LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.

16 Ch¬ng 1

Ph¹m

Lý luËn chung vÒ tæ chøc lËp vµ ph©n tÝch b¸o c¸o tµi chÝnh trong doanh nghiÖp 1.1 Môc ®Ých, ý nghÜa, yªu cÇu vµ nguyªn t¾c lËp BCTC 1.1.1. Môc ®Ých, ý nghÜa vµ yªu cÇu cña b¸o c¸o tµi chÝnh. BCTC lµ ph¬ng ph¸p tæng hîp sè liÖu tõ c¸c sæ kÕ to¸n theo c¸c chØ tiªu kinh tÕ tæng hîp ph¶n ¸nh cã hÖ thèng t×nh h×nh tµi s¶n, nguån h×nh thµnh tµi s¶n cña doanh nghiÖp, t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng s¶n suÊt kinh doanh, t×nh h×nh lu chuyÓn c¸c dßng tiÒn vµ t×nh h×nh vËn ®éng sö dông vèn cña doanh nghiÖp trong mét thêi kú nhÊt ®Þnh. Do ®ã, BCTC võa lµ ph¬ng ph¸p kÕ to¸n, võa lµ h×nh thøc thÓ hiÖn vµ chuyÓn t¶i th«ng tin kÕ to¸n tµi chÝnh ®Õn nh÷ng ngêi sö dông ®Ó ra c¸c quyÕt ®Þnh kinh tÕ. HÖ thèng BCTC cña c¸c doanh nghiÖp ®îc lËp víi môc ®Ých sau: - Tæng hîp vµ tr×nh bµy mét c¸ch tæng qu¸t, toµn diÖn t×nh h×nh tµi s¶n, nguån vèn, c«ng nî, t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp trong mét kú kÕ to¸n. - Cung cÊp c¸c th«ng tin kinh tÕ, tµi chÝnh chñ yÕu cho viÖc ®¸nh gi¸ t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng tµi chÝnh cña doanh nghiÖp trong kú ho¹t ®éng ®· qua vµ nh÷ng dù ®o¸n trong t¬ng lai. BCTC cã ý nghÜa quan träng trong lÜnh vùc qu¶n lý kinh tÕ, thu hót sù quan t©m cña nhiÒu ®èi tîng ë bªn trong 1

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

còng nh bªn ngoµi doanh nghiÖp. Mçi ®èi tîng quan t©m ®Õn BCTC trªn mét gi¸c ®é kh¸c nhau, song nh×n chung ®Òu nh»m cã ®îc nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt cho viÖc ra c¸c quyÕt ®Þnh phï hîp víi môc tiªu cña m×nh. - Víi nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp, BCTC cung cÊp th«ng tin tæng hîp vÒ t×nh h×nh tµi s¶n, nguån h×nh thµnh tµi s¶n còng nh t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ kinh doanh sau mét kú ho¹t ®éng, trªn c¬ së ®ã c¸c nhµ qu¶n lý sÏ ph©n tÝch ®¸nh gi¸ vµ ®Ò ra ®îc c¸c gi¶i ph¸p, quyÕt ®Þnh qu¶n lý kÞp thêi, phï hîp cho sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp trong t¬ng lai. - Víi c¸c c¬ quan h÷u quan cña nhµ níc nh tµi chÝnh, ng©n hµng kiÓm to¸n, thuÕ... BCTC lµ tµi liÖu quan träng trong viÖc kiÓm tra gi¸m s¸t, híng dÉn, t vÊn cho doanh nghiÖp thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch, chÕ ®é kinh tÕ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. - Víi c¸c nhµ ®Çu t, c¸c nhµ cho vay BCTC gióp hä nhËn biÕt kh¶ n¨ng vÒ tµi chÝnh, t×nh h×nh sö dông c¸c lo¹i tµi s¶n, nguån vèn, kh¶ n¨ng sinh lêi, hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, møc ®é rñi ro... ®Ó hä c©n nh¾c, lùa chän vµ ®a ra quyÕt ®Þnh phï hîp. - Víi nhµ cung cÊp, BCTC gióp hä nhËn biÕt kh¶ n¨ng thanh to¸n, ph¬ng thøc thanh to¸n, ®Ó tõ ®ã hä quyÕt ®Þnh b¸n hµng cho doanh nghiÖp n÷a hay th«i, hoÆc cÇn ¸p dông ph¬ng thøc thanh to¸n nh thÕ nµo cho hîp lý. - Víi kh¸ch hµng, BCTC gióp cho hä cã nh÷ng th«ng tin vÒ kh¶ n¨ng, n¨ng lùc s¶n xuÊt vµ tiªu thô s¶n phÈm, møc ®é uy tÝn cña doanh nghiÖp, chÝnh s¸ch ®·i ngé kh¸ch hµng... ®Ó hä cã quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n trong viÖc mua hµng cña doanh nghiÖp. - Víi cæ ®«ng, c«ng nh©n viªn, hä quan t©m ®Õn th«ng tin vÒ kh¶ n¨ng còng nh chÝnh s¸ch chi tr¶ cæ tøc, 2

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

tiÒn l¬ng, b¶o hiÓm x· héi, vµ c¸c vÊn ®Ò kh¸c liªn quan ®Õn lîi Ých cña hä thÓ hiÖn trªn BCTC. §Ó thùc sù trë thµnh c«ng cô quan träng trong qu¶n lý kinh tÕ, BCTC ph¶i ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu c¬ b¶n díi ®©y: - BCTC ph¶i ®îc lËp chÝnh x¸c, trung thùc, ®óng mÉu biÓu ®· qui ®Þnh, cã ®Çy ®ñ ch÷ ký cña nh÷ng ngêi cã liªn quan vµ ph¶i cã dÊu x¸c nhËn cña c¬ quan, ®¬n vÞ ®Ó ®¶m b¶o tÝnh ph¸p lý cña b¸o c¸o. - BCTC ph¶i ®¶m b¶o tÝnh thèng nhÊt vÒ néi dung, tr×nh tù vµ ph¬ng ph¸p lËp theo quyÕt ®Þnh cña nhµ níc, tõ ®ã ngêi sö dông cã thÓ so s¸nh, ®¸nh gi¸ ho¹t ®éng s¶n suÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp qua c¸c thêi kú, hoÆc gi÷a c¸c doanh nghiÖp víi nhau. Sè liÖu ph¶n ¸nh trong BCTC ph¶i râ rµng, ®ñ ®é tin cËy vµ dÔ hiÓu, ®¶m b¶o thuËn tiÖn cho nh÷ng ngêi sö dông th«ng tin trªn BCTC ph¶i ®¹t ®îc môc ®Ých cña hä. BCTC ph¶i ®îc lËp vµ göi theo ®óng thêi h¹n quy ®Þnh. Ngoµi ra BCTC cßn ph¶i ®¶m b¶o tu©n thñ c¸c kh¸i niÖm, nguyªn t¾c vµ chuÈn mùc kÕ to¸n ®îc thõa nhËn vµ ban hµnh. Cã nh vËy hÖ thèng BCTC míi thùc sù h÷u Ých, míi ®¶m b¶o ®¸p øng ®îc yªu cÇu cña c¸c ®èi tîng sö dông ®Ó ra c¸c quyÕt ®Þnh phï hîp. 1.1.2. Nguyªn t¾c c¬ b¶n lËp BCTC. Tr×nh bµy trung thùc: Th«ng tin ®îc tr×nh bµy trung thùc lµ th«ng tin ®îc ph¶n ¸nh ®óng víi b¶n chÊt cña nã, kh«ng bÞ bãp mÐo hay xuyªn t¹c dï lµ v« t×nh hay cè ý. Ngêi sö dông th«ng tin lu«n ®ßi hái th«ng tin ph¶i trung thùc ®Ó hä ®a ra ®îc nh÷ng quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n. Do vËy, xuÊt ph¸t tõ môc ®Ých cung cÊp th«ng tin cho ngêi sö dông

3

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

th× nguyªn t¾c ®Çu tiªn cña viÖc lËp BCTC lµ ph¶i tr×nh bµy trung thùc. - Kinh doanh liªn tôc: Khi lËp BCTC doanh nghiÖp ph¶i ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng kinh doanh liªn tôc vµ c¨n cø vµo ®ã ®Ó lËp. Tuy nhiªn, trêng hîp nhËn biÕt ®îc nh÷ng dÊu hiÖu cña sù ph¸ s¶n, gi¶i thÓ hoÆc gi¶m phÇn lín quy m« hoËt ®éng cña doanh nghiÖp hoÆc cã nh÷ng nh©n tè cã thÓ ¶nh hëng lín ®Õn kh¶ n¨ng s¶n xuÊt kinh doanh nhng viÖc ¸p dông nguyªn t¾c kinh doanh liªn tôc vÉn cßn phï hîp th× cÇn diÔn gi¶i cô thÓ. - Nguyªn t¾c dån tÝch: C¸c BCTC ( trõ BCLCTT) ph¶i ®îc lËp theo nguyªn t¾c dån tÝch. Theo nguyªn t¾c nµy th× tµi s¶n, c¸c kho¶n nî, nguån vèn chñ së h÷u, c¸c kho¶n thu nhËp vµ chi phÝ ®îc ghi sæ khi ph¸t sinh vµ ®îc thÓ hiÖn trªn c¸c BCTC ë c¸c niªn ®é kÕ to¸n mµ chóng cã liªn quan. - Lùa chän vµ ¸p dông chÝnh s¸ch kÕ to¸n: chÝnh s¸ch kÕ to¸n lµ nh÷ng nguyªn t¾c, c¬ së, ®iÒu íc, quy ®Þnh vµ th«ng lÖ ®îc doanh nghiÖp ¸p dông trong qu¸ tr×nh lËp vµ tr×nh bµy BCTC. CÇn lùa chän chÕ ®é kÕ to¸n phï hîp víi ®Æc ®iÓm cña doanh nghiÖp vµ ph¶i ®îc Bé Tµi ChÝnh chÊp nhËn. Khi ®· lùa chän vµ ¸p dông chÕ ®é kÕ to¸n phï hîp, BCTC ph¶i ®îc lËp vµ tr×nh bµy theo nh÷ng nguyªn t¾c cña chÕ ®é kÕ to¸n ®ã. - Nguyªn t¾c träng yÕu vµ sù hîp nhÊt: Träng yÕu lµ kh¸i niÖm vÒ ®é lín vµ b¶n chÊt cña th«ng tin mµ trong trêng hîp nÕu bá qua c¸c th«ng tin nµy ®Ó xÐt ®o¸n th× cã thÓ dÉn ®Õn c¸c quyÕt ®Þnh sai lÇm. Do vËy, nguyªn t¾c nµy ®ßi hái nh÷ng th«ng tin träng yÕu riªng lÎ kh«ng ®îc s¸p nhËp víi nh÷ng th«ng tin kh¸c mµ ph¶i tr×nh bµy riªng biÖt. Ngîc l¹i nh÷ng th«ng tin ®¬n lÎ kh«ng träng yÕu, cã thÓ tæng hîp ®îc th× cÇn ®îc ph¶n ¸nh díi d¹ng th«ng tin tæng qu¸t. 4

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- Nguyªn t¾c bï trõ: theo nguyªn t¾c nµy khi lËp c¸c BCTC kh«ng ®îc phÐp bï trõ gi÷a tµi s¶n vµ c¸c kho¶n c«ng nî, gi÷a thu nhËp víi chi phÝ. Trong trêng hîp vÉn tiÕn hµnh tiÐn hµnh bï trõ gi÷a c¸c kho¶n nµy th× ph¶i dùa trªn c¬ së tÝnh träng yÕu vµ ph¶i diÔn gi¶i trong TMBCTC. - Nguyªn t¾c nhÊt qu¸n: §Ó ®¶m b¶o tÝnh thèng nhÊt vµ kh¶ n¨ng so s¸nh ®îc cña c¸c th«ng tin trªn BCTC th× viÖc tr×nh bµy vµ ph©n lo¹i c¸c kho¶n môc trªn BCTC ph¶i qu¸n triÖt nguyªn t¾c nhÊt qu¸n gi÷a c¸c niªn ®é kÕ to¸n. NÕu thay ®æi ph¶i cã th«ng b¸o tríc vµ ph¶i gi¶i tr×nh trong TMBCTC. Trong qu¸ tr×nh lËp hÖ thèng BCTC ph¶i ®¶m b¶o thùc hiÖn ®ång thêi c¸c nguyªn t¾c trªn v× chóng cã mèi liªn hÖ mËt thiÕt víi nhau, bæ sung cho nhau, lµm c¬ së ®Ó c¸c BCTC cung cÊp ®îc nh÷ng th«ng tin tin cËy, ®Çy ®ñ, kÞp thêi vµ phï hîp víi yªu cÇu cña ngêi sö dông trong viÖc ra quyÕt ®Þnh. 1.1.3. C¸c c«ng viÖc kÕ to¸n ph¶i lµm tríc khi lËp BCTC. §Ó lËp ®îc c¸c BCTC tríc hÕt ph¶i cã ®Çy ®ñ c¸c c¬ së d÷ liÖu ph¶n ¸nh chÝnh x¸c, trung thùc, kh¸ch quan c¸c sù kiÖn vµ nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh t¹i doanh nghiÖp. C¸c sè liÖu nµy ®· ®îc ph¶n ¸nh kÞp thêi trªn c¸c chøng tõ kÕ to¸n, tµi kho¶n kÕ to¸n vµ sæ kÕ to¸n. V× thÕ, tríc khi lËp BCTC ph¶i thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc sau: - Ph¶n ¸nh tÊt c¶ c¸c chøng tõ kÕ to¸n hîp ph¸p vµo sæ kÕ to¸n tæng hîp vµ sæ kÕ to¸n chi tiÕt cã liªn quan. - §«n ®ãc, gi¸m s¸t vµ thùc hiÖn viÖc kiÓm kª ®¸nh gi¸ l¹i tµi s¶n, tÝnh chªnh lÖch tû gi¸ ngo¹i tÖ, ph¶n ¸nh kÕt qu¶ ®ã vµo sæ kÕ to¸n liªn quan tríc khi kho¸ sæ kÕ to¸n.

5

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- §èi chiÕu, x¸c minh c«ng nî ph¶i thu, c«ng nî ph¶i tr¶, ®¸nh gi¸ nî ph¶i thu khã ®ßi, trÝch lËp vµ hoµn nhËp c¸c kho¶n dù phßng. - §èi chiÕu gi÷a sè liÖu tæng hîp vµ sè liÖu chi tiÕt, gi÷a c¸c sæ tæng hîp víi nhau, ®èi chiÕu sè liÖu trªn sæ kÕ to¸n víi thùc tÕ kiÓm kª, kho¸ sæ kÕ to¸n vµ tÝnh sè d c¸c tµi kho¶n. - ChuÈn bÞ c¸c mÉu biÓu BCTC ®Ó s½n sµng cho viÖc lËp BCTC. 1.2. Néi dung cña BCTC. 1.2.1. HÖ thèng BCTC. Theo 25/10/2000 quyÕt vµ ®Þnh ®æi sè 167/ 2000/ theo Q§-BTC th«ng ngµy t sè söa bæ sung

89/2002/TT-BTC ngµy 09/10/2002 cña Bé trëng Bé Tµi ChÝnh hiÖn cã 4 biÓu mÉu BCTC qui ®Þnh cho tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp thuéc mäi lÜnh vùc, mäi thµnh phÇn kinh tÕ nh sau: - B¶ng c©n ®èi kees to¸n. MÉu sè B01-DN. - KÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. MÉu sè B02 - DN. - Lu chuyÓn tiÒn tÖ. MÉu sè B03 - DN. - ThuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh. MÉu sè B09 -DN. Mçi BCTC ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô, sù kiÖn ë c¸c ph¹m vi vµ gãc ®é kh¸c nhau, do vËy chóng cã sù t¬ng hç lÉn nhau trong viÖc thÓ hiÖn t×nh h×nh tµi chÝnh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp kh«ng cã BCTC nµo chØ phôc vô cho mét môc ®Ých hoÆc cã thÓ cung cÊp mäi th«ng tin cÇn thiÕt lµm tho¶ m·n mäi nhu cÇu sö dông. §iÒu nµy nãi lªn tÝnh hÖ thèng cña BCTC trong viÖc cung cÊp th«ng tin cho ngíi sö dông. Néi dung, ph¬ng ph¸p tÝnh to¸n, h×nh thøc tr×nh bµy trong tõng BCTC qui ®Þnh trong chÕ ®é nµy ®îc ¸p dông thèng nhÊt cho c¸c doanh nghiÖp.

6

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Tuy nhiªn, ®Ó phôc vô yªu cÇu qu¶n lý kinh tÕ - tµi chÝnh, yªu cÇu qu¶n lý ®iÒu hµnh c¸c ngµnh, c¸c tæng c«ng ty, c¸c tËp ®oµn s¶n xuÊt, liªn hiÖp c¸c xÝ nghiÖp, c¸c c«ng ty liªn doanh ... Cã thÓ c¨n cø vµo ®Æc thï cña m×nh ®Ó nghiªn cøu, cô thÓ ho¸ vµ x©y dùng thªm c¸c BCTC chi tiÕt kh¸c cho phï hîp, nhng ph¶i ®îc Bé Tµi ChÝnh chÊp thuËn b»ng v¨n b¶n. 1.2.2. Tr¸ch nhiÖm, thêi h¹n lËp vµ göi c¸c BCTC . TÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp ph¶i lËp vµ göi BCTC theo ®óng c¸c qui ®Þnh cña chÕ ®é BCTC doanh nghiÖp hiÖn hµnh(Theo 25/10/2000 quyÕt vµ ®Þnh ®æi sè 167/ 2000/ theo Q§-BTC th«ng ngµy t sè söa bæ sung

89/2002/TT-BTC ngµy 09/10/2002 cña Bé trëng Bé Tµi ChÝnh). Riªng BClCTT t¹m thíi cha qui ®Þnh lµ b¸o c¸o b¾t buéc nhng khuyÕn khÝch c¸c doanh nghiÖp lËp vµ sö dông. BCTC cña c¸c doanh nghiÖp ph¶i lËp vµ göi vµo cuèi quÝ, cuèi n¨m tµi chÝnh cho c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ Níc vµ cho doanh nghiÖp cÊp trªn theo qui ®Þnh. Trêng hîp cã c«ng ty con th× ph¶i göi kÌm theo b¶n sao BCTC cïng quÝ cung n¨m cña c«ng ty con. N¬i nhËn BCTC XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX Thêi h¹n lËp BCTC XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXxXXXXXX 1.3. Néi dung, kÕt cÊu vµ ph¬ng ph¸p lËp BCTC. 1.3.1. B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n. 1.3.1.1. B¶n chÊt vµ ý nghÜa cña BC§KT. BC§KT lµ mét ph¬ng ph¸p kÕ to¸n, mét b¸o c¸o kÕ to¸n chñ yÕu ph¶n ¸nh tæng qu¸t t×nh h×nh tµi s¶n cña doanh nghiÖp theo hai c¸ch ph©n lo¹i: cÊu thµnh vèn vµ nguån h×nh thµnh vèn hiÖn cã cña doanh nghiÖp ë mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh vµ biÓu hiÖn díi h×nh th¸i tiÒn tÖ. 7

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Nh vËy, b¶n chÊt cña BC§KT lµ BCTC tæng hîp, ph¶n ¸nh tæng qu¸t toµn bé gi¸ trÞ tµi s¶n hiÖn cã vµ nguån h×nh thµnh tµi s¶n ®ã cña doanh nghiÖp t¹i mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh. Sè liÖu trªn BCC§KT cho biÕt toµn bé gia trÞ tµi s¶n hiÖn cã cña doanh nghiÖp theo c¬ cÊu cña tµi s¶n vµ c¬ cÊu nguån h×nh thµnh c¸c tµi s¶n ®ã. C¨n cø vµo BCDKT cã thÓ nhËn xÐt, ®¸nh gi¸ kh¸i qu¸t vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh, t×nh h×nh qu¶n lý vµ sö dông vèn, môc ®Ých sö dông c¸c nguån vèn còng nh nh÷ng triÓn väng kinh tÕ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. 1.3.1.2. Néi dung vµ kÕt cÊu BC§KT. a) Néi dung cña BC§KT thÓ hiÖn qua hÖ thèng c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh t×nh h×nh tµi s¶n vµ nguån h×nh thµnh tµi s¶n. - PhÇn “Tµi s¶n”: Ph¶n ¸nh toµn bé gi¸ trÞ tµi s¶n hiÖn cã cña doanh nghiÖp t¹i thêi ®iÓm lËp b¸o c¸o, ®îc chia thµnh: + Lo¹i A: Tµi s¶n lu ®éng vµ ®Çu t ng¾n h¹n. + Lo¹i B: Tµi s¶n cè ®Þnh vµ ®Çu t dµi h¹n. - PhÇn “Nguån vèn”: ph¶n ¸nh c¸c nguån h×nh thµnh c¸c lo¹i tµi s¶n t¹i thêi ®iÓm lËp b¸o c¸o, ®îc chia thµnh: + Lo¹i A: Nî ph¶i tr¶. + Lo¹i B: Nguån vèn chñ së h÷u. Trong mçi lo¹i nµy l¹i bao gåm c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh nh÷nh néi dung cô thÓ t¬ng ®èi phï hîp víi néi dung cña c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n. Ngoµi ra, BC§KT cßn cã phÇn”C¸c chØ tiªu ngoµi b¶ng” ph¶n ¸nh c¸c tµi kho¶n kh«ng thuéc quyÒn së h÷u cña doanh nghiÖp nhng ®ang thuéc quyÒn qu¶n lý hoÆc sö dông cña doanh nghiÖp, hoÆc mét sè chØ tiªu kh«ng thÓ ph¶n ¸nh trong BC§KT. 8

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

b) KÕt cÊu. TÝnh chÊt c¬ b¶n cña BC§KT chÝnh lµ tÝnh c©n ®èi gi÷a tµi s¶n vµ nguån vèn ë mäi thêi ®iÓm Tæng tµi s¶n = Tæng nguån vèn Hay : Tæng tµi s¶n = Nî ph¶i tr¶ + Nguån vèn chñ së h÷u Trªn c¬ së tÝnh chÊt c©n ®èi cña kÕ to¸n, ®ång thêi phï hîp víi néi dung cña BC§KT th× kÕt cÊu cña nã ®îc chia lµm 2 phÇn:Tµi s¶n vµ nguån vèn. - PhÇn tµi s¶n: c¸c chØ tiªu phÇn nµy ®îc s¾p xÕp theo néi dung kinh tÕ cña c¸c lo¹i tµi s¶n cña doanh nghiÖp trong qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt.VÒ mÆt kinh tÕ, sè liÖu ë phÇn nµy thÓ hiÖn sè vèn vµ kÕt cÊu c¸c lo¹i vèn hiÖn cã cña ®¬n vÞ ®Õn thêi ®iÓm lËp b¸o c¸o. VÒ mÆt ph¸p lý, nã thÓ hiÖn sè vèn ®ang thuéc quyÒn qu¶n lý vµ sö dông cña doanh nghiÖp. - PhÇn nguån vèn: c¸c chØ tiªu phÇn nµy ®îc s¾p xÕp ph©n chia theo tõng nguån h×nh thµnh tµi s¶n cña ®¬n vÞ.VÒ mÆt kinh tÕ, sè liÖu phÇn nµy thÓ hiÖn quy m«, néi dung vµ tÝnh chÊt kinh tÕ cña c¸c nguån vèn ®ã. VÒ mÆt ph¸p lý, nã thÓ hiÖn tr¸ch nhiÖm ph¸p lý cña doanh nghiÖp ®èi víi sè tµi s¶n mµ doanh nghiÖp ®ang qu¶n lý vµ sö dông. BC§KT cã thÓ x©y dùng theo kiÓu mét bªn hay theo kiÓu hai bªn.víi kiÓu mét bªn, phÇn tµi s¶n ®îc s¾p xÕp tríc sau ®ã ®Õn phÇn nguån vèn.víi kiÓu hai bªn, bè trÝ phÇn tµi s¶n ë bªn tr¸i cong phÇn nguån vèn ë bªn ph¶i cña BC§KT.ë c¶ hai phÇn ngoµi cét chØ tiªu cßn cã c¸c cét ph¶n ¸nh m· sè cña chØ tiªu, cét sè ®Çu n¨m, sè cuèi kú. 1.3.1.3. C¬ së sè liÖu vµ ph¬ng ph¸p lËp BC§KT. 9

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 a) C¬ së sè liÖu.

Ph¹m

- C¨n cø vµo c¸c sæ kÕ to¸n tæng hîp vµ chi tiÕt cña kú b¸o c¸o - C¨n cø vµo BC§KT kú tríc (quý tríc, n¨m tríc ). b) Ph¬ng ph¸p chung lËp BC§KT. - Cét sè ®Çu n¨m: C¨n cø vµo cét “cuèi kú” cña BC§KT cuèi niªn ®é kÕ to¸n tríc ®Ó ghi vµo c¸c chØ tiªu t¬ng øng. - Cét sè cuèi kú:C¨n cø vµo sè d cña c¸c tµi kho¶n trªn c¸c sæ kÕ to¸n liªn quan ®· kho¸ sæ ë thêi ®iÓm lËp BC§KT ®Ó ghi nh sau. Nh÷ng chØ tiªu trªn BC§KT cã néi dung phï hîp víi sè d cña c¸c tµi kho¶n th× c¨n cø trùc tiÕp vµo sè d c¸c tµi kho¶n ®Ó ghi nh sau: + Sè d nî cña c¸c TK ghi vµo c¸c chØ tiªu t¬ng øng phÇn “tµi s¶n”. + Sè d cã cña c¸c TK ghi vµo c¸c chØ tiªu t¬ng øng phÇn “nguån vèn ”. Tuy nhiªn, cã nh÷ng chØ tiªu trªn BC§KT l¹i kh«ng hoµn toµn phï hîp víi TK kÕ to¸n mµ liªn quan ®Õn nhiÒu TK, mét chi tiÕt cña TK, nhiÒu chi tiÕt cña TK.... Do ®ã, ph¶i tuú thuéc vµo néi dung cña tõng chØ tiªu ®Ó lÊy sè d cña c¸c TK t¬ng øng ®Ó lËp BC§KT cho phï hîp. * Mét sè trêng hîp ®Æc biÖt: - Nh÷ng chØ tiªu thuéc c¸c kho¶n ph¶i thu, c¸c kho¶n ph¶i tr¶ c¨n cø vµo toáng sè d chi tiÕt cña c¸c TK ®Ó ghi: nÕu tæng sè d chi tiÕt d Nî th× ghi ë phÇn tµi s¶n, nÕu tæng sè d chi tiÕt d Cã th× ghi ë phÇn nguån vèn kh«ng ®îc bï trõ lÉn nhau. - §èi víi nhãm TK ®iÌu chØnh gi¶m nh c¸c TK liªn quan ®Õn dù phßng, TK hao mßn TSC§ lµ nh÷ng TK cã sè d cã, ®iÌu chØnh gi¶m cho c¸c TK phÇn tµi s¶n, trong BC§KT do ph¶i x¸c ®Þnh ®îc gi¸ trÞ thuÇn nªn c¸c kho¶n nµy vÉn ®îc 10

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

ph¶n ¸nh ë bªn tµi s¶n ( ghi liÒn kÒ vµ cung phÇn víi c¸c chØ tiªu ®îc ®iÒu chØnh) díi h×nh thøc ghi sè ©m. - Mét sè TK lìng tÝnh nh TK 412 - Chªnh lÖch ®¸nh gi¸ l¹i tµi s¶n, TK 413 - Chªnh lÖch tû gi¸, TK421 - L·i cha ph©n phèi, thùc chÊt lµ c¸c TK ph¶n ¸nh nguån vèn nªn ®îc ph¶n ¸nh bªn nguån vèn, nÕu d Cã th× ghi bØnh thêng, nÕu d Nî ghi sè ©m. - §èi víi c¸c chØ tiªu ngoµi BC§KT lµ c¸c TK cã sè d Nî, ®îc ghi ®¬n nªn c¨n cø trùc tiÕp vµo sè liÖu ë cét “ cuèi kú ” cña BC§KT cuèi niªn ®é kÕ to¸n tríc ®Ó ghi vµo cét sè “®Çu n¨m”c¨n cø vµo sè d c¸c TK trªn c¸c sæ kÕ to¸n liªn quan ®· kho¸ sæ ë thêi ®iÓm lËp BC§KT ®Ó ghi c¸c chØ tiªu t¬ng øng ë cét “cuèi kú”. Ph¬ng ph¸p lËp cô thÓ tõng chØ tiªu dîc tr×nh bµy trong QuyÕt ®Þnh sè 167/2000/Q§ - BTC ngµy 25/10/2000 vµ söa ®æi bæ sung theo th«ng t sè 89/2002/TT - BTC ngµy 09/10/2002 cña Bé trëng Bé Tµi ChÝnh. 1.3.2. KÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. 1.3.2.1. B¶n chÊt vµ ý nghi· cña BCKQH§KD. BCKQH§KD lµ BCTC tæng hîp, ph¶n ¸nh tæng qu¸t t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ kinh doanh trong mét kú kÕ to¸n cña doang nghiÖp, chi tiÕt theo ho¹t ®éng kinh doanh vµ c¸c ho¹t ®éng kh¸c: t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc vÒ thuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép kh¸c. Th«ng qua b¸o c¸o nµy cã thÓ biÕt ®îc t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ kinh doanh, t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc ë doanh nghiÖp, ®ång thêi qua ph©n tÝch ®¸nh gi¸ c¸c chØ tiªu trªn BCKQH§KD ë c¸c kú kh¸c nhau cho thÊy xu híng ph¸t triÓn ë doanh nghiÖp. 1.3.2.2. Néi dung vµ kÕt cÊu cña BCKQH§KD. a) BCKQH§KD gåm 3 néi dung:

11

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- T×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp, bao gåm c¸c ho¹t ®«ng kinh doanh vµ c¸c ho¹t ®«ng kh¸c. - T×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc bao gåm thuÕ, phÝ, lÖ phÝ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép kh¸c. - ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ, thuÕ GTGT ®îc hoµn l¹i, ®îc miÔn gi¶m, thuÕ GTGT cña hµng b¸n néi ®Þa. 1.3.2.3. C¬ së sè BCKQH§KD. a) C¬ së sè liÖu. - BCKQH§KD cña kú tríc. - C¸c sæ kÕ to¸n cña c¸c TK tõ lo¹i 5 ®Õn lo¹i 9 vµ TK 133 - “thuÕ GTGT ®îc khÊu trõ”, TK333 - “thuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép nhµ níc”. - C¸c tµi liÖu liªn quan kh¸c. b) Ph¬ng ph¸p lËp. PhÇn I: - Sè liÖu ®Ó ghi vµo cét “kú tríc” cña b¸o c¸o nµy kú nµy lÊy tõ cét “kú nµy” cña b¸o c¸o nµy kú tríc. - Sè liªu ghi vµo cét “ kú nµy” lÊy tõ c¸c TK tæng hîp vµ chi tiÕt tõ lo¹i 5 ®Õn lo¹i 9 vµ TK 421 - “ lîi nhuËn cha ph©n phèi ”, TK3334 - “thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ” trong kú. - Sè liÖu ghi ë cét “luü kÕ tõ ®Çu n¨m” cña kú nµy lµ tæng cña sè liÖu ë cét “luü kÕ tõ ®Çu n¨m” cña kú tríc vµ sè liÖu cét “ kú nµy” cña b¸o c¸o nµy kú nµy. liÖu vµ ph¬ng ph¸p lËp

12

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 PhÇn II:

Ph¹m

C¨n cø chñ yÕu vµo sè liÖu trªn BCKQH§KD kú tríc, vµo c¸c TK cÊp 2 ( chi tiÕt theo tõng lo¹i thuÕ ) cña TK 333 - “ thuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép nhµ níc ”, TK 338 - “ph¶i tr¶ ph¶i nép kh¸c ”vµ c¸c sæ chi tiÕt liªn quan kh¸c. KÕ to¸n tÝnh to¸n lÊy sè liÖu ®Ó ghi vµo c¸c chØ tiªu phï hîp thuéc phÇn nµy. PhÇn III: Sè liÖu dïng ®Ó ghi vµo phÇn nµy ®îc c¨n cø vµo BCKQH§KD ë kú tríc, kÕt hîp víi sè liÖu trªn sæ kÕ to¸n chi tiÕt TK133 - “thuÕ GTGT ®îc khÊu trõ ”, TK 3331 - “thuÕ GTGT cña hµng ho¸ dÞch vô”,vµ c¸c tµi liÖu liªn quan kh¸c ®Ó tÝnh to¸n, ghi vµo c¸c chØ tiªu phï hîp cña phÇn nµy. Ph¬ng ph¸p lËp cô thÓ tõng chØ tiªu dîc tr×nh bµy trong QuyÕt ®Þnh sè 167/2000/Q§ - BTC ngµy 25/10/2000 vµ söa ®æi bæ sung theo th«ng t sè 89/2002/TT - BTC ngµy 09/10/2002 cña Bé trëng Bé Tµi ChÝnh. 1.3.3. Lu chuyÓn tiÒn tÖ. 1.3.3.1. B¶n chÊt vµ ý nghÜa cña BCLCTT. LCTC lµ BCTC tæng hîp, ph¶n ¸nh viÖc h×nh thµnh vµ sö dông lîng tiÒn ph¸t sinh trong kú b¸o c¸o cña doanh nghiÖp. Dùa vµo BCLCTT, ngêi sö dông cã thÓ ®¸nh gi¸ ®îc kh¶ n¨ng t¹o ra tiÒn, sù biÕt ®éng tµi s¶n thuÇn cña doanh nghiÖp, kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh nghiÖpvµ dù ®o¸n ®ùoc luång tiÒn trong kú tiÕp theo. 1.3.3.2. Néi dung vµ kÕt cÊu cña BCLCTT. a) Néi dung BCLCTT gåm 3 phÇn: - Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng kinh doanh: ph¶n ¸nh toµn bé dßng tiÒn thu - chi liªn quan trùc tiÕp ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp.

13

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng ®Çu t: ph¶n ¸nh toµn bé dßng tiÒn thu - chi liªn quan trùc tiÕp ®Õn ho¹t ®éng ®Çu t cña doanh nghiÖp. - Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh: ph¶n ¸nh toµn bé dßng tiÒn thu - chi liªn quan trùc tiÕp ®Õn ho¹t ®éng tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. b) KÕt cÊu:Phï hîp víi néi dung trªn th× BCLCTT ®îc kÕt cÊu thµnh 3 phÇn: - Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng kinh doanh. - Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng ®Çu t. - Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh. 1.3.3.3. C¬ së sè liÖu vµ ph¬ng ph¸p lËp BCLCTT. a)ph¬ng ph¸p trùc tiÕp. - C¬ së sè liÖu:BC§KT, Sæ kÕ to¸n vèn b¨ng tiÒn , sæ kÕ to¸n c¸c kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶. - Nguyªn t¾c chung:theo ph¬ng ph¸p nµy BCLCTT ®îc lËp b»ng c¸ch x¸c ®Þnh vµ ph©n tÝch c¸c kho¶n thùc thu, chi b»ng tiÒn trªn c¸c sæ kÕ to¸n vèn b»ng tiÒn theo tõng lo¹i ho¹t ®éng vµ theo néi dung thu, chi. b) Ph¬ng ph¸p gi¸n tiÕp : - C¬ së sè liÖu: BC§KT, BCKQH§KD, c¸c tµi liÖu kh¸c liªn quan - Nguyªn t¾c chung : theo ph¬ng ph¸p nµy, BCLCTT ®îc lËp b»ng c¸ch ®iÒu chØnh lîi nhuËn tríc thuÕ cña ho¹t ®éng SXKD khái ¶nh huëng cña c¸c nghiÖp vô kh«ng trùc tiÕp thu - chi tiÒn ®· lµm t¨ng gi¶m lîi nhuËn: lo¹i trõ l·i, lç cña c¸c ho¹t ®éng ®Çu t vµ c¸c ho¹t ®éng tµi chÝnh ®· tÝnh vµo lîi nhuËn tríc thuÕ: ®iÒu chØnh c¸c kho¶n môc thuéc vèn lu ®éng. Ph¬ng ph¸p lËp cô thÓ tõng chØ tiªu dîc tr×nh bµy trong QuyÕt ®Þnh sè 167/2000/Q§ - BTC ngµy 25/10/2000

14

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

vµ söa ®æi bæ sung theo th«ng t sè 89/2002/TT - BTC ngµy 09/10/2002 cña Bé trëng Bé Tµi ChÝnh. 1.3.4.ThuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh. 1.3.4.1. B¶n chÊt vµ ý nghÜa cña TMBCTC. TMBCTC lµ mét bé phËn hîp thµnh cña hÖ thèng BCTC doanh nghiÖp, ®îc lËp ®Ó gi¶i thÝch vµ bæ xung th«ng tin vÒ t×nh h×nh ho¹t ®éng SXKD, t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp trong kú b¸o c¸o mµ c¸c BCTC kh¸c kh«ng thÓ tr×nh bµy râ dµng vµ chi tiÕt. 1.3.4.2. Néi dung TMBCTC. TMBCTC tr×nh bµy kh¸i qu¸t ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp, chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông t¹i doanh nghiÖp, t×nh h×nh vµ lý do biÕn ®éng cña mét sè ®èi tîng tµi s¶n vµ nguån vèn quan träng,ph©n tÝch mét sè chØ tiªu tµi chÝnh chñ yÕu, c¸c kiÕn nghÞ cña doanh nghiÖp. Ngoµi ra nã cã thÓ gi¶i thÝch chi tiÕt vÒ t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng SXKD, ph¬ng híng SXKD trong kú tíi cña doanh nghiÖp. 1.3.4.3. C¬ së sè TMBCTC. a) C¬ së sè liÖu: - C¸c sæ kÕ to¸n kú b¸o c¸o - BC§KT kú b¸o c¸o - BCKQH§KD kú b¸o c¸o - TMBCTC kú tríc, n¨m tríc b) nguyªn t¾c chung: - PhÇn tr×nh bµy b»ng lîi ph¶i ng¾n gän, râ rµng, dÔ hiÓu. PhÇn tr×nh bµy b»ng sè liÖu ph¶i thèng nhÊt víi sè liÖu trªn c¸c b¸o c¸o kh¸c. - §èi víi b¸o c¸o quý, c¸c chØ tiªu thuéc vÒ phÇn chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông t¹i doanh nghiÖp ph¶i thèng nhÊt trong liÖu vµ ph¬ng ph¸p lËp

15

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

c¶ niªn ®é kÕ to¸n. NÕu cã sù thay ®æi ph¶i tr×nh bµy râ lý do. - Trong c¸c biÓu sè liÖu, cét sè kÕ ho¹ch lµ sè liÖu kÕ ho¹ch kú b¸o c¸o, cét sè thùc hiÖn kú tríc thÓ hiÖn sè liÖu cña kú ngay tíc kú b¸o c¸o. - C¸c chØ tiªu ®¸nh gi¸ kh¸i qu¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp chØ sö dông trong BCTC n¨m. Ph¬ng ph¸p lËp cô thÓ tõng chØ tiªu dîc tr×nh bµy trong QuyÕt ®Þnh sè 167/2000/Q§ - BTC ngµy 25/10/2000 vµ söa ®æi bæ sung theo th«ng t sè 89/2002/TT - BTC ngµy 09/10/2002 cña Bé trëng Bé Tµi ChÝnh. 1.4. Ph©n tÝch BCTC trong doanh nghiÖp. 1.4.1. Sù cÇn thiÕt cña ph©n tÝch BCTC Ph©n tÝch tµi chÝnh ®ùoc hiÓu lµ qu¸ tr×nh xö lý c¸c sè liÖu, th«ng tin tµi chÝnh nh»m ®¸nh gi¸ cã hÖ thèng vÒ tµi chÝnh cña doanh nghiÖp, t×m nguyªn nh©n, x¸c ®Þnh nh©n tè ¶nh hëng vµ ®a ra c¸c gi¶i ph¸p phï hîp víi quyÕt ®Þnh cña c¸c ®èi tîng sö dông.Tµi liÖu chñ yÕu trong ph©n tÝch tµi chÝnh lµ hÖ thèng BCTC doanh nghiÖp, nãi c¸ch kh¸c ph©n tÝch BCTC lµ bé phËn c¬ b¶n cña ph©n tÝch tµi chÝnh. Th«ng qua ph©n tÝch tµi chÝnh nãi chung vµ ph©n tÝch BCTC nãi riªng, c¸c ®èi tîng sö dông th«ng tin ®¸nh gi¸ ®îc t×nh h×nh tµi chÝnh, thùc tr¹ng tµi chÝnh cña doanh nghiÖp, hiÓu ®îc b¶n chÊt vÊn ®Ò hä quan t©m vµ gióp hä ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh phï hîp. Tãm l¹i, cã thÓ nãi ph©n tÝch tµi chÝnh nãi chung vµ ph©n tÝch BCTC nãi riªng lµ mét c«ng viÖc cÇn thiÕt vµ kh«ng thÓ thiÕu ®îc ®èi víi c¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp còng nh c¸c ®èi tîng kh¸c quan t©m ®Õn t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp. Tãm l¹i, cã thÓ nãi ph©n tÝch nãi chung vµ ph©n tÝch BCTC nãi riªng lµ mét c«ng viÖc cÇn thiÕt vµ kh«ng thÓ 16

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

thiÕu ®îc ®èi víi c¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp còng nh c¸c ®èi tîng kh¸c quan t©m ®Õn tinhf h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp. 1.4.2. Môc ®Ých,ý nghÜa cña ph©n tÝch BCTC 1.4.2.1. Ph©n tÝch BCTC vÒ c¬ b¶n nh»m ®¹t ®îc c¸c môc ®Ých sau: - Cung cÊp kÞp thêi, ®Çy ®ñ, trung thùc c¸c th«ng tin kinh tÕ cÇn thiÕt cho nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp vµ c¸c ®èi tîng kh¸c cã quan t©m ®Õn t×nh h×nh doanh nghiÖp. - §¸nh gi¸ ®óng trùc tr¹ng tµi chÝnh doanh nghiÖp trong kú b¸o c¸o vÒ t×nh h×nh qu¶n lý vµ sö dông vèn, kh¶ n¨ng huy ®éng vèn, kh¶ n¨ng sinh lêi vµ hiÖu qu¶ SXKD cña doanh nghiÖp. - Cung cÊp th«ng tin vÒ t×nh h×nh c«ng nî vµ kh¶ n¨ng thanh to¸n, kh¶ n¨ng tiªu thô s¶n phÈm, nh÷ng vÊn ®Ò cã ¶nh hëng tíi ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt, nh÷ng th«ng tin dù ®o¸n vÒ xu híng ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp trong t¬ng lai. - Nh×n chung, môc ®Ých cña ph©n tÝch BCTC lµ gióp cho c¸c ®èi tîng sö dông th«ng tin trªn BCTC cã ®îc nh÷ng hiÓu biÕt nhÊt ®Þnh vÒ c¸c vÊn ®Ò mµ hä quan t©m ë doanh nghiÖp, tõ ®ã hä cã thÓ ®a ra nh÷ng quyÕt ®Þnh ®óng ®¾n ®Ó ®¹t tíi nh÷ng môc tiªu cô thÓ cña m×nh. 1.4.2.2. ý nghÜa. Trong cuéc sèng ®Ó giµnh ®îc phÇn th¾ng nhÊt thiÕt chóng ta ph¶i hiÓu ®îc m×nh vµ hiÓu ®îc ngêi. Trong kinh doanh còng vËy, c¬ chÕ thÞ trêng lu«n ®ßi hái chung ta ph¶i hiÓu ta lµ ai, ta ®ang ë ®©u, ®èi t¸c cña ta nh thÕ nµo, t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ SXKD, t×nh h×nh tµi chÝnh cña ta vµ hä ra sao....... Th«ng qua viÖc ph©n tÝch BCTC chóng ta sÏ cã ®îc ®¸p ¸n cho nh÷ng c©u hái ®ã. §iÒu nµy cho

17

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

chóng ta thÊy ý nghÜa v« cïng to lín cña ph©n tÝch BCTC trong qu¶n lý kinh tÕ. 1.4.3. Phong ph¸p ph©n tÝch BCTC. Trong ph©n tÝch BCTC ngêi ta sö dông rÊt nhiÒu ph¬ng ph¸p kh¸c nhau,cã nh÷ng ph¬ng ph¸p nghiªn cøu riªng cña ph©n tÝch vµ cã c¶ ph¬ng ph¸p nghiªn cøu cña mét sè m«n khoa häc kh¸c. C¸c ph¬ng ph¸p thêng ®îc vËn dông trong ph©n tÝch BCTC lµ: 1.4.3.1. Ph¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ c¸c kÕt qu¶ kinh tÕ. a) Phong ph¸p ph©n chia c¸c hiÖn tîng vµ kÕt qu¶ kinh tÕ. C¸c hiÖn tîng vµ kÕt qu¶ kinh tÕ ®îc biÓu hiÖn trªn BCTC th¬ng rÊt ®a r¹ng vµ phøc t¹p. Do vËy, ®Ó hiÓu ®îc chóng cÇn ph©n chia chóng theo c¸c nh÷ng tiªu thøc kh¸c nhau nh theo yÕu tè cÊu thµnh, theo ®Þa ®iÓm ph¸t sinh vµ theo thêi gian, qua ®ã x¸c ®Þnh ®îc nguyªn nh©n còng nh chØ ra ®îc träng ®iÓm cña c«ng t¸c qu¶n lý, ®ång thêi cã biÖn ph¸p ®iÒu chØnh thÝch hîp nh»m ®¹t hiÖu qu¶ cao h¬n trong t¬ng lai. b) Ph¬ng ph¸p so s¸nh. Lµ ph¬ng ph¸p ®îc sö dông nhiÒu nhÊt trong ph©n tÝch BCTC.Tuú thuéc vµo môc tiªu cô thÓ cña viÖc ph©n tÝch cã thÓ so s¸nh theo c¸c c¸ch kh¸c nhau: So s¸nh gi÷a thùc tÕ víi kÕ ho¹ch ®Ó thÊy ®îc t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch, so s¸nh gi÷a thùc tÕ n¨m nay víi thùc tÕ n¨m tríc( hoÆc hµng lo¹t n¨m tríc ) ®Ó thÊy ®ùoc møc ®é t¨ng gi¶m hoÆc xu híng ph¸t triÓn, so s¸nh sè liÖu cña doanh nghiÖp víi doanh nghiÖp kh¸c ( hoÆc sè b×nh qu©n chung cña ngµnh ) ®Ó thÊy ®îc vÞ trÝ vµ søc m¹nh cña doanh nghiÖp .

18

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Khi ph©n tÝch cã thÓ sö dông ph©n tÝch theo chiªu ngang hay ph©n tÝch theo chiÒu däc. Ph©n tÝch theo theo chiÒu ngang lµ viÖc so s¸nh c¶ sè t¬ng ®èi vµ sè tuyÖt ®èi cña cïng mét chØ tiªu trªn BCTC, qua ®ã cho ta thÊy ®îc sù biÕn ®éng cña cïng mét chØ tiªu. Ph©n tÝch theo chiÒu däc lµ viÖc xem xÐt c¸c tû träng cña tõng chØ tiªu tronh tæng thÓ quy m« chung, qua ®ã thÊy ®îc møc ®é quan träng cña tõng chØ tiªu trong tæng thÓ. 1.4.3.2. Ph¬ng ph¸p x¸c ®Þnh møc ®é ¶nh hëng cña tõng nh©n tè ®Õn kÕt qu¶ kinh tÕ. §Ó x¸c ®Þnh møc ®é ¶nh hëng cña tõng nh©n tè ®Õn kÕt qu¶ kinh tÕ, ph©n tÝch kinh tÕ cã thÓ sö dông mét hÖ thèng c¸c ph¬ng ph¸p nh thay thÕ liªn hoµn, ph¬ng ph¸p sè chªnh lÖch, ph¬ng ph¸p c©n ®èi. Ngoµi ra khi ph©n tÝch BCTC ngêi ta cßn sö dông mét sè ph¬ng ph¸p cña to¸n häc,song chñ yÕu nhÊt lµ ph¬ng ph¸p t¬ng quan quy håi. ViÖc vËn dông c¸c ph¬ng ph¸p to¸n sÔ phôc vô cho c«ng t¸c dù ®o¸m, dù b¸o lµm c¬ së ®Ó ®Ò ra c¸c môc tiªu vÇ x©y dùng kÕ ho¹ch trong t¬ng lai. Ph¬ng ph¸p nµy cßn kh¸ míi mÎ trong ph©n tÝch BCTC nãi riªng vµ trong c«ng t¸c qu¶n lý doanh nghiÖp nãi chung. 1.4.4. Néi dung ph©n tÝch BCTC. 1.4.4.1. Ph©n tÝch kh¸i qu¸t BC§KT. * BC§KT tríc hÕt ®îc sñ dông ®Ó ph©n tÝch kh¸i qu¸t t×nh h×nh biÕt ®éng cña tµi s¶n vµ nguån vèn. B»ng c¸ch so s¸nh gi÷a sè cuèi kú víi sè ®Çu n¨m cña toµn bé (hoÆc tõng lo¹i) tµi s¶n (hoÆc nguån vèn ) nh»m thÊy ®îc sù biÕn ®éng vÒ quy m« ho¹t ®éng SXKD cña doanh nghiÖp ®ång thêi, cÇn x¸c ®Þnh tû trräng cña tõng lo¹i chiÕm trong tæng sè cña nã ë c¶ thêi ®iÓm ®Çu n¨m vµ cuèi kú, sau ®ã th«ng qua tû träng cña tõng chØ tiªu mµ rót ra c¸c nhËn xÐt,

19

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

kÕt luËn cÇn thiÕt vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp (phô lôc 1.1) * Sau khi ®i ph©n tÝch kh¸i qu¸t chóng ta ®i xem xÐt mét sè mèi quan hÖ c©n ®èi gi÷a c¸c chØ tiªu, kho¶n môc quan träng trªn BC§KT. Cô thÓ nh sau: Nguån vèn chñ së h÷u = TSC§ vµ ®Çu t dµi h¹n + TSL§ vµ ®Çu t ng¾n h¹n C©n ®èi nµy x¶y ra khi nguån vèn chñ së h÷u võa ®ñ trang tr¶i c¸c lo¹i tµi s¶n dïng vµo ho¹t ®éng SXKD cña doanh nghiÖp mµ kh«ng ph¶i ®i vay hoÆc chiÕm dông. Nguån vèn chñ së h÷u C¸c + kho¶n nî dµi h¹n TSC§ vµ = ®Çu t dµi + h¹n TSL§ vµ ®Çu t ng¾n h¹n

C©n ®èi nµy cã nghÜa lµ toµn bé tµi s¶n hiÖn cã cña doanh nghiÖp ®îc h×nh thµnh tõ nguån vèn mµ doanh nghiÖp cã thÓ sö dông trong dµi h¹n, nã ®em l¹i sù æn dÞnh cña doanh nghiÖp trong qua tr×nh kinh doanh. Nguån vèn chñ së h÷u + C¸c kho¶n nî dµi h¹n = TSC§ vµ ®Çu t dµi h¹n Khi hai c©n ®èi nµy x¶y ra chøng tá doanh nghiÖp ®· dïng vèn dµi h¹n ®Ó tµi trî cho nhu cÇu trong dµi h¹n, dïng vèn ng¾n h¹n ®Ó tµi trî cho nhu cÇu trong ng¾n h¹n. ®©y lµ m« h×nh tµi trî mang l¹i sù æn ®Þnh vµ an toµn vÒ mÆt tµi chÝnh.

20

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

C¸c c©n ®èi trªn ®©y chØ mang tÝnh lý thuyÕt vµ lµ hgíng phÊn ®Êu lµ chÝnh cña c¸c doanh nghiÖp nh»m sö dông vèn hîp lý vµ lµnh m¹nh ho¸ t×nh h×nh tµi chÝnh. Trªn thùc tÕ thêng x¶y ra mét trong hai trêng hîp sau: - TH1: VÕ tr¸i > VÕ ph¶i. C¸c nguån vèn dµi h¹n dïng ®Ó tµi trî cho TSC§ vµ ®Çu t dµi h¹n kh«ng hÕt, sè cßn l¹i doanh nghiÖp sö dông cho nhu cÇu ng¾n h¹n. §ång thêi TSL§ vµ ®Çu t ng¾n h¹n lín h¬n nî ng¾n h¹n. §iÒu nµy chøng tá kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh nghiÖp lµ tèt. - TH2: VÕ tr¸i < VÕ ph¶i. C¸c nguån vèn dµi h¹n ®Òu nhá h¬n gi¸ trÞ c¸c tµi s¶n mµ chóng cÇn tµi trî, khi ®ã doanh nghiÖp ®· dïng mét phÇn nî ng¾n h¹n ®Ó tµi trî cho nhu cÇu dµi h¹n cßn thiÕu. Khi doanh nghiÖp ë trong t×nh tr¹ng nµy chóng tá kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh nghiÖp lµ yÕu, t×nh h×nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp kÐm lµnh m¹nh. * TiÕp theo cÇn t×nh to¸n c¸c chØ tiªu ph¶n ¸nh t×nh h×nh ®Çu t vµ kh¶ n¨ng tù tµi trî: TSC§ vµ ®Çu t dµi h¹n Tû suÊt ®Çu t tæng qu¸t Tæng tµi s¶n Nguyªn gi¸TSC§HH + Chi phÝ XDCBDD Tû suÊt ®Çu = t vÒ TSC§HµNG HO¸ Tæng tµi s¶n x100 % = x 100%

21

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Nguån vèn chñ së h÷u Tû suÊt tù tµi trî tæng qu¸t Tæng tµi s¶n Nguån vèn chñ së h÷u Tû suÊt tù tµi trî vÒ TSC§ Nguyªn gi¸TSC§+Chi phÝ XDCBDD Ph¬ng ph¸p ph©n tÝch:so s¸nh gi÷a sè cuèi kú víi sè ®Çu n¨m cu¶ tõng chØ tiªu ®ång thêi c¨n cø phï hîp. Sè liÖu trªn BC§KT cßn ®îc sö dông ®Ó ph©n tÝch vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n, møc dé rñi ro tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. 1.4.4.2. Ph©n tÝch kh¸i qu¸t BCKQH§KD. Khi ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh doanh nghiÖp th«ng qua BCKQH§KD, tríc hÕt sö dông kü thuËt so s¸nh theo cét däc kÕt hîp so s¸nh theo chiÒu ngang vµ sö dông m½u ph©n tÝch kÕt qu¶ kinh doanh sau ®ã ®i ph©n tÝch mét sè nhãm chØ tiªu.(phô lôc1.2) - Nhãm chØ tiªu ph¶n ¸nh chi phÝ: + Tû suÊt gi¸ vèn hµng b¸n trªn doanh thu thuÇn + Tû suÊt chi phÝ b¸n hµng trªn doanh thu thuÇn + Tû suÊt chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp trªn doanh thu thuÇn - Nhãm chØ tiªu ph¶n ¸nh lîi nhuËn. vµo t×nh h×nh thùc tÕ cña doanh nghiÖp ®Ó tõ ®ã cã kÕt luËn cho = x100 % = x100%

22

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 Doanh thu thay ®æi Doanh thu thuÇn kú nµy

Ph¹m

=

-

Doanh thu thuÇn kú tríc

+ Tû suÊt lîi nhuËn gép trªn doanh thu thuÇn + Tû suÊt lîi nhuËn thuÇn trªn daonh thu thuÇn + Tû suÊt lîi nhuËn tríc thuÕ (sau thuÕ ) trªn doanh thu - ChØ tiªu ph¶n ¸nh t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi ng©n s¸ch nhµ níc. + Tû lÖ hoµn thµn nghÜa vô víi ng©n s¸ch nhµ níc: ®ùoc tÝnh b»ng c¸nh lÊy tæng sè tiÒn ph¶i nép chia cho tæng sè ph¶i nép ng©n s¸ch nhµ níc. Ph¬ng ph¸p ph©n tÝch nhãm chØ tiªu nµy lµ so s¸nh gi÷a sè liÖu kú b¸o c¸o víi sè liÖu kú gèc (kú kÕ ho¹ch, kú tríc ) cña tõng chØ tiªu, tõ ®ã ®¸nh gi¸ møc ®ä hoµn thµnh kÕ ho¹ch hoÆc cho thÊy xu thÕ ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. §Ó lµm râ h¬n kÕt qu¶ ho¹t ®éng SXKD cña tõng doanh nghiÖp ngêi ta cßn sö dông c«ng thøc sau: Lîi nhuËn thuÇn tõ ho¹t ®éng SXKD = Doanh thu thuÇn TrÞ gi¸ vèn hµng b¸n Chi phÝ b¸n hµng vµ chi phÝ QLDN

§ång thêi sö dông ph¬ng ph¸p c©n ®èi ®Ó x¸c ®Þnh sù biÕn ®éng cña c¸c nh©n tè ®Õn lîi nhuËn. vÝ dô ¶nh hëng cña doanh thu tíi lîi nhuËn:

(¶nh hëng c¸c nh©n tè kh¸c x¸c ®Þnh t¬ng tù) 1.4.4.3. Ph©n tÝch kh¸i qu¸t BCLCTT - §Ó biÕt ®îc luång tiÒn vµo ra doanh nghiÖp ra sao, ngêi ta lËp b¶ng ph©n tÝch sau:(xem phô lôc 1.3) 23

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- Tríc hÕt so s¸nh lu chuyÓn tiÒn thuÇn tõ ho¹t ®éng kinh doanh víi c¸c ho¹t ®éng kh¸c, ®ång thêi so s¸nh tõng kho¶n tiÒn thu chi cña c¸c ho¹t ®éng ®Ó thÊy ®îc tiÒn t¹o ra tõ ®©u, nguån nµo t¹o ra nhiÒu tiÒn nhÊt ...... tõ ®ã ®¸nh gi¸ søc m¹nh tµi chÝnh cña doanh nghiÖp, trong ®ã søc m¹nh tµi chÝnh thÓ hiÖn chñ yÕu ë kh¶ n¨ng t¹o tiÒn tõ ho¹t ®éng kinh doanh. - So s¸nh c¶ sè tuyÖt ®èi vµ sè t¬ng ®èi gi÷a kú nµy víi kú tríc cña tõng kho¶n môc trªn BCLCTT ®ÓthÊy ®îc sù biÕn ®éng vÒ kh¶ n¨ng t¹o tiÒn cña tõng kho¶n môc thu chi. - §ång thêi cã thÓ tÝnh to¸n møc ®é t¹o tiÒn tõ ho¹t ®éng kinh doanh so víi tæng sè tiÒn t¹o ra trong kú. Lu chuyÓn tiÒn thuÇn tõ H§KD Møc ®é t¹o tiÒn tõ ho¹t ®éng kinh doanh Lu chuyÓn tiÒn thuÇn trong kú 1.4.4.4. Ph©n tÝch t×nh h×n c«ng nî vµ kh¶ n¨ng thanh to¸n. a) Ph©n tÝch t×nh h×nh c«ng nî. Ph¬ng ph¸p ph©n tÝch néi dung nµy th¬ng ®îc tiÕn hµnh qua c¸c bíc sau. - Bíc 1: LËp b¶ng ph©n tÝch c«ng nî( xem phô lôc 1.4) - Bíc 2: So s¸nh tæng c«ng nî ph¶i tr¶ víi t«ngr c«ng nî ph¶i thu vµ ngîc l¹i ®Ó xem xÐt doanh nghiÖp ®ang trong t×nh tr¹ng bÞ chiÕm dông vèn hay ®i chiÕm dông vèn. - Bíc 3: X¸c ®Þnh mét sè chØ tiªu cô thÓ ph¶n ¸nh t×nh h×nh c«ng nî. = x100 %

24

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 Ph¶i thu cña kh¸ch hµng Sè ngµy doanh thu b¸n chÞu Doanh thu thuÇn = x360

Ph¹m

Doanh thu thuÇn HÖ sè vßng quay c¸c kho¶n ph¶i thu C¸c kho¶n phØa thu b×nh qu©n Sè ngµy trong kú(90,360) Sè ngµy thu tiÒn b×nh qu©n HÖ sè vßng quay c¸c kho¶n ph¶i thu Ph¬ng ph¸p ph©n tÝch: So s¸nh gi÷a kú nµy víi kú tríc vÒ tõng chØ tiªu kÕt hîp víi viÖc xem xÐt møc ®é biÕn ®éng cña c¸c kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶ tõ ®ã t×m ra nguyªn nh©n vµ biªn ph¸p gi¶i quyÕt. b) Ph©n tÝch kh¶ n¨ng thanh to¸n. Kh¶ n¨ng thanh to¸n lµ kh¶ n¨ng doanh nghiÖp dïng tiÒn hoÆc c¸c kho¶n t¬ng ®¬ng tiÒn ®Ó thanh to¸n cacs kho¶n nî ng¾n h¹n. Th«ng qua ®ã ngêi ta cã thÓ ®¸nh gi¸ ®îc thùc tr¹ng tµi chÝnh còng nh xu híng ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp. Khi ph©n tÝch kh¶ n¨ng thanh to¸n, tríc hÕt c¨n cø vµo sè liÖu trªn BC§KT ®Ó tÝnh to¸n lËp b¶ng ph©n tÝch (phô lôc 1.5) 25 = =

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Sau ®ã, ®Ó lµm râ h¬n vÒ t×nh h×nh kh¶ n¨ng thanh to¸n cña doanh nghiÖp, ngêi ta cßn kÕt hîp víi sè liÖu trªn BCLCTT ®Ó x¸c ®Þnh mét sè chØ tiªu sau: Lu chuyÓn tiÒn thuÇn tõ H§KD HÖ sè thanh to¸n nî ng¾n h¹n Tæng nî ng¾n h¹n =

Lu chuyÓn tiÒn thuÇn tõ ho¹t ®éng kinh doanh HÖ sè tr¶ l·i vay TÊt c¶ kho¶n l·i ®· tr¶ ng¾n h¹n vµ dµi h¹n Ph¬ng ph¸p ph©n tÝch: So s¸nh sè cuèi kú víi sè ®Çu n¨m cña tõng chØ tiªu nh»m thÊy ®îc kh¶ n¨ng doanh nghiÖp tr¶ ®îc c¸c kho¶n nî ph¶i tr¶ khi ®Õn h¹n thanh to¸n. NÕu doanh nghiÖp cã kh¶ n¨ng thanh to¸n cao cho thÊy t×nh h×nh tµi chÝnh lµnh m¹nh, kh¶ quan vµ ngîc l¹i. 1.4.4.5. Ph©n tÝch rñi ro tµi chÝnh cña doanh nghiÖp. Rñi ro tµi chÝnh doanh nghiÖp th¬ng ®îc ph¶n ¸nh th«ng qua c¸c chØ tiªu sau: + HÖ sè ttæng nî trªn tµi s¶n + HÖ sè nî ng¾n h¹n trªn tµi s¶n lu ®éng C¸c hÖ sè nµy biÕn thiªn cïng chiÒu víi møc ®é rñi ro cña doanh nghiÖp. =

26

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m Doanh thu thuÇn (hoÆc gi¸ vèn)

HÖ sè vßng quay hµng tån kho

= TrÞ gi¸ hµng tån kho b×nh qu©n

NÕu chu kú s¶n xuÊt ng¾n, hµng tån kho gi¶m, hÖ sè quay vßng hµng tån kho t¨ng khi ®ã rñi ro tµi chÝnh gi¶m vµ ngîc l¹i. Lîi nhuËn tríc thuÕ vµ l·i vay HÖ sè thanh to¸n l·i vay = L·i vay ph¶i tr¶ HÖ sè nµy cho biÕt vèn vay ®· ®îc sö dông tèt tíi møc nµo vµ ®em l¹i mét kho¶n lîi nhuËn lµ bao nhiªu, cã ®ñ bï ®¾p l·i vay ph¶i tr¶ kh«ng. Thªm vµo ®ã, ®Ó hiÓu râ h¬n vÒ rñi ro cña doanh nghiÖp cÇn kÕt hîp víi mét sè chØ tiªu thuéc néi dung ph©n tÝch kh¸c.

1.4.4.6. Ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dung vèn. HiÖu qu¶ sö dông vèn lµ ph¹m trï kinh tÕ ph¶n ¸nh tr×nh ®ä sö dông c¸c nguån lùc vÒ vËt t, lao ®éng, tiÒn vèn ......®Ó ®¹t ®îc lîi nhuËn cao nhÊt víi chi phÝ thÊp nhÊt. C¸c chØ tiªu ph©n tÝch lµ: * Nhãm chØ tiªu ph¶n ¸nh hiÖu suÊt sö dông vèn: Doanh thu(gi¸ trÞ s¶n

27

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 xuÊt) HiÖu suÊt sö dông vèn SXKD =

Ph¹m

Vèn SXKD b×nh qu©n Doanh thu(gi¸ trÞ s¶n xuÊt) HiÖu suÊt sö dông VC§ Nguyªn gi¸ b×nh qu©n TSC§ * Nhãm chØ tiªu ph¶n ¸nh tèc ®é lu©n chuyÓn vèn. Doanh thu (gi¸ vèn) Sè vßng lu©n chuyÓn VL§ Vèn lu ®éng b×nh qu©n Thêi gian trong kú b¸o c¸o Sè ngµy lu©n chuyÓn VL§ Sè vßng lu©n chuyÓn vèn lu ®éng
sè VL§ tiÕt kiÖm(l·ng phÝ) = (sèngµylu©n chuyÓn kú nµy sè ngµy lu©n) chuyÓn kú tríc x doanh thu(gi¸vèn)b×nh qu©n ngµy

=

=

=

NÕu kÕt qu¶ lµ sè chªnh lÖch (-) chøng tá doanh nghiÖp ®· tiÕt kiÖm ®îc vèn,trêng hîp chªnh lÖch (+) biÓu hiÖn t×nh tr¹ng l·ng phÝ vèn. * Nhãm chØ tiªu ph¶n ¸nh søc sinh lîi cña vèn: - Tû suÊt lîi nhuËn tríc (sau) thuÕ trªn vèn SXKD (VL§,VC§) b×nh qu©n.

28

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- Tû suÊt lîi nhuËn sau thuÕ trªn vèn chñ së h÷u b×nh qu©n. 1.4.5. Tæ chøc c«ng t¸c ph©n tÝch BCTC ë doanh nghiÖp §Ó ph¸t huy hiÖu qu¶ trong qu¶n lý kinh tÕ, c«ng t¸c ph©n tÝch BCTC ®ßi hái ph¶i ®îc tæ chøc mét c¸ch khao häc vµ cã hÖ thèng cao. C¸c bíc ph©n tÝch bao gåm: 1.4.5.1. X©y dùng kÕ hoach ph©n tÝch Trong kÕ ho¹ch ph©n tÝch cÇn x¸c ®Þnh: Néi dung ph©n tÝch, ph¹m vi ph©n tÝch, kho¶ng thêi gian cÇn ph©n tÝch, thêi gian Ên ®Þnh trong kÕ ho¹ch ph©n tÝch (gåm c¶ thêi gian chuÈn bÞ vµ thêi gian tiÕn hµnh ph©n tÝch ), ngêi thùc hiÖn ph©n tÝch. 1.4.5.2.TËp hîp kiÓm tra vµ xö lý tµi liÖu. C¨n cø vµo môc ®Ých, néi dung ph©n tÝch ®Ó x¸c ®Þnh vµ thu thËp c¸c tµi liÖu cÇn thiÕt. HÖ thèng BCTC lµ nh÷ng tµi liÖu quan träng nhÊt ®Ó ph©n tÝch BCTC. Bªn c¹nh ®ã cßn kÕt hîp sñ dông mét sè tµi liÖu kh¸c liªn quan ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cña daonh nghiÖp nh chÝnh s¸ch, chÕ ®é cña nhµ níc, c¸c tµi liªu kÕ ho¹ch, dù ®o¸n, ®Þnh møc .... Tµi liÖu thu thËp ®îc tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau nªn cÇn ph¶i kiÓm tra vµ sö lý tríc khi sö dông. CÇn kiÓm tra vÒ tÝnh hîp ph¸p, tÝnh chÝnh x¸c vµ thèng nhÊt cña c¸c tµi liÖu, lo¹i bá nh÷ng tµi liÖu kh«ng ®¹t yªu cÇu, lùa chon nh÷ng tµi liÖu cÇn thiÕt, phï hîp cho ph©n tÝch. 1.4.5.3. TiÕn hµnh ph©n tÝch. C¨n cø vµo kÕ ho¹ch ph©n tÝch ®· x©y dùng vµ tµi liÖu ®· chuÈn bÞ, dung ph¬ng ph¸p thÝch hîp ®Ó ph©n tÝch theo nguyªn t¾c: tõ tæng qu¸t ®Õn chi tiÕt cuèi cïng tËp hîp l¹i. Cã thÓ tãm t¾t c¸c bíc nh sau:

29

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- §¸nh gi¸ chung:Kh¸i qu¸t sù biÕn ®éng cña chØ tiªu ph©n tÝch. B»ng trÞ sè biÕn ®«ng s¬ bé nhËn xÐt chung, qua ®ã cã ph¬ng híng ®Ó ph©n tÝch chi tiÕt. - Ph©n tÝch. + X¸c ®Þnh mèi liªn hÖ gi÷a chØ tiªu ngiªn cøu víi c¸c nh©n tè ¶nh hëng. + X¸c ®Þnh ®èi täng cô thÓ cña ph©n tÝch + TÝnh møc ®é ¶nh hëng cña c¸c nh©n tè ®Õn chØ tiªu ph©n tÝch + LËp biÓu tr×nh bµy c¸c sè liÖu ph©n tÝch + Ph©n lo¹i c¸c nh©n tè(tÝch cùc, tiªu cc, chñ yÕu, thø yÕu ). TËp trung vµo c¸c nh©n tè cã tû träng lín nh÷ng nh©n tè cã biÕn ®éng nhiÒu, néi dung phøc t¹p. tõ ®ã t×m nguyªn nh©n vµ gi¶i ph¸p. - KÕt luËn, kiÕn nghÞ 1.4.5.4. LËp b¸o c¸o ph©n tÝch: KÕt thóc c«ng t¸c ph©n tÝch cÇn ph¶i lËp b¸o c¸o ph©n tÝch, trong ®ã tr×nh bµy nh÷ng ®¸nh gi¸ chñ yÕu vÒ tµi chÝnh doanh nghiÖp, nh÷ng nguyªn nh©n c¬ b¶n ®· ¶nh hënh tÝch cùc hoÆc tiªu cùc ®Õn t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ®ã, nh÷ng biÖn ph¸p cã thÓ h¹n chÕ, lo¹i trõ ¶nh hëng cña c¸c nh©n tè tiªu cùc, ph¸t huy ¶nh hëng cña c¸c nh©n tè tÝch cùc nh»m t¨ng hiÖu qu¶ ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh vµ c¶i thiÖn t×nh h×nh tµi chÝnh.

30

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Ch¬ng II: Tæ chøc lËp vµ ph©n tÝch BCBC t¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I 2.1. Giíi thiÖu kh¸i qu¸t vÒ c«ng ty vËn t¶i thuû I: 2.1.1. Qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña c«ng ty vËn t¶i thuû I: C«ng ty vËn t¶i thuû I lµ mét doanh nghiÖp nhµ n¬c h¹ch to¸n ®éc lËp thuéc tæng c«ng ty vËn t¶i thuû miÒn B¾c - Bé giao th«ng vËn t¶i. TiÒn th©n cña c«ng ty vËn t¶i thuû I lµ Cty vËn t¶i s«ng hång nh»m thèng nhÊt trong qu¶n lý vµ thÝch nghi víi ®iÒu kiÖn chiÕn tranh côc ®¬ng s«ng miÒn b¾c ra quyÕt ®Þnh sè 1024/Q§-L§/TL ngµy 20/09/1962 thµnh lËp c«ng ty vË t¶i s«ng hång cã trô së chÝnh t¹i 78 B¹ch §»ng - Hµ Néi, bao gåm 4 ®¬n vÞ thµnh viªn lµ Cty vËn t¶i ®êng s«ng Hµ Néi, ®êng s«ng Ninh B×nh, ®êng s«ng H¶i D¬ng, ®êng s«ng Phó Thä. NhiÖm vô chÝnh cña c«ng ty lóc ®ã lµ vËn t¶i s«ng c¸c mÆt hµng:than, muèi, c¸t, l¬ng thùc....... N¨m 1965 Mü leo thang b¾n ph¸ miÒn B¾c Cty vËn t¶i s«ng hång ®· ®æi tªn thµnh Cty vËn t¶i 204 vµ nhËn thªm nhiÖm vô míi lµ vËn chuyÓn l¬ng thùc cho liªn khu V. §Ó phôc vô cho nhiÖm vô míi Cty ®îc t©ng cêng thªm ph¬ng tiÖn, sè tµu ho¹t ®éng lóc ®ã gåm 5 ®éi tµu kÐo vµ 1 ®éi tµu tù hµnh. Thêi kú 1967-1968 do chiÕn tranh ¸c liÖt côc ®¬ng s«ng ph¶i ph©n chia ph¬ng tiÖn vËn t¶i cña c«ng ty thµnh c¸c xÝ nghiÖp. XN v©n t¶i ®êng s«ng 210 ®ãng t¹i Ninh B×nh XN v©n t¶i ®êng s«ng 204 ®ãng t¹i Hµ Néi XN v©n t¶i ®êng s«ng 208 ®ãng t¹i H¶i Phßng 31

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

N¨m 1983®Ó phï hîp víi t×nh h×nh s¶n xuÊt kinh doanh míi khi ®Êt níc ®· hoµ b×nh, XN v©n t¶i ®êng s«ng 204 ®æi tªn thµnh Cty vËn t¶i thuû I ®Õn th¸ng 6/1999 ®æi tªn thµnh Cty vËn t¶i thuy I trùc thuéc tæng c«ng ty ®¬ng s«ng miÒn B¾c - Bé giao th«ng vËn t¶i víi 4 ®¬n vÞ thµnh viªn. XN söa ch÷a tµu s«ng HN ®ãng t¹i Thanh Tr× XN söa ch÷a tµu s«ng M¹o Khª ®ãng t¹i M¹o Khª Qu¶ng Ninh XN söa ch÷a tµu s«ng Thîng Trµ ®ãng t¹i Kim M«n - H¶i D¬ng XN vËt t, vËn t¶i,vËt liÖu x©y dùng t¹i 78 B¹ch §»ng HiÖn nay Cty cã më thªm c¸c chi nh¸nh t¹i kh¾p c¸c tØnh thµnh trong c¶ níc víi ph¬ng tiÖn vËn t¶i lín bao gåm 60 tµu 8280CV h¬n 40000 tÊn sµ lan vµ mét ®éi ngò c¸n bé chuyªn viªn giÇu kinh nghiÖm trong lÜnh vùc vËn t¶i thuû. Víi chøc n¨ng, nhiÖm vô vµ n¨ng lùc hiÖn t¹i Cty cã thÓ thùc hiÖn: - §ãng míi vµ söa ch÷a c¸c lo¹i tµu sµ lan cã träng t¶i ®Õn 600 tÊn ®¸p øng ®Çy ®ñ thiÕt bÞ ®ång bé m¸y vµ phô tïng m¸y thuû, hÖ thèng trôc l¾p vµ ch©n vÞt, hÖ thèng l¸i vµ n©ng h¹ ca bin b»ng thuû lùc, c¸c thiÕt bÞ an toµn phï hîp víi tõng lo¹i tµu ch¹y tèc ®é cao. - VËn chuyÓn vµ bèc xÕp hµng rêi, hµng bao, hµng siªu trêng siªu träng, container trªn tÊt c¶ c¸c tuyÕn s«ng niÒm B¾c vµ tuyÕn s«ng ®ång b»ng s«ng cöu long theo ph¬ng thøc tõ kho ®Õn kho. - Tæ chøc vËn chuyÓn liªn vËn B¾c Nam vµ ®¹i lý tµu biÓn. Trôc víy n¹o vÐt luång l¹ch, khai th¸c c¸t vµng, c¸t ®en, t«n t¹o san lÊp mÆt b»ng däc theo c¸c tuyÕn s«ng vµ vung ven biÓn. 32

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Ngoµi c¸c ho¹t ®éng trªn ®Ó phï hîp víi nÒn kinh tÕ thÞ trêng, t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho CBCNV vµ khai th¸c hÕt c¸c nguån lùc cña m×nh, Cty cßn lµm ®¹i lý Xi M¨ng Chinfon vµ kinh doanh c¸c lo¹i vËt liÖu x©y dùng(giao hµng ®Õn tËn ch©n c«ng tr×nh), söa ch÷a c¸c lo¹i « t«, xe m¸y, ®¹i lý dÇu nhên, ®óc kim lo¹i vµ lµm c¸c c«ng viÖc c¬ khÝ nh gia c«ng c«p fa c¸c kÕt cÊu x©y dùng b»ng kim lo¹i vµ lµm míi c¸c thiÕt bÞ xÕp dì..... 2.1.2. Chøc n¨ng nhiÖm vô vµ ®Æc ®iÓm SXKD cña Cty vËn t¶i thuû I: 2.1.2.1. chøc n¨ng. Chøc n¨ng chÝnh cña Cty lµ vËn chuyÓn hµng ho¸ vËt t cho c¸ c¸ nh©n vµ tæ chøc cã nhu cÇu vËn chuyÓn nh»m phôc vô nhu cÇu s¶n xuÊt c«ng n«ng nghiÖp, x©y dùng c¬ b¶n cña nh©n d©n 2.1.2.2. NhiÖm vô cña c«ng ty. Lµ mét doanh nghiÖp trong c¬ chÕ thi trêng Cty võa ph¶i thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô ®Ó ®¹t môc tiªu lîi nhuËn võa ph¶i ®¶m b¶o nh÷ng nhiÖm vô cña nhµ níc giao cho ®ång thêi ph¶i æn ®Þnh ®êi sèng vµ c«ng b¨ngf cho c¸n bé c«ng nh©n viªn Cty. Bëi vËy, nhiÖm vô cña c«ng ty còng ®ùoc xÐt trªn nhiÒu mÆt ®Ó ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu trªn. - X©y dng vµ thùc hiÖn kÕ ho¹ch XSKD phï hîp víi chøc n¨ng nhiÖm vô theo quyÕt ®Þnh thµnh lËp. - Qu¶n lý vµ sö dông vèn theo ®óng chÕ ®é quy ®Þnh hiÖn hµnh cã hiÖu qu¶ bao gåm c¶ vèn tù cã vµ voãn NSNN cÊp. - Tù trang tr¶i vÒ tµi chÝnh, ®¶m b¶o kinh doanh cã l·i tu©n thñ theo ph¸p luËt. - N¾m b¾t nhu cÇu thi trêng , c¶i tiÕn ph¬ng thøc kinh doanh nh»m khai th¸c hÕt mäi tiÒm n¨ng cña Cty.

33

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- ¸p dông tiÕn bé KHKT vµo ho¹t ®éng vËn t¶i vµ s¶n xuÊt phôc vô trong Cty. 2.1.3. Tæ chøc bé m¸y qu¶n lý . C«ng ty vËn t¶i thuû I lµ mét doanh nghiÖp dÞch vô vËn t¶i c¸c mÆt hµng vËn chuyÓn ®a r¹ng phong phó ph¹m vi ho¹t ®éng cña c«ng ty tr¶i kh¾p hÇu hÕt c¸c tinhr c¸c tuyÕn s«ng phÝa B¾c. - §øng ®Çu Cty lµ gi¸m ®èc Cty: Lµ ngêi chØ ®¹o qu¶n lý ®iÒu hµnh mäi ho¹t ®éng kinh doanh cña c«ng ty, ®ång thêi chÞu tr¸ch nhiÖm víi tæng c«ng ty, víi nhµ níc vÒ mäi ho¹t ®éng cña c«ng ty m×nh. - Phã gi¸m ®èc: HiÖn nay Cty cã 1 phã gi¸m ®èc gióp viÖc cho gi¸m ®èc trong lÜnh vùc qu¶n lý nh©n sù còng nh thuùc hiÖn chÕ ®é chÝnh s¸ch cña nhµ níc ®èi víi ngêi lao ®éng t¹i c«ng ty. C¸c phßng ban: - Phßng tæ chøc nh©n chÝnh: Gåm cã 21 nh©n viªn lµ ®¬n vÞ tham mu gióp viÖc cho gi¸m ®èc trong c¸c lÜnh vùc: + Cñng cè hoµn thiÖt bé m¸y SXKD, qu¶n lý vµ thùc hiÖn chÕ ®é chÝnh s¸ch cña nhµ níc ®èi víi ngêi lao ®éng t¹i c«ng ty. + B¶o vÖ trËt tù an toµn vµ ch¨m lo søc khoÎ m«i trêng lµm viÖc cho c¸n bé c«ng nh©n viªn t¹i c«ng ty. + Qu¶n lý con dÊu, c«ng t¸c v¨n th lu tr÷ in Ên tµi liÖu vµ duy tr× th«ng tin néi bé ®ång thêi qu¶n lý xe con c«ng t¸c vµ tµi s¶n v¨n phßng t¹i c«ng ty. - Phßng kü thuËt vËt t: cã 17 thµnh viªn gióp viÖc gi¸m ®èc trong c¸c lÜng vùc. + Qu¶n lý hå s¬, chØ ®¹o kü thuËt c«ng nghÖ qu¸ tr×ng b¶o qu¶n sö dông vµ söa ch÷a ph¬ng tiÖn - thiÕt bÞ m¸y mãc. 34

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

+ ThiÕt kÕ, tham mu thiÕt kÕ chÕ t¹o,c¶i ho¸ c¸c ph¬ng tiÖn thiÕt bÞ m¸y mãc. + Mua s¾m b¶o qu¶n, cung øng vËt t thiÕt bÞ vµ trang thiÕt bÞ b¶o hé lao ®éng, phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh ®ång thêi qu¶n lý gi¸ thµnh söa ch÷a vµ møc tiªu hao nhiªn liÖu, vËt t, trang thiÕt bÞ. - Phßng khoa häc c«ng nghÖ: Víi 5 nh©n viªn ngiªn cøu ¸p dông thµnh tùu khoa häc c«ng nghÖ tiªn tiÕn vµo H§SXKD ®ång thêi c¶i tiÕn phôc håi tÝnh n¨ng kü thuËt nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông ph¬ng tiÖn thiÕt bÞ m¸y mãc hiÖn cã. - Phßng kinh doanh vËn t¶i: cã 8 nh©n viªn, phßng nµy cã nhiÖm vô tiÕp thi khai th¸c thÞ trêng vËn t¶i thuû, th¬ng th¶o c¸c hîp ®ång kinh tÕ, khai th¸c vËn t¶i vµ tæ chøc tèt c«ng t¸c ®oµn tµu. - Phßng kinh doanh Xi m¨ng: cã 6 nh©n viªn lµ ®¬n vÞ kinh doanh Xi m¨ng theo h×nh thøc tæng ®¹i lý díi sù chØ ®¹o qu¶n lý vµ cÊp vèn cña c«ng tyvíi nhiÖm vô cô thÓ: + LËp kÕ ho¹ch kinh doanh Xi m¨ng th¸ng, quý, n¨m lµm c¬ së ®Ó Cty chuÈn bÞ vèn, ph¬ng tiÖn vµ thiÕt bÞ bèc xÕp, kho b·i bÕn c¶ng. + Th¬ng th¶o c¸c hîp ®ång kinh tÕ, tæ chøc tiÕp thÞ më réng thÞ trêng, t¨ng ®èi t¸c kinh doanh. + Tæ chøc tèt m¹ng líi tiªu thô Xi m¨ng qu¶n lý chÆt chÏ c¸c luång hµng, thèng kª tæng hîp, ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh doanh Xi m¨ng hµng quý, n¨m. - Phßng tµi vô: víi 11 nh©n viªn cã chøc n¨ng tæ chøc thùc hiÖn viÖc ghi chÐp xö lý vµ cung cÊp sè liÖu vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh kÕ to¸n cña c«ng ty. Thùc hiÖn ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh doanh theo yªu cÇu cña gi¸m ®èc mÆt kh¸c phßng nµy cßn kÕt hîp víi c¸c phßng ban kh¸c nh»m gi¸m s¸t qu¸ tr×nh SXKD ®¶m b¶o nhu cÇu vèn s¶n xuÊt thùc hiÖn 35

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

viÖc tÝnh to¸n vµ ph©n phèi lîi nhuËn theo quy ®Þnh cña nhµ níc. Do ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng kinh doanh cña daonh nghiÖp nªn Cty cßn cã c¸c chi nh¸nh, XN trªn kh¾p c¸c tØnh thµnh trong c¶ níc víi nh÷ng chøc n¨ng nhiÖm vô vµ tæ chøc SXKD kh¸c nhau tuú ®iÒu kiÖn SXKD tõng ®Þa ph¬ng mµ c«ng ty ®Æt chi nh¸nh t¹i ®ã.

2.1.4. Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n. 2.1.4.1. H×nh thøc tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n. N»m trªn ®Þa bµn Hµ Néi nhng Cty vËn t¶i thuû I l¹i cã c¸c XN, chi nh¸nh tr¶i trªn rÊt nhiÒu tØnh thµnh kh¸c nhau v× vËy Cty ®· tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n theo h×nh thøc kÕ to¸n ph©n t¸n. Theo h×nh thøc tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n nµy ë ®¬n vÞ chÝnh(Cty) lËp phßng kÕ to¸n trung t©m cßn ë c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc (c¸c XN, chi nh¸nh thµnh viªn) ®Òu cã tæ chøc kÕ to¸n riªng. §Þnh kú göi b¸o c¸o vÒ c«ng ty theo h×nh thøc b¸o sæ hoÆc b¸o c¸o quyÕt to¸n. ë phßng kÕ to¸n trung t©m: thùc hiÖn c¸c phÇn hµnh kÕ to¸n ph¸t sinh ë ®¬n vÞ chÝnh vµ c«ng t¸c tµi chÝnh c«ng t¸c thèng kª cña toµn bé c«ng ty. Híng dÉn vµ kiÓm tra c«ng t¸c kÕ to¸n ë c¸c ®¬n vÞ phô thuéc ®Þnh kú thu nhËn kiÓm tra c¸c b¸o c¸o kÕ to¸n göi lªn cïng víi b¸o c¸o kÕ to¸n cña ®¬n vÞ chÝnh ®Ó lËp b¸o b¸o kÕ to¸n tæng hîp cña toµn c«ng ty. ë ®¬n vÞ kÕ to¸n phô thuéc: thùc hiÖn toµn bé c«ng t¸c kÕ to¸n thèng kª, tµi chÝnh ph¸t sinh ë ®¬n vÞ m×nh ®Ó lËp c¸c b¸o c¸o, ®Þnh kú göi vÒ phßng kÕ to¸n trung t©m. Víi m« h×nh kÕ to¸n ph©n t¸n Cty ®· t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc qu¶n lý kinh tÕ tµi chÝnh ë c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc 36

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

ë møc ®é cao ph¸t huy tÝnh chñ ®éng s¸ng t¹o cña c¸c ®¬n vÞ ®Ó phï hîp víi ®iÒu kiÖn SXKD ë tõng ®Þa bµn kh¸c nhau. 2.1.4.2. H×nh thøc kÕ to¸n Cty vËn t¶i thuû I ¸p dung h×nh thøc kÕ to¸n Chøng tõ ghi sæ (CTGS) ®iÒu nµy lµ hîp lý v× c«ng ty cã quy m« võa vµ lín víi nhiÒu nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh, sö dông nhiÒu tµi kho¶n. H×nh thøc kÕ to¸n nµy ®¸p øng ®îc yªu cÇu dÔ dµng kiÓm tra ®èi chiÕu thuËn lîi cho cña c«ng ty. HiÖn nay, phßng kÕ to¸n cña c«ng ty ®· ®îc trang bÞ m¸y vi tÝnh víi phÇn mÒm kÕ to¸n riªng, nh©n viªn kÕ to¸n cã tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô cao. Phßng kÕ to¸n c«ng ty ®ang sö dông c¸c lo¹i sæ kÕ to¸n sau: - Sæ kÕ to¸n tæng hîp: Sæ ®¨ng ký CTGS, sæ c¸i c¸c TK - Sæ kÕ to¸n chi tiÕt: Sæ chi tiÕt tiÒn mÆt,TGNH, theo dâi t¹m øng, thanh to¸n víi ngêi b¸n........ Theo h×nh thøc kÕ to¸n nµy viÖc ghi sæ kÕ to¸n theo tr×nh tù thêi gian t¸ch rêi víi ghi sæ theo hÖ thèng trªn hai lo¹i sæ kÕ to¸n tæng hîp kh¸c nhau lµ sæ ®¨ng ký CTGS vµ sæ c¸i c¸c TK. + Hµng ngµy (®Þnh kú ) c¨n cø vµo c¸c chøng tï gèc ®· ®îc kiÓm tra tÝnh hîp lý, hîp lÖ ®Ó lËp CTGS, c¸c chøng tõ gèc cÇn ghi sæ chi tiÕt th× ®ång thêi ®îc ghi vµo sæ kÕ to¸n chi tiÕt. + C¨n cø vµo c¸c chøng tõ thu chi tiÒn mÆt hµng ngµy thñ quü tiÕn hµnh ghi vµo sæ quü cuèi ngµy råi chuyÓn cho kÕ to¸n. + C¨n cø c¸c CTGS ®· ®îc lËp ®Ó ghi vµo sæ ®¨ng ký CTGS sau ®ã ghi vµo sæ c¸i c¸c TK

37

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

+ Cuèi th¸ng c¨n cø vµo sæ kÕ to¸n chi tiÕt, b¶ng tæng hîp sè liÖu chi tiÕt,c¨n cø vµo sæ c¸i c¸c TK lËp b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh c¸c TK. + Cuèi th¸ng kiÓm tra ®èi chiÕu gi÷a sæ c¸i víi sæ tæng hîp sè liÖu chi tiÕt, gi÷a b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh víi sæ ®¨ng ký CTGS. + Cuèi kú h¹ch to¸n c¨n cø vµo sè liÖu ë b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh c¸c TK vµ tæng hîp sè liÖu chi tiÕt ®Ó lËp BCTC. 2.1.4.3. Bé m¸y kÕ to¸n. Bé m¸y kÕ to¸n cña c«ng ty ®îc tæ chøc phï hîp víi h×nh thøc tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n ph©n t¸n vµ h×nh thøc kÕ to¸n CTGS. Phßng kÕ to¸n trung t©m gåm cã 11 ngêi c«ng viÖc ®îc ph©n c«ng cô thÓ nh sau: - 1 KÕ to¸n trëng: Lµ ngêi chØ ®¹o chung c«ng t¸c kÕ to¸n cña phßng tµi chÝnh kÕ to¸n, chØ ®¹o trùc tiÕp xuèng tõng bé phËn kÕ to¸n riªng biÖt vµ chÞu sô chØ ®¹o trùc tiÕp cña gi¸m ®èc c«ng ty, chÞu tr¸ch nhiÖm tríc gi¸m ®èc c«ng ty vµ c¸c c¬ quan ph¸p luËt vÒ mäi sè liÖu. - 1 Phã phßng kÕ to¸n kiªm kÕ to¸n tæng hîp vµ kÕ to¸n thanh to¸n l¬ng, c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng: lµ ngêi gióp viÖc cho kÕ to¸n trëng, trùc tiÕp lµm mét sè c«ng viÖc thuéc chøc n¨ng nhiÖm vô cña phßng do kÕ to¸n trëng ph©n c«ng, theo dâi t×nh h×nh vèn vµ nguån vèn cña c«ng ty, ®Þnh kho¶n kÕ to¸n, vµo sæ c¸i, lµm c¸c b¸o c¸o kÕ to¸n th¸ng, quý, n¨m.®ång thêi tiÕn hµnh tÝnh l¬ng thanh to¸n l¬ng cho c¸c ®éi, ph©n bæ l¬ng cho c¸c c«ng tr×nh, lËp dù to¸n l¬ng,c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng th¸nh, quý, n¨m. - 1 Phã phßng kÕ to¸n kiªm kÕ to¸n tiÒn mÆt, c«ng nî:lµ ngêi gióp viÖc cho kÕ to¸n trëng trùc tiÕp lµm mét sè c«ng viÖc thuéc chøc n¨ng nhiªm vô cña phßng do kÕ to¸n trëng ph©n c«ng c¨n cø vµo c¸c phiÕu thu chi ®Ó nhËn vµ 38

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

cÊp ph¸t tiÒn mÆt ®ång thêi c¨n cø c¸c chøng tõ thanh to¸n nh ho¸ ®¬n b¸n hµng, t¹m øng ®Ó lËp c¸c lÖnh chi, thu vµ thanh to¸n c¸c kho¶n c«ng nî víi kh¸ch hµng. - 1 Thñ quü: Lµ ngêi cã hniÖm vô qu¶n lý thu chi vµ b¶o qu¶n quü tiÒn mÆt, cÊp ph¸t ho¸ ®¬n thuÕ t¹i c«ng ty. - 2 KÕ to¸n tµi s¶n, thuÕ, vËt liÖu: Theo dâi tµi s¶n, vËt t thuÕ h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô ph¸t sinh t¨ng gi¶m khÊu hao söa ch÷a tµi s¶n còng nh qóa tr×nh nhËp xuÊt vËt t sö dông, theo dâi t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc. - 2 KÕ to¸n theo dâi ®¬n vÞ thµnh viªn: Híng dÉn vµ kiÓm tra c«ng t¸c kÐ to¸n ë c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn. Thu nhËn, kiÓm tra c¸c b¸o c¸o kÕ to¸n, thèng kª cña c¸c ®¬n vÞ ®Þnh kú göi lªn. - 1 KÕ to¸n ng©n hµng: trùc tiÕp thùc hiÖn viÖc giao dÞch víi ng©n hµng theo dâi c¸c ho¹t ®éng tiÒn göi, tiÒn vay,tiÒn ®ang chuyÓn vµ h¹n møc ng©n s¸ch cÊp. - 1 KÕ to¸n theo dâi kinh doanh Xi m¨ng: theo dâi t×nh h×nh kinh doanh xi m¨ng cña c«ng ty tËp hîp c¸c chøng tõ thèng kª, kÕ to¸n tæng hîp ph©n tÝch ho¹t ®éng kinh doanh xi m¨ng. - 1 KÕ to¸n theo dâi kinh doanh vËn t¶i: Theo dâi t×nh h×nh kinh doanh vËn t¶i cña c«ng ty tËp hîp chøng tõ, x©y dùng gi¸ vµ thanh to¸n cíc phÝ vËn t¶i. 2.2. thùc tÕ tæ chøc lËp vµ ph©n tÝch BCTC t¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I. 2.2.1. C¸c BCTC ®îc lËp t¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I. N¨m 2002, c«ng ty vËn t¶i thuû I tiÕn hµnh lËp 03 biÓu BCTC theo quy ®Þnh b¾t buéc cña Bé tµi chÝnh bao gåm:b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n, b¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh, thuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh. C¸c b¸o c¸o nµy ®îc lËp theo ®óng mÉu biÓu cña chÕ ®é b¸o c¸o tµi chÝnh doanh nghiÖp hiÖn hµnh. 39

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

ViÖc lËp c¸c b¸o c¸o nµy do kÕ to¸n tæng hîp thùc hiÖn sau ®ã kÕ to¸n trëng kiÓm tra l¹i vµ x¸c nhËn, cuèi cïng gi¸m ®èc c«ng ty ký tªn, ®ãng dÊu tríc khi BCTC ®îc göi lªn nh÷ng n¬i quy ®Þnh. HÖ thèng BCTC cña doanh nghiÖp ®îc laaj vµo cuèi quý, cuèi n¨m vµ ®îc göi cho c¸c c¬ quan sau: - Tæng c«ng ty ®êng s«ng miÒn b¾c - Côc thèng kª - Côc thuÕ Hµ Néi - Côc tµi chÝnh doanh nghiÖp - Ng©n hµng 2.2.2. Tæ chøc kÕ to¸n lËp BCTC n¨m 2002 t¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I. §Ó lËp ®îc c¸c BCTC phßng tµi vô cña c«ng ty ®· thùc hiÖn tèt c«ng t¸c chuÈn bÞ theo quy ®Þnh cña nhµ níc nh: - TÊt c¶ c¸c chøng tõ kÕ to¸n hîp ph¸p ®îc tËp hîp vµo sæ kÕ to¸n tæng hîp vµ chi tiÕt cã liªn quan. - Thùc hiÖn viÖc kiÓm kª tµi s¶n vµ ph¶n ¸nh kÕt qu¶ kiÓm kª vµo sæ kÕ to¸n liªn quan tríc khi kho¸ sæ. - §èi chiÕu c«ng nî ph¶i thu víi c«ng nî ph¶i tr¶, ®èi chiÕu sè liÖu tæng hîp víi sè liÖu chi tiÕt, ®èi chiÕu sè liÖu gi÷a sæ c¸i víi sæ ®¨ng ký CTGS, ®èi chiÕu sè liÖu trªn sæ kÕ to¸n víi sè liÖu kiÓm tra thùc tÕ, kho¸ sæ kÕ to¸n vµ tÝnh sè d c¸c tµi kho¶n. - LËp b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh - ChuÈn bÞ ®Çy ®ñ c¸c mÉu biÓu BCTC - Ngoµi ra c«ng ty cßn chuÈn bÞ tèt c¸c ®iÒu kiÖn vËt chÊt kü thuËt cÇn thiÕt phôc vô cho viÖc lËp BCTC nh m¸y vi tÝnh, m¸y in, n¬i lu giò tµi liÖu...... 2.2.2.1. B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n 2.2.2.1.1.KÕt cÊu vµ c¬ së sè liÖu.

40

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

BC§KT cña c«ng ty vËn t¶i thuû I ®îc lËp ®óng theo quy ®Þnh cña Bé tµi chÝnh ( m½u sè B01 - DN) kÕt cÊu gåm hai phÇn: Tµi s¶n vµ Nguån vèn. Chóng ®îc s¾p xÕp theo kiÓu mét bªn, phÇn tµi s¶n xÕp tríc sau ®ã ®Õn phÇn nguån vèn, hÕt mçi phÇn ®Òu cã tæng céng (xem phu lôc 2.5) C¬ së ®Ó lËp BC§KT n¨m 2002 bao gåm: - BC§KT n¨m 2001 (lÊy sè ®Çu n¨m) - Sæ kÕ to¸n tæng hîp vµ sæ kÕ to¸n chi tiÕt cña c¸c tµi kho¶n. - B¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh lËp ngµy 31/12/2002 - Mét sè tµi liÖu kh¸c 2.2.2.1.2. Ph¬ng ph¸p lËp cô thÓ. - Cét "sè ®Çu n¨m" c¨n cø vµo cét "sè cuèi kú" cña BC§KT lËp ngµy 31/12/2001 ®Ó ghi vµo c¸c chØ tiªu t¬ng øng. - Cét "sè cuèi kú" c¨n cø vµo sæ c¸i c¸c tµi kho¶n, mét sè sæ chi tiÕt tµi kho¶n, bang c©n ®èi sè ph¸t sinh lËp ngµy 31/12/2002 ®Ó lËp cô thÓ nh sau. * PhÇn tµi s¶n: A - Tµi s¶n lu ®éng vµ ®Çu t ng¾n h¹n( M· sè 100). §îc lËp b»ng c¸ch lÊy tæng céng sè liÖu cña c¸c m· sè: m· sè 110, m· sè 120, m· sè 130, m· sè 140, m· sè150, m· sè160 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 58.626.372.034 ®ång.(Trong ®ã m· sè 120, m· sè160 kh«ng cã sè liÖu). I. TiÒn ( m· sè110). C¨n cø sè liÖu tæng hîp cña c¸c m· sè:m· sè111, m· sè112, m· sè113 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 939.639.098 ®ång (Trong ®ã m· sè 113 kh«ng cã sè liÖu) 1. TiÒn mÆt t¹i quü (m· sè 111) C¨n cø sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i TK111 "TiÒn mÆt" ®Ó ghi vµo sè tiÒn 49.432.096 ®ång (xem phô lôc) 41

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 2. TiÒn göi ng©n hµng (m· sè 112) C¨n cø phô lôc) III. C¸c kho¶n ph¶i thu ( m· sè 130)

Ph¹m

sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i TK112 "TiÒn göi

ng©n hµng" ®Ó ghi vµo sè tiÒn 890.207.006 ®ång (xem

Tæng hîp sè liÖu cña c¸c m· sè: m· sè 131, m· sè 132, m· sè133, m· sè 134, m· sè 138, m· sè 139 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 53.144.103.892 ®ång ( Trong ®ã m· sè 133, m· sè139 kh«ng cã sè liÖu ). 1. Ph¶i thu kh¸ch hµng ( m· sè 131 ) C¨n cø vµo tæng sè d Nî trªn sæ kÕ to¸n chi tiÕt TK 131 " Ph¶i thu cña kh¸ch hµng " më theo tõng kh¸ch hµng ®Ó ghi vµo sè tiÒn 26.412.598.098 ®ång ( xem phô lôc) 2. Tr¶ tríc cho ngêi b¸n ( m· sè 132) C¨n cø vµo tæng sè d TK331 " Ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n " më theo tõng ngêi b¸n ®Ó ghi vµo sè tiÒn 823.443.040 ®ång (xem phô lôc) 4. Ph¶i thu néi bé ( m· sè 134) Tæng hîp sè liÖu cña c¸c m· sè: m· sè 135, m· sè 136 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 25.414.672.459 ®ång. - Vèn kinh doanh ë ®¬n vÞ trùc thuéc( m· sè 135) C¨n cø vµo sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i cña TK 1361 ' vèn kinh doanh ë ®¬n vÞ trùc thuéc" ®Ó ghi vµo sè tiÒn 24.826.996.706 ®ång. - Ph¶i thu néi bé kh¸c ( m· sè 136) C¨n cø vµo sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i cña TK 1368 " Ph¶i thu néi bé kh¸c " ®Ó ghi vµ sè tiÒn 587.675.753 ®ång (xem phô lôc) 5. Ph¶i thu kh¸c( m· sè 138). C¨n cø vµo sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i cña c¸c TK 138 " Ph¶i thu kh¸c ", TK 338" Ph¶i tr¶, ph¶i nép kh¸c" ®Ó ghi vµo sè tiÒn 493.390.295 ®ång. 42

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 IV. Hµng tån kho ( m· sè 140).

Ph¹m

Tæng hîp sè liÖu cña c¸c m· sè: m· sè141, m· sè142, m· sè143, m· sè 144, m· sè 145, m· sè 146, m· sè147, m· sè149 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 3.935.460.406 ®ång (Trong ®ã m· sè 141, m· sè143, m· sè145, m· sè146, m· sè147, m· sè149 kh«ng cã sè d) 2. Nguyªn liÖu, vËt liÖu( m· sè 142) C¨n cø vµo sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i cña TK 152 "Nguyªn liÖu, vËt liÖu tån kho" ®Ó ghi vµo sè tiÒn 3.685.444.279 ®ång (xem phô lôc) 4. Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang ( m· sè 144 ) C¨n cø sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i TK 154 " Chi phÝ SXKD dë dang" ®Ó ghi vµo sè tiÒn 250.016.127 ®ång V. Tµi s¶n lu ®éng kh¸c ( m· sè 150) Tæng hîp sè liÖu cña c¸c m· sè: m· sè 151, m· sè 152, m· sè 153, m· sè 154, m· sè 155 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 607.168.638 ®ång (Trong ®ã m· sè 154 kh«ng cã sè d) 1.T¹m øng ( m· sè 151) C¨n cø sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i TK 141 " T¹m øng " ®Ó ghi vµo sè tiÒn 428.316.196 ®ång (xem phu lôc) 2. Chi phÝ tr¶ tríc (m· sè 152) C¨n cø sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i TK 1421 " Chi phÝ tr¶ tríc " ®Ó ghi vµo sè tiÒn 118.432.605 ®ång 3. Chi phÝ chê kÕt chuyÓn (m· sè 153) C¨n cø sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i TK 1422 " Chi phÝ chê kÕt chuyÓn " ®Ó ghi vµo sè tiÒn 16.967.227 ®ång 5. ThÕ chÊp, ký quü, ký cîc (m· sè 155) C¨n cø sè d Nî cuèi kú trªn sæ c¸i TK 144 " CÇm cè, ký cîc, ký quü ng¾n h¹n " ®Ó ghi vµo sè tiÒn 43.452.610 ®ång B - Tµi s¶n cè ®Þnh vµ ®Çu t dµi h¹n

43

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Tæng hîp sè liÖu cña c¸c m· sè: m· sè 210, m· sè 220, m· sè 230, m· sè 240 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 57.128.416.125 ®ång (Trong ®ã m· sè 240 kh«ng cã sè liÖu) I. Tµi s¶n cè ®Þnh( m· sè 210) Tæng hîp sè liÖu cña c¸c m· sè : m· sè 211, m· sè 214, m· sè 217 ®Ó ghi sè tiÒn 51.378.366.203 ®ång (Trong ®ã m· sè 214, m· sè 217 kh«ng cã sè liÖu) 1. Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh (m· sè 211) Tæng hîp sè liÖu cña m· sè 212, m· sè 213 ®Ó ghi sè tiÒn 51.378.366.203 ®ång ( m· sè 213 ®îc ghi b»ng sè ©m ) - Nguyªn gi¸ (m· sè 212) C¨n cø sè d Nî TK 211 " tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh "trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 94.901.491.103 ®ång - Gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ (m· sè 213) C¨n cø sè d Cã TK 2141 " hao mßn TSC§ h÷u h×nh" trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 43.523.124.900 ®ång. II. §Çu t tµi chÝnh dµi h¹n (m· sè 220) Tæng hîp sè liÖu cña c¸c m· sè: m· sè 221, m· sè 222, m· sè 228, m· sè 229 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 2.178.719.000 ®ång ( Trong ®ã m· sè 222, m· sè 228, m· sè 229 kh«ng cã sè liÖu ) 1. §Çu t chøng kho¸n dµi h¹n( m· sè 221) C¨n cø sè d Nî cña TK 221 " §Çu t chøng kho¸n dµi h¹n" trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 2.178.719.000 ®ång III. Chi phÝ x©y dùng c¬ b¶n dë dang (m· sè 230) C¨n cø sè d Nî cña TK 244 " Chi phÝ x©y dùng c¬ b¶n dë dang " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 3.571.330.922 ®ång. Tæng céng tµi s¶n (m· sè 250) C¨n cø vµo sè liÖu tæng hîp tõ m· sè 100 vµ m· sè 200 ®Ó ghi sè tiÒn: 115.754.788.159 ®ång. * PhÇn nguån vèn . 44

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 A - Nî ph¶i tr¶ (m· sè 300)

Ph¹m

Tæng hîp sè liÖu tõ c¸c m· sè: m· sè 310, m· sè 320, m· sè 330 ®Ó ghi sè tiÒn 53.789.069.933 ®ång. I. Nî ng¾n h¹n ( m· sè 310) Tæng hîp sè liÖu tõ c¸c m· sè: m· sè 311, m· sè 312, m· sè 313, m· sè 314, m· sè 315, m· sè 316, m· sè 317, m· sè 318 ®Ó ghi sè tiÒn lµ 42.190.130.631 ®ång (trong ®ã m· sè 312 kh«ng cã sè liÖu). 1. Vay ng¾n h¹n ( m· sè 311) C¨n cø sè d Cã cña TK 311 " Vay ng¾n h¹n" trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 20.981.322.796 ®ång. 3. Ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n ( m· sè 313) Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy lµ tæng hîp d Cã trªn sæ kÕ to¸n chi tiÕt TK 331 " Ph¶i tr¶ cho ngêi b¸n " më theo tõng ngêi b¸n ghi sè tiÒn 10.180.676.071 ®ång (xem phô lôc) 4. Ngêi mua tr¶ tiÒn tríc (m· sè 314) Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy lµ tæng hîp d Cã trªn sæ kÕ to¸n chi tiÕt TK 131 " Ph¶i thu cña kh¸ch hµng " më theo tõng kh¸ch hµng ghi sè tiÒn 118.990.252 ®ång (xem phô lôc) 5. ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép nhµ níc(m· sè 315) C¨n cø sè d Cã cña TK 333 " ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép nhµ níc " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 315.020.592 ®ång. 6. Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn (m· sè 316) C¨n cø sè d Cã cña TK 334 " Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 5.124.498.663 ®ång. 7. Ph¶i tr¶ c¸c ®¬n vÞ néi bé ( m· sè 317) C¨n cø sè d Cã cña TK 336 " Ph¶i tr¶ néi bé " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 1.591.276.043 ®ång. 8. Ph¶i tr¶, ph¶i nép kh¸c ( m· sè 318)

45

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

C¨n cø sè d Cã cña TK 338 " Ph¶i tr¶ ph¶i nép kh¸c " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 3.878.346.214 ®ång. II. Nî dµi h¹n (m· sè 320) Lµ chØ tiªu tæng hîp cña c¸c m· sè: m· sè 321, m· sè 322 ®Ó ghi sè tiÒn lµ 11.108.849.000 ®ång (Trong ®ã m· sè 322 kh«ng cã sè liÖu). 1. Vay dµi h¹n (m· sè 321) C¨n cø sè d Cã cña TK 341 " Vay dµi h¹n" trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 11.108.849.000 ®ång. III. Nî kh¸c ( m· sè 330) Tæng hîp cña c¸c m· sè: m· sè 331, m· sè 332, m· sè 333 ®Ó ghi sè tiÒn lµ 490.090.302 ®ång ( Trong ®ã m· sè 332, m· sè 333 kh«ng cã sè liÖu) 1. Chi phÝ ph¶i tr¶ (m· sè 331) C¨n cø sè d Cã cña TK 335 " Chi phÝ ph¶i tr¶ " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 490.090.000 ®ång. B - Nguån vèn chñ së h÷u ( m· sè 400) Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy tæng hîp tõ sè liÖu cña c¸c m· sè: m· sè 410, m· s« 420 víi sè tiÒn 61.965.718.226 ®ång. I. Nguån vèn quü ( m· sè 410) Tæng hîp cña c¸c m· sè: m· sè 411, m· sè 412, m· sè 413, m· sè 414, m· sè 415, m· sè 416, m· sè 417 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 61.671.662.454 ®ång (trong ®ã c¸c m· sè 412, m· sè 413, m· sè 415, m· sè 417 kh«ng cã sè liÖu ) 1. Nguån vèn kinh doanh ( m· sè 411) C¨n cø sè d Cã cña TK 411 " Nguån vèn kinh doanh " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 61.005.697.409 ®ång. 4. Quü ®Çu t ph¸t triÓn (m· sè 414) C¨n cø sè d Cã cña TK 414 " Quü ®Çu t ph¸t triÓn " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 189.794.184 ®ång. 6. Lîi nhuËn cha ph©n phèi ( m· sè 416) 46

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

C¨n cø sè d Cã cña TK 421 " Lîi nhuËn cha ph©n phèi " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 476.170.861 ®ång. II. Nguån kinh phÝ, quü kh¸c ( m· sè 420) Lµ chØ tiªu tæng hîp cña c¸c m· sè: m· sè 421, m· sè 422, m· sè 423, m· sè 424, m· sè 427 ghi sè tiÒn 294.055.772 ®ång ( Trong ®ã m· sè 421, m· sè 423, m· sè 427 kh«ng cã sè liÖu) 2. Quü khen thëng vµ phøc lîi (m· sè 422) C¨n cø sè d Cã cña TK 431 " Quü khen thëng phóc lîi " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 194.055.772 ®ång. 4. Nguån kinh phÝ sù ngiÖp (m· sè 424) Tæng hîp c¸c m· sè: m· sè 425, m· sè 426 ®Ó ghi sè tiÒn 100.000.000 ®ång (Trong ®ã m· sè 425 kh«ng cã sè liÖu ) - Nguån kinh phÝ sù ngiÖp n¨m nay (m· sè 426) C¨n cø sè d Cã cña TK 4612 " Kinh phÝ sù nghiÖp n¨m nay " trªn sæ c¸i ®Ó ghi sè tiÒn 100.000.000 ®ång. Tæng céng nguån vèn (m· sè 430) Tæng hîp sè liÖu tõ m· sè 300 vµ m· sè 400 ®ª ghi vµo chØ tiªu nµy sè tiÒn 115.754.788.159 ®ång. * C¸c chØ tiªu ngoµi b¶ng PhÇn nµy gåm cã 07 chØ tiªu: Ph¬ng ph¸p lËp cô thÓ: - Cét "sè ®Çu n¨m" lÊy sè liÖu tõ cét "sè cuèi kú" cña phÇn nµy trªn BC§KT cña n¨m 2001 ®Ó ghi vµo c¸c chØ tiªu t¬ng øng . - Cét "sè cuèi kú" lÊy sè d nî cña c¸c Tk ngoµi BC§KT trªn sæ c¸i ®Ó ghi vµo c¸c chØ tiªu t¬ng øng. T¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I kh«ng ph¸t sinh c¸c ngiÖp vô liªn quan ®Õn c¸c chØ tiªu ngoµi b¶ng. Trong qu¸ tr×nh lËp BC§KT ®Ó ®¶m b¶o tÝnh chÝnh x¸c, ®Çy ®ñ ®èi víi c¸c sè liÖu trªn BC§KT, kÕ to¸n táng hîp 47

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

vµ c¸c nh©n viªn kÕ to¸n kh¸c cña c«ng ty lu«n tiÕn hµnh kiÓm tra ®èi chiÕu sè liÖu gi÷a sæ kÕ to¸n víi b¶ng c©n ®èi sè ph¸t sinh, gi÷a sæ kÕ to¸n cña c«ng ty víi sè liÖu kÕ to¸n ë bªn ngoµi cã liªn quan nh: sè d cuèi kú t¹i ng©n hµng, c¸c sæ c«ng nî víi kh¸ch hµng, sæ c«ng nî víi ngêi b¸n ....C«ng viÖc kiÓm tra cho thÊy kh«ng cã sù sai kh¸c gi÷a c¸c sæ nµy. Sau khi BC§KT ®îc lËp xong, kÕ to¸n l¹i kiÓm tra ®èi chiÕu sè liÖu trªn BC§KT víi sæ kÕ to¸n vµ c¸c tµi liÖu liªn quan kh¸c, kÕt qu¶ cho thÊy BC§KT n¨m 2002 cña c«ng ty vËn t¶i thuû I ®· lËp lµ khíp, ®óng vµ ®Çy ®ñ. 2.2.2.2. KÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. 2.2.2.2.1. KÕt cÊu vµ c¬ së sè liÖu. C«ng ty vËn t¶i thuû I lËp BCKQH§KD theo ®óng mÉu biÓu quy ®Þnh cña nhµ níc ( MÉu sè B02- DN) . Theo ®ã BCKQH§KD cña c«ng ty ®îc kÕt cÊu lµm 3 phÇn: - PhÇn I: L·i, lç : Ph¶n ¸nh t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh trong kú b¸o c¸o. - PhÇn II: T×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc:Ph¶n ¸nh t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc vÒ thuÕ, phÝ, lÖ phÝ vµ c¸c kh¶on ph¶i nép kh¸c. - PhÇn III: ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ, thuÕ GTGT ®îc hoµn l¹i, thuÕ GTGT ®îc gi¶m, thuÕ GTGT hµng b¸n néi ®Þa. C¬ së sè liÖu: - BCKQH§KD cña kú tríc - C¨n cø vµo sæ kÕ to¸n trong kú dïng cho c¸c TK tõ lo¹i 5 ®Õn lo¹i 9 vµ TK 133 " ThuÕ GTGT ®îck khÊu trõ ", TK 333 " ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép nhµ níc " - C¸c tµi liÖu liªn quan kh¸c * PhÇn I: L·i lç - Sè liÖu ghi vµo cét "kú tríc" cña b¸o c¸o kú nµy c¨n cø vµo sè liÖu ghi ë cét " kú nµy " cña b¸o c¸o nµy kú tríc theo tõng chØ tiªu phï hîp. 48

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- Sè liÖu ghi vµo cét "luü kÕ tõ ®Çu n¨m" ®îc c¨n cø vµo sè liÖu ghi ë cét "luü kÕ tõ ®Çu n¨m" cña b¸o c¸o nµy kú tríc (+) sè liÖu ghi ë cét kú nµy. KÕt qu¶ t×m ®îc ghi vµo cét "luü kÕ tõ ®Çu n¨m" cña b¸o c¸o kú nµy theo tõng chØ tiªu phï hîp. - Cét "kú nµy" cña BCKQH§KD kú nµy ®îc lËp nh sau: Tæng doanh thu (m· sè 01) C¨n cø vµo luü kÕ ph¸t sinh cã cña TK 511 "doanh thu b¸n hµng " trong kú b¸o c¸o ®Ó ghi sè tiÒn 23.482.440.448 ®ång.(xem phô lôc) Trong ®ã doanh thu hµng xuÊt khÈu kh«ng cã sè liÖu. C¸c kho¶n gi¶m trõ (m· sè 03) Tæng hîp sè liÖu tõ c¸c m· sè: m· sè 05, m· sè 06, m· sè 07 lµ c¸c kho¶n gi¶m trõ vµo tæng doanh thu trong kú. Tuy nhiªn c¸c kho¶n gi¶m trõ trong kú kh«ng ph¸t sinh. 1. Doanh thu thuÇn (m· sè 10) Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy lÊy sè liÖu ë m· sè 01 trõ (-) sè liÖu ë m· sè 03 ®îc sè tiÒn 23.482.440.448 ®ång. 2.Gi¸ vèn hµng b¸n (m· sè 11) C¨n cø vµo luü kÕ ph¸t sinh Cã cña TK 632 " Gi¸ vèn hµng b¸n " ®èi øng víi bªn Nî cña TK 911 " X¸c ®Þnh kÕt qu¶ " ®Ó ghi vµo sè tiÒn 7.849.232.730 ®ång.(xem phô lôc) 3. Lîi nhuËn gép (m· sè 20) ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh sè chªnh lÖch gi÷a doanh thu thuÇn víi gi¸ vèn hµng b¸n ph¸t sinh trong kú. do vËy sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy lÊy hiÖu sè liÖu cña m· sè 10 trõ (-) sè liÖu ë m· sè 11, sè tiÒn lµ 15.633.207.718 ®ång. 4. Chi phÝ b¸n hµng ( m· sè 21) Tæng hîp sè ph¸t sinh Cã cña TK 641 " chi phÝ b¸n hµng " vµ sè ph¸t sinh Cã cña TK1422 "Chi phÝ chê kÕt chuyÓn "(chi tiÕt phÇn chi phÝ b¸n hµng) ®èi øng víi bªn nî

49

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

cña TK 911 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 13.889.337.819 ®ång.(xem phô lôc) 5. Chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp ( m· sè 22) Tæng hîp sè ph¸t sinh Cã cña TK 642 " chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp " vµ sè ph¸t sinh Cã cña TK1422 "Chi phÝ chê kÕt chuyÓn "(chi tiÕt phÇn chi phÝ qu¶n lý doanh nghiÖp) ®èi øng víi bªn nî cña TK911 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 1.517.213.994 ®ång.(xem phô lôc) 6. Lîi nhuËn thuÇn tõ ho¹t ®äng kinh doanh (m· sè 30) ChØ tiªu nµy ®îc tÝnh b¨ng c¸ch lÊy sè liÖu ë m· sè 20 trõ (-) tæng sè liÖu cña m· sè 21 vµ m· sè 22 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 226.655.905 ®ång. 7. Thu nhËp ho¹t ®éng tµi chÝnh (m· sè 31) C¨n cø vµo luü kÕ ph¸t sinh Nî cña TK 711 " Thu nhËp ho¹t ®éng tµi chÝnh " ®èi øng víi bªn Cã cña TK 911 " X¸c ®Þnh kÕt qu¶ " ®Ó ghi vµo sè tiÒn 36.587.630 ®ång.(xem phô lôc) 8. Chi phÝ ho¹t ®éng tµi chÝnh ( m· sè 32) ChØ tiªu nµy kh«ng ph¸t sinh trong kú b¸o c¸o. 9. Lîi nhuËn tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh (m· sè 40) Ph¶n ¸nh sè chªnh lÑch gi÷a sè thu nhËp vµ chi phÝ ho¹t ®éng tµi chÝnh.Do vËy, sè liÖu ®Ó ghi vµo chØ tiªu nµy l©y sè liÖu ë m· sè 31 trõ (-) sè liÖu ë m· sè 32 ®îc sè tiÒn 36.587.630 ®ång. 10. C¸c kho¶n thu nhËp bÊt thêng ( m· sè 41) C¨n cø vµo luü kÕ ph¸t sinh Nî cña TK 721 " Thu nhËp ho¹t ®éng bÊt thêng " ®èi øng víi bªn Cã cña TK 911 " X¸c ®Þnh kÕt qu¶ " ®Ó ghi vµo sè tiÒn 403.367.745 ®ång.(xem phô lôc) 11. Chi phÝ bÊt thêng (m· sè 42) C¨n cø vµo luü kÕ ph¸t sinh Cã cña TK 821 " Chi phÝ ho¹t ®éng bÊt thêng " ®èi øng víi bªn Nî cña TK 911 " X¸c 50

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

®Þnh kÕt qu¶ " ®Ó ghi vµo sè tiÒn 428.224.200 ®ång.(xem phô lôc) 12. Lîi nhuËn bÊt thêng (m· sè 50) Ph¶n ¸nh sè chªnh lÖch gi÷a sè thu nhËp vµ chi phÝ ho¹t ®éng bÊt thêng. Do vËy, sè liÖu ®Ó ghi vµo chØ tiªu nµy lÊy sè liÖu ë m· sè 41 trõ (-) sè liÖu ë m· sè 42 ®îc sè tiÒn (-24.856.455) ®ång. 13. Tæng lîi nhuËn tríc thuÕ (m· sè 60) Tæng hîp sè liÖu tõ c¸c m· sè: m· sè 30, m· sè 40, m· sè 50 ghi 238.387.080 ®ång 14. ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ph¶i nép (m· sè 70) C¨n cø sè ph¸t sinh bªn cã cña TK 3334" thuÕ thu nhËp doanh ngiÖp"trõ sè thuÕ TNDN ®îc gi¶m trõ vµo sè ph¶i nép vµ sè chªng lÖch gi÷a sè thuÕ TNDN t¹m ph¶i nép theo th«ng b¸o cña c¬ quan thuÕ ghi sè tiÒn 59.596.770 ®ång 15. Lîi nhuËn sau thuÕ (m· sè 80) Ph¶n ¸nh tæng lîi nhuËn thuÇn tõ c¸c ho¹t ®éng cña doanh nghiÖp sau khi trõ thuÕ thu nhËp doanh nghiÖp ph¶i nép ghi sè tiÒn 178.790.310 ®ång. * PhÇn II: T×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc. - Cét 3 " Sè cßn ph¶i nép ®Çu kú":LÊy sè liÖu tõ cét "Sè cßn ph¶i nép cuèi kú " tªn b¸o c¸o KQH§KD n¨m 2001 ®Ó ghi vµo c¸c chØ tiªu t¬ng øng. - Cét "sè ph¸t sinh trong kú" ®îc lËp cô thÓ nh sau: I. ThuÕ (m· sè 10) Tæng hîp sè liÖu tõ sæ kÕ to¸n chi tiÕt TK 333 " ThuÕ vµ c¸c kho¶n ph¶i nép nhµ níc" T¹i thêi ®iÓm 31/12: sè ph¸t sinh cã ghi vµ cét 4 "sè ph¶i nép " sè tiÒn 272.818.839 ®ång, Sè ph¸t sinh Nî ®èi øng víi bªn cã c¸c TK 111, TK112 (Chi tiÕt theo tõng lo¹i thuÕ )ghi vµo cét 5"sè ®· nép "sè tiÒn 275.312.712 ®ång. (m· sè 10 = m· sè 11+m· sè 12+m· 51

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

sè 13+m· sè 14+m· sè 15+m· sè 16+m· sè 17+m· sè 18+m· sè 19+m· sè 20) Trong ®ã m· sè 12,m· sè 13,m· sè 14,m· sè 16,m· sè 18,m· sè 19,m· sè 20 kh«ng cã sè liÖu. 1. ThuÕ GTGT hµng b¸n néi ®Þa (m· sè 11) Sè liÖu lËp chØ tiªu nµy c¨n cø sè ph¸t sinh TK 33311" ThuÕ GTGT ®Çu ra": Sè ph¸t sinh cã ( ®· gi¶m trõ vµo sè thuÕ cña lîng hµng gi¶m gi¸ trong n¨m) ghi vµo cét 4 sè tiÒn 202.848.069 ®ång, sè ph¸t sinh Nî ®èi øng víi bªn cã c¸c TK 111, TK112 ghi vµo cét 5 sè tiÒn 181.234.742 ®ång (chi tiÕt thuÕ GTGT hµng b¸n néi ®Þa). 5. ThuÕ thu nhËp doanh nghiÖp (m· sè 15) Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy c¨n cø sè ph¸t sinh bªn cã cña TK3334" ThuÕ TNDN": sè ph¸t sinh cã (®· trõ sè thuÕ TNDN ®îc gi¶m trõ) dªghi sè tiÒn 59.596.770 ®ång vµo cét 4 "sè ph¶i nép", sè ph¸t sinh Nî ®èi øng víi bªn cã TK421"Lîi nhuËn cha ph©n phèi" ghi vµo cét 5 sè tiÒn 59.596.770 ®ång. 7. ThuÕ tµi nguyªn ( m· sè 17). Sè liÖu ghi vµo cét 4 "sè ph¶i nép trong kú" ®îc c¨n cø vµo sè ph¸t sinh bªn cã cña TK3336 " thuÕ tµi nguyªn "trªn sæ c¸i ghi sè tiÒn 10.374.000 ®ång, sè liÖu ghi vµo cét 5 " sè ®· nép " ®îc c¨n cø vµo sè ph¸t sinh bªn Nî cña TK3336 "thuÕ tµi nguyªn" ghi sè tiÒn 34.481.200 ®ång. II. C¸c kho¶n ph¶i nép kh¸c (m· sè 30) kh«ng cã sè liÖu Tæng céng (m· sè 40)Tæng hîp sè liÖu tõ m· sè 10 vµ m· sè 30 ®Ó ghi vµo c¸c cét t¬ng øng. Cét 4 sè tiÒn 272.818.839 ®ång , cét 5 sè tiÒn 275.312.712 ®ång. - Cét "luü kÕ tõ ®Çu n¨m": + Cét sè 6 "sè ph¶i nép" cña b¸o c¸o kú nµy ®îc c¨n cø vµo sè liÖu cét 6 "sè ph¶i nép luü kÕ tõ ®Çu n¨m" cña b¸o 52

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

c¸o nµy kú tríc céng sè liÖu ghi ë cét 4 "sè ph¶i nép kú nµy" kÕt qu¶ t×m ®îc ghi vµo tng chØ tiªu phï hîp. + Cét sè 7 "sè ®· nép luü kÕ tõ ®Çu n¨m" cña b¸o c¸o nµy kú nµy ®îc c¨n cø vµo sè liÖu ghi ë cét 7 "sè ®· nép luü kÕ tõ ®Çu n¨m" cña b¸o c¸o nµy kú tríc céng víi sè liÖu ghi ë cét 5 "sè ®· nép trong kú " cña b¸o c¸o kú nµy. KÕt qu¶ t×m ®îc ghi vµo tõng chØ tiªu phï hîp. PhÇn III: ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ, ThuÕ GTGT ®îc hoµn l¹i, ThuÕ GTGT ®îc gi¶m,ThuÕ GTGT hµng b¸n néi ®Þa. Néi dungvµ ph¬ng ph¸p lËp c¸c chØ tiªu ghi vµo cét 4 "Luü kÕ tõ ®Çu n¨m" ®îc c¨n cø vµo sè liÖu ghi ë cét 4 "Luü kÕ tõ ®Çu n¨m" c¶u b¸o c¸o nµy kú tríc cäng sè liÖu ghi ë cét 3 "kú nµy" cña b¸o c¸o kú nµy, kÕt qu¶ t×m ®îc ghi vµo tõng chØ tiªu phï hîp. Néi dung vµ ph¬ng ph¸p lËp c¸c chØ tiªu ghi ë cét 3 "kú nµy"nh sau: I. ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ. 1. Sè thuÕ GTGT cßn dîc khÊu trõ ®Çu kú(m· sè 10) Sè liÖu ®Ó ghi vµo chØ tiªu nµy ®îc c¨n cø vµo sè d Nî ®Çu kú cña TK 133"ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ" (hoÆc c¨n cø vµo sè liÖu ghi ë chØ tiªu cã m· sè 17 cña b¸o c¸o nµy kú tríc ). ChØ tiªu nµy kh«ng cã sè liÖu. 2. Sè thuÕ GTGT ®îc khÊu trõ ph¸t sinh (m· sè 11) Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy ®îc c¨n cø vµo sè ph¸t sinh bªn nî TK 133 " ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ " trong kú ghi sè tiÒn 1.707.717.235 ®ång. 3. Sè thuÕ GTGT ®· khÊu trõ, ®· hoµn l¹i, thuÕ GTGT hµng mua tr¶ l¹i vµ kh«ng ®îc khÊu trõ (m· sè 12) Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy ®îc c¨n cø vµo ph¸t sinh bªn Cã cña TK133" ThuÕ GTGT ®îc khÊu trõ" trong kú ®Ó ghi vµo sè tiÒn 1.707.717.235 ®ång. 53

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

M· sè 12 = m· sè 13 + m· sè 14 + m· sè 15 + m· sè 16 (trong ®ã m· sè 14, m· sè 15, m· sè 16 kh«ng cã sè liÖu) - Sè thuÕ GTGT ®· khÊu trõ ( m· sè 13) C¨n cø sè ph¸t sinh Cã TK133 ®èi øng víi bªn Nî TK3331"ThuÕ GTGT ph¶i nép trong kú" ®Ó ghi sè tiÒn 1.707.717.235 ®ång. 4. Sè thuÕ GTGT cßn ®îc khÊu trõ, cßn ®îc hoµn l¹i cuèi kú(m· sè 17). ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh thuÕ GTGT ®Çu vµo cãn ®îc khÊu trõ, sè thuÕ GTGT ®îc th«ng b¸o cho hoµn l¹i nhng NSNN cha hoµn tr¶ ®Õn cuèi kú. C¨n cø sè d nî TK133 cuèi kú b¸o c¸o ghi sè tiÒn 0 ®ång.( m· sè17= m· sè 10+ m· sè 11- m· sè 12) II. ThuÕ GTGT ®îc hoµn l¹i. ChØ tiªu nµy kh«ng cã sè liÖu. III. ThuÕ GTGT ®îc miÔn gi¶m. ChØ tiªu nµy kh«ng cã sè liÖu. 2.2.2.3. ThuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh. 2.2.2.3.1. C¬ së sè liÖu - C¸c sæ kÕ to¸n tæng hîp vµ chi tiÕt - BC§KT n¨m 2002 - BCKQH§KD n¨m 2002 - TMBCTC n¨m 2001 2.2.2.3.2. Ph¬ng ph¸p lËp cô thÓ. TMBCTC cña c«ng ty gåm 03 phÇn chÝnh: PhÇn 1 tr×nh bµy vÒ ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng cña c«ng ty, PhÇn 2 giíi thiÖu vÌ chÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông t¹i c«ng ty, PhÇn 3 chi tiÕt mét sè chØ tiªu trªn BCTC. Mçi phÇn l¹i chi tiÕt thµnh c¸c phÇn nhá theo quy ®Þnh cña chÕ ®é BCTC hiÖn hµnh. Cô thÓ nh sau:(xem phô lôc) 1. §Æc ®iÓm ho¹t ®éng cña Cty: Néi dung phÇn nµy tr×nh bµy vÒ c¸c vÊn ®Ò sau: H×nh thøc së h÷u vèn, lÜnh 54

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

vùc kinh doanh, h×nh thøc ho¹t ®éng, tæng sè c«ng nh©n viªn, nh÷ng ¶nh hëng quan träng ®Õn t×nh h×nh kinh doanh trong kú b¸o c¸o. 2. ChÕ ®é kÕ to¸n ¸p dông t¹i Cty: Néi dung phÇn nµy tr×nh bµy vÒ c¸c vÊn ®Ò sau: Niªn ®é kÕ to¸n, §¬n vÞ tiÒn tÖ sñ dông trong ghi chÐp kÐ to¸n, h×nh thøc sæ kÕ to¸n ¸p dông t¹i Cty,ph¬ng ph¸pkÕ to¸n TSC§,ph¬ng ph¸p kÕ to¸n hµng tån kho, ph¬ng ph¸p tÝnh to¸n c¸c kho¶n dù phßng, trÝch lËp vµ hoµn nhËp dù phßng. 3. Chi tiÕt mét sè chØ tiªu trtong BCTC. 3.1. Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh theo yÕu tè. B»ng c¸ch tæng hîp sè liÖu tõ c¸c sæ kÕ to¸n theo dâi chi tiÕt chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú b¸o c¸o (chi tiÕt theo tõng yÕu tè chi phÝ) cña c¸c TK: TK 621,TK 627, TK41, TK642 ®Ó ghi vµo c¸c chØ tiªu phï hîp, sau ®ã tæng hîp l¹i toµn bé c¸ chi phÝ nµy. Cô thÓ: - Chi phÝ nguyªn liÖu vËt liÖu: 66.028.142.060 ®ång - Chi phÝ nh©n c«ng:13.650.208.894 ®ång + TiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n phô cÊp:12.348.839.000 ®ång + BHXH, BHYT, KPC§: 1.301.369.894 ®ång - Chi phÝ khÊu hao TSC§: 4.028.147.419 ®ång - Chi phÝ dÞch vô mua ngoµi:461.828.948 ®ång - Chi phÝ kh¸c b»ng tiÒn:3.178.011.219 ®ång - Chi phÝ b¸n hµng:1.881.820.319 ®ång Tæng céng:89.225.158.859 ®ång 3.2. T×nh h×nh t¨ng gi¶m TSC§. TSC§ cña c«ng ty chØ cã TSC§ h÷u h×nh vµ ®îc chia thµnh c¸c lo¹i: §Êt, nhµ cöa vËt kiÕn tróc, m¸y mãc thiÕt bÞ, ph¬ng tiÖn vËn t¶i truyÒn dÉn, thiÕt bÞ dông cô qu¶n lý...... vÒ nguyªn gi¸

55

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Sè liÖu ghi vµo phÇn nµy ®îc c¨n cø vµo sè liÑu trªn sæ c¸i c¸c TK: TK211, TK 213, TK 214 ®èi chiÕu víi sæ theo dâi chi tiÕt TSC§. 3.3. T×nh h×nh thu nhËp c«ng nh©n viªn. ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh tæng thu nhËp b×nh qu©n cña c«ng nh©n viªn tõ tiÒn l¬ng, tiÒn c«ng, c¸c kho¶n trî cÊp, phô cÊp cã tÝnh chÊt l¬ng vµ c¸c kho¶n tiÒn thëng. C¨n cø vµo tµi liÖu kÕ ho¹ch ®Ó lÊy sè liÖu ghi vµo cét "kÕ ho¹ch" C¨n cø vµo sè liÖu trªn sæ c¸i TK334 ®èi chiÕu víi sæ chi tiÕt thanh to¸n víi c«ng nh©n viªn ®Ó ghi vµo c¸c chØ tiªu t¬ng øng ë cét "thùc hiÖn kú nµy" C¨n cø vµo cét "thùc hiÖn kú nµy" cña môc nµy ë TMBCTC n¨m 2001 ®Ó ghi vµo cét thùc hiªn kú tríc víi c¸c chØ tiªu t¬ng øng. C¨n cø t×nh h×nh cô thÓ cña Cty trong n¨m ®Ó thuyÕt minh vÒ lý do t¨ng, gi¶m thu nhËp cña c«ng nh©n viªn. 3.4. T×nh h×nh t¨ng, gi¶m nguån vèn chñ së h÷u. C¨n cø sè liÖu trªn sæ c¸i c¸c TK: TK 411,TK414, TK415, TK416, TK431, TK441 trªn sæ c¸i vµ sæ chi tiÕt c¸c kho¶n ®Çu t vµo ®¬n vÞ kh¸c. C¨n cø t×nh h×nh cô thÓ cña Cty trong n¨m ®Ó thuyÕt minh vÒ lý do t¨ng, gi¶m nguån vèn chñ së h÷u. 3.5. T×nh h×nh t¨ng, gi¶m c¸c kho¶n ®Çu t vµo ®¬n vÞ kh¸c. Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy ®îc lÊy tõ c¸c Tk:121, 128, 221, 222, 228, 421 trªn sæ c¸i vµ sæ kÕ to¸n theo dâi c¸c ®¬n vÞ kh¸c. 3.6. C¸c kho¶n ph¶i thu vµ ph¶i tr¶. ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh t×nh h×nh t¨ng gi¶m c¸c kho¶n ph¶i thu vµ ph¶i tr¶ c¸c kho¶n ®· qu¸ h¹n thanh to¸n, ®ang

56

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

tranh chÊp hoÆc mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n trong kú b¸o c¸o theo tõng ®èi tîng cô thÓ vµ lý do chñ yÕu. Sè liÖu ®Ó lËp phÇn nµy ®îc lÊy tõ sæ chi tiÕt theo dâi c¸c kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶. 4. Gi¶i thÝch vµ thuyÕt minh mét sè t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ kinh doanh. 4.1. C¬ cÊu tæ chøc cña c«ng ty. Giíi thiÖu qua vÒ c¬ cÊu tæ chøc cña c«ng ty bao gåm: Ban gi¸m ®èc, c¸c phßng ban, tæ s¶n xuÊt, phô trî s¶n xuÊt vµ phôc vô. 4.2. T×nh h×nh vµ kÕt qu¶ kinh doanh. Tr×nh bµy mét sè chØ tiªu vÒ doanh thu (chi tiÕt theo lÜnh vùc ho¹t ®éng), sè s¶n phÈm (chñ yÕu), l·i, tiÒn l¬ng b×nh qu©n, tæng sè lao ®éng, thu nép ng©n s¸ch(chi tiÕt theo tõng kho¶n ph¶i nép). Tµi liÖu ®Ó lËp phÇn nµy lÊy tõ c¸c BCKQH§KD bé phËn, BCKQH§KD toµn c«ng ty, c¸c tµi liÖu lao ®éng tiÒn l¬ng...... 4.3. T×nh h×nh x©y dùng c¬ b¶n. C¨n cø vµo t×nh h×nh thùc tÕ c«ng t¸c x©y dùng c¬ b¶n cña c«ng ty trong n¨m vµ c¸c tµi liÖu liªn quan ®Ó ®¸nh gi¸ kh¸i qu¸t nhÊt. 5. Mét sè chØ tiªu ®¸nh gi¸ kh¸i qu¸t t×nh h×nh ho¹t ®éng cña c«ng ty. TÝnh to¸n vµ ®a ra mét sè chØ tiªu ph¶n ¸nh c¬ cÊu tµi s¶n vµ c¬ cÊu nguån vèn, kh¶ n¨ng thanh to¸n, tû suÊt sinh lêi, l·i tiÒn vay. Tµi liªu lËp môc nµy lµ c¸c BC§KT, BCKQH§KD, vµ sè liÖu ¬ môc nµy trªn TMBCTC n¨m 2001 ®Ó ghi vµo c¸c chØ tiªu t¬ng øng. 2.2.3. Tæ chøc c«ng t¸c ph©n tÝch BCTC t¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I. Tríc ®©y c¸c Cty kh«ng coi träng ®Õn viÖc ph©n tÝch BCTC. §iÒu nµy ®· dÉn ®Õn hµnh lo¹t c¸c quyÕt ®Þnh sai 57

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

lÇm cho chÝnh cty còng nh c¸c ®èi tîng kh¸c sñ dông th«ng tin do doanh nghiªp cung cÊp, hËu qu¶ lµ g©y ra c¸c thiÖt h¹i cho b¶n th©n hä vµ tæn thÊt lín cho nÒn kinh tÕ. HiÖn nay c«ng t¸c ph©n tÝch BCTC ®· ®îc coi träng vµ ngµy cµng trë thµnh c«ng cô quan träng cña c¸c nhµ qu¶n lý doanh nghiÖp, c¸c nhµ ®Çu t ..... trong c¸c quyÕt ®Þnh kinh tÕ. Qua t×m hiÓu thùc tÕ t¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I ®îc biÕt trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y c«ng ty ®· tiÕn hµnh ph©n tÝch c¸c BCTC. KÕt qu¶ bíc ®Çu cña c«ng t¸c nµy thÓ hiÖn qua sù lín m¹nh cña c«ng ty trong nh÷ng n¨m qua kh¼ng ®Þnh ®îc chç ®øng trªn thÞ trêng, gãp phÇn nhÊt ®Þnh trong viÖc æn ®Þnh SXKD, t¨ng cêng c«ng t¸c qu¶n lý, lµnh m¹nh ho¸ c«ng t¸c qu¶n lý. ViÖc ph©n tÝch BCTC thêng ®îc tiÕn hµnh vµo cuèi quý, cuèi n¨m do phßng tµi vô ®¶m nhiÖm. C«ng ty vËn t¶i thuû I tæ chøc ph©n tÝch BCTC trªn c¸c mÆt sau: 2.2.3.1. Ph©n tÝch sù biÕn ®éng cña tµi s¶n vµ nguån vèn. §Ó cã ®îc nh÷ng th«ng tin kh¸i qu¸t nhÊt vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh cña c«ng ty lµ kh¶ quan hay kh«ng, tríc hÕt phßng tµi vô dùa vµo c¸c sè liÖu trªn BC§KT ®Ó tÝnh to¸n vµ ph©n tÝch biÕn ®éng cña tµi s¶n, nguån vèn. Môc ®Ých cña viÖc ph©n tÝch tµi s¶n nh»m thÊy ®îc quy m« kinh doanh ®îc më réng hay thu hÑp, ®ång thêi qua c¬ cÊu tµi s¶n ®Ó ®¸nh gi¸ vÒ tr×nh ®é qu¶n lý tµi s¶n cña c«ng ty. Ph©n tÝch nguån vèn nh»m ®¸nh gi¸ vÒ kh¶ n¨ng tù tµi trî vÒ mÆt tµi chÝnh cña c«ng ty còng nh møc ®é tù chñ trong SXKD. ViÖc ph©n tÝch nµy ®îc thùc hiÖn b»ng c¸ch lËp b¶ng ph©n tÝch d¹ng so s¸nh. Sau ®ã t×m c¸c nguyªn nh©n dÉn ®Õn sù biÕn ®éng ®ã ®Ó gi¶i tr×nh sau ®ã chuyÓn kÕt qu¶ lªn cho ban gi¸m ®èc.(xem phô lôc) 58

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

2.2.3.2. Ph©n tÝch t×nh h×nh t¨ng, gi¶m nguån vèn chñ së h÷u. Néi dung nµy ®îc ph©n tÝch th«ng qua b¶ng ph©n tÝch tµi s¶n vµ nguån vèn (phÇn nguån vèn chñ së h÷u).qua ®ã thÊy ®îc t×nh h×nh biÕn ®éng cña nguån vèn chñ së h÷u. PhÇn tr×nh bµy ë thuyÕt minh BCTC chñ yÕu ®i s©u gi¶i thÝch viÖc nguån vèn chñ së h÷u t¨ng ë nh÷ng bé phËn nµo vµ v× sao cã sù t¨ng gi¶m ®ã.(xem phô lôc) - Nguån vèn kinh doanh t¨ng, gi¶m do: + S¸p nhËp c¶ng Hoµ B×nh: 22.219.177.417 ®ång + Cæ phÇn ho¸ XN c¬ khÝ vµ vËn t¶i Hµ Néi.200.959.000 ®ång Quü khen thëng phóc lîi gi¶m do : chi ñng hé c¸c c¬ quan ®oµn thÓ, chi thëng, trî cÊp khã kh¨n, trî cÊp lao ®éng, chi thëng tÕt nguyªn ®¸n, chi tham quan, nghØ m¸t, chi cho thi ®Êu cÇu l«ng, bãng bµn.... n©ng cao ®êi sèng tinh thÇn cho c¸n bé c«ng nh©n viªn. 2.2.3.3. Ph©n tÝch t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch SXKD. Cuèi quý, cuèi n¨m phong tµi vô c¨n cø vµo BCKQH§KD ®· lËp vµ c¸c tµi liÖu kÕ ho¹ch cña c«ng ty ®Ó ph©n tÝch vÒ t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch c¸c chØ tiªu kinh tÕ ®Ò ra. Qua ®ã thÊy ®îc trªn thùc tÕ c«ng ty cã ®¹t ®îc møc kÕ ho¹ch ®Ò ra hay kh«ng ®Ó lµm c¬ së lËp kÕ ho¹ch kú tíi vµ cã híng phÊn ®Êu trong t¬ng lai 2.2.3.4. Ph©n tÝch c«ng nî. ViÖc ph©n tÝch c«ng nî cña c«ng ty vËn t¶i thuû I ®îc thùc hiÖn b»ng c¸ch tÝnh to¸n vµ lËp b¶ng bao gåm hai phÇn: c¸c kho¶n ph¶i thu vµ c¸c kho¶n ph¶i tr¶. ®ång thêi chØ râ hiÖn t¹i cã nh÷ng kho¶n nµo qu¸ h¹n thanh to¸n, nh÷ng kho¶n nµo tranh chÊp kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n. 59

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

m«Ü kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶ ®Òu ®îc theo dâi riªng cho tõng ®èi tîng, thêi gian ph¸t sinh, sè tiÒn( chia ra cã kh¶ n¨ng thu ®îc, kh«ng cã kh¶ n¨ng thu ®îc, coa kh¶ n¨ng tr¶ ®îc, kh«ng cã kh¶ n¨ng tr¶ ®îc, lý do kh«ng cã kh¶ n¨ng thu ®îc hay tr¶ ®îc. (xem phô lôc) PhÇn thuyÕt minh b»ng lêi: Trong n¨m c«ng ty vËn t¶i thuûI thùc hiÖn theo dâi c«ng nî rÊt s¸t sao,chi tiÕt ®Õn tõng kh¸ch hµng,tõng kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶. §èi víi c«ng nîi ph¶i thu, c«ng ty tÝch cùc ®«n ®èc thu håi, tr¸nh t×nh tr¹ng thÊt tho¸t vèn do ®ã trong n¨m kho¶n nî qua h¹n, ®Õn h¹n rÊt nhá trong tÇm kiÓm so¸t cña c«ng ty, kh«ng cã kho¶n nµo tranh chÊp mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n. §èi víi c«ng nî ph¶i tr¶ c«ng ty lu«n thanh to¸n sßng ph¼ng nh»m t¹o uy tÝn trong kinh doanh mÆc dï hiÖn nay vÉn cßn 1 kho¶n nî ph¶i tr¶ ®· ®Õn h¹n nhng rÊt nhá, kh«ng ®¸ng kÓ so víi tiÒm lùc tµi chÝnh cña c«ng ty. 2.2.3.5. Ph©n tÝch t×nh h×nh thu nhËp cña c«ng nh©n viªn. C¨n cø vµo c¸c tµi liÖu kÐto¸n lao ®éng tiÒn l¬ng, phßng tµi vô tiÕn hµnh ph©n tÝch t×nh h×nh thu nhËp cña c«ng nh©n viªn näi dung ph©n tÝch nµy ®îc thÓ hiÖn b»ng c¸ch tÝnh to¸n sè liÖu vµ lËp b¶ng ph©n tÝch (xem phô lôc). Sau ®ã dùa vµo b¶ng ph©n tÝch vµ t×nh h×nh cô thÓ c¶u c«ng ty ®Ó gi¶i thÝch vÒ sù biÕn ®éng trong n¨m. Tæng quü l¬ng t¨ng 1.092.513.000 ®ång so víi n¨m 2001 Thu nhËp b×nh qu©n cña mçi nh©n viªn trong c«ng ty còng t¨ng tõ 1.149.543 ®ång/ngêi/th¸ng lªn 1.261.150 ®ång/ngêi/th¸ng. Tõ kÕt qu¶ trªn cho thÊy c«ng ty kh«ng nh÷ng duy tr× møc l¬ng vµ thu nhËp æn ®Þnh mµ cßn t¨ng cao h¬n cho 60

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

c«ng nh©n viªn ®¶m b¶o cho hä cuéc sèng æn ®Þnh ®iÒu nµy t¹o niÒm tin trong c«ng nh©n viªn trong c«ng ty vÒ t×nh h×nh SXKD cña c«ng ty m×nh ®ång thêi còng ®éng viªn khuyÕn khÝch hä tÝch cùc h¬n trong c«ng viÖc t¨ng hiÖu qu¶ lµm viÖc vµ g¾n bã víi c«ng ty h¬n. 2.2.3.6. Ph©n tÝch mét sè chØ tiªu tµi chÝnh tæng hîp. C«ng ty vËn t¶i thuû I sö dông mét sè chØ tiªu tµi chÝnh tæng hîp ph¶n ¸nh: Bè trÝ c¬ cÊu tµi s¶n vµ nguån vèn, kh¶ n¨ng thanh to¸n, tû suÊt sinh lêi,t×nh h×nh thùc hiÖn nghÜa vô víi nhµ níc ®Ó ®¸nh gi¸ kh¸i qu¸t vÒ thùc tr¹ng tµi chÝnh vµ kÕt qu¶ kinh doanh c¶u c«ng ty trong n¨m b¸o c¸o (xem phô lôc) phÇn ®¸nh gi¸ b»ng lêi nh sau: N¨m 2002 Tû träng TSL§ t¨ng m¹nh 15.46% t¬ng øng víi tû lÖ TSC§ gi¶m 15.46%. Nî ph¶i tr¶ gi¶m 11.37% t¬ng øng víi tØ lÖ t¨ng cña nguån vèn chñ së h÷u C¸c hÖ sè vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n, c¸c chØ tiªu vÒ tû suÊt ®Òu t¨ng Qua c¸c chØ tiªu trªn cã thÓ thÊy sù t¨ng trëng, ph¸t triÓn cña c«ng ty Nî ph¶i tr¶ gi¶m t¬ng øng víi NVCSH t¨ng thÓ hiÖn sù tù chñ cña c«ng ty trong ho¹t ®éng kinh doanh ngay cµnh t¨ng h¬n n÷a c¸c hÖ sè kh¶ n¨ng thanh to¸n vµ c¸c chØ tiªu vÒ tû suÊt ®Òu t¨ng chøng tá híng SXKD cña Cty lµ ®óng ®¾n. §iÒu nµy kh«ng chØ thÓ hiÖn ë c¸c chØ tiªu tµi chÝnh trªn mµ con ®îc ph¶n ¸nh ë tÊt c¶ c¸c chØ tiªu trªn: sù biÕn ®éng cña tµi s¶n vµ nguån vèn, tinh h×nh t¨ng gi¶m NVCSH, t×nh h×nh thùc hiÖn kÕ ho¹ch kinh doanh, c«ng nî,t×nh hnhf thu nhËp cña c«ng nh©n viªn.

61

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 Ch¬ng 3

Ph¹m

Mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c lËp vµ ph©n tÝch BCTC t¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I. 3.1. §¸nh gi¸ c«ng t¸c lËp vµ ph©n tÝch BCTC ë c«ng ty vËn t¶i thuû I. 3.1.1. Nh÷ng u ®iÓm. Nh×n chung, c«ng ty vËn t¶i thuû I ®· chÊp hµnh tèt nh÷ng quy ®Þnh cña nhµ níc vÒ tæ chøc lËp BCTC. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y c«ng ty b¾t ®Çu quan t©m tíi viÖc tæ chøc ph©n tÝch BCTC, triÓn khai thùc hiÖn c«ng t¸c nµy vµ ®· thu ®îc nh÷ng kÕt qu¶ nhÊt ®Þnh. 3.1.1.1. VÒ tæ chøc lËp BCTC. §Ó gióp cho c«ng t¸c lËp BCTC ®îc nhanh chãng,thuËn tiÖn ®ång thêi ®¶m b¶o cho hÖ thèng BCTC cã chÊt lîng vµ h÷u Ých víi ngêi sö dông, c«ng ty vËn t¶i thuû I lu«n ®Ò cao vai trß cña c«ng t¸c chuÈn bÞ.§Õn thêi ®iÓm 31/12/2002, c¸c BCTC n¨m cña c«ng ty ®· ë t thÕ s½n sµng ®îc lËp. Mäi sè liÖu, tµi liÖu liªn quan ®Òu ®îc thu thËp, kiÓm tra tÝnh hîp lý, hîp ph¸p vµ ®é tin cËy, c¸c nh©n viªn kÐ to¸n cã nghiÖp vô chuyªn m«n cao nªn dÔ dµng ®¶m ®¬ng c«ng viÖc theo sù ph©n c«ng, ph©n nhiÖm, thiÕt bÞ m¸y mãc vµ c¸c ®iÒ kiÖn hì trî kh¸c còng ®îc chuÈn bÞ chu ®¸o. Thªm vµo ®ã lµ phong c¸ch n¨ng ®éng, th¸i ®é nhiÖt t×nh cña c¸c nh©n viªn trong c«ng viÖc vµ sù hîp t¸c víi c¸c phßng ban kh¸c rÊt nhÞp nhµng ®· gãp phÇn n©ng cao hiÖu qu¶ cña c«ng t¸c lËp BCTC. Tíi ngµy 15/01/2003 tÊt c¶ c¸c BCTC cña c«ng ty ®Òu ®îc lËp hoµn chØnh. Phßng tµi vô tiÕn hµnh kiÓm tra,®èi chiÕu lÇn cuèi vµ hoµn tÊt thñ tôc ph¸p lý cho BCTC (ngêi lËp biÓu, KÕ to¸n trëng, Gi¸m ®èc ký x¸c nhËn vµ ®ãng dÊu cña c«ng ty).

62

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

HÖ thèng BCTC cña c«ng ty ®îc lËp ®óng quy ®Þnh cña chÕ ®é BCTC hiÖn hµnh (ChÕ ®é BCTC ban hµnh theo quyÕt ®Þnh 167/2000/Q§-BTC ngµy 25/10/2000 vµ söa ®æi bæ sung theo th«ng t sè 89/2002/TT-BTC ngµy 9/10/2002 cña bé trëng Bé tµi chÝnh), ®îc tr×nh bµy s¹ch sÏ, râ dµng vµ ®ãng thµnh quyÓn, ghi râ n¬i nhËn b¸o c¸o. ngoµi 3 b¸o c¸o b¾t buéc cña nhµ níc lµ BC§KT, BCKQH§KD, TMBCTC c«ng ty cßn lËp vµ göi kÌm theo hÖ thèng BCTC c¸c b¸o c¸o sau: - B¸o c¸o b»ng lêi vÒ kÕt qu¶ SXKD n¨m 2002. - Th«ng b¸o phª duyÖt quyÕt to¸n tµi chÝnh n¨m 2002. - Th«ng b¸o sè liÖu thu chi tµi chÝnh n¨m 2002. - Biªn b¶n thÈm tra quyÕt to¸n tµi chÝnh n¨m 2002. - C¸c biÓu phô Xem xÐt hÖ thèng BCTC cña c«ng ty vËn t¶i thuû I cho phÐp kh¼gn ®Þnh: ViÖc tæ chøc lËp BCTC cña c«ng ty rÊt khoa häc, hîp lý. c¸c BCTC cã chÊt lîng tèt, ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ râ nÐt vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh, thùc tr¹ng tµi chÝnh, t×nh h×nh vµ kÕt qu¶ kinh doanh cña c«ng ty trong mét niªn ®é kÕ to¸n. Nh÷ng th«ng tin trªn c¸c BCTC ®îc ®¶m b¶o t×nh trung thùc, hîp lý, ®îc kiÓm tra vµ x¸c nhËn vÒ tÝnh ®óng ®¾n, hîp ph¸p cña kiÓm to¸n nhµ níc. Sau khi lËp xong, c¸c BCTC cña c«ng ty ®îc göi tíi ®óng n¬i nhËn vµ ®óng thêi h¹n quy ®Þnh cña nhµ níc. §ång thêi ®©y lµ nguån tµi liÖu quan träng ®ª phßng tµi vô tiÕn hµnh ph©n tÝch mét sè néi dung chñ yÕu theo yªu cÇu cña ban gi¸m ®èc, phôc vô cho c«ng t¸c qu¶n trÞ doanh nghiÖp. 3.1.1.2. VÒ tæ chøc ph©n tÝch BCTC. Ph©n tÝch BCTC cßn lµ mét c«ng cô míi mÎ, cha ®îc sö dông réng r·i trong toµn bé nÒn kinh tÕ. HiÖn nay, ph©n tÝch BCTC míi chØ ®îc thùc hiÖn á mét sè doanh nghiÖp cã 63

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

c¸c ®iÒu kiÖn: ho¹t ®éng hiÖu qu¶, ban l·nh ®¹o cã t duy ®æi míi , ®éi ngò kÕ to¸n cã tr×nh ®é chuyªn m«n nghiÖp vô cao ....... Qua kh¶o s¸t thùc tÕ ph©n tÝch BCTC ë c«ng ty vËn t¶i thuû I thÊy r»ng kÕt qu¶ ®¹t ®îc rÊt ®¸ng ghi nhËn ë c¶ néi dung vµ ph¬ng ph¸p ph©n tÝch. VÒ néi dung ph©n tÝch, c«ng ty tËp trung vµo mét sè vÊn ®Ò sau: T×nh h×nh biÕn ®éng tµi s¶n vµ nguån vèn, t×nh h×nh biÕn ®éng NVCSH, t×nh h×nh c«ng nî, t×nh h×nh thu nhËp c«ng nh©n viªn .......VÒ ph¬ng ph¸p ph©n tÝch, chñ yÕu sö dông ph¬ng ph¸p so s¸nh ®Ó thÊy ®îc chiÒu híng ph¸t triÓn cña c«ng ty hay viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu do c«ng ty dÆt ra. KÕt qu¶ ph©n tÝch lµ c¬ së gióp cho ban l·nh ®¹o c«ng ty ®a ra c¸c quyÕt ®Þnh quan träng trong c«ng t¸c qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh ho¹t ®éng cña c«ng ty. 3.1.2. Nh÷ng h¹n chÕ. MÆc dï vËy còng ph¶i nhËn thÊy r»ng c«ng t¸c lËp vµ ph©n tÝch BCTC cña c«ng ty vËn t¶i thuû I vÉn cßn mét sè vÊn ®Ò cÇn lu ý. 3.1.2.1. VÒ tæ chøc lËp BCTC. - C«ng t¸c lËp BCTC cña c«ng ty ®îc ®¸nh gi¸ lµ tèt. ë ®©y t«i chØ muèn ®Ò cËp ®Õn BCLCTT - kh«ng ph¶i lµ b¸o c¸o b¾t buéc nhng ®îc nhµ níc khuyÕn khÝch lËp vµ sö dông. §îc biÕt trong c¸c n¨m tríc c«ng ty ®Òu lËp b¸o c¸o nµy nhng ®Õn n¨m 2002 th× kh«ng thùc hiÖn n÷a. §©y lµ mét b¸o c¸o quan träng, gãp phÇn lµm râ h¬n t×nh h×nh tµi chÝnh cña c«ng ty viÖc c«ng ty kh«ng tiÕp tôc lËp b¸o c¸o nµy cã thÓ lµ do c¸c nhµ qu¶n ký cha thÊy hÕt vai trß vµ t¸c dông cña nã trong c«ng t¸c qu¶n lý. - VÊn ®Ò thø hai t«i muèn ®Ò cËp ë ®©y lµ viÖc c«ng ty tËp hîp gi¸ thµnh cña ho¹t ®éng kinh doanh xi m¨ng vµo 64

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

TK 641 chø kh«ng ph¶i vµo TK 632. ®iÒu nµy sÏ lµ kh«ng khã hiÓu khi ta xem xÐt tíi ®Æc ®iÓm SXKD cña c«ng ty. ViÖc h¹ch to¸n nh trªn tÊt nhiªn lµ sÏ gi¶m bít c«ng viÖc cho nh©n viªn kÕ to¸n cña c«ng ty nhng thiÕt nghÜ viÖc h¹ch to¸n nh vËy sÏ kh«ng ph¶n ¸nh ®óng tÝnh chÊt cña c¸c tµi kho¶n ®îc sö dông. nhÊt lµ khi ®a lªn BCTC, sÏ lµ rÊt khã ®èi víi ngßi sö dông th«ng tin trªn BCTC mµ kh«ng ph¶i lµ ngêi trong c«ng ty hay lµ ®· hiÓu hÕt vÒ ®Æc ®iÓm ho¹t ®éng cña c«ng ty.MÆc dï viÖc thay ®æi nµy sÏ lµm cho c«ng viÖc kÕ to¸n nÆng nhäc h¬n nhng sÏ lµ rÊt thuËn lîi cho c«ng ty khi ®Êt níc ta ®ang trong thêi kú më cöa, héi nhËp giao th¬ng víi níc ngoµi vµ viÖc c«ng khai BCTC lµ mét vÊn ®Ò cã xu híng tÊt yÕu x¶y ra.(xem phu lôc) - VÊn ®Ò thø ba t«i muèn ®Ò cËp tíi lµ: hiÖn nay nh»m chuÈn bÞ cho qu¸ tr×nh héi nhËp trong t¬ng lai vµ nh÷ng vÊn ®Ò ph¸t sinh liªn tôc trong nÒn kinh tÕ nhµ níc ®· ban hµnh rÊt nhiÒu c¸c th«ng t chÕ ®é vµ chuÈn mùc kÕ to¸n gÇn ®©y nhÊt lµ th«ng t sè 89/2002/TT-BTC vµ quyÕt ®Þnh sè 165/2002/Q§-BTC cña bé trëng Bé tµi chÝnh. vÉn biÕt kh«ng thÓ söa ®æi vµ theo kÞp hÕt c¸c quyÕt ®Þnh cña nhµ níc do m« h×nh Cty kh¸ lín vµ ®Æc ®iÓm SXKD riªng nhng ®Ó phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ, thuËn tiÖn cho c«ng t¸c qu¶n lý vµ ®Þnh híng trong t¬ng lai cña nhµ níc thiÕt nghÜ c«ng ty nªn ®a m×nh hoµ cïng víi xu híng ®ã 3.1.2.2. VÒ tæ chøc ph©n tÝch BCTC. Nh trªn ®· nªu, ph©n tÝch BCTC cßn lµ vÊn ®Ò míi mÎ do vËy viÖc tæ chøc c«ng t¸c nµy cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n vµ hiÖu qu¶ ®¹t ®îc cßn cha t¬ng xøng víi kh¶ n¨ng thùc sù cña nã. C¸c néi dung vµ chØ tiªu ph©n tÝch cßn ®¬n gi¶n vµ mang tÝnh tæng hîp, cßn rÊt nhiÌu néi dung ph©n tÝch kh¸c cßn cha ®Ò cËp ®Õn nh ph©n tÝch t×nh h×nh c©n 65

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

®èi gi÷a tµi s¶n vµ nguån vèn , ph©n tÝch rñi ro doanh nghiÖp, ph©n tÝch BCLCTT ......ViÖc vËn dông hÖ thèng chØ tiªu ®Ó ph©n tÝch trong mçi néi dung cßn cha thùc sù ®Çy ®ñ vµ phï hîp. VÒ ph¬ng ph¸p ph©n tÝch còng cßn nhiÒu h¹n chÕ, ®ã lµ míi chØ dõng ë ph¬ng ph¸p so s¸nh lµ ph¬ng ph¸p ®¬n gi¶n vµ quen thuéc nhÊt, cha sö dông c¸c ph¬ng ph¸p quan träng kh¸c. Them vµo ®ã c«ng cô nµy míi chØ phôc vô cho ban l·nh ®¹o cña c«ng ty,cßn rÊt nhiÒu ®èi tîng kh¸c quan t©m ®Õn t×nh h×nh tµi chÝnh cña c«ng ty nh c¸c nhµ ®Çu t, kh¸ch hµng, nhµ cung cÊp, nhµ níc , c¸n bé c«ng nh©n viªn.... song l¹i kh«ng cã ®ùoc nh÷ng th«ng tin qua ph©n tÝch, thÖm chi hä cßn cha thùc sù ®îc c«ng ty thùc hiÖn c«ng khai tµi chÝnh theo quy ®Þnh míi cña nhµ níc. ChÝnh v× vËy, hiÖu qu¶ cña c«ng t¸c ph©n tÝch BCTC t¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I míi ®¹t ®îc ë møc ®é nhÊt ®Þnh. 3.2. Mét sè gi¶i ph¸p nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c lËp vµ ph©n tÝch BCTC t¹i c«ng ty vËn t¶i thuû I. N¨m 2002 vµ c¸c n¨m tiÕp theo Cty cÇn tiÕp tôc ph¸t huy nh÷ng kÐt qu¶ ®· ®¹t ®îc trong c«ng t¸c kÕ to¸n, ®Æc biÖt lµ trong tæ chøc lËp vµ ph©n tÝch BCTC. Nhanh chãng n¾m b¾t c¸c chÝnh s¸ch , chÕ ®é tµi chÝnh kÕ to¸n míi ban hµnh, triÎn khai thùc hiÖn mét c¸ch linh ho¹t, phï hîp víi ®iÒu kiÖn vµ ®Æc ®iÓm cña m×nh, nh»m thu ®îc hiÖu qu¶ cao nhÊt trong lÜnh vùc tµi chÝnh kÕ to¸n nãi riªng vµ trong c«ng t¸c qu¶n lý nãi chung. Nh÷ng thµng tÝch mµ c«ng ty vËn t¶i thuû I ®¹t ®îc trong viÖc tæ chøc lËp vµ ph©n tÝch BCTC rÊt ®¸ng biÓu d¬ng, c¸c ®¬n vÞ trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam hiÖn nay lµm ®îc nh vËy cha nhiÒu. Song theo t«i, c«ng ty cßn cã kh¶ n¨ng lµm tèt h¬n n÷a nÕu cã c¸c gi¶i ph¸p ®óng ®¾n vµ thiÕt thùc nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c lËp vµ ph©n tÝch BCTC t¹i c«ng ty. XuÊt ph¸t tõ nh÷ng vÊn ®Ò trªn t«i xin m¹nh d¹n ®Ò xuÊt mét sè gi¶i ph¸p sau: 66

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16 3.2.1. VÒ tæ chøc lËp BCTC.

Ph¹m

Gi¶i ph¸p 1: Hoµn thiÖn c¸c BCTC cho phï hîp víi c¸c quy ®Þnh hiÖn hµnh. Ngoµi c¸c quyÕt ®Þnh tríc ®©y ®· ban hµnh, míi ®©y Bé tµi chÝnh ban hµnh th«ng t sè 89/2002/TT-BTC ngµy 9/10/2002 vµ quyÕt ®Þnh sè 165/2002/Q§-BTC ngµy 31/12/2002 cña Bé trëng Bé tµi chÝnh vÒ söa ®æi bæ xung mét sè tµi kho¶n kÕ to¸n vµ ban hµnh thªm 6 chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam.Bao gåm chuÈn mùc sè 01(ChuÈn mùc chung), chuÈn mùc sè 06(Thuª tµi s¶n), chuÈn mùc sè 10(¶nh hëng ®Õn viÖc thay ®æi tû gi¸), chuÈn mùc sè 15(hîp ®«ng x©y dông), chuÈn mùc sè 16(Chi phÝ ®i vay), chuÈn mùc sè 24(B¸o c¸o lu chuyÓn tiÒn tÖ). Trong c«ng t¸c lËp vµ ph©n tÝch BCTC, ngoµi viÖc tu©n thñ c¸c chÕ ®é kÕ to¸n hiÖn hµnh cÇn c¨n cø vµo c¸c th«ng t vµ 6 chuÈn mùc míi nµy ®Ó söa ®æi bæ xung cho phï hîp. Gi¶i ph¸p 2: LËp b¸o c¸o lu chuyÓn tiÒn tÖ. Qua t×m hiÓu ®îc biÕt, c¸c n¨m tríc Cty ®Òu lËp BCLCTT n¨m 2002 b¸o c¸o nµy kh«ng ®îc lËp. nh vËy cã thÓ thÊy c«ng ty vËn t¶i thuû I cha thÊy hÕt tÇm quan träng cña b¸o c¸o nµy. HiÖn nay Cty cã ®ñ kh¶ n¨ng vÒ nh©n lùc (®· thùc hiÖn ë c¸c n¨m tríc), vËt lùc(øng dùng réng r·i tin häc vµo c«ng t¸c kÕ to¸n), m«i trêng (SXKD hiÖu qu¶, luång tiÒn vµo - ra lín), do ®ã t«i cho r»ng c«ng ty nªn tiÕp tôc lËp b¸o c¸o nµy v×: - Cho phÐp ®¸nh gi¸ vÒ kh¶ n¨ng t¹o ra tiÒn cña c«ng ty trong t¬ng lai - Cho phÐp ®¸nh gi¸ vÒ kh¶ n¨ng thanh to¸n cña Cty. - Cho phÐp ®¸nh gi¸ vÒ hiÖu qu¶ cña tõng ho¹t ®éng SXKD cña Cty - Lµ c«ng cô ®Ó x©y dùng dù to¸n tiÒn, x©y dùng kÕ ho¹ch thu- chi 67

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

- Lµ c¬ së ®Ó ph©n tÝch t×nh h×nh tµi chÝnh thùc tr¹ng tµi chÝnh cña Cty. * C¨n cø vµo: - BCLCTT cña n¨m tríc vµ ®iÒu kiÖn cô thÓ c¶u Cty ®Ó x¸c ®Þnh ph¬ng ph¸p lËp BCLCTT phï hîp víi Cty hiÖn nay lµ ph¬ng ph¸p trùc tiÕp. - BC§KT, sæ kÕ to¸n vèn b¨ng tiÒn, sæ kÕ to¸n c¸c kho¶n ph¶i thu, ph¶i tr¶ ®Ó lÊy sè liÖu. * T«i xin ®a ra c¸ch lËp BCLCTT cña c«ng ty n¨m 2002 nh sau:(xem phô lôc). Cét "kú nµy". I. Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng SXKD. 1. TiÒn thu b¸n hµng(m· sè 01) C¨n cø sè liÖu trªn sæ theo dâi thu tiÒn (tiÒn mÆt vµ tiÒn göi), ®èi chiÕu víi sè tiÒn b¸n hµng thu dîc trªn sæ theo dâi doanh thu b¸n hµng - phÇn b¸n hµng thu tiÒn ngay ®Ó ghi vµo sè tiÒn 67.946.841.127 ®ång 2. TiÒn thu tõ c¸c kho¶n nî ph¶i thu(m· sè 02) C¨n cø vµo sè liÖu trªn sæ theo dâi thu tiÒn (tiÒn mÆt vµ tiÒn göi), cã ®èi chiÕu víi sè liÖu trªn c¸c sæ theo dâi nî ph¶i thu cña c¸c TK: TK131, TK133, TK138, TK141 ®Ó ghi sè tiÒn 46.394.820.490 ®ång. 3. TiÒn thu tõ c¸c kho¶n kh¸c(m· sè 03) ChØ tiªu nµy kh«ng cã sè liÖu. 4. TiÒn ®· tr¶ cho ngêi b¸n (m· sè 04) LÊy sè liÖu tõ sæ theo dâi chi tiÒn (tiÒn mÆt vµ tiÒn göi) cã ®èi chiÕu víi sæ theo dâi thanh to¸n víi ngêi b¸n phÇn tr¶ b¨ng tiÒn trong kú ®Ó ghi sè tiÒn 77.299.708.291 ®ång(ghi sè ©m) 5. TiÒn ®· tr¶ cho c«ng nh©n viªn( m· sè 05) LÊy sè liÖutõ sæ theo dâi chi tiÒn (tiÒn mÆt vµ tiÒn göi) cã ®èi chiÕu víi sæ theo dâi thanh to¸n víi c«ng nh©n 68

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

viªn- phÇn ®· t¶ b»ng tiÒn trong kú ®Ó ghi sè tiÒn 15.539.107.448 ®ång(ghi sè ©m) 6. TiÒn ®· nép thuÕ vµ c¸c kho¶n kh¸c cho nhµ níc (m· sè 06) LÊy sè liÖu tõ kÕ to¸n chi tiÒn (TiÒn mÆt vµ tiÒn göi) cã ®èi chiÕu víi sæ kÕ to¸n theo dâi thanh to¸n víi ng©n s¸ch - phÇn ®· tr¶ b»ng tiÒn trong kú ®Ó ghi vµo sè tiÒn 573.128.109 ®ång (ghi sè ©m) 7. TiÒn ®· tr¶ cho c¸c kh¶on nî kh¸c ph¶i tr¶( m· sè 07) LÊy sè liÖu tõ sæ theo dâi chi tiÒn (tiÒn mÆt vµ tiÒn göi) cã ®èi chiÕu víi c¸c sæ theo dâi c¸c kho¶n ph¶i tr¶ t¬ng øng cña c¸c TK:TK315, TK336, TK338, TK334 ®Ó ghi sè tiÒn 1.094.803.999 ®ång(ghi sè ©m ) 8. TiÒn ®· tr¶ cho c¸c kho¶n kh¸c (m· sè 08) LÊy sè liÖu tõ sæ theo dâi chi tiÒn (tiÒn mÆt vµ tiÒn göi)kh«ng ph¶n ¸nh qua c¸c TK theo dâi nî ph¶i tr¶ ®ª ghi sè tiÒn 21.127.646.456 ®ång (ghi sè ©m) Lu chuyÓn tiÒn thuÇn tõ ho¹t ®éng SXKD(m· sè 20) Tæng hîp sè liÖu tõ m· sè 01 ®Õn m· sè 08 ®Ó ghi sè tiÒn 1.292.522.687 ®ång (ghi sè ©m) II. Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng ®Çu t 1. TIÒn thu håi c¸c kho¶n ®Çu t vµo ®¬n vÞ kh¸c (m· sè 21) Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy lÊy tõ sæ kÕ to¸n thu tiÒn (tiÒn mÆt vµ tiÒn göi) cã ®èi chiÕu víi sæ theo dâi c¸c kho¶n ®Çu t t¬ng øng víi c¸c TK: TK221, TK222, TK 228 ®Ó ghi sè tiÒn 96.240.000 ®ång 2. TiÒn thu tõ l·i c¸c kho¶n ®Çu t vµo ®¬n vÞ kh¸c (m· sè 22) ChØ tiªu nµy kh«ng cã sè liÖu 3. TiÒn thu do b¸n TSC§( m· sè 23)

69

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Sè liÖu ghi vµo chØ tiªu nµy lÊy tõ sæ kÕ to¸n thu tiÒn (tiÒn mÆt vµ tiÒn göi) ®èi øng víi TK721 ghi sè tiÒn 976.433.594 ®ång. 4. TiÒn ®Çu t vµo c¸c ®¬n vÞ kh¸c (m· sè 24) LÊy sè liÖu tõ kÕ to¸n chi tiÒn (TiÒn mÆt vµ tiÒn göi) ghi sè tiÒn 20.959.000 ®ång (ghi sè ©m) 5. TiÒn mua TSC§ (m· sè 25) LÊy sè liÖu tõ kÕ to¸n chi tiÒn (TiÒn mÆt vµ tiÒn göi) ®Ó ghi vµo sè tiÒn chi cho viÖc mua s¾m,x©y dùng TSC§ trong kú lµ 1.826.749.892 ®ång(ghi sè ©m) Lu chuyÓn tiÒn thuÇn tõ ho¹t ®éng ®Çu t (m· sè 30) Tæng hîp sè liÖu tõ m· sè 21 ®Õn m· sè 25 ®Î ghi vµo sè tiÒn 775.080.289 ®ång(ghi sè ©m) III. Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh 1. TiÒn thu do ®i vay (m· sè 31) LÊy sè liÖu tõ sæ kÕ to¸n thu tiÒn(tiÒn mÆt vµ tiÒn göi)®Ó ghi sè tiÒn Cty ®· nhËn ®îc do ®i vay 28.185.881.242 ®ång 2. TiÒn thu c¸c chñ së h÷u gãp vèn (m· sè 32) ChØ tiªu nµy kh«ng ph¸t sinh 3. TiÒn thu tõ l·i tiÒn göi (m· sè 33) LÊy sè liÖu tõ sæ kÕ to¸n thu tiÒn (tiÒn mÆt vµ tiÒn göi) ®Ó ghi sè tiÒn 168.727.933 ®ång 4. TiÒn ®· tr¶ nî(m· sè 34) LÊy sè liÖu tõ sæ theo dâi chi tiÒn cho c¸c ®èi tîng kh¸c vÒ c¸c kho¶n tiÒn vay ghi sè tiÒn 26.666.089.328 ®ång(ghi sè ©m) 5. TiÒn ®· hoµn vèn cho c¸c chñ së h÷u(m· sè 35) ChØ tiªu nµy kh«ng ph¸t sinh 6. TiÒn l·i ®· tr¶ cho c¸c nhµ ®Çu t vµo doanh nghiÖp(m· sè 36)

70

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

LÊy sè liÖu tõ kÕ to¸n chi tiÒn (TiÒn mÆt vµ tiÒn göi) ghi sè tiÒn 262.614831 ®ång (ghi sè ©m) Lu chuyÓn tiÒn tõ ho¹t ®éng tµi chÝnh (m· sè 40) Tæng hîp sè liÖu tõ m· sè 31 ®Õn m· s« 36 ghi sè tiÒn 1.425.905.016 ®ång. Lu chuyÓn tiÒn thuÇn trong kú(m· sè 50) Tæng hîp sè liÖu tõ c¸c chØ tiªu :m· sè 20, m· sè 30, m· sè 40 ®Ó ghi sè tiÒn 641.697.969 ®ång (ghi sè ©m) TiÒn tån ®Çu kú (m· sè 60) C¨n cø sè liÖu ë m· sè 110, cét "sè cuèi kú" trªn BC§KT n¨m 2001 cã ®èi chiÕu víi chØ tiªu "tiÒn tån ®Çu kú" trªn BCLCTT n¨m 2001 vµ sè d ®Çu kú trªn sæ kÕ to¸n thu chi tiÒn n¨m 2002 ®Ó ghi sè tiÒn 1.581.337.067 ®ång TiÒn tån cuèi kú (m· sè 70) Tæng hîp sè liÖu tõ m· sè 60 vµ m· sè 70 ®Ó ghi vµo sè tiÒn 939.639.098 ®ång 3.2.2. VÒ tæ chøc ph©n tÝch BCTC. Gi¶i ph¸p 1: Ph©n tÝch khai qu¸t BC§KT. BC§KT ®îc vÝ nh mét bøc tranh toµn c¶nh ph¶n ¸nh toµn bé t×nh h×nh tµi chÝnh cña Cty t¹i mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh, nã chøng nhËn sù thµnh cong hay thÊt b¹i trong qu¶n lý vµ ®a ra nh÷ng dÊu hiÖu dù b¸o trong tong lai cña Cty Do vËy theo t«i khi ph©n tÝch BC§KT Cty cÇn thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc sau: Tríc tiªn ph©n tÝch kh¸i qu¸t t×nh h×nh biÕn ®éng cña tµi s¶n vµ nguån vèn. Ph¬ng ph¸p ph©n tÝch lµ so s¸nh gi÷a sè cuèi kú víi sè ®Çu n¨m cña tõng chØ tiªu c¶ vÒ sè tiÒn vµ tû träng ®Ó thÊy ®îc sù biÝen ®éng cña tõng chØ tiªu còng nh biÕt ®îc møc ®é quan träng c¶u chØ tiªu nµy trong BC§KT qua ®ã rót ra c¸c kÐt luËn cÇn thiÕt vÒ t×nh h×nh tµi chÝnh cña Cty.

71

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

Trªn thùc tÕ Cty vËn t¶i thuû I ®· thùc hiÖn lËp b¶ng ph©n tÝch néi dung nµy rÊt chi tiÕt (xem phô lôc)®· nªu mét sè lý do chñ yÕu ®Ó gi¶i thÝch vÒ t×nh h×nh t¨ng, gi¶m cña c¸c chØ tiªu. Tuy nhiªn cha cã ®¸nh gi¸ vÒ møc ®é hîp lý cña quy m« vµ c¬ cÊu tµi s¶n. mét sè kho¶n môc cã thÓ coi lµ träng yÕu cha cã lêi giai¶ tr×nh vµ còng cha cã c¸c kiÕn nghÞ cho c«ng t¸c qu¶n lý Cty. VÒ vÊn ®Ò nµy cÇn dùavµo c¸c sè liÖu trªn b¶ng ph©n tÝch vµ t×nh h×nh thùc tÕ cña c«ng ty ®Ó gi¶i thÝch râ h¬n. Cã thÓ nh sau: Qua mét n¨m ho¹t ®éng tæng gi¸ trÞ tµi s¶n vµ nguån vèn cña c«ng ty t¨ng thªm 59.875.838.392 ®ång ®iÒu nµy chøng tá qua m« ho¹t ®éng cña Cty ®· ®îc më réng.TSL§ t¨ng 26.713.134.144 ®ång vÒ quy m« nhng tû träng l¹i gi¶m tõ 57.11 xuèng cßn 50.65 (gi¶m 6.46%) Sù biÕn ®éng nµy ®îc coi lµ hîp lý v×: Lý do t¨ng vèn lu ®éng nhiÒu: (mµ chñ yÕu lµ t¨ng c¸c kho¶n ph¶i thu)

72

LuËn v¨n tèt nghiÖp Ngäc Ba K37 - 21.16

Ph¹m

73