You are on page 1of 44

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb

Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

OBLIGIMET T CILAT
DUHET TI DIJ DO
MUSLIMAN DHE
MUSLIMANE

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Prgatiti:
''THIRRJA N TEUHID''
www.thirrja-ne-teuhid.com
kelimetul_haqq@hotmail.com
Prktheu:
Midhat Kalender
AbdulMalik Buzaku
DTP:
Asim Ebu Merjem

Dizajni:
Asim Ebu Merjem

VREJTJE E RNDSISHME !
do kopjimi dhe riprodhimi i ktij libri
apo ndonj pjes e tij
pa lejen e botuesit sht shum e
lavdrueshme dhe rekomandueshme
3

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

PARATHNIE:....................................................7
OBLIGIMET T CILAT DUHET TI DIJ DO
MUSLIMAN DHE MUSLIMANE...9

Tri parimet obliguese q duhet ti dij


do musliman dhe muslimane.........................................................9
Feja bazohet n..................................................................10
Kushtet e fjals ''L ilhe illAllh''..............................................10
Argumente pr kto kushte nga Kurani dhe Sunneti.11
Veprat t cilat e anulojn islamin................................................21
Ndarja e tewhdit.....................................................................................26
Ndarja e shirkut........................................................................................30
Llojet e kufrit...............................................................................................34
Llojet e nifakut (hipokrizis)...........................................................37
Domethnia e tagutit dhe llojet e tij..........................................38

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

PARATHNIE:

I gjith falnderimi i takon vetm Allahut, salavatet


dhe selamet qofshin mbi t Drguarin e Allahut
Muhammedin, salAllahu alejhi ve selem, mbi familjen e tij,
mbi sahabet e nderuar dhe gjith ata t cilt e ndjekin n
mirsin e tij deri n Ditn e Gjykimit.
Dhe pastaj:
Ju prezantojm prkthimin e nj vepre t vogl,
mirpo vepr shum e rndsishme dhe aktuale n kto
kohra e autorit t nderuar shejhul-islam Muhammed ibn
Abdulvehhab, Allahu e mshiroft.
N gjuhn ton gjer m sot jan t prkthyera kto
vepra nga shejhu Muhammed ibn Abdulvehhab:

''Uslu Thelthe'' ('' Tri parime themelore ''),


''Kitbut-Tewhd'' ('' Libri i teuhidit ''),
''Nawqidul-Islm'' ('' Anuluesit e islamit ''),
''Keshfush-Shubuht'' (''Shpalosja e dyshimeve'') dhe
''Uslu Sitte'' ('' Gjasht parimet '').
7

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Sikur se t gjitha veprat e Muhammed ibn


Abdulvehhabit, t bijt, niprit dhe pasuesit, dijetart e
Nexhdit, thirrsit n teuhid - edhe kjo vepr sht shum e
shkurtr mirpo shum e qart dhe e prmbledhur, kshtu
q vetm n disa faqe v n dukje bazn e besimit t do
muslimani dhe at q secili musliman dhe muslimane
(kshtu q flet edhe vet titulli i librit) duhet t njohin pr ta
arritur teuhidin dhe pr tu br musliman.
Shejhu i nderuar me fjal t qarta dhe me prdorimin e
argumenteve t pakundrshtueshme sheriatike - ajete
kur'anore dhe hadithe t Drguarit, salAllahu alejhi ve
selem - shpjegon:

tri parimet obliguese q duhet ti dij do musliman,


shartet (kushtet) pr saktsin e shehadetit,
veprat t cilat t nxjerrin nga feja,
ndarja e teuhidit,
ndarja e shirkut,
llojet e kufrit,
llojet e nifakut (hipokrizis), dhe
llojet e tagutit.

E lusim Allahun q ti shprblej t gjith ata t cilt m


prpjekje, koh dhe pasurin e tyre do t kontribuojn q ky
libr dhe libra tjer t ngjashm me kt t shprndahen n
mesin e muslimanve.
N fund, lusim Allahun q t na pranoj veprat e tona,
dhe t na bj prej atyre t cilt do t luftojn pr teuhidin e
Tij deri sa ta takojm, dhe Ai te jet i knaqur me ne.
8

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

OBLIGIMET T CILAT DUHET TI DIJ


DO MUSLIMAN DHE MUSLIMANE

Me emrin e Allahut, i Gjithmshirshmi, Mshirploti

Tri parimet obliguese q duhet ti dij


do musliman dhe muslimane
Njohja e Allahut, fes dhe t Drguarit t Allahut,
Muhammedit, salAllahu alejhi ve selem.
Nse t pyesin:
Kush sht Zoti yt?
Thuaj:
Zoti im sht Allahu. Ai m mirmban mua dhe t gjith krijesat
me mirsin e Tij. At e adhuroj dhe asknd tjetr.
Nse t pyesin:
Cila sht feja jote?
Thuaj:
Feja ime sht islami, ndrsa islami sht dorzim tek Allahu dhe
shprehje e Njshmris s Tij, nnshtrim vullnetar dhe trhiqemi
nga shirku dhe adhuruesit (antart) e tij.
9

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Nse t pyesin:
Kush sht i Drguari i yt?
Thuaj:
Muhammedi, i biri i Abdullahut, biri Abdulmuttalibit, biri
Hashimit. Hashimi sht nga fisi Kurejsh, dhe ata jan Arab.
Arabt jan pasardhsit e Ismailit, ndrsa Ismaili sht i biri i
Ibrahimit, salavatet dhe selamet e Allahut qofshin mbi ta.
Feja bazohet n

E para: T bsh ibadet (adhurim) vetm Allahut, i Cili


nuk ka rival, nxitja e t tjerve n t, miqsimi pr
shkak t ktij themeli dhe tekfiri mbi ata q largohen
nga kjo.

E dyta: Ndalimi i shirkut n adhurimin e Allahut t


Lartsuar, vazhdimisht ti kujtojm t tjert n t,
krijimi i armiqsis dhe urrejtjes n at baz dhe ti
shpallim t gjith ata si jobesimtar.
Kushtet e fjals ''L ilhe illAllh''

1. El-Ilm (dituria), d.m.th njohja kuptimi e ktyre fjalve


dhe i asaj se me to ka vrtetohet, e ka mohohet.
2. El-Jekin (bindje e fort), e cila n realitet sht plotsim i
dijs i ktyre fjalve, bindja e cila mohon dyshimin.
3. El-Ihlas (adhurimi i pastr i Allahut), i cili sht n
kundrshtim me shirkun.

10

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

4. Es-Sidk (sinqeritet), i cili sht n kundrshtim me


gnjeshtrn dhe i cili e mohon nifakun (hipokrizin).
5. El-Mehabbe (dashuria) ndaj ktyre fjalve dhe gjithka q
ato na sugjerojn dhe gzimi n t.
6. El-Inkijad (zbatimi i asaj t ciln kto fjal e krkojn),
d.m.th brja e gjith veprave t obliguara vetm pr hir t
Allahut dhe krkimin i knaqsis s Tij.
7. El-Kabul (pranimi) i cili e kundrshton refuzimin.
Argumente pr kto kushte nga Kurani dhe Sunneti
Argumente pr El-'Ilm (dituri):
Fjal t Lartsuarit:

''Dije se nuk ka Zot tjetr pos Allahut.''1


Gjithashtu fjalt:

sra Muhammed, jeti 19.


11

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

''Prve kush dshmoi t vrtetn, e ata e din'' 2


D.m.th. pranojn dhe dshmojn se nuk ka zot tjetr
prpos Allahut, ndrsa me zemr e din at q me fjal e
kan dshmuar.
Argument nga Sunneti sht hadithi i regjistruar n
''Sahihun'' prej Uthmanit, Allahu qoft i knaqur me t, i cili
ka thn: ''Thot i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem:
''Kushdo q vdes duke e ditur se nuk ka zot tjetr prve
Allahut do t hyj n Xhennet.

Argument pr El-Jekin (bindje e fort):


Fjal t Lartsuarit:

Besimtar t vrtet jan vetm ata q besojn Allahun


dhe t Drguarin e Tij dhe pastaj nuk dyshojn, por
luftojn n rrugn e Allahut me pasurin dhe jetn e tyre.
Kta jan besimtar t sinqert. 3
Besimi i sinqert sht i kushtzuar me mos dyshim
pas besimit. Ai i cili dyshon sht prej munafikve
(hipokritve).

2
3

sra ez-Zuhruf, jeti 86.


sra el-Huxhurt, jeti 15.

12

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Shnohet nga Ebu Hurejre, Allahu qoft i knaqur me


t, duke thn:
Thot i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem:
Dshmoj se nuk ka zot tjetr pos Allahut dhe se un jam i
Drguari i Tij. Allahu nuk do ta takoj robin e Tij me kt
dshmi duke mos dyshuar n t, e t mos e vendos n
Xhennet.
Hadithi sht i vrtetuar dhe i transmetuar n ''Sahih''.
N transmetimin tjetr qndron:
''Allahu nuk do ta takon robin e Tij me kt dshmi, duke
mos dyshuar n t, e q robit ti jet e ndaluar hyrja n
Xhennet.''
Gjithashtu n nj hadith tjetr t transmetuar nga
Ebu Hurejre me gjith t tjerash n vazhdim transmeton:
Kdo q e takon pas ktij muri (kopshti) duke dshmuar se
nuk ka zot tjetr prve Allahut, duke qen fuqishm i
bindur n t, prgzoje me xhennet
Argument pr El-Ihlas (adhurimi i pastr i Allahut):
Fjal t Lartsuarit:

''Adhurim i sinqert sht vetm ai pr Allahun!''4


Gjithashtu fjalt:

sra ez-Zumer, jeti 3.


13

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

E megjithat, ata qen urdhruar vetm q t adhuronin


Allahun me prkushtim t sinqert, duke qen n fen e
pastr (t Ibrahimit), si dhe t falnin namazin e t jepnin
zeqatin. Kjo sht feja e drejt. 5
Transmetohet nga Ebu Hurejre, Allahu qoft i knaqur
me t, transmeton n nj sahih hadith, i shnuar n ''Sahih''
nga i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem, duke
thn:
''Njeriu m i lumtur me shefa'atin tim do t jet ai i cili
thot: 'La ilahe il-la Allah', me zemr dhe shpirt t pastr.''
'Utban ibn Maliku, Allahu qoft i knaqur me t,
transmeton nga i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve
selem, duke thn:
''Allahu ia ka ndaluar zjarit at person i cili thot: 'La ilahe
il-la Allah', duke dshiraur me t fytyrn e Allahut.
Hadithi sht i transmetuar n ''Sahih''.
Dy sahabe transmetojn se i Drguari i Allahut,
salAllahu alejhi ve selem, thot:
''Kush sinqerisht nga zemra thot: 'La ilahe il-la Allahu
vahdehu la sherike leh, lehul-mulku ve lehul-hamdu ve huve
'ala kul-li shej'in kadir', sinqerisht duke dshmuar me zemr
dhe me fjal - Allahu pr hir t ktyre fjalve do ta hap
qiellin dhe do t shikoj at i cili i thot kto fjal prej

sra el-Bejjine, jeti 5.

14

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

banorve t Toks. E knd Allahu e shikon, do ti jep at t


ciln e ka krkuar.''
Hadithi sht i regjistruar nga En-Nesaiu n veprn
''El-Jeumu vel-Lejle''.

Argument pr Es-Sidk (sinqeritetin):


Fjalt t Lartsuarit:

''Elif-Lm-Mm. Vrtet mendojn njerzit, se do t lihen t


thon Ne besojm, pa u vn n prov?! Ne i kemi
sprovuar ata q kan qen para tyre, n mnyr q, Allahu
t dalloj ata, q thon t vrtetn dhe, ata q gnjejn. 6
Gjithashtu fjalt e Lartsuarit:

Ka disa njerz q thon: Besojm n Allahun dhe n


Ditn e Gjykimit!, por n t vrtet ata nuk jan
besimtar. Ata prpiqen t mashtrojn Allahun dhe
besimtart, por n t vrtet mashtrojn vetm vetveten,
megjithse nuk e ndiejn. N zemrat e tyre ka nj

sra el-'Ankebt, jete 1.-3.


15

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

smundje, t ciln Allahu ua shton. Ata i pret nj dnim i


dhembshm, pr shkak se ata prgnjeshtruan. 7
Transmeton Mua'adh ibn Xhebeli nga i Drguari i
Allahut, salAllahu alejhi ve selem, duke thn:
''do kush q dshmon me zemr t sinqert, q nuk ka zot
tjetr pos Allahut dhe se Muhammedi sht rob dhe i
Drguari i Tij, Allahu do ta mbroj nga zjarri.''
Hadithi transmetohet n t dy Sahiht.

Argument pr El-Mehabbe (dashuri):


Fjalt t Lartsuarit:

E megjithat, disa njerz zgjedhin (pr t adhuruar) n


vend t Allahut (zota) t tjer, (duke i konsideruar) si t
barabart me At dhe duke i dashur si duhet Allahu. Por
ata q besojn, e duan shum m tepr Allahun (se sa i
duan idhujtart idhujt e tyre). Sikur keqbrsit t shihnin
q tani astin kur t prballen me ndshkimin, do ta
kuptonin se e tr fuqia i prket vetm Allahut dhe se
dnimi i Tij sht fort i ashpr.8

7
8

sra el-Beqare, jete 8.-10.


sra el-Beqare, jeti 165.

16

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Gjithashtu fjalt:

O ju q besuat! Nse ndokush prej jush braktis besimin


e vet, dijeni se Allahu do t sjell njerz, q i do dhe q e
duan; t prulur me besimtart dhe t ashpr me
femohuesit; q luftojn n rrugn e Allahut dhe nuk i
tremben qortimit t asnj qortuesi. Kjo sht mirsia e
Allahut, t ciln Ai ia jep kujt t doj. Allahu sht Bujar i
madh dhe i Gjithditur. 9
Hadithi i vrtet t cilin e prcjell Enesi, radijallahu
anhu, thot se i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve
selem, ka deklaruar:
Ai tek i cili gjenden tri gjra e ka shijuar mblsin e
imanit: t jen Allahu dhe i Drguar i Tij m t dashur pr t
se do gj tjetr, ta doj njeriun vetm pr hir t Allahut dhe
t urrej kthimin n kufr (mosbesim) pasi t ket besuar nj
her, ta konsideroj pun t rnd sikur t hidhet n zjarr.
Transmeton Buhariu dhe Muslimi.

Argument pr El-Inkijad (nnshtrim):


Fjalt t Lartsuarit:
9

sra el-M'ide, jeti 54.


17

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Dhe, kthehuni te Zoti juaj dhe nnshtrojuni Atij para se


tu vij dnimi, se pastaj nuk do t ket kush tju
ndihmoj. 10
Gjithashtu fjalt e Lartsuarit:

Kush ka fe m t mir se ai i q sinqerisht i sht bindur


Allahut dhe, duke qen bamirs, e ndjek fen e pastr t
Ibrahimit? Allahu e zgjodhi Ibrahimin t dashurin m t
ngusht. 11
Gjithashtu fjalt:

E kush ia dorzon veten Allahut duke qen edhe


punmir, ai sht kapur pr lidhjen m t sigurt (d.m.th.
pr 'La ilahe il-la Allah') dhe vetm te Allahu sht
prfundimi i shtjeve. 12
Gjithashtu fjalt:
sra ez-Zumer, jeti 54.
sra en-Nis', jeti 125.
12 sra Luqmn, jeti 22.
10
11

18

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Jo, pr Zotin tnd, ata nuk do t jen besimtar t vrtet,


derisa t marrin ty pr gjyqtar pr kundrshtit mes tyre; e
pastaj, t mos ndiejn kurrfar dyshimi ndaj gjykimit tnd
dhe t binden ty plotsisht. 13
Thot i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem:
''Askush nuk do t besoj n trsi, deri sa me ndjet e tij nuk
do t m pasojn me at t ciln kam ardhur.''
Me kt shihet kulmi i nnshtrimit.

Argument pr El-Qabl (Pranim):


Fjalt e Allahut t Lartsuar:

Ja pra, Ne nuk kemi drguar para teje profet n ndonj


vendbanim, q t mos i ket thn paria e begatshme e tij:
Ne i gjetm t part tan n kt fe dhe ne jemi t
13

sra en-Nis', jeti 65.


19

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

orientuar gjurmve t tyre. Ai tha: A edhe nse ju kam


sjell rrug m t mir nga ajo q i gjett t part tuaj? Ata
than: Ne nuk i besojm asaj me ka ju jeni drguar!
Ather Ne ndrmorrm ndshkime kundr tyre, e shih si
ishte prfundimi i gnjeshtarve. 14
Thot i Lartsuari:

Pr arsye se kur u thuhej atyre: Nuk ka Zot tjetr prve


Allahut, ata tregoheshin mendjemdhenj. Dhe thoshin: A
do ti braktisim ne zotat tan pr nj poet t mendur? 15
Transmeton Ebu Musa, Allahu qoft i knaqur me t,
duke dgjuar t Drguarin e Allahut, salAllahu alejhi ve
selem, duke thn:
''Shembulli i Udhzimit dhe Dituris, me t cilat m ka
drguar Allahu ngjan me Shiun q bie n Tok. Nj Pjes e
Toks sht e that dhe e ashpr, por e mban Ujin, kshtu q
Njerzit e Prdorin at pr ta pir dhe pr Bujqsi. Ndrsa
nj Pjes tjetr e Toks sht shterp: as nuk e mban Ujin e
as nuk nxjerr Bim. I till sht Shembulli i Atij q mson
Fen dhe prfiton prej asaj, me t ciln m ka drguar Allahu
dhe Shembulli i Atij q nuk prfiton dhe nuk pranon
Udhzimin, me t cilin m ka drguar Allahu.'' (Transmeton
Buhariu: 79 dhe Muslimi: 2282)

14
15

sra ez-Zuhruf, jeti 23-25.


sra es-Safft, jeti 35. dhe 36.

20

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

VEPRAT T CILAT E ANULOJN ISLAMIN


Dije, se veprat q e anulojn Islamin jan dhjet:
Anuluesi i par: Shirku n ibadet (adhurim).
Ka thn Allahu i Lartsuar:

Padyshim q Allahu nuk fal ti vihet Atij shok n


adhurim, e prpos ktij (mkati) i fal kujt t do. Dhe
kushdo q i v shok Allahut n adhurim, vrtet ai ka
shpifur nj mkat t madh.16

Bn kufr (mohuan t vrtetn) ata q than: Allah


sht ai, Mesihu, bir i Merjemes. E vet Mesihu, (Isai)
tha: O beni israil, adhuronie Allahun, Zotin tim dhe
Zotin tuaj, sepse ai q i prshkruan Zotit shok, Allahu ia
ka ndaluar (ia ka br haram) atij Xhennetin dhe vendi i

16

sra en-Nis', jeti 48.


21

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

tij sht zjarri. Dhe pr mizort nuk do t ket asnj


ndihmues. 17
Prej ksaj jan: Sakrifica (prerja kurban) pr dik tjetr
pos Allahut.
Shembulli pr t sht: sakrifica pr xhint ose pr varreza
(pr t vdekurit).
Anuluesi i dyt: Secili q merr ndrmjetsues mes tij dhe
Allahut, duke u br lutje atyre, dhe duke krkuar
ndrmjetsim prej atyre, dhe duke u mbshtetur n ta.
Ai i cili e bn kt - ka br kufr (sht jobesimtar)
sipas ixhams - pajtueshmris s dijetarve.
Anuluesi i tret: Kush nuk i konsideron mushrikt si
jobesimtar, apo dyshon n kufrin (mosbesimin) e tyre, apo
beson se drejtimi i tyre sht i sakt, ka br kufr
(mosbesim) sipas ixhmas - pajtueshmris s dijetarve.
Anuluesi i katrt: Secili q beson se udhzimi i dikujt tjetr
prve atij t Drguarit t Allahut, salAllahu alejhi ve selem,
sht m i prsosur, apo gjykimi i dikujt tjetr pos gjykimit
t Drguarit t Allahut, salAllahu alejhi ve selem, apo
sikurse shembulli i atyre q i japin prparsi gjykimit t
tagutit para gjykimit t Drguarit t Allahut, salAllahu alejhi
ve selem - ather ky sht jobesimtar.

17

sra el-M'ide, jeti 72.

22

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Anuluesi i pest: Secili q urren dika me t ciln sht


ardhur i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem, edhe
nse punon sipas asaj, sht jobesimtar.
Anuluesi i gjasht: Secili q bn shaka apo tallet me at t
ciln ka ardhur i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve
selem, ose me dika nga dnimi apo nga shprblimi, sht
br jobesimtar.
Argument pr kt jan fjalt e Lartsuarit:

E nse i pyet ti ata (prse tallen), do t thon: ''Ne vetm


jemi mahitur e dfruar''. Thuaju: A me Allahun, me
Ajetet e Tij (provat, shenjat, shpalljet) dhe me t
Drguarin e Tij po talleni? Mos krkoni fare ndjes; ju
(hipokritt) pasi q besuat keni mohuar. Nse nj grupi
nga ju i falim, grupin tjetr e dnojm, ngase ishin
kriminel. 18
Anuluesi i shtat: Magjia (sihri). Dhe nj prej tyre sht sihri
i cili ndan dhe bashkon (burrin prej gruas). Secili q e bn
kt, apo sht i knaqur me t - del nga feja (ka br kufr).
Argumenti pr kt sht ajeti:

18

sra et-Tewbe, jeti 65. dhe 66.


23

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

''E ndoqn at q e thonin djajt n kohn e sundimit t


Sulejmanit. Por Sulejmani nuk ishte jobesimtar, por
djajt jan jobesimtar, sepse u msonin njerzve
magjin. (ndoqn) Edhe ka u zbriti n Babilon dy
engjjve, Harutit dhe Marutit. E ata t dy nuk i msonin
askujt (magjin) para se ti thonin: ''Ne jemi vetm sprov,
pra mos u bn jobesimtar!'' E, msonin (njerzit) prej
atyre dyve at (magji) me ka ndanin burrin prej gruas s
vet, por pa lejen e Allahut me at askujt nuk mund ti
bnin dm dhe ashtu msonin ka u sillte dm e nuk u
sillte dobi atyre. E ata (jehudit) e kan ditur se ai q
(hodhi librin) e zgjodhi at (magjin), ai n botn tjetr
nuk ka ndonj t drejt (n mshirn e Zotit). Po ta dinin,
ata se pr ka e shitn vetveten, ajo sht shum e keqe. 19
Anuluesi i tet: Prkrahja e jobesimtarve dhe t ndihmuarit
e tyre kundr muslimanve.

19

sra el-Bekare, jeti 102.

24

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Argument pr kt jan fjalt e Lartsuarit:

''O ju q besuat! Mos i zini miq as jehudit e as krishtert.


Ata jan miq t njri - tjetrit. E kush prej jush i miqson
ata, ai sht prej tyre. Vrtet Allahu nuk v n rrug t
drejt popullin zullumqar.'' 20
Anuluesi i nnt: Secili q beson se u sht lejuar q disa
njerzve t dalin nga sheriati i Muhammedit, salAllahu
alejhi ve selem, si ishte pr Hidrin dalja nga sheriati i
Musaut, alejhi selam, ather ky sht jobesimtar.
Anuluesi i dhjet: Largimi nga feja e Allahut, pa e msuar
at dhe pa punuar sipas asaj.
Argument pr kt jan fjalt e Lartsuarit:

''E kush sht m zullumqar se ai q kshillohet me


ajetet e Zotit t vet, e pastaj u kthyen shpinn atyre? Ne
me siguri do t hakmerremi kundr kriminelve.21

20
21

sra el-M'ide, jeti 51.


sra es-Sedde, jeti 22.
25

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Dhe nuk ka dallim mes ktyre anuluesve nga ai q i


bn duke br shaka, apo i bn seriozisht apo i bn nga
frika, prpos dhuns s fort. T gjitha kto anulues
prmbajn rrezikun shum t madh dhe ndodhin shum
shpesh, kshtu q muslimani duhet t ruhet nga kta
anulues, dhe t ket frik se mos t bjer n kto anulues.
Allahu na ruajt nga zemrimi i Tij dhe nga dnimi i
dhembshm.
Teuhidi ndahet n tre lloje:
1. Tewhdu er-Rububijje, ky sht lloji i teuhidit t cilin e
kishin jobesimtart n kohn e t Drguarit t Allahut,
mirpo krahas ksaj ata nuk hyn n islam, prkundrazi i
Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem, luftoi kundr
tyre dhe e bri gjakun e tyre hallall pr muslimant. Ky lloj i
teuhidit sht njshmria e Allahut n veprat e Tij.
Thot Allahu i Lartsuar:

Thuaj: Kush ju ushqen nga qielli dhe Toka? Kush


mundson t dgjuarit dhe t sikuarit? Kush mund t
nxjerr t gjalln nga e vdekura dhe t vdekurn nga e

26

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

gjalla? Kush i drejton gjrat? Ata do t thon Allahu. E


ti thuaj: Ather, prse nuk e keni frik At? 22
Ka edhe shum ajete t tjera n Kur'an t cilt flasin
pr kt lloj t teuhidit.
2. Tewhdu el-Ulhijje, ky sht lloj i teuhidit rreth t cilit
n t kaluarn kishte mosmarrveshje, sikurse edhe n ditt
e sotme. Ky lloj i teuhidit sht njsimi i Allahut me veprat
e robrve t Tij, si jan duaja, betimi, therja, shpresa, frika,
vetbesimi, lakmia, nderim i thell, kthimi dhe pendimi. Pr
secilin lloj t ktij ibadeti ka argumente nga Kur'ani.
3. Tewhdu el-Esm'i wes-Sift.
Thot i Lartsuari:

Thuaj: Ai, Allahu sht Nj! Allahu sht Ai q do


krijes i drejtohet (i mbshtetet) pr do nevoj. As ska
lindur k, as nuk sht i lindur. Dhe Atij askush nuk i
sht i barabart. 23
Dhe thot:


22
23

sra Jnus, jeti 31.


sra el-Ihls, jett 1.-4.
27

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Allahu ka emrat m t mir, andaj At thirreni me ata e


hiquni nga ata q bjn shtrembrime me emrat e Tij. Ata
kan pr tu shprblyer (me dnim) pr veprimet e tyre.24
Dhe thot:

Asgj nuk i shmbllen Atij. Ai i dgjon t gjitha dhe i


sheh t gjitha.25

E kundrta e teuhidit sht shirku


Shirku ndahet n tri lloje: shirku i madh, i vogl dhe
shirku i fshehur.
Lloji i par: Shirku i madh. Kt lloj t shirkut Allahu nuk e
fal, dhe ata t cilt e veprojn kt lloj t shirkut veprat e
tyre t mira nuk do t ken vler.

I Lartsuari thot:

Vrtet, Allahu nuk fal q t adhurohet dikush apo dika


tjetr ve Atij, por mkatet e tjera m t vogla ia fal kujt t
24
25

sra el-E'rf, jeti 180.


sra e-r, jeti 11.

28

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

doj. Kushdo q i bn shok Allahut (n adhurim), ai me t


vrtet, ka humbur dhe sht larguar shum prej udhs s
drejt.26
Dhe i Lartsuari thot:

Pa dyshim, jan jobesimtar ata q thon: Allahu sht


Mesihu, i biri i Merjemes!, sepse vet Mesihu ka thn:
O bijt e Izraelit, adhuroni Allahun, q sht Zoti im dhe
Zoti juaj! Sigurisht, atij q adhuron tjetrknd prve
Allahut, Allahu do tia ndaloj Xhennetin dhe strehim i tij
do t jet Zjarri. Pr zullumqart nuk ka ndihms. 27
Dhe thot:

Dhe Ne do tu qasemi veprave q kan br ata dhe do ti


shndrrojm n pluhur e hi.28
Dhe i Fuqishmi thot:

sra en-Nis', jeti 116.


sra el-M'ide, jeti 72.
28 sra el-Furqn, jeti 23.
26
27

29

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Me t vrtet, t sht shpallur ty, si dhe atyre q kan


qen para teje: Nse i shoqron Allahut dika tjetr (n
adhurim), me siguri q punt e tua do t zhvlersohen dhe
do t jesh ndr t humburit. 29
Dhe thot:

Ky sht udhzimi i Allahut, t cilin Ai ia jep kujt t doj


nga robrit e Vet. Por, nse ata adhurojn zota t tjer, do
tu humb do gj nga ajo q kan br. 30

Shirku i madh ndahet n katr lloje


1. Shirku n dua:
Allahu i Lartsuar thot:



29

sra ez-Zumer, jeti 65.


el-En'm, jeti 88.

30sra

30

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Kur hipin n anije, ata i luten Allahut me devotshmri t


sinqert, por kur Ai i sjell n tok shndosh e mir,
menjher ata i veshin Atij ortak (n adhurim). 31
2. Shirku n nijet (qllime):
Allahu i Lartsuari thot:

Atyre q duan jetn e ksaj bote dhe bukurit e saj, Ne


do tua shprblejm krejtsisht punt e tyre dhe n t nuk
do tu lihet gj mangt. Kta jan ata pr t cilt n botn
tjetr nuk do t ken asgj, prve zjarrit. Do tu shembet
do gj q kan br n kt jet dhe do tu zhvlersohet
ajo q kan punuar. 32
3. Shirku n nnshtrim:
Allahu i Lartsuar thot:

Ata i konsideruan ahbart (prift jehudi) t tyre,


ruhbant (murgjit e krishter) t tyre dhe Mesihun
31
32

sra el-'Ankebt, jeti 65.


sra Hd, jeti 15. dhe 16.
31

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

(Isain) birin e Merjemes, pr zota pos Allahut, ndrsa ata


nuk jan urdhruar pr tjetr pos pr adhurimin ndaj
Allahut nj, e q nuk ka t adhuruar tjetr pos tij. I lart
sht Ai nga ka i shoqrojn. 33
Komentimi i ktij ajeti, i cili nuk l asnj lloj dyshimi sa
u prket njerzve t cilt i nnshtrohen dijetarve dhe
njerzve n prgjithsi duke br mkat. Kshtu e sqaroj
kt ajet i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem, Adijj
ibn Hatimit, kur ai tha: ''Ne nuk i adhuruam'', ndrsa i
Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem, i tha se
adhurimi i tyre shikohet n nnshtrimin e mkatit.
4. Shirku n dashuri:
Allahu i Lartsuar thot:

E megjithat, disa njerz zgjedhin (pr t adhuruar) n


vend t Allahut (zota) t tjer, (duke i konsideruar) si t
barabart me At dhe duke i dashur si duhet Allahu. Por
ata q besojn, e duan shum m tepr Allahun (se sa i
duan idhujtart idhujt e tyre). Sikur mizort t shihnin q
tani astin kur t prballen me ndshkimin, do ta

33

sra et-Tewbe, jeti 31.

32

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

kuptonin se e tr fuqia i prket vetm Allahut dhe se


dnimi i Tij sht fort i ashpr. 34

Lloji i dyt i shirkut: Shirku i vogl - rija' (shtirja).


Allahu i Lartsuar thot:

Thuaj: Un jam vetm njeri, sikurse ju, mua m shpallet


se vetm nj Zot sht Zoti juaj, e kush sht q e
shpreson takimin e Zotit t vet, le t bj vepr t mir, e
n adhurimin ndaj Zotit t tij t mos prziej asknd. 35
Lloji i tret i shirkut: Shirku i fshehur.
Argumenti pr kt lloj t shirkut jan fjalt e t
Drguarit t Allahut, salAllahu alejhi ve selem:
''Shirku n kt ummet, sht m i fsheht sesa ecja e
milingons s zez, n shesh t zi dhe n errsirn e nats.''
Shptimi pr kt lloj t shirkut sht prmendur n
duan e transmetuar prej t Drguarit t Allahut, salAllahu
alejhi ve selem:
''Allhumme inni e'dhu bike en ushrike bike shej'en we ene
a'lem, we estagfiruke min edh-dhenb elledh l a'lem.''
34
35

sra el-Beqare, jeti 165.


sra el-Kehf, jeti 110.
33

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

(O Allahu im, krkoj mbrojtjen Tnde nga shirku me


vetdije dhe t lutem t m falsh at mkat q e bj pa
vetdije).
Kufri (mosbesimi) ndahet n dy lloje
Lloji i par: Kufri i cili t nxjerr nga feja ndahet n pes
nnlloje:
1. Kufri i mohimit
I Lartsuari thot:

E kush sht m mizor se ai q shpif gnjeshtr ndaj


Allahut, ose prgnjeshtron t vrtetn pasi ti ket ardhur
ajo? Vall, a nuk sht Xhehenemi vend pr
jobesimtart?! 36

2. Kufri i mospranimit nga mendjemadhsia me pranimin


duke e ditur se sht e vrtet
I Lartsuari thot:

36

sra el-'Ankebt, jeti 68.

34

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

E kur u tham engjjve: Pruluni n sexhde para


Ademit, ata u pruln, prve Iblisit, i cili nuk deshi, u
tregua mendjemadh dhe u b mosbesimtar. 37
3. Kufri i dyshimit
I Lartsuari thot:

Pastaj hyri n kopshtin e vet dhe, duke qen i padrejt


me vetveten, tha: Un nuk mendoj se kjo do t
shkatrrohet ndonjher dhe nuk mendoj se do t arrij
ndonjher Ora (e Kiametit). Por, edhe nse do t m
kthejn te Zoti im, sigurisht q do t gjej nj vend m t
mir se ky (kopsht)! Shoku i tij i tha, duke biseduar me t:
A e mohon ti At, i Cili t ka krijuar nga dheu, pastaj nga
pika e fars dhe t bri m n fund njeri t plot?! Sa pr
mua, un besoj se Allahu sht Zoti im dhe Zotit tim un
nuk i shoqroj asknd (n adhurim). 38
37
38

sra el-Beqare, jeti 34.


sra el-Kehf, jett 35. - 38.
35

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

4. Kufri i kthimit
I Lartsuari thot:

Ne i kemi krijuar qiejt dhe Tokn dhe far gjendet


midis tyre me qllim t plot dhe me afat t caktuar. E
megjithat, jobesimtart u shmangen nga ajo q u sht
paralajmruar. 39
5. Kufri i hipokrizis
I Lartsuari thot:

Kjo, ngase ata fillimisht besuan, pastaj mohuan, kshtu


q zemrat e tyre u vulosn dhe si pasoj ata nuk kuptojn
m. 40
Lloji i dyt: Kufri i vogl, i cili nuk t nxjerr nga feja, e kjo
sht mos falnderimi ndaj begative.
I Lartsuari thot:

39
40

sra el-Ahkf, jeti 3.


sra el-Munfikn, jeti 3.

36

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Allahu sjell si shembull qytetin (e Meks), i cili ishte i


sigurt dhe i qet. Atij i arrinin ushqime t bollshme nga t
gjitha ant, por pastaj banort e tij i mohuan dhuntit e
Allahut dhe Ai i bri t shijojn urin dhe frikn, si
ndshkim pr at q bn. 41

Llojet e nifakut (hipokrizis)


Hipokrizia ndahet n dy lloje: hipokrizia n bindje dhe
hipokrizia n vepra. Hipokrizia n bindje ndahet n gjasht
nnlloje, ato jan:
1.
Bindja se fjalt e t Drguarit t Allahut, salAllahu alejhi
ve selem, jan gnjeshtr.
2.
Ta konsiderosh si gnjeshtr ciln do vepr me t ciln ka
ardhur i Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem.
3.
Urrejtja ndaj t Drguarit t Allahut, salAllahu alejhi ve
selem.
4.
Urrejtja ndaj ndonj vepre me t ciln ka ardhur i
Drguari i Allahut, salAllahu alejhi ve selem.
41

sra en-Nahl, jeti 112.


37

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

5.

Gzimi ndaj humbjeve fetare.

6.

Urrejtja ndaj fitoreve fetare.

Hipokrizia n vepra ndahet n pes nnlloje.


Argument pr kto pes nnlloje jan fjalt e t Drguarit t
Allahut, salAllahu alejhi ve selem:
''Shenjat e munafikut jan tri: kur flet, t gnjen, kur t
premton nuk e mban premtimin, dhe kur i besohet dika t
tradhton.''
N nj transmetim (rivajet) tjetr qndron:
''Kur sht n mosmarrveshje i tejkalon kufijt dhe thyen
kontratat.''

Domethnia e tagutit dhe llojet e tij


Dije, Allahu t mshiroft, se gjja e par q Allahu
njeriut ja ka br farz (e ka obliguar) sht kufr n tagut
pastaj iman n Allahun e Lartsuar.
Allahu i Lartsuar thot:

''Ne drguam n do popull nga nj t drguar (q u


thoshte): Adhuroni Allahun dhe shmangni tagutit!'' 42

42

sra en-Nahl, jeti 36.

38

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Sa i prket (llojeve t) t brit kufr n tagut: T jesh i


bindur se adhurimi drejtuar dikujt tjetr krahas Allahut nuk
sht i drejt, t distancohesh nga ai, ta urresh, ti
konsiderosh si jobesimtar vepruesit e shirkut dhe tu
kundrvihesh atyre (ti armiqsosh).
T besosh n Allahun do t thot t jesh i bindur q
Allahu sht Zot q i Vetmi meriton adhurimin, dhe t
gjith llojet e ibadeteve t sinqerta ti drejtohen vetm
Allahut, t mohosh do t adhuruar tjetr krahas Tij, ti
duash besimtart e sinqert dhe t miqsohesh me ta, kurse
ti urresh mushrikt dhe tu kundrvihesh atyre (ti
armiqsosh).
Ky sht mileti (feja) e Ibrahimit, ai i cili largohet e ka
gnjyer vetveten dhe ky sht shembulli m i mir q
Allahu na ka treguar.

''Shembull i mrekullueshm pr ju sht Ibrahimi dhe ata


q kan qen me t, kur i than popullit t vet: Ne
shkputemi nga ju dhe nga ato q ju i adhuroni n vend t
Allahut; ne ju mohojm dhe armiqsia e urrejtja midis
nesh sht e prhershme, derisa t besoni tek Allahu Nj

39

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

dhe i Vetm. Prjashtim (nga ky shembull) bn fjala e


Ibrahimit pr t atin: Un do t krkoj falje pr ty, por
nuk kam kurrfar mundsie pr t mbrojtur para Allahut.
O Zoti yn, tek Ti mbshtetemi, Ty t drejtohemi dhe tek
Ti do t kthehemi.'' 43
Taguti sht nj nocion i prgjithshm, do gj q
adhurohet krahas Allahut t Lartsuar, kurse ai sht i
knaqur me at adhurim, qoft ai i adhuruar ose i pasuar
ose ai i cili i bindet ose pason dik tjetr n mosbindje ndaj
Allahut dhe t Drguarit t Tij - ky sht pra taguti.
Tagutt jan shum, por kryesort jan pes:
1. Shejtani. Ai sht thirrs n adhurimin e tjetrkujt prve
Allahut.
I Lartsuari thot:

''Vall, a nuk ju kam urdhruar, o bijt e Ademit, q t


mos e adhuroni shejtanin, se ai sht vrtet armik i hapt i
juaji.'' 44
2. Gjykatsi i padrejt, i cili ndryshon rregullat (ligjet) e
Allahut.
I Lartsuari thot:

43
44

sra el-Mumtehine, jeti 4.


sra J-Sn, jeti 60.

40

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

A nuk i ke par ata (hipokritt) t cilt pohojn se


besojn n at q t sht zbritur ty dhe far u sht
zbritur para teje, ata duan t shkojn pr tu gjykuar (pr
mosmarrveshjet e tyre) te tagutt (gjykatsit e rrem),
ndrkoh q jan urdhruar ti mohojn ata. Por shejtani
sht ai i cili dshiron ti humbas ata n pafundsi. 45
3. Ai i cili gjykon me dika tjetr me t ciln Allahu nuk e ka
zbritur.
I Lartsuari thot:

''Ne kemi drguar Teuratin, n t cilin jan udhzimet dhe


drita. Sipas tij, profett q ia kishin dorzuar veten
Allahut, i gjykonin hebrenjt; por edhe t diturit dhe
rabint kshtu vepronin, sepse atyre iu qe besuar mbrojtja
e Librit t Allahut, pr t cilin ata dshmonin. Prandaj,
mos kini frik nga njerzit, por kini frik vetm prej Meje!
45

sra en-Nis', jeti 60.


41

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Dhe mos i ndrroni Fjalt e Mia me ndonj vler t vogl!


Dhe kushdo q nuk gjykon sipas asaj q ka shpallur
Allahu (me Ligjin e Allahut), t ktillt jan jobesimtar t
vrtet. 46
4. Ai i cili pohon se e din gajbin (t fshehtn) krahas
Allahut.
I Lartsuari thot:

''Vetm Ai e di gajbin (t fshehtn) dhe nuk ia zbulon at


askujt, prve t drguarve q ka zgjedhur. Para dhe pas
tyre Ai v mbikqyrs (engjj).'' 47
Dhe thot:

''Ai i ka elsat e fshehtsis dhe vetm Ai i njeh ato. Ai e


di ka n tok dhe n det; asnj gjeth nuk bie, pa e ditur
Ai dhe nuk ekziston asnj kokrr n errsirn e toks, as e

46
47

sra el-M'ide, jeti 44.


sra el-Dinn, jeti 26. dhe 27.

42

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

njom, as e that, q t mos jet shnuar n Librin e


qart.'' 48
5. Ai i cili adhurohet dhe sht i knaqur me t.
I Lartsuari thot:

''Dhe nse ndonj prej tyre do t thoshte: Un jam zot,


prve Atij, Ne e dnojm me Xhehenem. Kshtu i
shprblejm zullumqart.'' 49
Pra dije se njeriu nuk bhet besimtar prve se duke
br kufr n tagut.

N fe nuk ka dhun. Vrtet, Rruga e Drejt sht br e


qart nga rruga e gabuar. Kushdo q mohon tagutin dhe
beson n Allahun, ather ai sht kapur pr lidhjen m t
fort, e cila nuk kputet kurr. Dhe Allahu sht
Gjithdgjuesi, i Gjithdituri. 50

sra el-En'm, jeti 59.


sra el-Enbij', jeti 29.
50 sra el-Beqare, jeti 256.
48
49

43

shejhul-islm Muhammed bin AbdulWehhb


Obligimet t cilat duhet ti dij do musliman dhe muslimane

Rruga e vrtet sht feja e Muhammedit, salAllahu


alejhi ve selem, kurse e pavrteta sht feja e Ebu Xhehlit.
Kurse lidhja m e fort q ska shkputje sht dshmia se
askush nuk meriton, nuk ka t drejt e nuk duhet t
adhurohet prve Allahut. Dhe kjo prbhet prej negacionit
(mohimit) dhe vrtetimit (pohimit). Mohon do lloj ibadeti
tjetrkujt krahas Allahut dhe vrteton (pohon) do lloj
ibadeti vetm Allahut, i Cili nuk ka rival.
Falnderimi i takon vetm Allahut, me ciln t mir
prmbushen veprat e mira.

44