You are on page 1of 5

Rada ds.

Informatyzacji Edukacji
przy Ministrze Edukacji Narodowej
18 czerwca 2015 roku

POWSZECHNE KSZTACENIE INFORMATYCZNE


w POLSKIM SYSTEMIE EDUKACJI

Wstp/Preambua
Od co najmniej dwch dekad, komputery wywieraj czsto decydujcy wpyw na zmiany zachodzce
w funkcjonowaniu spoeczestw w gospodarce, w komunikacji i transporcie, w nauce i edukacji, w
yciu osobistym obywateli. Informatyka, jako dziedzina (computer science), wraz z technologiami,
ktre wspiera, integruje si z niemal wszystkimi innymi dziedzinami i staje si nieodcznym elementem uprawiania tych dziedzin. Oczekuje si, e wkraczajce w zawodowe i dorose ycie kolejne
pokolenia bd przygotowane do podjcia obowizkw i wyzwa, jakie stawia przed nimi XXI wiek
powinny wic zna podstawowe metody informatyki i umie stosowa je w praktycznych sytuacjach w
rnych obszarach zastosowa, nie tylko jako pracownicy firm komputerowych i informatycznych, ale
pracujc rwnie na rzecz suby zdrowia, transportu, komunikacji, bankowoci, przemysu i innych
dziedzin. Nie ma innej dziedziny, ktra spinaaby tak wiele innych dziedzin. Ponadto, adna inna dziedzina nie stwarza takich moliwoci (np. zatrudnienia) na przyszo, jak informatyka, bez wzgldu na
obrany kierunek ksztacenia i zawodowe zainteresowania uczcych si. To w najwikszej mierze
dziki zastosowaniu informatyki tworzone s nowe zawody i miejsca pracy.
Od koca XX wieku du uwag w edukacji przywizywano do ksztacenia umiejtnoci korzystania z
aplikacji komputerowych oraz zasobw i komunikacji w sieci, czyli w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnej, obejmujc wszystkich uczniw ksztaceniem w tym zakresie. Te umiejtnoci s
nadal potrzebne, ale nie s wystarczajcym przygotowaniem w czasach, gdy informatyka istotnie
wzmacnia rozwj wikszoci dziedzin i ich zastosowa. Informatyka staje si powszechnym jzykiem
niemal kadej dziedziny i wyposaa inne dziedziny w nowe narzdzia i moliwoci rozwoju. Podstawowe zadanie szkoy alfabetyzacja w zakresie czytania, pisania i rachowania wymaga dzisiaj poszerzenia o alfabetyzacj w zakresie mylenia komputacyjnego (patrz sownik na kocu tego dokumentu), czyli o umiejtnoci rozwizywania problemw z rnych dziedzin z wykorzystaniem metod oraz
intelektualnych narzdzi wywodzcych si z informatyki.
Elementem powszechnego ksztacenia informatycznego powinna sta si nauka programowania,
ktre jest uwaane za jedn z podstawowych kompetencji XXI wieku, popularyzowane w ostatnich
latach wrd najmodszych uczniw w rodowiskach programowania wizualnego, w ramach dodatkowych zaj szkolnych, konkursw i innych inicjatyw krajowych i midzynarodowych. Programowanie
nie powinno by jednak traktowane jako osobny przedmiot, czy nawet wydzielony dzia informatyki
nauka programowania powinna suy m.in. ksztatowaniu znaczenia poj informatycznych i rozwojowi metod informatyki, w tym mylenia komputacyjnego. Nauka programowania ksztaci takie umiejtnoci, jak: logiczne mylenie i precyzyjne prezentowanie myli i pomysw; sprzyja dobrej organizacji pracy podczas rozwiazywania problemw i buduje kompetencje potrzebne do wsppracy, niezbdne dzisiaj w niemal kadym zawodzie. Umiejtno programowania wzbogaca umiejtnoci mylenia komputacyjnego w zakresie: abstrakcyjnego mylenia, modelowania rzeczywistych problemw,
projektowania i tworzenia rozwiza komputerowych, oceny efektywnoci rozwiza problemw. Z
drugiej strony, poniewa mylenie komputacyjne jest zwizane z komputerowym rozwizywaniem
problemw, umiejtnoci programowania s niezbdne dla otrzymania implementacji rozwizania z
wykorzystaniem mocy komputerw. W warunkach szybko zmieniajcej si technologii te umiejtnoci
s ponadczasowe, trwalsze ni jakikolwiek jzyk czy rodowisko programowania. Umiejtnoci nabyte
podczas programowania s rwnie przydatne na zajciach z innych przedmiotw, jak i pniej w
rnych zawodach, niekoniecznie informatycznych obecnie nawet korzystanie z gotowego oprogramowania w rnych zawodach wymaga czsto jego zaprogramowania.
Oprogramowanie komputerw od jakiego czasu zmienia sposoby i warunki, w jakich yjemy, pomaga
zrozumie wiat i zachodzce w nim procesy i zjawiska, przewidywa, planowa i ukada przyszo.

2
Programowa mona nie tylko tradycyjne komputery, ale take telefony komrkowe, roboty lub inne
urzdzenia cyfrowe. Umiejtno programowanie umoliwia przejcie z pozycji cyfrowego konsumenta na pozycj cyfrowego twrcy, kreatora. W wikszym te stopniu umoliwia przyjcie roli osoby wadajcej technologi, a nie tylko poddajcej si jej, ograniczajc si do roli prostego konsumenta.
Poza traktowaniem nauki programowania jako aktywnoci rozwijajcej kreatywno uczniw, na dalszych etapach edukacyjnych nauka programowania w ramach przedmiotu informatyka powinna rwnie odgrywa rol przygotowania do wyboru kariery zawodowej zwizanej z informatyk, bazujcym
na solidnych podstawach dziedziny informatyka, ktra ma swoje teorie i metody, techniki i praktyk.
Programowanie pozostao w szkole jako jedna z niewielu umiejtnoci eksperymentalnych (tworzenie i
uruchamianie programw jest eksperymentowaniem) informatyka jest jedynym przedmiotem eksperymentalnym na maturze w szkole oglnoksztaccej. Przygotowania do przyszych zawodw zwizanych z informatyk, jako motywacji uczniw do ksztacenia si w tym zakresie, nie naley jednak zawa do zawodu programisty, zwaszcza na pocztkowych etapach ksztacenia, gdy nie jest to wystarczajcym dopingiem dla uczniw, bowiem powszechnie uwaa si w spoeczestwie, e zawd
programisty to wska specjalno techniczna przeznaczona dla wskiej grupy wybranych osb. Generalnie, gwnym celem ksztacenia informatycznego od najmodszych lat nie jest tylko przygotowanie
do zawodu informatyka, w szczeglnoci programisty, ale przyblienie uczniom bogactwa informatyki oraz jej zastosowa w innych dziedzinach oraz w codziennych aktywnociach.
Jednym z celw przedkadanej propozycji powszechnego ksztacenia informatycznego jest podniesienie znaczenia i rangi informatyki jako samodzielnej dziedziny w odbiorze uczniw i spoeczestwa,
sprowadzanej na og do technologii informacyjno-komunikacyjnej, czyli do posugiwania si aplikacjami komputerowymi. Wczesny kontakt w szkole z informatyk i programowaniem powinien przybliy uczniom waciwe spojrzenie na informatyk i zrozumienie, czym zajmuje si ta dziedzina, wzbudzi ni zainteresowanie i umotywowa wybr dalszej drogi ksztacenia i przyszej kariery zawodowej
w tym kierunku. Uczniowie na wszystkich etapach edukacyjnych powinni mie szans zapozna si z
informatyk w tak szerokim zakresie, jak w przypadku innych przedmiotw, np. humanistycznych czy
przyrodniczych.
Prognozy wskazuj, e w najbliszych latach na caym wiecie bdzie rs niedobr pracownikw z
przygotowaniem informatycznym. Potrzeby wiatowego rynku pracy podnosz rang zawodw informatycznych, na co szybko zareagoway rzdy najwikszych pastw. W wikszoci rozwinitych i rozwijajcych si krajw podjto prace majcych na celu wczenie nauczania informatyki (computer
science) do kanonu ksztacenia wszystkich uczniw od najmodszych lat, by moliwie wczenie zacz przygotowywa uczniw do przyszych wyborw ksztacenia w kierunkach zwizanych z informatyk. Nasz system edukacji nie powinien przeoczy tego trendu, zwaszcza, e nauczanie informatyki
ma u nas w kraju ponad wierwiekow tradycj
Przedkadane propozycje zmian w podstawie programowej bazuj na wspczesnych podstawach
dydaktyki. Ksztacenia nie naley zawa do transferu informacji na drodze od nauczyciela do
ucznia, czy od podrcznika do ucznia, ale jest konstruowaniem znacze przez uczcych si (konstruktywizm: Jean Piaget, Seymour Papert) podczas wykonywania rnych dziaa na obiektach majcych
znaczenie dla uczcych si (konstrukcjonizm: Seymour Papert, Idit Harel). Zapisy na poszczeglnych
etapach ksztacenia odpowiadaj spiralnemu rozwojowi znaczenia poj i nabywaniu umiejtnoci
informatycznych w sposb praktyczny (Jerome Bruner). Zadbano, by ksztacenie informatyczne odbywao si z uwzgldnieniem kontekstu oraz korzyci, dziki czemu ma znaczenie dla uczcego si i
motywuje go do nauki i dziaania. Ponadto, w konstruowaniu wiedzy, uczcy si moe korzysta rwnie z wzw jej przechowywania w sieci i spoecznociach sieciowych (konektywizm: George Siemens). Przedstawione propozycje bazuj rwnie na dowiadczeniach i badaniach naukowych prowadzonych od wielu lat w krajowych orodkach pedagogicznych i informatycznych.
W obowizujcej podstawie programowej obowizkowy przedmiot informatyka jest na poziomie gimnazjum i szkoy ponadgimnazjalnej, ucze moe take wybra informatyk w zakresie rozszerzonym i
zdawa matur z informatyki. Chocia informatyka jako przedmiot znajdowaa si w kadej kolejnej
podstawie programowej od 1985 roku, obecna podstawa programowa przedmiotw informatycznych,
opracowana w 2007 roku, wymaga ju odnowionego spojrzenia. Informatyka, a w jej ramach programowanie, moe ksztaci umiejtnoci wymienione w podstawie programowej i odnoszce si nie
tylko do informatyki, takie jak: kreatywno, krytyczne, logiczne i abstrakcyjne mylenie, umiejtnoci
komunikacji, wsppracy oraz rozwizywania rzeczywistych problemw i korzystania przy tym z komputerw.

3
Na edukacj informatyczn w naszym systemie skadaj si nastpujce zajcia, w ktrych s stosowane komputery: (1) wykorzystanie aplikacji komputerowych o oglnym przeznaczeniu (jak edytory
tekstu i grafiki, arkusz kalkulacyjny) z naciskiem na rol uytkownika, a w mniejszym stopniu twrcy
rozwiza zajcia komputerowe w szkole podstawowej i w duym stopniu informatyka w gimnazjum
i w szkole ponadgimnazjalnej; (2) stosowanie komputerw i technologii w roli technologii ksztacenia,
czyli do wspomagania ksztacenia w ramach innych dziedzin (przedmiotw); (3) ksztacenie informatyczne informatyka w znaczeniu samodzielnej dziedziny computer science fragmentami wystpuje
w gimnazjum i w szkole ponadgimnazjalnej oraz jako przedmiot do wyboru w zakresie rozszerzonym
w szkole ponadgimnazjalnej. Obszary ksztacenia (1) i (2) przenikaj si, gdy przygotowanie w ramach zaj (1) powinno suy rwnie zajciom (2). Natomiast brak ostrej granicy midzy (1) i (2)
oraz (3) prowadzi do sytuacji, w ktrej informatyka przestaje by widoczna, zanika. W przedstawionej
propozycji, ksztatowanie mylenia komputacyjnego jest metodyk prowadzenia zaj informatycznych i z wykorzystaniem komputerw, ktra spina wszystkie trzy obszary, dziki czemu wspieraj si
one nawzajem zachowujc jednoczenie swoj autonomi.
Rosnce znaczenie powszechnego ksztacenia informatycznego dla przyszoci obywateli i Pastwa
wymaga obecnie podjcia decyzji na najwyszym poziomie, by zostay one zaadresowane do wszystkich uczniw, nauczycieli i szk, oraz instytucji owiatowych, podejmujcych decyzje. Ten dokument
zawiera propozycje rozwiza i dziaa, jakie naley podj i realizowa w naszym systemie edukacji.
Propozycje te obejmuj nastpujce obszary:
1. Podstawa programowa. Modyfikacje i poszerzenie zapisw w podstawie programowej dotyczcych oglnych celw ksztacenia oraz przedmiotw zajcia komputerowe (nowa nazwa: informatyka) i informatyka, na wszystkich etapach edukacyjnych, pod ktem ksztacenia w zakresie informatyki, spjnego na wszystkich etapach i adresowanego do wszystkich uczniw.
Przedmiot zajcia komputerowe w klasach w szkole podstawowej, w klasach 1-3 i 4-6, zmienia nazw na informatyka.
[Jak dotychczas, informatyka powinna by nauczana niezalenie od konkretnych produktw i
usug, w tym aplikacji komputerowych, architektury i rodowiska pracy (systemu operacyjnego,
chmury) z komputerem oraz jzyka programowania].
2. Zmiany w siatce godzin. Na kadym etapie edukacyjnym na informatyk w zakresie podstawowym (szkoa podstawowa, gimnazjum, pierwszy rok nauki w szkoach ponadgimnazjalnych) naley
przeznaczy przynajmniej 1 godzin tygodniowo przez wszystkie lata.
3. Standardy przygotowania nauczycieli do prowadzenia zaj z informatyki. Standardy przygotowania nauczycieli do prowadzenia zaj z informatyki, zgodnie ze zmodyfikowan podstaw programow (pkt. 1) nauczyciel informatyki (computer science) powinien mie kierunkowe przygotowanie informatyczne w podstawowym zakresie. Uzupenieniem standardw jest system ewaluacji pracy nauczycieli informatyki oraz system certyfikacji nauczycieli informatyki, czyli system weryfikacji przygotowania nauczycieli do nauczania informatyki.
4. Program studiw podyplomowych dla nauczycieli informatyki. Ramowy program studiw podyplomowych w zakresie informatyki i dydaktyki informatyki dla rnych grup nauczycieli i nienauczycieli, ktrzy chcieliby uzyska uprawnienia do nauczania informatyki, potwierdzone certyfikatem.
5. Wrd partnerw szerokiej akcji popularyzacji ksztacenia informatycznego powinny znale si
uczelnie, ktre dysponuj potencjaem dydaktycznym w zakresie ksztacenia informatycznego i
ksztac na kierunkach szeroko zwizanych z informatyk. Z jednej strony takie uczelnie mog oferowa uczniom ze szk zajcia informatyczne typu outreach (rwnie w formie e-ksztacenia), a z
drugiej uwzgldnia wyniki matury z informatyki wrd kryteriw naboru nowych studentw.
Uczelnie te bd take w stanie wprowadzi zajcia uzupeniajce z dydaktyki i wykorzystania
technologii dla kierunkw i nauczycieli przedmiotw nieinformatycznych.
Jako wsparcie nauczycieli, zwaszcza w zakresie nowych zapisw w podstawie programowej, naley:
6. Opracowa przykady ramowych programw nauczania informatyki dla wszystkich etapw edukacyjnych, bdcych realizacj uaktualnionej podstawy programowej (pkt. 1), oraz materiay metodyczne dla nauczycieli, udostpnione w nowoczesnym, to jest wirtualnym rodowisku ksztacenia.
7. Informatyka w innych przedmiotach. Komentarze do podstaw programowych innych przedmiotw, wskazujce na miejsca, w ktrych mylenie komputacyjne moe wzbogaci ksztacenie w zakresie innych dziedzin, wnoszc tym wkad do szeroko rozumianego ksztacenia informatycznego.

W pierwszej kolejnoci Rada przedkada propozycje odnoszce si do punktw 1 i 2, a propozycje


zwizane z dalszymi punktami zostan opracowane sukcesywnie.
Dziaania zwizane z propozycjami 1-6 powinny by koordynowane na kadym etapie ich opracowania i planowania, realizacji oraz monitorowania ich realizacji i powinny si rozpocz moliwie jak najszybciej, by stworzy podstawy do dziaania nauczycielom, szkoom i rodowiskom pozaszkolnym,
ywo zainteresowanych ksztaceniem informatycznym wszystkich uczniw. Naley uwzgldni moliwo stopniowego przygotowania si szkoy do wprowadzania ksztacenia informatycznego wszystkich uczniw.
Krytycznym czynnikiem dla powodzenia inicjatyw zwizanych z nauczaniem informatyki i nauk programowania w szkoach jest odpowiednie przygotowanie nauczycieli informatyki. Obecnie niewielu z
nich jest w stanie podj si w peni nauczania informatyki, w rozumieniu computer science. W tej
sytuacji naley zadba o przygotowanie przez grono specjalistw odpowiednich materiaw edukacyjnych dla nauczycieli, jak i dla uczniw i udostpni je on-line.
Wanym elementem ksztacenia informatycznego od najmodszych lat w szkoach powinno by przygotowanie uczniw do indywidualnego wyboru (personalizacja ksztacenia) dalszej cieki edukacyjnej, jak i kariery zawodowej, zwizanej z zawodami informatycznymi. Realizacja tego celu powinna
by zwizana z dywersyfikacj ksztacenia informatycznego ju na poziomie gimnazjum, by uczniowie
mogli wybra zakres tego ksztacenia w zalenoci od swoich zainteresowa, moliwoci i potrzeb, jak
i planw dotyczcych dalszego ksztacenia.
Do realizacji nakrelonych celw naley zaprosi najwaniejszych partnerw merytorycznych, od lat
profesjonalnie wspierajcych edukacj rnymi inicjatywami przedstawione tutaj propozycje zmian
powinny uzyska poparcie/aprobat gwnych partnerw technologicznych na rynku edukacyjnym i
innych interesariuszy.

Sownik
edukacja informatyczna obejmuje ksztacenie w zakresie informatyki, jej zastosowa i technologii
informacyjno-komunikacyjnej; na edukacj informatyczn skadaj si w szkoach zajcia z wydzielonych przedmiotw informatycznych (obecnie s to zajcia komputerowe i informatyka) oraz wykorzystanie przygotowania wyniesionego z przedmiotw informatycznych w charakterze technologii
ksztacenia w innych przedmiotach; kolejne etapy rozwoju edukacji informatycznej to alfabetyzacja
komputerowa, biego w zakresie technologii i mylenie komputacyjne;
alfabetyzacja komputerowa (ang. computer literacy, digital literacy) zdolno stosowania dostpnej technologii na wasny uytek w pracy i w yciu osobistym; w rozwoju edukacji informatycznej,
po tym etapie nastpuje biego w zakresie technologii, a po nim mylenie komputacyjne;
biego w zakresie technologii (ang. fluency with information technology) obejmuje alfabetyzacj
komputerow oraz zdolno do samoksztacenia, praktycznego wykorzystania i doskonalenia metod stosowania technologii, w tym rwnie z uwzgldnieniem jej cigego rozwoju; obejmuje aktywne posugiwanie si myleniem algorytmicznym (w tym take programowaniem) w rozwizywaniu
problemw; w rozwoju edukacji informatycznej, ten etap nastpuje po alfabetyzacji komputerowej,
a przed myleniem komputacyjnym;
informatyka (ang. computer science) dziedzina wiedzy, odpowiadajca zakresem computer science
zajmujca si badaniami dotyczcymi komputerw i procesw algorytmicznych oraz ich struktury, w tym oglnymi prawami, projektowaniem sprztu (hardware) i oprogramowania (software), architektury, zastosowaniami oraz wpywem na funkcjonowanie spoeczestw; jest to te nazwa jednego z wydzielonych przedmiotw informatycznych w szkole, nauczanych na poziomie gimnazjum
i szk ponadgimnazjalnych; obecnie termin computer science jest zastpowany przez computing
(pl. komputyka) o znacznie szerszym znaczeniu;
komputyka (ang. computing) tym terminem okrela si jakkolwiek celow dziaalno, ktra: wymaga posuenia si komputerem, odnosi korzyci dziki uyciu komputerw lub prowadzi do wytworzenia komputerw; computing obejmuje: projektowanie i budowanie systemw komputerowych
(hardware) i systemw oprogramowania dla szerokiego zakresu celw, przetwarzanie, porzdkowanie i zarzdzanie rnego rodzaju informacjami, prowadzenie bada naukowych z wykorzystaniem komputerw, powodowanie, by systemy komputerowe zachowyway si inteligentnie, tworze-

5
nie i korzystanie z mediw komunikacyjnych i sucych rozrywce, wyszukiwanie i gromadzenie informacji zwizanych z jakimkolwiek celem. Ten termin obejmuje pi obszarw ksztacenia akademickiego: inynieri komputerow (Computer Engineering), informatyk (Computer Science),
systemy informacyjne (Information Systems), technologi informacyjn (Information Technology) i
inynieri oprogramowania (Software Engineering).
ksztacenie informatyczne (ang. computer science education) ksztacenie w zakresie informatyki,
jako dziedziny computer science (computing), obejmuje m.in.: logik, abstrakcj, tworzenie algorytmw i ich implementacj, metody i jzyki programowania, bazy danych i przetwarzanie informacji, projektowanie i tworzenie cyfrowych obiektw (oprogramowanie i urzdzenia), sieci komputerowe, sztuczn inteligencj, zwizki z matematyk, granice obliczalnoci, podstawy teoretyczne informatyki, bezpieczestwo informacji i ochron prywatnoci, zastosowania w technologii informacyjno-komunikacyjnej, spoeczne wpywy informatyki.
mylenie komputacyjne (ang. computational thinking) to procesy mylowe zaangaowane w formuowanie problemw i ich rozwiza w postaci umoliwiajcej ich efektywne wykonanie przez
komputer, czowieka lub czowieka dysponujcego komputerem; obejmuje szeroki zakres intelektualnych metod i narzdzi, przydatnych przy rozwizywaniu problemw z rnych dziedzin z wykorzystaniem przy tym komputera i metod majcych swoje rdo w informatyce, wywodzcych si z
komputerowego przetwarzania informacji i rozwizywania problemw z pomoc komputerw w
rnych dziedzinach; integruje ludzkie mylenie z moliwociami komputerw; wedug Jeannette
Wing, inicjatorki tego pojcia (2006), okrela ono uyteczne postawy i umiejtnoci, jakie kady,
nie tylko informatyk, powinien stara si wyksztaci i stosowa; dziki takiemu szerokiemu spojrzeniu na kompetencje informatyczne, informatyka (computer science) nie jest ograniczana do nauki o komputerach, ale dostarcza metod dla dziaalnoci umysowej, ktre mog by wykorzystane
z korzyci dla innych dziedzin, jak i w codziennym yciu; w rozwoju edukacji informatycznej, ten
etap nastpuje po etapach alfabetyzacji komputerowej i biegoci w zakresie technologii;
outreach oznacza dziaania zewntrzne, np. uczelni, polegajce na wyjciu do szk z ofert dodatkowych zaj, tutaj majcych na celu zwikszenie zainteresowa i motywacji uczniw do poznawania, jak dziaa komputer, jak mona z niego korzysta w rozwizywaniu rnych problemw oraz
jakie s jego zastosowania w rnych dziedzinach, i docelowo nakonienia uczniw do podjcia
dalszego ksztacenia i studiw w kierunkach informatycznych; inicjatywy tego typu wspomagaj
dziaania szk;
programowanie (komputerw i innych urzdze cyfrowych) w wskim sensie jest to umiejtno tworzenia programw, ktre mog by wykonane przez komputer, a w szerszym sensie jest
to wydawanie komputerowi polece w jzyku, ktry jest dla niego zrozumiay (tym jzykiem moe by np. jzyk programowania, polecenia systemu operacyjnego lub polecenia w innych programach); istniej rne metody programowania, ktrym czsto towarzysz odpowiednie jzyki programowania; programowanie jest czasem krtko zwane kodowaniem, jednak ten termin ma powszechnie wsze znaczenie i odnosi si gwnie do zapisywania kodu programu
technologia informacyjno-komunikacyjna (ang. information and communication technology) tym
terminem okrela si technologie bazujce na korzystaniu z gotowych aplikacji komputerowych w
ronych zastosowaniach, zwizanych z przetwarzaniem informacji i komunikacj; w skrcie, gdy
nie prowadzi to do nieporozumie, jak w tym dokumencie, technologia informacyjno-komunikacyjna
jest krtko nazywana technologi;
technologia w edukacji integracja technologii informacyjno-komunikacyjnej z ksztaceniem (nauczaniem, uczeniem si i wychowaniem) w celu zwikszenia osigni uczniw i korzyci edukacyjnych w rnych dziedzinach (przedmiotach) ksztacenia, a take wykorzystanie narzdzi technologicznych w procesie dydaktycznym, w pomocy pedagogiczno-psychologicznej i w administracji
szkolnej oraz owiatowej;
zajcia komputerowe zgodnie z obowizujc podstaw programow, s to zajcia w szkole podstawowej, w czasie ktrych s wykorzystywane komputery wraz z ich urzdzeniami zewntrznymi,
oprogramowanie komputerw oraz sie Internet; w klasach 1-3 te zajcia powinny by zintegrowane z innymi aktywnociami uczniw, a w klasach 4-6 stanowi wydzielone zajcia w pracowni
komputerowej;