhuis weten te behouden,
stelt Johan Dorresteijn (sinds begin 2007
direc teur). In dit plaatje past het Diagnostisch
Centrum dat tien jaar geleden werd opgericht.
Binnen dat centrum kan snel door verschil-
lende specialisten naar een probleem worden
gekeken. Een belangrijke rol in dit geheel
is ook weggelegd voor het parasitologisch
labora torium. “De communicatie tussen de
verschillende specialisten is heel belangrijk”,
vindt David Overbosch die als internist is ver-
bonden aan dit speciale ziekenhuis. “Bij deze
soms merkwaardige ziektes is het erg belang-
rijk dat specialisten contact hebben met elkaar
en zich samen over het probleem buigen.”
Het Havenziekenhuis heeft in de loop van de
jaren een enorme kennis verworven op het
gebied van de behandeling van tropenziekten.
Dat maakt dit ziekenhuis uniek. Het was juist
deze geheel eigen functie van het ziekenhuis
die men in de fusiegolf van de jaren negentig
zo graag wilde veilig stellen. In 2005 werd
daarvoor de oplossing gevonden toen het
Havenziekenhuis verder kon gaan als zelf-
standige dochter B.V. van het Erasmus MC in
Rotterdam. Het Havenziekenhuis telt nu prak-
tisch 161 bedden (formeel zijn dat er honderd
meer) en heeft 65 medisch specialisten. Een
aantal van hen werkt in beide ziekenhuizen.
De samen werking met de moederorganisatie
het Erasmus MC maakt het mogelijk om de
kwetsbaarheid van het kleine ziekenhuis op te
heffen en om te zetten in voordelen, vinden zo-
wel Dorresteijn als Overbosch. “Het Erasmus
MC heeft bijvoorbeeld de wereld beroemde
viroloog prof. Ab Osterhaus in huis. Hierdoor
krijgt onze gezamenlijke research nog meer
body. We kunnen de massa aan de ene kant in-
tegreren met de wetenschappelijke verdieping
aan de andere kant. Dat is een unieke kans”,
vindt Overbosch.
Geriatrie
Het feit dat dit ziekenhuis een dochter is van
het Erasmus MC betekent dat men wat betreft
de ziekenzorg, zaken bewust kan overlaten
aan de moederorganisatie. “Wij doen niet
Het Havenziekenhuis
kiest op onderdelen
voor de diepte
Reizigersziekten
Met welke ziekten komen reizigers (of mede-
werkers van bedrijven in het buitenland)
het meest in aanraking? Het belangrijkst
is volgens Overbosch nog altijd malaria.
“Het is gemakkelijk te voorkomen met een
pille tje, maar als je dat niet inneemt, kun je
eraan doodgaan.” Het meest voorkomende
on gemak is diarree. Daarnaast komen huid-
aandoeningen veel voor. “Een simpele ver-
wonding die iemand oploopt in India leidt
bijna altijd tot een ernstige infectie.” Koorts,
dengue, ziet men hier erg veel. In het sei-
zoen een aantal keren per week. Bilharzia,
een infectie die men kan oplopen in het
water kan ernstige nier- of leverproblemen
veroorzaken. Verder is er aandacht voor de
Afrikaanse teken koorts en het verraderlijke
rabiës (hondsdolheid). Hoewel het aantal
mensen dat goed gevacci neerd op reis gaat,
gestaag toeneemt zijn er nog altijd 400.000
mensen die geen voorbereidingen treffen. De
voorlichting op dit gebied moet dus nog even
doorgaan. Ook de Travel Clinic steekt tijd
in preventie. Overbosch: “Maar preventie
gebeurt landelijk. Waar wij uniek in zijn is
het feit dat we de hele zorgketen kunnen aan-
bieden. Vanaf het moment dat iemand ziek
wordt in het buitenland, tot de behandeling
na de reis.” Uiteraard helpt men niet alleen
vakantiegangers. Onder auspiciën van het
Havenziekenhuis draaien in verre oorden hele
klinieken waar werknemers van Nederlandse
bedrijven terecht kunnen. Onlangs nog stapte
Overbosch met 250 vaccins in zijn tas op het
vliegtuig om te voorkomen dat er een epide-
mie van waterpokken zou uitbreken onder de
Filippijnse medewerkers van een Nederlands
bedrijf in Abu Dhabi. Door snel handelen
kon men grote problemen voor komen. Juist
daar draait het om bij de Travel Clinic.
Het Havenziekenhuis in Rotterdam.
alles, maar wat we doen, doen we goed”,
stelt Dorresteijn. Men richt zich vooral op de
vlotte planbare zorg. Uiteraard is de tropen-
geneeskunde een belangrijk en uniek speer-
punt. Verder probeert men onderscheidend te
zijn op het gebied van Geriatrie. De verschil-
lende specialismen worden samengebracht
onder de paraplu van de geriater, zodat ook
hier multidisciplinair naar patiënten wordt
gekeken. Maar men gaat nog een stap verder.
Medisch specialisten van de afdeling Geriatrie
gaan met ingang van september in Krimpen
aan den IJssel oudere patiënten behandelen in
hun vertrouwde omgeving samen met een ver-
pleeghuis van Zorggroep Rijnmond. Daardoor
werken de eerste-, tweede- en derdelijnszorg
met elkaar samen. Dit jaar is verder de nieuwe
kinderpolikliniek, KinderHaven geopend, een
polikliniek voor kinderen van nul tot achttien
jaar met astma, allergie/eczeem of neurolo-
gische problemen. Hier combineert men de
academische Sophia Kinderziekenhuis exper-
tise met de kleinschalige, klantgerichte be-
nadering van het Havenziekenhuis. Behalve
KinderHaven, Kaakchirurgie en KNO doet
het ziekenhuis verder niets in de breedte op
het gebied van kindergeneeskunde. “Dat past
bij ons. We maken duidelijke keuzen en wat
wij doen, doen wij goed”, aldus Dorresteijn.
Vervolg hoofdartikel
David Overbosch, internist.
Johan Dorresteijn, directeur.
16
Advertentie
Nummer 14
27 augustus 2008
+
Z o r g o p l o s s i n g e n
ADVI ES • SERVI CE • I NSTAL L AT I E
ASSA A8LO¥, the global leader in door opening solutions
Meerval J-S Tel. +J1 |0)162 S8 2J JJ
4941 SK Raamsdonksveer Fax. +J1 |0)162 S8 2J SS
lostbus 116, 4940 AC Raamsdonksveer Email : info@assaabloy.nl
paniek ontzorgen beveiIiging IIexibiIiteit
ontvIuchten verzorgen veiIigheid gemak
Acertys is een medische groothandel voor onder andere ziekenhuizen. Naast onze producten voor Patiënt temperatuur
management en capsule endescopy, hebben wij ons gespecialiseerd in wondverzorging. Naast NOBA verbandmaterialen
en Curapulse wondreiniging, bestaat ons pakket ook uit materialen voor thermische en chemische brandwondenbehande-
Galvanibaan 1-3 | 3439 MG Nieuwegein | Postbus 1533 | 3430 BM Nieuwegein
T: 030 600 50 50 | F: 030 600 04 27 | www.acertys.nl | info.nl@acertys.com
certain to care
17
ICT / Beveiliging
Nummer 14
27 augustus 2008
Opening MRI-unit ziekenhuis Bernhoven
Het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein
is het eerste ziekenhuis ter wereld dat ge-
bruikmaakte van 3D-beeldgeleiding bij naald-
interventies (XperGuide) en loopt daarmee
voorop met deze revolutionaire methode. Met
dit navigatie-instrument kan onder volledige
controle met naalden diep, gericht en onder
lastige hoeken in het lichaam weefsel wor-
den uitgenomen voor diagnostiek. Ook is het
moge lijk nauwkeurige injecties van medicatie
te verrichten en kunnen kleine tumoren met
ablatienaalden behandeld worden. De behan-
deling vindt plaats met behulp van geavan-
ceerde 3D-technieken, zonder ingewikkelde
uitwendige apparatuur.

Deze nieuwe methode heeft een aantal belang-
rijke voordelen voor de patiënt. De ingreep
gebeurt sneller dan de traditionele werkwijze
met CT en echo en de behandeling wordt door
de patiënt als minder benauwend en minder
onprettig ervaren. Ook is de behandeling nage-
noeg pijnloos dankzij de fijne naalden. Een
van de grootste voordelen is dat de patiënt aan
een lagere dosis schadelijke straling wordt
blootgesteld dan tijdens een procedure met
CT. Tevens kunnen echografisch onbereikbare
locaties met de XperGuide-methode wel wor-
den benaderd.
Real time
“Met behulp van het nieuwe systeem wordt
een 3D-opname van de patiënt gemaakt om
daarna met een dunne naald naar de vooraf
ingestelde plek in het lichaam te gaan”, aldus
radioloog dr. Marco van Strijen. “Het apparaat
geeft dan de hoeken waaronder de röntgenbuis
moet kijken. Zo kunnen we zien op welke plek
de naald het lichaam in moet en welke route
de naald moet volgen. We kunnen heel diepe,
moeilijk bereikbare plekken in het lichaam
veilig en nauwkeurig bereiken. De computer
berekent de route, inclusief een hoekcorrectie
voor de gebruikelijke vertekening bij rönt-
genstralen. Omdat de radioloog in real time
ziet wat hij doet, is een grote nauwkeurigheid
(<5 mm) mogelijk dan wanneer hij zou wer-
ken met een vooraf gemaakte scan.” De 3D-
opnamen kunnen overigens wel geïntegreerd
worden met eerder gemaakte MRI- en CT-
beelden die bijvoorbeeld in ander ziekenhuis
zijn gemaakt.
Wetenschappelijke relatie
Het idee voor deze 3D-beeldgeleiding bij
naaldinterventies komt voort uit de goede
wetenschappelijke relatie die het St. Anto-
nius Ziekenhuis onderhoudt met leverancier
Philips. Het ziekenhuis beschikte al over een
techniek waarmee bloedvaten driedimensio-
naal bekeken konden worden. Van Strijen:
“Op dat principe hebben we voortgeborduurd.
Deze nieuwe techniek is ontwikkeld in drie
jaar.” Inmiddels hebben meerdere ziekenhui-
zen dit instrument in huis of besteld, maar het
St. Antonius Ziekenhuis is nog altijd koploper.
Met grote regelmaat komen in het St. Anto-
nius Ziekenhuis in Nieuwegein radiologen en
andere geïnteresseerden, zoals topspecialisten
uit de Verenigde Staten, kijken hoe de radio-
logen van het St. Antonius Ziekenhuis met
deze 3D-beeldgeleiding werken.
Promotieonderzoek
Van Strijen werkt samen met assistent-radio-
loog in opleiding Sicco Braak aan een promo-
tieonderzoek over deze techniek. Voor dat
onderzoek worden de accuraatheid en de
voordelen van de techniek vergeleken met de
andere procedures. Inmiddels heeft de hon-
derdste procedure plaatsgevonden.
Real time navigeren in
de patiënt
Radioloog dr. Marco van Strijen met de XperGuide.
Staand achter de Dexa-scan, Henny Brink, orthopaedieverpleegkundige en zittend voor het beeldscherm, Nardi
Schepers, medewerker radiologie.
Het Röpcke-Zweers Ziekenhuis in Harden-
berg, onderdeel van de Saxenburgh Groep,
beschikt sinds het begin van deze zomer over
een hypermodern apparaat om de botdicht-
heid te meten. Deze Dexa-scan wordt onder
andere ingezet bij mensen met osteoporose.
Osteoporose - botontkalking - is een aan-
doening waarbij botmassa en botkwaliteit af-
nemen. Deze aandoening komt vooral voor bij
vrouwen van rond de vijftig jaar en ouder. Tot
op heden kwam de patiënt op de poli voor een
gesprek, werd daarna voor onderzoek door-
gestuurd naar Zwolle en kwam op een ander
moment terug op de poli. Met de komst van de
Dexa-scan blijven de patiënten ook voor het
onderzoek in Hardenberg. “We hebben de ‘top
of the bill’ in huis”, vertelt Janet Owen over
de nieuwe Dexa-scan. Zij is hoofd van de af-
deling Radiologie en functieafdeling van het
Röpcke-Zweers Ziekenhuis in Hardenberg.
Patiëntvriendelijk
“De Dexa-scan is het modernste apparaat op
dit gebied dat momenteel te koop is. Het ge-
bruik van de Dexa-scan is niet alleen patiënt-
vriendelijk. Het verkort ook de wachttijd, om-
dat wij niet afhankelijk meer zijn van derden.
Bovendien is het volle dig gedigitaliseerd,
waardoor fouten bij de invoering van de naam
bijvoorbeeld uitgesloten zijn. De patiëntge-
gevens halen we rechtstreeks uit ons zieken-
huisinformatiesysteem ZIS. De uitslag van de
Dexa-scan komt in het EPD, het Elektronisch
Patiënt Dossier, maar kan ook gewoon uitge-
print worden.”
Röpcke-Zweers Ziekenhuis meet botdichtheid
met hypermoderne Dexa-scanner
De nieuwe MRI-unit van ziekenhuis Bernhoven
in Oss is donderdag 21 augustus officieel
geopend.
De unit is in juni van dit jaar geplaatst in de
binnentuin van het ziekenhuis en is reeds vol-
op in gebruik. De nieuwe unit is nodig om de
wachttijden acceptabel te houden. De wacht-
tijd kon twee tot vier weken duren ondanks
de MRI die al op de Veghelse locatie van het
ziekenhuis in gebruik is. Daarnaast maakte
Bernhoven in Oss lange tijd gebruik van een
mobiele MRI wagen die wekelijks twee dagen
werd ingehuurd. De afdeling Radiologie
streeft echter naar een wachttijd van maxi-
maal zeven dagen. Met de aanschaf van een
tweede MRI scan gaat ziekenhuis Bernhoven
de wachttijd te lijf. De nu aangeschafte MRI
is in 2012 afgeschreven, net als het apparaat
in Veghel. Dat betekent dat de afdeling Radio-
logie bij de nieuwbouw van het ziekenhuis in
Uden de meest moderne apparatuur gaat aan-
schaffen.
Binnen de zorgsector is er veel aandacht voor
de veiligheid van patiënten, bezoekers en
medewerkers. Veilige trappen, vluchtwegen
en beveiliging worden steeds belangrijker.
Ziekenhuizen en verpleeghuizen wisselen
iedere dag een paar keer van een gesloten
cultuur naar een open cultuur. Tijdens de
bezoekuren kan iedereen naar binnen, maar
daarbuiten is dit vaak niet gewenst. In ver-
zorgingshuizen willen bewoners ’s nachts
zelf hun deur op slot kunnen doen, maar
bij brand moet de deur door één hande-
ling geopend kunnen worden. En zo zijn er
natuurlijk nog meer lastige situaties denk-
baar. Als onderdeel van de ASSA ABLOY
Groep bieden LIPS en VEMA in Raams-
donksveer totaalconcepten op het gebied van
mechanische en elektromechanische vergren-
delingsproducten. In de dagelijkse contac-
ten met alle betrokken partijen zoeken deze
bedrijven naar sluitende oplossingen voor
betere beveiliging, hogere veiligheid en meer
gemak voor de eindgebruiker. Bij de afdeling
‘Door Opening Solutions’ kan men terecht
voor advisering en begeleiding bij alle vra-
gen over vluchtwegen, toegangscontrole en
sleutelbeheer.
LIPS en VEMA
specialist in beveiligingsproducten
(Advertorial)
18
Advertentie
Nummer 14
27 augustus 2008
Amsterdam - P.C. Hooftstraat 55
Den Haag - Noordeinde 2
Rotterdam - Lijnbaan 50
®
STEADY ONE
Uw krukken altijd binnen handbereik
Oldenzaalsestraat 125, 7514 DP Enschede
Postbus 6056, 7503 GB Enschede
T: 053 4317069
- info@servecare.nl - www.servecare.nl -
Gewicht: 5,5kg
Materiaal: gietijzer afgewerkt
zachte
kunststof
LxBxH: 20x20x25
Capaciteit: max. 4
krukken /
wandel-
stokken
met
De STEADY ONE is dé oplossing voor het veilig
wegzetten van uw krukken of wandelstok. Bij het
bed, in badkamers, wacht-, praktijk- en
therapieruimtes, thuis of waar dan ook.
De strategisch geplaatste
STEADY ONE biedt uitkomst.
Bel gratis 0800 - 023 28 28
WWW.FREELIFT.COM
“Freelift maakt
mijn huis
weer thuis”
Genieten van je héle huis, dat lukt weer met een traplift
van Freelift.
Wellicht herkent u het: de trap op en af was altijd eenvoudig,
maar de laatste tijd niet meer. Steeds meer mensen
kiezen daarom voor een traplift van Freelift.
Freelift maakt al 45 jaar trapliften van hoge kwaliteit.
Voor alle trappen, recht of met bochten. Met volop
keuze in lifttype, stoelen, bekleding en kleuren. Vakkundig
geplaatst in een halve dag, zonder rommel in uw huis.
Freelift informeert u graag over de optimale oplossing, geeft u
gedegen advies over subsidiemogelijkheden of andere manieren
om uw traplift te financieren.
Bel gratis 0800 – 023 28 28 of stuur onderstaande bon in.
Ja, ik wil graag meer weten over Freelift trapliften
Stuur mij uitgebreide informatie
Bel mij voor een vrijblijvende afspraak
Naam M/ V
Adres
Postcode
Woonplaats
Telefoon
Stuur deze bon in een envelop zonder postzegel naar:
Freelift b.v., antwoordnummer 805, 1700 WB Heerhugowaard
Z
K
19
Patiëntenzorg
Nummer 14
27 augustus 2008
Couveusesuites in ZorgSaam Ziekenhuis
maken gezinsgerichte aanpak mogelijk
ZorgSaam Ziekenhuis in Terneuzen heeft
eind juli nieuwe couveusesuites in gebruik
genomen. Het heeft zich bij de realisatie van
de couveusesuites georiënteerd op een der-
gelijke zorgvorm in Amerika.
De nieuwe couveusesuites bieden ouder en
kind de mogelijkheid om 24 uur per dag bij
elkaar te blijven. Voorheen stonden er vijf
couveuses in één zaal; nu hebben het kindje
en de ouder samen een eigen kamer. Er is een
gezinsgerichte situatie gecreëerd, die privacy
biedt en veiligheid. Bovendien kan er zorg op
maat worden gegeven en kunnen de omgeving
en de activiteiten worden aangepast aan de
ontwikkeling van de baby. Prikkels van licht
en geluid worden bijvoorbeeld zoveel moge-
lijk vermeden.
Belevingsgericht werken
De Kinder- en Jeugdafdeling in Terneuzen
heeft een flinke verbouwing ondergaan om
de couveusesuites mogelijk te maken. Ze zijn
op kleine schaal vorm gegeven binnen de be-
staande bouw en binnen de context van het
regionaal ziekenhuis. Daardoor is een flexibe-
le, multifunctionele bezetting mogelijk. De
voorzieningen en de inrichting zijn gebaseerd
op de uitgangspunten van belevingsgericht
werken en een gezinsgerichte visie. Dit houdt
onder meer in dat warme kleuren zijn gebruikt
en dat de zorg zoveel mogelijk op de wensen
en behoeften van het kind én het gezin wordt
aangepast.
Diabetespatiënten ’t Lange Land Ziekenhuis
naar opticien voor netvliescontrole
Alle kennis en ervaring die Paul Oostelbos
ooit als A- en B-verpleegkundige en later als
directeur van verpleeg- en verzorgingshuizen
heeft opgedaan, gebruikt hij nu binnen het be-
drijf Oostelbos Van den Berg, een bedrijf dat
actief is op het gebied van bouwmanagement
en huisvestingsadvies. Het nieuwste project
van dit bedrijf is het woonzorgconcept Ver-
zorgd Samen Wonen. Een project dat voorziet
in een nieuwe manier van wonen voor zorg-
behoevende ouderen met een indicatie voor
de somatische afdeling van een verpleeghuis.
Paul Oostelbos houdt zich, in verschillende
functies, al jaren bezig met huisvesting in de
gezondheidszorg. In de periode 1987 tot 1999
(hij was toen directeur van verpleeg- en ver-
zorgingshuizen) was hij lid van het College
bouw ziekenhuisvoorzieningen (Bouwcolle-
ge). “Ik heb hier heel veel ervaring opgedaan
in de planning en de bouw van instellingen.”
In 2004 startte hij samen met Ton van den
Berg een eigen bedrijf. Ongeveer vijftig pro-
cent van de projecten die men realiseert, is
gerelateerd aan de gezondheidszorg.
Eigen voordeur
Het nieuwe project Verzorgd Samen Wonen
sluit aan bij de wens van het ministerie om de
meerbedskamers in verpleeghuizen af te schaf-
fen. Voor demente ouderen bestaan al klein-
schalige vormen van groepswonen. Voor chro-
nisch zieke en gehandicapte ouderen die niet
meer behandeld worden, is zo’n woonvorm er
nog niet. Terwijl zij geestelijk nog wel in staat
zijn de regie over hun leven te voeren. Deze
mensen horen niet in een verpleeghuis, vindt
Oostelbos. Samen met de Stichting Cicero
Zorggroep in Hoensbroek en 01-10 Architec-
ten BV in Rotterdam is Paul Oostelbos om de
tafel gaan zitten om een concept te bedenken.
Het project dat voor Brunssum in de planning
staat omvat een wooncluster van acht twee-
kamerwoningen. Alle bewoners hebben eigen
sanitair en ook een eigen voordeur. Per clus-
ter zijn er verschillende centrale faciliteiten,
zoals gemeenschappelijke leefruimten en een
gemeenschappelijke keuken. Hier kunnen de
bewoners elkaar ontmoeten, maar het is niet
verplicht. De bewoners kunnen dag en nacht
een beroep doen op een of twee verzorgers.
“In deze kleine groep worden mensen gesti-
muleerd mee te doen met activiteiten op het
gebied van wonen. Ze kunnen bijvoorbeeld
zelf strijken of koken, voor zover ze dat kun-
nen.” Deze wooneenheid staat in een gewone
straat en kan worden gerealiseerd binnen een
woningbouwprogramma. Dat heeft als groot
voordeel dat het sneller te realiseren valt dan
de bouw van een groot complex waarvoor
aller lei procedures nodig zijn. Oostelbos ver-
wacht dan ook dat de bouw van deze woon-
eenheden een verlichting zal betekenen voor
de ziekenhuizen. Oudere patiënten bezetten
nu nog vaak noodgedwongen te lang een zie-
kenhuisbed omdat de verpleeghuizen kampen
met lange wachtlijsten. Voor meer informatie
over dit project kan men contact opnemen met
de Cicero Zorggroep (info@cicerozorggroep.
nl), 01-10 Architecten BV (info@eentien.nl)
of Oostelbos Van den Berg BV info@oostel-
bosvandenberg.nl
Nieuwe manier van
wonen voor zorg-
behoevende ouderen
De couveusesuites bieden ouder en kind de kans 24 uur bij elkaar te blijven.
Paul Oostelbos
Eén van de complicaties van diabetes is het op-
treden van beschadigingen in het oog en met
name van de bloedvaten op het netvlies. Daar-
om is het noodzakelijk dat diabetes patiënten
jaarlijks hun netvlies laten contro leren. Tot
voor kort kon dit alleen op de poli kliniek oog-
heelkunde van ’t Lange Land Ziekenhuis in
Zoetermeer. Om de wachttijden te verkorten
en de service te verbeteren kunnen patiënten
sinds kort ook uitwijken naar twee opticiens
in Zoetermeer.
Patiënten met suikerziekte kunnen op den duur
afwijkingen ontwikkelen aan de kleine bloed-
vaatjes in het lichaam, ook wel haarvaatjes
genoemd. Treden deze afwijkingen op in het
netvlies van het oog (retinopathie genoemd),
dan kan dit op den duur leiden tot slechtziend-
heid, soms zelfs blindheid. Gezichtsverlies
door retinopathie kan worden voorkomen of
af geremd met laserbehandelingen, mits hier-
mee tijdig wordt gestart. Met tijdig wordt
bedoeld: nog vóórdat mensen daadwerke-
lijk slechter gaan zien. Juist daarom is het
zo belangrijk dat patiënten met suikerziekte
regel matig het netvlies van hun ogen laten
controleren, al hebben ze geen klachten. Voor
dit oogonderzoek hoeven diabetes patiënten
niet meer naar de oogarts. Ze kunnen op
verwijzing van hun huisarts nu ook foto’s
laten maken van hun netvlies (een zogenoem-
de fundusfoto).
Catharina-ziekenhuis biedt patiëntvriendelijke
voorbereiding op nierdialyse
Het Catharina-ziekenhuis in Eindhoven is per
1 augustus gestart met een Multidisciplinaire
Nierfalenpolikliniek. Met de nieuwe polikliniek
biedt het ziekenhuis gestructureerde zorg aan
patiënten met nierziekte die zich voorbereiden
op dialyse. Afspraken met verschillende zorg-
verleners sluiten op elkaar aan. Hierdoor hoeft
de patiënt, die vermoeid is door zijn ziekte,
minder vaak en minder lang naar het zieken-
huis te komen. Daarnaast zorgt ver beterde
voorlichting ervoor dat patiënten informatie
beter kunnen opnemen en verwerken.
Patiënten met nierziekte in de pré-dialysefase
zijn door hun ziekte matig tot ernstig ver-
moeid en hebben een verzwakte conditie. Ook
emotioneel wordt er veel van deze patiënten
gevraagd: er is doorgaans geen kans op herstel
en de patiënt wordt door de ziekte gedwongen
zich voor te bereiden op dialyse en niertrans-
plantatie. In de Multidisciplinaire Nierfalen-
polikliniek wordt hiermee rekening gehouden:
de patiënt doorloopt de meest efficiënte route
en wordt, door een beter afgestemde voorlich-
ting, niet ‘overladen’ met informatie. Tot nu
toe werden patiënten met nierziekte in de pré-
dialysefase op grond van hun gezondheids-
toestand door de nefroloog op verschillende
momenten verwezen naar andere zorgver leners
binnen het ziekenhuis. De informatievoorzie-
ning verliep hierdoor niet optimaal. De patiënt
had soms moeite om de gegeven informatie
te onthouden en hij voelde zich gestuurd in
de keuze voor een dialysevorm. Bovendien
moest de patiënt vaker naar het ziekenhuis
komen en waren de wachttijden langer. Op
dit moment zitten in het Catharina-ziekenhuis
67 patiënten in het pré-dialysetraject. Esther van Kempen maakt een fundusfoto bij een patiënt.
20
Advertentie
Nummer 14
27 augutus 2008
VOOR EEN VERTROUWD GEVOEL
De producten van ons instituut worden door onze eigen vakmen-
sen ontwikkeld en zijn daarom van hoogwaardige kwaliteit. Onze
haarvervangingen zijn volledig onzichtbaar, zeer comfortabel en
een permanente oplossing tegen kaalheid of andere vormen van
haarverlies. Als eerste haarinstituut in de Benelux ontvingen wij
een ISO 9001 certificaat. Dit kwaliteitscertificaat bewijst dat het
Veluws Haar Instituut voldoet aan de hoogste kwaliteitsnormen.
Privacy is naast kwaliteit en de beste service één van de speerpun-
ten van het Veluws Haar Instituut. De inrichting van onze klinieken
en de uitgebreide mogelijkheden om afspraken te maken bieden u
elke vorm van privacy die u maar wenst. Bij het Veluws Haar Instituut
kunt u rekenen op een vakkundig, persoonlijk en uitgebreid advies.
Belt u gerust voor het maken van een afspraak voor een
vrijblijvend eerste Consult!
Telefoonnummer 0341 - 42 41 30 of kijkt u op www.echthaar.nl
Veluws Haar Instituut
vestiging Nunspeet
F.A. Molijnlaan 145
8071 AE Nunspeet
tel 0341 424 130
Al zeven jaar lang werkt het Veluws Haar Instituut met
passie voor mensen met kaalheidsproblemen. Uw zorg
is onze zorg. Wij streven naar perfectie en doen er alles
aan om een concrete bijdrage te leveren aan uw
zelfbewustzijn en welbevinden.
Veluws Haar Instituut
vestiging Apeldoorn
Hoofdstraat 218
7311 BG Apeldoorn
tel 055 576 39 88
“Ik snap niet waarom
ik zo lang gewacht
heb om een oplossing
voor mijn haar probleem
te zoeken.”
“Jarenlang keek ik angstig
naar mijn haar of het
alsjeblieft niet wéér
dunner was geworden.”
kijk op echthaar.nl
Uw kaalheidsprobleem wordt in het Veluws Haar Instituut gega-
randeerd opgelost. Niet met medicijnen, implantaten, of pruiken,
maar met echt haar. Haar dat op unieke wijze is samengesteld na
uitgebreid onderzoek van uw eigen haar.
Onzichtbare nieuwe haardelen
De specialisten van het Veluws Haar Instituut kunnen uw haar
exact namaken. Lengte, kleur, dikte en krulling blijven hetzelfde.
Doordat echt haar gebruikt wordt voelt de haarvervanging na-
tuurlijk en zacht aan. De bevestiging is dun, flexibel, onzichtbaar
en prettig in het dragen.
Op basis van de allernieuwste, door onszelf ontwikkelde metho-
den worden uw nieuwe haardelen onzichtbaar bevestigd met
een zogenaamde tweede huidlaag. U hoeft niet bang te zijn voor
onaangename verrassingen zoals een plotselinge windvlaag die
ineens uw haargrens bloot legt. Onze specialisten brengen de
nieuwe haarlijn geleidelijk aan zodat de overgang volledig na-
tuurlijk is. Deze bevestiging is volstrekt pijnloos. Zo krijgt u weer
een prachtig kapsel met aanvullend haar dat niet van uw eigen
haar te onderscheiden is!
Maar wist u dat dun haar of
kaalheid niet meer hoeft!
-
21
Gezondheid
Nummer 14
27 augustus 2008
Nieuw preventiecentrum ‘Gezond op LeefTijd’
Op initiatief van een aantal geriaters van het
Medisch Centrum Alkmaar wordt op 30 augus-
tus een nieuw preventiecentrum voor ouderen
geopend.
Binnen dit centrum kunnen 55-plussers terecht
voor medische fitness (onder begeleiding),
preventieve fitness, een gezondheidscheck
en een medicijnencheck. “We voorzien in de
behoefte van een groeiende groep senioren”,
licht geriater Leo Boelaarts toe. “Behalve dat
we steeds ouder worden, is onze levensinstel-
ling veranderd. We beseffen dat er leven is
na ons pensioen! Dat willen we dan wel zo
gezond mogelijk meemaken.” Elke senior met
en zonder chronische aandoeningen kan bij het
preventiecentrum terecht. Voorkomen is beter
dan genezen luidt het devies van ‘Gezond op
LeefTijd’. Het centrum levert preventieve
zorg in plaats van reactieve zorg. “Natuurlijk
zijn ingezakte wervels door osteoporose te
repareren”, vertelt geriater Jan Peetoom.
“Maar beter is het osteoporose en fracturen
te voorkomen. Bijvoorbeeld door anders eten,
meer bewegen en de omgeving aanpassen.”
Medio januari 2009 zal het Zelfstandig Behan-
del Centrum geriatrie open gaan om de dienst-
verleing nog verder uit te breiden. Kijk voor
meer informatie op www.gezondopleeftijd.nl
Cardiologen en radiologen in het Maastricht
Universitair Medisch Centrum+ maken sinds
kort op een nieuwe, patiëntvriendelijkere
wijze Computer Tomografie (CT)-scans van
het hart. Patiënten met pijn op de borst en op
verdenking van aderverkalking krijgen deze
scan. Voorheen gebeurde dit onderzoek enkel
via een catheterisatie.
Niet alleen is men nu in staat in tien seconden
een CT-scan van het hart maken, de nieuwe
scan-methode gebruikt minder dan een vijfde
van de tot nu toe gebruikelijke hoeveelheid
straling, een dosis die meestal onder die van
een catheterisatie ligt. Een CT-scan maakt
gebruik van röntgenstraling en een compu-
ter. “Deze CT-scan van het hart is een nieuwe
techniek. De snelheid van de scan zelf en intel-
ligente computersoftware maken het mogelijk
het hart en de kransslagaders, de bloedvaten
die het hart van bloed voorzien, scherp af te
beelden”, legt interventie-cardioloog Mark
Winkens uit. Hiervoor moet de patiënt de
adem tien tot vijftien seconden vasthouden; in
totaal neemt het hele onderzoek slechts twin-
tig minuten in beslag.
Nauwkeuriger
De Maastrichtse cardiologen zijn opgetogen
over de vooruitgang die afgelopen jaar is
geboekt: “We hadden dit succes niet zo snel
verwacht. Het geeft ons namelijk een nieuwe
kijk op aderverkalking. Niet alleen de binnen-
kant van de vaten (zoals de catheterisatie, die
enkel vernauwingen opspoort) maar ook op de
vaatwand en de buitenkant van de vaten. Zo
kunnen we heel nauwkeurig vaststellen waar
en in welke mate en fase de ziekte zich voor-
doet.” De CT-scan sluit met een zekerheid
van honderd procent vernauwingen in de cor-
onairen uit en toont met een zekerheid van 95
procent aan waar en in welke fase aderverkal-
king optreedt. Dat betekent veel winst voor de
patiënt, aldus Winkens: “Met het opsporen
van een vernauwing via een catheterisatie
ben je eigenlijk al een stap te laat omdat je
de informatie mist over de vaatwand en de
buitenkant, waar de ziekte begint. Dit totaal-
beeld van de nieuwe CT-scan stelt ons in staat
eerder en gerichter te behandelen, zorgen bij
de patiënt wegnemen en beter adviseren om
verdere verzieking te voorkomen.”
Geïntegreerd
Binnen het Hart en Vaat Centrum is het nieuwe
CT-scan onderzoek geïntegreerd in de kliniek.
Momenteel vinden er 1200 van deze scans
per jaar plaats, waarmee het azM een van de
grootste centra in Europa is. Het gaat om po-
liklinische patiënten met pijn op de borst die
eerst een loop- of fietstest krijgen. Als het ver-
volgens nodig is krijgen die patiënten een CT-
scan van het hart om zekerheid te verschaffen
over het al dan niet voorkomen van vernau-
wingen rond het hart.
CT-scan van het hart in
tien seconden
Weegstoel uitgebreid met meetlat
Grumpie, Bloosje of Stoetel, kinderen kunnen ze zomaar tegenkomen in ’t Lange Land Ziekenhuis in Zoetermeer.
In de kamer waar de kinderen worden voorbereid op en bijkomen van het verwijderen van amandelen of plaatsen
van oorbuisjes, zijn alle zeven dwergen te bewonderen. Gefiguurzaagd en geverfd door Piet Francken, ambtenaar
bij de gemeente en in zijn vrije tijd ‘figuurzager’.
Zeven dwergen in ’t Lange Land Ziekenhuis
De Arnold, de weegstoel die Medifix sinds
vorig jaar in Nederland op de markt brengt,
heeft een nieuwe optie: een telescopische
meetlat die van een tot 2,15 meter gaat.
Deze optie zorgt voor drie extra functies: De
lichaamslengte kan worden gemeten, bij-
voorbeeld om de groeiontwikkeling te vol-
gen. De BMI (Body Mass Index) kan wor-
den vast gesteld met het oog op overgewicht
of onder gewicht. En de BSA (Body Surface
Area) kan worden berekend volgens de for-
mule van Mosteller; onder meer om de car-
diac index of de dosering voor chemotherapie
te bepalen. Het zijn handige extra’s, maar de
Arnold blijft natuurlijk primair een functio-
nele weegschaal die zich op een aantal pun-
ten onderscheidt. De Arnold is bijvoorbeeld
ontwikkeld voor zittend wegen. De weeg-
schaal is zo stabiel dat een patiënt zich via de
rugleuning kan optrekken vanuit een andere
stoel. Er zijn geen obstakels achter de rug-
leuning die hulp bij een transfer belemmeren.
En de weegschaal is eenvoudig te verplaatsen
– ook in de uitvoering met meetlat – dankzij
twee wieltjes. De Arnold maakt deel uit van
een compleet programma professionele weeg-
systemen bestaande uit weegstoelen, opstap-
weegschalen, baby- en kinderweegschalen en
weegplateaus.
Geld voor onderzoek naar pulmonale hypertensie
NWO heeft VUmc-longarts Anton Vonk Noorde-
graaf een Vidi-subsidie van 600.000 euro toe-
gekend voor zijn onderzoek naar pulmonale
hypertensie. Zijn project werd samen met
achttien anderen uit 140 onderzoeksvoorstel-
len geselecteerd. Een Vidi-subsidie is bedoeld
om ervaren onderzoekers in staat te stellen
een eigen onderzoekslijn te ontwikkelen. Het
gaat om een vijfjarig project.
Het onderzoek van longarts Vonk Noorde-
graaf richt zich op het hart van patiënten met
pulmonale hypertensie. Bij deze dodelijke
aandoening neemt de bloeddruk in de long-
slagader progressief toe. In eerste instantie
lukt het de rechterhartspier zich aan te passen
aan deze verhoogde bloeddruk. De hartspier-
cellen worden groter en de spier dikker. Na
enige tijd geeft de rechterhartspier het echter
op en overlijdt de patiënt. De oorzaak voor dit
hartfalen is op dit moment niet bekend, noch
is bekend waarom het moment van rechter
hartspierfalen verschilt tussen patiënten. Vonk
Noordegraaf vermoedt dat zuurstoftekort in
het centrum van de hartspiercel en een ont-
regelde energiehuishouding van de cel hier
debet aan zijn. Het onderzoeksproject richt
zich, naast het vinden van de oorzaak, ook
op manieren om dit hartfalen te voorkomen.
Een deel van de subsidie zal worden gebruikt
om twee promovendi aan te stellen. Daarnaast
vergt het onderzoek zelf veel geld. Er is onder
andere kostbaar nucleair onderzoek nodig om
de stofwisseling en het zuurstofverbruik van
de hartspiercellen te meten De Arnold is onder meer uitgebreid met een telesco-
pische meetlat.
Playstation en x-box voor kinderafdeling
Dankzij leerlingen van openbare basisschool ‘De Kreek’ in Bergen op Zoom, kon de Stichting Vrienden van
Ziekenhuis Lievensberg een nieuwe playstation, x-box, dvd’s en een spellenpakket aanschaffen voor de kinder-
afdeling van het ziekenhuis in hun woonplaats. De basisschoolleerlingen hielden op 12 april een gesponsorde
dauwtraploop. De opbrengst hiervan hebben zij gedoneerd aan de Vrienden van Lievensberg. Veel kinderen vin-
den tijdens hun opname in het ziekenhuis afleiding door het spelen van computerspellen of kijken naar de nieuw-
ste dvd-films.
(Advertorial)
Telefoon 0318-750300
Fax 0318-750301
E-mail info@reehorst.nl
Hotel en Congrescentrum De Reehorst
Bennekomseweg 24
6717 LM
EDE GLD
22
Zorgkalender
Nummer 14
27 augustus 2008
WIJZER
in de
ZORG
Congressen, seminars, cursussen
AGENDA
Concert- en congresgebouw
de Doelen
Antwoordnummer 1544
3000 WB Rotterdam
telefoon 010 2171700
Rapenburg 33
Postbus 16065
2301 GB Leiden
Tel: (071) 514 82 03
Jaarbeurs Utrecht
Jaarbeursplein 6
3521 AL Utrecht
Telefoon 030 - 295 59 11
www.jaarbeursutrecht.nl
DE GOUDSE SCHOUWBURG
in het Groene hart van Nederland
Dé ideale locatie voor o.a.
congressen, bedrijfsfeesten
en seminars
Makkelijk bereikbaar met openbaar
vervoer en meer dan 1000
parkeervoorzieningen binnen een
loopafstand van 5 minuten.
Voor meer informatie kijk op
www.goudseschouwburg.nl
of bel: 0182-513353
Tot ziens in
De Goudse Schouwburg!
w w w . b u r g e r h a l . n l
z
i c
h
d
e
m
ooi st e
feestl ocati e i n de regi o
o
n
d
e
r
h
et
S
tadhui s van Gouda bevi ndt
Stadsherberg
‘De Burgerhal’
Voor groepen vanaf
40 personen
“TEAMBUILDING”
Bestaande uit:
›› 4 golfessen
›› 1 baanles
›› 3 maanden vrij gebruik
van oefenfaciliteiten
›› 1 golfclub en 1 putter
›› 1 ballenkaart
nu voor slechts
137.
50
Bel voor informatie:
(0182) 58 39 33
e-mail:
info@golfbaan-ijsselweide.nl
www.golfbaan-ijsselweide.nl
LEER NU GOLFEN IN GOUDA MET EEN PROEFABONNEMENT
‘Betere kwaliteit en veiligheid in de zorg: Wat werkt echt?’
• 10 september, Concertgebouw De Vereeniging in Nijmegen.
• Bestemd voor (para)medici, wetenschappers, kwaliteitsfunctionarissen,
verpleegkundigen, apothekers, beleidsmakers, verzekeraars, patiëntenvereni-
gingen.
• Thema: Minister Ab Klink van VWS en vele andere (inter)nationale experts
delen hun visie en ervaringen met de aanwezigen en discussiëren over hoe men
zowel in het beleid als in de concrete praktijk echte kwaliteitsverbeteringen tot
stand brengt.
• Georganiseerd door het Wetenschappelijk Instituut Kwaliteit Gezondheids-
zorg van het UMC St Radboud Nijmegen, in samenwerking met onder meer
ZonMw en zorgverzekeraar CZ.
• Inschrijfgeld 50 euro.
• Kijk voor meer informatie op www.wokresearch.nl of bel Thelma Pichel,
telefoon (024) 323 44 71, e-mail: kwaliteit@congres.net

‘Tijd voor palliatieve zorg’
• 22 en 23 september, De Reehorst in Ede.
• Congres over continuïteit, communicatie en adequaat handelen inde palliatieve
zorg. Georganiseerd door uitgeverij Bohn Stafleu van Loghum ter gelegenheid
van het tienjarig bestaan van Pallium, tijdschrift voor de palliatieve zorg.
• Maandag 22 september vooral bedoeld voor verpleegkundigen (met aandacht
voor de rol van de verpleegkundige in de besluitvorming, communicatie met
naasten, advies bij toedienen vocht en voeding, pijnbehandeling).
• Dinsdag 23 september bedoeld voor huisartsen, verpleeghuisartsen, oncologen,
internisten, neurologen en longartsen (met aandacht voor transfers aan het
levenseinde, palliatieve sedatie, communicatie met naasten, behandeling pijn
bij kanker).
• Kosten: 145 euro voor abonnees Pallium en leden van V&VN, andere deel-
nemers betalen 195 euro.
• Kijk voor meer informatie op: www.bsl.nl/palliatievezorg
‘Ongemerkt autistisch’
• 3 oktober, De Reehorts in Ede, van 9.00 tot 16.00 uur.
• Congres over het belang van vroege onderkenning van Autisme Spectrum
Stoornissen.
• Bestemd voor CB-artsen, jeugd- en schoolartsen, orthopedagogen,
kinderartsen, kinderpsychologen, logopedisten en anderen.
• Kosten: 169 euro.
• Aanmelden via www.scem.nl
‘Dag van de Voedingsassistent’
• 3 oktober, schouwburg en concertcentrum Orpheus in Apeldoorn, 8.30 tot
16.00 uur.
• Bestemd voor voedingsassistenten. Dag over de ontwikkelingen binnen het
werk van deze beroepsgroep.
• Kosten: 80 euro (leden van de vereniging betalen 55 euro).
• Meer informatie en aanmelden via www.voedingsassistent.nl
4YPESERVICE+RUGER
Het bureau voor uw medische
secretariëIe ondersteuning
Mevr. D. Kruger
Schenkkade z¶n
z¶n¶ AW Den Haag
o)o-zzoz86o
info©typeservice.n|
www.typeservice.n|
keferenties van ziekenhuizen aanwezig
voor o.a. 'medisch' typewerk of
(tijdeIijk) een medisch secretaresse op Iocatie
Congres
Lef en Liefde in de zorg: inspireren
en presteren in de praktijk
Vrijdag 3 oktober 2008
9.00-17.00 uur in De Doelen
te Rotterdam
www.zorgpodium.com
Ziekenhuis St Jansdal in Harderwijk organi-
seert op zaterdag 20 september voor de twee-
de keer de oldtimer toerrit ‘Toeren voor leven’.
De bedoeling van dit initiatief is om aandacht
te vragen voor orgaan- en weefseldonatie. De
toerrit zal ongeveer 125 kilometer lang zijn.
Geïnteresseerden kunnen zich hiervoor nog
aanmelden.
De toerrit start om 10.00 uur vanaf de par-
keerplaats van het St Jansdal en eindigt om-
streeks 13.00 uur ook op de parkeerplaats van
het ziekenhuis. Tussendoor zal er een rustpunt
zijn bij de schaapskooi in Ermelo en bij het
longrevalidatiecentrum Salem in Ermelo. De
link met orgaan- en weefseldonatie is een
metafoor. Liefhebbers van old timers hebben
van oude onderdelen weer een nieuwe auto
gemaakt. Zij hebben de auto weer een leven
gegeven. Met organen geeft men een ander
weer een toekomst, een nieuw leven. Het in-
schrijfgeld voor de toerrit bedraagt twintig
euro per auto en gaat naar twee goede doelen;
naar de Stichting Vrienden van het St Jans-
dal en naar het St Mary’s Hospital in Ghana.
Voor inschrijving en meer informatie kan men
terecht op: www.stjansdal.nl/toerrit
23
Vrije tijd
Nummer 14
27 augustus 2008
Boek voor de nazomer een heerlijk kampeerweekend op Vakantie- en
Attractiepark Duinrell? Profteer nu van de scherpe prijs! Verblijf in uw tent
of caravan op onze familiecamping en geniet van alle comfort en gemak.
En… met gratis attractiepark en Tikibad in de achtertuin.
Speciaal kampeerarrangement
• geldig in weekenden van 15 aug. t/m 26 okt. ‘08
• 2 nachten, 3 dagen (vrijdag 13.00uur tot zondag 19.00 uur)
• dagelijks gratis en onbeperkt toegang attractiepark
• dagelijks gratis twee uur toegang tot het tropisch Tikibad
• én alle Duinrell comfort, het strand etc; www.duinrell.nl
Prijs
• € 99,- op basis van 4 personen en 1 kampeerplaats
• inclusief toeristenbelasting en reserveringskosten
• persoon extra € 15,00 per weekend / huisdier € 5,50 per nacht
Boek nu op tel. (070) 5155 255 o.v.v. boekingscode; 08NZ
Nazomer kampeerweekend
V E RS CHI J NT GRAT I S T WE E WE KE L I J KS OP WOE NS DAG I N AL L E Z I E KE NHUI Z E N I N NE DE RL AND E N OP I NT E RNE T
DUINRELL, DAAR KIKKER JE VAN OP!
Oldtimer toerrit
2
5 6
4
9
8
3 5
7
9 1
7 9
9
6
1 8
1
5
4
2
4 3
6
2
3 4
7
Deze Citroen Traction-Avant Type 11 Commercial uit 1954, is van D.J. Cornelissen uit Ermelo. Hij is één van
de deelnemers.
Troost
Een dokter komt natuurlijk een hoop ellen-
de tegen en daar waar pijn en verdriet zich
voordoen is troost vaak het enige antwoord.
Troosten is echter niet zo eenvoudig. Meestal
doet de dokter er goed aan even de mond te
houden. Dat leerde ik van die turbo-dokter
toen ik nog stage liep in een ziekenhuis. Hij
had zojuist een oud dame tje op zaal verteld
dat de borstkanker was uitgezaaid. “Het ziet
er niet best uit, mevrouwtje” zei hij flink en
kakelde vervolgens door over chemothera-
pie en dat ze niet bang hoefde te zijn, niet
lettende op de tranen die haar over de wan-
gen rolden en niet wetende dat ze geen letter
hoorde van zijn verhaal omdat ze daar nog
helemaal niet aan toe was. Mijn tenenkrom-
mende reactie leerde mij dat luisteren en kij-
ken veel meer troost kan bieden. Sommige
dokters doen daar ook nog een schep licha-
melijk contact bovenop hoewel dat ook zijn
beperkingen kent. Ik was eens onthutst toen
een dokter een patiënt in haar armen nam.
De patiënt was even onthutst en gedurende
een halve minuut was onduidelijk wie nu wie
troostte. Nee, een hand op een schouder, een
hand wat langer vast houden of een hand in
twee handen pakken is voor mij wel het uiter-
ste en dan nog komt het op de juiste timing
aan. Net dat ene woord, dat ene gebaar of nog
een seconde mijn mond houden, eigenlijk
gaat troosten heel intuïtief. En dan nog blijf
troosten soms iets onbeholpens hebben, het
is namelijk nooit genoeg. Hetzelfde zie ik bij
familie en vrienden van de patiënt. Vol goede
bedoelingen wordt het leed nogal eens bedol-
ven onder fruit, snoepgoed, knuffelbeesten of
grappig bedoelde kaartjes waarvan het for-
maat ook alleen maar lijkt toe te nemen. Of
wordt het leed vermeden door “het komt alle-
maal goed pa, ze kunnen tegenwoordig zo-
veel” of wordt het leed doodgeknuffeld door
een partner die niet van de patiënt haar zijde
wijkt en voortdurend streelt, knuffelt en han-
den fijnknijpt, de patiënte ondertussen onrus-
tig naar adem snakkend. Het meest aandoen-
lijke maar tegelijk ook onhandige maakte ik
een paar jaar geleden mee. Ik werd met spoed
naar een reanimatie geroepen waar poli tie en
ambulancebroeders al ter plekke waren. Het
ging om een onwelwording van een man van
middelbare leeftijd die alleen met zijn zoon
van net in de twintig woonde. De moeder van
de jongen was al jaren daarvoor overleden.
Zijn vader bleek bij aankomst inmiddels te
zijn overleden, de reanimatie was niet ge-
slaagd. Eén voor één dropen alle dienstver-
leners af en ik bleef met de jongen achter die
plots wees was geworden. Hij had een goede
vriend gebeld en het nieuws verteld. In af-
wachting van zijn komst bleven we wachten.
Plots was er lawaai van een gehaaste auto en
een twintiger in leren jack kwam de kamer
ingelopen. Hij bleef tegenover zijn vriend
staan, stak zijn duim schuin omhoog, vuist
gebald, zegelring en kettinkje duidelijk
zichtbaar. “Hey maatje, alles toppi?” Popi
pogingen tot troost en domme onhandigheid.
Alles toppi.
Peter Leusink, huisarts
www.dehuisarts.info
Mensen die graag zelf hun kleding maken,
kunnen tijdens het Stoffenspektakel dat op
verschillende plaatsen in Nederland en België
wordt gehouden, kennis maken met de nieuw-
ste stoffen voor het winterseizoen.
Tijdens een Stoffenspektakel wordt vanuit
vele kramen door zo’n vijftig leveranciers
een grote hoeveelheid van stoffen aangebo-
den. Er zijn kramen gespecialiseerd in stoffen
voor kinderen en stoffen voor dames. Nieuw
dit jaar is een kraam met exclusievere stoffen.
Ook leer voor de verwerking van kleding is
dit jaar voor het eerst te koop. Mensen kunnen
hier verder terecht voor interieurstoffen, four-
nituren, naai- en lockmachines en patronen.
Het Stoffenspektakel vindt op zondag 31 au-
gustus plaats in Rotterdam (Ahoy), op 7 sep-
tember in Gouda (Markt) en op 14 september
in Eind hoven (Beursgebouw). Hier staan de
kramen van 10.00 tot 17.00 uur klaar. In Leu-
ven (België) vindt het Stoffenspektakel plaats
op vrijdag 19 september in de Brabanthal, van
9.30 tot 17.00 uur. Kijk voor uitgebreide in-
formatie op www.stoffenspektakel.nl
Stoffenspektakel
Zuiderzeestraatweg 108
www. zwal uwhoeve. nl
3849 AJ Hierden Tel. 0341 45 19 93
W|| w|||en µ a|s |ezer graag |enn|s |aren ma|en mer de Zwa|µwhoeve. Doe mee
en maa| |ans op een heer|||| verwenarrangemenr. De Zwa|µwhoeve gee/r maar
||e/sr 5x her Po|vnes|ë-arrangemenr voor 2 personen r.w.v. Ŏ 285,- cadeaµ.
Stuur een email naar info@ziekenhuiskrant.nl.
De eerste vijf emails worden beloond met dit verwenarrangement.
Museum voor Anatomie
en Pathologie
In het UMC St. Radboud in Nijmegen is het
museum voor Anatomie en Pathologie geves-
tigd. Hier vindt men interessante preparaten
van de verschillende onderdelen van het men-
selijk lichaam.
Het museum voor Anatomie en Pathologie
bestaat uit twee studie/expositiezalen, waar
tevens rondleidingen verzorgd worden. De
studiezaal Pathologie is niet toegankelijk voor
het algemeen publiek: alleen mensen die een
medische of paramedische opleiding volgen
of gevolgd hebben worden in de studiezaal
Pathologie toegelaten. Een rondleiding kost
45 euro per studie/expositiezaal en is bestemd
voor maximaal vijftien personen, maar er
kunnen meerdere groepen tegelijkertijd rond-
geleid worden. De rondleiding duurt in elke
zaal één uur. Voor afspraken kan men bellen
op maandag tot en met donderdag op (024)
361 33 01.
Zelf fruit plukken
Bij de Sprankenhof in Udenhout in Noord-Bra-
bant kunnen mensen zelf het fruit plukken dat
ze willen kopen.
Voor mensen die hier een kijkje willen gaan
nemen is er op 11 september vanaf 13.30 uur
een inloop excursie. De kosten bedragen zes
euro. Kijk voor meer informatie op www.
sprankenhof.com
Stoffen Spektakel is op de volgende data te vinden in de plaatsen:
Kijk voor meer informatie op;
WWW.STOFFENSPEKTAKEL.NL
Datum:
zondag 31 augustus
zondag 7 september
zondag 14 september
vrijdag 19 september
Locatie:
Ahoy
Markt (centrum)
Beursgebouw
Brabanthal
Tijd:
10.00 - 17.00
10.00 - 17.00
10.00 - 17.00
9.30 - 17.00
Plaats:
Rotterdam
Gouda
Eindhoven
Leuven
Er is een ruime keus aan stoffen.
24
Nummer 14
27 augutus 2008
Azimed BV biedt opslag- en distributieoplossingen,
voor medicatie en medische hulpmiddelen,
die bijdragen aan de efficiency en de medicatieveiligheid
binnen het logistieke proces van ziekenhuizen
en andere zorginstellingen.
www.azimed.nl
Anesthesie
wagens