You are on page 1of 10

Plan wynikowy z biologii w klasach: IIP i IIE Zespołu Szkół Ekonomicznych w Mińsku Mazowieckim

Zakres podstawowy
nr programu nauczania DKOS-4015-5/02
nauczyciel: mgr Leszek Sęktas
rok szkolny: 2007/2008

Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)


lekcji
1 Kwas deoksyrybonukleinowy - zdefiniować termin informacja genetyczna - analizować i wybrać sposób prezentacji przebiegu
nośnikiem informacji genetycznej - wymienić etapy prawidłowo prowadzonego doświadczeń Griffitha i Avery'ego
doświadczenia biologicznego
- wyjaśnić przebieg doświadczeń prowadzących do
poznania nośnika informacji genetycznej
- uzasadnić potrzebę stosowania doświadczeń w
badaniach genetycznych
2 Budowa DNA i RNA -zdefiniować terminy: nukleozyd, nukleotyd, - konstruować modele DNA
informacja genetyczna - przedstawić w postaci schematycznego rysunku
- wymienić składniki chemiczne DNA chemiczną budowę DNA
- omówić lokalizację DNA na terenie komórki
- określić na czym polega komplementarność nici
w cząsteczce DNA
- analizować strukturę przestrzenną podwójnego
heliksu DNA
3 Replikacja DNA - zdefiniować terminy: replikacja DNA - rozpoznać na schematach poszczególne etapy procesu
- wymienić zasadnicze etapy replikacji i opisać ich replikacji
przebieg oraz efekty - wymienić i omówić rodzaje DNA
- wyjaśnić na czym polega semikonserwatywność - wymienić organelle komórki roślinnej, w których
replikacji zachodzi replikacja DNA
- określić biologiczną rolę DNA i procesu replikacji - zilustrować schematycznym rysunkiem proces
- zapisywać literowo fragmenty kodu genetycznego semikonserwatywnej replikacji DNA
i produkty jego replikacji - określić źródła energii dla procesu replikacji
- analizować związek między stopniem wierności procesu
replikacji a częstotliwością mutacji punktowych
4 Gen - podstawowa jednostka - podać współczesną definicję genu - porównać budowę genów organizmów prokariotycznych
dziedziczenia - zdefiniować terminy: genom, genotyp, fenotyp i eukariotycznych
- porównać historyczną i współczesną definicję - analizować fakt występowania genów nakładających się
genu i jego znaczenie dla biologii wirusów
- podać przykłady komórek (organizmów) - wyjaśnić dlaczego informacja genetyczna jest
haploidalnych i diploidalnych zakodowana
Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)
lekcji
- wyjaśnić, jak zmieniało się rozumienie pojęcia genu
5 Kod genetyczny i jego cechy - podać i scharakteryzować cechy kodu - omówić cechy kodu genetycznego i ich następstwa
genetycznego
- posługiwać się tabelą kodu genetycznego
6 Struktura przestrzenna materiału - definiować termin "kariotyp" - charakteryzować metody badania kariotypu
genetycznego - wyjaśnić, na czym polega badanie genomu - ocenić przydatność badań kariotypu
- zilustrować budowę chromosomu - scharakteryzować kolejne struktury biorące udział w
- wymienić kolejne struktury biorące udział w pakowaniu DNA
pakowaniu DNA - wyjaśnić rolę enzymów chromatyny w kondensacji i
- określić haploidalną i diploidalną liczbę dekondensacji chromatyny oraz w przebiegu replikacji,
chromosomów w jądrze komórkowym transkrypcji i translacji
- analizować wielkość genomu u różnych
organizmów
7 Realizowanie informacji genetycznej - definiować terminy: transkrypcja, translacja - wyjaśnić sposób odczytywania informacji genetycznej
- synteza białka - wymienić elementy aparatu translacyjnego - omówić zasady realizacji informacji genetycznej
- omówić budowę i rolę rybosomów - porównać przebieg i znaczenie poszczególnych etapów
- analizować przebieg transkrypcji i translacji translacji
- wymienić rodzaje RNA oraz porównać ich - przedstawić w postaci schematycznych rysunków
budowę i funkcje chemiczną budowę RNA (różnych rodzajów)
- porównać budowę i funkcje DNA i RNA, budowę i - określić źródła energii dla procesów transkrypcji i
funkcje mRNA, tRNA i rRNA translacji
- analizować na modelach (schematach) przebieg - ocenić biologiczne znaczenie transkrypcji i translacji dla
procesu transkrypcji i translacji komórki (organizmu)
- przewidywać konsekwencje zaburzeń procesu
transkrypcji i translacji
8 Poznawanie genomu człowieka - opisać kariotyp człowieka - określić wielkość genomu człowieka
- rozróżnić autosomy i heterosomy na schemacie - krótko scharakteryzować metody badania genomu i
kariotypu człowieka przebieg jego poznawania
- określić na podstawie kariotypu płeć człowieka - charakteryzować metody badania kariotypu
- zilustrować budowę chromosomu - ocenić przydatność badań kariotypu
9 Rodzaje mutacji - definiować termin mutacja - omawia efekty poszczególnych rodzajów mutacji
- klasyfikować mutacje (punktowe i (genowych i chromosomowych)
chromosomowe) - przedstawić w postaci schematów poszczególne rodzaje
- analizować mechanizm mutacji genowych i mutacji oraz określić ich konsekwencje
chromosomowych
10 Przyczyny i skutki mutacji oraz ich - wymienić i omawiać wybrane czynniki mutagenne - analizować proces mutagenezy jako molekularne
Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)
lekcji
znaczenie w ewolucji organizmów. - przewidzieć skutki oddziaływania wybranych podłoże zmian ewolucyjnych
mutagenów
- zaproponować sposoby postępowania służące
minimalizowaniu wpływu wybranych czynników
mutagennych

11 Sprawdzian z genetyki molekularnej


12 I prawo Mendla - wyjaśnić znaczenie stwierdzenia, że Grzegorz - analizować dziedziczenie dwóch cech
Mendel jest ojcem genetyki - rozwiązywać krzyżówki i zadania genetyczne oparte na
- wyjaśnić znaczenie określenia „linia czysta” oraz dwóch parach przeciwstawnych cech
terminów: allel dominujący, allel recesywny, cecha
dominująca, cecha recesywna
- konstruować krzyżówki genetyczne ilustrujące
dziedziczenie według I prawa Mendla
- przedstawić pierwsze prawo Mendla
- określić wpływ doświadczeń Mendla na rozwój
genetyki
13 II prawo Mendla - scharakteryzować drugie prawo Mendla - wyjaśnić dlaczego geny znajdujące się na jednym (tym
- rozwiązywać proste krzyżówki genetyczne samym) chromosomie dziedziczą się niezgodnie z II
dwucechowe prawem Mendla
- uzasadnić, że krzyżówki genetyczne pozwalają - potrafić analizować schematy rodowodów
na określenie homo- i heterogametyczności
14 Dziedziczenie cech sprzężonych z - opisywać odkrycie Tomasza Morgana
płcią i związanych z płcią - rozwiązywać proste zadania genetyczne
uwzględniające dziedziczenie wg. Morgana
15 Choroby dziedziczne człowieka - definiuje pojęcie choroba genetyczna - opisywać objawy wybranych chorób dziedzicznych i
- klasyfikować choroby dziedziczne według rozwój tych chorób
kryterium rodzaju mutacji wywołującej chorobę
- wyjaśnić znaczenie terminów: mutacja
dominująca, mutacja recesywna, gen sprzężony z
płcią, gen autosomalny
- klasyfikować mutacje wywołujące choroby
dziedziczne według kryterium rodzaju mutacji
wywołującej chorobę
16 Badania i diagnostyka chorób - analizować bezpośrednie przyczyny wybranych - charakteryzować metody i techniki stosowane w
dziedzicznych chorób dziedzicznych diagnostyce chorób dziedzicznych
Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)
lekcji
- zdefiniować czym są testy (badania) prenatalne - ocenić znaczenie poradnictwa i diagnostyki chorób
w kierunku chorób genetycznych dziedzicznych
- wymienić rodzaje testów prenatalnych - analizuje wpływ czynników środowiskowych na
występowanie chorób wielogenowych
17 Sprawdzian: reguły dziedziczenia
cech
18 Podstawowe metody i techniki - zdefiniować pojęcia: inżynieria genetyczna, - opisać metody i techniki inżynierii genetycznej
inżynierii genetycznej enzymy restrykcyjne, wektory, transformacja - wyjaśnić co to są lepkie końce i w jaki sposób cecha ta
genetyczna jest wykorzystywana
- zdefiniować pojęcia: organizmy transgeniczne, - wyjaśnić na czym polega klonowanie
klonowanie
- charakteryzować wektory
- wymienić metody stosowane w inżynierii
genetycznej
19 Znaczenie genetyki dla zdrowia i - wymienić zastosowania inżynierii genetycznej w - analizować możliwości zastosowania inżynierii
życia człowieka rolnictwie, ochronie środowiska i medycynie genetycznej w rolnictwie i hodowli zwierząt
- opisać i omówić sposoby wykorzystywania genetycznie
zmodyfikowanych organizmów do syntezy szczepionek,
leków i przeciwciał
- zanalizować mechanizm powstawania organizmów
transgenicznych oraz korzyści wynikające z wykorzystania
biotechnologii w procesach syntezy szczepionek i leków
20 Czy inżynieria genetyczna jest - określić korzyści i zagrożenia wynikające z - zdecydowanie wyrażać własną opinię na temat inżynierii
zagrożeniem, czyli jej wykorzystanie możliwości praktycznego zastosowania zdobyczy genetycznej, popartą rzetelnymi informacjami
w praktyce biotechnologii - ocenić przydatność inżynierii genetycznej
21 Sprawdzian: zastosowania inżynierii
genetycznej
22 Rodzaje i źródła zmienności w - definiować pojęcie zmienności i wymieniać jej - porównać poszczególne rodzaje zmienności
przyrodzie rodzaje oraz krótko je charakteryzować - określić molekularne podłoże zmian ewolucyjnych
- omówić przyczyny poszczególnych rodzajów - porównać znaczenie poszczególnych rodzajów
zmienności zmienności w ewolucji
- uzasadnić, dlaczego zmienność jest podstawową
cechą życia
23 Znaczenie teorii ewolucji Darwina - wymienić i omówić tezy teorii ewolucji drogą - wyjaśnić zjawisko radiacji adaptacyjnej i ocenić jego
doboru naturalnego znaczenie
- zdefiniować pojęcia: dobór naturalny, dobór - wymienić i scharakteryzować rodzaje doboru
Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)
lekcji
sztuczny naturalnego oraz rodzaje specjacji
- wyjaśnić co przedstawia drzewo rodowe
24 Bezpośrednie dowody ewolucji - wyliczyć bezpośrednie dowody ewolucji oraz - podawać przykłady bezpośrednich dowodów ewolucji
klasyfikować je
- znać znaczenie pojęć: narząd homologiczny,
narząd analogiczny, narząd szczątkowy, atawizm i
podawać ich przykłady
25 Pośrednie dowody ewolucji - wyliczyć pośrednie dowody ewolucji oraz - podawać przykłady pośrednich dowodów ewolucji
klasyfikować je

26 Rodowód człowieka - zdefiniować terminy: antropogeneza, hominizacja - charakteryzować formy przed- i praludzkie
- wymienić i omówić kolejne etapy antropogenezy - analizować dowody ewolucji i drzewo rodowe hominidów
- określić czas, miejsce i warunki w jakich powstały
formy ludzkie
- porównać cechy człowieka i małp
człekokształtnych
27 Sprawdzian: ewolucjonizm
28 Człowiek jako gatunek biologiczny i - uzasadnić pozycję systematyczną człowieka - ocenić znaczenie mowy, techniki i kultury w przebiegu
istota społeczna - wymienić i omawia specyficzne cechy Homo ewolucji człowieka
sapiens - starać się przewidzieć w jaki sposób aktualny rozwój
komunikacji, techniki i kultury wpłynie na ewolucję
biologiczną współczesnego człowieka
29 Czy istnieją rasy ludzkie? - omówić rasy ludzkie i ich cechy
30 Równowaga Hardy'ego-Weinberga - zdefiniować równowagę Hardy'ego - Weinberga i
towarzyszące jej procesy, podać przykłady
31 Podstawy klasyfikacji organizmów - omówić zadania systematyki i taksonomii - identyfikować pospolite gatunki roślin i zwierząt
- wymienić nazwy głównych taksonów w porządku - porównać kryteria taksonomiczne zastosowane przez
wstępującym i zstępującym Linneusza z kryteriami stosowanymi obecnie
- opisać ogólne zasady nomenklatury binominalnej - określić pozycję systematyczną wybranych organizmów
- zdefiniować termin gatunek biologiczny - charakteryzować grupy organizmów zaliczanych do
- określić pozycję taksonomiczną człowieka w poszczególnych królestw i typów
odpowiednich taksonach systematycznych - uzasadnić podział organizmów na 5 królestw
32 Oznaczanie gatunków drzew i - znać najczęściej występujące w Polsce gatunki - potrafić wskazać podobieństwa i różnice w budowie liści
krzewów występujących w Polsce drzew i krzewów drzew występujących w Polsce
- wyjaśnić technikę oznaczania gatunków oraz - znać i rozumieć zalety i wady oznaczania roślin za
konstrukcję kluczy i przewodników pomocą kluczy
Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)
lekcji
33 Budowa, funkcje życiowe i znaczenie - wymienić cechy komórki prokariotycznej - porównać sposoby oddychania bakterii
bakterii - podać podstawowe funkcje życiowe bakterii - wymienić nazwy kilku bakterii chorobotwórczych dla
- opisać znaczenie bakterii w przyrodzie i człowieka
gospodarce człowieka - ocenić znaczenie bakterii dla gospodarki i środowiska
- opisać środowisko, formy morfologiczne i człowieka
rozmnażanie bakterii - zanalizować zróżnicowanie morfologiczne bakterii
- wyjaśnić rolę endodspor - zaprojektować i wykonać doświadczenie ilustrujące
- porównać budowę bakterii cudzo- i samożywnej przebieg fermentacji alkoholowej lub mlekowej
- porównać sposoby odżywiania się bakterii;
scharakteryzować te sposoby
- ocenić znaczenie różnych sposobów odżywiania
się bakterii
34 Budowa, funkcje życiowe i znaczenie - wymienić podstawowe funkcje życiowe protistów - wykonać preparat mikroskopowy i prowadzić obserwację
protistów - wymienić cechy komórki eukariotycznej mikroskopową, np. drożdży, wody ze stawu zawierającej
- podać przykłady chorób wywoływanych przez pierwotniaki
pierwotniaki, ich źródła oraz drogi zakażeń - klasyfikować podstawowe gatunki protistów wg.
- zdefiniować terminy: plecha przynależności gatunkowej
- opisać środowisko, formy morfologiczne i - porównać sposoby odżywiania się i rozmnażania
rozmnażanie wybranych przedstawicieli protistów protistów
- identyfikować pospolite gatunki protistów - zanalizować zróżnicowanie morfologiczne i
- porównać budowę komórki prokariotycznej i funkcjonowanie protistów
eukariotycznej
- ocenić znaczenie biologiczne protistów
35 Mszaki - rośliny z przewagą - zdefiniować pojęcia: gametofit, sporofit, - opisać przystosowania do lądowego środowiska życia u
gametofitu przemiana pokoleń mszaków
- wymienić grupy mszaków - wyjaśnić przebieg cyklu rozwojowego mszaków
- scharakteryzować środowisko życia i wymagania - charakteryzować budowę gametofitu i sporofitu
życiowe mszaków mszaków
- identyfikować pospolite i chronione gatunki
mszaków
- porównać warunki panujące na lądzie z
warunkami środowiska wodnego
36 Tkanki roślinne - wyjaśnić rolę organów wegetatywnych i - charakteryzować poszczególne tkanki roślinne
generatywnych roślin
37 Paprotniki - budowa i cykle - zdefiniować termin "rozdzielnopłciowość" - wyjaśnić przebieg cykli rozwojowych paprotników
rozwojowe - wymienić grupy paprotników jednako- i różnozarodnikowych
- wyjaśnić znaczeni mszaków i paprotników w - charakteryzować budowę gametofitu i sporofitu
Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)
lekcji
powstawaniu złóż węgla mszaków
identyfikować pospolite i chronione gatunki
paprotników
38 Organy i cykle rozwojowe roślin - wskazać przykłady adaptacji do życia roślin - wyjaśnić przebieg cykli rozwojowych roślin
nasiennych nasiennych w warunkach środowiska lądowego nagonasiennych i okrytonasiennych
- omówić budowę i biologiczną rolę nasion - charakteryzować budowę i sporofitu i gametofitu u nago-
- podać przykłady gospodarczego wykorzystania i okrytozalążkowych
roślin nasiennych - porównać cykle rozwojowe wszystkich grup roślin, w tym
- scharakteryzować środowisko życia roślin też w kontekście ewolucyjnym
nasiennych
- wymienić i rozróżnić elementy strukturalne kwiatu
identyfikować pospolite i chronione gatunki roślin
nasiennych
- opisać mechanizm podwójnego zapłodnienia,
powstawania nasienia i owocu, budowę nasienia i
owocu
39 Grzyby - cudzożywne organizmy - podać przykłady gospodarczego wykorzystania - zdefiniować terminy: mejoza pregamiczna, mejoza
lądowe grzybów postgamiczna, gametangia, sporangia
- zdefiniować terminy: strzępka, strzępka - założyć, prowadzić oraz dokumentować hodowlę
komórczakowa, owocnik grzybów pleśniowych
- scharakteryzować środowisko życia grzybów - uzasadnić słuszność wyodrębnienia królestwa grzybów
- omówić specyficzne cechy królestwa grzybów
wymienić gatunki grzybów trujących i prawnie
chronionych
- wyliczyć typy królestwa grzybów oraz je
scharakteryzować
- opisać rolę grzybów w procesie krążenia materii
w przyrodzie
40 Rozmnażanie się i cykle rozwojowe - omówić ogólnie sposoby rozmnażania się - scharakteryzować cykle rozwojowe grzybów
grzybów grzybów
- opisać zasady prawidłowego zbioru grzybów
41 Sprawdzian: rośliny i grzyby
42 Budowa i funkcje życiowe - wymienić kilka pasożytniczych gatunków - porównać budowę oraz realizację podstawowych funkcji
bezkręgowców płazińców i obleńców życiowych u pajęczaków, skorupiaków i owadów oraz u
- omówić budowę morfologiczną i wybrane cechy płazińców i obleńców
anatomiczne oraz tryb życia kilku przedstawicieli - zanalizować drzewo rodowe ilustrujące ewolucję
bezkręgowców zwierząt
Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)
lekcji
- omówić morfologiczne, anatomiczne i - zaprojektować prosty klucz do oznaczania wybranej
fizjologiczne przystosowania płazińców i obleńców grupy bezkręgowców
do pasożytnictwa - zaplanować, założyć i prowadzić hodowlę wybranych
bezkręgowców (np. dżdżownic, patyczaków, ślimaków,
motyli - ich poczwarek, świerszczy…) oraz dokumnetować
jej przebieg
43 Stawonogi - najliczniej - wymienić kilka pasożytniczych gatunków - omówić podstawowy model przemiany pokoleń i
reprezentowany typ zwierząt stawonogów systematykę stawonogów
- omówić morfologiczną budowę stawonogów oraz - porównać rozmnażanie się i rozwój różnych gromad
wybranych gromad stawonogów
44 Rozmnażanie się i rozwój - zdefiniować terminy: metamorfoza, larwa, imago, - porównać rozmnażanie się i rozwój gromad różnych
stawonogów poczwarka, przeobrażenie niezupełne, gatunków stawonogów
przeobrażenie zupełne, linienie
45 Strunowce - najwyżej - wymienić swoiste cechy strunowców - omówić budowę i funkcje życiowe lancetnika
uorganizowany typ zwierząt - wymienić co najmniej jeden gatunek
bezżuchwowca
46 Zasadnicze cechy i systematyka - omówić budowę morfologiczną i wybrane cechy - porównać cechy kręgowców i bezkręgowców; wskazać
kręgowców anatomiczne oraz tryb życia kilku przedstawicieli różnice
kręgowców
- wymienić swoiste cechy kręgowców
- charakteryzować kręgowce wg. różnych kryteriów
47 Charakterystyka bezżuchwowców i - omówić wymagania życiowe ryb - przedstawić podział ryb na dwie zasadnicze grupy
ryb - wskazać swoiste cechy budowy ryb - omówić budowę i pracę skrzela ryby
- uzasadnić, dlaczego lancetnika można uważać - omówić budowę szkieletu ryby
za pierwowzór strunowca
48 Charakterystyka płazów i gadów - omówić wymagania życiowe płazów i gadów - omówić jakie zmiany ewolucyjne pojawiały się w
- wskazać swoiste cechy budowy płazów i gadów układzie ruchu płazów i gadów
- omówić sposoby rozmnażania się płazów i gadów
- omówić znaczenie błon płodowych u gadów
49 Charakterystyka ptaków i ssaków - omówić wymagania życiowe wybranych ptaków i - scharakteryzować stałocieplność jako przystosowanie do
ssaków życia
- wskazać swoiste cechy budowy ptaków i ssaków - scharakteryzować przystosowania, które pojawiły się u
łożyskowców
- porównać trzy zasadnicze grupy ssaków
50 Sprawdzian: zwierzęta
51 Czym jest a czym nie jest ekologia? - zdefiniować terminy: populacja, pojemność i opór - omówić populacyjne mechanizmy regulacji liczebności
Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)
lekcji
Podstawowe cechy populacji środowiska, rozrodczość, śmiertelność - analizować wykresy ilustrujące rodzaje krzywych
biologicznej - wymienić i charakteryzować cechy grupowe przeżywania i wzrostu liczebności populacji
populacji biologicznej - analizować przyczyny zróżnicowanej struktury i dynamiki
- omówić czynniki wpływające na liczebność rozrodczej populacji ludzkiej w różnych rejonach świata
populacji
- analizować strukturę przestrzenną, ilościową,
wiekową i płciową populacji
52 Oddziaływania międzypopulacyjne w - zdefiniować terminy: biocenoza, konkurencja, - analizować typy interakcji międzygatunkowych
biocenozie. Struktura wybranych drapieżnictwo, pasożytnictwo, mutualizm, (międzypopulacyjnych)
biocenoz komensalizm, protokooperacja - analizować zależność między niszą ekologiczną z
- podać przykłady powyższych pojęć zjawiskiem konkurencji
- dobrać odpowiednie przykłady populacji - ocenić rolę zależności międzygatunkowych w przyrodzie
ilustrujących zależności antagonistyczne lub i w życiu człowieka
protekcjonistyczne
- analizować zmiany liczebności populacji w
układzie drapieżnik - ofiara
53 Przemiany materii i energii w - zdefiniować terminy: biotop, ekosystem - porównywać produktywność pierwotną i wtórną
ekosystemach - rozróżnić i omówić rodzaje zależności troficznych - udowodnić, że skrócenie łańcuchów pokarmowych może
w biocenozie być potencjalnym źródłem ograniczenia kosztów produkcji
- opisać ogólną strukturę i funkcjonowanie żywności
ekosystemu
- omówić przepływ materii i energii przez
ekosystem
- wyjaśnić znaczenie pojęć: produktywność,
produktywność pierwotna, produktywność wtórna
54 Sukcesja ekologiczna. Obieg - określić przyczyny, rodzaje oraz kierunki sukcesji - zdefiniować termin: stadia seralne
pierwiastków i związków w biosferze - zdefiniować termin klimaks - przewidzieć wpływ działania człowieka na przebieg
sukcesji
- ocenić znaczenie procesu sukcesji w przyrodzie
55 Tolerancja ekologiczna organizmów i - zdefiniować pojęcia: tolerancja ekologiczna, - porównać znaczenie pojęć: optimum fizjologiczne,
czynniki wpływające na minimum i maksimum życiowe, endemit, relikt optimum ekologiczne
rozmieszczenie organizmów - podać treść i interpretować prawo tolerancji - klasyfikować rośliny wg. wymagań wilgotnościowych
ekologicznej i prawo minimum - ocenić wpływ czynników zewnętrznych na zasięg
- podać przykłady barier fizyczno-geograficznych występowania gatunków
ograniczających występowanie osobników - wyliczyć przystosowania morfologiczne, anatomiczne i
- wymienić przykłady gatunków zagrożonych fizjologiczne organizmów do życia w odmiennych
ekstynkcją warunkach środowiskowych
Nr Temat lekcji Wymagania podstawowe (P) Wymagania ponadpodstawowe (PP)
lekcji
56 Sprawdzian: ekologia
57 Charakterystyka państw roślinnych - definiować terminy: biom, państwo roślinne, - wyjaśnić znaczenie wyznaczania granic w obszarach
biogeografia Ziemi przez biogeografów
- wymienić i scharakteryzować biomy Ziemi - charakteryzować wybrane państwo roślinne
- wymienić państwa roślinne - dobierać przykłady roślin charakterystycznych dla
danego państwa roślinnego
58 Charakterystyka krain zwierzęcych - definiować termin "kraina zwierzęca" - charakteryzować wybraną krainę zwierzęcą
- wymienić krainy zwierzęce - dobierać przykłady roślin charakterystycznych dla danej
krainy zwierzęcej
59 Wpływ człowieka na różnorodność - zdefiniować terminy: efekt cieplarniany, dziura - ocenić (na wybranych przykładach ) zasięg antropopresji
biologiczną ozonowa - przewidywać lokalne i globalne skutki zmniejszania się
- wymienić przyczyny zanikania ozonu w warstwy ozonowej i ocieplania klimatu na Ziemi
stratosferze i ocieplania się klimatu
- wymienić przykłady negatywnego wpływu
człowieka na stan środowiska i przykłady
gatunków zagrożonych wyginięciem
- wymienić i klasyfikować zasoby naturalne Ziemi
na odnawialne i nieodnawialne
- określić główne przyczyny wymierania gatunków
- ocenić działalność człowieka w środowisku
60 Formy ochrony przyrody w Polsce - wymienić i charakteryzować formy ochrony - omówić działania prawne związane z ochroną przyrody
przyrody w Polsce podejmowane w najbliższym środowisku
- porównać sposób ochrony przyrody np. w parku - wyjaśnić na czym polega czynna ochrona przyrody oraz
narodowym i krajobrazowym, rezerwacie ścisłym i w jakim celu zostały wprowadzone okresy ochronne dla
częściowym zwierzyny łownej i wymiary ochronne dla ryb
61 Prawne podstawy ochrony przyrody - wymienić przykładowe zobowiązania państw, - wymienić podstawowe ustawy i akty prawne regulujące
które zaakceptowały ustalenia szczytu Ziemi w Rio ochronę przyrody i środowiska w Polsce
- wyjaśnić co to są zasady zrównoważonego
rozwoju i kogo dotyczą