‫وزارت تحصيلت عالــي‬

‫پوهنتون کابل‬
‫پوهنحي شرعيات‬
‫ديپارتمنت ثقافت اسلمي‬

‫سال ‪ 1386 :‬هـ ‪.‬ش‬

‫بسم الله الرحمن الرحيم‬

‫‪1‬‬

‫الحمد لله والصلة والسلم علی رسول الله ) صلی الله عليه وسلم( اما‬
‫بعد ‪:‬‬
‫مضمون ثقافت اسلمی از جمله مضامينی است که منحيــث احــترام بــه‬
‫معتقدات واحکــام اســلمی وفهــم بهــتر واکاديميــک ديــن مقــدس اســلم ‪،‬‬
‫تدريس آن بــه اســاس فيصــلهء مــورخ ‪8/12/1385‬مقــام محــترم وزارت‬
‫تحصيلت عالی ومسلکی ‪ ،‬بالی تمامی پوهنحی های پوهنتون های دولــتی‬
‫وآزاد ‪ ،‬شبانه وروزانه کشــور عزيــر مــا افغانســتان ‪ ،‬در خلل مــدت چهــار‬
‫سال بــه شــکل هشــت سمســتر تصــويب گرديــده اســت و از آغــاز ســال‬
‫‪ 1386‬هـ ش قابل تطبيق ميباشد ‪.‬‬
‫درمتن فيصــله چنيــن آمــده اســت ‪ )) :‬جلســهء علمــی وزارت تحصــيلت‬
‫عــالی روی چگــونگی تــدريس وتــدوين نصــاب درســی مضــامين ثقــافت‬
‫اسلمی درموسسات تحصيلت عالی کشــور ســاعت ‪ 30/9‬قبــل از ظهــر‬
‫سـه شـنبه مـورخ ‪ 8‬حـوت ‪ 1385‬تحـت رياسـت جللتمـاب دکتـور محمـد‬
‫اعظم دادفر وزير تحصيلت عالی داير گرديد ‪.‬‬
‫درين جلسه که در آن جللتمات پوهانــد نعمــت اللــه شــهرانی وزيــر حــج‬
‫واوقاف ‪ ،‬محترم پوهانــد ســيد عمرمنيــب اســتاد پوهنتــون کابــل ‪ ،‬محــترم‬
‫پوهاند داکتر چراغ علی چراغ استاد پوهنتون طــب کابــل ورئيــس انســجام‬
‫امور اکاديميک ‪ ،‬محترم پوهاند زلمی ذاهـب اســتاد پوهنتـون کابـل ومعـان‬
‫امور محصلن پوهنتون کابــل ‪ ،‬محــترم عبــدالظاهر داعــی اســتاد پوهنتــون‬
‫کابل ‪ ،‬محترم دکتور شاه ولی الله اديــب اســتاد پوهنتــون کابــل ومســوول‬
‫روابط عامه وســخنگوی وزارت تحصــيلت عــالی اشــتراک داشــتند ‪ ،‬ابتــدا‬
‫وزير تحصيلت عالی درمورد ضرورت تدريس مضمون ثقافت اســلمی در‬
‫پوهنتون ها وموسسات تحصيلت عالی ‪ ،‬ضرورت تهيــه وتــدوين کريکــولم‬
‫يکسان برای تمام موسسات تحصيلت عالی وبهترسازی چگونگی تدريس‬
‫مفردات آن صحبت نمودند ‪.‬‬
‫اشتراک کننده گان جلسه پس از بحث ومناقشه پيرامون تدريس ثقافت‬
‫اسلمی که يـک سـاعت بطـول انجاميـد مراتـب آتـی را مـورد تاييـد قـرار‬
‫دادند ‪:‬‬
‫‪ -1‬تدريس پروگرام ثقافت اسلمی سر از سال تعليمــی ‪ 1386‬در‬
‫هفتــه يــک ســاعت در تمــام پــوهنحی هــای پوهنتونهــا وموسســات‬
‫تحصيلت عالی بعد از رفع مشکلت تخنيکی در چهار سال تحصيلی‬
‫يعنی هشت سمستر تدريســی روزانــه وشــبانه مــورد تطــبيق قــرار‬
‫داده شود‪.‬‬
‫‪ -2‬برای پيگيری تهيه وتدوين نصاب درسی مضمون ثقافت اسلمی‬
‫يکسان برای تمام موسسات تحصـيلی کشـور کميسـيونی برياسـت‬
‫جللتمــاب شــهرانی وزيــر ارشــاد حــج واوقــاف تشــکيل گــردد کــه‬
‫صلحيت تعيين اعضای کميسيون به ايشان سپرده شد‪(( .‬‬

‫‪2‬‬

‫ســپس کميســيونی بــرای تهيــه وتــدوين کريکــولم ومــواد درســی هشــت‬
‫سمستر مضمون ثقافت اسلمی در پوهنتون های روزانه وشــبانه دولــتی‬
‫وآزاد پوهنتون ها وموسسات تحصيلت عــالی افغانســتان تحــت رياســت‬
‫جللتماب محترم پوهاند نعمت اللــه شــهرانی وزيــر حــج ارشــاد واوقــاف‬
‫جمهــوری اســلمی بــه اشــتراک پوهنمــل دکتــور عبــدالله نورعبــاد اســتاد‬
‫پوهنتون کابل ‪ ،‬پوهنمل دکتور عبدالباری استاد پوهنتــون کابــل ‪ ،‬پوهنمــل‬
‫دکتــور شــاه ولــی اللــه اديــب اســتاد پوهنتــون کابــل وســخنگوی وزارت‬
‫تحصيلت عــالی ومســلکی ‪ ،‬پوهنمــل عبــدالظاهر داعــی اســتاد پــوهنحی‬
‫شــرعيات پوهنتــون کابــل ‪ ،‬پوهنيــار غلم محمــد امرديپــارتمنت ثقــافت‬
‫اسلمی پوهنحی شرعيات پوهنتون کابل ‪ ،‬استاد ولی الله رئيس پوهنحی‬
‫شرعيات پوهنتون البيرونی ‪ ،‬مولــوی عبدالســلم عابــد عضــو ديپــارتمنت‬
‫ثفافت اسلمی دارالمعلمين سيد جمــال الــدين و آمــر عمــومی مدرســه‬
‫عالی دارالعلوم عربی کابل ‪ ،‬پوهنيار عبــدالخالق آمــر ديپــارتمنت ثقــافت‬
‫اسلمی پوهنتون طــبی افغانســتان ‪ ،‬اســتاد کرامــت اللــه صــديق عضــو‬
‫تحقيقات اسلمی وزارت حــج واوقــاف دايــر گرديــد کــه اعضــای محــترم‬
‫کميسيون که کارشان مدت سه هفته دوام نمود چنين فيصله نمودند ‪:‬‬
‫‪ -1‬تصويب نصــاب تعليمــی مضــمون ثقــافت اســلمی بــرای هشــت‬
‫سمستر پوهنتون های افغانستان به ترتيب آتی ‪:‬‬

‫سمستر اول ‪ :‬جهان بينی اسلمی‬
‫سمستر دوم ‪ :‬فلسفهء عبادات‬

‫صـنف دوم‬

‫سمسترســوم‪ :‬ويــژه گــی هــا ونظــام اخلقــی‬
‫اسلم‬
‫سمستر چهارم‪ :‬نظام سياسی اسلم‬
‫صنف ســوم‬
‫سمستر پنجم‪ :‬نظام اجتماعی اسلم‬
‫سمستر ششـم ‪ :‬تمدن اسلم‬

‫صنف چهارم‬

‫سمســـــتر هفتـــــم‪ :‬قـــــرآن واکتشـــــافات‬
‫معاصروارتباط اسلم با اديان وافکار معاصر‬
‫سمستر هشتم ‪ :‬موضوعات مطابق رشته هــای‬
‫هر پوهنحی مثــل ‪ :‬طــب اســلمی ‪ ،‬هندســهء اســلمی ‪،‬‬
‫ارتباط اسلم با ســاينس وتکنــالوژی ‪ ،‬زميــن شناســی قرآنــی ‪،‬‬
‫اسلم وزراعت ‪ ،‬ژورناليزم اسلمی ‪ ،‬حقوق ووجايب اســلمی ‪،‬‬
‫‪3‬‬

‫فلســـفهء اســـلمی ‪ ،‬ســـايکولوجی اســـلمی ‪ ،‬تعليـــم وتربيـــه‬
‫اسلمی ‪ ،‬هنر در اسلم ‪ ،‬نقش اسلم در ادب وشــعر ‪ ،‬اســلم‬
‫واقتصاد‬

‫‪ -2‬کميســيون فيصــله نمــود کــه اســتادان ودانشــمندان متخصــص در رشــتهء‬
‫شــرعيات وثقــافت اســلمی پوهنتــون هــای افغانســتان بــا همکــاری اســتادان‬
‫محترم ساير پوهنحی ها دربخشی های تخصصي لکچر های نصاب تعليمــی را‬
‫تهيه نمايند که به ترتيب ذيل ميباشد ‪:‬‬
‫شماره مضمون‬
‫نظام اجتماعی اسلم‬
‫‪-1‬‬
‫‪-2‬‬
‫‪-3‬‬

‫‪-4‬‬

‫‪-5‬‬
‫‪-6‬‬
‫‪-7‬‬
‫‪-8‬‬

‫استاد توظيف شده‬

‫پوهنمـــل دکتـــور عبـــدالباری ا و اســـتاد‬
‫عبدالبصــــير فريــــد اســــتادان پــــوهنحی‬
‫شرعيات پوهنتون کابل ‪.‬‬
‫استاد کرامت الله صديق عضــو تحقيقــات‬
‫اقتصاد اسلمی‬
‫اسلمی وزارت حج واوقاف‬
‫پوهنمل دکتور شاه ولی الله اديــب رئيــس‬
‫ادب اسلمی‬
‫نشــرات وزارت تحصــيلت عــالی و اســتاد‬
‫ديپارتمنت عربی پوهنحی ادبيات پوهنتــون‬
‫کابل ‪.‬‬
‫پوهنمل دکتــور عبــدالله اســتاد ديپــارتمنت‬
‫طب اسلمی‬
‫ثقافت اسلمی پوهنحی شرعيات پوهنتون‬
‫کابل ‪ .‬با همکاری پوهنيار عبــدالخالق آمــر‬
‫ديپارتمنت ثقافت اسـلمی پوهنتـون طـبی‬
‫افغانستان ‪.‬‬
‫جهان بينــی اســلمی ‪ ،‬واخلق پوهنيار عبدالظاهر داعی استاد ديپــارتمنت‬
‫ثقافت اسلمی پوهنحی شرعيات پوهنتون‬
‫اسلمی با ويژه گی ها ‪.‬‬
‫کابل ‪.‬‬
‫پوهنمل اسلمی عضــو ديپــارتمنت ثقــافت‬
‫اسلم وروان شناسی‬
‫اسلمی پوهنتون تعليم وتربيـه‬
‫يکتن از استادان ثقافت اســلمی پوهنتــون‬
‫انجنيری اسلمی‬
‫پوليتکنيک‬
‫يکتن از اعضای جمعيت اصلح‬
‫اسلم وزمين شناسی‬

‫‪4‬‬

‫‪-9‬‬

‫‪-10‬‬
‫‪-11‬‬
‫‪-12‬‬
‫‪-13‬‬
‫‪-14‬‬

‫‪-15‬‬
‫‪-16‬‬

‫پوهنيـــار غلم محمـــد معـــاون پـــوهنحی‬
‫اسلم وژورناليزم‬
‫شــرعيات پوهنتــون کابــل آمــر ديپــارتمنت‬
‫ثقافت اسلمی پوهنحی شرعيات پوهنتون‬
‫کابل ‪.‬‬
‫استاد ولی الله رئيــس پــوهنحی شــرعيات‬
‫اسلم وتربيت بدنی‬
‫پوهنتون البيرونی‬
‫استاد عبدالظاهر داعی‬
‫تمدن اسلمی‬
‫پوهنمل دکتــور عبــدالله اســتاد ديپــارتمنت‬
‫فلسفهء اسلمی‬
‫ثقافت اسلمی پوهنحی شرعيات پوهنتون‬
‫کابل ‪.‬‬
‫نظــــام سياســــی اســــلم ‪ ،‬پوهيار عبدالظاهر داعی اســتاد ديپــارتمنت‬
‫وفلســفهء عبــادات و قــرآن ثقافت اسلمی پوهنحی شرعيات پوهنتون‬
‫کابل ‪.‬‬

‫وپيشرفت های معاصر‬
‫اسلم وتعليم وتربيه‬

‫مولوی عبدالسلم عابــد عضــو ديپــارتمنت‬
‫ثفافت اســلمی دارالمعلميــن ســيد جمــال‬
‫الـــدين و آمـــر عمـــومی مدرســـه عـــالی‬
‫دارالعلوم عربی کابل ‪.‬‬

‫اسلم وهنـر‬
‫سياســـت داخلـــی وخـــارجی دکتــور ابــوبکر متقــی اســتاد ديپــارتمنت‬
‫اســــلم ‪ ،‬بــــا نظــــام هــــای ثقافت اسلمی پوهنحی شرعيات پوهنتون‬
‫کابل ‪.‬‬
‫ديپلوماسی ‪ ،‬انتخابات ‪ ،‬وغيره‬
‫مسايل حقوقی اسلمی‬

‫دروس ثقافت اسلمی از صنف اول الی سوم که درشــش سمســتر بــه‬
‫شکل عمــومی بــرای تمــامی پــوهنحی هــا درنظــر گرفتــه شــده اســت ‪ ،‬و‬
‫دوسمستر اخير که در صنف چهارم ميباشد ‪ ،‬مطابق دين مقدس اسلم با‬
‫تخصص های هر پوهنحی درنظر گرفته شده است ‪ ،‬به گونه مثال در طب‬
‫اسلمی ‪ ،‬هندسهء اسلمی ‪ ،‬ارتباط اسلم بـا سـاينس وتکنـالوژی ‪ ،‬زميـن‬
‫شناسی قرآنی ‪ ،‬اســلم وزراعــت ‪ ،‬ژورنــاليزم اســلمی ‪ ،‬حقــوق ووجــايب‬
‫اسلمی ‪ ،‬فلسفهء اسلمی ‪ ،‬اسلم واقتصاد ‪ ،‬وهمچنــان قــرآن وپيشــرفت‬
‫های معاصر درين بـخش تدريس خواهد شد ‪.‬‬
‫اين موضوعات به شکل ترتيب وتنظيم شده است که استادان بتوانند در‬
‫هرسال جديد ‪ ،‬اکتشافات واختراعـات جديـد را کـه ثـابت کننـدهء حقيقـت‬
‫های قرآنی درعصر حاضر باشد ‪ ،‬شامل مواد درسی نمايند ‪.‬‬
‫همچنان ترتيب کارخانه گی ها ‪ ،‬وکارهای عملی شاگردان مطابق مسلک‬
‫آنان در هر پوهنحی به نظر گرفته شده است ‪.‬‬
‫والسلم عليکم ورحمة الله وبرکاته‬
‫کميسيون ثفافت اسلمی‬

‫‪5‬‬

‫موضوعات درسی سمستر اول سال )‪(1386‬‬
‫جهان بينی اسلمی‬
‫لکچــراول ‪:‬تعريــف ثقــافت اســلمی وارتبــاط آن بــا ايــد‬
‫يولوژی‪،‬وجهان بيني‪ ،‬علم وفرهنگ‪ ،‬تعريف جهان بينی اســلمی‬
‫واقسام آن ‪ ،‬شرح اصطلحات ايمان‪،‬اســلم واحســان‪ ،‬نقــاطی‬
‫پيرامون مصــادر تشــريع اســلمی ‪ ،‬نقــش ايــديولوژی در جهــان‬
‫معاصر‬
‫لکچر دوم ‪ :‬ضرورت يا نياز انسان به خدا شناسی(‬
‫لگچر سوم ‪ :‬دليل وجود خداوند )جل جلله((‬
‫لکچر چهارم ‪ :‬يكتا پرستي )توحيد( در جهان بينی اسلمی‬
‫لکچر پنچم ‪ :‬شرک ومعبودان باطل‬
‫لکچر ششم‪ :‬فرشته گان وپيامبران درجهان بينی اسلمی‬
‫لکچر هفتم ‪ :‬کتابهای آسمانی وقرآن شناسی ‪.‬‬
‫لکچر هشتم ‪ :‬قضا وقدر در جهان بينی اسلمی ‪.‬‬
‫‪6‬‬

‫لکچر نهم ‪ :‬زندگی در جهان ديگر ) معاد (‬
‫لکچر دهم ‪ :‬انسان شناسـی درجهان بينی اسلمی‬
‫لکچر يازدهم ‪ :‬طبيعت شناسی در جهان بينی اسلمی‬
‫ب ‪ :‬کارهای عملی روزانــه )کارهــای عملــی روزانــه شــاگردان‬
‫مطابق مسلک شاگردان وپوهنحی مربوطه به رهنمــايی اســتاد‬
‫مضمون ‪ ،‬وياهم علت مسلمان شدن شخصــيت هــای غربــی در‬
‫عصر امروز درکشورهای مختلف با مسلک های مختلف توســط‬
‫شـاگردان تهيـه وترتيـب شـده ‪ ،‬بـاز درمقابـل صـنف بـه شـکل‬
‫سيمينار ها وکنفرانس ها ارائه ميگردد ‪.‬‬
‫ج ‪ :‬کارخانگی ‪ :‬تهيهء يک بحث در مورد جهــان بينــی اســلمی‬
‫ومقايسه آن باساير جهان بينی ها ‪.‬‬

‫موضوعات درسی سمستر دوم‬
‫سال)‪(1386‬‬
‫فلسفهء عبادات‬

‫لکچر اول ‪ :‬تعريف عبادت واقسام آن‬
‫لکچر دوم ‪ :‬شناخت عبــادت ‪ :‬عبــادت بــه اســاس محبــت ‪ ،‬فلســهء‬
‫حســابدهی وجلــب منفعــت هـا ‪ ،‬شــروط قبــولي عبـادت ‪ ،‬کامــل شناســي‬
‫عبادات ‪ ،‬فرق ميان عبادت ها دردين مقدس اسلم وساير اديان و مفهــوم‬
‫عبــادت ‪ 24‬ساعتـــه‪ ،‬حكمــت عبــادات‪ ،‬تــرك عبــادت ‪ ،‬ارتبــاط عبــادت بــا‬
‫رهبانيت‪ ،‬اتقان درعبادت ‪ ،‬فتوا دادن درعبادات ‪ ،‬حديث سبعة يظلهم اللــه‬
‫تحت ظل عرشه ‪.‬‬
‫لکچر سوم ‪ :‬عبادات اصلی و بدعت شناسی درعبادات‬
‫لکچر چهارم ‪ :‬فلسفه نماز‬
‫لکچر پنچم ‪ :‬فلسفه روزه‬
‫لکچر ششم ‪ :‬فلسفه زکات‬
‫‪7‬‬

‫لکچر‬
‫لکچر‬
‫لکچر‬
‫لکچر‬
‫لکچر‬
‫لکچر‬
‫لکچر‬
‫لکچر‬

‫هفتم ‪ :‬فلسفه حج‬
‫هشتم ‪ :‬فلسفهء عيد ها‬
‫نهم ‪ :‬فلسفه حدود وقصاص‬
‫دهم ‪ :‬فلسفه ذکر‬
‫يازدهم ‪ :‬فلسفهء محبت‬
‫دوازدهم ‪ :‬فلسفهء نشر ودفاع از اسلم‬
‫سيزدهم ‪ :‬فلسفهء بيداری اسلمی‬
‫چهاردهم ‪ :‬فلسفهء قربانی وذبح‬

‫موضوعات درسی سمستر سوم‬
‫ويژه گی ها ونظام اخلقی اسلم‬

‫ويژه گی های اسلم‬

‫‪-1‬‬
‫الف ‪:‬الهی بودن دين مقدس اسلم‬
‫ب ‪ :‬مطابق انسانيت واخلق‬
‫ج ‪ :‬جامع وکامل بودن دينی مقدس اسلم‬
‫د ‪ :‬شموليت دين مقدس اسلم‬
‫هـ ‪ :‬جهانی بودن دين مقدس اسلم‬
‫و ‪ :‬ميانه روی در دين مقدس اسلم‬
‫ح ‪ :‬واضح بودن دين مقدس اسلم‬
‫ی ‪ :‬الگو بودن و واقعی بودن دين مقدس اسلم‬
‫ک ‪ :‬فطری بودن دين مقدس اسلم‬
‫‪8‬‬

‫ل ‪ :‬معقول بودن دين مقدس اسلم‬
‫م ‪ :‬مستدل بودن دين مقدس اسلم‬
‫ن ‪ :‬موافقت دين مقدس اسلم با حقيقت های علمی ‪.‬‬
‫‪ -2‬نظام اخلقی اسلم‬
‫فصل اول ‪):‬آداب واخلق با معتقـدات اسلمي (‬
‫تعريف ادب واخلق درلغت واصطلح ‪ .‬فرق بين اخلق وتخلق‬
‫‪.‬‬
‫آداب واخلق با خداوند متعال ) جل جلله (‬
‫آداب واخلق با حضرت محمد ) صلي الله عليه وسلم (‬
‫آداب واخلق با قرآن عظيم الشان‬
‫آداب واخلق با آل بيت وصحابه کرام ) رضوان الله عليهم اجمعين (‬
‫آداب واخلق باساير معتقدات اسلمي ‪.‬‬
‫فصــل ‪ :‬دوم )ويژه گي هاي اخلقي پيروان مکتب قرآني (‬
‫اخلق رهبران اسلم‪:‬اخلق پيامبر)صــلی اللـــه عليـــه وســلم( اخلق صــحابه‬
‫کــرام )رضـــوان اللـــه عليهـــم اجمعيـــن( اخلق بعضــي ارصــالحين‪.‬فضــيلت اخلق‪.‬اخلق‬
‫اسلمی نمونهء ازتمدن معنوی اسلم است‪.‬‬
‫فصل سوم ‪):‬فضايل اخلقي از ديدگاه اسلم (‬

‫نيت نيک‬
‫صبروبرده باري‪:‬تعريف صبر‪،‬حکـم صـبر‪،‬انـواع صـبر‪،‬فضـايل وفوايييد‬

‫صبر‪،‬مثالهای ازصبرپيامبر)صــلی اللــه عليــه وســلم( وصحابه کرام‬
‫اموريکه انسان را به صبر تشويق ووادار ميسازد ‪.‬‬
‫تواضع ‪ :‬تواضع درلغت واصطلح ‪ ،‬محمد )صلی الله عليه وسلم( وصحابه کرام‬
‫شخصــيت هــای متواضــع ‪ ،‬روايــاتی درمــورد تواضــع ‪ ،‬امــوريکه انســان را‬
‫متواضع ميسازد ‪،‬‬
‫تقوا ‪ :‬در لغت واصطلح ‪ ،‬رواياتی درمورد تقوا ‪.‬‬
‫عفــو وبخــش‪:‬تعريـــف عفـــو وبخشـــش ‪،‬روايـــاتی درمـــورد عفـــو‬
‫وبخشش ‪،‬حکايتی درمورد عفو ‪،‬اموريکه انسانرا به عفو بخشش تشــويق‬
‫ميکند ‪،‬عفو نمودن ذلت نيست ‪ ،‬بدي را به نيکي پاسخ گفتن ‪ ،‬مهرباني بر‬
‫مردم ‪ .‬آسان گيري بر مردم‬
‫شجاعت ‪ :‬تعريــف شــجاعت درلغــت واصــطلح ‪ ،‬روايــاتی وحکايــاتی‬
‫درمورد شجاعت از سيرت نبی کريم )صــلی اللــه عليــه وســلم( وصــحابه‬
‫کرام )رضی الله عنهم (‬
‫سخاوت وکرم ‪ :‬تعريف سخاوت وکرم ‪ ،‬رواياتی درمورد جود وکرم‬
‫‪ ،‬پيامبر)صلی الله عليه وسلم( وصحابه کــرام الگــو هــاِيی بــرای ســخاوت‬
‫وکرم‬
‫حيا‪:‬حيا درلغت واصطلح ‪ ،‬حيای رسول کريم وصحابه کــرام ‪ ،‬روايــاتی‬
‫درمورد حيا ‪.‬‬
‫)رضــوان اللــه عليهــم اجمعيــن(‬

‫‪9‬‬

‫استيذان )اجازه خواستن(‪:‬استيذان درلغت واصطلح‪،‬حکم اســتيذان‪،‬روايــات‬
‫درين مورد ‪.‬‬
‫بعضی از صفات اخلقی اسلمی ‪:‬عفت زبان‪،‬نقش نگــاه ‪،‬شــفقت‬
‫بر اطفال ‪ ،‬مشــکل کسـي را حـل نمــودن ‪،‬خاموشــي ‪،‬بهــترين مســلمانان‬
‫‪،‬عزت واکرام مهمان ‪،‬منزلت هرکسي را مراعات کردن‬
‫فصل چهارم )آداب اسلمي(‪:‬آداب سلم ‪ ،‬آداب خــدمات اجتمــاعي‬
‫وثـــواب آن ‪ ،‬آداب غـــذا خـــوردن‪ ،‬آداب خـــواب‪ ،‬آداب صـــحبت‪ ،‬آداب‬
‫سوارشدن به موتر‪ ،‬آداب خانه ومنزل ‪ ،‬آداب صنف ‪.‬‬
‫فصل پنجــم ‪ :‬حقــوق ديگــران درديــن مقــدس اســلم‪ :‬حقــوق‬
‫والدين )مقام و منزلت والدين در ديــن مقــدس اســلم( ‪ ،‬ويــژه گــي هــاي‬
‫اخلقــي يــك مســلمان بــا همســروخواهران ودخــتران‪ ،‬اخلق واحتـــرام بــا‬
‫همسر‪ ،‬اخلق واحترام دختــــر و خــواهر‪ ،‬اخلق واحــترام ســاير اقـارب ‪،‬‬
‫حقوق همسايـه ‪ ،‬مراعات حقوق هم اتاقان و هم صنفان‪،‬‬
‫فصل ششم ‪:‬جرايم اخلقي ازديــدگاه اســلم‪:‬تکــبر وخوســازي‬
‫‪،‬غيبت ‪،‬عيب خود را نديدن ‪ ،‬سخن چيني )دورويي( ‪،‬حکم مقابله به ســخن‬
‫چيــن‪،‬مســخره نمــودن ديگــران‪،‬دشــنام دادن بــه آبــروي ديگــران ‪،‬تجــاوز‬
‫نمودن‪،‬مزاح بيجــا نمــودن ‪،‬شــهادت دروغ‪،‬ريــا کــاري ‪،‬دروغ ‪،‬لقــب گــزاري‬
‫‪،‬خنديدن وخنداندن مردم ‪ ،‬توصيف روبرو)چاپلوسي وتملق(‪،‬عيــب جــويي‪،‬‬
‫فخر نمودن بر ديگران‪ ،‬روگشتاندن خرامان رفتن در راه‬
‫فصـــل هفتـــم ‪):‬نتايـــج ودســـت آورد هـــاي آداب واخلق‬
‫اسلمي ( ‪ :‬اثر اخلق اسلمي در دنيا ‪ ،‬تاثيز اخلق اســلمي درجــامعه ‪،‬‬
‫تــاثيراخلق اســلمي در فــرد ‪ ،‬تــأثير اخلق اســلمي در ميــان دوســتان‬
‫واقــارب ‪ ،‬اثــر اخلق اســلمي درآخــرت ‪ ،‬تــأثيراخلق اســلمي در قبـــر ‪،‬‬
‫تأثيراخلق اسلمي در روز قيامت ‪ ،‬تأثيراخلق اسلمي در رفتن به جنت ‪.‬‬

‫موضوعات درسی سمستر چهارم‬
‫‪10‬‬

‫نظام سياسی اسلم‬

‫مقدمهء بر )قانون وقانون ساز(‬
‫‪ -1‬قوانين ساخت بشـر‬
‫‪ -2‬ويژه گی های قانون الهی‬
‫‪ -3‬تصميم گيری در اختيار قانون‬
‫‪ -4‬کدام راه را انتخاب نماييم ؟‬
‫‪ -5‬انتخاب را ه دين به عقل نزديکتراست ‪.‬‬
‫‪ -6‬پيروی از قانون کسی او را معبود قرار دادن است‬

‫فصل اول‪:‬اسلم وسياســت‬
‫شناخت کامل دين مقدس اسلم‬
‫تعريف سياست اسلمی‬
‫علقه اسلم با سياســت ‪.‬‬
‫از کی بايد پرســيد ؟‬
‫فرق سياست اسلمی با سياست های ديگر‬
‫هدف وسيله را تبرئيه نميکند‬

‫فصل دوم ‪ :‬دولت اسلمی‬

‫الف ‪ :‬تعريف دولت ‪ ،‬ب ‪ :‬عناصردولت ‪،‬‬
‫ج ‪ :‬فرق ميان دولت اسلمی وساير دولت ها‬
‫فرق بين دولت اسلمی و دولت سيکولريستی ‪ ،‬کمونيستی ‪ ،‬تيوکراسی‬
‫‪ -5‬ويژه گی های دولت اسلمی‬
‫ويزه گی های معنوی دولت اسلمی‬
‫ويزه گی های تطبيقی دولت اسلمی‬
‫وجود خليفه )رهبر(‬
‫قاعدهء شوری‬
‫تسليمی به حاکميت اسلم‬

‫فصل سوم ‪ :‬تاريخ حکومت های اسلمی‬
‫حکومت اسلمی حاکميت الهی واختيار انسانی است‬
‫نخستين موسس حکومت اسلمی‬
‫تاريخ حکومت های اسلمی‬
‫سقوط آخرين اتحاديه کشورهای اسلمی ) خلفت عثمانی (‬

‫فصل چهــارم ‪ :‬مقايســه بيــن نظــام اســلمی وســاير‬
‫نظام های معاصر‬
‫‪-1‬‬
‫‪-2‬‬
‫‪-3‬‬
‫‪-4‬‬
‫‪-5‬‬
‫‪-6‬‬

‫اسلم ودموکراسی‬
‫اسلم ونشنليزم‬
‫اسلم و جهانی سازی‬
‫اسلم و کمونيزم‬
‫اسلم و پلوراليزم‬
‫اسلم وصهيونيزم‬

‫موضوعات درسی سمستر پنجم‬
‫‪11‬‬

‫نظام اجتماعی اسلم‬
‫مقدمـه ‪ :‬تعريف نظام اجتماعی اسلم‬
‫عقيدهء اسلمی اساس جامعهء اسلمی‬
‫ارتباط ايمانی‬
‫زدودن واز بين بردن تعصب ها‬
‫تقوا معيار برتريت‬
‫خصايص نظام اجتماعی اسلم‬

‫فصــل اول ‪ :‬ارتبــاط فــرد بــا فــرد در نظــام‬
‫اجتماعی اسلمی‬
‫فرد‬
‫فرد‬
‫فرد‬
‫فرد‬

‫با‬
‫با‬
‫با‬
‫با‬

‫فرد مسلمان‬
‫فرد غير مسلمان‬
‫همصنفی‬
‫همکار‬

‫فصل دوم ‪ :‬ارتباط انسان با جامعهء انسانی‬
‫ارتباط اعضای جامعه در داخل کشور‬
‫روابط اجتماعی فاميلی‬
‫حقوق والدين‬
‫حقوق خانم وشوهر‬
‫حقوق اطفال‬
‫رابطهء اجتماعی در )مکتب ‪ ،‬مدرسه و پوهنتون (‬
‫حقوق معلم واستاد‬
‫حقوق شاگرد ومحصل‬
‫پوليس ‪ ،‬حارنوالی ومحکمه در نظام اجتماعی اسلم‬
‫حکومت ودولت‬
‫ترانسپورت واستفاده اسلمی از آن‬
‫ارتباط اعضای جامعه در خارج از کشور‬
‫ارتباط با مسلمانان جهان‬
‫ارتباط با غير مسلمانان‬
‫دعوت ودفاع‬

‫فصـــل ســـوم ‪ :‬دســـاتير اجتمـــاعی اســـلم در‬
‫برخورد با پديده های جديد‬
‫اسلم وحقوق بشر‪،‬حق ويتو‪،‬حق دفاع ‪ ،‬وسايرحقوق بين المللــی‪،‬اســلم‬
‫و تحديد نســل‪ ،‬اســلم و مصــارف اقتصــادی ‪ ،‬اســلم و خشــونت ‪ ،‬اســلم‬
‫مبارزه با فقر‪ ،‬حجاب اسلمی‬

‫‪12‬‬

‫موضوعات درسی سمسترششم‬
‫تمدن اسلم ‪ ،‬وگفتگوی تمدن ها‬

‫فصل اول ‪ :‬پيرامون عنوان‬
‫تعريف تمدن اسلمی‬
‫راهی برای پيشرفت به سوی مدنيت‬
‫آلف – راههای مادی‬
‫ب – راههای معنوی‬
‫موقف اسلم از انواع پيشرفت تمدنی‬
‫تاثير اساسات فکری وروانی در بناء تمدن ها‬
‫بخش های تمدن اسلمی‬
‫بخش اول ‪ :‬تمدن برای خدمت به بخش مادی وجود انسان‬
‫بخش دوم ‪ :‬تمدن برای خدمت به جامعهء انسانی‬

‫بخش سوم ‪ :‬تمدن برای نيل به سعادت انسان‬

‫فصل دوم ‪ :‬اساسات فکری ومــادی تمــدن‬
‫اسلمی‬
‫شناخت حق وباطل‬
‫برادری ايمانی‬
‫دوری از تعصبات‬
‫شناخت خير وشـر‬
‫جهانی بودن وشموليت تمدن اسلمی‬
‫معنويت وماديت در تمدن اسلمی‬

‫فصل سوم ‪ :‬مثالهايی از تمــدن اسلمـــی ونقــش‬
‫آن درجهان معاصر‬
‫تاريخ وجغرافيه اسلمی‬
‫فلکيات‬
‫اختراعات واکتشافات صنعتی‬
‫طب در تمدن اسلمی‬
‫زراعت‬
‫انجنيری‬
‫هنرهای زيبا‬

‫فصل چهارم ‪ :‬گفتگوی تمدن ها يــا تهــاجم‬
‫فرهنگی‬
‫ارتباط تمدن ها در عصر قـديم‬
‫گفتگو ها ‪ ،‬اخذ واعطاء‬
‫‪13‬‬

‫هجوم ها و دفاع از مدنيت ها‬
‫ارتباط تمدن ها درعصر امروزی‬
‫گفتگوی تمدن ها ‪ ،‬شرايط اخذ واعطاء‬
‫تهاجم فرهنگی مياذن تمدن ها ودفاع از مدنيت ها‬
‫اهداف و وسايل معاصر اين تهاجم )خاورشناسی وتبشيـر(‬

‫موضوعات درسی سمسترهفتم‬
‫قرآن و پيشرفت های علمی معاصر ‪،‬وارتباط اسلم‬
‫با اديان وافکار معاصر‬

‫فصل اول ‪ :‬معجزه هـا‬

‫معجزه در لغت واصطلح‬
‫‪ -1‬قرآن وسيله اي هدايت بشريت‬
‫‪ -2‬چطور ميتوان دانست كه كدام كتاب حق است ؟‬
‫‪ -3‬أقسام معجزه‬
‫الف‪:‬معجزه هاي متعلق به عصر وزمان و يا هم معجزاتي براي مردمان‬
‫خاص يك عصر‪.‬‬
‫ب ‪ :‬معجزه دائمي كه تا روز قيامت جاوداني ميباشد ‪:‬‬
‫‪ -4‬گرايش بعضي ازدانشمندان به دين مقدس اسلم به اساس فهم‬
‫معجزات قرآني‬
‫‪ -5‬توحيد قرآني مطابق معايير عقلي بشر‬
‫‪ -6‬خلقت تصادفي مخلوقات‬
‫‪ -7‬نشانه هاي معرفت الهي در جهان بيروني و نفس انسان بخوبي ديده‬
‫ميشود‬
‫‪ -8‬اعجازقرآن درزمانه هاي مختلف‬
‫فصل دوم ‪ :‬تکنالوژی طبی معاصر و قرآن‬
‫‪ -1‬پوست انسان احساس درد ميکند‬
‫‪ -2‬در روده هاي انسان مواديست که درد را تخفيفت‬
‫ميدهد‬
‫استخوان قبل ازگوشت ايجاد ميگردد‬
‫‪-3‬‬
‫استخوان قبل ازگوشت ايجاد ميگردد‬
‫‪-4‬‬
‫تعيين كننده جنس فرزند ) پسر يا دختر( پدر ميباشد‬
‫‪-5‬‬
‫مرحله غيض جنين را در شکم مادر صرف خداوند ميداند‬
‫‪-6‬‬
‫‪ -7‬جنين شناسي درست و دقيق‬
‫فصل سـوم ‪ :‬زمين شناسی و قرآن‬
‫زمين شناسان خداشناس حقيقت هاي علمي قرآن را توضيح ميدهند ‪:‬‬
‫‪ -1‬شب اصل وروز فر ع است‬
‫‪ -2‬قيامت درشب وروز است ‪.‬‬
‫‪ -3‬در خلقت مخلوقات هيچ فرقي نيست‬
‫‪ -4‬کوه ها در قرآن‬
‫‪14‬‬

‫‪ -5‬درياها و رودخانه ها در قرآن‬
‫‪ -6‬عمق درياها و موجهاي داخلي درياها در قرآن‬

‫فصــل چهــارم ‪:‬اعجــاز قــرآن کريــم درعلــوم‬
‫فضايي‬
‫‪ -1‬موضوع انشقاق قمر‬
‫‪ -2‬سحاب چشم گربه )‪(Cat’s Eye Nebula‬‬
‫‪ -3‬بال رفتن به طرف آسمان سبب تنگی نفس ميگردد ‪.‬‬
‫‪ -4‬ابرها درقرآن‬
‫‪ -5‬جداشدن آسمانها و زمين‬
‫‪ -6‬خورشيد و ماه و مدارهايشان‬
‫فصل پنجــم ‪ :‬معجزهء رياضی قرآن کريم‬
‫فصل ششـم ‪ :‬اعجاز قرآن درخلقت مخلوقات‬
‫‪ -1‬خلقت حيوانات درسي براي خدا شناسي‬
‫‪ -2‬زنبور عسل ماده در قرآن‬
‫‪ -3‬مار ماهي هاي دريايي‬
‫‪ -4‬زنده گــي بدون آب غير ممكن است‬
‫‪ -5‬شير ازميان سرگـين وخون بوجود ميايد‬
‫فصل هفتـم‪ :‬اعجاز قرآن کريم درآثار عتيقه‬

‫بخش دوم ‪ :‬اســلم واديــان وافکــار‬
‫معاصر‬
‫اسلم‬
‫اسلم‬
‫اسلم‬
‫اسلم‬
‫اسلم‬

‫مسيحيت ويهوديت‬
‫‪ ،‬سوسياليزم وکمونيزم ‪.‬‬
‫وپلوراليزم‬
‫ودموکراسی‬
‫وجهانی سازی‬

‫‪15‬‬

‫موضوعات درسی سمستر هشتم‬
‫به اســاس دســاتير اســلمی تعليــم علــم و تربيــه کــادر هــای‬
‫متخصــص در هــر مســلک فــرض کفــايی بــوده کــه لزم اســت تـا‬
‫تمامی مسلمانان برای تربيه ء کادر های متخصــص سـعی وتلش‬
‫ورزند ودر صورت کسالت گناه بدوش همه خواهد بود ‪ ،‬و هرگاه‬
‫کســانی خــود را در رشــتهء خاصــی تعييــن وتثــبيت نمــوده ‪،‬‬
‫وميخواهند همان تخصص را برای خود منحيــث مســلک ووظيفــه‬
‫قبول نمايند ‪ ،‬بناء همان مسلک بالی آنان فرض عيــن شــده و از‬
‫دوش ديگـــران ســـاقط ميگـــردد ‪ ،‬روی ايـــن ملحـــوظ تمـــامی‬
‫تخصصـات و علـومی کـه بـه نفـع عـالم بشـريت بـوده ‪ ،‬وغـرض‬
‫خدمت به مردم وجامعه از آنها استفاده ميشود ‪ ،‬در دين مقــدس‬
‫اسلم نه تنها مشروعيت دارد ‪ ،‬بلکه واجب وفرض ميباشد ‪ ،‬دين‬
‫مقــدس اســلم در مــورد تمــامی ايــن علــوم دســاتيری دارد کــه‬
‫اساس آنرا خدا پرستی و ارتباط عادلنه وانسانی تشکيل ميدهد‬
‫‪ ،‬روی اين علت و به اساس تصويب کميسيون ثقــافت اســلمی‬
‫در سمســتر اخيــر ســال چهــارم موضــوعات تخصصــی مطــابق‬
‫مسلک و مقايسهء همان مسلک با دســاتير اســلمی در پوهنتــون‬
‫ها وپوهنحی های مختلف مد نظر گرفته شده است ‪ ،‬تــا محصــل‬
‫متخصص در مسلک خويش بداند که نقش مسلک وی در جــامعه‬
‫مطابق احکام اســلمی چگــونه بــوده وديــن مقــدس اســلم او را‬
‫چگونه توجيه مثبت ميکند ‪.‬‬
‫موضوعاتی که درين سمستر ها در نظر گرفته شده اند عبارت‬
‫اند از ‪:‬‬
‫مضمون‬
‫اقتصاد اسلمی‬
‫ادب اسلمی‬

‫شماره‬
‫‪-1‬‬
‫‪-2‬‬
‫‪16‬‬

‫طب اسلمی‬
‫اسلم وروان شناسی‬
‫انجنيری اسلمی‬
‫اسلم وزمين شناسی‬
‫اسلم وژورناليزم‬
‫اسلم وتربيت بدنی‬
‫فلسفهء اسلمی‬
‫اسلم وتعليم وتربيه‬
‫اسلم وهنـر‬
‫سياست داخلی وخــارجی اســلم ‪ ،‬بــا‬
‫نظــام هــای ديپلوماســی ‪ ،‬انتخابــات ‪،‬‬
‫وغيره مسايل حقوقی اسلمی‬

‫‪-3‬‬
‫‪-4‬‬
‫‪-5‬‬
‫‪-6‬‬
‫‪-7‬‬
‫‪-8‬‬
‫‪-9‬‬
‫‪-10‬‬
‫‪-11‬‬
‫‪-12‬‬

‫موضوعات درسی سمستر هشتم‬
‫پوهنحی ژورناليزم‬
‫ژور ناليزم اسلمی‬

‫فصل اول ‪ :‬پيرامون عنوان‬
‫تعريف ژورناليزم اسلمی‬
‫فرق ميان ژورناليزم اسلمی با ساير ژورناليزم های جهانی‬
‫آلف ‪ -‬فرق در هدف‬
‫ب – فرق دروسيله‬
‫موقف اسلم با ژورناليزم‬
‫اوضاع ژورناليزم قبل از ظهور اسلم‬
‫آغاز ژورنــاليزم اســلم بــا ظهــور حضــرت نــبی کريــم )صــلی اللــه عليــه‬
‫وسلم (‬

‫اقسام ژورناليزم اسلمی‬

‫ژورناليزم تربيتی وتحصيلی ) اطفال وجوانان(‬
‫زورناليزم ملی‬
‫ژورناليزم جهانی‬

‫فصل دوم ‪ :‬عناصر ژورناليزم قرآنی‬
‫عنصر اول ‪) :‬قرآن کتاب عقيده ‪ ،‬اخلق وقانون(‬
‫عنصر دوم ‪ :‬مبلغ رسالت قرآنی‬
‫عنصرسوم ‪ :‬تحديد وظيفهء‬
‫عنصرچهارم ‪ :‬وسايل ژورناليستی اسلمی‬
‫عنصر پنجم ‪ :‬اساليب ارتباط با جمهور مردم ‪.‬‬

‫وسايل ژورناليزم اسلمی‬
‫وسايل ارتباط سمعی‬
‫‪17‬‬

‫وسايل‬
‫وسايل‬
‫وسايل‬
‫وسايل‬
‫وسايل‬
‫وسايل‬

‫ارتباط بصری‬
‫ارتباط سمعی بصری‬
‫ارتباط خوانشی )مقروءه (‬
‫ارتباط فردی‬
‫ژورناليستی اسلمی در عصر نبوت‬
‫ژورناليستی اسلمی درعصر حاضر‬

‫فصـــل ســـوم ‪ :‬مواصـــفات ژورناليســـت‬
‫مسلمان‬
‫‪ -1‬فکر ‪ ،‬ايمان و عقيده هدفمندی ژورناليست‬
‫‪ -2‬هـدفمندی در مسلک‬
‫‪ -3‬رسالت هدفمند‬
‫‪ -4‬وسايل مثبت‬
‫‪ -5‬اسلوب قرآنی‬
‫‪ -6‬شناخت حقيقت ها‬
‫‪ -7‬عدم تسليمی به باطل‬
‫‪ -8‬ارتباط مثلث گونه ) او – خدايش – مردم (‬
‫‪ -9‬اجتناب از افراط وتفريط‬
‫دوری از بيهوده گی ها‬
‫‪-10‬‬
‫خدمتگاری ايمان ‪ ،‬مردم ‪ ،‬ودين‬
‫‪-11‬‬
‫بيطرفی ذر بيان حقيقت ها‬
‫‪-12‬‬
‫دوری ازهجوم‬
‫‪-13‬‬
‫‪ -14‬مراعات حقوق انسان ‪ ،‬حيوان ‪ ،‬جامعه و وطن ‪.‬‬
‫دوری از رزايل اخلقی‬
‫‪-15‬‬
‫استفاده از اساليب علمی وهنری در ژورناليزم‬
‫‪-16‬‬

‫فصل چهارم ‪:‬برنامه سازی در ژورناليزم‬
‫اسلمی‬
‫‪ -1‬مراعات قدسيت در برنامه سازی‬
‫‪ -2‬مراعات احساسات ايمانی‬
‫‪ -3‬مراعات هدفمندی‬
‫‪ -4‬مراعات خدمت به ديگران‬
‫‪ -5‬مراعات محو بدی ها ومنکرات‬
‫‪ -6‬مراعات تعليم وتربيه‬
‫‪ -7‬مراعات ذهنيت ها‬
‫‪ -8‬حقيقت جويی در مسايل‬
‫‪ -9‬دوری از برنامه های بی هدف‬
‫مراعات فرهنگ ايمانی‬
‫‪-10‬‬
‫علقمندی به نشر فرهنگ ايمانی‬
‫‪-11‬‬
‫‪18‬‬

‫قصد رهنمايی ‪ ،‬هدايت و دعوت به حق‬

‫‪-12‬‬

‫فصـــل پنجـــم ‪ :‬جمهـــور در ژورنـــاليزم‬
‫اسلمی‬
‫از ديدگاه شخصيت ها‬
‫فرد‬
‫جماعت ) گروپ مردم (‬
‫مردم يک کشور ‪.‬‬
‫جهانيان‬

‫‪-1‬‬

‫‪-2‬‬
‫‪-3‬‬
‫‪-4‬‬

‫ازديدگاه معتقدات‬

‫جمهور مسلمانان‬
‫جمهور اهل کتاب‬
‫جمهور غير مسلمان‬

‫‪-1‬‬
‫‪-2‬‬
‫‪-3‬‬

‫موضوعات درسی سمستر هشتم‬
‫پوهنحی ساينس‬
‫ساينس وتکنالوژی ازديد گاه اسلم‬

‫فصل اول ‪ :‬پيرامون عنوان‬
‫اسلم وعلوم ساينسی‬
‫تشويق به پيشرفت تکنالوژی‬
‫فرق بين تکنالوژی اسلمی وتکنالوژی‬
‫هدف در تکنالوژی اسلمی‬
‫وسيله در تکنالوژی اسلمی‬

‫فصــل دوم ‪ :‬کمپيــوتر وانــترنت از ديــدگاه‬
‫اسلم‬
‫فصل سوم ‪ :‬رياضی از ديدگاه اسلم‬
‫‪..........‬‬

‫فصل چهارم ‪ :‬فريک از ديدگاه اسلم‬
‫‪............‬‬

‫‪19‬‬

‫فصل پنجم ‪ :‬بيولوژی از ديدگاه اسلم‬
‫‪...............‬‬

‫موضوعات درسی سمستر هشتم‬
‫پوهنحی حقوق وعلوم سياسی‬
‫سياست داخلی وخارجی اسلم با نظامهای‬
‫مختلف آن‬

‫فصل اول ‪ :‬پيرامون عنوان‬
‫فصــل دوم ‪ :‬سياســت داخلــی يــک کشــور‬
‫اسلمی‬
‫قانونی اساسی حکومت اسلمی‬
‫قوای اجرايوی‬
‫قوای قضاييه‬
‫انتخابات‬
‫تعيين رهبـر‬
‫شورای اسلمی‬
‫عدالت اجتماعی‬
‫وزارت ها وتعيين وزراء‬
‫بيت المال ) وزارت ماليه (‬

‫فصل سوم ‪ :‬سياست خارجی اسلم‬
‫ارتباط ديپلوماتيک با کشور ها‬
‫‪20‬‬

‫روابط به اساس احترام جانبين‬
‫سفارت ها وتاريخچهء سفرای اسلم‬

‫موضوعات درسی سمستر هشتم‬
‫پوهنحی روان شناسی‬
‫روان شناسی اسلمی‬

‫فصل اول ‪ :‬پيرامون عنوان‬
‫تعريف روان شناسی اسلمی‬
‫فرق ميان روان شناسی اسلمی با ساير روان شناسی ها‬
‫آلف ‪ -‬فرق در هدف‬
‫ب – فرق در وسيله‬
‫موقف اسلم با روان‬
‫اصطلحات ) روح – نفس ) روان (‬
‫برخی از معانی نفس در قرآن کريم )نفس امارة بالسوء–نفــس لــوامه–‬
‫نفس مطمئنه(‬
‫ارتباط بين روان ‪ ،‬روح ‪ ،‬جسم‬
‫موضوع روان شناسی اسلمی‬

‫فصل دوم ‪ :‬رشد روانی در اسلم‬

‫رشد انسان درساحه فکر وانديشه‬
‫رشد انسان در شناخت اهداف ومسووليت ها‬
‫رشد انسان ازجهت رفتا ر کلی‬
‫استفاده از ماديات مثبت واثر آن در رشد روانی انسان‬
‫نتايج رشد روانی‬

‫‪21‬‬

‫آرامش روانی‬

‫فصـــل ســـوم ‪ :‬نقـــش اســـلم در تکـــوين‬
‫شخصيت‬
‫تعريف شخصيت‬
‫عوامل موثر درتکوين آن‬

‫عوامل ارثی )داخلی (‬
‫ وراثت‬‫ دستگاه عصبی‬‫– غدد )درون ريز (‬

‫عوامل کسبی )خارجی (‬
‫نقش ايمان در تکوين شخصيت‬
‫‬‫نقش محيط آموزشی وفرهنگی‬
‫‬‫نفش همسايگان ودوستان‬
‫‬‫توع شخصيت‬
‫صفات شخصيت اجتماعی‬
‫‬‫صفات شخصيت گوشه گير‬
‫‬‫شخصيت اداره کننده‬
‫‬‫شخصيت دعوتگر وآثرآن در برازنده گی وی‬
‫‬‫شخصيت شهوانی‬
‫‬‫شخصيت منافقين‬
‫‪-‬‬

‫فصل چهــارم ‪ :‬نقــش اســلم دروقــايه از‬
‫امراض روانی‬
‫وقايـه از تشويش ها‬
‫تشويش از رسيدن مرگ‬
‫‬‫تشويش هايی از سوء عاقبت‬
‫‬‫تشويش های فاميلی‬
‫‬‫تشويش های بی هدفی‬
‫‬‫وقايه از انفعالت ) هيجان ها (‬
‫وقايـه از خشـم‬
‫‬‫وقايه از ترس منفـی‬
‫‬‫وقايه از حرص‬
‫‬‫وقايه از حسادت ها‬
‫‬‫وقايه از خشونت ها‬
‫‬‫وقايه از منفی گرايی ها‬
‫‪-‬‬

‫فصــل چهــارم ‪ :‬نقــش اســلم درمعــالجهء‬
‫امراض روانی‬
‫‪22‬‬

‫معالجهء‬
‫معالجهء‬
‫معالجهء‬
‫معالجهء‬

‫مبتليان‬
‫مبتليان‬
‫مبتليان‬
‫مبتليان‬

‫به‬
‫به‬
‫به‬
‫به‬

‫امراض فکری‬
‫امراض ذهنی‬
‫گمراهی ها‬
‫تشويش ها بی هدفی‬

‫وسايل معالجهء مريضان روانی‬
‫قرآن کريم دوای شفابخش‬
‫‬‫شخصيت رسول کريم )صلی الله عليه وسلم(‬
‫‬‫تشويش بی هدفی‬
‫‬‫مثالهايی از صحت يافتگان روحی وروانی‬

‫‪23‬‬