You are on page 1of 4

นาย ฟูมโิ อะ คิชดิ ะ รัฐมนตรีวา่ การกระทรวงการต่างประเทศ

นาย อะคิฮโิ คะ ทานากะ ประธานองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศญี่ปนุ่ (JICA)
นาย ฮิโรชิ วะตะนะเบะ ผูว้ า่ การธนาคารเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศแห่งญี่ปนุ่ (JBIC)
สาเนาถึง:
นาย ชินโซ อาเบะ นายกรัฐมนตรี ประเทศญี่ปนุ่
นาย ทาโร่ อะโซ รัฐมนตรีวา่ การกระทรวงการคลัง
นาย โยอิช ิ มิยาซาวา รัฐมนตรีวา่ การกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม
นาย ฮิโรยูก ิ อิชเิ กะ ประธานองค์การส่งเสริมการค้าต่างประเทศของญี่ปนุ่ (JETRO)
วันที่ 4 สิงหาคม 2558
เรื่อง ขอเรียกร้องให้สนใจในข้อกังวลของกลุ่มท้องถิ่ นทวาย ในการที่ญี่ปนเข้
ุ่ ามาเกี่ยวข้องกับ
โครงการเขตเศรษฐกิ จพิ เศษทวาย ซึ่งเป็ นโครงการที่มีปัญหา ในประเทศพม่า

พวกเรา สมาคมพัฒนาทวาย (Dawei Development Association – DDA) เขียนมาเพื่อเรียกร้องให้
สนใจกับจดหมาย1 ทีเ่ ราได้ส่งถึงท่านเมือ่ วันที่ 2558 เมษายน 27 เนื่องจากเรามีขอ้ กังวลอย่างยิง่ เกีย่ วกับ
การยืนยันเข้าร่วมของญี่ปนุ่ ในโครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษทวาย ในแคว้นตะนาวศรี ประเทศพม่าเมื่อไม่นาน
มานี้ โดยได้มกี ารลงนามในบันทึกแสดงเจตจานง (MoI) กับรัฐบาลพม่าและรัฐบาลไทย ดังทีเ่ ราได้ระบุไว้ใน
จดหมายฉบับก่อน
การพัฒนาโครงการเหล่านี้ในทวายได้ก่อให้เกิดผลกระทบร้ายแรงทางด้านสังคมและ
สิง่ แวดล้อมแล้ว และมีการละเมิดสิทธิมนุษยชนนานาประการในชุมชนละแวกนี้ พวกเราได้หยิบยกข้อกังวล
1

ดู Annex 1
-1-

ต่าง ๆ เกีย่ วกับปญั หาท้าทายเหล่านี้ และได้เรียกร้องให้องค์การความร่วมมือระหว่างประเทศญี่ปนุ่ (JICA –
ไจก้า) และผูม้ สี ่วนได้ส่วนเสียอื่น ๆ ของญี่ปนุ่ มิให้เข้าร่วมในโครงการที่เป็นปญั หาอยู่ในขณะนี้ และให้ญ่ปี นุ่
หยุดการเข้าร่วมจนกว่าประเด็นปญั หาทัง้ หลายเกิดขึน้ จะได้รบั การแก้ไขอย่างเหมาะสม และมีการวางแผน
ต่าง ๆ เสียก่อน เพื่อหลีกเลีย่ งหรือบรรเทาผลกระทบด้านลบทีจ่ ะเกิดขึน้ กับชุมชนท้องถิน่ ต่อไปจากนี้
พวกเราต้องการย้าอีกครัง้ ว่า สมาคมพัฒนาทวายได้ทาการวิจยั อย่างครอบคลุมในพืน้ ทีท่ วาย และ
คาดการณ์ได้วา่ ชาวบ้านจาก 20 – 36 หมู่บา้ น จะได้รบั ผลกระทบโดยตรงจากโครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษ
ทวายและโครงการทีเ่ กีย่ วข้อง2 และจากผลการวิจยั เชิงคุณภาพและเชิงปริมาณใน 20 หมูบ่ า้ นทีจ่ ะได้รบั
ผลกระทบโดยตรงจากโครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษทวาย
เราพบว่าชุมชนได้สูญเสียทีด่ นิ ทากินและ
ทรัพยากรธรรมชาติทม่ี คี วามสาคัญต่อวิถชี วี ติ ของพวกเขา โดยไม่ได้รบั การชีแ้ จงล่วงหน้า และไม่มกี าร
ปรึกษาหารือทีม่ คี วามหมายกับชาวบ้านทีไ่ ด้รบั ผลกระทบเลย ชาวบ้านผูไ้ ด้รบั ผลกระทบร้อยละ 74 ทีเ่ ราได้
ไปสารวจระบุวา่ รัฐบาลไม่ได้ขอความยินยอมจากพวกเขาก่อนทีจ่ ะเริม่ พัฒนาโครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษ
ทวาย3 อีกทัง้ กระบวนการจ่ายค่าชดเชยก็มขี อ้ ผิดพลาดร้ายแรง - งานวิจยั ของเราพบว่า ร้อยละ 634 ของ
ชาวบ้านทีเ่ ราได้สมั ภาษณ์ระบุวา่ เจ้าหน้าทีข่ องรัฐและบริษทั ไม่ได้เปิดเผยข้อมูลเกีย่ วกับการจ่ายค่าชดเชย
และร้อยละ 59 ไม่ได้รบั เอกสารใด ๆ เกีย่ วกับการจ่ายค่าชดเชย5
ยิง่ ไปกว่านัน้
จนถึงบัดนี้ผพู้ ฒ
ั นาโครงการฯยังมิได้ดาเนินการโดยยึดข้อบังคับตามกฎหมายหรือ
หลักมาตรฐานในระดับสากล ระดับภูมภิ าค และระดับประเทศ และมิได้แสดงความรับผิดชอบใด ๆ ในเรื่องที่
เกีย่ วกับการบังคับโยกย้าย สิทธิในการได้รบั อาหารและทีอ่ ยูอ่ าศัยอย่างเพียงพอ และสิทธิในชนพื้นเมือง ถ้า

2

สาหรับข้อมูลเกี่ยวกับผลกระทบของโครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษทวายและโครงการที่เกี่ยวข้องที่เกิดขึน้ กับชุมชนท้องถิน่ โปรดดูท่ี “เสียง
จากชุมชน: ข้อกังวลเกี่ยวกับเขตเศรษฐกิจพิเศษทวายและโครงการที่เกี่ยวข้อง” ดาวน์ โหลดภาษาไทยได้ท่ี
http://www.ddamyanmar.com/?p=838
3 อ้างแล้ว หน้า 38
4 อ้างแล้ว หน้า 44
5 อ้างแล้ว หน้า 47
-2-

หากประเทศญี่ปนุ่ เข้าร่วมในโครงการใด ๆ ก็ตามทีเ่ กีย่ วข้องกับโครงการเขตเศรษฐกิจทวาย ญี่ปนุ่ ต้องให้
หลักประกันอันดับแรกว่า ช่องว่างปญั หาเหล่านี้จะต้องได้รบั การดาเนินการแก้ไขอย่างเต็มที่
ในจดหมายฉบับต่าง ๆ ของเราก่อนหน้านี้ พวกเราได้หยิบยกข้อกังวลเกีย่ วกับโครงการเขต
เศรษฐกิจพิเศษทวายและโครงการทีเ่ กีย่ วข้องกับรัฐบาลญี่ปนุ่ และผูม้ สี ่วนได้ส่วนเสียทีเ่ กีย่ วข้อง
ด้วย
ความหวังว่าท่านเคารพในชุมชนท้องถิน่ และยังได้เตือนท่านเกีย่ วกับความเสีย่ งด้านการเมืองและเศรษฐกิจ
ในการเข้าร่วมในโครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษทวายและโครงการทีเ่ กีย่ วข้อง
แต่เรากลับพบว่ามีการลงนามในบันทึกแสดงเจตจานงเมือ่ วันที่ 4 กรกฎาคม 2558 โดยรัฐบาลญี่ปนุ่
ได้ตดั สินใจเข้าร่วมในโครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษทวายและโครงการทีเ่ กีย่ วข้อง ซึ่งมีสามเรือ่ งหลักด้วยกัน
คือ การลงทุนในบริษทั นิตบิ ุคคลเฉพาะกิจ หรือ เอสพีว ี ผ่านทางธนาคารเพื่อความร่วมมือระหว่างประเทศ
แห่งญี่ปนุ่ (เจบิค) และองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศญี่ปนุ่ (ไจก้า); ความร่วมมือในการขัดเกลาแผน
แม่บททีม่ อี ยู่ในขณะนี้ ซึ่งจะใช้ระยะเวลา 3 ปี โดยการส่งผูเ้ ชีย่ วชาญจากไจก้าในการให้ความช่วยเหลือ
ทางด้านเทคนิค; และการจัดทารายงานการศึกษาความเป็นไปได้เบือ้ งต้น (pre-feasibility study) เพื่อสารวจ
แนวทางต่าง ๆ ในการก่อสร้างถนนไฮเวย์ใหม่ระยะสมบูรณ์ (full-phase)
ดังนัน้
พวกเราจึงอยากจะย้าเตือนท่านว่า ในขณะนี้ท่านต้องแสดงความรับผิดชอบเกีย่ วกับ
ผลกระทบด้านสิง่ แวดล้อมและสังคม และการละเมิดสิทธิมนุษยชนต่าง ๆ ทีเ่ กิดขึน้ จากโครงการเสียก่อน ซึ่ง
รัฐบาลพม่าและรัฐบาลไทย และบริษทั ล้มเหลวทีจ่ ะดาเนินการ และรวมถึงรับผิดชอบต่อผลกระทบต่าง ๆ ที่
จะเกิดขึน้ จากโครงการต่าง ๆ ในอนาคตด้วย
นอกจากนี้ พวกเราขอเรียกร้องถึงหลักประกันเกีย่ วกับการปรึกษาหารืออย่างมีความหมายกับชุมชน
ต่าง ๆ ทีไ่ ด้รบั ผลกระทบในช่วงต้น ๆ ของโครงการ หรือเปิดโอกาสรับฟงั ความคิดเห็นของชุมชนต่าง ๆ ที่
ได้รบั ผลกระทบเพื่อนาไปประกอบกระบวนการตัดสินใจในการดาเนินโครงการ และด้วยเรื่องทีเ่ กีย่ วข้องกัน
นี้ เราขอเรียกร้องให้รฐั บาลญี่ปนุ่ และหน่วยงานทีเ่ กีย่ วข้อง เปิดเผย หรือชีแ้ จงข้อมูลดังต่อไปนี้ เพื่อทีว่ า่
ชุมชนต่าง ๆ สามารถรับรูเ้ กีย่ วกับบทบาทของญี่ปนุ่ และแผนของโครงการมากขึน้ และสามารถมีส่วนร่วม
ในกระบวนการตัดสินใจ โดยการให้ขอ้ คิดเห็นของพวกเขาได้
-3-

ก) โครงสร้างของบริษทั นิตบิ ุคคลเฉพาะกิจ (เอสพีว)ี (หน่วยงานต่าง ๆ ของญี่ปนุ่ มีความเกีย่ วข้อง
อย่างไรในฐานะคณะกรรมการ และคณะอนุกรรมการแต่ละคณะ);
ข) แผนแม่บทฉบับปจั จุบนั ;
ค) ร่างขอบเขตของงาน (ทีโออาร์) ในการจัดทารายงานการศึกษาความเป็นไปได้เบือ้ งต้น (prefeasibility study) เกีย่ วกับการก่อสร้างถนนไฮเวย์ใหม่ระยะสมบูรณ์ (full-phase) (เรามี
สมมติฐานว่าโครงการจะถูกจัดอยู่ใน ‘ประเภท เอ’ ภายใต้ ‘แนวทางสาหรับการพิจารณาด้าน
สิง่ แวดล้อมและสังคม’ ของไจก้า และตระหนักว่า ‘แนวทาง’ ดังกล่าวได้ระบุไว้วา่ “ก่อนทีจ่ ะ
ดาเนินการเกีย่ วกับการเตรียมการสารวจต่าง ๆ ไจก้าต้องทาการสารวจภาคสนามและรวบรวม
ข้อคิดเห็นและข้อมูลจากผูม้ สี ่วนได้ส่วนเสียสาหรับโครงการ ‘ประเภท เอ’ และต้องนาผลเหล่านัน้
มาประกอบการจัดทาทีโออาร์ในการดาเนินการสารวจด้วย)

พวกเราขอขอบคุณท่านในการพิจารณาเกีย่ วกับเรื่องเหล่านี้ และรอคอยคาตอบจากท่าน

ด้วยความนับถือ
สมาคมพัฒนาทวาย (Dawei Development Association)
องค์กรตะกาปอว์ (Takapaw)
สมาคมวิจยั ทวาย (Dawei Research Association)

-4-