Όρια

Συνέχεια
Βασικά Θεωρήματα

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Όριο συνάρτησης στο χ εR
0

f(x) και το f(x0 ) , εφόσον υπάρχουν, όταν η γραφική
1. Να βρείτε το xlim
x
0

παράσταση της συνάρτησης f είναι:
y
y

y

y

y=f(x)

4

2

2

2

1

1

y=f(x)

y=f(x)
2

y=f(x)

O

3

x

2

O

x

O

1

2

O

3 x

x0=2

x0=3

1

2

x0=1,2

x0=1,2,3

2. Δίνεται η συνάρτηση f που είναι ορισμένη στο [-2,+) και έχει γραφική
παράσταση που φαίνεται στο παρακάτω σχήμα. Να εξετάσετε ποιοι από τους
επόμενους ισχυρισμούς είναι αληθείς.
i) lim f ( x)  2

y

x 2

4

ii) lim f ( x)  1

y=f (x)

x 1

3

iii) lim f ( x)  2

2

x 1

iv) lim f ( x)  3

1

x 2

v) lim f ( x)  4
x 3

-2

O

1

2

3

4

x

vi) lim f ( x)  3
x 4

3. Να χαράξετε τη γραφική παράσταση της συνάρτησης f και με τη βοήθεια
αυτής να βρείτε, εφόσον υπάρχει, το lim f ( x) , όταν:
x x0

x

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

i) f(x) =

x2 -5x + 6
,
x -2

 x, x  1

ii) f(x) =  1
, x0 =1
 , x >1
x

x0 =2

 x2, x  1
iii) f(x) = 
, x0 =1
-x
+1,
x
>
1

iv) f(x) = x +

x2
, x0 =0 .
x

4. Να χαράξετε τη γραφική παράσταση της συνάρτησης f και με τη βοήθεια
αυτής να βρείτε, εφόσον υπάρχει, το lim f ( x) , όταν:
x x0

i), f(x) =

x3 +3x2 - x -3
x0 =1
x2 -1

5. Δίνεται η συνάρτηση f  x  =

ή

(x + 1) 9x2 - 6x + 1
,
3x -1

x0 = -1 ii) f(x) =

x1

x1

x1

6. Να σχεδιάσετε τη γραφική παράσταση της συνάρτησης f  x  =

x
και να
x

στο οποίο δεν υπάρχει το. lim f  x 
xx0

7. Να υπολογίσετε τα όρια:

 . lim
x2 +3x-2
x1

 .lim
ln  2-ex   .lim 2ημ2 x+4
x 0
x 0

 .lim
x 0

x2 +1-2
.
x-1

8. Να υπολογίσετε τα επόμενα όρια:
3
7
3x -10
i. lim  x -2 2x -1 ii.lim  x2 +5x -7  iii. lim
.
x 0
x 1 
x 0 x +5

x

9. Να υπολογίσετε το xlim
2xημ 2 +xσυνx  .
2 
2

f  x   1 , να υπολογίσετε τα όρια:
10.Αν lim
x 1

i. lim f 2  x  -2f  x  +3
x1

iv. lim
x 1

 f  x  -2 

4

+2

f 2  x  +f  x  +1

1
3

2x x2 -2x +1
. Να χαράξετε τη Cf και με τη βοήθεια
1- x

της να βρείτε, εφόσον υπάρχουν, τα f 1, lim+ f  x , lim- f  x , limf  x  .

προσδιορίσετε το x0 

x0 =

ii. lim
x 1

f  x  +3
f  x  +1

iii. lim f2  x  + f  x  +2
x 1

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
f(x)=4 .Να βρείτε το lim g(x) αν:
11. Έστω μια συνάρτηση f με lim
x 2
x 2

i) g(x)=3(f(x))2 -5

|2f(x)-11|
ii) g(x)=
(f(x))2 +1

iii) g(x)=(f(x)+2)(f(x)-3) .

12. Να υπολογίσετε τα όρια:

x2  4
α) lim
x 2 x  2

x2  9
x2  4 x  5
β) lim 2
γ) lim
x 3 x  3 x
x 1
x2 1
x3  x 2  2 x
1 x
ε) lim 2
στ) lim
x 2
x 1 2 x  7 x  5
x 4  16

x2  4x  3
δ) lim 2
x 3 x  7 x  12

13. Ομοίως:
α) lim

x3  8
x2  4

ε) lim

x3  6 x 2  11x  6
x2  6 x  8

x 2

x 2

x4 1
x 1 x 3  x 2

β) lim

γ) lim
x 1

στ) lim
x 2

x4  2 x2  3
x3  1

x3  7 x  6
x 2
x 4  16

δ) lim

x3  3x 2  4
x 4  8 x 2  16

14. Ομοίως:

x3 +3x2 -9x -2
x5  2 x4  x2  x  2
ιι) lim
x 2
x 2
x 2  5x  6
x3 - x -6

ι) lim

15. Ομοίως:

1 
 2

α) lim 

2
x 1 1  x
x 1 

4
 1

 3
β) lim 
2 
x 2 x  2
x  2x 

2
 1

 2
γ) lim 

x 3 x  3
x  4x  3 

1
x 

 3 
δ) lim  2
x 1 x  x  2
x 1 

16. Ομοίως:
1
x
α) lim
x 1
1
x
x
x2 

β)

1
x
x
lim
x 1
2
x 3
x

17. Ομοίως:
α) lim
x 1

δ)

3 x
2 x

lim
x 2

β) lim

x2  1  5
x2

x 3

x 3
x2  4 x
4 9 x
x 7 1  8  x

ε) lim

γ) lim
x 1

x 1
x2  3  2

στ) lim
x 1

x2  x
x 1

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

18. Να υπολογίσετε τα όρια:

x4 2
x

α) lim
x 0

γ) lim

( x 2  4)( x  2  2)
x 2
x2  4x  4

στ) lim

x 0

x 1
2
x 1 2 x  x  3

δ) lim

x2  4
x  2  3x  2

x 1  1 x
x

β) lim

x 2

ε) lim

( x 2  5 x)( x  4  3)
x 5
x3  10 x 2  25 x

19. Ομοίως:

3 x 5
x 4 1  5  x

α) lim

x 3  5 x
x2 1

β) lim
x 1

γ) lim
x 2

x2
x  2  8x

x2  1 1  2 x
x

δ) lim
x 0

20. Ομοίως:
α) lim

3

x 0

3

δ) lim 3
x 2

x 1 1
x

β) lim
x 3

x2  2x  3
3
x5 2

γ) lim

β) lim

x  2  2 x  5 1
x2  2 x

x 5

3

x  3  3 13  x
x 2  25

x 1 1
x6 2

21. Ομοίως:
α) lim
x 1

lim
x 3

x 3  x 3
x2 1

x 1  3 x  5  4
x2  2x  3

στ) lim
x 2

x 2

δ) lim
x 5

x 1  3 x  3
x2  5x

γ)
ε) lim
x 0

3

3x  1  1  2 x
x2  x

3x  5  2 x  5  2 x
x2  4

x  2  8 x  x 2  32
3x  1  5 x  4  x
β) lim
x 2
x 1
x2
x 1
23. Αν lim f  x   β+2  lim f  x   α+3 , lim f  x   3β-4  lim f  x   2α+1 , να
22. α) lim

x1

x1

x 2

x 2

 x   limf
x .
βρείτε τις τιμές των α και β, έτσι ώστε να υπάρχουν τα limf
x 1
x 2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
x 1

 x  3  2
x 1
24. Δίνεται η συνάρτηση : f ( x)   2
,
 3x  5 x  2 0  x  1
 x 2  x
Να βρείτε αν υπάρχει το lim f ( x) .
x 1

 x2  9
,   3

25. Δίνεται η συνάρτηση : f ( x)   x  3
.
 3x  5 ,   3

Να βρείτε αν υπάρχουν τα όρια:
α) lim f (  )
x 4

β) lim f (  )
x 2

γ) lim f (  ) .
x 3

 x 2  2 x 4  x  0

 x4 2
 x3  2 x 2  8 x 0  x  2
26. Δίνεται η συνάρτηση : f ( x)  
2
 2x  4x
 x2  x  2
x2
 2
 x  3x  2
α)Να βρείτε το πεδίο ορισμού της f
β)Να βρείτε αν υπάρχουν τα όρια:
ι) lim f ( x)
x 0

ιι) lim f ( x)
x 2

 x  x 1 1 1  x 2

x 3 x 2  4
27. Δίνεται η συνάρτηση : f ( x)  
.
x2
x2

 x  2 x 1

Να βρείτε αν υπάρχει το lim f ( x) .
x 2

 x3 -1

,
28. Δίνεται η συνάρτηση f  x  =  x-1
 2
x +αx-2,

ώστε να υπάρχει το lim f  x  .
x1

x<1
x1

. Να βρείτε τις τιμές του α, έτσι

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
2αx+β, x  3

29. Δίνεται η συνάρτηση f(x)= 

αx+3β,

για τις οποίες ισχύει

x>3

. Να βρείτε τις τιμές των α,β  ,

lim f(x)=10 .
x 3

3αx+1,
x<-1

30. Αν f  x  =  x+2β, -1<x  2 , να υπολογίσετε τις τιμές των α και β για τις οποίες

x>2
2x+4α,

υπάρχουν τα lim f  x   limf  x  .
x1

x2

31. Να βρείτε αν υπάρχουν τα όρια:
α) lim
x 2

δ) lim

x 2

x  3  x 1

β) lim

x2  2 x

x2  4  x  1  3
x3  9 x

x 3

x2  3  x  1

γ) lim

x 3

x 2  x  2  3x  1
| x 2  3x  8 | 10

.

x  3 1

32. Ομοίως:
α) lim
x 3

γ) lim

x 2

lim

x  3  2x  6

x  2  x2  4
β) lim
x 2
| x  5 | 3

x2  9

x2  4  | x2  5x  6 |

δ) lim

| x 2  3x |  x

x 3

x 2  x  2  x3  5 x  8 x  4

x 2

| x2  2 x |

x 2  3x  x 2  6 x  9
| x2  9 |

.

|x 2 - x -12| +| x +3|
x 3
x +3

33. Nα υπολογιστεί το όριο: lim
34. Nα υπολογιστεί το όριο: lim

6 x  x  1  x  4

x1

x  x 2

35. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

2 x2  7 x  5  f ( x)  x2  x  4
για κάθε χε(2,6).Να βρείτε τα όρια :
α) lim f ( x)
x 3

β) lim
x 3

f ( x)  2
.
x 3

36. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

ε)

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
x3  x
x 3  x 2  3x  5
 f ( x) 
x2  x
x3 2
για κάθε χε(0,1)  (1,+  ).Να βρείτε το lim f ( x) .
x 1

37. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:
x2  x  f ( x)  12 x  3  22 για κάθε χεR.
Nα βρείτε τα όρια

: α) lim f ( x)
x 1

β) lim
x 1

f ( x)  f (1)
x 1

38. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

f ( x)  3
 2 για κάθε χεR*.
x
Nα βρείτε το

lim f ( x) .
x 0

39. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

f ( x)  2  x 2 για κάθε χεR.
Να βρείτε τα επόμενα όρια:
α) lim f ( x)
x 0

β) lim
x 0

f ( x)  x  4
.
x

40. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:
x2  3x  2  f ( x)( x 2  2 x  1)  (12 x  12)( x  3  2) για κάθε χεR.
Nα βρείτε το lim f ( x) .
x 1

41. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

| xf ( x)  2 f ( x)  x 2  4 | x 2  4 x  4 για κάθε χεR.
Να βρείτε το lim f ( x) .
x 2

42. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
f 2 ( x)  6 f ( x)
 x  3 για κάθε χ>-3.
x3
Να βρείτε το lim f ( x) .
x 0

43.Έστω f:R  R μία συνάρτηση.Να βρείτε το lim f ( x) ,όταν:
x 0

ι)f2(x)≤2x2f(x), για κάθε χεR.
ιι) f2(x)≤2 f2(x )ημχ, για κάθε χεR.
ιιι) f2(x)+συν2χ≤2f(x) , για κάθε χεR.

44. Να υπολογίσετε τα όρια:
α) lim
x 0

6  
1  

β) lim
x

6


 2 

γ) lim
x

3   2 

4

δ) lim

 
2

x

2

   2 
 3

45. Ομοίως:


x 0  2  

α) lim

β) lim

1  

x 



ε) lim

2    4  2

x 0

 
2

5  3
x 0
3 2  

1  

x 0

στ) lim

θ) lim

γ) lim

x 0



 2  9  3
2

  
x 0
3

ι) lim

δ) lim
x 0


 4 2

 2  4
x 0 2     1

η) lim

1

κ) lim 
x 0




 
1

46. Ομοίως:

1    
1  

α) lim
x 0

δ) lim 
x 0

2

  
2


.
1   
1

β) lim
x 0

1    2 

2

γ) lim
x 0

4     2  4
3  

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
47. Να υπολογίσετε τα όρια:

 3   5
 2 5
β) lim
γ) lim
2
x

0
x 0


 3  9 
 (   2)
στ) lim
η) lim
x 0 4    2 
x 2
2  4

 4 
α) lim
x 0

 5
ε) lim
x 0  4 

 9 
 3
 (   3)
θ) lim 2
x 3   2   3
δ) lim
x 0

 2 3   2   5
x 0
 4   3 2

 2
x 0  5 

ι) lim

κ) lim

48. Ομοίως:

 5   7    0
,



Δίνεται η συνάρτηση f (  )  
  3 ,   0

 1 1
Να βρείτε την τιμή του αεR ,ώστε να υπάρχει το όριο lim f ( x) .
x 0

49. Να βρείτε τους πραγματικούς αριθμούς α,β,ώστε να ισχύει :

lim
x 0

x2   x  
2
 5

50. Να υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:

 ( 3 )
 ( )
β) lim
x 0
x 0


 (1   )
ε) lim
.
x 
(    )2
α) lim

 ( )
x 0


γ) lim

 2    3
x 0
2

δ) lim

51. Να υπολογίσετε τα επόμενα όρια:


α) lim  x
x 0

1

x

1
 2
  x  x 
δ) lim 

x 0
x




β) lim  x
x 0

1

x

1
  x  x
 
x
 x

γ) lim 
x 0

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
52. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

lim
x 0

xf ( x)
3
x  

Nα βρείτε τα όρια:
α) lim f ( x)

β) lim
x 0

x 0

xf ( x)   3x
x 2   x

53. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

lim
x 0

f ( x)  
6
  1 1

Να βρείτε τα όρια :
α) lim f ( x)
x 0

β) lim
x 0

f ( x)
x

γ) lim
x 0

xf ( x)   2 

2  4  2

.

54. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

 2   f (  )  2 x   2 για κάθε χεR.
Nα βρείτε τα όρια:
α) lim f ( x)
x 0

β) lim
x 0

f ( x)  2 x
.
x2

55. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

 2   2  f ( x)   2  1  2  για κάθε χεR.
Να βρείτε τα όρια :
α) lim f ( x)
x 0

β) lim
x 0

f ( x)  1
x2

56. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

4 2   2 f (  )  4 2  2 2 για κάθε χεR.
Να βρείτε τα όρια :

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

α) lim f ( x)
x 0

 2 f (  )    3
.
x 0
1  

β) lim

57. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:
|f(x)-3x|  |x-ημx| για κάθε χεR.
Να βρείτε τα όρια :
α) lim
x 0

f ( x)
x

β) lim
x 0

f (5 x)
x 0  3 x

f (2 x)
x

γ) lim

δ) lim
x 0

 5 f (  )  f (3 )
 f (  )   2  1  1

58. Δίνεται συνάρτηση f : R  (1, ) για την οποία ισχύει lim f ( x) =3.Να βρείτε
x 2

το όριο:

| f ( x)  2 |  | f 2 ( x)  5 f ( x) | 5
x 2
f ( x)  1  2

lim

59. Δίνεται

f : R  R για την οποία ισχύει ότι lim
x 3

f ( x)  2 x  4
 10 .Να βρείτε
x 3

τα όρια:
α) lim f ( x)
x 3

60. Δίνεται

β) lim
x 3

f ( x)  2
x 2  3x

.

( x 2  1) f ( x)  x  3  2 25

.
x 1
x 1
4

f : R  R για την οποία ισχύει ότι lim

Να βρείτε ,αν υπάρχει το lim f ( x) .
x 1

61. Δίνεται

f : R  R για την οποία ισχύει ότι lim[ xf ( x)  x 2  8]  6 .Να βρείτε
x 2

αν υπάρχουν τα όρια:
α) lim f ( x)
x 2

62. Δίνονται

β) lim
x 2

f 2 ( x)  5 f ( x)
f ( x)  1  2

f , g : R  R για τις οποίες ισχύουν:

lim[2 f ( x)  3g ( x)]  7
x 3

και

Να βρείτε τα όρια : lim f ( x)
x 3

lim[ f ( x)  4 g ( x)]  2 .
x 3

και lim g ( x)
x 3

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
63. Δίνονται

f , g : R  R για τις οποίες ισχύουν:
lim
x 2

f ( x)
 16
x  2x
2

και

lim[ g ( x)( x 4  16)]  2 .
x 2

Να βρείτε αν υπάρχει, το όριο lim[ f ( x)  g ( x)] .
x 2

64. Δίνονται

f , g : R  R για τις οποίες ισχύουν:
lim
x 0

f ( x)  1
g ( x)  2
 3 και lim
 1
x 0
x
x

Να βρείτε τα όρια:
α) lim f ( x)
x 0

65. Δίνονται

β) lim g ( x)

γ) lim
x 0

x 0

f ( x) g ( x)  x  4
x2  x

f , g : R  R για τις οποίες ισχύουν:

lim[ f ( x)( x 2  7  4)] =6
x 3

και

Να βρείτε αν υπάρχει, το lim
x 3

lim[ g ( x)(2  x  1)]  2 .
x 3

f ( x)
.
g ( x)

66. Nα βρείτε τους πραγματικούς αριθμούς λ και μ,ώστε να ισχύει :

2x2   x  
5
x 1 x 2  3 x  2
lim

x3  ax 2   x
67. Δίνεται η συνάρτηση f ( x)  2
x  3x  2
lim f ( x)  2 .Να βρείτε:

με α,β εR,για την οποία ισχύει

x 1

α)τις τιμές των α,β

β)το όριο lim
x 1

f ( x)
.
x 1

68. Δίνεται συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:
f(x)=f(x-4) για κάθε χεR
και lim
x 3

f ( x)  3
x 3

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Να βρείτε το όριο lim
x 3

69. Έστω ότι lim
x 0

f ( x)  3
.
x5 2

xf (2 x)  f ( x) (3x)
f ( x)
 2 .Να βρείτε lim
x 0
x
2 x 2   2 x

70.Έστω f:R  R.Aν lim
x0

f(x)
x

και ισχύει f3(x)+f(x)ημ2χ=2χ2ημχ ,χεR, να

=l 

βρείτε το l.

71. Έστω f:R  R μία συνάρτηση για την οποία ισχύει f3(x)+f(x)+2=χ ,χεR.Να
βρείτε το lim f(x)
x 2

72.ι)Αν lim f(x) =1, να βρείτε το lim f(3x -1) .
x 5

x2

f ( x)
f (2 x)
 5 , να βρείτε το lim
x0 x
x0 x

ιι)Αν lim

73.Αν η συνάρτηση f:R  R είναι περιττή και lim f(x) =2 ,να βρείτε το
x 1

lim  f(x) +

x 1 

1
2 
+

x +1 x2 -1 

74. . Έστω f:R  R μία συνάρτηση για την οποία ισχύουν:
xf(x)+συνχ≤1 ,για κάθε χεR και lim f(x) =l 
x0

Να βρείτε το l.

.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Mη Πεπερασμένο Όριο
συνάρτησης στο χ εR
0

1.Να βρείτε τα παρακάτω όρια:

 2
x 0  2

2  7
x2   2

α) lim

β) lim

2  1
x 3   6   9

γ) lim

 4
x 2   4  2  4 

δ) lim

2

3

2.Να βρείτε αν υπάρχουν τα παρακάτω όρια:

 1
2  7
 5
β) lim 2
γ) lim 2
x

2
x

2
 3
 4
  2  8
 1
 2
ε) lim 3
στ) lim 3
x 2   4  2    6
x 1   4  2  3
α) lim
x 3

δ) lim
x 1

3  1
 3 1

3. Nα βρείτε (αν υπάρχει) το όριο της f στο x 0 όταν:
i) f(x) =

x+5
4

x + 3x

iii) f(x) =

1

-

2

1

x |x|

,

xo 0

,

xo 0

ii) f(x) =

2x - 3
4(x - 1)

.

4. Να βρείτε (αν υπάρχει) το όριο της f στο x 0 , όταν:
i) f(x) =

3

4

,
1 - x 1 - x2
2

iii) f(x) = x 1 +

1
x

3

xo 1

, xo 0 .

ii) f(x) =

2

x + 3x - 2
x|x|

, xo 0

4

,

xo 1

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
5. Να βρείτε αν υπάρχουν τα παρακάτω όρια:
α)

lim
x 3

2  3

β)

2  9  4   2

 2   2
3

lim
x 0

 x3 x  0


x
6.Δίνεται η συνάρτηση f ( x)   2
x  x4 x  0
 x 2  2 x
Να βρείτε ,αν υπάρχει,το lim f ( x) .
x 0

7. Να βρείτε αν υπάρχουν τα παρακάτω όρια:

x2
x 0 1  

ε) lim
x 0

 1
x 0

 2
   1
x

α) lim

β) lim

γ) lim

2

3  2

δ) lim
x

2

2  3



 2
.
x 0 

στ) lim



8.Nα υπολογίσετε ,αν υπάρχουν,τα παρακάτω όρια:

 2x  7 x  3 
β) lim 


x 2 | x  2 |
x2

 1 1 
α) lim  4  2 
x 0 x
x 


1
1 
δ) lim 
 2 
x 0 1   x
 x 

ζ) lim
x 0

 x
x

3

η) lim

ε) lim
x 0

 3x  2 x

x 0

x

 1 4

γ) lim 
 2 

x 2 x  2 x



x4 2
x3
θ) lim

5

x 0

στ) lim
x 0

x 1 1
x 4  3x3

x 9 3
x3  1  1

ι) lim

 x  4  2

x 0

x3

9.Να βρείτε τα παρακάτω όρια για τις διάφορες τιμές του λεR:

  3
x 1 |   1|

α) lim

 2    2
x 2  2  4   4

β) lim

10.Δίνεται η συνάρτηση
ισχύει lim f ( x)  5 .
x 0

f ( x) 

γ) lim
x 1

 3
    1
2

 2    
με α,β,γ εR,για την οποία
 3  2 2  

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
α)Να αποδείξετε ότι γ=0 και β=-5

β)Να βρείτε το lim f ( x) για τις
x 1

διάφορες τιμές του αεR.

11. Δίνεται η συνάρτηση

  2    10   2

 2

f ( x)   3
,
     2   2

 2

με λεR.

Να βρείτε το lim f ( x) για τις διάφορες τιμές του λεR.
x 2

12.Δίνεται f : R  R για την οποία ισχύει:

lim[ x 2 f ( x)]  3 .
x 0

Να βρείτε τα όρια:
α) lim f ( x)
x 0

β) lim[ f ( x)   3 ]
x 0

13. Δίνεται f : R  R για την οποία ισχύει:

lim[( x 2  6 x  9) f ( x)]  5
x 3

Να βρείτε τα όρια:

6 f 2 ( x)  7 f ( x)  8
x 3 3 f 2 ( x)  f ( x)  1

α) lim f ( x)

β) lim

x 3

14. Δίνεται f : R  R για την οποία ισχύει:

lim
x 3

x 5
 
f ( x)  2

Να βρείτε τα όρια:
α) lim f ( x)
x 3

 ( f (  )  2)
x 3
f 2 ( )  4

β) lim

γ) lim
x 3

 4
f ( )  4 f ( )  4
2

15. Δίνεται f : R  R για την οποία ισχύει:

lim
x 2

Να βρείτε τα όρια:

f ( x)  1
 
f ( x)  1

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
α) lim f ( x)

β) lim
x 2

x 2

3 f ( x)  4
f ( x)  2 f ( x) 1
2

16.Έστω οι συναρτήσεις f,g:R

R,για τις οποίες ισχύουν:

2

lim

f(x)(x - 4)

Να βρείτε το lim

x 1

και lim

x -1

x 1

f (x )
g(x)

x 1

2

x -1
g(x)(x - 2)

.

17.Αν limf(x) = - ,να βρείτε τα όρια:
x 1

ι) lim

f(x) -3

x 1 2f(x) +1

18.Αν lim

x 0

ιι) lim
x 1

f(x)ημ2x
x + 4 -2

2f(x) -1
f 2(x) +1

ιιι) lim
x 1

f3 (x) -3f(x) +1
f 2(x) + f(x) +1

=-∞,να βρείτε το lim f(x) .
x 0

19.Αν lim f(x)ημ2 χ = 3 ,να βρείτε τα όρια:
x 0

ι) lim f(x)
x 0

1

ιι) lim  f(x)ημ 
x 0
χ

20.Αν f:(0,+∞)  R και f(x)≥

1
, x>0 ,να βρείτε το lim f(x) .
x 0
χ

21.Αν x2f(x)+1≤0 για κάθε χ≠0,να βρείτε το lim f(x) .
x 0

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Όριο συνάρτησης στο Άπειρο
1.Να υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:

2 x3  5 x 2  3x  2
x 
x2  4 x 1

β) lim

4 x5  2 x 4  3x 2  1
4 x3  2 x  1
lim
γ)
x  2 x 3  5 x 2  x  6
x 
3x  11

3x 6  2 x 4  5 x  1
x 
 x3  6 x 2  2

ε) lim

α) lim

6 x 2  5 x 2  1
x  4 x 2  3 x  2

3x3  5 x 2  2
x  x 3  7 x  1

δ) lim

2x2  x 1
ζ) lim 4
x  x  5 x 2  7 x  13

στ) lim

 x 2  3x  2
η) lim 3
x  3 x  5 x 2  7

2.Ομοίως:
 2 x2
 x3
3x 
x2 
α) lim 


 β) xlim


x  x  1
 x  2
x 1 
x3

 x3
x3 
γ) lim 


x  x  1
x 3

 x 2  3x x 2  4 x 
δ) lim 


x 
x 1 
 x 1

3.Ομοίως:
α) lim (| x3  5x 2  3x  2 |  x3 )

β) lim (| x3  2 x 2  x  1|  x3 )

x 

x 

γ) lim (| x  3 x 1|  | 2 x  7 x 13)
3

2

3

x 

x 2  5 x  13  7 x 2

δ) lim

x3  3x 2  5  x3

x 

4.Ομοίως:
α) lim

x 

3

x3  5 x 2  7 x  3  2 x

γ) lim x x 2  4 x  2  x 2  5 x
x 

β) lim

x 

16 x 2  7 x  13  6 x

ζ) lim

9 x 2  5 x  2  4 x 2  3x  1

x 

x 

ε) lim

x 

δ) lim

x 2  3x  5  4 x

4 x2  5 x 1  x

στ) lim 3x  9 x 2  x
x 

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
5.Να υπολογίσετε τα όρια:
α)

x 2  1  x 2  3x
x 1

lim

x 

γ) lim

x 

β) lim

x 

9 x2  5  4 x2  5x  1
x 1

δ) lim

3

x 

4 x 2  3x  1  2 x
x  9x2  2x  3

x3  1  x 2  x
x 2  3x

6.Να βρείτε το όριο για τις διάφορες τιμές του λεR :

lim ( 2  4) x3  (  2) x  3

x 

7.Ομοίως:

lim

 x3  (  2) x 2  3x  5

x 

x2  x 1

8. Ομοίως:

( 2  9) x3  (  3) x 2  (  1) x  2
x 
x 2  3x  5
lim

9.Να βρείτε τις τιμές των α,β εR ,ώστε να ισχύει:

(  2) x 2  (3  2 ) x  7
4
x 
(   3) x  13
lim

10.Δίνεται η συνάρτηση f ( x) 

  
για την οποία ισχύει ότι lim f ( x)  1 και
x 
 1

η γραφική της παράσταση τέμνει τον y’y άξονα στο 2.Να βρείτε σε ποιό σημείο τέμνει
τον χ’χ.

11.Να βρείτε τις τιμές των α,β εR ,ώστε να ισχύει:

lim 4 x 2  8 x  5   x    5

x 

12.Δίνεται η συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

9 x2  1  2 x  f ( x)  x  x 2  1 για κάθε χ>0.
Να βρείτε το lim f ( x) .
x 

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
13.Δίνεται η συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

f ( x) 4 x 2  3x  1  2 x( f ( x)  1)  1 για κάθε χεR.
Nα βρείτε τα όρια:
α) lim f ( x)

f 2 ( x)  3 f ( x)  2  f ( x)
2 f ( x)  1

β) lim

x 

x 

14. Δίνεται η συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

6 x3  5x2  2  f ( x)  6 x3  2 x 2  7 για κάθε χεR.
Να βρείτε τα επόμενα όρια:
f ( x)
x  x  3 x  5

α) lim f ( x)

β) lim

x 

2

15.ι)Να δείξετε ότι lim

ημχ

x + 

χν

0

ιι)Να βρείτε τα όρια:
α) lim 2χ + ημχ 
x + 

β) lim

χ2 + χημχ +1

x + 

χ2 + ημχ + 3

16. Να βρείτε τα όρια:
ι) lim

x

χημχ
2

χ +1

ιι) lim

x

χ2 +1 + χ ημ2χ

17.Να υπολογίσετε τα όρια:
α) lim

x 


x

β) lim

x 

  
x

γ) lim

x 

3  2
4x 1

1
δ) lim   
x 


1
ε) lim [      ]
x 

18. Δίνεται η συνάρτηση f : R  R για την οποία ισχύει:

  f (  )    1 για κάθε χ>0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Να βρείτε το lim

x 

f ( x)
.
x2

19.Να βρείτε τα όρια:
 1

ι) lim  e x -lnx 
x 0

ιι) lim e

x2 +1
x+1

x 

ν) lim (ex  ημχ)

νι) lim

x

x

ιιι) lim

x

ημχ
lnx

x
e

x

ημ

1
χ

ιν) lim

x

ημχ
ex

νιι) lim (lnx  ημχ)
x

20.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=ln(x-ημx).
ι)Να βρείτε το πεδίο ορισμού της.
ιι)Να βρείτε τα όρια:
α) lim f(x)
x + 

β) lim

x + 

ημχ
f(x)

γ) lim f(x)ημ
x + 

1
χ

21.Να υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
α) lim 3

x

x

 
β) lim  
x  4
 

x

7x
γ) lim x
x 4

2 x 3
δ) lim x  2
x  3

2 x  3x  8
x 5 x  7 x  4
lim

7 x 1  3x  2
x  7 x  3x 1

στ) lim

5 x  3x
x 5 x  2 x

ζ) lim

4x2  6x
x  4 x  6 x 1

η) lim

22.Να βρείτε τα όρια:
ι) lim

x + 

3χ -2α χ
3χ + α χ

,α>0

ιι) lim

x 

2χ -3λ χ+1
2χ + λ χ

λ>0

23.Δίνεται η συνάρτηση:

f ( x)  ln(2 x  4 x 2  1)
Να βρείτε:
α)το πεδίο ορισμού της f

β)το lim f ( x)
x 

γ)το lim f ( x)
x 

ε)

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
24.Δίνεται συνάρτηση

f : R  R για την οποία ισχύει ότι :
(e x  1) f ( x)  3x για κάθε χεR.

Nα βρείτε τα όρια:
α) lim f ( x)

β) lim

 x

x 

x 

f ( x)

25.Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
α)   lim (  2  2   3  4  2  4   5  3  4)
x 

β)   lim (  2  2   5  4  2  4   3  9  2  6   5)
x 

26.ι)Αν lim

f(x)

x 

ιι)Αν lim

f(x)

x 

x2

x

= 2 ,να βρείτε το lim

3x -2f(x)

x 

= 1 ,να βρείτε το lim

x 

f(x) + 5x +1

f(x) + 2x2 - x
2f(x) + x +1

.

.

27.Έστω η συνάρτηση f:(-∞,0)  R,για την οποία ισχύουν:

lim

f(x)

x

x

Να βρείτε το λεR*,ώστε lim

x

= 2 και lim (f(x) -2x) =3.
x

2f(x) + λx -1
xf(x) -2x2 +1

1.

28.Αν lim (f(x) -3x + 2) = 0 ,να υπολογίσετε τα όρια:
x

ι) lim (f(x) -3x)
x

ιι) lim f(x)
x

ιιι) lim

x

f(x)

ιν) lim

x

x

xf(x) + x2 +1
xf(x) -3x2 + 2

29. Έστω η συνάρτηση f:(0,+ ∞)  R,για την οποία ισχύει:

lim

x

xf(x) - x +1
x +1

=3

Να βρείτε τα όρια:
ι) lim f(x)
x + 

ιι) lim

x + 

2x2f(x) + x2 - x +1
xf(x) + 2x

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

30.Να βρείτε το lim f(x) ,όταν lim
x

x

f(x) + xημ

1
χ

2

χ - χ +1

=2

31.Έστω μία συνάρτηση f:R  R για την οποία ισχύει lim f(x) = + .
x

Να βρείτε τα όρια:

ι) lim

x

f3 (x) - f(x) -2 + 3
f2 (x) + f(x) + 5




1
f(x) 
ιι) lim  f(x) -ημ
+

x
1 
f(x)

ημ

f(x) 

32.ι)Αν f(x)≥x3 ,xεR,να βρείτε το lim f(x) .
x

ιι)Αν (1+χ2) f(x)≤x3 ,xεR, να βρείτε το lim f(x) .
x

33.ι)Αν f: (0,+∞)  R και f(x)>ημx+lnx, x>0, να βρείτε το lim f(x) .
x

ιι)Αν f(x)+x2-ex<0, xεR, να βρείτε το lim f(x) .
x

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Συνέχεια Συνάρτησης
1.Να μελετήσετε ως προς την συνέχεια τις παρακάτω συναρτήσεις:

 x2 1 x 1
 x 1 ,

ιι) f ( x)  

 x 2  3x  2 x  1

 x  3  1, x  2
2
x  2x  3 x 2

ι) f ( x)  

 x 2  3x  2 x 2

ιιι) f ( x)   x  2 ,
 x  2 1 x  2

ιν)

 x2  x  2  x  2  5 x  1

f ( x)  
,
x 1

2
x 1

2.Αν η συνάρτηση f:R  R είναι συνεχής στο 0 με f(0)=0,να αποδείξετε ότι και η

1  0

 f ( x)
,
συνάρτηση g ( x)  
είναι συνεχής στο 0.

0
 0

3.Να μελετήσετε ως προς τη συνέχεια τις παρακάτω συναρτήσεις:
2

  x  ln( x  1), x<0
ι) f ( x)  
2x
x0

e  x  1,

 x2

ιι) f ( x)   1

 x


x 4  x 2   2 

4.Έστω η συνάρτηση f ( x)  
x2  x
e x +λ

, |x|  1
, |x|>1

,

ι)Να βρείτε το λ,ώστε η f να είναι συνεχής στο χ0=0.
ιι)Να υπολογίσετε το lim f ( x)
x 

χ>0
, χ 0

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
5. Για τις διάφορες τιμές του α  R να μελετήσετε τη συνέχεια στο xo = 0 της
συνάρτησης

xx 3
x4  4  2
f (x) =

α

,x≠0
,x=0

6. Να βρείτε τους α β, γ  R , ώστε η f να είναι συνεχής στο xo = 1



f ( x)  





2

  2  x3 –  x   2
2

,

     x



x 1 
x 1 


x 1

,
,

7. Για ποιες τιμές των α ,β η f είναι συνεχής ;
-αx2 + βx
f (x) =

2x + β

, x ≤ -1
, -1 < x ≤ 1

lnx + α2 + 3

, x >1

8. Για ποιες τιμές των α ,β ,γ  R η f είναι συνεχής στο σημείο xo = 1;

f (x) =

ax 3

x2

( x 1)2
1

x 1

,

x 1

,

x 1

9. Nα βρεθούν τα α, β , ώστε η f να είναι συνεχής
 x  x
,x  0

x

 1
f x   ,x=0
 2
 1+ x  1
,x  0

 x
10.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=ln[(λ-1)x2+x+1]-ln(x+2), x>-1 και λ≥1.Να βρείτε το λ,
ώστε να υπάρχει το lim f ( x) και να είναι πραγματικός αριθμός.
x 

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
11. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=ln( x 2 x

x ),χ>0 και λ≤1.Να βρείτε το λ, ώστε

να υπάρχει το lim f ( x) και να είναι πραγματικός αριθμός.
x 

12. Δίνεται η συνάρτηση f :
για την οποία ισχύει xf(x)=2x+3ημχ,για κάθε
.Αν η fείναι συνεχής στο 0,να βρείτε το f(0).
x
13. Δίνεται η συνάρτηση f :

για την οποία ισχύει :

xf(x)+2=f(x)+ x 2 3 ,για κάθε x

.

Αν η fείναι συνεχής στο 1,να βρείτε τον τύπο της.

14. Δίνεται η συνάρτηση f :

για την οποία ισχύει :

χ2f(x)+x=xσυνx-f(x)ημ2χ, για κάθε x

.

Αν η fείναι συνεχής, να βρείτε τον τύπο της.

15. Δίνεται η συνάρτηση f :

για την οποία ισχύει :

2f(x)+xσυνx=x+f(x) x 2 4 ,για κάθε χ

0.

Να δείξετε ότι η f είναι συνεχής.

16. Δίνεται η συνάρτηση f :

για την οποία ισχύει :

f(x) x 2 1 =2ημ2χ+f(x),για κάθε χ

0.

Aν f(0)=4,να δείξετε ότι f συνεχής στο χ=0

17. Έστω f :  0,   

x0

ισχύει :

μία συνάρτηση που είναι συνεχής στο χ0=1, και για κάθε

( x 1)  f ( x)  x 1 . Δείξτε ότι f (1)  1 .
2

18.Έστω f :

συνεχής,με

lim
x

0

f (x )
x

a , με α

ι)Να βρείτε το f(0).
ιι)Να βρείτε το α,ώστε

lim
x

0

2

ημ χ + 2χf (x )
x

2

ημχf( x )

3

.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

19. Έστω f :

ι)την τιμή f(0)

lim

συνεχής,με

ιι)το

lim
x

f (0) .Να βρείτε:

1

x

0

2

x

0

x

f (x )

f (x )

x

ημχ

5

20. Θεωρούμε τη συνεχή f στο R με σύνολο τιμών f(A) =  ,  .
2

2
xf ( x)  5 f ( x)  6
Έστω η g ορισμένη στο R\{1} με g(x) =
.
x 1
Aν το lim g ( x) είναι πραγματικός αριθμός να βρείτε το f(1).
x1

21. Έστω οι συναρτήσεις f ,g : R  R για τις οποίες ισχύει

(f(x))2004  (g(x))2004  (xx)2004 (1) για κάθε χ ε R.
(α)Να αποδείξετε ότι

f(0)  g(0)  0

 Οι f ,g είναι συνεχείς στο R
(β) Να υπολογίσετε τα όρια

lim
x 0

f( x)
x

g( x )
x 0
x

, lim

, lim
x 0

xg( x)  f( x) 2 x
x2   2 x

f ( x)  x 2
 l  R και η f είναι συνεχής
x3  8

22. Για τη συνάρτηση f : R → R ισχύει lim
x 2

στο xo = 2. Nα βρείτε το f(2).

23. Έστω f :

ι)Να δείξετε ότι f(0)=0 και

lim
x

0

ιι)Να βρείτε τη τιμή του λ, ώστε

24. Έστω f :

x

lim

συνεχής,με

x

0

x

f (x )

lim

0

2.

2

1

x

x

f (x )

x

2

3x

2
2λf (x )
2

χημχ

συνεχής στο χ0=1,περιττή,και

lim
x

1

f (x )
x 1

2
2

3

3

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ι)Να βρείτε το f(1) ιι)Να δείξετε ότι η f είναι συνεχής στο χ1=-1
ιιι)Να βρείτε το

lim

x

1

f (x )

3

2
χ + 2χ + 1

25. Για την περιττή συνάρτηση f : R → R ισχύει : x2f(x) ≥ ημx – ημxσυν(2x) για
κάθε x R .Nα βρείτε τον τύπο της f και να εξετάσετε αν η f είναι συνεχής στο
xo = 0

26. Δίνεται μία συνάρτηση f που είναι συνεχής στο χ0=0 και για κάθε x

ισχύει

 x  x2  x  f (x)  x  x2 .
Να βρείτε το

f (0) .

27. Αν μία συνάρτηση f είναι ορισμένη στο διάστημα  0,  και για κάθε x  0
ισχύει :

f ( x)  e x1  ln x

, αποδείξτε ότι η f είναι συνεχής στο χ0=1.

28. Για τη συνάρτηση f : R → R ισχύει xf ( x)  x   2 x για κάθε x  R .
Αν η f είναι συνεχής στο xo = 0, να βρείτε το f(0).

29. Για την περιττή συνάρτηση f : R → R ισχύει : x2f(x) ≥ ημx – ημxσυν(2x) για

κάθε x R .Nα βρείτε τον τύπο της f και να εξετάσετε αν η f είναι συνεχής στο
xo = 0
30. Aν οι συναρτήσεις f ,g ικανοποιούν τη σχέση :
f 2(x) + g2(x) + 2g(x) + 10 ≤ 6f(x) + ημ2x για κάθε x  R , να αποδείξετε ότι οι f ,
g είναι συνεχείς στο x = 0.

31. Για τη συνάρτηση f : R → R ισχύει f5(x)+f(x)=x, για κάθε x R .Na δείξετε ότι
η f είναι συνεχής στο 0.

32. Για τη συνάρτηση f : R → R ισχύει xf(x)+1≤συν5χ, για κάθε x R .Αν
η f είναι συνεχής στο 0, να βρείτε το f(0).

33. ι)Δίνεται μία συνάρτηση f : R → R για την οποία ισχύουν f(2-x)=f(x),
x  R και η f είναι συνεχής στο 3.Να δείξετε ότι η f είναι συνεχής στο -1.
ιι)Αν η f : R → R είναι άρτια και συνεχής στο χ0,να δειχθεί ότι είναι και συνεχής στο

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Βασικά Θεωρήματα
1. Έστω η συν\ση f με f(x) = x3  x . Δείξτε ότι εφαρμόζεται για
την f στο [-2,3] το Θ.Bolzano και να προσδιορίσετε τα χ0.

2. Δείξτε ότι ημx=x-1 έχει μια τουλάχιστον ρίζα στο (0,3π/2)

3

3. Δείξτε ότι η εξίσωση : 3 x2  1 x3 x έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο διάστημα

1,8  .

x3
  π x  3 . Δείξτε ότι η
4. Δίνεται η συνάρτηση f με f(x) =
4
εξίσωση f(x) = 4 έχει μια τουλάχιστον ρίζα στο (-2,2).

5. Δίνεται η συνάρτηση f με f(x) =

5
3x
4

x

x

2

1

1

, -1

x<0

, 0

x

1

Δείξτε ότι η εξίσωση f(x) = 0 έχει τουλάχιστον μία ρίζα στο (-1,1).

 
 , τέτοιο ώστε να ισχύει
 2

6. Να αποδειχθεί ότι υπάρχει τουλάχιστον ένα xo   0,
ημ(συνxo) + συν(ημxo) = xo
7. Αν για τις συναρτήσεις f, g ισχύουν ότι :
α) είναι συνεχείς στο R β) f(x)

0

g(x) για κάθε x ε R γ) υπάρχουν

α, β ε R τέτοιοι ώστε f(α)=α και g(β)=β .
Να αποδείξετε ότι υπάρχει ξ ε R τέτοιο ώστε :

f(ξ) + g(ξ) = ξ

8. Οι εξισώσεις x2 + πx + κ = 0, - x2 + πx + κ = 0, με κ ≠ 0 έχουν αντίστοιχα ρίζες
1
α ,β. Να αποδείξετε ότι η εξίσωση x 2   x    0 έχει μια τουλάχιστον ρίζα στο
2
(α ,β).

9. Αν f :  0,2  

x  0,2 
0

συνεχής με

, ώστε να ισχύει :

f (0)  f (2)  f (1)

f ( x )  f ( x 1) .
0
0

, αποδείξτε ότι υπάρχει

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
10. Αν f συνεχής στο

με

x ( x , x )
0
1 2

ότι υπάρχει



2 

και

ώστε να ισχύει :

11. Έστω f συνεχής στο
κάθε x   0,

f (x ) 1
1

,


τουλάχιστον λύση στο  0,  .

, αποδείξτε

f ( x)  2 x    x
2

, έχει μία

x1992  1 x2000  1

 0 έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο
x 2
x 3

13. Να αποδειχθεί ότι η εξίσωση

  
, .
 4 4

x x
1 2

2

12. Δείξτε ότι η εξίσωση :
(2,3)

όπου

f     1 και  x  x  xf ( x)  x2 (1 x) , για
2

Αποδείξτε ότι η εξίσωση

f (x )  4
2
f (x )  e .
0

 x
x
έχει τουλάχιστον μια ρίζα στο

4x   4x  

διάστημα  

14.Έστω η συνεχής συνάρτηση f:[0,1] R.Να δείξετε ότι η εξίσωση
x
2e
3
έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο (0,1).
f (x )
2
x
x
15.Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο [α,β] και f(a) 0,να δείξετε ότι υπάρχει
τουλάχιστον ένα χοε(α,β) τέτοιο ώστε:

f (xo )
xo a

f(a) + f(β)
β-α

16. Αν f συνεχής και γνησίως φθίνουσα στο διάστημα 1,e  με f(e) = e , να
αποδείξετε ότι υπάρχει μοναδικό xo  1, e  ώστε : f(x0 ) = xolnxo +2 .

17. Aν η συνάρτηση f είναι συνεχής και γνησίως αύξουσα στο διάστημα [1,e] με 0 <
f(x) < 1 για κάθε x [1,e], να δείξετε ότι υπάρχει ακριβώς ένα ξ  (1,e) τέτοιο ώστε

f (ξ) + ξlnξ = 1.
18. Έστω f συνεχής στο [α, β] για την οποία ισχύει f([α, β]) = [α, β]. Αν η f είναι
γνήσια φθίνουσα στο [α, β] , να αποδείξετε ότι η γραφική παράσταση της f κόβει την
ευθεία y = x ακριβώς σε ένα σημείο.

19.Να δείξετε ότι η γραφική παράσταση της συνάρτησης f(x)=συνχ-χ+2
τέμνει τον χ’χ σ’ένα ακριβώς,χοε(0,2).

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
20.Να δείξετε ότι η ευθεία y=x τέμνει τη γραφική παράσταση της συνάρτησης
f(x)=συν2χ σε ένα ακριβώς σημείο του διαστήματος (0,

π
)
4

21.Δίνεται f(x)=x2+xex.Na δείξετε ότι υπάρχει μοναδικό σημείο Μ της γραφικής
παράστασηςτης f,με τετμημένη αε(1,2)τέτοιο,ώστε η ευθεί ΟΜ,να είναι κάθετη στην
ευθεία χ+4y-1=0

    1 , αποδείξτε ότι η εξίσωση
τουλάχιστον δύο πραγματικές ρίζες στο διάστημα  1,1
22. Αν

 0

και

x3 +κx2 + λ = 0 έχει

23. Έστω f : R →R συνεχής με f(x) = x3 + αx2 + β και α + β < -1 με β > 0.Να δειχτεί
ότι η εξίσωση f(x) = 0 έχει τρεις ακριβώς ρίζες στο R.
1
2
3
24.Na δείξετε ότι η εξίσωση:
,με α<β<γ,
+
+
χ- α χ-β χ- γ = 0
ι)έχει μία τουλάχιστον, ρίζα σε καθένα από τα διαστήματα (α,β) και (β,γ).
ιι)έχει δύο ακριβώς ρίζες στο (α,γ).

25.Να δείξετε ότι η συνάρτηση f(x)=(x-2)ex-(x+2) έχει:
ι)μία τουλάχιστον ρίζα στο (1,3)
ιι)δύο τουλάχιστον,ρίζες αντίθετες.

26.Δίνεται η συνάρτηση f(x) =ln

x +1
.Να δείξετε ότι η f(x)=x,
x -1

ι)έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο (

3
,2).
2

ιι)έχει δύο ,τουλάχιστον,ρίζες αντίθετες.

27. Δίνεται ότι η συνάρτηση f( x) είναι συνεχής στο R γν. αύξουσα στο
διάστημα [1,2] και γν. φθίνουσα στα [0,1] και [2 , 3]. Αν ισχύει ότι :

f(0)   2  1 , f(1)  -  2    1 , f(2)   2    2 , f(3)  -2003 με   R να
δείξετε ότι η εξίσωση f( x)  0 έχει 3 ακριβώς ρίζες στο (0 , 3).

28. Αποδείξτε ότι η εξίσωση ln x  e x  0 έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο διάστημα

(0,1) .
1
χ

29.Να δείξετε ότι η εξίσωση 2χημ =1 έχει μία τουλάχιστον θετική ρίζα.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
30.Δίνεται η συνεχής f :

για την οποία ισχύουν f(0)<1 και

δείξετε ότι υπάρχει τουλάχιστον ένα χ0<0,τέτοιο ώστε f ( x0 )  e

31. Να δείξετε ότι η εξίσωση ln( x  1) 

 x
x

x0

 .Να

 

 x0

1

0

 0 έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο (-

1,0).

32. Έστω f συνεχής στο διάστημα   [0,1] και f ()  [0,1] . Αποδείξτε ότι
υπάρχει ένα τουλάχιστον x [0,1] τέτοιο ώστε f ( x )  x
0
0
0

33. Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο διάστημα [0,1] και ισχύει :

f (0)  f (1)  0

, να δείξετε ότι η f έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο διάστημα

[0,1] .

34. Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο διάστημα [ ,  ] και ισχύει :

f ( )  f ( )  0 , να δείξετε ότι η εξίσωση f ( x)  0
στο διάστημα [ ,  ] .

, έχει μία τουλάχιστον ρίζα

35. Αν για κάθε x ε [0.1] ισχύει 0 f (x)  1 και η f συνεχής στο [0,1] , να
αποδείξετε ότι υπάρχει

x0 ε [0,1]

τέτοιο ώστε

’

f ( x0 )  x0

, ν ε Ν*.

36. Έστω f : [-α ,α] →[-α ,α] συνεχής. Να δειχτεί ότι υπάρχει τουλάχιστον ένα xo
 [-α ,α] ώστε f(xo) = xo.
37. Αν για τις f , g ισχύουν :
α) είναι συνεχείς στο [α ,β]
β) α  g(x)  β για κάθε x ε [α, β]
γ) α  f(x)  β για κάθε x ε [α, β].
Να αποδείξετε ότι υπάρχει ξ ε [α ,β] τέτοιο ώστε f(g(ξ)) = ξ .

38. Έστω f, g συναρτήσεις συνεχείς στο [α, β] για τις οποίες ισχύει ότι: f([α, β]) =
[α, β] και g([α, β]) = [α, β]. Να αποδείξετε ότι υπάρχει ξε[α, β] τέτοιο ώστε :
(fog)(ξ) + (gof)(ξ) = 2ξ

39. Έστω f , g συνεχείς στο διάστημα   [0,1] και f ()  g ()  [0,1] .
Αποδείξτε ότι υπάρχει ένα τουλάχιστον

x [0,1]
0

τέτοιο ώστε

( fog )( x )  x .
0
0

40. Η συνάρτηση f είναι συνεχής και γνησίως αύξουσα στο [0,1] με

f (1)  1Αποδείξτε ότι υπάρχει x [0,1]
0

τέτοιο ώστε

x
x
f (x )  x e 0  e 0 .
0
0

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
41. Έστω f συνεχής στο  0,1 και 0  f ( x)  2 για κάθε x   0,1 . Αποδείξτε ότι
η εξίσωση

f 2 ( x)  2 f ( x)  3x  0

, έχει μια τουλάχιστον λύση

x
0

με

x0   0,1 .

42. Αν f συνεχής στο  ,   και 1  2  f ( x)  1  2  f ( )  0 , δείξτε ότι η

εξίσωση

f ( x)  0

έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο διάστημα  ,   .

43. H συνάρτηση f είναι συνεχής στο Δ = [0,1] και ισχύει -1 < f(x) ≤ 0 για κάθε
x  Δ.
Να αποδείξετε ότι υπάρχει τουλάχιστον ένα xo  [0,1), τέτοιο ώστε
f 2(xo) + f(xo) + xo = 0.

44. H συνάρτηση f : [0,1]→ R είναι συνεχής και ισχύει :
f2(0) +f2(1) +1=2f(0). Nα δείξετε ότι υπάρχει xo (0,1), τέτοιο ώστε

f(xo) = xo 2004.
45. Η f είναι συνεχής στο [1,2] με f(2)  6. Aν f(1) +f(2) = 8, να αποδείξετε ότι
υπάρχει ένα τουλάχιστον xo(1,2) τέτοιο ώστε να είναι
f(xo) = xo2 + xo.
46.Έστω οι συναρτήσεις f , g είναι συνεχείς στο R ,η εξίσωση

f( x)  0 έχει δύο ρίζες 1 , 2 ετερόσημες και f(x)  g(x)  x όπου   R
.Να δείξετε ότι η εξίσωση g( x)  0 έχει μια τουλάχιστο ρίζα στο διάστημα

(1 , 2 ) .
47. Έστω f:    συνεχής συνάρτηση με f(1) + f(2) + f(3) = 0. Να αποδειχθεί
ότι η εξίσωση f(χ) = 0 έχει μια τουλάχιστον ρίζα.

48. Έστω f συνεχής στο  και τέτοια ώστε f (1)  0 , f (2)  0 και

f (3)  0 . Να αποδείξετε ότι η f

δεν είναι ¨1-1¨.

49. Έστω f:    μια συνεχής και γνησίως φθίνουσα συνάρτηση.Να δείξετε ότι
υπάρχει μοναδικό χοε(α,3α),α>0,τέτοιο ώστε :
f(a)+f(3a)=2f(χο)

50.Έστω f:[a,2a] →R, a>0 μια συνεχής συνάρτηση για την οποία ισχύουν
f(a)

0 και βf(a)+eβf(2a)=f(2a), β

0.

Να δείξετε ότι η εξίσωση f(x)=0 έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο (α,2α).

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
51. Έστω f:[θ,3θ] →R, θ>0 μια συνεχής συνάρτηση για την οποία ισχύουν
f(θ)

0 και βf(θ)=f(θ)-f(3θ)lnβ, β>0 και β 1.

Να δείξετε ότι η εξίσωση f(x)=0 έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο (θ,3θ).

52.Έστω f:    ,μια συνεχής και 1-1 συνάρτηση με f(0)=1.
ι)Αν f(x)≥1,για κάθε χεR,να δείξετε ότι η εξίσωση
τουλάχιστον ρίζα στο (1,2),για κάθε α,β

f(a) - 1
x -1

+

f(β) - 1
χ-2

5 έχει μία

0.

ιι)Αν g(x)=ex+x-2,να δείξετε ότι η εξίσωση f(g(x))=1 ,έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο
(0,1).

53. Έστω f:    μια συνεχής και γνησίως αύξουσα συνάρτηση,για την οποία
ισχύει f(a)+f(2a)=3a, a>0. Nα δείξετε ότι η εξίσωση
f(χ) - α

f(χ) - 2α

x - 2α

χ-α

έχει μία τουλάχιστον,ρίζα στο (α,2α).

54. Έστω f:    μια συνεχής συνάρτηση για την οποία ισχύει
f3(x)+ f2(x)+ f(x)=xex-συνχ για κάθε χεR.Na δείξετε ότι η εξίσωση f(x)=0 ,έχει μία
τουλάχιστον λύση στο (0,1).

55. Έστω f:    μια συνεχής συνάρτηση με f(1)>2 f(e)<2. Na δείξετε ότι η
εξίσωση f(ex)=ex ,έχει μία τουλάχιστον λύση στο (0,1).

56.Έστω f:    μια συνεχής συνάρτηση για την οποία ισχύει f(a)>β και
f(β)<α.Να δείξετε ότι υπάρχει χοε(α,β),ώστε f(xo)= xo

57. Έστω f:    μια συνεχής συνάρτηση για την οποία ισχύει
xf(x)+2=f(x)+ 3 2 1 ,για κάθε xεR.Na δείξετε ότι υπάρχει χοε(0,1),ώστε
4f(xo)=7x0.

58. Έστω f:    μια συνάρτηση f(x) 0,για κάθε χεR.
ι)Αν η f είναι συνεχής και f(1)=-2,να βρείτε τα όρια:

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

α) lim
x

1f

f (x )
2

(x )

2

β) lim[(f (2)
x

2f (x )

1

1) x

3

5x

1]

ιι)Αν f(1)+2f(2)+3f(3)=0,δείξετε ότι η f δεν είναι συνεχής.

59.΄Εστω η συνεχής συνάρτηση f:    με f(2)=1 και 1,4 διαδοχικές ρίζες της
f(x)=0.Na βρείτε το

lim (f (3)x 3

2x

x

3)

60. Έστω f:    μια συνεχής συνάρτηση για την οποία ισχύει f(x) 0,για κάθε
χεR.Να δείξετε ότι η εξίσωση

x
x

2

e
1

x

f (x )

έχει μία τουλάχιστον λύση στο (-1,1).

61. Έστω f:    μια συνεχής συνάρτηση για την οποία ισχύει f(x) χ+1,για
κάθε χεR και f(0)=2.Να δείξετε ότι:
ι)f(x)>x για κάθε χεR
ιι)η εξίσωση ln(f(x)-x)=συνχ,έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο (0,

π
2

)

62. Έστω f:    μια συνεχής συνάρτηση με μοναδική ρίζα το 1 και f(0)=1 και
f(2)=-3.
ι)Για ποιές τιμές του χ ορίζεται η συνάρτηση g(x)=lnf(x) ;
ιι)Να δείξετε ότι η εξίσωση lnf(x)=x-1 ,έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο (0,1).

63. Αν f συνεχής στο (2, ) και 1 f ( x)  x 1 2 , αποδείξτε ότι f έχει
σταθερό πρόσημο στο

(2, ) .

x 1

64. Αν η f είναι συνεχής στο R με f(2003) = -2004 και f(x) ≠ 0 , για κάθε x  R.
 f (a)  2005x 5  6 x 4  3x  4   .
Nα δείξετε ότι lim
x 
f (a) x 3  x 2  9
65. Για την f που είναι συνεχής στο R γνωρίζουμε ότι έχει τρείς ακριβώς ρίζες -

1,2,5 και επίσης f(-2) = 4 , f(0) = 3 και f(4) = -1, f(6) = 3.Nα βρεθεί το πρόσημο
της f.
188. Έστω f συνεχής και γνησίως αύξουσα συνάρτηση f :R R για την οποία ισχύει
f(x)  4 για κάθε x  IR, και f(0) > 4. Nα αποδείξετε ότι f(x) >4 για κάθε x  IR, και
ότι η εξίσωση ex + f(x) = exf(x) έχει ακριβώς μια λύση στο R.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
66.Έστω f μια συνεχής συνάρτηση στο διάστημα [-2,2] για την οποία ισχύει
x2+f2(x)=4, για κάθε χε[-2,2].
ι)Να βρείτε τις ρίζες της f(x)=0.
ιι)Να δείξετε ότι η f διατηρεί το πρόσημό της στο διάστημα(-2,2).
ιιι)Ποιός μπορεί να είναι ο τύπος της f;
ιν)Αν f(1)=- 3 ,να βρείτε την f.

67.Na βρείτε τη συνεχή συνάρτηση f όταν ισχύουν:
ι)f2(x)=1+x2 για κάθε x  R και f(0)=1
ιι)χ2+9f2(x)=9,για κάθε χε[-3,3] και f(0)=-1.

68. Na βρείτε τη συνεχή συνάρτηση f όταν ισχύουν:
ι)f2(x)=2xf(x)+1 για κάθε x  R και f(0)=1.
ιι) f(x)(f(x)-2x)=e2x-x2 για κάθε χεR και f(0)=-1.
ιιι)x2-ln2(1+ex)=2xf(x)-f2(x) για κάθε χεR και f(0)=-ln2.
ιν)f2(x)=3f(x)-2 ,xεR.

69.Να βρείτε τον τύπο της συνεχούς συνάρτησης f για την οποία ισχύει:
ι) f2(x)=χ2-4χ+4,χεR.
ιι) f2(x)+2ex=e2x+1 , χεR.

70. Για μια συνεχή συνάρτηση f:R →R ισχύει

f2(x) +2(ex +x) =ex(ex +2x)+x2 + 1 για κάθε xR .
α) Να αποδείξετε ότι η f διατηρεί πρόσημο στα διαστήματα (-∞, 0) και
(0,+ ∞).
β) Να βρείτε όλες τις συναρτήσεις f που ικανοποιούν την παραπάνω ισότητα

71.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=x4+3x+1.Na δείξετε ότι η εξίσωση f(x)=10 έχει μία
τουλάχιστον ρίζα στο (1,2).

72.Έστω η συνεχής συνάρτηση f:[1,3]

R με

lim f (x )
x

1

2 και f(1)f(3)=10.

Να δείξετε ότι η εξίσωση f(x)=4 έχει μία τουλάχιστον λύση στο (1,3).

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
73. Έστω f:    μια συνεχής συνάρτηση με f(2)+f(3)<5<f(1)+f(4).Na δείξετε
ότι υπάρχουν ξ,ηεR,ώστε ξ+η=5 και f(ξ)+f(η)=5.

74.Έστω η συνεχής και γνησίως φθίνουσα συνάρτηση f:[-1,3]

R.Na δείξετε ότι

υπάρχει μοναδικό χ0ε(-1,3) τέτοιο ώστε:
6f(x0)=2f(-1)+f(0)+3f(3).

75.Έστω f συνεχής και γνησίως αύξουσα στο [α,β].Να αποδείξετε ότι υπάρχει
f(a) + f(β) + f

μοναδικό ξε(α,β) τέτοιο ώστε f(ξ) =

a +β
2

3

76. Αν f συνεχής στο[α,β] και f ( )  f ( ) , αποδείξτε ότι υπάρχει ένα
τουλάχιστον x0   α,β  : f(x0 ) =

f(α) + f(β)
.
2

77. Έστω f :[α ,β] R μια συνεχής συνάρτηση. Αν α ,β είναι οι ρίζες της εξίσωσης
3x2 – 4000x +2001 = 0, να αποδείξετε ότι υπάρχει ένα τουλάχιστον ξ[α ,β]
τέτοιο ώστε να ισχύει :
 2a +β  α +β  α +β 
 α + 2β 
α f
f
+
 +β f 
 = 2000f(ξ) .
 3  2  2 
 3 

78. Έστω f συνεχής στο [α ,β]. Αν x1, x2 , x3 [α ,β] και κ ,λ ,μ θετικοί ακέραιοι με
κ + λ + μ = 2004, να αποδείξετε ότι υπάρχει ένα τουλάχιστον ξ[α ,β] τέτοιο ώστε
να ισχύει κf(x1) + λf(x2) + μf(x3) = 2004f(ξ).
79. Έστω f : [0,1] R συνεχής και γνησίως φθίνουσα , να αποδείξετε ότι υπάρχει
1 1 1 1 1 1
μοναδικό xo(0,1) τέτοιο ώστε f (xo) = f   + f   + f   .
2 2 3 3 6 6

80. Έστω η συνεχής f: R  R η οποία είναι και γνησίως αύξουσα. Να αποδείξετε
ότι υπάρχει ακριβώς ένα xoR ώστε f(x ) =
0
ακέραιος.

f(1) + 2f(2) + ... + νf(ν)
1 + 2 + ... + ν

, ν >1 γνωστός

81.Δίνεται η συνεχής συνάρτηση f:    με f(3)=2.Aν για κάθε χεR ισχύει
f(x)f(f(x))=1,να βρείτε τα f(2) και f(1).

82. Δίνεται η συνεχής συνάρτηση f:[0,2] R.Na δείξετε ότι υπάρχει ένας
τουλάχιστον,χ0ε[0,2] τέτοιος ώστε: f(x ) =
0

f(0) +5f(1) + 4f(2)
10

83. Δίνεται η συνεχής στο διάστημα [α ,β] συνάρτηση g με g(x) = lnf(x) όπου f(x) >
0 , για κάθε x  [α ,β].Να δειχθεί ότι υπάρχει xo  [α, β] τέτοιο ώστε

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

g(xo) =

ln  f2 (a)f3 (β) 
5

.

84.Να βρείτε το σύνολο τιμών των συναρτηήσεων:
ι)f(x)=lnx+2ex, xε(0,1] ιι)f(x)=συνχ+
ιν)f(x)=e-x-lnx

1
χε(0,π)
x

ιιι)f(x)=x3+ x

v)f(x)=x+2ημx

85. Nα προσδιορίσετε το σύνολο τιμών των συναρτήσεων
(α) f(x) = -χ2+6χ , x ε [3, 4]
x2 + 4
x

(β) f(x) =

, x ε [2, 3]

86. Δίνεται f με f(x) = lnx + ex-1 .
α) Να βρεθεί το σύνολο τιμών της f.
β) Να δειχθεί ότι η εξίσωση lnx + ex = 1 έχει μια ακριβώς μια ρίζα χ>0
γ)Να δειχθεί ότι η εξίσωση f(x)=2013 έχει ακριβώς μία θετική ρίζα.

87. Δίνεται f με f(x) = lnx(ex-1)-χ
α) Να βρεθεί το σύνολο τιμών της f.
β) Να δειχθεί ότι η εξίσωση:
ι)f(x)+2013=0,έχει μοναδική λύση.
2

ιι) f(x)+ e a -1=0,έχει μοναδική λύση,για κάθε α

0

88. Δίνεται f(x) = lnx(χ+1)-lnχ.
α) Να βρεθεί το σύνολο τιμών της f.
β) Να δειχθεί ότι η εξίσωση ln(x+1)+ημα=lnx+a έχει μία,ακριβώς,λύση στο διάστημα
(0,  ),για κάθε α>0.

89.Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής και γνησίως αύξουσα στο (0,  ) με lim f ( x)
x 0

=γεR και lim f ( x) =δεR,να αποδείξετε ότι υπάρχει ένας μόνο θετικός αριθμός
x 0

x 1
χ0 ,τέτοιος ώστε να ισχύει f(x0)+ e 0 =1.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

x  e x , x  0 
90. Δίνεται η συνάρτηση f(x) =   x

 ln( x  1), x>0
e

α)Να δείξετε ότι η f είναι συνεχής.
β)Να βρείτε το σύνολο τιμών της f.
γ)Να δείξετε ότι η εξίσωση

f(a)-1 f(β)-1
+
=0
x -1
x -2

,έχει τουλάχιστον μία ρίζα στο

(1,2),για κάθε α,β εR*.
δ)Να βρείτε το πλήθος των ριζών της εξίσωσης f(x)=a,για τις διάφορες τιμές του
αεR.

1
91.Έστω f: (0,  ) R μια συνάρτηση f(x)=x2+1- .
x
α) Να βρείτε το σύνολο τιμών της f.
β)Να δείξετε ότι υπάρχει η αντίστροφη συνάρτηση f-1 και ότι είναι γνησίως αύξουσα.
γ)Να βρείτε τα
είναι συνεχής.

lim
x 

f 1 ( x)  x
f 1 ( x)  x
και lim 1
,αν θεωρήσουμε γνωστό ότι η f-1
1
x  f ( x)  x
f ( x)  x

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Παράγωγοι
Μέρος Α’

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Η έννοια της Παραγώγου
1.Να εξετάσετε αν οι παρακάτω συναρτήσεις είναι παραγωγίσιμες στο
χ0,όταν:
ι)f(x)=x3+1 και χ0=1
ιιι)f(x)= x-2

3x

ιι)f(x)=

και χ0=-1

x+1

1 και χ0=2.

2.Αν για μία συνάρτηση f ισχύει f(2+h)=1+2h+3h3 ,για κάθε hεR,δείξετε ότι:
ι)f(2)=1

ιι)f’(2)=2

3.Να βρείτε (αν υπάρχει) την παράγωγο της συνάρτησης f στο σημείο
χ0,όταν:
ι)f (x )

ιι) f (x )

3

x ημ

1
,
χ

0,

2x

2

χ

0

χ=0

3x
2

2 3x

και χ0=0

3,

x

1

2,

x>1

και χ0=1

ιιι)f(x)=|x-2|+2x-1 και χ0=1
4. Να εξετάσετε αν η f είναι παραγωγίσιμη στο 1 :

1

x3

f x

0

x

, x

1

, x=1

5. Να εξετάσετε αν η f είναι παραγωγίσιμη στο 0 :

1

x
f x

x
1

x
1

e x
0

, x

0

, x=0

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
6.Αν η συνάρτηση g είναι παραγωγίσιμη στο χ0=α,να δείξετε ότι η συνάρτηση
f(x)=|x-a|g(x) είναι παραγωγίσιμη στο χ0=α,αν και μόνο αν g(a)=0
7.Na βρείτε την παράγωγο της f στο x0,όταν:
ι)χ≤f(x)-1≤x2+x για κάθε χεR και χ0=0
ιι)|xf(x)-ημ2χ|≤χ4

για κάθε χεR και χ0=0,f(0)=0

ιιι)2χ-χ2≤f(x)≤x2-2x+2 για κάθε χεR και χ0=1.
8.Aν |f(x)-ημχ|≤ x

2

4

2 , για κάθε χεR,να αποδείξετε ότι η f είναι

παραγωγίσιμη στο 0 και f’(0)=1.
9.Aν οι f,g είναι παραγωγίσιμες στο 0 και ισχύει f(0)=g(0) και
f(x)≤g(x)+ημχ, για κάθε χεR,να αποδείξετε ότι:
f’(0)=g’(0)+1
10. Έστω f, g , h συναρτήσεις ορισμένες στο R για τις οποίες ισχύει
α. f(x)  h(x)  g(x)
β. f’(0) = g’(0)

και

xεR
f(0) = h(0) = g(0)

Να αποδείξετε ότι η h είναι παραγωγίσιμη στο 0
11. Έστω η συνάρτηση f ορισμένη στο R για την οποία ισχύει : f(x)-2 x2
για κάθε x ε R.Nα εξετάσετε αν η f είναι παραγωγίσιμη στο 0 .
12.Δίνεται η συνάρτηση f (x )

3x
5x

2

a 2x ,
a

4,

x<1
x

1

Να βρείτε τις τιμές του α,για τις οποίες:
ι)η f είναι συνεχής στο 1
13.Αν η συνάρτηση f (x )
βρείτε τα a,β.

ιι)η f είναι παραγωγίσιμη στο 1.

x 3,

x

ax + β,

1
χ>1

είναι παραγωγίσιμη στο χ0=1,να

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ln x  x  

, x 1

2
 x  x  2

, x 1

14. Έστω f x   

Nα προσδιοριστούν τα α ,β ε R ώστε η συνάρτηση f να είναι
παραγωγίσιμη στο 1.
15. Δίνεται η συνάρτηση f(x) =

2

α x + 3 + β, x
2

3x + x + 1 ,

1

x <1

.Αν είναι

παραγωγίσιμη στο χ0=1 , να βρεθούν οι α , β  R
χ2 +αχ+β
,x <1
να βρείτε τα α,β,γ ώστε η f να είναι
χ-1

16.Αν f(x) =

2

βx + γ ,

x

1

παραγωγίσιμη στο 1.
17.Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο 0,να αποδείξετε ότι η g(x)=f(x)ημχ
είναι παραγωγίσιμη στο 0.
18. Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο 1,να αποδείξετε ότι η
g(x)=

3

3

2

f (x ) είναι παραγωγίσιμη στο 1.

f (x ) 2
1
x 1

19. Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο 1 και lim
x

3 ,να

αποδείξετε ότι:
ι)f(1)=2

ιι)f’(1)=3

f(x) + 2ημχ
= 5,
0
χ

20. Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο 0 και lim
x

να αποδείξετε ότι f’(0)=3

f(2 - x)
= 3 , να
1
χ -1

21.Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο 1 και lim
x

αποδείξετε ότι η f είναι παραγωγίσιμη στο 1.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
f ( x)

22. H συνάρτηση f είναι ορισμένη στο R και ισχύει: lim

 2 .Αν η f
x2  3  2
είναι συνεχής στο σημείο xo = 1, να δείξετε ότι στο σημείο αυτό είναι και
παραγωγίσιμη.
23. Έστω συνάρτηση f συνεχής στο xo = 1 για την οποία ισχύει x2 f 3(x)
+2f(x) = x2-1, για κάθε x  R .Nα δείξετε ότι η f είναι παραγωγίσιμη στο
xo = 1.
x 1

24. Έστω f συνάρτηση παραγωγίσιμη στο xo = 0 η οποία για κάθε x R
ικανοποιεί τη σχέση f 3(x) –xf 2(x) – x2f(-x) = x2 ημx . Να αποδείξετε ότι
f΄(0) = 1
25. Για τη συνάρτηση f / R ισχύει ότι f(2)=f΄(2)=3.Να υπολογίσετε

lim
x 2

το όριο

f 2(x)  9
x 2  3x  2

26. Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο χ0 = 0 και για κάθε
3

xf 2 (x )

χεR ισχύει f (x )

f (0)

x

1

4

x

2

ιι) lim
x

28. Έστω f:
ι) lim
x

0

(1) να δείξετε ότι

μια συνάρτηση με f(1)=f’(1)=2.Na βρείτε τα όρια:

f 2 (x )

x2

x2

1.

27.Έστω f:
ι) lim

x 2f (x )

ημ2χ
f(x)

1

f (x )

2x

2

x2 x

ιιι) lim
x

1

xf (x )
x

3

2
2

μια συνάρτηση με f(0)=0 και f’(0)=1. Na βρείτε τα όρια:
ιι) lim
x

29. Έστω f:

χ(1 - συνχ)

0

f(x)ημχ

μια συνάρτηση παραγωγίσιμη στο χ0=α,α>0,να

αποδείξετε ‘οτι:
ι) lim
x

χf(x) - αf(a)
x-a

=f(a)+af’(a)

ιι) lim
x

af(x) - xf(a)
2

x - ax

f '(a )

f (a )
a

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
30. Έστω f:

μια συνάρτηση για την οποία ισχύει:

lim
x

f(2x) - f(x)

0

x

Αν η f είναι παραγωγίσιμη στο 0,να δείξετε ότι f’(0)=λ.
31. H συνάρτηση f: R →R είναι συνεχής στο xo = 1 και γι ΄ αυτήν ισχύει
x2f 3(x) + 2f(x) = x3 -1 για κάθε xR . Να δείξετε ότι η f είναι παραγωγίσιμη
στο xo = 1.
32. Οι συναρτήσεις f , g ορίζονται στο R και ισχύουν : f(0) = 3 και f ΄(0) =
2. Να βρείτε την g΄(0) όταν :
α) g(x) = 2x2f(x) – x και
x
, f ( x)  0
β) g(x) = f(x) f ( x)
33. Δίνεται η συνάρτηση f : R→R άρτια και παραγωγίσιμη στο R .
α) Αν f(0) = 1 να βρείτε την f’(0).
β) Θεωρούμε τη g(x) = (x2 + x+1)f(x) + 2συνx . Nα υπολογίσετε την
g΄(0).
34. Η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο [0,1] και ισχύει ότι f(0) = f(1). Να
εξετάσετε αν η
 1
f(2x) , x  0, 
 2
g(x) =

1 
f (2x-1) , x   ,1 ,
2 
είναι συνεχής και μετά αν είναι παραγωγίσιμη στο [0,1].
35.Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο 1 με f(1)=2,να δείξετε ότι η
συνάρτηση g(x)=
36.Έστω f:[a,β]

f (x ), x 1
f '(1)(x 1), x>1

είναι παραγωγίσιμη στο 1.

R μια συνεχής συνάρτηση με f’(β)<0<f’(a).

Να δείξετε ότι η f παρουσιάζει μέγιστο στο (α,β).
37. Έστω f:[a,β]

R μια συνεχής συνάρτηση με f’(α)<0<f’(β).

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Να δείξετε ότι η f παρουσιάζει ελάχιστο στο (α,β).
38. Έστω f παραγωγίσιμη στο x  R .Να δείξετε ότι :

f(x + ah) - f(x)
= af (x) με α  R *
0
h

α) lim
h

f2 (x + 4h) - f2 (x - h)
= 10f(x)f (x)
0
h

β) lim
h

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Παράγωγος Συνάρτηση
Κανόνες Παραγώγισης
1. Να βρεθεί η παράγωγος της συνάρτησης f με :
ι)f(x)=x3-3x2+x+1

ιι)f(x)=

3

x

3

-

2

x

x

ιιι)f(x)= χ - 2ημχ + e - ln2

- ax + β

2

ιν)f(x)=συνχ+3lnx-εφχ ν)f(t)=2t-x2+σφt

νι)f(θ)=ημθ-3συνθ+εφω

2. Να βρεθεί η παράγωγος της συνάρτησης f με :
ι) f(x)=x2ημχ+συνx ιι)f(x)=(x2+1)ex
2

ιιι)f(x)=(3x-1)(1+lnx)

x

ιν)f(x)=x ημχlnx

ν)f(x)=e lnxσυνχ

3. Να βρεθεί η παράγωγος της συνάρτησης f με :
ι. f(x) = x2-5x+4

ιv. f(x) = x2συνx

ιι. f(x) = lnx - ημx

v. f(x) = ex/lnx

ιιι. f(x) = xlnx

vι. f(x) = xημxex

4. Να βρεθεί η παράγωγος της συνάρτησης f με :
ι) f(x) =

ν) f(x) =

lnx

ιι) f(x) =

x

1
x2

x

συνx

ιιι) f(x) =

ex

νι) f(x) =

2
1

ln x

x -1
3x

2

νιι) f(x) =

ιν) f(x) =

xlnx

x2

1

1
x 2 ln x

5. Να βρεθεί η παράγωγος της συνάρτησης f με :
ι)f(x)=(5x2+1)3 ιι)f(x)= (3x2+)-2 ιιι) f(x)= 5x + 1

2
3

ιν)f(x)=ημ3χ-3ln2x

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

3

ν)f(x)= x

2

νι)f(x)=

1

3

συν χ
2

ln x

6. Να βρεθεί η παράγωγος της συνάρτησης f με :
ι)f(x)= x

ιν)f(x)=

2

3 ιι)f(x)= x e

2x

x

ιιι) f(x)=

x
1 + lnx

2 + ημχ
x
e

7.Na βρείτε την παράγωγο των συναρτήσεων:
ιι) f(x)=|x2-4| , x

ι)f(x)=|x-1| , x 1

2

8. ι. f(x) = ημ(συνx) + συν(ημx)
2

2

ιι. f x = x + ημ x
3

ιιι. f x = 1 + e
9.

-x

ι. f(x)=σφx - εφ2(x/2)
ιι. f(x)=ln(ln(lnx))
ιιι. f(x)= ημ

x + ημx

10. Nα βρεθούν οι παράγωγοι των συναρτήσεων f με :
ι. f x

ex

ee

x

ιι. f(x) = συν4x+ln3x
ιιι. f(x) = 3σφx - σφ3x
ιv. f(x) = xx

ee

ex

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
xx

v. f x = x

vi. f(x) = (ημx)x , x ε (0 ,π/2)

ιv.

f x = εφx2

3 x

, x ε (0 ,π/2)

v. f(x) = (x+1/x)x

11. Να βρεθεί η παράγωγος της συνάρτησης :
2
x
,x 1
f x =
2
x - x +1,x > 1

12. Να βρείτε όπου ορίζεται την παράγωγο της συνάρτησης
f(x) =

2

 x – 3ημx , x
2

x - 3x

13.Έστω η παραγωγίσιμη συνάρτηση f:R

0

,x>0

R.Να βρείτε την παράγωγο της

συνάρτησης g ,όταν:
ι)g(x)=f(x2+1)

ιι)g(x)=f(-x)+f

1
χ

ιιι)g(x)=ημf2(x) ιν)g(x)=ln(1+f2(x))

ν)g(x)=f(x)ef(x) νι)g(x)=f2(e-x)
14. Έστω η παραγωγίσιμη συνάρτηση f:R

R f(1)=2f’(1)=2.

ι) Αν g(x)=2xf(x), xεR,να βρείτε την g’(1)
ιι)Αν g(x)=

f(x)
ln(x + 1)

15.Να βρείτε την δεύτερη παράγωγο στο χ0,όταν:
ι)f(x)=x2+lnx+e-x και χ0=1
ιι) f(x)=xlnx+e-x και χ0=1
16. Nα βρεθεί η δεύτερη παράγωγος της συνάρτησης :

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
f(x) = xx+ x+1
17. Έστω η συνάρτηση f(x) =

ημ2χ,

0

2χσυνχ, χ>0

.Να δείξετε ότι η f είναι 2

φορές παραγωγίσιμη.
18.Αν f(x)=x2lnx,να δείξετε ότι f’(x)-xf’’(x)+2x=0.
19. Αν f(x)=e-λx,να βρείτε τις τιμές του λ,ώστε 2f’’(x)+f’(x)-3f(x)=0.
20.Na βρείτε πολυώνυμο f(x):
ι)δευτέρου βαθμού,τέτοιο ώστε f(0)=1,f’(-1)=2 και f’’(-1)=3.
ιι) τρίτου βαθμού,τέτοιο ώστε f(0)=-2,f(1)=-4,f’’(-1)=-10 και f(3)(-2015)=12.
21. Έστω f:R

f(x0 + 2h) - f(x0 )

ι) lim
h

h

0

ιι) lim
h

R μια συνάρτηση παραγωγίσιμη στο χ0.Να δείξετε ότι:

f(x0 + 2h) - 2f(x0 ) + f(x0 + h)
h

0

22. . Έστω f:R
ι) lim
h

h

ιιι) lim
0

= 3f'(x0 )

R μια συνάρτηση παραγωγίσιμη .Να δείξετε ότι:

f(x) - f(x - h)

0

h

= 2f'(x0 )

= f'(x)

f(xh) - 2f(x) + f
h -1

x
h

ιι) lim
h

= 0,

f(x + h) - f(x - h)
2h

0

x

= f'(x)

0

23. Έστω f συνάρτηση δύο φορές παραγωγίσιμη για την οποία ισχύει:
f(x)-2f(x)+4f(x)=0, xR. Να δείξετε ότι η f είναι τρείς φορές
παραγωγίσιμη και ότι για κάθε xR ισχύει η σχέση: f(x)+8f(x)=0.
24. Αν η f είναι παραγωγίσιμη στο R να αποδείξετε ότι :
α. Αν η f είναι περιττή τότε η f είναι άρτια συνάρτηση

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
β. Αν η f είναι άρτια τότε η f είναι περιττή
25.Δίνονται οι συναρτήσεις f,g οι οποίες έχουν κοινό πεδίο ορισμου το
Δ,είναι παραγωγίσιμες σε αυτό και ισχύει g(x) 0,για κάθε χεΔ.Θεωρούμε τη
συνάρτηση h(x) =

f(x)
g(x)

.Αν h’(x0)=0,να δείξετε ότι h(x ) =
0

f'(x0 )
όπου
g'(x0 )

g’(x0) 0.
26. Δίνονται οι συναρτήσεις f,g παραγωγίσιμες στο R με f(x0) 0 και
g(x0) 0 για κάθε χεR.Αν για τη συνάρτηση h(x) = e

f(x)
g(x)

είναι h’(x0)=0,να

δείξετε ότι f’(x0)=0.
27. Δίνονται οι παραγωγίσιμες συναρτήσεις f,g:R

R για τις οποίεςισχύει

f(x)g(x)=ef(x)+g(x),για κάθε χεR.Na δείξετε ότι:

f'(x)
f(x)

+

g'(x)
g(x)

= f'(x) + g'(x)

28.Δίνεται η συνάρτηση f ορισμένη και δύο φορές παραγωγίσιμη στο
διάστημα Δ με τιμές στο(0,+

).Αν για τη συνάρτηση g(x)=lnf(x),xεΔ ισχύει

ότι g’’(x)<0,για κάθε χεΔ,να δείξετε ότι (f’(x))2>f(x)f’’(x).
29.Να βρείτε τις ρίζες και το πρόσημο της παραγώγου των συναρτήσεων:
ι)f(x)=(x-1)lnx
ιν)φ(χ)= e

x2

ιι)g(x)=ex-x+ln(x2+1) ιιι)h(x)=(x-2)lnx+x-3

-x2

30.Να δείξετε ότι η παράγωγος της f(x)=2lnx-ex έχει μία ακριβώς ρίζα στο
(

1
2

,1).

31.Έστω f:R

R μία συνάρτηση η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη.Αν

ισχύουν f’’(0)=1 και lim
x

32. Έστω f:R

0

f (x )
x2

x

3 ,να βρείτε το lim
x

0

f '(x )
x

1

.

R μία παραγωγίσιμη συνάρτηση για την οποία ισχύει:

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
f(x)-e-f(x)=x-1, xεR.
ι)Να εκφράσετε την f’ ως συνάρτηση της f.
ιι)Να δείξετε ότι η f είναι δύο φορές παραγωγίσιμη.
ιιι)Αν f(x)<0,για κάθε χεR,να δείξετε ότι f’(x)<
33. Δίνονται οι συναρτήσεις f,g: R

f'(x) =

f(x)
f(x) - x

1
2

R για τις οποίες ισχύουν

,χεR και g(x)=f2(x)-2xf(x) , χεR.Να δείξετε ότι g’(x)=0 για

κάθε χεR.
34. Έστω f:R

R μία παραγωγίσιμη συνάρτηση για την οποία ισχύoυν:

f(x)f’(-x)=-1 για κάθε χεR και f’(0)=-1.
ι)Να δείξετε ότι η f’ είναι συνεχής.
ιι)Να δείξετε ότι f’(x)<0.
ιιι)Αν g(x)=f(x)f(-x), χεR,να δείξετε ότι g’(x)=0 για κάθε χεR.
35. Έστω f: (0,+
ισχύoυν: f(x) f'

1
x

)

R μία παραγωγίσιμη συνάρτηση για την οποία

=x,για κάθε χ>0 και f’(1)=1.

ι) Να δείξετε ότι η f’ είναι συνεχής.
ιι) Να δείξετε ότι f’(x)>0.
ιιι) Αν g(x)=f(x) f

1
x

, χ>0,να δείξετε ότι g’(x)=0 για κάθε χ>0.

36.Έστω η συνάρτηση f(x)=ex+x3+1.
ι)Να δείξετε ότι υπάρχει η συνάρτηση f-1 και να βρείτε το πεδίο ορισμού της.
ιι)Αν θεωρήσουμε γνωστό ότι η f-1 είναι παραγωγίσιμη,να βρείτε την (f-1)’(2)
37. Έστω η συνάρτηση f(x)=3x5+2x3.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ι)Να βρείτε το σύνολο τιμών της f και να δείξετε ότι υπάρχει η f-1.
ιι)Να δείξετε ότι η f-1 δεν παραγωγίζεται στο 0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Εφαπτομένη Γραφικής
Παράστασης
1.Να βρείτε την εξίσωση της εφαπτομένης της Cf στο σημείο
Α(χ0,f(x0)),όταν:
ι)f(x)=ex και χ0=0
ιι)f(x)=lnx και χ0=1
ιιι)f(x)=xx ,x>0 και χ0=1
ιν)f(x)=

ημ2χ, χ
2χ + 1 - συνχ,

0
χ>0

και χ0=0

2.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=ln(1+ex).Na βρείτε την εφαπτομένη της Cf στο
σημείο με τεταγμένη y=ln2.
3. Να βρεθεί η εξίσωση της εφαπτομένης στη γραφική παράσταση της
συνάρτησης f αν (ορίζεται) στο σημείο
ι. f(x) = 2x2-x+2

και x0=2

ιι. f(x) = 2lnx-x

και x0=1

4. Έστω η συνάρτηση f x

x+

| χ| x
x
0

Α(x 0,f(x0)) όταν :

,x

0

,x=0

Να προσδιορίσετε (αν υπάρχει) την εφαπτομένη της Cf στο (0,f(0)).
5. Να βρεθεί η εξίσωση της εφαπτομένης στη Cf στο

Α(-2,f(-2))

f(x) = x + 2 - 2x + 1 .

6. Αν f(x)= -

3
να δείξετε ότι η εφαπτόμενη σε οποιοδήποτε σημείο
χ

(α, f(α)) της Cf σχηματίζει με τους άξονες τρίγωνο με σταθερό εμβαδό.

όπου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
7. Δίνεται η :

9
3
x2 - , χ
4
2
f(x) =
Nα δείξετε ότι ορίζεται η εφαπτομένη της Cf στο
-3 3
3
, χ>

2
σημείο με τετμημένη xo =

3

και σχηματίζει με τον άξονα x΄x γωνία .
2
3

5
. Nα αποδείξετε ότι η εφαπτομένη της Cf στο
x +3
Μ(xo,f(xo)) σχηματίζει με την ευθεία x = -3 και τον άξονα x ΄x τρίγωνο με
σταθερό εμβαδόν.

8. Δίνεται η f(x) =

9.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=x2-2x+3.Na βρείτε την εξίσωση της
εφαπτομένης της Cf,ώστε:
ι)Να σχηματίζει με τον χ΄χ γωνία ω=1350.
ιι)Να είναι παράλληλη στην ευθεία ε: 2x+y-1=0.
ιιι)Να είναι κάθετη στη διχοτόμο της γωνίας χΟy.
ιν)Να είναι παράλληλη στον άξονα χ’χ.
10. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=ex (x2+2).Nα δείξετε ότι δεν υπάρχουν σημεία
της Cf ,στα οποία οι εφαπτομένες είναι παράλλήλες στον άξονα χ’χ.
11.Να δείξετε ότι δεν υπάρχουν δύο διαφορετικές εφαπτομένες της
καμπύλης y=e1-x ώστε να είναι παράλληλες.
Ισχύει το ίδιο για την καμπύλη y=(2x-1)3 ;
12.Έστω η συνάρτηση f(x)=x3-x2+ax+1 ,aεR.Να δείξετε ότι,για κάθε αεR οι
εφαπτομένες της Cf στο Α(-1,f(-1)),διέρχονται από σταθερό σημείο.
13.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=αx3+βx-1.
Να βρείτε τα α,βεR ώστε η εφαπτομένη της Cf στο σημείο της Μ(1,-1),να
είναι κάθετη στην ευθεία δ:3x-y+1=0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

14. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=αx+

β
χ

.

Nα βρείτε τα α,βεR,ώστε η εφαπτομένη της Cf στο χ1=1,να είναι παράλληλη
στον άξονα χ’χ και η εφαπτομένη της Cf στο χ2=2,να σχηματίζει με τον άξονα

χ’χ γωνία ω=
4
15. Έστω f (x )

2

αx + βx + γ
2

γx + x + 4

,x
,x

2
2

Να υπολογιστούν τα α, β, γR για τα οποία η γραφική παράσταση της f έχει
στο (2,f(2)) εφαπτόμενη κάθετη στην ευθεία x-3y+2=0.
16. Δίνεται η :
f (x) =

2

αx + β , x
3

x + γx, x

2
2

Nα βρείτε τα α , β, γ  R ώστε η Cf να έχει στο σημείο Α(2 ,f(2))
εφαπτομένη παράλληλη στην ευθεία ε : y = -8x + 10.
17. Να βρείτε τις εξισώσεις των εφαπτόμενων στη Cf της f(x) =

2

x -1
x +2

, oι

οποίες είναι κάθετες προς την ευθεία 2y – x + 1 = 0.
4
18. Έστω η f(x) =
και το σημείο Α(μ ,0) , μ ≠ 0
x
α) Να αποδειχθεί ότι από το σημείο Α διέρχεται μια μόνο εφαπτομένη της Cf.
β) Να βρείτε το μ ≠ 0 ώστε η κλίση της παραπάνω εφαπτομένης να είναι ίση
με -1.
γ) Δείξτε ότι η εφαπτομένη της Cf σε οποιοδήποτε σημείο της Μ(xo , f(xo))
σχηματίζει με τους άξονες τρίγωνο με σταθερό εμβαδό.
19. Δίνεται η συνάρτηση f(x) = x2 και το σημείο Ρ(α ,β) με α2 > β.
α) Να αποδείξετε ότι από το Ρ διέρχονται δύο εφαπτόμενες της Cf.
β) Αν το Ρ βρίσκεται στην ευθεία δ : y = 
εφαπτόμενες αυτές είναι κάθετες.

1
, να αποδείξετε ότι οι
4

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
20. Για μια συνάρτηση f : (1,+∞)→R ισχύει xf(x) = ex-f(x). Nα αποδείξετε ότι
υπάρχει εφαπτομένη της Cf που είναι παράλληλη προς την ευθεία
(ε) : x – 4y + 20 = 0 και να βρείτε το σημείο της Cf από το οποίο άγεται η
εφαπτομένη αυτή. Ύστερα να βρείτε την εξίσωση της.
21.Na βρείτε την εφαπτομένη της Cf με f(x)=x2-x-1 που διέρχεται από το
σημείο Μ(-1,0)
22. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=(χ+1)ex.
Nα δείξετε ότι υπάρχουν δύο εφαπτομένες της Cf που διέρχονται από την
αρχή των αξόνων και το γινόμενο των κλίσεων αυτών είναι e-1.
23. Να βρείτε την εξίσωση της εφαπτομένης της Cf , f(x) = x2 – x η οποία
άγεται από το σημείο Κ(3,5).
24. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=x2-x+2.Na δείξετε ότι η ευθεία η:y=x+1
εφάπτεται της Cf.
25.Δίνονται οι συναρτήσεις f(x)=x2-x+
εφαπτομένη της Cf στο χ0=-

5
4

και g(x)=e-2x.Na δείξετε ότι η

1
εφάπτεται της Cg.
2

26.Έστω οι συναρτήσεις f(x)= ln

1
x

g(x)=e-x.

Aν η Cf τέμνει τον άξονα χ’χ στο Α και η Cg τον άξονα y’y στο Β,να δείξετε
ότι η ευθεία ΑΒ είναι κοινή εφαπτομένη των Cf, Cg στα σημεία Α,Β αντίστοιχα.
27. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=x2+x+2.
Να βρείτε το λ,ώστε η ευθεία ε:y=λx+1 εφάπτεται της Cf.
28. Έστω f(x)=-x2+4x & g(x)=α/x, α0. Να προσδιορίσετε τη τιμή του α έτσι
ώστε η εφαπτομένη της Cf στο Α(1,3) να εφάπτεται και στη Cg.
29. Nα βρεθούν οι τιμές του α  R ώστε η ευθεία y = x +α να εφάπτεται στη
Cf της f(x) = x2 + αx + 1 και να προσδιοριστεί το σημείο επαφής.
30. Έστω η συνάρτηση f(x) = x3 + αx2 +βx + γ .Αν η ευθεία y = 2x + β είναι
εφαπτομένη της Cf στο σημείο της Α(1,3) να βρείτε τους α ,β ,γ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
31.Να βρείτε τα α,β εR ώστε η ευθεία ε:y=ax+1 να εφάπτεται της Cf στο
χ0=-1,όταν f(x)=βχ2-αχ+2.
32. Να βρείτε τα α,β εR ώστε ο άξονας χ’χ να εφάπτεται της Cf στο
χ0=1,όταν f(x)=χ2+2αχ+β.
33. Δίνονται οι συναρτήσεις f(x)=x2-4x και g(x)=

a
x

,a

0.

Να βρείτε το α,ώστε η εφαπτομένη της Cf στο χ0=-1 να εφάπτεται της Cg.
34.Na αποδείξετε ότι η ευθεία ε:y=x-1 έχει με τη γραφική παράσταση της
f(x)=x3-x2 δύο κοινά σημεία και εφάπτεται αυτής σε ένα από τα σημεία αυτά.
35. Να βρείτε τα α ,β  R ώστε οι γραφικές παραστάσεις των f(x)=x2 + αx +1
και g(x) = 2x2 + x + β να έχουν κοινή εφαπτομένη στο σημείο xo = 1
36. Έστω οι συναρτήσεις f(x)=κχ2-2λχ+κ και g(x)=x3-x+λ.
Να βρείτε τις τιμές των κ,λ ώστε οι Cf, Cg έχουν κοινή εφαπτομένη στο
σημείο τους με τετμημένη χ0=1.
37. Έστω οι συναρτήσεις f(x)=

2x
x2 +1

και g(x)=ax2+βx+1.

Na βρείτε τις τιμές των a,β ώστε οι Cf, Cg έχουν κοινή εφαπτομένη στο
σημείο τους με τετμημένη χ0=-1.
38. Να αποδείξετε ότι αν f(x)=exημx και g(x)=ημx, x(-π,π), οι Cf και Cg
έχουν κοινή εφαπτόμενη στο σημείο τομής τους
39. Αν f(x)=x2 & g(x)=-1/x να βρεθεί η εξίσωση της κοινής εφαπτομένης
των γραφημάτων των f, g.
40.Na βρείτε την κοινή εφαπτομένη των γραφικών παραστάσεψν των
συναρτήσεων f(x)=x(x-2) και g(x)=-x2-5.
41.Έστω οι συναρτήσεις f(x)=e-x και g(x)=ln(λx).
Na βρείτε το λ,ώστε η κοινή εφαπτομένη αυτών να διέρχεται από το σημείο
Μ(1,0).

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

42.ι)Να λύσετε την εξίσωση lnx-

2
x

+2=0

ιι)Να βρείτε την εφαπτομένη της γραφικής παράστασης της f(x)= lnx-

1
x

+3

που διέρχεται από την αρχή των αξόνων.
43.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=(x-2)lnx.Να δείξετε ότι υπάρχει μοναδική
εφαπτομένη της Cf που διέρχεται από την αρχή των αξόνων.
x

44. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=e -

x

2

2

.

Να δείξετε ότι υπάρχει ένα,τουλάχιστον,ξε(1,2) στο οποίο η εφαπτομένη της
Cf είναι κάθετη στην ευθεία ε: x+2y-1=0
45.ι)Να δείξετε ότι η εξίσωση ex=8x-8 έχει μία, τουλάχιστον ρίζα στο (1,2).
ιι)Να δείξετε ότι οι γραφικές παραστάσεις των f(x)=2x2 και g(x)=exέχουν
κοινή εφαπτομένη.
46.Έστω οι παραγωγίσιμές συναρτήσεις f,g:R*

R με f(x)= g -

1
2

x

.Αν η

ευθεία η: y=2x εφάπτεται της Cg στο χ0=-1,να βρείτε τηνεφαπτομένη της Cf
χ1=1.
47. Έστω οι παραγωγίσιμές συναρτήσεις f,g:R*

R με f(x)=g(x2+2x). Αν η

ευθεία η: x-y-1=0 εφάπτεται της Cg στο χ0=3,να βρείτε τηνεφαπτομένη της Cf
χ1=1.
48.Έστω f μια συνάρτηση παραγωγίσιμη στο R για την οποία ισχύει f’(2)=1
και g η συνάρτηση που ορίζεται από την ισότητα g(x)=f(ex+1)-2,
xεR.Na δείξετε ότι η εφαπτομένη της Cf στο Α(2,f(2)) εφάπτεται της Cg στο
B(0,g(0)).
49.Έστω η δύο φορές παραγωγίσιμη συνάρτηση g:R
χεR και η συνάρτηση f (x )

R με g’(x) 0,για κάθε

g (x )
,χεR.Να βρείτε τη γωνία που σχηματίζει
g '(x )

με τον άξονα χ’χ,η εφαπτομένη της Cf στο σημείο που τέμνει η Cf τον χ’χ.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
50.Δίνεται η παραγωγίσιμη συνάρτηση f με f(0)=e-1 και f(x)>0,για κάθε
χεR.Aν g(x)=(1+f(x))x,να βρείτε τη γωνία που σχηματίζει με τον χ’χ η
εφαπτομένη της Cg στο χ0=0
51. Δίνεται f : R →R που είναι παραγωγίσιμη στο R με f ΄(x) ≠ 0 για κάθε
f ( x)
xR και η συνάρτηση h(x) =
.Αν είναι (ε) η εφαπτομένη της Ch σε ένα
f ( x)
κοινό σημείο με τον άξονα x΄x δείξτε ότι η (ε) σχηματίζει με τον άξονα αυτό

γωνία .
4
52.Δίνεται η συνάρτηση f:R R, η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και
ισχύει:
2f(x+1)+2f(1-x)=συν2χ, για κάθε χεR.
Na βρείτε τη γωνία που σχηματίζει με τον άξονα χ’χ η εφαπτομένη της Cg στο
χ0=1.
53. Δίνεται η συνάρτηση f:R

R, για την οποία ισχύει

f(x)=2f(3x-4)-x,για κάθε χεR.
Na βρείτε την εφαπτομένη της γραφικής παράστασης της συνάρτησης
g(x)=e2-xf(x) στο σημείο χ0=2.
54.Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο R και lim
x

f(x) - x + 3
x -1

1

= 3.

ι)Να δείξετε ότι η f είναι παραγωγίσιμη στο χ0=1
ιι)Να βρείτε την εφαπτομένη της Cf στο χ0=1.
55. Αν η συνάρτηση f είναι συνεχής στο χ0=2 και lim
x

ι) Να δείξετε ότι η f είναι παραγωγίσιμη στο χ0=2
ιι) Να βρείτε την εφαπτομένη της Cf στο χ0=2.

1

f(3x - 1) - 4
x -1

= 3.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
56. Δίνεται η f:R
f(1)=1 και lim
h

R,μια παραγωγίσιμη συνάρτηση για την οποία ισχύουν

f(1 - h) - f(1 + 2h)

0

h

= -3 .Να βρείτε την εφαπτομένη της Cf στο

χ0=1.
57.Έστω η πολυωνυμική συνάρτηση για την οποία ισχύει lim
x

f(x)

2
x +x +2

=3

.Αν η εφαπτομένη της Cf στο Α(1,3) είναι κάθετη στην ευθεία η: χ+y-2=0,να
βρείτε τον τύπο της f.
58.’Εστω η συνάρτηση f(x)=x3+2x+1.
ι)Nα δείξετε ότι υπάρχει η f-1 και να βρείτε το πεδίο ορισμού της.
ιι)Να βρείτε την εφαπτομένη της

Cf

στο χ0=-2,αν θεωρήσουμε γνωστό ότι

1

η f-1 είναι παραγωγίσιμη .
59. ’Εστω η συνάρτηση f(x)=χ+lnx.
ι) Nα δείξετε ότι υπάρχει η f-1 και να βρείτε το πεδίο ορισμού της.
ιι) Να βρείτε την εφαπτομένη της

Cf

1

στο χ0=1,αν θεωρήσουμε γνωστό ότι η

f-1 είναι παραγωγίσιμη.
60. Δίνεται f : R →R που είναι παραγωγίσιμη στο R. Αν η f(1) = e2 και η
εφαπτομένη σε κάθε σημείο Μ(xo,f(xo)) της Cf τέμνει τον άξονα x ΄x στο
σημείο 1 + xo, να βρείτε τον τύπο της f.
61. Δίνεται f : R →R .Δείξτε ότι αν η f είναι περιττή και η κλίση της στο 2
είναι -2/3 να βρείτε την κλίση της f στο σημείο -2.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Ρυθμός Μεταβολής
1.Η αντίδραση y ενός ασθενούς σε ένα φάρμακο συνδέεται με την ποσότητα χ
του χορηγούμενου φαρμάκου και απο τη διάρκεια t της θεραπείας με τη
σχέση y=xημt2+ e

xt2

.Να βρείτε το ρυθμό μεταβολής του y όταν:

ι)μεταβάλλεται η ποσότητα χ του φαρμάκου.
ιι)μεταβάλλεται η διάρκεια t της θραπείας.
2.Ένας γεωργός προσθέτει χ μονάδες λιπάσματος σε μια αγροτική
καλλιέργεια και συλλέγει g(x) μονάδες του παραγόμενου προϊόντος.
Αν g(x)=M0+M(1-e-μx), x≥0,όπου Μ0 ,Μ και μ θετικές σταθερές,να εκφράσετε
το ρυθμό μεταβολής του παραγόμενους προϊόντος ως συνάρτηση του
g(x).Ποιά η σημασία της σταθεράς Μ 0;
3.Έστω οι παραγωγίσιμες συναρτήσεις x,y:[0,+
2

)

R με μεταβλητή το

2

χρόνο t για τις οποίες ισχύει x (t)+y (t)=4 t≥0.Αν τη χρονική στιγμή t0=2
είναι χ(2)=y(2)= 2 και x’(2)=-3,να βρείτε το ρυθμό μεταβολής του y ,τη
χρονική στιγμή t0=2.
4.Έστω οι παραγωγίσιμες συναρτήσεις x,y,θ:[0,+
y(t)
χρόνο t για τις οποίες ισχύει εφθ(t) =
, x(t)
x(t)
χρονική στιγμή t0=2 είναι χ(2)=x’(2)=1

)

R με μεταβλητή το

0 για κάθε tεR.Αν τη

και y(2)= y’(2)=3 , να βρείτε το

ρυθμό μεταβολής του θ ,τη χρονική στιγμή t0=2.
5.Η θέση ενός υλικού σημείου,το οποίο εκτελεί ευθύγραμμη κίνηση δίνεται
απο το τύπο
x(t)=-t3+12t2-36t,
όπου το t μετριέται σε δευτερόλεπτα και το x σε μέτρα.
ι)Να βρείτε τη ταχύτητα και την επιτάχυνση του σημείου,για t=1 sec.
ιι)Πότε το σημείο είναι (στιγμιαία )ακίνητο;

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ιιι)Να βρείτε πότε το σημείο κινείται σε θετική κατεύθυνση καιπότε σε
αρνητική κατεύθυνση .
ιν)Να βρείτε το ολικό διάστημα που έχει διανύσει το σημείο στη διάρκεια των
7 πρώτων sec.
6.Δύο κινητά Α και Β ξεκινούν συγχρόνως από την αρχή των αξόνων Ο.Το Α
κινείται στον ημιάξονα Οχ με ταχύτητα 4m/sec και το Β στον ημιάοξνα Oy με
ταχύτητα 3m/sec.
ι)Να βρείτε τις συναρτήσεις θέσεως των Α,Β
ιι)Να αποδείξεται ότι η απόσταση d=(AB) των δύο κινητών αυξάνει με
σταθερό ρυθμό τον οποίο και να προσδιορίσεται.
7.Ένα σφαιρικό μπαλόνι φουσκώνει με την ακτίνα του r να αυξάνει σύμφωνα
με τη σχέση r2=1+t2,όπου t ο χρόνος σε sec.Τη χρονική στιγμή
t=3 sec,να βρείτε το ρυθμό μεταβολής:
ι)της επιφάνειας του μπαλονιού.
ιι)του όγκου του μπαλονιού.
8.Ο όγκος μιας σφαίρας αυξάνει.Να βρείτε την ακτίνα της σφαίρας τη
χρονική στιγμή που ο ρυθμός μεταβολής του όγκου της σφαίρας,είναι
διπλάσιος του ρυθμού μεταβολής της επιφάνειας της σφαίρας και είναι μη
μηδενικός,
9. Η άμμος που πέφτει από έναν αγωγό με ρυθμό 24m3 /sec σχηματίζει
κωνική στιβάδα της οποίας το ύψος είναι τα 5/4 της ακτίνας της βάσης. Να
βρείτε το ρυθμό μεταβολής της ακτίνας ρ της βάσης ως προς το χρόνο κατά
τη χρονική στιγμή to κατά την οποία είναι ρ = 2cm.
10. Σ’ ένα σφαιρικό μπαλόνι διοχετεύουμε αέριο με ρυθμό 100cm3 /sec
διατηρώντας την πίεση σταθερή. Να βρείτε το ρυθμό μεταβολής της ακτίνας
ρ ως προς το χρόνο t κατά τη χρονική στιγμή to κατά την οποία είναι
ρ = 1cm.
11. Το ύψος του νερού σε ένα κυλινδρικό δοχείο ανεβαίνει με ρυθμό 2/π
cm/sec.Αν η ακτίνα της βάσης είναι 2cm , να βρείτε το ρυθμό με τον οποίο
αυξάνεται ο όγκος του νερού.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
12.Αν η επιφάνεια μιας σφαίρας ελλατώνεται με ρυθμό 4 cm2/sec,να βρείτε
το ρυθμό με τον οποίο ελλατώνεται ο όγμος αυτής,όταν r=10cm.
13.Έστω Ε το εμβαδόν του τριγώνου ΟΑΒ που ορίζουν τα σημεία
Ο(0,0),Α(χ,0) και Β(0,ln(x+1)) με χ>0.αν το χ αυξάνεται με ρυθμό 3
cm/sec,να βρείτε το ρυθμό μεταβολής του εμβαδού Ε,όταν χ=3cm.
14.Οι διαστάσεις x και y ενός ορθογωνίου μεταβάλλονται.Τη χρονική στιγμή
που χ=20cm και y=30cm το χ μειώνεται με ρυθμό 0,3 cm/sec και το y με
ρυθμό 0,5cm/sec.Να βρείτε το ρυθμό με τον οποίο μεταβάλλεται το εμβαδόν
του ορθογωνίου εκείνη τη στιγμή.
15.Ένα κινητό Μ ξεκινά από την αρχή των αξόνων και κινείται κατά μήκος
της καμπύλης y=x3+x, x≤0.Σε ποιό σημείο της καμπύλης ο ρυθμός μεταβολής
της τεταγμένης y του Μ είναι τετραπλάσιος του ρυθμού μεταβολής της
τετμημένης χ,αν υποθέσουμε ότι χ’(t)>0,για κάθε t≥0
16. Ένα κινητό Μ κινείται κατά μήκος της υπερβολής με εξίσωση x2-2y2=1,
έτσι,ώστε η τετμημένη του να αυξάνει με ρυθμό 2 μονάδες το
δευτερόλεπτο.Να βρείτε το ρυθμό μεταβολής της τεταγμένης y τη χρονική
στιγμή που το Μ διέρχεται από το σημείο Α(3,2)
17. Ένα κινητό Μ ξεκινά από την αρχή των αξόνων και κινείται κατά μήκος
της καμπύλης y=ln2(x+1),x≥0.Όταν το Μ περνάει από το σημείο Α με
τεταγμένη 1,η ταχύτητα v1 απομάκρυνσης από τον άξονα χ΄χ είναι
3cm/sec.Να βρείτε την ταχύτητα v2 απομάκρυνσής του από τον άξονα y’y
όταν το Μ διέρχεται από το Α.
18. Έστω x > 1 και τα σημεία Α(x-1,0) και Β(0, lnx).Αν το x αυξάνει με ρυθμό
3cm/sec, να βρεθεί ο ρυθμός μεταβολής :
α) Της απόστασης (ΑΒ) τη χρονική στιγμή κατά την οποία x = 2cm.
β) Του εμβαδού του τριγώνου ΟΑΒ (Ο η αρχή των αξόνων) την ίδια
χρονική στιγμή. Δίνεται ότι ln2 ≈ 0,7 και

1, 49

1, 22

19. Ένα κινητό Μ κινείται στο τμήμα της έλλειψης x2+9y2=9 που βρίσκεται
στο πρώτο τεταρτημόριο.Αν η τετμημένη του Μ ελλατώνεται με ρυθμό

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
3cm/sec,να βρείτε το ρυθμό μεταβολής της απόστασης του Μ από την αρχή
των αξόνων τη στιγμή που το Μ απέχει από το Ο(0,0)

7
3

cm.

20. Ένα κινητό Μ κινείται κατά μήκος της καμπύλης y= x ,ώστε η απόσταση
από την αρχ’η των αξόνων να αυξάνει με ρυθμό 3 cm/sec.Να βρείτε το ρυθμό
μεταβολής της τετμημένης χ του Μ,όταν χ=4.
21. Ένα κινητό Μ κινείται κατά μήκος της καμπύλης y= x - 1 .Καθ’ως
περνάει απο το σημείο Α(5,2) η τετμημένη του χ ελλατώνεται με ρυθμό

ˆ ,τη χρονική
3cm/sec. Na βρείτε το ρυθμό μεταβολής της γωνίας θ= MOx
στιμγή που το κινητό περνάει από το Α.
22.Μια σκάλα ΑΒ μήκους 10m είναι τοποθετημένη σ΄ένα τοχο.Το κάτω
μέρος Β της σκάλας γλιστάει στο δάπεδο με ρυθμό 0,6 m/sec.Τη χρονική
στιγμή t0 που η κορυφή της σκάλας απέχει από το δάπεδο 6m ,να βρείτε :
ι)τη ταχύτητα με την οποία πέφτει η κορυφή Α της σκάλας.
ιι)Το ρυθμό μεταβολής της οξείας γωνίας θ που σχηματίζει η σκάλα με το
δάπεδο.

ˆ y και το ευθύγραμμο τμήμα ΑΒ μήκους 10m του
23.Δίνεται ορθή γωνία x O
οποίου τα άκρα Α και Β ολισθαίνουν πάνω στις πλευρές Οy και Ox
,αντιστοίχως.Το σημείο Β κινείται με σταθερή ταχύτητα v=2 m/sec και η
θ’εση του πάνω στον ‘αξονα Οχ δίνννεται από τη συνάρτηση x(t)=vt, tε[0,5],
όπου t ο χρόνος σε sec.
ι)Να βρείτε το εμβαδόν Ε(t) του τριγώνου ΟΑΒ ως συνάρτηση του χρόνου.
ιι)Ποιός ο ρυθμός μεταβολής του εμβαδού Ε(t) τη στιγμή κατά την οποία το
μήκος του τμήματος ΟΑ είναι 6m.
24.Ένας άνδρας ύψους 2,20m απομακρύνεται από τη βάση ενός φανοστάτη
ύψους 11m με ταχύτητα 2 m/sec.Με ποιά ταχύτητα αυξάνεται ο ίσκιος του;

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Παράγωγοι
Μέρος Β’

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Θεώρημα Rolle
1.Nα εξετάσετε,ποιές από τις παρακάτω συναρτήσεις ικανοποιούν τις υποθέσεις
του Θ. Rolle στο διάστημα που αναφέρεται,και στη συνέχεια για εκείνες που
ισχύει,να βρείτε όλα τα ξε(α,β) για τα οποία ισχύει f’(ξ)=0.
2

ι)f(x) = x + 2x + 1 , -2, 0       ιι)f(x) = ln(x + 1),  0, 1    ιιι)f(x) = 1 + ημ3x,  0, π

ιν)f x = x2 -2x+1 ,  0, 2

2.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=λx3-x2-(λ-1)x.Να αποδείξετε ότι:
ι)Η εξίσωση f’(x)=0 έχει μία,τουλάχιστον,ρίζα στο (0,1).
ιι)Η εξίσωση 3λx-2=

λ -1
χ

, έχει μία,τουλάχιστον,ρίζα στο (0,1).

3.Έστω f μία συνάρτηση η οποία είναι συνεχής στο [ο,π],παραγωγίσιμη στο (0,π)
και ισχύει f(0)+f(π)=0.
ι)Να δείξετε ότι για τη συνάρτηση g(x)=f(x)συνx,χε[0,π], ισχύουν οι υποθέσεις του
Θ. Rolle .
ιι)Να δείξετε ότι υπάρχει ξε(0,π) τέτοιο ώστε f(ξ)=f’(ξ)σφξ .

4.΄Εστω η συνάρτηση f η οποία είναι παραγωγίσιμη στο R και ισχύει
f(x)=(x-1)f(x2),για κάθε χεR.Να δείξετε ότι:
ι)Για τη συνάρτηση g(x)=f(x2),ισχύει το Θ. Rolle στο [0,1].
ιι)Υπάρχει τουλάχιστον ένα ξε(0,1) τέτοιο ώστε f’(ξ)=g(ξ)

5. Έστω f μία συνάρτηση η οποία είναι συνεχής στο [ο,α],παραγωγίσιμη στο (0,α)
και f(x)>0 για κάθε χε [ο,α].Αν f(a)=ef(0) και για την g(x)=lnf(x)-ax, χε [ο,α]
ισχύουν οι προϋποθέσεις του Θ. Rolle στο [0,α],τότε:
ι)Να βρείτε τη τιμή του α.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ιι)Να αποδείξετε ότι υπάρχει ένα,τουλάχιστον ,ξε(0,α) τέτοιο ώστε f’(ξ)=f(ξ).

6. Η συνάρτηση f είναι συνεχής στο [α ,β], παραγωγίσιμη στο (α,β) και
f(α) –f(β) = α2 –β2 . Να αποδείξετε ότι υπάρχει xo(α ,β) ώστε f΄(xo) = 2x0 .

7. Η συνάρτηση f είναι συνεχής στο [α ,β], παραγωγίσιμη στο (α ,β) και
f(α) –f(β) = α2 –β2 . Να αποδείξετε ότι υπάρχει xo(α ,β) ώστε
f΄(xo) f(xo)= xo .

8. Aν f :[α ,β] R

η οποία είναι συνεχής στο [α ,β] και παραγωγίσιμη στο
(α ,β) με f(α) = f(β) =0,να δείξετε ότι υπάρχει ξ(α ,β) τέτοιο ώστε
f΄(ξ) = f(ξ).

9. Αν η συνάρτηση f :[0,π] R είναι συνεχής στο [0,π] και παραγωγίσιμη στο
(0,π), να αποδείξετε ότι υπάρχει γ(0,π) ώστε

f (γ)
f(γ)

= σφγ .

10.΄Εστω η συνάρτηση f η οποία είναι παραγωγίσιμη στο R και ισχύει af(β)=βf(a)
1<α<β.Να δείξετε ότι υπάρχει τουλάχιστον ένα ξε(α,β) τέτοιο,ώστε f(ξ)=ξf’(ξ)lnξ .

11. Εστω η συνάρτηση f η οποία είναι 2 φορές παραγωγίσιμη στο [α,β] και
f’(x)≠0,για κάθε χε[α,β].Αν f’(a)f(β)=f’(β)f(α),να δείξετε ότι υπάρχει ένα
τουλάχιστον ξε(α,β) τέτοιο ώστε f(ξ)f’(ξ)>0.

12. Δίνεται η f :[0,1] R συνεχής στο [0,1] και παραγωγίσιμη στο (0,1).
Αν f(1) = f(0) +

1
, δείξτε ότι η εξίσωση f΄(x) = x έχει μία τουλάχιστον ρίζα στο
2

(0,1).

13. Αν η συνάρτηση f :[0,π] R είναι συνεχής στο [0,π] και παραγωγίσιμη στο
(0,π), να αποδείξετε ότι υπάρχει xo(0,π) ώστε f΄(xo) = -f (xo)σφxo .

14. Δίνεται η f : [-1,1] R συνεχής στο [-1,1] και παραγωγίσιμη στο (-1,1).
Δείξτε ότι υπάρχει ξ(-1,1) τέτοιο ώστε f (ξ) =

1

-

1

1-ξ 1+ξ

f(ξ) .

15. Δίνεται f η οποία είναι συνεχής στο [α ,β] και παραγωγίσιμη στο (α ,β) με f (x)
> 0 για κάθε x[α, β].Δείξτε ότι υπάρχει ξ(α, β) τέτοιο ώστε :

f(α)
f(β)

=e

(α-β)

f (ξ)
f(ξ)

16. Δίνονται οι f ,g :[α, β] R οι οποίες είναι :

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
α) συνεχείς στο [α, β] , α > 0
β) παραγωγίσιμες στο (α, β)
γ) f(α) = f(β) = 0 και
δ) f(x)g(x) 0, για κάθε x(α, β).
Δείξτε ότι υπάρχει ξ(α, β) τέτοιο ώστε

f (ξ)
f(ξ)

+

g (ξ)
g(ξ)

=

1
ξ

.

17. Αν η f είναι συνεχής στο [-1,1] και παραγωγίσιμη στο (-1,1) να αποδείξετε ότι

υπάρχει ξ(-1,1) τέτοιο ώστε 2f΄(ξ) = 5ξ4(f(1)-f(-1)) .
18. Aν οι f ,g δύο φορές παραγωγίσιμες στο [α,β] και f(α) = f ΄(α) = g(β) = g΄(β) =0
να αποδείξετε ότι υπάρχει ξ(α,β) τέτοιο ώστε:
f ΄΄(ξ)g(ξ) + 2f ΄(ξ)g΄(ξ) + f(ξ)g΄΄(ξ) = 0.

19. Έστω f συνεχής στο [1,e] και παραγωγίσιμη στο (1,e) ώστε να ισχύει
f(1) – f(e) = e2 –3e +1 .Να αποδείξετε ότι υπάρχει θ(1,e) τέτοιο ώστε
f ΄(θ) =

1 + 3θ - 2θ

2

θ

20. Δίνεται η f συνεχής στο [α ,β] και παραγωγίσιμη στο (α ,β), με f(α) = f(β) =0.
Να αποδείξετε ότι για κάθε γ(α,β) υπάρχει ξ(α, β) τέτοιο ώστε
(ξ-γ)f ΄(ξ) = 3f(ξ).

21. Δίνονται οι f ,g συνεχείς και παραγωγίσιμες στο [α,β] με f(α) = f(β) και
g (α) = g (β) = 0. Να αποδείξετε ότι υπάρχει ξ(α,β) τέτοιο ώστε :
κf ΄(ξ) = λf (ξ)g΄(ξ) με κ ,λR.

22. Έστω f παραγωγίσιμη στο (e, e2) συνεχής στο [e,e2] για την οποία ισχύει: f(e2)
= 2f(e).Δείξτε ότι υπάρχει ξ (e,e2) ώστε f ΄(ξ)lnξξ = f(ξ).

23. Αν α,β R με

2

+βln2 =0, να αποδείξετε ότι η εξίσωση α x  1 = έχει
3
x

τουλάχιστον μια λύση στο (1,2).

24. Αν α,β R με 16βπ2 = 27α ,να αποδείξετε ότι η εξίσωση αημx = 2βx έχει
τουλάχιστον μια λύση στο (π/3,π).

25. Έστω f συνεχής στο [α ,β] και παραγωγίσιμη στο (α ,β) με f(α) = f(β) = 0.
α) Για τη συνάρτηση F(x) =
xo (α ,β): F’(xo) = 0.

f ( x)
, c  [α ,β] να δείξετε ότι υπάρχει
xc

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
β) Αν c  [α ,β] να δείξετε ότι υπάρχει xo (α ,β) τέτοιο ώστε η εφαπτομένη στο
σημείο Μ(xo , f(xo)) να διέρχεται από το σημείο (c ,0).

26. Δείξτε ότι η εξίσωση x3 + κx2 + λ = 0 με λ > 0 και κ + λ + 1 < 0 έχει τουλάχιστον
δύο ρίζες στο (-1,1).

27. Δείξτε ότι η εξίσωση

2
3

x

= 7x - 3 έχει πολύ μια ρίζα στο R

28. Δείξτε ότι η εξίσωση 2x3 + 3αx2 + 6α2x + β = 0 με α  0 έχει το πολύ μια ρίζα
στο R .

29. Δείξτε ότι η εξίσωση 4x3 –21x2 +18x +6μ = 0 , έχει για κάθε τιμή του μ  R το
πολύ μια ρίζα στο διάστημα (1 , 2).

30. Να αποδείξετε ότι η εξίσωση x3 –12x +α =0

έχει το πολύ μια ρίζα στο

(-2,2).

31. Αν α, β, γ R να αποδείξετε ότι η εξίσωση x4 +2αx3 +6α2x2 + βx + γ =0 έχει το
πολύ δύο πραγματικές ρίζες.

32. Να αποδείξετε ότι η εξίσωση 2x6 –3x4 +6x2 +12x +5 =0 έχει το πολύ δύο ρίζες
στο R.

33. Να αποδείξετε ότι η εξίσωση e –x = αx , αR έχει το πολύ δύο πραγματικές και
άνισες ρίζες.

34. Δείξτε ότι η εξίσωση ex = x2 + x +3 έχει το πολύ τρεις άνισες ρίζες.
35. Να αποδείξετε ότι η εξίσωση x7 +αx2 + λ =0 έχει το πολύ τρεις ρίζες στο R.
36.Δίνεται μια συνάρτηση f με f’’(x)≠2,για κάθε χεR.Να δείξετε ότι η εξίσωση
f(x)=x2+λx-λ, λεR,έχει το πολύ ,δύο,πραγματικές ρίζες.

37.Έστω f:R

R μια συνάρτηση η οποία είναι παραγωγίσιμη και ισχύει f’(x)≠0,για

κάθε χεR.Να λύσετε την εξίσωση:
f(3x-2)-f(2x+1)=0

38. Έστω f:R

R μια συνάρτηση με f(0)=a, η οποία είναι παραγωγίσιμη και ισχύει

f’(x)≠2x-3,για κάθε χεR.Να λύσετε την εξίσωση :
f(x)=x2-3x+a

39. Να αποδείξετε ότι η εξίσωση 2x3 –3x2 –12x +6λ =0 με –7/6 <λ <20/6 έχει
ακριβώς μια ρίζα στο (-1,2).

40. Δείξτε ότι η xex = 2 έχει μοναδική ρίζα στο (0,1).

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
41. Να αποδείξετε ότι η εξίσωση 3x5 –2x3 = 4 έχει μοναδική ρίζα στο (1,2).
x

x

5
6
42. Να αποδείξετε ότι η εξίσωση       1 έχει μοναδική ρίζα στο R
7 7

43. Nα αποδείξετε ότι οι γραφικές παραστάσεις των f(x) = e3x +3x7 και
g(x) = e-x –5x3 έχουν ένα μόνο κοινό σημείο.

44. Έστω η εξίσωση x3 +αx2 + βx + γ = 0.Αν ισχύει α2 < 3β να δείξετε ότι έχει μόνο
μία πραγματική ρίζα .

45.Δίνεται μία συνάρτηση f με f’(x)≠ex,για κάθε χεR.Aν 0<f(x)<1,για κάθε
χε[0,1],να δείξετε ότι υπάρχει μοναδικό χ0ε(0,1) τέτοιο,ώστε f(x0)= e

x

0

-1

46.Αν μία συνάρτηση f είναι παραγωγίσυμη στο [0,1] με 1<f(x)<2,για κάθε χε[0,1]
και f’(x)≠2x, για κάθε χε(0,1),να δείξετε ότι υπάρχει μοναδικό χ 0ε(0,1) )
2

τέτοιο,ώστε f(x0)= x 0 +1

47. Έστω η f δύο φορές παραγωγίσιμη στο [1,2] και f ΄΄(x) ≠ 0 για κάθε x[1,2].
Επίσης f(2) = 2f(1). Nα δειχθεί ότι υπάρχει μοναδικό xo (1, 2) ώστε να ισχύει

f (x0 ) =

48.’Εστω f:R

f(x0 )
x0

.

R μία συνάρτηση με f(0)=0,η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη

και ικανοποιεί τη σχέση 2f’(x)≠(1-x)f’’(x), για κάθε χεR.
Να δείξετε ότι η παράγωγος της συνάρτησης g(x)=(x-1)f(x),χεR,έχει μοναδική ρίζα
στο (0,1).

49.Δίνεται συνάρτηση f για την οποία ισχύουν:

x2f’’(x)≠-1,για κάθε χεR και
f(2)-f(1)=ln2-1

Nα δείξετε ότι οι Cf ' και Cg ' ,όπου g(x)=lnx-x,έχουν ένα μόνο κοινό σημείο με
τετμημένη στο (1,2).

50. Δίνεται συνάρτηση f(χ)=

ax - 1, x

2

2

χ>2

x - βχ + γ,

.

Να βρείτε τις τιμές των α,β,γ ώστε να ισχύουν οι υποθέσεις του Θ. Rolle στο
διάστημα Δ=[-2,6] και στη συνέχεια να βρείτε όλα τα ξε(-2,6),ώστε f’(ξ)=0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

x 2  x  2 ,x  0

51. Αν f (x )  
2

,x  0
x  x  
Να προσδιορίσετε τα α, β, γR ώστε να εφαρμόζεται για την f το Θ. Rolle στο [-1,1].

52. Αν

f(x) =

α + x + ημx
βσυνx + γx - π

,x

0

,x > 0

Να προσδιορίσετε τα α, β, γR ώστε να εφαρμόζεται για την f το Θ. Rolle στο
[-π, π].

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Θεώρημα Μέσης Τιμής
(Θ.Μ.Τ)

1.Να εξετάσετε ποιές από τις παρακάτω συναρτήσεις ικανοποιούν τις υποθέσεις
του Θ.Μ.Τ στο διάστημα που αναφέρεται και στη συνέχεια,για εκείνες που ισχύει το
Θ.Μ.Τ,να βρείτε όλα τα ξε(α,β) για τα οποία ισχύει f'(ξ) =
ι)f(x)=x3+x, [0,1]
ιιι)f (x )

β-α

.

ιι)f(x)=lnx2, [1,e]

x 2 x , x<0
, [-1,2]
x 3 x, x 0

2.Δίνεται η συνάρτηση f (x )

f(β) - f(a)

ax 2
1

x

x

ιν)f (x )

βx,
,

x

1

x>1

1,
x 2,

x

0

x>0

, [-1,2]

.

Να βρείτε τα α,β, ώστε να ισχύουν οι υποθέσεις του Θ.Μ.Τ για την f στο [0,2] και
μετά να λύσετε την εξίσωση 2f’(x)=f(2)-f(0),στο (0,2).

3.Έστω f:R

R μία συνάρτηση παραγωγίσιμη.Να δείξετε ότι υπάρχε ι:

ι)ξε(1,2) ,ώστε f’(ξ)=f(2), όταν f(1)=0.
ιι)ξε(1,α),α>1, ώστε (α-1)f’(ξ)=f(a), όταν f(1)=0.
ιιι)ξε(χ,0), χ<0, ώστε xf’(ξ)=f(χ),όταν f(0)=0.
ιν)ξε(χ,2χ), χ>0, ώστε xf’(ξ)+f(χ)=f(2x).
ν)ξε(χ,χ+1),ώστε f(x)+f’(ξ)=f(x+1).

4.’Εστω μία συνάρτηση f η οποία είναι συνεχής στο [α,β],παραγωγίσιμη στο (α,β) και
ισχύει f(x)>0,για κάθε χε[α,β].Να δείξετε ότι :

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ι)Για τη συνάρτηση g(x)=lnf(x) ισχύουν οι υποθέσεις του Θ.Μ.Τ στο [α,β].
ιι)Υπάρχει ένα τουλάχιστον ξε(α,β) τέτοιο ώστε

f(β)
f(a)

=e

(β-a)

f'(ξ)
f(ξ)

5. ’Εστω μία συνάρτηση f η οποία είναι συνεχής στο [α,β],παραγωγίσιμη στο (α,β).
Να δείξετε ότι υπάρχει ένα τουλάχιστον ξε(α,β) τέτοιο ώστε:
ef(β)- ef(α)=(β-α)f’(ξ)ef(ξ)

6. ’Εστω μία συνάρτηση f:R

R,παραγωγίσιμη με f2(1)-f2(0)>1.Na δείξετε ότι

υπάρχει ξε(0,1),τέτοιο ώστε f(ξ)f’(ξ)>

1
.
2

7. Έστω η f (x) = ημ(πx) + αx2 +βx όπου α ,β,xR με α +β =1. Να δείξετε ότι

υπάρχει xo(0,1) ώστε η εφαπτομένη ευθεία της γραφικής παράστασης της f στο
σημείο Μ(xo, f(xo)) να είναι κάθετη στην ευθεία ε1: y +x =3.

8. Έστω η παραγωγίσιμη συνάρτηση

f :[α ,β]R για την οποία ισχύει f(α) = 2α
καιf(β) = 2β. Να αποδείξετε ότι υπάρχει εφαπτομένη ευθεία της γραφικής
παράστασης της f που είναι παράλληλη στην ευθεία y = 2x +2004.

9. Έστω οι δύο φορές παραγωγίσιμη στο [α ,β] συνάρτηση f.Αν γνωρίζεται ότι η

Cf

τέμνει την χορδή ΑΒ στο Γ(γ, f(γ)) με Α(α ,f(α)) , Β(β , f(β)) και
α < γ < β , να δείξετε ότι υπάρχει ξ  (α ,β) : f ΄΄(ξ) = 0.

10. Έστω f:R

R μία συνάρτηση η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και ισχύει

f(x)+f(x+2)=2f(x+1).Na δείξετε ότι υπάρχει ξε(x,x+2) ώστε f’’(ξ)=0

11. Έστω f:R

R μία συνάρτηση η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη.Αν η

εφαπτομένη της Cf στο Α(α,f(a)) τέμνει τη Cf στο Β(β,f(β)),β>α, να δείξετε ότι:
ι)η f’ δεν είναι 1-1.
ιι)Υπάρχει ξε(α,β),τέτοιο ώστε f’’(ξ)=0.

12.Αν η συνάρτηση f είναι δύο φορές παραγωγίσιμη στο R και ισχύει f’’(x)≠0,για
κάθε χεR,δείξετε ότι στη Cf δεν υπάρχουν 3 συνευθειακά σημεία.

13.Έστω μία συνάρτηση f η οποία είναι συνεχής στο [α,β],παραγωγίσιμη στο (α,β)
και ισχύει f(a)>f(β).Να δείξετε ότι υπάρχει ένα τουλάχιστον ξε(α,β) τέτοιο,ώστε
f’(ξ)<0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
14. Μια συνάρτηση f δύο φορές παραγωγίσιμη , είναι τέτοια ώστε
f(α) = f(β) = 0 και f (c) > 0 για κάποιο c(α ,β).Αποδείξτε ότι υπάρχει τουλάχιστον
μία τιμή ξ μεταξύ των α ,β για την οποία f΄΄(ξ) < 0.

15.Έστω f:[1,+

) μία συνάρτηση με f(1)=0 η οποίαείναι παραγωγίσιμη με

f(x)>0,για κάθε χ>1.Να δείξετε ότι υπάρχει βε(1,α),α>1,ώστε f(a)>(β-1)f’(β).

16. Έστω f:R

R μία συνάρτηση με f(x)>0,για κάθε χεR,οποία είναι

παραγωγίσιμη.Να δείξετε ότι:
ι)η συνάρτηση g(x)=x2f(x),xεR ικανοποιεί τις υποθέσεις του Θ.Μ.Τ στο [0,α],α>0.
ιι)Υπάρχει βε(0,α),ώστε βf’(β)>f(a)-2f(β).

17.Έστω μία συνάρτηση f η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη στο [α,β] με
f(a)<0 και f(β)=f’(β)=0.Να δείξετε ότι υπάρχει ξε(α,β) τέτοιο,ώστε f’’(ξ)<0.

18. Έστω f:R

R μία συνάρτηση με f(0)=1,η οποία είναι συνεχής και ισχύει

2≤f’(x)≤4 ,για κάθε χεR,να δείξετε ότι:
ι)11≤f(5)≤21
ιι)η εξίσωση f(x)=x+2 έχει μία τουλάχιστον ,λύση στο (0.5).

19. Έστω f:R

R μία συνάρτηση με f(2)=1,η οποία είναι συνεχής και ισχύει

1≤f’(x)≤3 ,για κάθε χεR,να δείξετε ότι:
ι) χ-1≤f(χ)≤3χ-5, για κάθε χ≥2.
ιι) lim f (x )
x

20. Έστω μία συνάρτηση f με |f’(x)|≥1,για κάθε χε[1,3].Αν Α(1,f(1)) και
Β(3,f(3)),να δείξετε ότι (ΑΒ)≥2 2

21. Αν η f

είναι συνεχής στο [α ,β] με f (α) = α και 0 < f ΄(x) < 1 για κάθε
x(α ,β) , να αποδείξετε ότι α < f(β) < β.

22.Έστω f:[a,+
φθίνουσα στο [a,+

)

R μία συνάρτηση η οποία είναι παραγωγίσιμη και f’ γνησίως
).Να δείξετε ότι:

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ι)f’(x)<

f(x)-f(a)
, για κάθε χ>α.
x-a
f(x)-f(a)
, x>a ;έχει αρνητική παράγωγο.
x-a

ιι)η συνάρτηση g(x)=

23. Έστω f:[0,+

)

αύξουσα στο [0, +

) και f(0)=0.Να δείξετε ότι η συνάρτηση

g(x)=

R μία συνάρτηση η οποία είναι παραγωγίσιμη και f’ γνησίως

f(x)-x
, x>0 ,έχει θετική παράγωγο.
x

24. Έστω f:R

R μία συνάρτηση με f(1)=2,η οποία είναι παραγωγίσιμη με

f’(3)=3.Aν η f’ είναι γνησίως αύξουσα στο R,να δείξετε ότι f(x)≤3x-1,για κάθε
xε[1,3].Πότε ισχύει η ισότητα;

25. Έστω f:R

R μία συνάρτηση,η οποία είναι παραγωγίσιμη και η f’ είναι γνησίως

αύξουσα.Να δείξετε ότι:
ι)f’(x)<f(x+1)-f(x), για κάθε xεR.
ιι) f(x)+f(x+1)< f(x-1)+f(x+2), για κάθε xεR.
ιιι)f(x)+f(3x)>2f(2x), για κάθε χ>0.
ιν)xf(x)+f(x3)>(x+1)f(x2), για κάθε χ>1.
ν)exf(ex)+f(e3x)>( ex+1)f(e2x), για κάθε χ>0.

26. Έστω η συνάρτηση f συνεχής στο [2,10] παραγωγίσιμη (2,10) και η f ΄

γνησίως αύξουσα στο (2,10). Να συγκρίνετε τους αριθμούς f(4) + f(8) και f(2) +
f(10).

27. Να αποδείξετε τις ανισότητες :
α)
β)

α

e <
β-α
β

β

e -e

a

<e

β-α
< ln

γ) εφα <

β
α

<

β-α
α

e
3

όπου α ,βR με α < β
όπου α ,βR με 0<α<β

ln(συνα) - ln(συνβ)
β-α

28. Nα αποδείξετε ότι
α) 2 -

β

< ln3 <

3
e

< εφβ

όπου α ,βR με 0 < α < β < π/2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

β) ημ
γ) 2 +
δ)

2
2

+


18
2

+

72

36

<

3
2

5

165
π

π

< 33 < 2 +

< ημ


18

2

<

2

30. Να αποδείξετε ότι :

1
80
+

π
36

α -β
2

ημ α

< σφβ - σφα <

31. Να αποδειχθεί ότι για κάθε x>0 είναι
32. Να αποδειχθεί ότι για κάθε x>0 είναι
33. Να αποδειχθεί ότι για κάθε x>1 είναι
34. Να αποδειχθεί ότι για κάθε x(1,2)
35. Να αποδειχθεί ότι αν x>y
36.Έστω f:(-

,0]

παραγωγίσιμη στο (-

α -β

όπου α ,β(0,π/2)

2

ημ β
1

:
:

x +1
x

x +1
x

<

1
x

< ln(x + 1) < x
x +1
1
1
1
< ln 1 +
<
:
x
x -1 x -1
:

x<e
e

:

< ln

-x

<

x-1

< 1 + (x - 1)e

x-y
x

e -e

y

<e

-y

R μία συνάρτηση με f(0)=0, η οποία είναι συνεχής.Αν η f είναι
,0),η f’ είναι γνησίως αύξουσα και ισχύει 3f’(x)<1, για κάθε

χ<0,να δείξετε ότι:

x
< f(x) < xf'(x) , για κάθε χ<0
3
37.Να λύσετε :
ι)την εξίσωση 7χ+4χ=6χ+5χ
ιι)την ανίσωση 7χ+4χ>6χ+5χ στο (0,+

)

38. Έστω f συνεχής στο [1,3] παραγωγίσιμη στο (1,3) με f(1) = κ , f(2) = κ+1 και
f(3) = κ όπου κ R .Να αποδείξετε ότι υπάρχουν ξ1,ξ2 (1,3) τέτοια ώστε:
f ΄(ξ1)+ f ΄(ξ2) = 0.
39. Έστω f συνεχής στο [1,4] παραγωγίσιμη στο (1,4) με f(1) + f(3) = f(2) + f(4),
να αποδείξετε ότι υπάρχουν ξ1,ξ2 (1,4) τέτοια ώστε :
f ΄(ξ1)+ f ΄(ξ2) = 0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

40. Έστω f συνεχής στο [α ,β] παραγωγίσιμη στο (α ,β) με f(α)

f(β)
β

=

β-α
2

. Να

αποδείξετε ότι υπάρχουν ξ1,ξ2 (α,β) τέτοια ώστε f ΄(ξ1)+ f ΄(ξ2) = β-1.
41. Έστω f συνεχής στο [α ,α + 2] παραγωγίσιμη στο (α , α+2) με
f (α + 2) = f (α) +2. Να αποδείξετε ότι υπάρχουν ξ 1,ξ2 (α , α+2) τέτοια ώστε
f΄(ξ1)+ f΄(ξ2) = 2.
42. Mία συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο [α, β] με f (α) = 1 και f (β) =
2004.Δείξτε ότι υπάρχουν διαφορετικά ξ1 , ξ2 , ξ3 (α ,β) τέτοια ώστε :
f ΄(ξ1)+ f ΄(ξ2) + f ΄(ξ3) =
43.Έστω f:(0,+

6009
β-α

.

) μία συνάρτηση η οποία είναι παραγωγίσιμη και x1, x2

(με x1,<x2) είναι οι ρίζες της.Να δείξετε ότι υπάρχουν ξ 1, ξ2ε(α,β) τέτοια,ώστε:
f’(ξ1)+2f’(ξ2)=0.
44. Αν f παραγωγίσιμη συνάρτηση στο διάστημα [0,1], με f(0) = 0 και f(1) = 1, τότε
να
δείξετε ότι υπάρχει xo(0,1) τέτοιο ώστε f(xo) = 1-xo και στη συνέχεια ότι
υπάρχουν ξ1 , ξ2 (0,1) με ξ1 < ξ2 τέτοια ώστε

1
f (ξ1 )

+

1
f (ξ2 )

=2

45. Έστω η f παραγωγίσιμη στο [α ,β] με f(α) = e και f(β) = -e.
α) Να δείξετε ότι η f έχει τουλάχιστον μία ρίζα στο (α ,β).
β) Να αποδείξετε ότι υπάρχουν ξ1 , ξ2 (α ,β) τέτοια ώστε :

1
f (ξ1 )

+

1
f (ξ2 )

=

β-α
e

.

46. Έστω f παραγωγίσιμη στο [α ,β] με f (α) = 3 και f (β) = 5. Να αποδείξετε ότι
υπάρχουν ξ1,ξ2 (α ,β) τέτοια ώστε

1
1
= β-α .

f (1 ) f ( 2 )

47.Έστω μία συνάρτηση f ,η οποία είναι παραγωγίσιμη στο R με συνεχή
παράγωγο.Αν γε(α,β) και [f(γ)-f(a)][f(β)- f(γ)]<0,να δείξετε ότι υπάρχει
ξε(α,β),τέτοιο ώστε f’(ξ)=0.
48.Έστω f:[a,β]

R μία συνάρτηση με f(x)

0,για κάθε χε[α,β],η οποία είναι

γνησίως μονότονη και παραγωγίσιμη.Να αποδείξετε ότι η εξίσωση

2
1
1
έχει μία μόνο ρίζα χ0ε(α,β).
=
+
f(x) f(a) f(β)
49. Έστω f:[0,+

)

R μία συνάρτηση με f(0)=0 η οποία είναι παραγωγίσιμη και

x1, x2(με x1,<x2) δύο θετικές ρίζες της.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Δίνετε επιπλέον,η συνάρτηση g για την οποία ισχύει f’(x)=x3g(x), x>0.Na δείξετε
ότι υπάρχει:
ι) αε(x1, x2),ώστε g(a)=0.
ιι) ξε(0,α),ώστε f(a)=aξ3g(ξ).
50.Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και

ικανοποιεί τη σχέση f(2x+3)=f(2x+1)+2ex-2, για κάθε χεR.
Na δείξετε ότι υπάρχει:
ι) αε(1,3), ώστε f’(a)=0
ιι) βε(1,3),ώστε f’’(β)=

1
2

51. Αν η f είναι συνεχής στο [α ,β] παραγωγίσιμη στο (α ,β) με f(α) = β ,
f(β) = α να αποδειχθεί ότι :
α) υπάρχει γ(α ,β) ώστε f(γ) = γ και β) υπάρχουν κ ,λ (α ,β) ώστε f ΄(κ) f
΄(λ) = 1
52. Αν η f είναι συνεχής στο [α ,β] παραγωγίσιμη στο (α ,β) με f(α) = α ,
f(β) = β .Να αποδειχθεί ότι :
α) υπάρχει γ(α ,β) ώστε f(γ) = α + β – γ και
β) υπάρχουν κ ,λ (α ,β) με κ  λ ώστε f ΄(κ) f ΄(λ) = 1.
53.Έστω μία συνάρτηση f,παραγωγίσιμη στο R και η f’ είναι 1-1.Να δείξετε ότι η
εφαπτομένη ε της Cf σε οποιοδήποτε σημείο της Μ(χ0, f(χ0)) δεν έχει άλλο κοινό
σημείο με τη Cf.
54. Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι παραγωγίσιμη με f(x)>0,για κάθε

χεR.Na δείξετε ότι:
ι)η συνάρτηση g(x)=x2f(x)-

χ2
f(a) ικανοποιεί τις υποθέσεις του Θ.Μ.Τ στο [0,α].
2

ιι)Υπάρχει ξε(0,α),ώστε ξf’(ξ)>f(a)-2f(ξ).
55.Έστω μία συνάρτηση f,η οποία είναι παραγωγίσιμη στο [0,1] με f(0)=0 και
f(x)>0,για κάθε χε(0,1).Να δείξετε ότι:
ι) η συνάρτηση g(x)=(x-1)(x) ικανοποιεί τις υποθέσεις του Θ. Rolle στο [0,1].
ιι)Υπάρχει αε(0,1),τέτοιο ώστε f(a)=(1-a)f’(a)

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ιιι)Υπάρχει βε(0,α),τέτοιο ώστε βf’(β)<f(a)
56. Έστω μία συνάρτηση f:[0,1]

R μία συνεχής συνάρτηση με f(0)=0 και f(1)=1.Αν

η f είναι παραγωγίσιμη στο (0,1) και η f’ γνησίως αύξουσα,να δείξετε ότι:
ι)Υπάρχουν ξ1, ξ2 ε(0,1),τέτοια ώστε f’(ξ1)-f’(ξ2)=

f(χ) - χ
x-x

2

,xε(0,1).

ιι)f(x)<x, για κάθε χε(0,1).
57. Έστω μία συνάρτηση f,η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη στο [0,2] με f(1)=1
και f(0)=f(2)=0.Na δείξετε ότι:
ι) Υπάρχουν ξ1, ξ2 ε(0,2),τέτοια ώστε f’(ξ1)-f’(ξ2)=2
ιι)Υπάρχει ξεR ,τέτοιο ώστε f’’(ξ)<-1.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Συνέπειες Θ.Μ.Τ
Σταθερή Συνάρτηση
1. Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι παραγωγίσιμη κα ισχύει

f’(x)-2f(x)=2x-1,για κάθε xεR.
ι)Να δείξετε ότι η συνάρτηση g(x)=e-2x(f(x)+x) είναι σταθερή.
ιι)Αν f(0)=1, να βρείτε την f.

2. Έστω f:(0,+

)

R μία συνάρτηση για την οποία ισχύει:
(1+lnx)f(x)+f’(x)=0, για κάθε x>0.

ι)Να δείξετε ότι η συνάρτηση g(x)=xxf(x), x>0 είναι σταθερή.
ιι) Αν f(1)=1, να βρείτε την f.

3.Έστω μία συνάρτηση f για την οποία ισχύει f’(x)=2f(-x),για κάθε xεR και η
g(x)=f2(x)+f2(-x).Na δείξετε ότι η g είναι σταθερή.
Αν f(0)=,ποιός είναι ο τύπος της g ;

4. Δίνεται η παραγωγίσιμη συνάρτηση f στο R για την οποία ισχύει
f ΄(x) + 2xf (x) =
ι) Δείξτε ότι η συνάρτηση g(x) =

2

e x  x για κάθε xR .

2

e x f ( x)  e x είναι σταθερή για κάθε xR .

ιι) Βρείτε την συνάρτηση g εάν lim
x 0

xg ( x)  x
 1
x

ιιι) Να βρείτε τη συνάρτηση f.
ιν) Δείξτε ότι υπάρχει ξ(0,1) ώστε η εφαπτομένη της Cf στο σημείο (ξ ,f(ξ)) να
είναι παράλληλη στον άξονα x΄x.
ν) Δείξτε ότι η παραπάνω εφαπτομένη είναι μοναδική.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
5. Αν η f με πεδίο ορισμού Α = (0,5) και ισχύει f(x) =
f(2) = -16, τότε :
ι) να αποδειχθεί ότι η g(x) =
ιι) να βρεθεί η συνάρτηση f.

6. Αν για κάθε

x
f ΄(x) για κάθε xΑ και
3

f ( x)
είναι σταθερή
x3

xR ισχύει f(x)f ΄(x) = 0 να αποδείξετε ότι η συνάρτηση f είναι

σταθερή.

7. Mια συνάρτηση f: RR έχει την ιδιότητα f   x  = f ΄(x) για κάθε xR.
2

Αν f (0) = 0 και f ΄ (0) = 1, να αποδειχθεί ότι:
ι) η συνάρτηση h(x) = [f ΄(x)]2 + [f(x)]2 είναι σταθερή
ιι) f(x) = ημx για κάθε xR .

8. Δίνεται η παραγωγίσιμη f στο [0,+∞) για την οποία ισχύει f ΄(x)(x +10) = f(x) ,
x > 0.
ι) Δείξτε ότι η g(x) =

f ( x)
είναι σταθερή στο [0,+∞)
x  10

ιι) Βρείτε την f εάν f(0) = 1

1
9. Για μια συνάρτηση f :(0, +)  R ισχύει : xf ΄(x) – f   = 0 για κάθε x > 0.
x
 

1
x

ι) Να αποδείξετε ότι η g(x) = f 2(x) + f 2   είναι σταθερή στο (0, +)
ιι) Αν f(1) = lim
x 0

 3x
x

και να βρείτε τον τύπο της g .

10. Oι συναρτήσεις f ,g είναι παραγωγίσιμες στο R με συνεχείς παραγώγους και για
κάθε xR ισχύει :

 f ( x)  g ( x)   f ( x)  g ( x)
2

2

 0 .Nα αποδείξετε ότι:

ι) Οι συναρτήσεις f ΄΄, g΄΄ είναι συνεχείς
ι) Ισχύουν f ΄΄ + f = 0 και g΄΄ + g = 0
ιιι) η συνάρτηση h = f 2 + g2 είναι σταθερή στο R .
Δ) Αν x1 , x2 είναι οι ρίζες της f και f(x) ≠ 0 για κάθε x( x1 , x2) τότε η g έχει
μοναδική ρίζα στο (x1 , x2).

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
11.Να βρείτε το τύπο της συνάρτησης f:Δ

R σε καθεμιά από τιςπαρακάτω

περιπτώσεις:
ι)f’(x)=3x2+x+1
ιι)f’(x)=2ex+

1
x

Δ=R και f(0)=2

-

1
x

ιιι)f’’(x)=6x+2

Δ=(0,+

2

) και f(1)=2e

Δ=R και f’(0)=1 ,f(1)=-3

12. Να βρείτε το τύπο της συνάρτησης f:Δ

R σε καθεμιά από τιςπαρακάτω

περιπτώσεις:
ι)f’(x)=2xσυνx-x2ημχ Δ=R και f(0)=2
ιι) f'(x) =

xσυνx-ημx

ιιι) f''(x) = ιν)f(x)=xex

x2
1

Δ=(0,+

Δ=[0,

2

συν χ

Δ=R

π
2

) και f

) και f'

π
4

π
2

=

1
π

= 2 , f(0)=1

και f(0)=0

ν)f’(x)=1+lnx Δ=(0,+

) και f(1)=2

13. Δίνεται συνάρτηση f παραγωγίσιμη στο κατάλληλο κάθε φορά διάστημα .Να
βρείτε τον τύπο της f όταν :
α) f ΄(x) = 

β) f ΄(x) =

γ) f ΄(x) =

1

 2 x
1

 x
2

f(x) , x(0,π)

  
, 
 2 2

f(x) , x  

1
f(x) , x >0
x

δ) f ΄(x) = συνxf(x) , xR.

14. Δίνονται οι f ,g : RR με f(0) = g(0) και f ΄΄(x) = g΄΄(x) για κάθε xR.
Να αποδείξετε ότι :

α) υπάρχει σταθερά c τέτοια ώστε f(x) – g(x) = cx για κάθε xR .

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
β) αν ρ1< 0 < ρ2 είναι ρίζες της g, τότε η f έχει μια τουλάχιστον ρίζα στο [ρ 1,ρ2].

15.

Δίνεται συνάρτηση g παραγωγίσιμη στο R ,τέτοια ώστε να ισχύει

exg΄(x) = συνx – ημx για κάθε xR και g(0) = 0. Να υπολογιστεί το g(π/2).

16.Έστω

f,g:R

R δύο συναρτήσεις,για τις οποίες ισχύουν f’’(x)=g’’(x)+6x,για

κάθε χεR και f(1)=g(1), f’(1)=4, g’(1)=0.Να βρείτε τα διαστήματα του χ που η Cf είναι
πάνω από τη Cg.

17. Έστω

f,:R

R μία συνάρτηση,για την οποία ισχύει f’’(x)+f’’(2-x)=2,για κάθε

χεR και f(1)=1.Na δείξετε ότι:
f(x)+f(2-x)=x2-2x+3, xεR.

18.Na βρείτε το τύπο της συνάρτησης f σε καθεμία από τις παρακάτω
περιπτώσεις:
ι)xf’(x)+f(x)=2x , xε(0,+

) και f(1)=2.

ιι)x(x2+1)f’(x)-1=-2x2f(x) , xε(0,+
ιιι) f'(x) =

f(x)
x -1

) και f(1)=0.

x

) και f(2)=e2.

+ e (x - 1) , xε(1,+

ιν)f’(x)=f(x)σφx , xε(0,π) και f

π
2

=1

19. Na βρείτε το τύπο της συνάρτησης f σε καθεμία από τις παρακάτω
περιπτώσεις:
ι)f’(x)-2xe-f(x)=0 , xεR και f(0)=0
ιι) f’(x)+2xf(x)=0 , xεR , f(0)=1 και f(x) 0.
ιιι) f’(x)+2xf2(x)=0 , xεR , f(0)=1 και f(x)

0.

20. Na βρείτε το τύπο της συνάρτησης f σε καθεμία από τις παρακάτω
περιπτώσεις:
ι)e-2xf’(x)f(x)-1=0 , xεR και f(0)=1.
ιι)f’(x)= e-2xf3(x) , , xεR , f(0)=1 και f(x)

0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
21. Να βρεθεί η παραγωγίσιμη συνάρτηση f :RR με f(0) = 2 και
f(x) – f ΄(x) = e-xf ΄(x) για κάθε xR .

22. Να βρεθούν οι δύο φορές παραγωγίσιμες συναρτήσεις f , g : RR με f(0) = 1 ,
f(x)g(x) = 1 και f ΄(x)g΄(x) = -1 για κάθε xR .

23. Nα βρεθεί η παραγωγίσιμη συνάρτηση f: (0, +) R με f (1) =
f ΄(x) = -2f 3(x) για κάθε x >0.

1 και
2

24. Δίνεται συνάρτηση g παραγωγίσιμη στο R ,τέτοια ώστε να ισχύει

exg΄(x) = συνx – ημx για κάθε xR και g(0) = 0. Να υπολογιστεί το g(π/2).

25. Να βρείτε τη συνάρτηση f : RR με f(0) =1 , αν για κάθε xR ισχύει
f ( x)  

2x
f ( x) .
x 1
2

26. Έστω η παραγωγίσιμη f : (0 ,+) R ώστε : f(x) + f ΄(x)lnxx = 1 , x >0.Nα
δείξετε ότι f(x) = 1, για x > 0.

27. Δίνεται συνάρτηση f : R→R παραγωγίσιμη στο R με συνεχή παράγωγο και
xf ΄(x) = 3f ΄(x) + f (x) για x ≠ 3 και f ΄ (3) = 2.Να βρεθεί η f.

28. Na βρείτε το τύπο της συνάρτησης f σε καθεμία από τις παρακάτω
περιπτώσεις:
ι)f’(x)-1=2xex-f(x) , xεR και f(0)=0.
ιι)f’(x)-2x+2x(f(x)-x2)=0 , xεR , f(0)=1 και f(x) x2.
ιιι) f’(x)=ex+ ex(f(x)- ex) , xεR , f(0)=1 και f(x) ex.
ιν)(f(x)+2x)(f’(x)+2)=4x , xεR και f(0)=1.
ν) (ex+ f(x)+xf’(x))(ex+xf(x))=x ,

29.Έστω f:R

xε(0,+

) και f(1)= 2 -e.

R μία συνάρτηση με f(0)=0,η οποία είναι παραγωγίσιμη και

ικανοποιεί τις σχέσεις:

ef(x)

f’(x)ef(x)+1=

-x , για κάθε xεR και

χ

χ+e f(x)
Να βρείτε τη συνάρτηση f.

30. Έστω f:R

, για κάθε xεR .

R μία συνάρτηση με f(0)=0,η οποία είναι παραγωγίσιμη και

ικανοποιεί τις σχέσεις:

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

f(0)=2 , f(x)

ex , για κάθε xεR και

 f’(x)+e2x(f(x)-ex)3=ex , για κάθε xεR .
Να βρείτε τη συνάρτηση f.

31. Na βρείτε το τύπο της συνάρτησης f σε καθεμία από τις παρακάτω
περιπτώσεις:
ι)f’(x)+f(x)=1, xεR και f(0)=0.
ιι) f’(x)-2xf(x)=x, xεR και f(0)=1
ιιι)χ2 f’(x)-f(x)=-1, x>0 και f(1)=1-e-1.

32. Έστω f παραγωγίσιμη στο διάστημα (0,+).Να προσδιορίσετε την f , εάν είναι

γνωστό ότι ισχύει xf ΄(x) – f(x) = 1996x για κάθε x(0, +) και επιπλέον f(1) = 0.

33. Δίνεται συνάρτηση f παραγωγίσιμη στο R ,τέτοια ώστε να ισχύει f ΄(x) = 3f(x)
και f(1) = e3, για κάθε xR. Nα βρεθεί ο τύπος της f.

34.Έστω f:R

R μία συνάρτηση με f(x)>0 και f’(x)=f(x)lnx,για κάθε χεR.

Aν f(0)=1, να βρείτε τον τύπο της f.

35.Na βρείτε συνάρτηση f:(0,π)

R,η οποία ικανοποιεί τις σχέσεις

π

f’(x)ημx=f(x)(συνx+ημx), για κάθε χε(0,π) και f

36. Δίνεται η συνεχής συνάρτηση f :

-

2

π

=e2

π π
R με f(0) = 1 για την οποία είναι
,
2 2

f ΄(x)συνx = f(x)(συνx + ημx) για κάθε x -

Να αποδείξετε ότι : f(x) = exσυνx , x -

π π
.
,
2 2

π π
.
,
2 2

37. Nα βρεθεί η παραγωγίσιμη συνάρτηση f: (0, +) R με f (1) = 0 και
(f(x) –lnx) (xf ΄(x) –1) = 0 για κάθε x >0.

38. Δίνεται συνάρτηση f παραγωγίσιμη στο R ,τέτοια ώστε να ισχύει
f(x) + 5x4 = f ΄(x) + x5 για κάθε xR. Nα βρεθεί ο τύπος της f.

39. Nα βρεθεί συνάρτηση g ορισμένη στο

-

π π
,
2 2

η οποία ικανοποιεί τις σχέσεις

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
g (0) = 100 και g΄(x) συνx + g(x) ημx = g(x) συνx.

40. Δίνεται η παραγωγίσιμη συνάρτηση f στο
f ΄(x)συνx + 2f(x)ημx = 0 για κάθε x -

41. Έστω f:R

-

π π
, με f(x)  0 και
,
2 2

π π
.
,
2 2

R μία συνάρτηση η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και

ικανοποιεί τις συνθήκες:

f’’(x)-2f’(x)+f(x)=ex , xεR.

f(1)=

e
2

,f’(1)=

3e
2

.

ι)Να δείξετε ότι η συνάρτηση g(x)=x-

f'(x) - f(x)
e

, xεR είναι σταθερή.

x

ιι)Να βρείτε τη συνάρτηση f.

42. Έστω f:R

R μία συνάρτηση με f(x)>0, xεR και f’’(x)-2xf’(x)=2f(x) για κάθε

xεR.Αν f’(0)=0 και f(2)=e,να βρείτε τον τύπο της f.

43. Έστω η δύο φορές

παραγωγίσιμη συνάρτηση f : (0 ,+) R ώστε :

 f(x)+(x-2)f’(x)=xf’’(x), για κάθε χε(0 ,+).
 f’(1)=0 και f(1)=e
Na βρείτε τη συνάρτηση f.

44.Έστω η δύο φορές

f(0)=ln2 ,f’(0)=

παραγωγίσιμη συνάρτηση f : R R ώστε :

1

και

2
 e (f’(x)+f’’(x)-1)=-f’’(x) , για κάθε xεR.
Να βρείτε τη συνάρτηση f.
x

45. Έστω η παραγωγίσιμη f : (0 ,+) R ώστε :
f(x)=xf’(x)+x2f’’(x) , για κάθε x>0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Αν f(2)=

3
2

και f(1)=

5
2

, να βρείτε τη συνάρτηση f.

46.Έστω μία συνάρτηση f για την οποία ισχύουν f(x)>0, xεR και
f’’(x)f(x)=(f’(x))2+2f2(x), για κάθε xεR.Αν f(0)=f’(0)=1,να βρείτε τον τύπο της f.

47. Έστω η δύο φορές

παραγωγίσιμη συνάρτηση f : R R ώστε :

 2f’(0)=f(0)=1 και
 f’’(x)f(x)+f’(x)=f(x)f’(x) , για κάθε xεR.
Να βρείτε τη συνάρτηση f.

48. Έστω η δύο φορές

παραγωγίσιμη συνάρτηση f : R R ώστε :

f’(0)=f(0)=e, f(x)

0,για κάθε xεR και

 f’’(x)f(x)-f(x)f’(x)=(f’(x))2 , για κάθε xεR.
Να βρείτε τη συνάρτηση f.

49. Έστω η δύο φορές

παραγωγίσιμη συνάρτηση f : (0 ,+) R ώστε :

 2xf’(x)+x2f’’(x)=-f’(x), για κάθε χε(0 ,+).
 f(1)=2 και f’(1)=-1.
Na βρείτε τη συνάρτηση f.

50. Έστω

f : (0 ,+) R μία συνάρτηση με f(1)=1.A f’(x)=x f

1
,για κάθε χ>0,να
x

βρείτε το τύπο της f.

51. Έστω η δύο φορές

παραγωγίσιμη συνάρτηση f : R R ώστε :

f(0)=1 , f’(0)=0 , και f’’(x)=f(x) , για κάθε xεR.
Να βρείτε τη συνάρτηση f.

52. Έστω

f:(0,π)

R,η οποία ικανοποιεί τις σχέσεις:

f’’(x)+f(x)=0, για κάθε xε(ο,π) και f

π
2

f'

π
2

1.

ι)Να δείξετε ότι η συνάρτηση g(x)=f’(x)ημx-f(x)συνx , xε(ο,π) είναι σταθερή.
ιι)Να βρείτε το τύπο της f.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
53.Έστω οι παραγωγίσιμες συναρτήσεις f,g:[0,+ )R με f(x)g(x)

0,xε[0,+ )

και f(0)=g(0)=1.Επιπλέον, για χ≥0 ισχύουν:
 f’(x)+f2(x)g(x)=0 και
 g’(x)+g2f(x)=0.
Να βρείτε τις f,g.

54.΄Εστω f,g: R R δύο συναρτήσεις,οι οποίες είναι παραγωγίσιμες και
ικανοποιούν τις συνθήκες:

f(0)=g(0)=1, f(x)g(x)≠0,xεR και
f'(x) =

e

2x

g(x)

, g'(x) =

e

2x

f(x)

,για κάθε xεR.

Να βρείτε τις f,g.

55.΄Εστω f,g: (-1,+ ) R δύο συναρτήσεις,οι οποίες είναι παραγωγίσιμες και
ικανοποιούν τις συνθήκες:
 f(0)=g(0)=0, και
 f’(x) =e-g(x) και g’(x)=e-f(x) ,για κάθε xεR.
Να δείξετε ότι f=g και στη συνέχεια,να βρείτε τις f,g.

56. Έστω οι παραγωγίσιμες f ,g στο R , με f(0) = g(0) = 1 και για τις οποίες για
κάθε xR ισχύουν: f ΄(x)g(x) = -1 και f(x)g΄(x) = 1. Nα βρεθούν οι f , g

57.Να βρείτε το τύπο της συνάρτησης f:ΔR σε καθεμία από τις παρακάτω
περιπτώσεις:
ι)f’(3x-1)=2x+1 , Δ=R και f(2)=5
ιι)f’(x2)=2x-3 , Δ=(0,+ ) και f(4)=1

58.Έστω f:RR μία συνάρτηση,για την οποία ισχύει:
f’(x3+x)=4x , για κάθε xεR
Αν f(0)=2,να βρείτε την εφαπτομένη ε της Cf στο χ0=2.

59. Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο R , f(0) = -2 και f ΄(x5 + x) = 6x για
κάθε xR , να βρεθεί η εξίσωση της εφαπτομένης της C f στο σημείο Α(2, f (2)).

60. Δίνεται συνάρτηση g παραγωγίσιμη στο (0,+) τέτοια ώστε να ισχύει
1
2

3

g ( x) = x + x

5

για κάθε x(0, +) και g(2) = 44/3.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Nα υπολογίσετε τον αριθμό g (1).

61. Δίνεται η συνάρτηση g παραγωγίσιμη στο R+

με g΄(lnx) = xημx + x2συνx για
κάθε x > 0 και g(0) = 2ημ1.Να υπολογίσετε το g(π/2).

62.Έστω f:R*R μία συνάρτηση,η οποία είναι παραγωγίσιμη και ισχύουν:
f’(x)=

x -1

f(x) , για κάθε χ
x
 f(1)=2=f(-1)
Nα βρείτε το τύπο της f.

63.Έστω μία συνάρτηση f με f’(x)=

0 και

2x-1, x<0
3x2 -1, x 0

.

Αν f(1)=2 να βρείτε την f.

,xμε xf ΄΄(x) + f ΄(x) = x για κάθε xR .
65. Θεωρούμε τη συνάρτηση f :R*→R που είναι παραγωγίσιμη στο R* και ισχύει

xf ΄(x) = (x+1)f(x) , για κάθε x  R * και f(1) = e , f(-1) = 1/e. Nα βρεθεί το
lim f(x) .

x

0

+

66.Έστω f:(0,+ )R μία συνάρτηση για την οποία ισχύει
1
2

x f’(x)=(x-lnx) e ,για κάθε χ>0 και f(1)=0.
x

1

Να δείξετε ότι f(x)= e lnx ,x>0
x

67. Έστω f:RR μία συνάρτηση με f’(x)=

1
1+e

x

,για κάθε xεR και f(0)=0.Na

δείξετε ότι f(-x)=f(x)-x, για κάθε xεR.

68. Έστω f:RR μία συνάρτηση με f(0)=1 για την οποία ισχύει f(x)f’(-x)=2,για
κάθε xεR.Να δείξετε ότι f(x)=e2x , xεR

69. Έστω f:(0,+ )R μία συνάρτηση με f(1)=1, για την οποία ισχύει:
f(x) f'

1
x

=x , x>0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
Nα δείξετε ότι f(x)=x , x>0.

70. Έστω f:RR μία συνάρτηση με f(0)=1,η οποία είναι παραγωγίσιμη και ισχύει
lim

h

f(x) - f(x - h)
h

0

= f(x) + 1, για κάθε xεR.Να βρείτε τη συνάρτηση f.

71. Έστω f:RR μία συνάρτηση ,η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και ισχύει:

f’(0)=2 , f(0)=1 και

lim

f'(x) - f'(x - 2h)

h
Να βρείτε τη συνάρτηση f.
h

0

= 2f'(x) ,για κάθε xεR.

72.Έστω μία συνάρτηση f η οποία είναι παραγωγίσιμη στο [ο,π] και ισχύει
f(x)συνx f’(x)ημx , για κάθε xε[0,π].Να δείξετε ότι:
ι)f(0)f(π)

0

ιι)Η f έχει μία,τουλάχιστον,ρίζα στο (0,π).

73.Έστω οι συναρτήσεις f,g οι οποίες είναι παραγωγίσιμες στο R και ισχύει
f(x)g’(x)

f’(x)g(x) , για κάθε χεR.Αν χ1,χ2 διαδοχικές ρίζες της g (χ1<χ2),να

δείξετε ότι:
ι)οι χ1,χ2 δεν είναι ρίζες της f.
ιι)Υπάρχει χ3ε(χ1,χ2) το οποίο είναι ρίζα της f.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Μονοτονία Συνάρτησης
1.Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας των συναρτήσεων:
ι)f(x)=-x2+3x-1

ιι) f(x)=x3-3x+1

ιιι) f(x)=-2x3+3x2-6x+1

2. Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας των συναρτήσεων:
ι)f(x)=x+

1
x

ιι) f(x) =

x
2

x -1

ιιι) f(x) = x 1 - x

2

3. Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας των συναρτήσεων:
ι)f(x)=ex-x+3 ιι) f(x)=e-2x+x-1 ιιι)f(x)=xlnx ιν) f(x)=x2lnx - x2+5

4. Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας των συναρτήσεων:
ι)f(x)=x3+3x+3συνx

ιι) f(x)=x+2συνx+1 , χε(0,+∞)

5. Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας των συναρτήσεων:
ι)f(x)=- 2 συνx –x xε 0,

π
2

ιι) f(x)=συνx+ημx, χε[0,π]

ιιι) f(x)=συνx+ημ2x χε(0,π)

6. Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας των συναρτήσεων:
-x

ι)f(x)=2xe +(x-1)

2

2

ιι)f(x)=(x -x)lnx +

χ

2

2

ιιι) f(x)=2ex-ln(1+4x2)

7.ι) Να βρείτε το σύνολο τιμών της f(x) = lnx -

1
x

ιι) Nα αποδείξετε ότι οι γραφικές παραστάσεις των f(x) = lnx και g(x) =
ένα μόνο κοινό σημείο.

8. Να μελετήσετε τη μονοτονία και τα ακρότατα των

1
έχουν
x

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ι)f(x) = (x-1)ex –(x+1)e-x,

ιι)

g(x) =

ιιι) h(x) = 2συνx – συν2x +3 , x[0,2π]

v) f(x) =

vii) f(x) =

2

x + 3, χ

ιν) f(x) = 2x2 - x2-4x

1

vi)

2

x - 8x + 9, x > 1

2x + 3, x

0

2

1
x

h(x) = x

x2

 x  1  x ln x

 2  x 1

viii)

3-x ,x > 0

ix) f(x) = ln

9.

x
,
ln x

f(x) = ln 

x) f(x) = εφx , x -

π π
,
2 2

xi) f(x) =

1 x2

Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας των συναρτήσεων:

ι) f(x) =

2x - lnx
2 x

ιι) f(x) =

ημx
χε(0,π)
x

10. Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας των συναρτήσεων:
3

x

ι)f(x)=e +(x+1)ln(x+1)-2x

x

ιι)f(x)=e -

χ

6

2

-

χ

2

-x

11.Δίνεται μία συνάρτηση f ,η οποία είναι παραγωγίσιμη στο [0,+∞] με f(0)=0.Αν
f’’(x)>0, για κάθε χε(0,+∞), να δείξετε ότι η g(x)=

f(x)
x

, x>0, είναι γνησίως αύξουσα

στο (0,+∞).

12. Δίνεται μία συνάρτηση f:[α,β]

R ,η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και

ισχύει f’’(χ)>0 για κάθε χε(α,β).Να δείξετε η συνάρτηση g(x)=

f(x) - f(a)
x-a

είναι

γνησίως αύξουσα στο (α,β).

13. Δίνεται μία συνάρτηση f:R

R με f(0)=1 ,η οποία είναι δύο φορές

παραγωγίσιμη και ισχύει f’’(χ)>0 για κάθε χεR.Να μελετήσετε ως προς τη μονοτονία
τη συνάρτηση g(x)=ex-x+

f(x) - 1
x

, χ>0

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
14. Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας των συναρτήσεων:
ι)f(x)=

x3 2
-x +x-1
3

x2
-xσυνx+ημx
2

ιι) f(x)=

15. Να μελετήσετε ως προς τη μονοτονία τις συναρτήσεις:
ι) f(x) =

x
ln(x + 1)

ιι) g(x) =

x

ιιι) g(x) =

x

e -1

16. . Δίνεται η f(x) = x3 + μx2 +

μ+

4
3

lnx
1-x

ln x

x + 1 , όπου μR. Να βρείτε τις τιμές του μ

για τις οποίες η f είναι γνησίως αύξουσα στο R.

17. Να βρείτε τις τιμές του α, ώστε η συνάρτηση :
ι)f(x)=3x3-ax2+9x-1, να είναι γνησίως αύξουσα στο R.
ιι) f(x)= -

x

3

3

+(α-1)x2-4x+1, να είναι γνησίως φθίνουσα στο R.

ιιι)f(x)=ln(x2+a2)+ax+1 , να είναι γνησίως φθίνουσα στο R.

18. Να βρείτε τις τιμές του λεR, ώστε η συνάρτηση :
f(x)=2(2λ-1)x3-9(λ+2)x2+6(λ+2)χ+1
να είναι γνησίως φθίνουσα.

19.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=(x+1)lnx+x-1.
ι)Να βρείτε τις ρίζες και το πρόσημο της f.
ιι)Να λύσετε την ανίσωση χχ+1>e1-x ,στο (0,+∞).
2

ιιι)Να δείξετε ότι ex< e

x+1

20.Δίνεται η συνάρτηση

,για κάθε χε(0,1).
f(x) = 1 - x +

lnx
2 x

ι)Να μελετήσετε την f ως προς την μονοτονία.
ιι)Να αποδείξετε ότι 2 x -

lnx
x

2 για κάθε χ>0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ιιι)Να λύσετε την εξίσωση f(x)=0.

21.Να λυθούν οι εξισώσεις:
ι)ex=1-x ιι)lnx=1-x ιιι)2ex-1=

2
x

1
x+1

ιν)1+ln(x+1)=

22. Να λυθούν οι εξισώσεις:
ι)e-x-x =1

ιι)x2+2lnx=1

ιιι) xex+1=ex

23.Να λυθούν οι ανισώσεις:
ι)x2+8lnx>8x-7

ιι)x2lnx>x-1

24. Nα μελετήσετε τη μονοτονία της f(x) =

εφx

Αν 0 < α < β < π/2, να αποδειχθεί ότι.

x

0,

,x

εφα
εφβ

<

π
2

α
β

25.Na δείξετε ότι:
ιιι)e1-x>x3,για κάθε χ<1
ιιι)χεφχ+1>

1
συνχ

ιι)

x + ln(x + 1) > e

,για κάθε χε 0,

-x

- 1, για κάθε χ>0

π
2

26.ι)Για κάθε χ>0,να δείξετε ότι:
α)ex>

1
χ+1

ιι)Για κάθε χ

β) ex > 1 + ln(1+x)

0,να δείξετε ότι e

2
x

1

2

ln (1

x )

27.ι)Να αποδείξετε ότι x-(1+x)ln(+x)<0, για κάθε χ>0.
1

ιι)Να βρείτε τη μονοτονία της συνάρτησης (1 + x)

28.ι)Να αποδείξετε ότι η συνάρτηση

x

, χ>0.

f(x)=ln(1+x2)-e-x+1 είναι γνησίως αύξουσα.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

2

2

-x

ιι)Να λύσετε τις εξισώσεις : ι) ln(1+x )=e -1

ιιι)Να λύσετε την ανίσωση ln

1+x

2

<e

2

-x

=e

2

1 + συν θ

-συνθ

+e

-ημθ

.

-1

+e .

ln(x + 1)

29.Γι α κάθε χ>e,να δείξετε ότι:

ιι) ln

1 + ημ θ

x +1

2

<

30.΄Εστω μία συνεχής συνάρτηση f:[0,+∞)

2

ln (x + 1) - ln x
2

<

lnx
x

R,η οποία είναι παραγωγίσιμη στο

(0,+∞).Αν f(0)=1, f’(x)>1 και f’’(x)>0,για κάθε χ>0 ,να αποδείξετε ότι:
χ+1<f(x)<xf’(x)+1, για κάθε χ>0.

31. Να αποδειχθεί ότι : ln(1+ συνx)  ln2 32. Να αποδειχθεί ότι : xα –1 > αx – α
33.Να λυθούν οι εξισώσεις:
ι)5x+12x=13x

x2
για κάθε x(-π ,π)
4

για α >1 με 0 < x 1

ιι)3x-1+4x-1=5x-1 ιιι)ημxθ+ συνxθ=1 ,θε 0,

34. Να αποδειχθεί ότι για κάθε 0 <β <α

35.Δίνεται η συνάρτηση

f(x) =

lnx
x

ln

α
β

>2

,x > 0.

ι)Nα μελετήσετε τη μονοτονία της f.
ιι)Να αποδείξετε ότι eπ>πe για κάθε χ>0.
ιιι)Να αποδείξετε ότι eπ≥xe, για κάθε χ>0.
ιν)Να αποδείξετε ότι αα+1>(α+1)α για κάθε α≥e.

36.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=2(ex-ea)-(x-a) (ex+ea).
ι)Να μελετήσετε τη μονοτονία της f.

π
2

α -β
α +β

και 2αβln

α
β

< α2-β2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
β

e -e

ιι)Αν β>α,να δείξετε ότι

a

β

e +e

<

β-a

a

2

37.Δίνονται οι συναρτήσεις:
x

f(x) =

3

3

x

-

λx

2

2

+ (λ - λ + 1)x + 3 , λεR.

2

2

- 2x + 2ln(1 + x) και
1+x
 h(x)= φ(x)-ex+x, xεR.
ι)Να δείξετε ότι η f είναι γνησίως αύξουσα,για κάθε λεR.
f(x) =

ιι)Να δείξετε ότι f(g(x))<3, για κάθε χ>0.
ιιι)Να βρείτε τη συνάρτηση φ,όταν f(h(x))=3.

38.ι)Να λυθούν οι εξισώσεις:
α) e

3
x +x

-e

2x

=x-x

3

β) e

ιι)Να λυθεί η ανίσωση e

2
x -1

2
x +x+1

+x

2

-e

x+1

+x

2

0.

2

39. Να λυθούν οι εξισώσεις:
ι)e|x|-e2=|x|-2

ιι) e

2
-x

-e

-x

= lnx

40.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=ln(x2+1)-x.
ι)Να μελετήσετε την f ως προς τη μονοτονία.
4

ιι)Να δείξετε ότι f ln x + 1 +

x

1
4

4

+1

> f (x + 1) - x

41. Nα μελετηθεί ως προς τη μονοτονία η f(x) =
Nα λυθεί η e

42. α.

3
x -x

e

2

x

2

x +1

6

>

x +1
2

x +1

Να μελετηθεί ως προς τη μονοτονία η συνάρτηση με τύπο:

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

f(x) = lnx -

1
2

2

x β.

β. Να αποδείξετε ότι ισχύει για κάθε πραγματικό x η σχέση:
2

ln

2x + 3

4

2

< 3x + 8x + 5

2

x +2

43. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=2(x-2)lnx+x2-1.
ι)Να μελετήσετε την f’ ως προς τη μονοτονία.
ιι)Να λύσετε την εξίσωση f(x3+2)+f(x2)=f(x2+2)+ f(x3).
ιιι)Να λύσετε την ανίσωση f(2x2)+2f(x+2)>f(2x+4)+ 2f(x2) στο (0,+∞).

44.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=3x4+4x3-12x2+4.
ι)Να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας της f.
ιι)Να αποδείξετε ότι η εξίσωση f(x)=0 έχει 4 ακριβώς πραγματικές ρίζες,δύο
θετικές και δύο αρνητικές.

45.Να βρείτε το πλήθοε των πραγματικών ριζών της εξίσωσης 3x2+12x=3+2x3
46.Nα βρείτε για τις διάφορες τιμές του πραγματικού αριθμού α το πλήθος
πραγματικών ριζών της εξίσωσης χ3-αχ2-9χ+α=0.

47.Ομοίως
ι)2x3-15x2+24x-a=0

ιι)3x4-4ax3+a=0

48.Δίνεται μία συνάρτηση f:R

R,για την οποία ισχύουν f(0)=0 και

f’(x)<2x-συνx,για κάθε xεR.
ι)Να δείξετε ότι f(x)>x2-ημx, για κάθε χ<0.
ιι)Να λύσετε την εξίσωση f(x)=x2-ημx.
ιιι)Να βρείτε το lim f(x)
x

-

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
49. Δίνεται μία συνάρτηση f:(0,+∞)

R,με f(π)=0.Αν για κάθε χ>0 ισχύει

2

xf’(x)<f(x)+x συνx,να δείξετε ότι f(x)<xημx, για κάθε χ>π.

50.Έστω οι συνεχείς συναρτήσεις f,g:[0,+∞)

R με f(0)=g(0)=1, g(x)>0 και

f’(x)g(x)<g’(x),για κάθε χ>0.Να δείξετε ότι f(x)<1+lng(x),για κάθε χ>0.

51. Έστω οι συνεχείς συναρτήσεις f,g:[1,+∞)

R για τις οποίες ισχύει

x(f’(x)-xg’(x))<f(x),για κάθε χ≥1 και f(1)=g(1).Να δείξετε ότι f(x)<xg(x),για κάθε
χ>1.

52. Δίνεται μία συνάρτηση f:R

R,η οποία είναι παραγωγίσιμη και ισχύουν οι

σχέσεις:

f(0)=1 ,f(x)

0, για κάθε xεR και

x 2

f’(x)+e f (x)<0, για κάθε χεR.

Na βρείτε το lim f(x)
x

-

53.Να δείξετε ότι οι παρακάτω εξισώσεις έχουν μοναδική ρίζα:
ι)x3+x=συνx xε 0,

π
2

ιι)2x+lnx=1 xε(0,1) ιιι)χ3-λ2χ-2=0 χεR και λεR*

ιν)(x-1)lnx=xex-1-x+2 xε(2,e)

54.Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο [0,1] με 1-e<f(x)<-1 και f’(x)≥1,για
κάθε χε[0,1],να δείξετε ότι υπάρχει μοναδικό χ0ε(0,1) τέτοιος,ώστε f(x0)= χ0- e

-x0

55. Αν η συνάρτηση f είναι παραγωγίσιμη στο [1,e] με 0<f(x)<1 και f’(x)≥0,για κάθε
χε[1,e],να δείξετε ότι υπάρχει μοναδικό χ0ε(1,e) τέτοιος,ώστε f(x0)+χ0lnx0= χ0

56.Δίνεται

f:R

R μία συνάρτηση με f(1)=f(3),η οποία είναι δύο φορές

παραγωγίσιμη με f’’(x)<0,για κάθε xεR.Να λύσετε την εξίσωση f(x4+3)=f(x4+1).

57.Έστω μία συνάρτηση f:[a,β]

R με f(β)=f’(a)=0, η f’ είναι συνεχής στο [α,β]

και f’’(x)>0,για κάθε χε(α,β).Να βρείτε το πρόσημο της f.

58. Έστω μία συνάρτηση f:[a,β]
δείξετε ότι f’(α)f’(β)<0.

R με f(β)=f(a) και f’’(x)>0,για κάθε χε[α,β].Να

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
59. Δίνεται

f:R

R μία συνάρτηση με ρίζες χ1,χ2 (χ1<χ2) και f’’(x)<0,για κάθε

χε[χ1,χ2].Να δείξετε ότι f(x)>0, ,για κάθε χε(χ1,χ2).

60.Δίνεται

f:R

R μία συνάρτηση η οποία είναι παραγωγίσιμη και ισχύει

f3(x)+f(x)=e1-x,για κάθε xεR.
ι)Να εξετάσετε την f ως προς τη μονοτονία.
ιι)Να λύσετε την ανίσωση f(ημ2χ)>f(x2).

61.Έστω

f:R

R μία συνάρτηση με f(x)>0,για κάθε xεR,η οποία είναι

παραγωγίσιμη και ισχύει:
f3(x)+lnf(x)+ef(x)=x3+x2+2x-1, για κάθε xεR.
ι)Να δείξετε ότι η f είναι γνησίως αύξουσα στο R.
ιι)Να λύσετε την εξίσωση f(lnx)=f(1-x2).

62. Nα δείξετε ότι 2x ≥ 1 + xln2 για κάθε xR. Αν g(x) =

2x - 1 - xln2 να λυθεί η

(gog)(x2 +4x) = (gog)(x+4) , x > 0.

63. Δίνεται

f:R

R μία συνάρτηση για την οποία ισχύει f(1-x)=-f(1+x),για κάθε

xεR.Αν η f είναι παραγωγίσιμη με συνεχή παράγωγο και ισχύει f’(x)
xεR,να λύσετε την εξίσωση f(x)=0.

0,για κάθε

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Θεώρημα Fermat
1.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=x2-x+|x-1| , xε[0,2]
ι)Να βρείτε τις πιθανές θέσεις ακροτάτων της f.
ιι)Να βρείτε το σύνολο τιμών της f.

2.Nα βρείτε τα ολικά ακρότατα των συναρτήσεων:
ι)f(x)=xlnx ,xε[1,e]

ιι) f(x)=x3-3χ+7 ,xε[0,2]

3.Να βρείτε το σύνολο τιμών των συναρτήσεων:
ι) f(x)=x4-4χ+2 ,xε[0,2]

ιι)f(x)=xe-x , xε[0,2]

4.Να βρείτε τα κρίσιμα σημεία και τις πιθανές θέσεις τοπικών ακροτάτων των
συναρτήσεων:
3

ι) f(x) =

ιι) f(x) =

5.

2x - 6x + 6, x

[-3, 1]

3

x

2

2x - 9x + 12x - 3,

[1,3]

2(x + συνx) - ημ2χ, x [-π, 0)
1
x - ημχ - 2ημx + 2, x [0,π)
2

Αν οι συναρτήσεις f(x)=

αχ + 1
2

χ + χ+β

και g(x)=2x3+3x2-12x+1 έχουν τα ίδια

κρίσιμα σημεία ,να υπολογίσετε τα α,β.

6.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=2x3-3x2+6ax+β,όπου χεR και α,β πραγματικοί
αριθμοί.Η συνάρτηση f παρουσιάζει τοπικό ακρότατο στο σημείο χ0=-2 και είναι
f(-2)=98.
ι)Να αποδείξετε ότι α=-6 και β=54.
ιι)Να μελετήσετε την f ως προς τη μονοτονία.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ιιι)Να αποδείξετε ότι η εξίσωση f(x)=0 έχει ακριβώς μία ρίζα.

7. Έστω η συνάρτηση f(x)=ax3+βχ2-9χ+1,όπου α,βεR.Αν η f έχει τοπικά ακρότατα
στα χ1=-1 και χ2=3,να βρείτε τους αριθμούς α,β.

8. Αν η συνάρτηση f(x)=aln2x+

β
χ

+α παρουσιάζει ακρότατο το 2+ln2,να βρείτε τους

αριθμούς α,β.

9.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=

2

χ + αχ + 1
2

χ + βχ + 1

-2<a<β<2.

ι)Να βρείτε τα τοποικά ακρότατα της f.
ιι)Αν τα τοπικά ακρότατα είναι αντίστροφοι αριθμοί,να αποδείξετε ότι οι α,β είναι
αντίθετοι.

10. Έστω η συνάρτηση f(x)=x3+αχ2-lnχ,ισχύει f(x)≥f(1),για κάθε χ>0,να βρείτε το
α.

11.ι)Αν για κάθε χ>0 και ισχύει lnx+

α
χ

≥a, να βρείτε το α.

ιι)Αν 0<α 1 και για κάθε χ>0 ισχύει xa≤ax ,να δείξετε ότι α=e.

12.Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι παραγωγίσιμη και ισχύει:

(1+e1-x)f(x)+συνπχ≥3, για κάθε χεR.
Na βρείτε την εφαπτομένη της Cf στο Α(1,2).

13.Έστω οι παραγωγισιμες συναρτήσεις f,g:(-1,+∞)

R με f(0)+2=g(0) και

-x

f(x)+2e ≥g(x)+ln(x+1),για κάθε χ>-1.Να δείξετε ότι f’(0)=g’(0)+3.

14. Έστω η συνάρτηση f(x)=2x+5x+λx-7x-10x.Nα βρείτε το λ>0,ώστε f(x)≤1,για κάθε
χεR.

15.Έστω f:R

R μία συνάρτηση με f(1)=0.Aν η συνάρτηση g(x)=|f(x)| είναι

παραγωγίσιμη στο 1,να δείξετε f’(1)=0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
16. Έστω οι παραγωγισιμες συναρτήσεις f,g:R
g(x)

f(x)e

R και ισχύουν f(x)≥x+1 και

x

=e -x,για κάθε χεR.Aν η Cf διέρχεται από το Α(0,1),να δείξετε ότι οι

εφαπτομένες των Cf και Cg στο χ0=0 τέμνονται κάθετα.

17. Έστω f:R

R μία συνάρτηση η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και ισχύει
2

fof' (x) ≥(χ-2) ,για κάθε χεR.Αν η f παρουσιάζει ακρότατο στο 2 και η Cf διέρχεται

από την αρχή των αξόνων,να δείξετε ότι η εφαπτομένη της Cf’ στο (ξ,f(ξ)) στο 2
είναι παράλληλη στον άξονα χ’χ.

18. Έστω f:(α,β)

R μία συνάρτηση η οποία παραγωγίσιμη και η Cf βρίσκεται πάνω

από την ευθεία ε:y=x.Αν Μ(x,y)ε Cf και η κατακόρυφη απόσταση του Μ από την ε
γίνεται ελάχιστη για χ=ξ,με ξε(α,β),να δείξετε ότι η εφαπτομένη της Cf στο (ξ,f(ξ))
είναι παράλληλη στην ε.

19. Έστω f:R

R μία συνάρτηση η οποία είναι παραγωγίσιμη και ισχύει
2

2

(χ -1)f(x)≥ ln

x +1
2

,για κάθε χεR.

Na δείξετε ότι υπάρχει ξε(-1,1),ώστε η εφαπτομένη της Cf να είναι παράλληλη στον
άξονα χ’χ.

20. Έστω f:R

R μία συνάρτηση η οποία είναι τρεις φορές παραγωγίσιμη και έχει

ρίζες τις χ1,χ2 (χ1<χ2) και ισχύει f(x)≥0, για κάθε χεR.Να δείξετε ότι υπάρχει
ξε(χ1,χ2),τέτοιο ώστε f(3)(ξ)=0

21. Έστω f:R

R μία συνάρτηση με f(x) 0,για κάθε χεR, η οποία ικάνοποιεί τις

σχέσεις:
 f(x)ln(x+1)+e-x≥1, για κάθε χ>-1
 (χ2+1)f’(x)-x|f3(x)|=0, για κάθε χεR.
Na βρείτε τη συνάρτηση f.

22.Έστω η συνάρτηση f(x)=x3+ax2+3x+β.Αν η f έχει δύο διακεκριμένα τοπικά
ακρότατα να δειχθεί ότι |α|>3.

23.Έστω f:R

R μία συνάρτηση με f(x)>0 και (f’(x))2

f(x)f’’(x),για κάθε χεR.Na

δείξετε ότι η συνάρτηση g(x)=lnf(x) έχει το πολύ ένα ακρότατο.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
24.Να αποδείξετε ότι,αν μία συνάρτηση f,η οποία είναι παραγωγίσιμη στο R,ισχύει
f3(x)+xf(x)=x+2,xεR,τότε η f δεν έχει ακρότατα.

25.Έστω f:(0,+∞)

R μία συνάρτηση,η οποία είναι παραγωγίσιμη και για κάθε χ>0

ισχύει 3x2f(x)-f3(x)=2x3-1.Na δείξετε ότι η f δεν έχει ακρότατα.

26. Aν η f είναι παραγωγίσιμη στο R και ισχύει για κάθε xR :

(f(x))3 +8f(x) = ex + x3+2x+1 να αποδειχθεί ότι η f δεν έχει τοπικά ακρότατα.

27. Έστω f:R

R μία παραγωγίσιμη συνάρτηση με την ιδιότητα f3(x)+xf2(x)=2x3

για κάθε χεR.Aν α

0 να αποδείξετε ότι η f δεν παρουσιάζει τοπικό ακρότατο στο α.

28. Aν η f είναι παραγωγίσιμη στο R και ισχύει για κάθε xR :

(f(x))3 +βf2(x)+γf(x) = x3-2x2+6x-1,όπου β,γ πραγματικοί αριθμοί με β2<3γ.
ι)Να αποδείξετε ότι η f δεν έχει ακρότατα.
ιι)Να αποδείξετε ότι η f είναι γνησίως αύξουσα.
ιιι)Να αποδείξετε ότι υπάρχει μοναδική ρίζα της εξίσωσης f(x)=0 στο (0,1).

29.Έστω f:[0,1]

R μία συνάρτηση για την οποία ισχύει f(x)=(x2-x)f’(x),για κάθε

χε[0,1].
ι)Να δείξετε ότι η f έχει ολικά ακρότατα,τα οποία να βρείτε.
ιι)Να βρείτε το τύπο της f.

30. Έστω μία συνεχής συνάρτηση f:[α,β]

R με f(x)>0,για κάθε χε[α,β] και

παραγωγίσιμη στο (α,β).Αν f(a)+f(β)=f(γ), γε(α,β),να δείξετε ότι υπάρχει χ0ε(α,β)
τέτοιο,ώστε f’(x0)=0.

31. Έστω μία συνεχής συνάρτηση f:[α,β]

R και παραγωγίσιμη στο (α,β).Aν η f

έχει σύνολο τιμών το [-1,2] και f(a)=0,f(β)=1,να δείξετε ότι:
ι)Υπάρχουν χ1,χ2ε(α,β) τέτοια,ώστε f’(x1)= f’(x2)=0.
ιι)Η εξίσωση f’(x)=(x2+1)f(x) έχει μία τουλάχιστον,ρίζα στο (α,β),όταν η f’ είναι
συνεχής στο [α,β].

32. Έστω μία συνεχής συνάρτηση f:[α,β)
παρουσιάζει ελάχιστο στο α.

R με f’(a)<0.Να δείξετε ότι η f δεν

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
33. Έστω f:[α,β]

R μία παραγωγίσιμη συνάρτηση με f’(a) f’(β)<0.Να δείξετε ότι

υπάρχει ξε(α,β) τέτοιο,ώστε f’(ξ)=0.

34. Έστω f:R

R μία συνάρτηση δύο φορές παραγωγίσιμη και ισχύει

2f(x2)-f2(x)≥1,για κάθε xεR.Να δείξετε ότι:
ι)Υπάρχει χ0ε(0,1) τέτοιο ώστε f’(χ0)=0.
ιι)f’(0)=f’(1).
ιιι)Η εξίσωση f’’(x)=0 έχει δύο τουλάχιστον ρίζες στο (0,1).

35. Έστω f:R

R μία συνάρτηση δύο φορές παραγωγίσιμη και ισχύει

2f(x)≥f(1)+f(2), για κάθε xεR.Να δείξετε ότι:
ι)f(1)=f(2)
ιι)Υπάρχει τουλάχιστον ένα ξε(1,2) τέτοιο,ώστε η εφαπτομένη της Cf’ στο Μ(ξ,f(ξ))
να είναι παράλληλη στον άξονα χ’χ.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Κριτήριο Τοπικών Ακροτάτων
1.Να μελετήσετε ως προς τη μονοτονία και τα ακρότατα τις παρακάτω συναρτήσεις:
ι)f(x)=x3-6x2+9x-2 ιι)f(x)=3x4- 4x3+1 ιιι)f(x)=x+

1
x -1

ιν) f(x)= 1-x2 -x

2. Να μελετήσετε ως προς τη μονοτονία και τα ακρότατα τις παρακάτω
συναρτήσεις:
ι)f(x)=

x

2

e

x

1

ιι)f(x)=x e

x

2

ιιι)f(x)=x lnx ιν) f(x) =

x

2

4

(2lnx - 1) - 2x(lnx - 1)

3. . Να μελετήσετε ως προς τη μονοτονία και τα ακρότατα τις παρακάτω
συναρτήσεις:
-

ι) f(x) =

1

, x<0

x
2
x , x

ιι) f(x) =

0

1-e

x 1

, x

1

ln(1 - x), x < 1

4.Να βρείτε τη τιμή του λ>0,για την οποία η μέγιστη τιμή της συνάρτησης
f(x)=xλe2λ-χ,χ>0 γίνεται ελάχιστη.

5.Να βρείτε τη τιμή του α>0,ώστε το μέγιστο της συνάρτησης

f(x) =

x +1
e

ax

να γίνει

ελάχιστο.

6.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=ax3-βx2+3χ-1.
ι)Να βρείτε τις τιμές α,β ώστε η f να παρουσιάζει ακρότατα στα χ1=1 και χ2=3.
ιι)Για α=

1
3

και β=2 να μελετήσετε την f ως προς τη μονοτονία και τα ακρότατα.

7. Να βρείτε τις τιμές α,βεR

ώστε η συνάρτηση f(x)=x2+ax+βlnx,να παρουσιάζει

ακρότατα στα χ1=1 και χ2=3.Να καθορίσετε το είδος των ακροτάτων.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

8. Δίνεται η f(x) = α

βlnx

.Nα προσδιορίσετε τα α ,β ώστε η f να παρουσιάζει
x
ακρότατο στη θέση x =1 με τιμή –2.

x+

9.Να βρείτε τις ρίζες και το πρόσημο των παρακάτω συναρτήσεων:
ι) f(x) =

lnx
- x + 1 ιι)f(x)=exlnx ιιι)f(x)=(x-2)ex+λx+2, λ>1.
x

10.Δίνονται οι συναρτήσεις f(x)=lnx+4x-3 και g(x)3lnx+x2.Να δείξετε ότι οι Cf ,Cg
στα κοινά τους σημεία δέχονται κοινή εφαπτομένη.

lnx
.
x

11.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=

ι)Να μελετήσετε την f ως προς τη μονοτονία και τα ακρότατα.
ιι)Να λύσετε την εξίσωση f(x) + f

2
x2
=
e
e

12.Na λύσετε τις εξισώσεις:
2

ι)ex+e-x=2-x4 ιι) (x + 1)

2

x +1

=e

2

x

ιιι) e

2

x

e

2

2x

ln(x

2

1)

ln(2x

2

1)

ιν)x4=4x ,x>0.

13.Να αποδείξετε ότι :
2x

2

ι)4e >4+x , x>0 ιι) e

x-2

x

2

ιιι) ex+e-x≥ x2+2, xεR ιν)χ≤

4

1
a

ex-1+lnx,xεR ,a>0.

14.Na λυθούν οι ανισώσεις:
ι)ex>1+x+

x2
2

ιι)(1+χ)10-10χ>1014,στο (0,+∞)

15.Να μελετήστε τις παρακάτω συναρτήσεις ως προς τη μονοτονία:
x

ι)f(x)=ln(x-lnx)

ιι) f(x) = e - x

16.΄Εστω f:R

R μία συνάρτηση με f(0)=1,η οποία είναι συνεχής και ισχύει

2

x

f (x)=e -x,xεR.Να βρείτε την f.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
17.Να αποδείξετε ότι η εξίσωση lnx=2x-π έχει μοναδική ρίζα στο (1,π).
18. Να αποδείξετε ότι:
ι) ln 1 +

ιν)lnx≥1-

1
x
1
x

<

1
x

,χ>0

2

ιι)lnx<2x , x>0

ιιι) 1 + x - ln 1 + x

2

1

, x>0

19. Να αποδείξετε ότι:
x-1

ι)e ≥x , xεR

ιι) e

x

2

1

2

- x > 0 , xεR

20.ι)Να αποδείξετε ότι: ln

1+

1
x

<

ιιι) xe
1
x +1

x

> x + 1 , χ>0

, χ>0.

ιι)Να μελετήσετε ως προς τη μονοτονία τη συνάρτηση f(x)= xln 1 +

1
x

2

+ x ,x>0.

21.Na λυθούν οι εξισώσεις:
ι)ln(x+3)=x+2

ιι)1+ln(ex-x)= ex-x

ιιι)ημ(lnx-x+1)=lnx-x+1

22.Nα δείξετε ότι υπάρχει μοναδικό χ0ε(0,1),τέτοιο, ώστε η συνάρτηση
f(x)=ex+x2-2x+3 να παρουσιάζει ελάχιστο.

23.Δίνεται η συνάρτηση

f(x) =

xlnx
x +1

.Να δείξετε ότι υπάρχει μοναδικό αε(0,1),ώστε

η f να παρουσιάζει ελάχιστο και μετά ότι η ελάχιστη τιμή της είναι –α.

24.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=x5+10xx+x-1.Να δείξετε ότι η f έχει
δύο,ακριβώς,τοπικά ακρότατα και στη συνέχεια,να βρείτε το είδος των ακροτάτων.

25.Αν ισχύει lnx≤ax+β, α>0 για κάθε χ>0,να δείξετε ότι eβ+1≥

1
.
a

26.ι)Να βρείτε τη μέγιστη τιμή της συνάρτησης f(x)=lnx-λx, λ>0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ιι)Να βρείτε τη μικρότερη τιμή του λ>0,για την οποία ισχύει lnx≤λx ,για κάθε
χε(0,+∞).
ιιι)Για τη τιμή του λ που βρήκατε παραπάνω,να αποδείξετε ότι η ευθεία ε:y=λx
εφάπτεται της γραφικής παράστασης της συνάρτησης g(x)=lnx.

27.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=xlnx-λx+1 ,λεR.
ι)Να βρείτε την ελάχιστη τιμή της f.
ιι) Να βρείτε τη μεγαλύτερη τιμή του λ>0,για την οποία ισχύει χlnx≥λx-1 ,για κάθε
χε(0,+∞).
ιιι) Για τη τιμή του λ που βρήκατε παραπάνω,να αποδείξετε ότι η ευθεία ε:y=λx-1
εφάπτεται της γραφικής παράστασης της συνάρτησης g(x)=xlnx.

28.Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι παραγωγίσιμη και ισχύει

f3(x)+f(x)=ex-x+1,για κάθε xεR.Να βρείτε τα ακρότατα της f.

29. Έστω μία συνάρτηση f:R
και ισχύει f’(x)

0,για κάθε xεR.Να λύσετε την εξίσωση f(2συνx)-f(2-x2)=0.

30.Έστω f:[0,2]
f’’(x)

R η οποία είναι παραγωγίσιμη με συνεχή παράγωγο

R μία συνάρτηση για την οποία ισχύουν f(x)=f(2-x) και

0 για κάθε χε[0,2].

ι)Να λύσετε τηνεξίσωση f’(x)=0.
ιι)Αν η f’’ είναι συνεχής στο [0,2] και f(0)>f(1),να μελετήσετε την f ως προς τη
μονοτονία και τα ακρότατα.

31.Ένα ορθογώνιο παραλληλόγραμμο έχει διαστάσεις x,y

και περίμετρο 100m.να

βρείτε τις διαστάσεις του ορθογωνίου,ώστε το εμβαδόν τ ου να γίνει μέγιστο.
Τι συμπεραίνεται για το ορθογώνιο;

32.Το αθροισμα του μήκους και του πλάτους ενός οικοπέδου,σχήματος ορθογωνίου
παραλληλογράμμου,είναι 200m.Αν το μήκος είναι χ m:
ι)Να δείξετε ότι το εμβαδόν του οικοπέδου ως συνάρτηση του x δίνεται από το τύπο
Ε(x)=-x2+200x.
ιι)Να βρείτε τη τιμή του χ για την οποία το εμβαδό του οικοπέδου γίνεται μέγιστο.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ιιι)Να βρείτε τη μέγιστη τιμή του εμβαδού του οικοπέδου.

33.Από τις 4 γωνίες ενός φύλλου χαρτιού σχήματος τετραγώνου με πλευρά α=6dm
πρόκειται να κοπούν τέσσερα ίσα τετράγωνα.Ποιά πρέπει να είναι η πλευρά των
τετραγώνων αυτών,ώστε το κουτί που θα προκύψει με αναδίπλωση να έχει το
μέγιστο όγκο.

34.Από ένα κομμάτι λαμαρίνας εμβαδού 12 m2 θέλουμε να κατασκευάσουμε μία
δεξαμενή σχήματος ορθογωνίου παραλληλεπιπέδου,ανοιχτή από πάνω και με
τετράγωνη βάση.Να βρείτε τις διαστάσεις της δεξαμενής ,ώστε να έχει τη μέγιστη
χωρητικότητα.

35.Από όλους τους κυλίνδρους με τον ίδιο όγκο να βρείτε

εκείνον που έχει τη

μικρότερη επιφάνεια.

36.Το κόστος της ημερήσιας παραγωγής χ μονάδων ενός βιομηχανικού προϊόντος
είναι:
K(x)=

1
3

x3-20x2+600x+1000 σε χιλιάδες ευρώ, 0≤x≤105.

H είσπραξη από τη πώληση x μονάδων προϊόντος ε’ιναι Π(x)=420x-2x2 σε χιλιάδες
ευρώ.Να βρείτε την ημερήσιαπαραγωγή x του εργοστασίου,για την οποία το κέρδος
γίνεται μέγιστο.

37.Το κόστος κατασκευής ενός αεροπλάνου και η τιμή πώλησης δίνονται
αντίστοιχα από τις σχέσεις:
K(t)=30t2 και E(t)=30 100-

250
t

σε χιλιάδες ευρώ,όπου t ο χρόνος (σε μήνες )που απαιτείται για τη κατασκευή του.
ι)Να βρείτε το κέρδος από τη πώληση ενός αεροπλάνου ως συνάρτηση του χρόνου t.
ιι)Πόσοι μήνες απαιτούνται για τη κατασκευή ενός αεροπλάνου έτσι,ώστε το κέρδος
από την πώληση του ,να είναι μέγιστο.
ιιι)Να υπολογίσετε το μέγιστο κέρδος.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
38.Μια αεροπορική εταιρεία εκτιμά ότι αν το εισητήριο προς μία πόλη είναι
300€,τότε θα μεταφέρει 5000 επιβάτες το χρόνο.Αν για κάθε αύξηση 100€,πέρα
από τα 300€,χάνει 1000 πελάτες το χρόνο,τότε:
ι)Να εκφράσετε τα έσοδα της εταιρείας ως συνάρτηση της διαφοράς x του εισητηρίου
απο τα 300€.
ιι)Να βρείτε ποιά πρέπει να είναι η τιμή του εισητηρίου,ώστε η εταιρεία να έχει
μέγιστα έσοδα.

39.Μία βιοτεχνία θέλει να ετοιμάσει μία παραγγελία από 500 πουκάμισα σε μία
ημέρα.Για το λόγο αυτό θα προσλάβει εργάτριες,οι οποίες ράβουν 5 πουκάμισα την
ώρα και αμείβονται με 10€ την ώρα.Για το συντονισμό και την εποπτεία των
εργατριών ο βιοτέχνης θα προσλάβει και έναν επιστάτη,τον οποίο θα πληρώνει 20€
την ώρα.Ο εργοδότης θα πληρώνει επιπλέον στο ΙΚΑ 20€ την ημέρα για κάθε
εργαζόμενο,συμπεριλαμβανομένου και του επιστάτη.
ι)Να εκφράσετε το κόστος εκτέλεσης της παραγγελίας ως συνάρτηση του αριθμού
των εργατριών που θα προσληφθούν.
ιι)Πόσες εργάτριες πρέπει να προςλάβει ο εργοδότης,ώστε η παραγγελία να
εκτελεστεί με το ελάχιστο κόστος;
ιιι)Ποιό είναι το ελάχιστο κόστος:
ιν)Πόσες ώρες θα απασχοληθούν οι εργάτριες, περαν του οκταώρου,ώστε η
παραγγελία να εκτελεστεί με το ελάχιστο κόστος;

40.Η χωρητικότητα των πνευμόνων ενός ανθρώπου ηλικίας x ετών δίνεται απο τη
συνάρτηση:
f(x) = -

1
200

2

x +

1
5

x + 4 , 10≤x≤35

Σε ποιά ηλικία οι πνεύμονες του ανθρώπου έχουν τη μέγιστη χωρητικότητα;

41.Ένας πληθυσμός βακτηριδίων μεταβάλλεται ως προς το χρόνο σύμφωνα με τη
συνάρτηση:
N(t) = 1000 +

1000t
100 + t

2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ι)Να βρείτε τον αρχικό αριθμό βακτηρηδίων.
ιι)Πότε ο πληθυσμός γίνεται μέγιστος και πόσος είναι αυτός;

42.Το ύψος (σε m) που βρίσκεται ένα τηλεκατευθυνόμενο μοντέλο
αεροπλάνου,μετά από χρόνο πτήσης t (σε sec) δίνεται από τη συνάρτηση :
f(t)=-3t2+30t, όπου 0≤t≤10
ι)Σε ποιό ύψος βρίσκεται το αεροπλάνο τη χρονική στιγμή t=0;
ιι)Να βρείτε το ρυθμό μεταβολής του ύψους του αεροπλάνου μετά από χρόνο t.
ιιι)Να βρείτε το χρονικό διάστημα κατά το οποίο το αεροπλάνο ανεβαίνει ,καθώς και
το χρονικό διάστημα κατά το οποίο το αεροπλάνο κατεβαίνει.
ιν)Να βρείτε τη χρονική στιγμή t κατά την οποία το το αεροπλάνο βρίσκεται στο
μέγιστο ύψος,καθώς και το ύψος αυτό.

43.Ο αριθμός των βακτηριδίων ενός συγκεκριμένου

τύπου που βρίσκονται σε μία

συγκεκριμένη καλλιέργεια τη χρονική στιγμή t δίνεται από τη σχέση:
f(t) = 10

4

2

2t + 3
2

t +1

όπου t ο χρόνος σε ώρες (t≥0).
ι)Πόσος είναι ο αρχικός πληθυσμός των βακτηριδίων;
ιι)Αυξάνεται ή ελαττώνεται ο αριθμός των βακτηριδίων με τη πάροδο του χρόνου;
ιιι)Σε πόση ώρα ο πληθυσμός θα γίνει 21 χιλιάδες;
ιν)Σε ποιά τιμή τείνει να σταθεροποιηθεί ο αριθμός των βακτηριδίων ύστερα από
παρέλευση αρκετών μηνών;

44.Δίνονται δύο αριθμοί x,y για τους οποίους ισχύει x+y=20.Να βρείτε τους
αριθμούς αυτούς όταν το γινόμενό τους παίρνει μέγιστη τιμή.

45. Δίνονται δύο θετικοί αριθμοί x,y για τους οποίους ισχύει xy=100.Να βρείτε
τους αριθμούς αυτούς όταν το άθροισμά τους παίρνει ελάχιστη τιμή.

46.Το άθροισμα δύο θετικών αριθμών είναι ίσο με 20.Να βρείτε τους αριθμούς
αυτούς όταν το άθροισμα των τετραγώνων τους είναι ελάχιστο.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
47.Να βρείτε το σημείο της ευθείας ε:y=2x-5,το οποίο απέχει από την αρχή των
αξόνων τη μικρότερη δυνατή απόσταση.

48.Να βρείτε σημείο της καμπύλης

2

y = 3x + 4 + 3 που απέχει από το σημείο

Α(0,3) την ελάχιστη απόσταση.

49.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=

1
x

με x>0 και το μεταβλητό σημείο Μ(α,f(α)) της

Cf.Η εφαπτομένη (ε) της Cf στο σημείο Μ τέμνει τους άξονες Ox,Oy στα σημεία Α
και Β αντίστοιχα.
ι)Να βρείτε την εξίσωση της εφαπτομένης (ε) καθώς και τις συντεταγμένες των Α
και Β ως συνάρτηση του α.
ιι)Να αποδείξετε ότι το εμβαδόν του τριγώνου ΟΑΜ,όπου Ο η αρχή των
αξόνων,είναι σταθερό.
ιιι)Έστω Γ και Δ οι προβολές του Μ στους άξονες Ox,Oy αντίστοιχα.Να
προσδιορίσετε τις συντεταγμένες του Μ,ώστε η περίμετρος του ορθογωνίου ΟΓΜΔ
να είναι ελάχιστη.

50.Δίνεται η παραβολή y2=8x και το σημείο Α(4,2).
ι)Να βρείτε σημείο Μ της παραβολής,ώστε η απόσταση ΑΜ να είναι ελάχιστη.
ιι)Να αποδείξετε ότι η ΑΜ είναι κάθετη στην εφαπτομένη της παραβολής στο σημείο
Μ.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Κυρτότητα-Σημεία Καμπής
Συνάρτησης
1.Να βρείτε τα διαστήματα στα οποία οι παρακάτω συναρτήσεις είναι κυρτές ή
κοίλες:
ι)f(x)=-x2+3x+1
ν)f(x)=

lnx
x

ιι)f(x)=x3+3x2+5

ιιι) f(x)=x5-x4+χ+1

ιν)f(x)=xex

νι)f(x)=συνχ+3χ+1 χε[0,π]

2. Να εξετάσετε ως προς την κυρτότητα και τα σημεία καμπής της συνάρτησης με
τύπο f(x) = ln(x2 +1).

3. Δίνεται η συνάρτηση με τύπο

f(x) =

3

2

3

2

x + 6x - 2,

x

1

x - 9x + 13, x > 1

Να μελετήσετε την f ως προς την κυρτότητα και τα σημεία καμπής.

4. Έστω η συνάρτηση f(x)=x3(x-1)5.Na δείξετε ότι:
ι)

f'(x)
f(x)

=

3
x

+

5
x -1

,για κάθε χ

0,1

ιι)Η συνάρτηση g(x)=ln|f(x)| είναι κοίλη.

5.

Έστω η συνάρτηση f(x)=ex-

x3
-1.
3

ι)Να δείξετε ότι η f είναι κυρτή.
ιι)Να βρείτε την εφαπτομένη της Cf στο χ0=0 και να δείξετε ότι ex≥

x3
+x+1,για κάθε
3

xεR.
ιιι)Να λύσετε την εξίσωση (χ3+3χ+3)e-x=3

6.ι)Να δείξετε ότι η συνάρτηση g(x)=ln2x+2xlnx+x2-3 είναι κυρτή στο (0,+∞).

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ιι)Να βρείτε την εφαπτομένη της Cg στο x0=1.
ιιι)Να δείξετε ότι x+lnx>

4x - 3 ,για κάθε χ>1.

ιν)Να βρείτε το πλησιέστερο σημείο της Cg προς την ευθεία ζ:y=4x-8 και την
απόσταση αυτή.

7. α) Έστω δύο φορές παραγωγίσιμη συνάρτηση f στο (0,+) με f(x) > 0.Να δείξετε

ότι η g(x) = lnf(x) , x > 0 στρέφει τα κοίλα άνω όταν ισχύει η σχέση:
f(x)f ΄΄(x) > (f ΄(x))2 , για κάθε x > 0.
β) Να βρεθεί το μέγιστο διάστημα στο οποίο η g(x) = ln(x 2 +2) στρέφει τα κοίλα άνω.

8.Να αποδείξετε ότι η συνάρτηση f(x)=xx ,x>0 είναι κυρτή ενώ η g(x)=lnx είναι
κοίλη.
ιι)Να βρείτε την εφαπτομένη της Cf στο Α(1,1) και της Cg στο Β(1,0)
ιιι)Να δείξετε ότι:
α)χχ≥χ, χ>0

β)lnx≤x-1, x>0 γ)Η Cf είναι πάνω από τη Cg

9.Έστω η συνάρτηση f(x)=

x3 x
-e .
6

ι)Να δείξετε ότι η f είναι κοίλη στο R.
ιι)Να βρείτε την εφαπτομένη της Cf στο x0=0.
ιιι)Αν g(x)<f(x),xεR ,να βρείτε το lim g(x)
x

+

10. Έστω f(x) = 2x4 + 4αx3 +3(4α-3)x2 +1.Nα βρεθεί ο πραγματικός α ώστε η f να
στρέφει τα κοίλα άνω στο R.

11.ι)Αν |α|<1,να δείξετε ότι η συνάρτηση

f(x) = -

x

4

12

-

ax
3

3

-

x

2

+ 3x - 1 είναι κοίλη

2

στο R.
4

3

ιι)Να βρείτε τις τιμές του α,ώστε η συνάρτηση f(x) = x - ax είναι κυρτή στο R.

x

2

2

+

3 2
x - 1 να
2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
12.Έστω f:R

R μία συνάρτηση,η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και ισχύει

f(x)>0 και f’’(x)<0,για κάθε xεR.Να δείξετε ότι η συνάρτηση g(x)= f(x) είναι κοίλη
στο R.

13. Έστω f:(0,+∞)
f'(x) =

R μία συνάρτηση,για την οποία ισχύουν f(x)<x και

x
,για κάθε χ>0.Να δείξετε ότι:
x-f(x)

ι)Η f είναι δύο φορές παραγωγίσιμη.
ιι)Η f είναι κυρτή στο R.

14. Έστω f:R

R μία συνάρτηση,η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και ισχύει

f(x)>0 ,για κάθε xεR.Aν g(x)=lnf(x) και για κάθε xεR είναι g’’(x)>0,να δείξετε ότι η
συνάρτηση h(x)=eλxf(x), xεR είναι κυρτή ,για κάθε λεR.

15.ι) Έστω f:R

R μία συνάρτηση,για την οποία ισχύει f’(x)<

f''(x)+f(x)
,για
2

κάθε xεR.Να δείξετε ότι η συνάρτηση g(x)=f(x)e-x είναι κυρτή.
ιι)Αν f:[0,+∞)

R με f’’(x)>f(x),xε[0,+∞) και f(0)=f’(0)=0 να δείξετε ότι η f είναι

κυρτή.

16. Έστω f:R

R μία συνάρτηση,η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και ισχύει:

η f’’είναι συνεχής και f’’(x)

0,για κάθε xεR

 f(1)-f’(1)<f(0)
Να δείξετε ότι η f είναι κυρτή.

17.Αν η συνάρτηση

f:R

R είναι δύο φορές παραγωγίσιμη με f’(0)>0 και κυρτή,να

βρείτε το lim f(x) .
x

+

18.Έστω μία παραγωγίσιμη συνάρτηση f:[-1,4]

R η οποία είναι κυρτή.Αν f(1)=2,

να δείξετε ότι 2f(2)+3f(-1)>10.

19. Έστω f:R

R μία συνάρτηση,η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη, η f’’ είναι

κοίλη και η f παρουσιάζει στο x0 τοπικό ακρότατο.Να δείξετε ότι:
2f’(0)+f’(3)<0.

20.

Έστω f:(0,+∞)

R μία συνάρτηση η οποία είναι κοίλη.Να δείξετε ότι:

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
f(x)+f(3x)<2f(2x), για κάθε x>0.

21. Έστω f:[0,+∞)

R μία συνάρτηση με f(0)=0,η οποία είναι κυρτή.Αν ισχύει

f’(x)>1, x>0,να δείξετε ότι:
x<f(x)<xf’(x),για κάθε x>0.

22. Έστω f:[a,β]
η συνάρτηση g(x)=

R μία συνάρτηση η οποία είναι κοίλη και γε(α,β).Να δείξετε ότι

f (x ) f (γ)

είναι γνησίως φθίνουσα σε καθένα από τα διαστήματα

χ-γ

[α,γ) , (γ,β].

23. Έστω f:[0,+∞)

R μία συνάρτηση με f(-1)=2,η οποία είναι κυρτή.Να βρείτε τη

μονοτονία της συνάρτησης g(x)=

24. Έστω f:[0,1]

f (x ) 2
χ+1

, x>-1 .

R μία συνάρτηση με f(0)=0, f(1(=1 ,η οποία είναι συνεχής και

κοίλη.Να δείξετε ότι f(x)>x, για κάθε χε(0,1).

25.ι)έστω μία συνάρτηση f, η οποία είναι κυρτή στο διάστημα Δ.Αν α,β,γεΔ και
α<β<γ,να δείξετε ότι:

f (β)

f (a )

<

β-α

f(γ) - f(β)
γ -β

ιι)Να δείξετε ότι η συνάρτηση f(x)=xlnx είναι κυρτή.
ιιι)Αν 0<α<β<γ και οι α,β,γ είναι διαδοχικοί όροι αριθμητικής προόδου,να δείξετε ότι
β

β < αα γ γ .

26. Έστω f:R

R μία συνάρτηση, για την οποία ισχύει (f’(x))2+f’’(x)>0, για κάθε

χεR.
ι)Να δείξετε ότι η συνάρτηση g(x)=ef(x),xεR είναι κυρτή στο R.

ιι)Αν α

β να δείξετε ότι e

27.Έστω f:R

f

a+β
2

<

e

+e

2

.

R μία συνάρτηση, η οποία είναι θετική με f’’(x)>0,για κάθε xεR και

η συνάρτηση g(x)=exf(e-2x).Να δείξετε ότι:

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ι) η g είναι κυρτή.
ιι) 2f(e-2x)≤ e-χf(1)+ exf(e-4x), για κάθε xεR .

28.Έστω η

συνάρτηση f(x)=ln(lnx).

ι)Να δείξετε ότι η f είναι κοίλη.
ιι)Αν α,βε(1,+∞), να δείξετε ότι ln

a +β

lnalnβ .

2

ιιι)Να δείξετε ότι η εξίσωση l nx - ln(x-1)ln(x+1) = 3 - x ,έχει μία τουλάχιστον ρίζα
στο (2,4).

29. Έστω η f ορισμένη και παραγωγίσιμη σε ένα διάστημα Δ .Αν η f είναι κοίλη στο
Α να δείξετε ότι f

α + 2003β

f(a) + 2003f(β)

2004

2004

με α ,β Α.

30. Έστω f παραγωγίσιμη στο [α ,β] η οποία είναι κυρτή στο διάστημα αυτό. Τότε
να αποδείξετε :

ι) ότι ισχύει η ανίσωση f

a +β
2

<

f(a) + f(β)
2

ιι) έστω x1 , x2 εR* με x1  x2 τότε να αποδείξετε ότι:
x +x
1
2
2

x1 +x2
2

<x
1

x1
2

x
2

x2
2

.

31.Να βρείτε τα διαστήματα στα οποία οι παρακάτω συναρτήσεις είναι κυρτές ή
κοίλες και να προσδιορίστε (αν υπαρχουν) τα σημεία καμπής των γραφικών τους
παραστάσεων:
ι) f(x) =

1
20

5

x -

1
6

x

3

5

ιι) f(x) = 3x - 5x

4

ιιι) f(x) = 1-x2

32.Ομοίως,για τις συναρτήσεις:
ι) f(x) = xe

2

-x

ιι)f(x)=x2lnx ιιι) f(x)=x4-6xlnx2-12 ιν) f(x) = 2συνx +

x

2

2

,x 0,

π
2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

33.Na δείξετε ότι η γραφική παράσταση της συνάρτησης

f(x) =

x
2

x +4

,έχει τρία

σημεία καμπής,τα οποία είναι συνευθειακά.

34. Δίνεται η f(x) = x3 - 3x2

+ lnα όπου α(0,+).
α) Να βρείτε τα τοπικά ακρότατα της f και τα σημεία καμπής

β) Αν x1,x2 θέσεις τοπικών ακρότατων της f και x3 θέση σημείου καμπής της f,
να δείξετε ότι τα σημεία Α(x1, f(x1)) , B(x2,f(x2)) και Γ(x3,f(x3)) είναι συνευθειακά
.Για ποια τιμή του α > 0 η ευθεία ΑΒΓ διέρχεται από την αρχή των αξόνων ;

35. Έστω f(x) = 2x2 + αlnx + β με x > 0.Nα υπολογίσετε τα α ,β ώστε η C f να έχει
σημείο καμπής το Α(1,5).

36. Έστω f(x) = αx4 + βx2 + γ. Βρείτε τα α ,β,γR ώστε η εφαπτομένη Cf στο
 2 21 

 2 , 4  να είναι σημείο καμπής.

xo = 1 να έχει κλίση 2 και το σημείο 

37.Να βρείτε τις τιμές του λ,ώστε η συνάρτηση f(x)=λ2x3+3λx2+2x-1 να
παρουσιάζει καμπή στο χ0=1.

38.Να βρείτε τα α,β,ώστε το Α(1,5) να είναι σημείο καμπής της γραφικής
παράστασης της συνάρτησης f(x)=ax2-ln2x+β.

39.Αν η συνάρτηση f(x)=ax3+βx2+6x παρουσιάζει ακρότατο στο χ1=-1 και καμπή
στο χ2=

1
2

,να βρείτε τα α,β.

40.Αν η γραφική παράσταση της συνάρτησης f(x)=x5+5ax4+10βx3+x2+x+1
παρουσιάζει τρία σημεία καμπής ,να αποδείξετε ότι α2>β.

41. Να δείξετε ότι η συνάρτηση f(x)=e x

x

2

2

+lnx ,έχει ακριβώς ένα σημείο

καμπής.

42. Να δείξετε ότι υπάρχει μοναδικό χοε(1,2) στο οποίο η συνάρτηση g(x)=ln2xxlnx παρουσιάζει καμπή.

43. Δίνεται η συνάρτηση f(x)= xlnx-

λx
2

2

, λ>0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ι)Να βρείτε το σημείο καμπής Μ της Cf.
ιι)Να βρείτε την εξίσωση της καμπύλης πάνω στην οποία κινείται το Μ.

44. Έστω μία συνάρτηση f:(0,1)

R η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και

ισχύει:
f(x)(2f(x)-1)=x-x2 , για κάθε χε(0,1)
Να δείξετε ότι η f δεν παρουσιάζει καμπή.

45. Έστω αR και η συνάρτηση :
x

f(x) =

4

3

+

2αx
3

3

2

+ a - 2a +

5
2

2

3

2

x + (a + 7)x - 5a .Nα αποδείξετε ότι η Cf

δεν έχει σημεία καμπής.

46. Έστω μία συνάρτηση f:(-∞,0)
2

R η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και

2

ισχύει f (x)=x -2x, για κάθε χ<0.Να δείξετε ότι:
ι)f(x)f’’(x)+[f’(x)]2=1
ιι)η f δεν παρουσιάζει καμπή.

47. Έστω μία συνάρτηση f:(0,1)

R η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και

2

ισχύει f (x)+(χ-4)f(x)+x=0, για κάθε χε(0,1).Να δείξετε ότι η Cf δεν έχει σημεία
καμπής.

48. Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και ισχύει

f(x)ef(x)=1-x2+x-ex, για κάθε χεR,να αποδείξετε ότι:
ι)η γραφική παράσταση της f δεν έχει σημεία καμπής.
ιι)Η f έχει ακριβώς ένα κρίσιμο σημείο που είναι θέση τοπικού ακροτάτου.
ιιι)η f είναι κοίλη.

49. Έστω μία συνάρτηση f:R
ισχύουν f’(x)

R η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και

0 και g(x)f’(x)+f(x)=0,για κάθε χεR.Aν η f παρουσιάζει καμπή στο

χ0,να βρείτε τη γωνία που σχηματίζει με τον άξονα χχ’ η εφαπτομένη της Cg στο χ0.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
50. Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι κυρτή και η ευθεία y=1 τέμνμει τη Cf

στα σημεία Α,Β με τετμημένες χ1,χ2 (χ1<χ2) αντίστοιχα.Να δείξετε ότι f(x)<1,για κάθε
χε(χ1,χ2)

51. Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι κυρτή και η ευθεία y=χ εφάπτεται

τη Cf στα σημείο Ο(0,0).Να μελετήσετε τη συνάρτηση g(x)=f(x)-x ως προς τη
μονοτονία και τα ακρότατα.

52. Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι δύο φορές παραγωγίσιμη και

κυρτή.Αν για κάθε χεR ισχύει f(x)=f(2-x),να βρείτε τα διαστήματα μονοτονίας της f
και τις θέσεις τοπικών ακροτάτων.

53. Έστω μία συνάρτηση f:R

R η οποία είναι κυρτή και ισχύουν:

 η Cf διέρχεται από το Α(0,1)
 f(x)≥ex+x-ln(x2+1), για κάθε χεR.
Να λύσετε την εξίσωση f(x)-2x=1.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Κανόνες De L’Hospital
1.Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:

ι) lim
x

3

χ -3χ+2

e -συνχ
ημχ

ιι) lim

2

χ -1

1

x

x

0

2

ln(χ +1)
χ
0

ιιι) lim
x

ιν) lim
x

e x -x-1-

0

x2
2

χ3

2. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
ι) lim
x

1

ex -χ-1

χ2ημχ
lnχ
ιιι) lim
x-ημχ
σφχ
1
x 1

ιι) lim

x

χe -x

x

χ-εφχ
1-συν2χ
0

ιν) lim
x

3. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
εφχ-ημχ
0 χ-ημχ

ι) lim
x

ιι) lim
x

1+χημχ-συν2χ
ημ2 χ

0

χσυνχ-ημχ
χημχ

ιιι) lim
x

0

ιν) lim
x

0

χln2 χ
1+lnχ

4. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
ι) lim
x

+

ex x 2 5
ex + χ+1

ιι) lim
x

+

x 2 ln x
χ2 +3lnx+2

ιιι) lim
x

x 2 ln x 1
χ2 +1

+

ιν) lim
x

+

ln2 x ln x 1

ln2x +1

5. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
ι) lim
x

lnx
ex

ln(1+e-x )
ιι) lim
x
x

1

e- x
ιιι) lim
x
x 0

ιν) lim
x

ln(1-x)
ln(1+e-x )

6. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
ι) lim
x

+

x2 +x+ημx
e χ +x+2

ιι) lim
x

+

x2lnx
x3 +x2 +x+1

ιιι) lim
x

+

x2 -lnx+1
x2 +lnx+1

7. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
ι) lim
x

+

x2 +2ex
x+ex

ιι) lim
x

+

ex x ln x
x+ex 3ln x

ιιι) lim
x

+

x 2 ln x
x2 -ln x 2

ιν) lim
x

+

x2 +ln2x
x2 +lnx

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
8. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
2
ιι) lim (lnx - x + x + 1)

ι) lim (x - lnx)
x

x

x

2

ιν) lim (x + 1 - 3 )

ν) lim (e

x

2x

x

x

ιιι) lim (e - x)
x

2

x

νι) lim (x - lnx - 2 )

- lnx)

x

9. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
x

x

x

x

x

2x

ι) lim (3 - e ) ιι) lim (e - 2 + 1) ιιι) lim (x - e - e )
x

x

x

x

2x

ιν) lim (lnx - 3 - e )
x

10. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
2

ι) lim (2lnx - 3ln(x + 1)) ιι) lim (ln(x + 1) - x)
x

2

x

ιιι) lim (x - ln(x + e ))

x

x

11. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
ι)

lim
x

ιν)

0

1
x

lim

x

0

-

1

ιι)

ημχ

1

lim
x

ln x

x

1

ν)

1
lnx

-

lim

x

0

1

lim

ιιι)

χ-1
1

ln(x 1)

x

x2

x

0

1

-

x

1
x

e -1

12. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
ι)

lim x 2e x

ιι) lim x ln x ιιι)
3

x

x

0

lim

x

1
xln 1+
x

1

ιν)

lim

x

0

xe x ν)

lim
x

ln x
1

0

ex

13. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
1

ι)

lim εφ
x

0

χ
2

lnx

ιι) ι lim x
x

0

ημχ

ιιι)

lim (x + e x )

x

1
x

x

ιν)

lim

x

1+

1
x

2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
14.Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
x

ι)

lim

x

1+

1

1

1

ιι)

x

lim (συνχ) e
x

x

ιιι)

0

lim (1 + χ)

x

σφχ

ιν)

0

lim (1 + 2χ)

χ

x

15. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
ι) lim (e
x

x

1) ln x

0

1
χ

x

ιι) lim e ημ
x

+

ιιι) lim (1 - e
x

-x

0

ιν) lim

)lnx

x

0

ημχ-χσυνχ
χ(e x -1)ημχ

16. Na υπολογίσετε τα παρακάτω όρια:
ι)

lim
x

x

2

(e - 1)ημ χ
5

χ

0

ιι)

lim
x

1

3

ln x ημπχ
(χ - 1)

ιιι) lim

4

x

0

4

x ημ χ
x

(e - 1)

ιν) lim

5

x

17.Να βρείτε τις τιμές των α,β, ώστε:
ι)

lim
x

0

x

ae + βσυνx
χ

=2

ιι) lim
x

2

x + ax + β

18. Να βρείτε τις τιμές των α,β,γ

lim
x

19.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=

=5

χ-2

2

ώστε:
x

ae + βe

-x

+ γχ

χ - ημχ

0

=4

3

χ + αχ - ημχ + 2,
β + ln(x + 1),
4

χ<0
x

.

0

Nα βρείτε τα α,βεR,ώστε να παραγωγίζεται η f στο R.

20. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=

x

χ

α +β ,

χ

συναχ + συνβχ,

0
x>0

ι)Να αποδείξετε ότι η f είναι συνεχής στο R με α,β>0.

.

0

3

x ln (χ + 1)
(1 - συνχ)

4

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ιι)Να βρείτε τιςτιμές των α,β για τις οποίες η γραφική παράσταση της f διέρχεται
από το Μ -1,

5

και η f είναι παραγωγίσιμη στο χο=0.

2

χlnx + αχ - β,

21. Δίνεται η συνάρτηση f(x)=

1,

χ>0
χ=0

.

1

e xln(-x) + a,

x<0

Να βρείτε τις τιμές των α,βεR ώστε η f να είναι συνεχής στο χο=0.
lnx + α - 1,

22.Δίνεται η συνάρτηση f(x)=

e

x-1

+ βx - β,

χ>1
x

1

.

Nα βρείτε τα α,βεR,ώστε να παραγωγίζεται η f στο χο=1.

23.Έστω μία συνάρτηση f:R

R παραγωγίσιμη με f(0)=f’(0)=0 και f’’(0)=2.Να

βρείτε τα όρια:
2

ι) lim
x

0

χ + f(x)
1 - συνχ

24. ΄Εστω

1 - συνχ + χf(x)

ιι) lim
x

2

χ + f(x)

0

f παραγωγίσιμη στο R με f ΄΄(0) = 3/2 και f(0) = f ΄(0) = 0.

Να αποδειχθεί ότι :

lim
x

0

f(x) + f(-x)
1 - συνx

=3

25. Αν η f είναι δύο φορές παραγωγίσιμη στο R και αR να αποδειχθεί ότι :
f ΄΄(α) =

lim
h

f(a + h) + f(a - h) - 2f(a)
2

h

0

.

26. Αν η f είναι παραγωγίσιμη στο R με f ΄(0) = f(0) = 0 και το f ΄΄(0) =2 να
βρεθεί το

27.Αν

x

lim
x

0

2

ημ x + f(x)
f(x) + ln(x + 1)

lim f (x )

δείξετε ότι lim
x

x

.

lim f '(x )

xf'(x)
= 3.
f(x)

x

lim f ''(x )

και lim
x

x3f(3) (x)
= 1 ,να
f''(x)

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
28. Έστω μία συνάρτηση f:R

R,δύο φορές παραγωγίσιμη με f(0)=0 και

2

f’(χ)=1+f (x),για κάθε χεR.Να βρείτε τα όρια:
ι) lim
x

0

f(x)
x

2

ιι) lim x f
x

1
.
x

29.Να βρείτε το σύνολο τιμών των συναρτήσεων:
ι) f(x) =

x
2

1 + ln x

ιι)f(x)=2x3-3xlnx+6

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Ασύμπτωτες
1.Να βρείτε (αν υπάρχουν) τις κατακόρυφες ασύμπτωτες των γραφικών
παραστάσεων των συναρτήσεων:
ι) f(x) =

2

x

ιι) f(x) =

x -1

x - 5x + 6
(x - 2)

3

ιιι) f(x) =

1
x -1

2

ιν) f(x) =

x + x -3
2

x - 2x + 1

2. Να βρείτε (αν υπάρχουν) τις κατακόρυφες ασύμπτωτες των γραφικών
παραστάσεων των συναρτήσεων:
i) f(x) =

1

ii)f(x)=εφχ,

x -2
2

iii) f(x) =

x - 3x + 2
x -1

iv)f(x)=

x

-

π π
,
2 2

2-x
9-x

2

3.Να βρείτε (αν υπάρχουν) τις κατακόρυφες ασύμπτωτες των γραφικών
παραστάσεων των συναρτήσεων:
x , x

ι) f(x) = 1

,

x

4.

0

x>0

ημx

ιι) f(x) =

x

2

x

1

ιιι) f(x) =

2

2x + 1

x

,x < 0

x

,x > 0

, x
,

0

x>0

Nα βρείτε τις οριζόντιες ασύμπτωτες των γραφικών παραστάσεων των

συναρτήσεων:
2

ι) f(x) =

x + x +1
2

x +1

2

ιι) f(x) = x + 1 - x

4

ιιι) f(x) =

2x - 3x + 1
4

x +1

5. Nα βρείτε τις ασύμπτωτες των γραφικών παραστάσεων των συναρτήσεων:

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
2

ι) f(x) =

x -x -2
x -1

2

x -3

ιι) f(x) =

x -2

2

ιιι) f(x) = x + x .

6. Να βρείτε τις ασύμπτωτες της γραφικής παράστασης της f
ι) f (x )

x

2

2

x

ιι) f(x) =

lnx
x

όταν:

.

7. Να βρεθούν οι ασύμπτωτες των συναρτήσεων :
ι)f(x) =

1
lnx

ιν) f(x) =

8.

ιι)f(x) = ln(ex+1) + x

ln(x - 2)

ν)f(x) =

x -3

ιιι)f(x) =

3x - 4

f(x) = ln

2

x - 3x + 2

2

x + 4x + 5
x -1
4-x

Να βρεθούν οι ασύμπτωτες των γραφικών παραστάσεων των συναρτήσεων με

τύπους:

ι) f(x) =

9.

ημx

ιι) f(x) = ημ

x

1
x

2

Δίνεται η συνάρτηση f(x) = x + 2x + 2 και οι ευθείες

ε1 :y = -x - 1 και

ε2 :y = x + 1 . Να αποδείξετε ότι

i)

H ε1 είναι ασύμπτωτη της C f στο  , ενώ η ε 2 είναι ασύμπτωτη της C f

στο  .
2

ii) Για κάθε x  R ισχύει x + 2x + 2

(x + 1)

2

0 και στη συνέχεια να

αποδείξετε ότι η C f βρίσκεται πάνω από την ε1 κοντά στο  και πάνω από
την ε 2 κοντά στο  .

10.Έστω η συνάρτηση

f(x) = x +

ημχ
χ3

.Να βρείτε τις ασύμπτωτες της Cf και το

πλήθος κοινών σημείων με αυτές.

11. Έστω η συνάρτηση

f(x) = x +

1
.Να δείξετε ότι:
χ-2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
ι)Τα σημεία των ακροτάτων της f και το σημείο τομής των αυμπτώτων της Cf είναι
συνευθειακά.
ιι)Δεν υπάρχει εφαπτομένη της Cf,που να είναι παράλληλη προς τη πλάγια
ασύμπτωτη.

12. Δίνεται η συνάρτηση

f(x) = x + 2 -

4e

x

x

e +1

. Να αποδειχτεί ότι:

i) Η ευθεία y  x  2 είναι ασύμπτωτη της C f στο 
ii) Η ευθεία y  x - 2 είναι ασύμπτωτη της C f στο  .

13. Έστω f(x) =

2

2x - 5x + 7
x -1

+.

14. Δίνεται η συνάρτηση

.Δείξτε ότι η y = 2x-3 είναι πλάγια ασύμπτωτη στο
x

f(x) = 2x + e συνχ .Να δείξετε ότι:

ι)Η ευθεία y=2x είναι ασύμπτωτη της Cf στο  .
ιι)Η Cf και η ε έχουν άπειρα κοινά σημεία.

15.Έστω οι συναρτήσεις f:R

R και g(x)=f(x)+x+x ημ

1
x

, x 0 .Αν η ευθεία

y=2x+3 είναι ασύμπτωτη της Cf στο  ,να βρείτε την ασύπμτωτη της Cg στο  .

16. Έστω οι συναρτήσεις f,g :R

R οι οποίες είναι παραγωγίσιμες με

g(x)=xf(e-x), xεR.Αν η ευθεία ε:y2x+1 εφάπτεται της της Cf στο στο χ0=0, να βρείτε
την ασύπμτωτη της Cg στο  .

17. Αν η f(x) είναι πολυωνυμική συνάρτηση να δειχθεί ότι η y = x είναι ασύμπτωτη
της h(x) =

xf(x) + C
f(x)

18. Έστω f:R

με C 0.

R μία συνεχής συνάρτηση,για την οποία ισχύει:
lim

x

-

xf(x) + 3x
2

x +1

Να βρείτε την ασύμπτωτη της C f στο  .

2

=2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
19. Έστω f: (0,+∞)

R μία συνάρτηση,για την οποία ισχύει:
2χ2-1≤χf(χ)≤2x2-ημx, x>0.

Nα βρείτε τις πλάγιες ασύμτωτες της f.

20. Έστω f: (0,+∞)

R μία συνάρτηση,η οποία είναι συνεχής και ικανοποιεί τις

σχέσεις:
f(x)>0, x>0 , xf(x)>1, xε(0,1) και xf(x)<1, xε(1,+∞).
Nα βρείτε τις πλάγιες ασύμτωτες της f.

21. . Έστω f: (0,+∞)

R μία συνάρτηση με f’’(x)=

2
x

3

, για κάθε χ>0.Αν η ευθεία

ε:y=x-1 είναι ασύμπτωτη της Cf, να βρείτε την f.

22.Έστω οι συναρτήσεις f,g :R

R για τις οποίες ισχύει g’(x)=f’(x)-2,για κάθε

xεR και οι Cf ,Cg τέμνοται πάνω στην ευθεία χ=1.Αν η Cf έχει ασύμπτωτη στο 
τον άξονα χ’χ,να βρείτε στο  την ασύπμτωτη της Cg .

23. Έστω f(x) =

2

αx - 13x + 6

ασύμπτωτη στο +.

3x - 1

.Να βρεθούν τα α ,β ώστε η Cf να έχει την y = βx-4

24. Να βρεθούν τα α ,β ώστε η y = 2x+3 να είναι ασύμπτωτη της
f(x) =

2

αx - βx + α στο +, α >0.

25. Να βρεθούν οι τιμές των α, β για τις οποίες η ευθεία

y=2x+1 είναι ασύμπτωτη

2

της Cf όπου:

f(x) =

αx + βx + 2

26.Έστω η συνάρτηση

3x - 1

.

2

f(x) =

x - 5x + 2λ
x-λ

2

.Να βρείτε τις τιμές του λ,ώστε η Cf να

έχει ασύμπτωτη την ευθεία χ=4.

27. Έστω η συνάρτηση

3

f(x) =

έχει ασύμπτωτη την ευθεία y=4.

λx - 3x + 2
3

4x + χ + 1

. Να βρείτε τις τιμές του λ,ώστε η Cf να

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

28.Αν η συνάρτηση

f(x) =

ax + 2
x +β

έχει ασύμπτωτες τις ευθείες χ=2 και y=1, να

βρείτε τα α,β.

29. Αν η y = 3x+6 είναι ασύμπτωτη της Cf στο +,να βρεθεί

lim

x

+

xf(x) - 3x
2

x + x +1 + x

30. Αν η y = 2x+3 είναι ασύμπτωτη της Cf στο +,να βρεθεί το
lim

x

+

f(x) - x2 1 x
xf(x) - 2x

2

2

.

31. Αν η y = 5x+1 είναι ασύμπτωτη της Cf στο +,να βρεθεί το
2

lim

x

+

xf(x) - 3x + xημχ
2

x f(x) - 5x

3

32. Αν η y=2x-3 είναι ασύμπτωτη της Cf στο   , να βρείτε το λ ώστε
2

lim

x -

xf(x) - 2x + λx - 1
λf(x) - 4x + 5

= 1.

33. Αν η y=2x+5 είναι ασύμπτωτη της Cf στο +∞, να βρείτε το μ ώστε
x

lim
+

μf(x) + 4x
2

χf(x) - 2x + 3χ

= 1.

34. Αν η y=2x+5 είναι ασύμπτωτη της Cf στο +∞, να βρείτε το λ ώστε
x

lim
+

2
(λ + 1)f(x) - 5λx + 7
2

χf(x) - 3x + (λ + 2)χ - 3

= 1.

35.Να βρείτε τις τιμές των α,βεR,ώστε η συνάρτηση:
2

ι) f(x) =

ax - βχ + 5
χ-3

,να έχει ασύμπτωτη στο +∞ την ευθεία y=3x-2.

2

ιι) f(x) =

ax + βχ + 1
χ-2

, να έχει ασύμπτωτη στο -∞ την ευθεία y=2x+3.

36. Να βρείτε τις τιμές των α,βεR,ώστε:

2

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ
2

ι) lim
x

ιι) lim
x

2χ - 5χ + 1
χ-1

- (αχ + β) = 0

2

χ + 1 - αχ = β

37.Δίνεται η συνάρτηση

2

f(x) =

x - ax + 6
2

x - 4x + 3

.Να βρείτε τις τιμές του α,ώστε η Cf να

έχει μόνο μία κατακόρυφη ασύμπτωτη.

38. Έστω f:R

R μία συνάρτηση της οποίας η γραφική παράσταση έχει στο +∞

ασύμπτωτη την ευθεία (ε):y=λx+β.Να βρείτε την ασύμπτωτη στο -∞ όταν:
ι)η f είναι άρτια

ιι) η f είναι περιττή.

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ

Μελέτη-Χάραξη Γραφικής
Παράστασης
1. Nα μελετήσετε και να παραστήσετε γραφικά τις συναρτήσεις:
3

2

ι) f(x) = x - 3x - 9x + 11

ιι) f(x) =

x +1

4

2

ιιι) f(x) = x - 2x .

x -1

2. Oμοίως τις συναρτήσεις:
ι) f(x) = x +

2

1

ιι) f(x) =

x

x -x -2
x -1

.

3. Oμοίως τις συναρτήσεις:
ι) f(x) =

x -2
x+2

ιι) f(x) = x + 2 +

2

1

ιιι) f(x) =

x-2

x + x -2
x +1

2

ιν) f(x) =

2x - 1
2

x -1

4. Oμοίως τις συναρτήσεις:
1
x

2

ι)f(x)=e (x -2x+2)

2 -x

ιι)f(x)=x e

ιιι) f(x) = xe

x

5. Oμοίως τις συναρτήσεις:
ι)f(x)=ln(x2+1)

2

ιι) f(x) = ln x + x + 1

6. Να μελετήσετε και να παραστήσετε γραφικά τη συνάρτηση f(x)=x+ημx στο
διάστημα [-π,π].