You are on page 1of 4

1.

Co to jest gospodarka przestrzenna (def)
-Gospodarka przestrzenna należy do pojęć które są różnie definiowane.
Jest ona dziedziną praktycznego działania, polegającego na kształtowaniu,
użytkowaniu i przekształcaniu środowiska przestrzennego poprzez
człowieka.
-Na gospodarkę przestrzenna, jej podstawy, składają się : podstawy
planowania przestrzennego, skutki gospodarowania w przestrzeni oraz
wpływ działalności wielu podmiotów gospodarczych na jej kształt.
2. Przestrzeń (def)
-pojęcie przestrzeni można zdefiniować następująco : jest to obszar
nieokreślony mieszczący wszystkie byty przestrzenne
-w słowniku języka polskiego znajdujemy określenie przestrzeni jako
„nieskończony i nieograniczony obszar trójwymiarowy
-przestrzeń jest podstawową, obok czasu, formą istnienia materii.
Rodzaje przestrzeni:
3.Szczeble gospodarowania:
Powstała konieczność świadomego kształtowania rozwoju przestrzennego
na trzech szczeblach;
-na poziomie indywidualnej działki,
-w obrębie miast i osad
-na obszarze całego regionu
4. Wszystkie nauki które wniosły/ wnoszą wkład do dyscypliny i
czym się zajmują:
Wiele gałęzi nauki wnosi istotny wkład do dyscypliny gospodarka
przestrzenna. Należy tu wymienić przede wszystkim grupę nauk o Ziemi, a
wśród nich zwłaszcza następujące dyscypliny:
-Geodezję kartografię ; nauki o geometrii i dynamice Ziemi, dostarczają
one niezbędnych danych dla racjonalnego gospodarowania jej zasobami;
-fizykę Ziemi; naukę o złożonych procesach geofizycznych dającą
podstawy do badań, nastawionych na poszukiwanie surowców mineralnych
.
-Fizykę atmosfery (meteorologię) zajmującą siępoznaniem
skomplikowanych procesów zachodzących w atmosferze, wyróżnia się tutaj
działy meteorologii związane z rolnictwem, komunikacją lądową,
powietrzną i wodną, gospodarką wodną, turystką, a także przemysłem
-Fizykę zewnętrznych warstw Ziemi i badania przestrzeni kosmicznej;
będącę podstawą wielu metod i technik ważnych dla łączności
satelitarnych obserwacji powierzchni Ziemi.
-oceanologię; zajmującą się badaniem przyrodniczych właściwości morza
i jego dna, stwarza ona podstawy do racjonalnego gospodarowania
zasobami morza, oraz wykorzystania mórz na potrzeby żeglugi
-geologię : zespół nauk o minerałach, tektonice, stratygrafii, geochemii i
petrografii, badających budowę skorupy ziemskiej, procesy, którym ona
podlega oraz jej historię,
służących głównie poszukiwaniom surowców mineralnych.
-geografię : wiąże się ona z naukami przyrodniczymi i społecznoekonomicznymi (geografia gospodarcza) bada ona współoddziaływania
człowieka i jego środowiska, powiązana jest z planowaniem przestrzennym
i z ekonomiką regionalną np. geografia osadnictwa, przemysłu, rolnictwa i

komunikacji.
5. Elementy czynne i bierne GP:
a)Elementy bierne:
*stacjonarne(działki)
*wiążące(instruktora techniczna)
Pod pojęciem elementów biernych systemu gospodarki należy rozumieć
elementy stacjonarne tj. tereny (działki) o zróżnicowanym użytkowaniu
oraz elementy wiążące te działki między sobą, czyli urządzenia i sieci
infrastruktury technicznej, np. szlaki komunikacyjne, sieci wodociągowe i
kanalizacyjne, linie energetyczne, rurociągi oraz łączność przewodowa i
bezprzewodowa.
*Elementy stacjonarne, czyli działki terenu, zależnie od sposobu
użytkowania mogą mieć rozmiary bardzo zróżnicowane; od rzędu tysięcy
hektarów (np. w leśnictwie ) do rzędu kilkuset metrów kwadratowych (np.
w przypadku urządzeń usługowych i budownictwa mieszkaniowego).
*W powszechnej ewidencji gruntów, jako główne rodzaje użytkowania
stacjonarnego traktuje się: użytki rolne, powierzchnie leśne, wody, tereny
mieszkaniowe, tereny przemysłowe, tereny rekreacje oraz pozostałe (np.
nieużytki ). Każda z tych kategorii może być dzielona według bardziej
szczegółowych kryteriów np. użytki rolne na pola, łąki i pastwiska oraz
sady.
Elementy wiążące(infrastruktura techniczna) także występują w
ewidencji gruntów gdzie ujmowane są jako tereny komunikacyjne. Zajmują
one fizycznie pewien teren i z punktu widzenia sposobu użytkowania
terenu można je również dzielić, np. w zakresie infrastruktury
komunikacyjnej na tereny kolejowe, drogi i ulice, lotniska.
b)Elementy czynne:
*podmioty gospodarki przestrzennej
*system regulacji
Na pojęcie elementów czynnych składają się podmioty gospodarcze tj.
właściciele i dysponenci przypisanych im działek terenu oraz system
regulacji rozwoju przestrzennego, będący w ręku władz odpowiedzialnych
za funkcjonowanie gospodarki przestrzennej.W skali kraju, regionów czy
miejscowości. Podmioty gospodarcze są jednocześnie podmiotami gp na
swoim terenie. W granicach określonych prawem, mogą one swobodnie
użytkować teren na swoje cele.
6.Komponenty przestrzeni:
Problematyka gospodarki przestrzennej jest bardzo szeroka i złożona.
Przestrzeń
składa się bowiem z wielu komponentów, które można ująć w dwóch
zasadniczych
grupach:
*dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe, czyli środowisko, w którym toczą się
procesy społeczne i gospodarcze; w tej grupie jako podstawowe można
uznać
środowisko przyrodnicze, będące zasadniczą podstawą gospodarowania i
środowisko kulturowe, czyli te elementy środowiska, które na przestrzeni
wieków
wytworzył człowiek, kształtując naszą cywilizację;
* procesy rozwoju przestrzennego – w wyżej wymienionym środowisku

społeczeństwo, zaspokajając swoje potrzeby, uruchamia procesy, które
wpływają na
zmiany zastanego kształtu przestrzeni; zatem pod wpływem procesów
społecznych
i gospodarczych zmienia się kształt przestrzeni.
7.Cechy przestrzeni:
W środowisku składającym się z komponentów naturalnych jak i
stworzonych przez człowieka przebiegają procesy przekształcające to
środowisko. Wpływ na przebieg tych procesów mają następujące cechy
przestrzeni:
-przestrzeń jest dobrem niepomna żalnym, jest ograniczona
-przestrzeń stawia opór działalności ludzkiej
-przestrzeń jest zróżnicowana , zarówno pod względem cech naturalnych
jak i antropogenicznych.
8.Dokumenty systemu zagospodarowania p:
Na szczeblu krajowym jest opracowywana „Koncepcja przestrzennego
zagospodarowania kraju”, okresowe raporty o stanie przestrzennego
zagospodarowania kraju oraz programy zawierające zadania rządowe
służące realizacji
celów publicznych, sporządzane przez ministrów i przez centralne organy
administracji
rządowej.
Na szczeblu województwa są uchwalane przez sejmik samorządowy
województwa
następujące dokumenty planistyczne :
* strategia rozwoju województwa;
* plan zagospodarowania przestrzennego województwa;
* wieloletnie programy wojewódzkie;
* priorytety współpracy zagranicznej województwa
Na szczeblu gminy opracowywane są dwa dokumenty :
* studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego
gminy;
* miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (dla całej gminy lub
dla jej
części); do planu miejscowego dołącza się prognozę skutków wpływu
ustaleń planu
na środowisko przyrodnicze.
9.Elementy środowiska:
Na środowisko geograficzne składają się składniki fizyczne i biotyczne i
składniki antropogeniczne. Suma tych składników stanowi zasób
elementów materialnych, nadających środowisku jego kształt przestrzenny.
Zasób ten tj. dobra i wartości środowiska geograficznego, tworzy podstawę
procesów jego użytkowania.
Na środowisko człowieka składają się: zasoby stworzone przez przyrodę,
-zasoby przekształcone lub tworzone przez człowieka
-wszelkie procesy użytkowania powyższych zasobów środowiska
geograficznego
-Planowanie przestrzenne, które stanowi narzędzie polityki przestrzennej
odnosi pojęcie przestrzeni głównie do jej fizycznego aspektu.
10.Co to jest regionalistyka:

Regionalistyka dzisiejsza jest interdyscyplinarną dziedziną nauki,
zajmującą się objaśnieniem gospodarczego i społecznego zachowania się
w przestrzeni. Charakterystycznymi cechami tej dyscypliny nauki są:
-wprowadzenie zasadniczego wymiaru przestrzeni do istniejących już nauk
-interdyscyplinarna analiza wymiaru przestrzeni
-wprowadzenie wymiaru przestrzeni do nauki pociąga za sobą konieczność
traktowania zjawisk ogólnogospodarczych i ogólnospołecznych w sposób
zróżnicowany regionalnie oraz implikuje konieczność analiz oddziaływania
poszczególnych regionów w całym systemie społeczno-gospodarczoprzestrzennym.
11.Struktura przestrzenna:
Na strukturę przestrzenną składają się 3 rodzaje elementów:
-elementy strefowe, są to obszary o określonych cechach naturalnych,
które predysponują je do pełnienia różnych funkcji gospodarczych(np.
obszary leśne, rolne, regiony wydobycia surowców, obszary turystycznowypoczynkowe.
-elementy liniowe, tworzące powiązania między różnymi elementami
użytkowania stacjonarnego, służą one komunikacji czyli przemieszczaniu
ludzi, towarów, informacji oraz zaopatrzeniu w wodę i energię
(nfrastruktura)
-elementy punktowe(ogniskujące), które powstają i rozwijają się na
skrzyżowaniach elementów liniowych (miasta, osiedle, wsie)
12.Wspóczesny paradygmat GP:
Współczesny paradygmat gp można sprowadzić do 2 grup czynników:
-czynników związanych z kształtującym się obiektywnie modelem
cywilizacyjnym zwanym cywilizacją informacyjną
-czynników, które skłaniają do przyjęcia modelu zrównoważonego i
trwałego rozwoju jako podstawy pożądanych przemian cywilizacyjnych.