You are on page 1of 3

Krzemionka (dwutlenek krzemu, ditlenek

krzemu, tlenek krzemu (IV))

Krzemionka to nazwa zwyczajowa tlenku krzemu na IV stopniu utlenienia.
Wzór chemiczny:

SiO2
Tlenek krzemu tworzy rozbudowane struktury przestrzenne, w których każdy atom krzemu jest
połączony z czterema atomami tlenu, zaś każdy atom tlenu łączy się z dwoma atomami krzemu:



Zależnie od postaci w jakiej występuje tworzy różne minerały:
Kwarc - czysty tlenek krzemu, nazywany kryształem górskim,
Piasek kwarcowy – sypka skała składająca się z ziarnek piasku,
Krzemień – odmiana nie mająca wyraźnej struktury krystalicznej.




Czysta krzemionka posiada kilka odmian krystalicznych:
kwarc α - który w temperaturze 846 K przechodzi w kwarc β,
kwarc β - który w temperaturze 1143 K przechodzi w trydymit β,
trydymit β - który w temperaturze 1743 K przechodzi w krystobalit β,
krystobalit β - który w temperaturze 1983 K ulega stopieniu do cieczy.
Szybkie schładzanie ciekłej krzemionki prowadzi do otrzymania krzemionki bezpostaciowej.
Właściwości fizyczne krzemionki:

Stan skupienia

stały

Barwa

bezbarwny

Twardość

bardzo twardy

Przewodzenie prądu

półprzewodni
k

Temperatura topnienia

>1700 ºC

Właściwości chemiczne:
Krzemionka jest związkiem o małej aktywności chemicznej, nie reaguje z wodą, tlenem, kwasami
(wyjątek stanowi kwas fluorowodorowy- HF).
W reakcji z wodorotlenkami lub węglanami litowców tworzy sole – krzemiany.





Zastosowanie:
Kwarc
wyrób pryzmatów i soczewek przyrządach optycznych,
w radiotechnice,
w elektronice,
w jubilerstwie,
stopiony kwarc służy do wyrobu naczyń, aparatury laboratoryjnej, a także lamp
kwarcowych.

Dwutlenek krzemu w formie piasku

Jest to jedynie skala orientacyjna. wyrobów ceramicznych. cementu. emalii.reaguje z fluorem tworząc SiF₄ . Żel krzemionkowy stosowany jest jako środek suszący.ciemnoszara substancja krystaliczna .Dwutlenek krzemu stosowany jest do produkcji szkła. katalizator i nośnik katalizatorów.reaguje z azotem tworząc azotek Si₃N₄ .metaliczny połysk . a klasyfikacja polega na tym. żelaza . Właściwości fizyczne .reaguje z tlenem tworząc tlenek SiO₂ .temperatura 1423*C Zastosowanie .półprzewodnik w układach scalonych oraz fotoogniwach przetwarzających energię świetlną w elektryczną . przy czym twardość poszczególnych minerałównie jest ułożona proporcjonalnie i liniowo – ma charakter porównawczy. Mg₂Si . Każdy minerał może zarysować minerał poprzedzający go na skali – bardziej miękki i może zostać zarysowany przez następujący po nim – twardszy.przemysł szklarski. jako surowiec do otrzymywania krzemu i jego stopów.ma właściwości półprzewodnikowe .smary sylikonowe Właściwości chemiczne . szkła wodnego.używany w kosmetologii . ceramiczny . Jest to skala dziesięciostopniowa. zaprawy murarskiej.produkty budowlane .kruchy .soczewki dopromieni podczerwonych . że jeżeli badany minerał będzie w stanie zarysować powierzchnię .reaguje z metalami tworząc krzemki np.w bardzo wysokiej temperaturze reaguje z węglem tworząc węglik SiC Twardość w skali Mohsa została skonstruowana przez niemieckiego mineraloga Friedricha Mohsa w 1812 r.dodatek do stali stopowych np.twardy .

siarczan (VI) wapnia. gdyż reagując z kwasem solnym zawartym w żołądku daje chlorek wapnia.5 (porównanie z topazem mówi. jako materiał osuszający .węglan wapnia. będąc jednocześnie rysowany przez niego. kwarc. będzie zaklasyfikowany z jego twardością. a on nie będzie w stanie zarysować materiału badanego.dwutlenek krzemu. ani stalą narzędziową 7 Kwarc (SiO2) 100 rysuje szkło 8 Topaz (Al2SiO4(OH-.F-)2) 200 rysuje szkło z łatwością 9 Korund (Al2O3) 400 Tnie szkło. to twardość próbki uznamy za co najmniej 7. przy materiałach budowlanych oraz do usztywniania złamanych kończyn kwarc . Twardość Twardość Test (skala Minerał wzorcowy Obraz absolutna (minerał daje się zarysować) Mohsa) 1 Talk(Mg3Si4O10(OH)2) 1 paznokciem z łatwością 2 Gips (CaSO4·2H2O) 2 paznokciem 3 Kalcyt (CaCO3) 9 miedzianym drutem z łatwością 4 Fluoryt (CaF2) 21 ostrzem noża z łatwością 5 Apatyt(Ca5(PO4)3(OH-. które zapewniają dużo dokładniejsze i bardziej miarodajne wyniki. będzie miał taką samą twardość. w biżuterii. Jednak skala Mohsa wciąż cieszy się dużą popularnością ze względu na możliwość szybkiego wyznaczenia przybliżonej twardości minerałów (również w warunkach polowych). stosowany do wyrobu pudrów.F-) 48 ostrzem noża z trudem 6 Ortoklaz (KAlSi3O8) 72 Stalą narzędziową (np. pilnikiem) Minerał nie daje się zarysować nożem. daje się zarysować tylko innym diamentem ZOBACZ TEŻ wapień . przy pomocy łatwo dostępnych narzędzi. stosowany kiedyś do produkcji kwasu siarkowego. zasypek osuszających oraz do leków na nadkwasotę. czy nie jest większa). Jeżeli minerał badany będzie w stanie zarysować np. Obecnie w warunkach laboratoryjnych twardość absolutną można mierzyć za pomocąsklerometrów . jeżeli minerał badany zarysuje powierzchnię kwarcu .minerału wzorcowego. albo tlenek krzemu (IV) stosowany do produkcji szkła. daje się zarysować diamentem 10 Diament (C) 1500 Rysuje korund. Np. Minerały są ustawione od najmniej do najbardziej twardego.Cl. neutralną sól gips .