Lêi nãi ®Çu

Bµi gi¶ng “khoan dÇu khÝ” ®­îc viÕt cho sinh viªn chuyªn nghµnh
“kü thuËt khoan dÇu khÝ” . Néi dung bµi gi¶ng ®Ò cËp mét c¸ch hÖ thèng c¸c
kiÕn thøc c¬ b¶n nhÊt tõ viÖc ph©n tÝch c¸c ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt, x©y dùng vµ
tÝnh to¸n cÊu tróc mét giÕng khoan dÇu khÝ ®Õn phÇn lùa chän dông cô, thiÕt
bÞ ®Ó thi c«ng. Bµi gi¶ng còng ®Ò cËp kh¸ ®Çy ®ñ c¸c phÇn tÝnh to¸n lùa chän
cÊu tróc bé khoan cô, kiÓm to¸n bÒn cét cÇn, tÝnh to¸n cÊu tróc cho c¸c cét
èng chèng, thiÕt kÕ chÕ ®é khoan, c«ng t¸c tr¸m xi m¨ng v.v...
Trong bµi gi¶ng ®· ®­a vµo mét sè bµi tËp cã tÝnh øng dông ®Ó minh
ho¹ cho phÇn lý thuyÕt hy väng c¸c sinh viªn tËp lµm quen víi c«ng t¸c tÝnh
to¸n. M«n häc kü thuËt khoan dÇu khÝ chøa ®ùng nhiÒu vÊn ®Ò phøc t¹p liªn
quan ®Õn c¸c kiÕn thøc ®Þa chÊt, c¬ lý thuyÕt, søc bÒn vËt liÖu, c¬ khÝ, c¬ së
khoan, ph¸ huû, dung dÞch vµ v÷a tr¸m. ChÝnh v× vËy m«n häc nµy cÇn thiÕt
®uîc b¾t ®Çu sau khi sinh viªn ®· häc hÕt c¸c m«n liªn quan nãi trªn.
Trong qu¸ tr×nh häc m«n häc, sinh viªn cã phÇn thùc hiÖn viÕt mét ®å
¸n m«n häc vÒ thiÕt kÕ kü thuËt mét giÕng khoan th¨m dß vµ khai th¸c dÇu
khÝ.
Ngoµi môc tiªu trªn, bµi gi¶ng “Khoan dÇu khÝ” cßn ®­îc dïng lµm tµi
liÖu tham kh¶o cho sinh viªn c¸c ngµnh thuéc lÜnh vùc dÇu khÝ.
Do thêi gian h¹n chÕ nªn néi dung cã thÓ ch­a cËp nhËt vµ h×nh thøc
tr×nh bµy cßn cã nh÷ng ®iÓm ch­a hîp lý mong nhËn ®­îc sù ®ãng gãp cña
c¸c ®ång nghiÖp vµ c¸c nhµ chuyªn m«n. Xin ch©n thµnh c¶m ¬n!
T¸c gi¶ biªn so¹n

-1-

më ®Çu
Trong ngµnh c«ng nghiÖp dÇu khÝ c«ng t¸c khoan giÕng lµ mét trong
nh÷ng kh©u rÊt quan träng kh«ng thÓ thiÕu, th«ng qua giÕng khoan ®Ó tiÕn
hµnh viÖc t×m kiÕm th¨m dß vµ khai th¸c s¶n phÈm vµ lµm nhiÒu c«ng t¸c
nghiªn cøu tiÕp theo.
GiÕng khoan ®­îc xem lµ mét c«ng tr×nh h×nh trô ®­îc thi c«ng trong
vá tr¸i ®Êt cã chiÒu s©u lín gÊp nhiÒu lÇn ®­êng kÝnh cña nã.
§Ó t¹o thµnh giÕng khoan hiÖn nay hÇu nh­ chØ cßn ®­îc thùc hiÖn
b»ng ph­¬ng ph¸p khoan xoay cã röa. §Ó ph¸ huû ®Êt ®¸ t¹o thµnh lç khoan
ng­êi ta sö dông choßng khoan. C¨n cø vµo ®Æc ®iÓm ph¸ huû cña choßng trªn
®¸y mµ th©n giÕng khoan ®­îc t¹o thµnh b»ng 2 kiÓu sau:
- Khoan ph¸ toµn ®¸y: Toµn bé bÒ mÆt ®¸y ®­îc ph¸ huû thµnh mïn
khoan vµ ®­îc ®­a lªn mÆt bëi dßng tuÇn hoµn (chñ yÕu lµ chÊt láng) ®­îc
b¬m xuèng ®¸y tõ trªn mÆt.
- Khoan lÊy mÉu: ChØ mét phÇn ®Êt ®¸ ë thµnh lç khoan bÞ ph¸ huû
thµnh mïn theo h×nh vµnh kh¨n, cßn lâi ®¸ ë gi÷a ®­îc lÊy lªn nguyªn d¹ng
(b»ng èng mÉu) gäi lµ mÉu lâi ®Ó nghiªn cøu cÊu tróc ®Þa chÊt, tÝnh chÊt c¬ lý
vµ thµnh phÇn th¹ch häc v.v...
C¨n cø vµo c«ng dông cña giÕng khoan trong c«ng nghiÖp dÇu khÝ
ng­êi ta chia giÕng khoan thµnh 5 lo¹i chÝnh nh­ sau:
1, GiÕng khoang t×m kiÕn cÊu t¹o: §Ó nghiªn cøu kiÕn t¹o, ®Þa tÇng,
th¹ch häc còng nh­ ®é chøa s¶n phÈm cña mét tÇng nµo ®ã.
2, GÕng khoan chuÈn: §Ó nghiªn cøu ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt vµ ph­¬ng
h­íng t×m kiÕm dÇu khÝ ë nh÷ng vïng ch­a ®­îc nghiªn cøu kü.
3, GiÕng khoan th¨m dß: §Ó nghiªn cøu tÇng s¶n phÈm còng nh­ gi¸ trÞ
c«ng nghiÖp cña chóng. §Ó khoanh giíi h¹n tÇng dÇu, khÝ, n­íc ë c¸c vØa khai
th¸c.
4, GiÕng khoan khai th¸c: Dïng ®Ó lÊy s¶n phÈm dÇu khÝ lªn.
5. GiÕng b¬m Ðp: §­îc dïng ®Ó b¬m n­íc, khÝ hoÆc kh«ng khÝ nh»m
duy tr× ¸p lùc vØa víi môc ®Ých kÐo dµi thêi gian khai th¸c tù phun.
-2-

+ C¸c ph­¬ng ph¸p khoan trong khoan dÇu khÝ:
Tr­íc ®©y (kho¶ng cñaèi thÕ kû XIX) tån t¹i hai ph­¬ng ph¸p khoan ®ã
lµ khoan ®Ëp (chñ yÕu lµ ®Ëp c¸p) vµ khoan xoay. ChiÒu s©u kû lôc cña
ph­¬ng ph¸p khoan ®Ëp ®¹t ®­îc n¨m 1918 t¹i bang Techzat Mü lµ 2250m.
Ph­¬ng ph¸p khoan ®Ëp bªn c¹nh nh÷ng ­u ®iÓm còng béc lé nhiÒu h¹n chÕ
kh«ng thÓ kh¾c phôc ®­îc, trong ®ã chñ yÕu bÞ h¹n chÕ bëi chiÒu s©u giÕng
khoan do cÊu tróc qu¸ phøc t¹p cho nªn ®· ph¶i nh­êng chç cho ph­¬ng ph¸p
khoan xoay cã röa. Ngµy nay do nh÷ng ­u viÖt vèn cã, ph­¬ng ph¸p khoan
®Ëp vÉn ®­îc sö dông ®Ó thi c«ng c¸c giÕng khoan khai th¸c n­íc, th¨m dß sa
kho¸ng hoÆc c¸c giÕng khoan phôc vô c«ng t¸c næ m×n. Ngay c¶ ë ViÖt Nam
®·, ®ang vµ sÏ cßn ®­îc sö dông.
Nh­ ®· nãi ë trªn trong c«ng t¸c khoan c¸c giÕng khoan th¨m dß vµ
khai th¸c dÇu khÝ duy nhÊt chØ tån t¹i ph­¬ng ph¸p khoan xoay.
Trong ph­¬ng ph¸p khoan xoay, c¨n cø vµo vÞ trÝ ®Æt ®éng c¬ l¹i chia ra
2 lo¹i chÝnh lµ:
- Ph­¬ng ph¸p khoan Roto (hoÆc ®Çu quay di ®éng): Cã ®éng c¬ ®Æt
trªn mÆt ®Êt vµ truyÒn chuyÓn ®éng quay cho choßng khoan th«ng qua cét cÇn
khoan.
- Ph­¬ng ph¸p khoan b»ng ®éng c¬ ch×m (chñ yÕu lµ ®éng c¬ tuabin
hoÆc ®éng c¬ trôc vit): §éng c¬ ®Æt ngÇm trong lç khoan bªn trªn choßng
khoan.
+ C¸c qu¸ tr×nh chÝnh cña c«ng t¸c khoan bao gåm:
- C«ng t¸c x©y l¾p vµ chuÈn bÞ mäi mÆt cho c«ng t¸c thi c«ng.
- C«ng t¸c khoan thuÇn tuý. Choßng trùc tiÕp ph¸ huû ®Êt ®¸ ë ®¸y vµ
tuÇn hoµn dung dÞch. §©y lµ thao t¸c c¬ b¶n t¹o ra giÕng khoan nh­ng nã l¹i
cÇn Ýt ng­êi tham gia nhÊt. ChØ cã kÝp tr­ëng khoan trùc tiÕp ®iÒu khiÓn th«ng
qua têi, bµn quay Roto vµ dÉn ®éng bé dông cô ph¸ huû nhê cét cÇn khoan vµ
cÇn chñ ®¹o.
- TiÕp cÇn khoan: Khi khoan hÕt chiÒu dµi lµm viÖc cña cÇn chñ ®¹o ta
cÇn ph¶i nèi dµi thªm bé khoan cô b»ng c¸ch g¾n thªm ®o¹n cÇn kh¸c (cã
-3-

chiÒu dµi  chiÒu dµi lµm viÖc cña cÇn chñ ®¹o) d­íi cÇn chñ ®¹o vµ ®­îc l¾p
vµo cét cÇn khoan phÝa d­íi. Cø nh­ thÕ viÖc tiÕp cÇn ®­îc lÆp ®i lÆp l¹i sau
mçi lÇn khoan hÕt chiÒu dµi lµm viÖc cña cÇn vu«ng.
- C«ng t¸c kÐo th¶: Khi choßng khoan ®· mßn cÇn thay choßng míi hay
khi ®· ®¹t tíi chiÒu s©u dù kiÕn, bé dông cô khoan cÇn ®­îc kÐo lªn ®Ó thay
choßng míi hay h¹ cét èng chèng.
- C«ng t¸c chèng èng: H¹ xuèng giÕng cét èng chèng ®· ®­îc tÝnh to¸n
tr­íc vµ tiÕn hµnh tr¸m xi m¨ng theo thiÕt kÕ ®­îc duyÖt.
- C«ng t¸c l¾p ®Æt ®Çu èng chèng (®Çu giÕng): Khi th¶ cét èng chèng
vµ tr¸m xi m¨ng xong, b­íc tiÕp theo lµ l¾p ®Æt c¸c thiÕt bÞ gi¸ treo ®Çu èng
chèng vµ lµm kÝn ë phÇn mót phÝa trªn cña nã gi÷a c¸c cét èng chèng (trõ èng
b¶o vÖ kh«ng ®­îc liªn kÕt). C¸c thao t¸c nµy ®­îc thùc hiÖn b»ng tay ®èi víi
c¸c ®Çu giÕng ë trªn mÆt ®Êt. C¸c thiÕt bÞ nµy còng cho phÐp l¾p ®Æt c¸c ®èi ¸p
vµ c¸c ®­êng èng cao ¸p, trong ®ã cã ®­êng dËp giÕng vµ ®­êng x¶. Sau khi
l¾p ®Æt cÇn kiÓm tra ®é an toµn cña gi¸ treo èng, ®èi ¸p vµ ¸p suÊt lµm viÖc cña
®Çu èng chèng.
- C«ng t¸c hoµn thiÖn giÕng khoan: §©y lµ c«ng ®o¹n cuèi cïng (sau
khi ®· th¶ cét èng chèng khai th¸c) gåm cã c«ng viÖc th¶ vµo giÕng c¸c thiÕt
bÞ cÇn thiÕt theo thiÕt kÕ nh­ Pake, èng khai th¸c, van an toµn v.v... th«ng
giÕng víi tÇng s¶n phÈm b»ng b¾n vØa, th«ng tÇng b»ng c¸c ph­¬ng ph¸p xö
lý axit, vì vØa b»ng ph­¬ng ph¸p thuû lùc v.v... Sau ®ã lµ bµn giao giÕng
khoan cho c¸c c«ng ty khai th¸c qu¶n lý.
B­íc tiÕp theo lµ thu dän khoan tr­êng vµ chuyÓn ®Õn ®Þa ®iÓm míi.

-4-

S¬ ®å 1 lo¹i thiÕt bÞ khoan dÇu khÝ (thiÕt bÞ khoan xoay).

-5-

Ch­¬ng I: Choßng khoan Choßng khoan lµ lo¹i dông cô ph¸ huû ®Êt ®¸ t¹o thµnh lç khoan. phÇn ho¹t ®éng vµ phÇn dÉn dung dÞch. kü thuËt thi c«ng nªn choßng khoan ®­îc chÕ t¹o theo nhiÒu kiÓu kh¸c nhau vÒ cÊu tróc vµ nguyªn lý ph¸ huû.) + C¨n cø vµo cÊu t¹o lç tho¸t n­íc.Choßng mÒm . choßng ®­îc chia ra: .. choßng bËc.Choßng trung b×nh .. -6- . VÒ mÆt cÊu tróc. choßng ®­îc chia ra: .Choßng c¸nh dÑt . Riªng choßng chãp xoay cã thªm mét bé phËn ®Æc thï ®ã lµ hÖ thèng æ tùa cña chãp xoay.Choßng chãp xoay .Choßng ph¸ mÉu . ChÝnh v× vËy c«ng t¸c ph©n lo¹i choßng còng ®­îc thùc hiÖn theo c¸c quan ®iÓm kh¸c nhau: + C¨n cø vµo cÊu t¹o. choßng ®­îc chia ra: . mét choßng khoan gåm cã 3 bé phËn chÝnh lµ phÇn l¾p nèi.Choßng lÊy mÉu .. choßng doa réng.Choßng cã vßi phun thuû lùc + C¨n cø vµo tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt ®¸. 1.Choßng kim c­¬ng + C¨n cø vµo c«ng dông.1. choßng ®­îc chia ra: .Ph­¬ng ph¸p ph©n lo¹i choßng khoan: Do ®Æc ®iÓm c¬ lý cña ®Êt ®¸ vµ sù ®a d¹ng cña ph­¬ng ph¸p khoan còng nh­ yªu cÇu vÒ kü thuËt ®Þa chÊt.Choßng cã c«ng dông ®Æc biÖt (choßng më lç. choßng ®Ó khoan ®Þnh h­íng.Choßng cã n­íc ch¶y ®Òu .Choßng cøng vµ c¸c lo¹i choßng liÒn kÒ (choßng mµi mßn vµ Ýt mµi mßn).

. 3 c¸nh vµ 4 c¸nh. Choßng 2 c¸nh. + C¸c lo¹i choßng c¸nh vµ cÊu t¹o. b. th­êng ®­îc dïng trong ®Êt ®¸ mÒm hoÆc dÎo. Choßng c¸nh dÑt: a. Kh«ng ®­îc sö dông trong khoan tuabin v× m« men ph¸ huû lín. 1.vì..1. §Êt ®¸ bÞ ph¸ huû bëi c¸c r¨ng d¹ng nªm l­ìi c¾t.2.PhÇn l¾p nèi lµ phÇn nèi gi÷a choßng khoan vµ phÇn d­íi cña cét cÇn. .PhÇn ho¹t ®éng: Lµ phÇn trùc tiÕp t¸c dông lªn bÒ mÆt ®¸y. truyÒn n¨ng l­îng trùc tiÕp cho phÇn ho¹t ®éng. b. C¨n cø vµo sè c¸nh mµ choßng ®­îc ph©n ra c¸c lo¹i choßng 2 c¸nh. r¨ng hîp kim cøng ®Þnh h×nh hoÆc h¹t kim c­¬ng vµ chóng ®­îc bè trÝ theo c¸c mÆt tiÕp xóc víi ®¸y vµ thµnh lç khoan nh»m t¹o thµnh lç khoan cã h×nh d¹ng vµ ®­êng kÝnh nhÊt ®Þnh. C¨n cø vµo vËn tèc dßng dung dÞch qua khái vßi phun (vj ) ta chia ra 2 lo¹i: Choßng cã hÖ thèng röa th­êng nÕu vj < 70m/s Choßng cã vßi phun thuû lùc nÕu vj  70  130m/s 1. -7- . C¸c lo¹i choßng khoan trong khoan dÇu khÝ.HÖ thèng dÉn dung dÞch: §­îc bè trÝ ë c¸c kho¶ng trèng gi÷a c¸c ch©n choßng víi c¸c vßi dÉn dung dÞch xuèng ®¸y nh»m lµm s¹ch ®¸y vµ lµm m¸t choßng. a.2. Choßng 3 c¸nh H×nh 1 Choßng c¸nh dÑt + Ph¹m vi sö dông : Choßng c¸nh lµm viÖc theo nguyªn lý c¾t . PhÇn l¾p nèi ®­îc tiÖn ren (trong hoÆc ngoµi).

MÆt tr­íc vµ mÆt bªn ®Òu ®­îc g¾n hîp kim ®Ó t¨ng ®é cøng cña choßng. -8- .2. trong c¸c lo¹i ®Êt ®¸ nh­ sa th¹ch.vì. Lç tho¸t n­íc h­íng chÊt láng tõ cét cÇn khoan ch¶y trùc tiÕp lªn ®¸y ®­îc bè trÝ ë kho¶ng c¸ch 2/3 b¸n kÝnh tÝnh tõ t©m choßng khoan. Tèc ®é khoan sÏ tèt lªn nÕu t¹o cho vßi phun ®¹t tèc ®é  70 130m/s. C¸nh choßng b»ng thÐp hîp kim víi Crom. + VËt liÖu chÕ t¹o choßng. Tuy nhiªn khoan b»ng ®éng c¬ ®¸y phï hîp nhÊt v× ®¹t ®­îc vËn tèc quay cao. c¸nh ®­îc hµn vµo th©n choßng.PhÝa trªn cïng tiÖn ren ®Ó nèi víi cÇn khoan. 1. M¨ngan. Hµm l­îng Cacbon tõ 035  0. ®«l«mÝt. Sù bè trÝ vßi phun ®¶m b¶o lÖch dßng chÊt láng vÒ phÝa tr­íc l­ìi c¾t chót Ýt nh»m ®¶m b¶o lµm s¹ch ®¸y vµ lµm m¸t tèt nhÊt. Th©n vµ c¸nh ®­îc s¶n xuÊt theo kiÓu rÌn hoÆc dËp: Th©n b»ng thÐp c¸c bon kh«ng hîp kim. Dïng ®­îc cho tÊt c¶ c¸c ph­¬ng ph¸p khoan.4%. Choßng c¸nh ®­îc chÕ t¹o tõ thÐp cã kÕt cÊu hµm l­îng c¸c bon trung b×nh. còng cã khi ®­îc rÌn liÒn khèi víi th©n. Silic. dïng trong ®Êt ®¸ cã ®é cøng tõ trung b×nh ®Õn rÊt cøng. ®¸ v«i vµ c¸c lo¹i ®¸ mµ hiÖu suÊt khoan cña choßng chãp xoay ®¹t thÊp. C¸nh choßng ®­îc tr¸m hîp kim Rªlit ®Ó t¨ng kh¶ n¨ng chèng mßn.2. Choßng kim c­¬ng: H×nh 2 + Ph¹m vi sö dông: Lµm viÖc theo nguyªn lý c¾t . Th«ng th­êng khi chÕ t¹o.

C¨n cø vµo c¸ch g¾n c¸c h¹t kim c­¬ng vµ kÝch th­íc c¸c h¹t kim c­¬ng mµ ng­êi ta ph©n ra 3 lo¹i chÝnh: . Trªn bÒ mÆt khu«n ®Êu cã g¾n c¸c h¹t kim c­¬ng (xem h×nh vÏ). Trong ®ã khu«n ®Êu lµ bé phËn quan träng nhÊt nã ph¶i cã hÖ sè d·n në nhiÖt vµ ®é mµi mßn gÇn gièng víi kim c­¬ng ®Ó tr¸nh hiÖn t­îng bong trãc c¸c h¹t kim c­¬ng khái khu«n ®Êu. + TÝnh chÊt cña kim c­¬ng: Lµ kho¸ng vËt cøng nhÊt trong tù nhiªn (cÊp Xii).2053 g). .Choßng kim c­¬ng 1 líp (khoan trong ®¸ ®ång nhÊt). §¬n vÞ ®o khèi l­îng cña kim c­¬ng lµ Cara (1 cara = 0.+ CÊu tróc vµ sù ph©n lo¹i choßng kim c­¬ng. lo¹i choßng cã l­ìi c¾t PDC hay kim c­¬ng ®a tinh thÓ vµ cuèi cïng lµ l­ìi c¾t TSP hay kim c­¬ng ®a tinh thÓ bÒn nhiÖt (§é chÞu nhiÖt cña PDC  8000C. nhiÖt ®é nãng ch¶y lµ 36500C. Th«ng th­êng cÊu tróc cña 1 choßng kim c­¬ng gåm cã c¸c phÇn chÝnh nh­: ®Çu nèi ren ®Ó nèi víi cÇn khoan. lâi thÐp vµ khu«n ®Êu.Choßng kim c­¬ng thÊm nhiÔm (khoan trong ®¸ nøt nÎ). lo¹i TSP cã ®é æn ®Þnh nhiÖt tèt h¬n). Nh÷ng -9- . §Æc ®iÓm cña kim c­¬ng lµ rÊt cøng nh­ng dßn. .Choßng kim c­¬ng nhiÒu líp (khoan trong ®¸ nøt nÎ). Kim c­¬ng bÞ grafit ho¸ ë 14500C. Ngoµi ra ng­êi ta cßn cã c¸ch ph©n lo¹i nh­: Choßng kim c­¬ng ®­îc g¾n l­ìi c¾t lµ kim c­¬ng tù nhiªn. KÝch th­íc c¸c h¹t kim c­¬ng ®­îc g¾n vµo choßng thay ®æi tõ 2-12 h¹t/cara. Vµ cuèi cïng lµ bé phËn dÉn dung dÞch ®­îc bè trÝ thÝch hîp gi÷a c¸c bÒ mÆt ®¸y ®­îc g¾n kim c­¬ng theo nh÷ng h×nh d¹ng kh¸c nhau. + Sö dông choßng kim c­¬ng: ViÖc cã quyÕt ®Þnh chän vµ sö dông choßng kim c­¬ng hay kh«ng ph¶i c¨n cø vµo nhiÒu yÕu tè. Kim c­¬ng ®­îc dïng ®Ó chÕ t¹o choßng kim c­¬ng th­êng lµ kim c­¬ng nh©n t¹o v× gi¸ thµnh rÎ h¬n kim c­¬ng tù nhiªn. kh«ng chÞu ®­îc va ®Ëp vµ nhiÖt ®é ®¸y cao. trong ®ã yÕu tè gi¸ thµnh lµ rÊt quan träng.

èng mïn ®­îc l¾p trªn choßng trong khoan Roto vµ trªn tuabin trong khoan tuabin.Trong khoan tuabin cã sè vßng quay lín vµ ®Êt ®¸ phï hîp sÏ hiÖu qu¶ h¬n so víi khoan Roto.Khi gk  6” mµ tuæi thä cña choßng chãp xoay bÞ h¹n chÕ. c¸c lo¹i ®¸ chøa ®¸ löa hoÆc pirit sÏ kh«ng phï hîp víi choßng kim c­¬ng. . Trong tr­êng hîp cÇn doa lç khoan vµ b¬m röa thªm cÇn ph¶i khoan hiÖp khoan ®Æc biÖt cã sö dông èng mïn.tr­êng hîp sau ®©y sÏ lµ c¨n cø ®Ó cã thÓ sö dông choßng kim c­¬ng thay cho choßng chãp xoay: .1.3.Khi tuæi thä chãp xoay qu¸ ng¾n do mßn c¸c æ l¨n. -10- . NÕu sö dông hîp lý 1 choßng kim c­¬ng cã thÓ thay thÕ ®­îc tíi 15 choßng chãp xoay.2. Tr­íc khi b¾t ®Çu khoan b»ng choßng kim c­¬ng cÇn ph¶i doa th©n lç khoan. Choßng chãp xoay cã nh÷ng ­u ®iÓm næi bËt lµ: .2.3. cÇn ph¶i th¶ èng mïn ®Ó lÊy hÕt c¸c vôn kim lo¹i vµ ®¸. do tû träng cña dung dÞch khoan lín hoÆc do thiÕu c«ng suÊt thuû lùc cña thiÕt bÞ khoan.Khi ®é nghiªng t¨ng lªn trong khoan ®Þnh h­íng hoÆc t¶i träng lªn choßng bÞ h¹n chÕ. 1. Choßng chãp xoay: 1.5m/h). Dïng ®­îc trong mäi lo¹i ®Êt ®¸ cã ®é cøng vµ tÝnh chÊt kh¸c nhau.DiÖn tÝch tiÕp xóc víi ®¸y nhá nh­ng ®é dµi cña mÐp lµm viÖc l¹i lín v× vËy hiÖu suÊt ph¸ ®¸ cao. V× thÕ tr­íc khi khoan kim c­¬ng trong 2 hay 3 hiÖp khoan b»ng choßng chãp xoay cuèi cïng. lÊy hÕt c¸c m¶nh vôn ®Êt ®¸ vµ kim lo¹i lªn khái ®¸y.Khi tèc ®é khoan qu¸ nhá (1. r¨ng hoÆc g·y r¨ng. . . Tuy nhiªn trong ®¸ r¾n ch¾c vµ nøt nÎ.Ph¹m vi sö dông vµ ­u nh­îc ®iÓm cña choßng chãp xoay: Trong c«ng t¸c khoan dÇu khÝ choßng chãp xoay ®­îc sö dông réng r·i nhÊt chiÕm tû lÖ trªn 90%. .

. 4 chãp. HiÖn ng­êi ta chÕ t¹o c¸c lo¹i choßng 1. riªng lo¹i 3 chãp xoay lµ phæ biÕn nhÊt.Lç tho¸t n­íc 5. Tuy nhiªn nh­îc ®iÓm lµ thêi gian lµm viÖc cña æ tùa chãp xoay th­êng ng¾n.C¸c chãp xoay l¨n trªn ®¸y nªn Ýt bÞ mµi mßn h¬n choßng c¸nh. c¸c r¨ng choßng kÐm cøng v÷ng. 2.Chãp xoay H×nh 3 -11- .M«men quay choßng nhá.Ren nèi 2..CÊu t¹o cña choßng 3 chãp xoay: 5 3 2 4 1. 1.Ch©n choßng 4.3.Th©n choßng 3.2.2. 3. nhÊt lµ nh÷ng choßng cã ®­êng kÝnh nhá.

PhÇn trªn th©n cã tiÖn ren bªn trong. .Choßng 3 chãp xoay gåm 4 phÇn chÝnh ®ã lµ th©n choßng. Cô thÓ lo¹i r¨ng thÐp (choßng r¨ng phay) ®Ó khoan trong ®¸ mÒm cã tèc ®é quay cao. phÇn lµm viÖc. BÒ mÆt r¨ng ®Òu ®­îc phñ líp Cacbuavonfram ®Ó t¨ng ®é cøng vµ chèng mßn. * Nhãm th©n rêi (Nhãm B): th©n choßng ®­îc t¹o thµnh b»ng c¸ch hµn c¸c ch©n l¹i. . Chãp xoay võa quay quanh trôc cña choßng ®ång thêi quay quanh trôc cña chãp xoay vµ bÞ tr­ît khi quay nªn võa cã t¸c dông ®Ëp võa cã t¸c dông c¾t h÷u hiÖu ®èi víi ®Êt ®¸ mÒm. c¸c r¨ng cña chãp xoay). C¸c r¨ng cña choßng ®­îc chÕ t¹o theo nh÷ng h×nh d¹ng kh¸c nhau. c¸c ch©n choßng (trªn ®ã ®­îc l¾p chãp xoay) ®­îc hµn vµo th©n. Choßng nhãm B cã ®­êng kÝnh 76320mm. n»m xa nhau ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn t¨ng chiÒu s©u c¾m ngËp vµo ®Êt ®¸ vµ ph¸ vì c¸c m¶ng lín.Th©n choßng: Tuú theo cÊu t¹o mµ th©n choßng ®­îc chia ra 2 nhãm: Nhãm th©n liÒn vµ nhãm th©n rêi. C¸c lo¹i choßng khoan trong ®¸ mÒm cã r¨ng dµi. n»m gÇn nhau. chãp xoay lín ®Ó cã thÓ chÞu t¶i träng lín. Ngµy nay nhê tiÕn bé cña ngµnh luyÖn kim vµ h×nh d¹ng c¸c r¨ng nhän ®Þnh h×nh cho phÐp ng­êi -12- . Trªn ch©n choßng cã l¾p c¸c chãp xoay.PhÇn lµm viÖc (bao gåm chãp xoay. * Nhãm th©n liÒn (Nhãm A): th©n ®­îc ®óc liÒn khèi. PhÝa trªn th©n choßng tiÖn ren ngoµi ®Ó l¾p víi cét cÇn khoan. ChÝnh v× thÕ ®Ó t¨ng hiÖu qu¶ c¾t vµ t¨ng tèc ®é khoan trong ®¸ mÒm ng­êi ta sÏ bè trÝ c¸c chãp xoay lÖch trôc so víi trôc cña choßng. C¸c choßng khoan trong ®Êt ®¸ cøng trung b×nh vµ nöa cøng th× c¸c r¨ng bè trÝ gÇn nhau h¬n. hÖ thèng æ tùa vµ hÖ thèng röa. R¨ng còng cã c¸c gãc h¬i lín h¬n ®Ó cã thÓ chÞu t¶i träng lín ®ñ ®Ó th¾ng søc kh¸ng nÐn cña ®¸. Choßng nhãm A cã ®­êng kÝnh 345490mm. §èi víi ®Êt ®¸ cøng th× choßng cÇn ph¶i cã r¨ng v÷ng ch¾c.

Vßng tr­ît cã thÓ thay cho bi ®òa vµ lµm t¨ng thÓ tÝch c«n. . .HÖ thèng vßi röa thuû lùc: -13- .). mét c¬ cÊu bï trõ b»ng mµng cao su vµ mét ®­êng èng dÉn kÝn. C¸c æ bi cÇu vµ bi ®òa kÝn ®­îc b«i tr¬n bëi c¸c lo¹i mì nhê hÖ thèng c¸ch ly ®Æc biÖt cã tuæi thä cao Ýt nhÊt b»ng tuæi thä cña c¸c r¨ng choßng. .ta chÕ t¹o ra ®­îc c¸c lo¹i choßng phï hîp víi phÇn lín c¸c lo¹i ®Êt ®¸ khi khoan. Bi ®òa chÞu lùc h­íng t©m lµ chñ yÕu vµ cã t¸c dông truyÒn t¶i träng cho l­ìi c¾t.HÖ thèng æ tùa chãp xoay: æ tùa chãp xoay cã 3 lo¹i ®ã lµ æ bi cÇu hoÆc bi ®òa hë. (VÝ dô d¹ng cÇu. Ngoµi ra cßn cã t¸c dông H×nh 4 h·m chèt trªn trôc. d¹ng th×a móc ®Æt biÖt vv. Bi cÇu lµ æ tùa kh«ng thÓ thiÕu trong choßng chãp xoay. Mét chãp xoay cã tõ 1 ®Õn 2 æ bi cÇu. chÞu mµi mßn d­íi ¸p suÊt cao. tuæi thä gi¶m. d¹ng l­ìi ®ôc. chóng ®­îc lµm m¸t vµ b«i tr¬n chñ yÕu nhê n­íc röa (khÝ nÐn hoÆc dung dÞch). d¹ng ®Çu ®¹n. d¹ng qu¶ trøng. Song chÞu t¶i träng chiÒu trôc lµ chÝnh. Vßng c¸ch ly ®­îc chÕ t¹o tõ lo¹i vËt liÖu ®Æc biÖt chÞu nhiÖt.HÖ thèng c¸ch ly vµ b«i tr¬n c¸c æ tùa chãp xoay: C¸c æ bi cÇu vµ bi ®òa hë kh«ng ®­îc b«i tr¬n th­êng cã thêi gian lµm viÖc ng¾n. HÖ thèng b«i tr¬n gåm cã mét hèc chøa mì. æ bi cÇu hoÆc bi ®òa kÝn vµ lo¹i æ ®ì ma s¸t (cßn gäi lµ vßng tr­ît) Chøc n¨ng cña tõng lo¹i æ ®ì lµ: Bi cÇu cã t¸c dông chÞu t¶i trong chiÒu trôc vµ t¶i träng h­íng t©m (h­íng t¶i träng vÒ phÝa ®Ønh chãp). C¬ cÊu bï trõ lµm c©n b»ng ¸p lùc trong æ l¨n gi÷a ¸p lùc cña dung dÞch khoan vµ ¸p lùc mì ®­îc tra vµo tõ khi chÕ t¹o. d¹ng h×nh chãp. t¨ng ®é v÷ng ch¾c cña ngâng trôc.

§­îc bè trÝ trong th©n choßng víi c¸c
®­êng dÉn dung dÞch tíi ®¸y nh»m ®¸p øng
yªu cÇu lµm s¹ch ®¸y vµ lµm m¸t choßng
khoan.
Cã 2 lo¹i cÊu tróc hÖ thèng dÉn dung dÞch:
Lo¹i choßng 3 chãp xoay th«ng th­êng chØ cã
mét lç th«ng chÊt láng vµo trôc dông cô. ChÊt
láng röa bªn trong c¸c chãp xoay cã hiÖu qu¶

H×nh 5
kÐm h¬n c¸c tia. HÖ thèng röa th­êng cã lç röa ®­îc thiÕt kÕ ë gi÷a t©m
choßng víi h×nh d¹ng vµ tiÕt diÖn kh¸c nhau: Lç trßn, tam gi¸c hoÆc kiÓu 3 lç
liÒn kÒ.
Dßng chÊt láng qua lç röa ®Ëp trùc tiÕp xuèng c¸c chãp xoay sau ®ã
míi tíi ®¸y ®Ó cuèn theo c¸c m¶nh vôn ®Êt ®¸. VËn tèc trung b×nh khi ra khái
vßi phun V j 70m/s.
- HÖ thèng röa kiÓu vßi phun thuû lùc lµ hÖ thèng röa cã hiÖu qu¶ tèt
nhÊt. HÖ thèng nµy gåm 3 vßi phun ®­îc bè trÝ gi÷a c¸c chãp xoay (h×nh vÏ).
Cã thÓ ®iÒu chØnh tia víi hiÖu qu¶ cùc ®¹i b»ng c¸ch thay ®æi ®­êng kÝnh vßi
phun. Dßng ch¶y rèi cã hiÖu qu¶ víi vËn tèc ®¹t kho¶ng tõ 80  150 m/s. C¸c
tia kh«ng nh÷ng cã t¸c dông röa s¹ch c¸c chãp xoay mµ cßn cã t¸c dông lµm
nguéi vµ tèng tho¸t mïn khoan mét c¸ch nhanh chãng ra khái kh«ng gian
vµnh xuyÕn. Cã thÓ nèi dµi c¸c vßi phun lµm t¨ng hiÖu qu¶ lµm s¹ch ®¸y
giÕng. C¸c vßi phun ®­îc chÕ t¹o tõ hîp kim chèng mßn, cã thÓ ®­îc thay
míi theo c¸ch th¸o l¾p r¨ng Ren víi bÒ mÆt ®¸y cña choßng khoan.
1.2.3.3.Qui luËt ph¸ huû cña choßng chãp xoay:
Choßng chãp xoay ph¸ ®¸ nhê 2 chuyÓn ®éng:
- ChuyÓn ®éng tÞnh tiÕn tõ trªn xuèng do t¸c dông cña ¸p lùc chiÒu trôc.
- ChuyÓn ®éng quay do t¸c dông cña Roto hoÆc tuabin.
Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc c¸c chãp xoay cña choßng quay xung quanh
trôc cña m×nh vµ xung quanh trôc cña choßng. Khi quay xung quanh trôc cña
m×nh, c¸c chãp xoay lóc th× tú 1 r¨ng lóc th× tú 2 r¨ng lªn ®¸y lç khoan. V×
-14-

vËy trong qu¸ tr×nh quay c¸c chãp xoay sÏ cã sù dÞch chuyÓn lªn xuèng vµ t¸c
dông va ®Ëp tõng phÇn lªn ®¸y. Nhê thÕ mµ chãp xoay t¸c dông lªn ®¸y c¶ t¶i
träng tÜnh lÉn t¶i träng ®éng. Tuú theo h×nh d¹ng cña chãp xoay vµ vÞ trÝ t­¬ng
®èi gi÷a trôc cña choßng vµ trôc cña chãp xoay mµ t¸c dông cña r¨ng choßng
lªn ®Êt ®¸ ë ®¸y lµ ®Ëp thuÇn tuý hoÆc ®Ëp céng víi c¾t.
Trong qu¸ tr×nh quay xung quanh trôc cña m×nh vµ trôc cña choßng, c¸c
chãp xoay thùc hiÖn mét chuyÓn ®éng phøc t¹p.
A
B

OA
MN
M

O1
O

B
N

a
b

a’
OB
a

O1

b’

H×nh 6 : Ph©n tÝch sù chuyÓn ®éng cña chãp xoay
Khi quay choßng quanh trôc OA theo chiÒu kim ®ång hå víi tèc ®é OA
c¸c chãp xoay sÏ l¨n vµ quay quanh trôc OB ng­îc chiÒu kim ®ång hå víi tèc
®é OB. ChuyÓn ®éng tuyÖt ®èi cña chãp xoay (tæng hîp 2 chuyÓn ®éng trªn)
lµ chuyÓn ®éng quanh trôc tøc thêi MN víi tèc ®é MN. Trôc MN ®i qua giao
®iÓm O (gi÷a trôc choßng vµ trôc chãp xoay) vµ O1 (lµ tiÕp ®iÓm gi÷a r¨ng
choßng víi mÆt ®¸y lç khoan). Mäi ®iÓm n»m trªn trôc quay tøc thêi ®Òu ®øng
yªn. Mäi ®iÓm n»m ngoµi trôc quay tøc thêi MN ®Òu chuyÓn ®éng trªn ®­êng
trßn b¸n kÝnh b»ng kho¶ng c¸ch tõ ®iÓm ®ã ®Õn MN. Khi chuyÓn ®éng quay
quanh trôc quay tøc thêi, c¸c chãp xoay c¾t ®Êt ®¸. C­êng ®é tr­ît cña choßng
®­îc ®¸nh gi¸ b»ng hÖ sè tr­ît K (lµ tû sè gi÷a diÖn tÝch tr­ît cña choßng vµ

-15-

diÖn tÝch ®¸y sau 1 vßng quay). Dùa vµo vÞ trÝ t­¬ng ®èi gi÷a c¸c trôc cña
chãp xoay ng­êi ta cã thÓ ph©n ra:
* Choßng cã t¸c dông ®Ëp thuÇn tuý:
Lµ choßng cã ®­êng sinh cña chãp xoay trïng víi trôc tøc thêi MN hay
®Ønh cña c«n trïng víi t©m lç khoan (cã hÖ sè tr­ît = 0).
A
B
M
N
O

H×nh 7

Choßng khoan ch¹y trôc:
Chãp cã thÓ ®¬n c«n hoÆc ®a c«n. Tr­êng hîp ®¬n c«n nh­ng cã ®Ønh
v­ît ra ngoµi hay hôt vµo trong t©m lç khoan ®Òu ®­îc gäi lµ choßng ch¹y
trôc. Lo¹i choßng nµy ngoµi t¸c dông ®Ëp cßn cã hiÖn t­îng tr­ît vu«ng gãc
víi ®­êng sinh. Kho¶ng ch¹y trôc f cµng lín th× tr­ît cµng nhiÒu. NÕu chãp ®a
c«n, hiÖn t­îng tr­ît ®­îc xem xÐt cho tõng c«n riªng rÏ. C«n nµo cã ®Ønh
n»m ë t©m sÏ kh«ng cã hiÖn t­îng tr­ît vµ ng­îc l¹i.

O

O

a,Choßng hôt trôc

H×nh 8

b,Choßng v­ît trôc

* Choßng lÖch trôc:
Choßng lÖch trôc lµ choßng mµ trôc cña chãp xoay vµ trôc cña choßng
kh«ng giao nhau, nh»m t¨ng c­êng hÖ sè tr­ît K (däc + ngang)

-16-

O

O

b, lÖch trôc ©m

a, lÖch trôc d­¬ng

HiÖn t­îng lÖch trôc ®­îc xem lµ lÖch d­¬ng (a) nÕu lÖch vÒ phÝa chiÒu
quay cña choßng. Tr­êng hîp ng­îc l¹i (b) lµ lÖch ©m. Nh­ vËy nÕu choßng
lÖch trôc l¹i thªm hiÖn t­îng tr­ît däc h­íng vµo trong (lÖch d­¬ng) vµ tr­ît
däc h­íng ra ngoµi (lÖch ©m).
Tãm l¹i: Dùa vµo ®Æc tÝnh ph¸ huû cña choßng ta cã thÓ ph©n ra 3
nhãm: Choßng cã t¸c dông ®Ëp thuÇn tuý, choßng ®Ëp + c¾t vµ choßng cã t¸c
dông ®Ëp + c¾t + däc.
Khi nghiªn cøu sù lµm viÖc cña choßng ta cÇn quan t©m tíi c¸c kh¶
n¨ng tr­ît ngÉu nhiªn vµ tr­ît c­ìng bøc.
 Choßng tù lµm s¹ch: Sù cÇn thiÕt t¨ng hÖ sè tr­ît vµ thÓ tÝch c«n sÏ
dÉn ®Õn sù x©m nhËp lÉn nhau gi÷a c¸c chãp. NghÜa lµ hµng r¨ng cña chãp
nµy ®i vµo r·nh gi÷a 2 hµng r¨ng cña chãp kia ng¨n ngõa sù lÊp nhÐt mïn
khoan ë c¸c choßng nµy. HiÖn t­îng ®ã ®­îc gäi lµ tù lµm s¹ch.
 HÖ sè phñ (): Lµ tû sè gi÷a tæng chiÒu dµi cña c¸c r¨ng cña 1 chãp
tiÕp xóc víi ®¸y lç khoan ë mét thêi ®iÓm nµo ®ã vµ b¸n kÝnh cña choßng
khoan.
Víi choßng th­êng dïng cã  = 1,2  1,5
§Êt ®¸ cµng mÒm, dÎo th× dïng choßng cã hÖ sè phñ cµng lín vµ ng­îc l¹i.
+ Ph­¬ng ph¸p ph©n lo¹i choßng chãp xoay:
§Ó ®¸p øng víi sù ®a d¹ng cña ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt ë c¸c n­íc ng­êi ta
chÕ t¹o ra rÊt nhiÒu nh÷ng lo¹i choßng cã ®Æc tÝnh lµm viÖc phï hîp.
Theo OCT ng­êi ta ph©n ra 4 lo¹i chÝnh lµ: mÒm, trung b×nh, cøng vµ
r¾n t­¬ng øng víi c¸c ký hiÖu ch÷ c¸i lµ: M, C, T vµ K. Bªn c¹nh ®ã cßn chÕ
-17-

t¹o ra c¸c lo¹i choßng liÒn kÒ ®Ó phï hîp víi ®iÒu kiÖn ®Êt ®¸ cøng mÒm vµ
mµi mßn xen kÑp.
Cô thÓ theo GOST - 20692-75 ®­îc thÓ hiÖn ë b¶ng d­íi ®©y (b¶ng 1).
Ngoµi c¸c ký hiÖu ®­îc nªu trong b¶ng cßn c¸c ký hiÖu kh¸c nh­:
B: C¸c æ ®ì r·nh l¨n,
H: Mét æ ®ì tr­ît, c¸c æ ®ì cßn l¹i lµ æ ®ì cã r·nh l¨n,
A: æ ®ì tr­ît,
U: Choßng cã n­íc röa th­êng,
: Choßng cã vßi phun thuû lùc,
: Choßng khoan thæi khÝ, v.V....

-18-

Qua ®ã ta cã thÓ ph©n biÖt ®­îc lo¹i choßng phï hîp víi tõng lo¹i ®Êt ®¸ khi khoan. 20692-75 b¶ng 1 Ph¹m vi sö dông Lo¹i choßng D¹ng r¨ng M §Êt ®¸ mÒm R¨ng phay MZ §Êt ®¸ mÒm. VÝ dô cã lo¹i choßng ATJ 22 cña h·ng Hughes cã m· hiÖu 5 . mµi mßn R¨ng chèt MC §Êt ®¸ mÒm cã c¸c líp kÑp cøng võa R¨ng phay MCZ §Êt ®¸ mÒm mµi mßn cã c¸c líp kÑp R¨ng phay vµ r¨ng cøng võa chèt §¸ cøng trung b×nh R¨ng phay CZ §¸ cøng trung b×nh cã mµi mßn R¨ng chèt CT §¸ cøng trung b×nh cã c¸c líp kÑp R¨ng phay C cøng T §¸ cøng R¨ng phay TZ §¸ cøng mµi mßn R¨ng phay TK §¸ cøng cã xen kÑp r¾n R¨ng phay vµ r¨ng chèt TKZ §¸ cøng xen kÑp r¾n mµi mßn.B¶ng ph©n lo¹i choßng 3 chãp xoay theo GOST. liÒn R¨ng chèt khèi K §¸ r¾n mµi mßn R¨ng chèt OK §¸ rÊt r¾n mµi mßn R¨ng chèt C1 §¸ cøng trung b×nh vµ gißn R¨ng phay (1 chãp ®­êng kÝnh) Ngoµi ra theo tiªu chuÈn ph­¬ng T©y.7 (G) ®­îc hiÓu lµ: 5: Choßng r¨ng nhän ®Ó khoan trong ®¸ mÒm vµ h¬i mÒm 1: Lo¹i cã ®é cøng thÊp -19- .1 . cô thÓ lµ theo hiÖp héi c¸c nhµ thÇu khoan (IADC) ph©n lo¹i choßng 3 Chãp xoay b»ng 4 ký hiÖu gåm 3 ch÷ sè vµ 1 ch÷ c¸i.

G: Cã b¶o vÖ t¨ng c­êng (chèng mßn ®­êng kÝnh ngoµi) Ph©n lo¹i choßng chãp xoay theo m· hiÖu IADC B¶ng 2 Lo¹i Lo¹i ®Êt ®¸ æ l¨n tiªu H¹ng chuÈn 1 Dông cô r¨ng phay Dông cô r¨ng chèt 1 §Êt ®¸ mÒm cã ®é khoan thÊp 2 §Êt ®¸ mÒm trung b×nh ®Õn cøng trung b×nh søc kh¸ng nÐn cao 3 §Êt ®¸ nöa mµi mßn hoÆc mµi mßn 4 §Êt ®¸ mÒm cã søc kh¸ng nÐn thÊp vµ ®é khan cao 5 §Êt ®¸ mÒm ®Õn cøng trung b×nh søc kh¸ng nÐn thÊp 6 §Êt ®¸ cøng trung b×nh cã søc kh¸ng nÐn cao 7 §Êt ®¸ cøng nöa mµi mßn ®Õn mµi mßn 8 §Êt ®¸ rÊt r¾n vµ mµi mßn lín æ l¨n M¶nh tiªu b¶o vÖ chuÈn chãp thæi khÝ xoay 2 3 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 -20- æ l¨n kÝn 4 M¶nh b¶o vÖ æ l¨n kÝn 5 æ l¨n tr¬n 6 M¶nh b¶o vÖ æ l¨n tr¬n 7 .7: M¶nh b¶o vÖ trªn ®­êng kÝnh vµ c¸c æ l¨n tr¬n (nh½n).

4. C¸c lo¹i choßng ®Æc biÖt: + Choßng ®Çu nhän: Dïng ®Ó khoan chuyÓn ®­êng kÝnh tõ lín sang nhá. dïng ®Ó cøu sù cè (ha) a.2. Choßng ®Çu nhän H×nh 10 b.1. Choßng doa réng . khoan ph¸ nót xi m¨ng trong èng chèng. Choßnh lÖch t©m + Choßng lÖch t©m: Dïng ®Ó khoan më lç nh¸nh trong tr­êng hîp cÇn cã lç khoan ®­êng kÝnh lín h¬n ®­êng kÝnh ®· cho (hb) + Choßng l­ìi xo¾n: Dïng ®Ó khoan xiªn giÕng khoan trong tr­êng hîp khoan b»ng ph­¬ng ph¸p khoan roto cã sö dông m¸ng nghiªng (hc) c. Choßng xo¾n H×nh 11 -21- d.

§èi víi lç khoan th¨m dß: Cét ®Þa tÇng míi chØ lµ dù kiÕn s¬ bé c¸c tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt ®¸ (ch­a hiÓu râ) vµ sù thay ®æi ®ét ngét cña chóng th­êng g©y rÊt nhiÒu khã kh¨n cho viÖc sö dông choßng. V× vËy ph¶i kÕt hîp chÆt chÏ víi sù ph¸n ®o¸n cña kü thuËt ®Þa chÊt ®Ó lµm c¬ së lùa chän chñng lo¹i hîp lý. ViÖc lùa chän choßng ë ®©y hoµn toµn mang tÝnh chÊt gi¶ ®Þnh. Trong tr­êng hîp nµy c¸c chñng lo¹i choßng cÇn ®­îc chuÈn bÞ nhiÒu h¬n ®Ó ®Ò phßng mäi tr­êng hîp ph¸t sinh bÊt ngê.D) + Choßng khoan mÉu: Lµ lo¹i choßng ph¸ huû ®Êt ®¸ ë ®¸y theo h×nh vµnh kh¨n s¸t thµnh lç khoan ®Ó l¹i mÉu lâi ë gi÷a: Choßng lÊy mÉu cã nhiÒu kiÓu cÊu tróc kh¸c nhau. phong phó vÒ chñng lo¹i nªn viÖc lùa chän ®­îc choßng thËt phï hîp cho tõng ®èi t­îng ®Êt ®¸ lµ c«ng viÖc rÊt khã kh¨n vµ hÇu nh­ kh«ng thÓ. ë ®©y ta chia ra 2 tr­êng hîp: 1. Ph­¬ng ph¸p lùa chän choßng khoan. Lo¹i l­ìi c¾t choßng kim c­¬ng lo¹i 4 chãp xoay cã ®é cøng còng rÊt kh¸c nhau phï hîp víi tõng lo¹i ®Êt ®¸ khoan qua.3.+ Choßng doa réng: Lµ lo¹i choßng dïng ®Ó më réng ®­êng kÝnh th©n lç khoan. Do tÝnh chÊt rÊt kh¸c nhau vÒ ®é cøng. Th­êng cã 2 lo¹i: Lo¹i cÊu t¹o c¸nh ®Ó doa trong ®Êt ®¸ mÒm. -22- .1. ®é mµi mßn cña ®Êt ®¸ còng nh­ sù ®a d¹ng. lo¹i b»ng chãp xoay ®Ó doa trong ®Êt ®¸ cøng (h. Choßng khoan mÉu ®­îc l¾p phÝa d­íi cña èng mÉu b»ng ren (h12) H×nh 12 Choßng khoan mÉu 1.3.

V× vËy c«ng viÖc nghiªn cøu mang tÝnh so s¸nh ®­îc thùc hiÖn ë giÕng khoan ®Çu tiªn sÏ t¹o ra ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho phÐp thùc hiÖn ë nh÷ng giÕng khoan khai th¸c tiÕp theo ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ cao vÒ thêi gian khoan còng nh­ kinh tÕ.000. VND/m h Trong ®ã: Gm .000.2. Trong khi ®ã ®­îc biÕt: gi¸ 1h thuª thiÕt bÞ lµ: 8.Thêi gian khoan thuÇn tuý tnt . Thêi gian n©ng th¶ hÕt 4h00.000 ®.1. ®é cøng vµ bÒ dµy c¸c líp ®Êt ®¸.Gi¸ thµnh cña choßng Gh . gi¸ thµnh choßng A = gi¸ thµnh choßng B = 17.512. Sau ®©y lµ nh÷ng vÝ dô ®Ó so s¸nh trong viÖc lùa chän choßng phï hîp víi ®Þa tÇng khoan qua: Ta ®· biÕt.Sè l­îng m khoan ®­îc VÝ dô1: Mét choßng A lo¹i h¬i cøng khoan ®­îc 41m trong 17h. Tõ kÕt qu¶ trªn ta tÝnh ®­îc §èi víi choßng A: GmA = 17. mét choßng B kh¸c h¬i mÒm h¬n khoan ®­îc 35m trong 12h.000 (17+4) = 4. (Gm): Gm = Gc + Gh (tc + tnt) . Còng trong ®Þa tÇng Êy.Gi¸ thµnh 1 giê lµm viÖc cña thiÕt bÞ khoan tc . ë ®©y ta xem lo¹i choßng khoan hîp lý nhÊt lµ choßng cho phÐp ®¹t gi¸ thµnh 1m khoan thÊp nhÊt trong ®iÒu kiÖn kü thuËt tèt. V× thÕ ta cã thÓ chñ ®éng lùa chän ®­îc choßng phï hîp.3.000.Thêi gian n©ng th¶ h . gi¸ thµnh 1m khoan ®­îc tÝnh nh­ sau.000®.195 ®/m 41 -23- . §èi víi mét lo¹i ®Êt ®¸ cô thÓ ë chiÒu s©u nhÊt ®Þnh cã thÓ cã nhiÒu lo¹i choßng cã kh¶ n¨ng ph¸ huû tèt.000 + 8.§èi víi c¸c giÕng khoan khai th¸c: Cét ®Þa tÇng ®· biÕt tr­íc mét c¸ch kh¸ chÝnh x¸c vÒ tÝnh chÊt c¬ lý.000.Gi¸ thµnh 1m khoan Gc .

000.000 ® (b»ng gi¸ thµnh choßng míi trõ ®i gi¸ kim c­¬ng thu håi ®­îc).000.500.000 + 12. Gi¸ thµnh 1m khoan phô thuéc phÇn lín vµo møc ®é hîp lý cña viÖc thay choßng ®óng thêi ®iÓm. nh­ vËy 1 choßng trung b×nh khoan ®­îc 103m trong 42h.200.146 ®/m 103 GiÕng khoan thø 2: Mét choßng kim c­¬ng khoan ®­îc 330m trong thêi gian 117h gi¸ choßng lµ: 500.512 ®/m 330 Nh­ vËy râ rµng trong tr­êng hîp nµy nªn chän choßng kim c­¬ng ®Ó khoan sÏ kinh tÕ h¬n. h vh = t + t c nt (1) -24- .142.895. Gi¸ trung b×nh 1 choßng lµ 35. GiÕng khoan 1: CÇn 3 choßng chãp xoay míi khoan ®­îc 310m trong 126h.000 + 8.500.000 (42 + 12) = 6.§èi víi choßng B: GmB = 17.000® + 12. Ph­¬ng ph¸p lo¹i bá choßng khoan hîp lý: ViÖc lo¹i bá choßng khoan hîp lý cã ý nghÜa kinh tÕ kü thuËt rÊt lín.000®.857 ®/m 35 Nh­ vËy viÖc sö dông choßng B kinh tÕ h¬n so víi choßng A VÝ dô 2: VÒ sù lùa chän gi÷a choßng chãp xoay vµ choßng kim c­¬ng.000 ®. 1.401. nh­ng viÖc thay choßng l¹i kh«ng thÓ c¨n cø vµo tèc ®é c¬ häc ®­îc mµ ph¶i c¨n cø vµo tèc ®é hiÖp (vh) sao cho vh ®¹t cùc ®¹i.000.000. ViÖc gi¶m thêi gian lµm viÖc cña choßng trªn ®¸y cho phÐp t¨ng ®­îc tèc ®é c¬ häc cùc ®¹i.4.000® (117 + 12) = 6.000 (12+4) = 4.500. Gi¸ 1h thuª thiÕt bÞ lµ: 12. thêi gian kÐo th¶ trung b×nh lµ: 12h Tõ ®ã ta tÝnh ®­îc: Gm = 35. C¸c ®iÒu kiÖn kh¸c gièng giÕng khoan thø nhÊt VËy ta tÝnh ®­îc Gm lµ Gm = 500.200.

t .Sè mÐt khoan ®­îc BiÓu thøc (2) biÓu thÞ sù ph©n bè thêi gian ®Ó thùc hiÖn ®­îc 1m trong 1 hiÖp khoan. Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu vµ thùc nghiÖm MinHim ®· thiÕt lËp ®­îc mèi quan hÖ sau.Tèc ®é c¬ häc v0 .Tèc ®é hiÖp tc .Thêi gian khoan thuÇn tuý tnt .Khi gi¶m thêi gian lµm viÖc cña choßng trªn ®¸y th× hnt sÏ t¨ng lªn rÊt 1 t nhiÒu h¬n h¼n møc ®é gi¶m xuèng cña hc . e-k.Thêi gian n©ng th¶ h . vch = v0.t Trong ®ã: (3) vch .HÖ sè ®Æc tr­ng cho tèc ®é mßn cña choßng. Do ®ã sÏ tån t¹i mét thêi gian tèi ­u mµ ë ®ã vh sÏ ®¹t cùc ®¹i. kÕt qu¶ lµ v t¨ng lªn suy ra vh h gi¶m ®i. Nh­ vËy kh«ng thÓ ®¹t ®­îc vh cùc ®¹i khi kÐo thËt dµi hoÆc rót thËt ng¾n thêi gian lµm viÖc cña choßng trªn ®¸y. t .H»ng sè L«ga tù nhiªn Tõ c«ng thøc (3) chóng ta cã thÓ tÝnh ®­îc tiÕn ®é sau 1 hiÖp -25- .Tõ (1) ta cã thÓ ph©n tÝch thµnh (2) 1 tc tnt vh = h + h (2) Trong ®ã: vh .Khi t¨ng thêi gian lµm viÖc cña choßng trªn ®¸y.Tèc ®é c¬ häc ban ®Çu k . thµnh phÇn ch t¨ng 1 t lªn vµ hnt sÏ gi¶m xuèng kÕt qu¶ lµ v t¨ng lªn  vh gi¶m xuèng h t .Thêi gian choßng lµm viÖc trªn ®¸y e.

dt   v 0 .t t h =  v ch . ë mét ®é s©u x¸c ®Þnh cña lç khoan ta biÕt tr­íc v0. hay cßn ®­îc xem lµ thêi gian lo¹i bá choßng hîp lý. Thêi gian ®Ó ®¹t ®­îc ®iÓm cùc ®¹i ®ã cña vh gäi lµ thêi gian khoan kinh tÕ. ®é cøng vµ mµi mßn cña ®Êt ®¸ vµ møc ®é röa lç khoan. tnt vµ hÖ sè k vµ cã thÓ biÓu diÔn vh = f (t) lµ mét ®­êng cong (h×nh vÏ d­íi). HÖ sè k phô thuéc vµo chÊt l­îng choßng.Vh(m/h) vh Vch t(h) tkt H×nh 13 Quan hÖ gi÷a vh.e-kt) vh = k0 (t + t ) c nt (5) Tõ (5) ta cã nhËn xÐt: tèc ®é hiÖp phô thuéc vµo chÊt l­îng choßng khoan. chÕ ®é khoan. vch víi thêi gian lµm viÖc cña choßng Thêi gian kinh tÕ (tkt) cña choßng ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc tkt = 13 tnt k (6) Tõ c«ng thøc (6) ta thÊy r»ng ®Ó tÝnh ®­îc tkt ta cÇn ph¶i biÕt ®­îc tnt vµ hÖ sè k. chÕ ®é khoan. ®é cøng ®Êt ®¸ vµ chiÒu s©u cña lç khoan. Th«ng th­êng hÖ sè k ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau: v ln vch k= t 0 (7) Ta cã thÓ xem mét vÝ dô cô thÓ cña viÖc cÇn thiÕt ph¶i thay choßng míi sau ®©y: -26- . §­êng cong cã mét ®iÓm cùc ®¹i râ rÖt.e kt dt  0 0 v0 1  e kt k   (4) Thay gi¸ trÞ ë (4) vµo (1) ta tÝnh ®­îc vh lµ: v (1 . Vch.

83 m/h 1+2 vh5 = 5 + 4 + 3 + 25 + 2 = 5. h2 =4m. h9 = 0. h8 = 0. h5 = 2m.5m Nh­ vËy lµ muèn ph¸t huy tèt hiÖu qu¶ lµm viÖc cña choßng trªn ®¸y th× ta ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc thêi gian mµ ë ®ã vh ®¹t cùc ®¹i råi thay choßng míi. h6 = 1.07 m/h 175 + 2 vh8 = (5 + 4 + 3 + 25 + 2 + 15 + 1 + 0.66 m/h 225 + 2 -27- . ta sÏ tÝnh ®­îc vh sau thêi gian mçi 15’ nh­ sau: h 5 vh1 = t +1 t = = = 2.08 m/h 125 + 2 vh6 = 5 + 4 + 3 + 25 + 2 + 15 = 5. h4 = 2.Néi dung lµ: H·y tÝnh thêi gian cÇn thiÕt ®Ó thay choßng míi khi chiÒu s©u khoan lµ: 1000m tnt = 2h Cø sau mçi 15’ th©n lç khoan l¹i tiÕn s©u ®­îc nh­ sau: h1 = 5m. vh = hi tci + tnt Tõ c«ng thøc tÝnh vh tæng qu¸t.5m.14 m/h 15 + 2 vh7 = 5 + 4 + 3 + 25 + 2 + 15 + 1 = 5.5) = 4.5m.3m h3 = 3m.6 m/h 05 + 2 vh3 = 5+4+3 = 4.22 (m/h) 025 + 2 c1 nt vh2 = 5+4 = 3.87 m/h 2+2 vh9 = 5 + 4 + 3 + 25 + 2 + 15 + 1 + 05 + 03 = 4.37 m/h 075 + 2 vh4 = 5 + 4 + 3 + 25 = 4. h7 = 1m.

cßn tr­êng hîp thø 2 chØ lµ 19.5 + 2 + 1.25 = 1.5 = 18m i 1 Thêi gian khoan thuÇn tuý lµ tc = 6 x 0.19. 9 ChiÒu s©u khoan ®­îc lµ h i = 19.25 h Nh­ vËy sÏ chªnh lÖch thêi gian lµ: 4.2m vÉn cïng mét thêi gian thi c«ng.5 = 0.25 = 2.5 + 2 = 3.5h Gi¶ sö nh­ sau khi khoan ë tèc ®é hiÖp vh9 = 4.5 h Tæng thêi gian lµ: tc + tnt = 1.75 h Cïng víi thêi gian nµy nÕu thay choßng míi th× sÏ khoan ®­îc sè mÐt t¨ng thªm lµ: 5 + 4 + 3 = 12m.14 m/h cã gi¸ trÞ cùc ®¹i víi chiÒu 6 s©u khoan ®­îc lµ h i = 5 + 4 + 3 + 2.8m vµ hiÖu qu¶ sÏ t¨ng ®­îc sè mÐt khoan lµ 30m . Tæng sè mÐt khoan ®­îc b»ng 2 choßng trong tr­êng hîp ®Çu tiªn sÏ lµ: 18 + 12 = 30m.3.25 .8m = 10. -28- .66 m/h míi thay choßng sÏ hoµn toµn kh«ng phï hîp v× ta thÊy ngay r»ng.25 + 2 = 4.Tõ kÕt qu¶ tÝnh to¸n ta thÊy vh6 = 5.8m i 1 Tæng thêi gian khoan thuÇn tuý sÏ lµ: tc = 9 x 0.25 h Tæng thêi gian sÏ lµ: tc + tnt = 2.

Sù ph©n lo¹i thiÕt bÞ khoan th­êng ng­êi ta c¨n cø vµo kh¶ n¨ng khoan s©u tèi ®a: .ThiÕt bÞ nÆng: 2000 m· lùc .ThiÕt bÞ siªu nÆng: 8000  10. T­¬ng øng víi chiÒu s©u khoan ®­îc cña tõng lo¹i thiÕt bÞ lµ c¸c c«ng suÊt lµm viÖc cña têi: .1.000 m..Th¸p khoan ®­îc ®Æc tr­ng bëi chiÒu cao. 2. TÝnh n¨ng khoan s©u cña thiÕt bÞ th­êng ®­îc thÓ hiÖn b»ng t¶i träng ®Þnh møc ë mãc n©ng (kÓ c¶ khèi l­îng cña bé khoan cô vµ c¸c cét èng chèng).v.ThiÕt bÞ nhÑ : 1500  2000 m ..§Æc ®iÓm chung cña th¸p: . b¬m) do ch­¬ng tr×nh khoan vµ chèng èng ®­îc quy ®Þnh cho giÕng ë chiÒu s©u cho tr­íc 2. hÖ thèng pa l¨ng v. têi.ThiÕt bÞ siªu nÆng: 3000 m· lùc C¸c chøc n¨ng kh¸c (nh­ quay.. kÝch th­íc sµn lµm viÖc d­íi ®Êt vµ sµn lµm viÖc trªn cao. VËt liÖu chÕ t¹o th¸p lµ thÐp chuyªn dïng. c¸p. -29- .ThiÕt bÞ nhÑ: 650 m· lùc .ThiÕt bÞ trung b×nh: 1300 m· lùc .Ch­¬ng ii ThiÕt bÞ khoan vµ c¸c c«ng tr×nh trªn mÆt §Ó tiÕn hµnh thi c«ng mét giÕng khoan cÇn ph¶i cã mét tæ hîp thiÕt bÞ vµ c¸c c«ng tr×nh phôc vô trªn mÆt.C¸c thiÕt bÞ n©ng th¶ C¸c thiÕt bÞ phôc vô c«ng t¸c n©ng th¶ bao gåm cã th¸p.1 Th¸p khoan: 2.1. søc chÞu t¶i.1.ThiÕt bÞ nÆng: 6000 m ..1.1.ThiÕt bÞ trung b×nh : 3500 m .

§ai thÐp còng ®­îc lµm b»ng cÇn khoan nh­ng nhá vµ máng h¬n. ren zamèc ®Çu cÇn ®Æt trªn gi¸ ®ì dÔ bÞ biÕn d¹ng.1. cho phÐp kÐo th¶ ®­îc cÇn dùng dµi. Tuy vËy th¸p cµng cao còng cã nh÷ng ®iÒu bÊt lîi v× cÇn dùng dµi qu¸ dÔ bÞ uèn cong khi dùng th¼ng ®øng do träng l­îng b¶n th©n. bÞ v­íng. gi¶m ®­îc thêi gian n©ng th¶.1. C¸c ®o¹n ch©n th¸p. ch¾c ch¾n khi lµm viÖc. 2. . ChÝnh v× thÕ hiÖn nay hÇu nh­ kh«ng cßn ®­îc sö dông cho thiÕt bÞ khoan ë trªn ®Êt liÒn mµ hay ®­îc sö dông ë c¸c thiÕt bÞ khoan biÓn di ®éng cã mÆt b»ng l¾p r¸p th¸p theo chiÒu ngang h¹n chÕ hoÆc ®­îc sö dông ë dµn nhÑ phôc vô cho c«ng t¸c khai th¸c vµ söa ch÷a giÕng ¦u ®iÓm cña th¸p 4 ch©n lµ rÊt æn ®Þnh. thanh gi»ng ®­îc nèi víi nhau b»ng c¸c èp th¸p b¾t bu l«ng. Th©n th¸p lµm b»ng cÇn khoan hoÆc thÐp ®Þnh h×nh. Thùc tÕ ng­êi ta chÕ t¹o th¸p theo c¸c chiÒu cao tiªu chuÈn nh­ sau: .Ph©n lo¹i th¸p khoan. H×nh 14: C¸c lo¹i th¸p 4 ch©n -30- .Th«ng th­êng t¶i träng lµm viÖc cµng lín th× th¸p cã chiÒu cao cµng t¨ng. thiÕt bÞ ®iÒu khiÓn.Trong th¸p cã bè trÝ hÖ thèng pal¨ng.. ®ai th¸p.Th¸p cao 53 m cho c¸c giÕng s©u > 3500 m. H¬n thÕ n÷a cßn t¨ng vèn ®Çu t­. Tuy nhiªn còng cã nh÷ng nh­îc ®iÓm c¬ b¶n lµ s¶n lµm viÖc d­íi ®Êt chËt hÑp.Th¸p cao 41  42 cho c¸c giÕng s©u 1300  3500 m . ViÖc dùng vµ h¹ th¸p khã kh¨n tèn kÐm vµ nguy hiÓm v× ph¶i l¾p r¸p ë trªn cao. + Th¸p 4 ch©n: Th¸p 4 ch©n gåm nhiÒu tÇng ghÐp l¹i víi nhau vµ cã thÓ th¸o rêi ra ®­îc.Th¸p cao 28 m cho c¸c giÕng s©u 1200  1300 m . t¨ng gi¸ thµnh x©y l¾p. che ch¾n cho c«ng nh©n lµm viÖc. Khi th¸p lµm viÖc cÇn thiÕt ph¶i cã gi©y ch»ng th¸p ®Ó chèng lËt.2. chç dùng cÇn khoan vµ ®Æt mét phÇn thiÕt bÞ khoan.

Tuy nhiªn ®é æn ®Þnh cña th¸p ch÷ A nhá h¬n th¸p 4 ch©n. K. HiÖn nay do tÝnh ­u viÖt cña th¸p ch÷ A nªn nã ®­îc sö dông rÊt réng r·i cho c¸c thiÕt bÞ khoan.hÖ sè kÑt mót (k = 1. nhÊt lµ nh÷ng thiÕt bÞ khoan trªn ®Êt liÒn. Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c gèi tùa ph¶i ®¶m b¶o cho th¸p ®øng v÷ng.+ Th¸p ch÷ A: Th¸p ch÷ A gåm 2 cét. thuËn tiÖn vµ dÔ vËn chuyÓn. . Sµn lµm viÖc d­íi mÆt ®Êt réng vµ tho¸ng h¬n.3) 1. K.Träng l­îng cña bé khoan cô hoÆc èng chèng t¸c dông lªn mãc n©ng trong ®iÒu kiÖn kh«ng khÝ. hay èng chèng vµ t¶i träng theo ph­¬ng n»m ngang cña cÇn dùng vµ cña giã.Träng l­îng riªng cña dung dÞch vµ cña thÐp Ngoµi ra cßn c¨n cø vµo chiÒu s©u giÕng khoan ®­îc thi c«ng ®Ó chän chiÒu cao cña th¸p (liªn quan ®Õn chiÒu dµi cÇn dùng).  Trong ®ã : Q . kÝch th­íc sµn lµm viÖc trªn mÆt vµ trªn cao.1 ) . Ngoµi hai lo¹i th¸p chñ yÕu trªn cßn cã th¸p d¹ng cét th­êng ®­îc l¾p trªn c¸c thiÕt bÞ khoan tù hµnh c«ng suÊt nhá. -31- . C¸c t¶i träng nµy ®­îc tÝnh to¸n ph¶i nhá h¬n t¶i träng lµm viÖc cña th¸p (xem ®Æc tÝnh kü thuËt). ChÝnh v× vËy khi chän th¸p ®Ó thi c«ng mét giÕng khoan cô thÓ ta ph¶i tÝnh ®­îc t¶i träng tèi ®a cña cét cÇn hay cét èng chèng t¸c dông lªn mãc n©ng  Qmax = Q (1 . Th¸p ch÷ A cã ­u ®iÓm næi bËt lµ lµm viÖc víi t¶i träng lín nh­ng träng l­îng b¶n th©n nhá (hiÖu suÊt lµm viÖc cao h¬n) so víi th¸p 4 ch©n. ®Çu trªn ®­îc liªn kÕt víi nhau cßn ®Çu d­íi ®­îc b¾t vµo gèi tùa kiÓu b¶n lÒ. §Ó t¨ng ®é æn ®Þnh cho th¸p khi lµm viÖc cÇn ph¶i cã Ýt nhÊt 4 d©y ch»ng th¸p. + C¸ch chän th¸p khoan: Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc cã 2 lo¹i t¶i träng t¸c dông lªn th¸p: T¶i träng th¼ng ®øng t¸c dông lªn mãc n©ng cña cét cÇn khoan. Cho phÐp l¾p ®Æt th¸p theo chiÒu ngang råi dùng th¸p b»ng c¸p têi vµ kÝch thuû lùc nªn viÖc dùng h¹ th¸p nhanh.

2. èng chèng th¸o vÆn cÇn. treo cét cÇn khi khoan. Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc v× t¶i träng ë mãc n©ng thay ®æi theo thêi gian víi mét gi¸ trÞ rÊt lín. Mét têi khoan ®­îc cÊu t¹o bëi nhiÒu trôc (3 ®Õn 4 trôc) vµ trªn ®ã cã l¾p c¸c thµnh phÇn kh¸c nhau nh­ c¸c b¸nh r¨ng xÝch. H×nh16: S¬ ®å truyÒn ®éng cña 1 lo¹i têi khoan -32- .CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña têi khoan: Têi khoan gåm 1 khung b»ng kim lo¹i trªn ®ã cã l¾p c¸c æ bi ®ì c¸c trôc cña têi. cßn ®éng c¬ cña thiÕt bÞ ch¹y víi c«ng suÊt ®Þnh møc víi sè vßng quay gÇn nh­ kh«ng ®æi.1. 2. V× vËy ®Ó sö dông ®éng c¬ mét c¸ch hîp lý tíi khoan ph¶i ®­îc chÕ t¹o cã nhiÒu tèc ®é kh¸c nhau. phanh h·m c¬ khÝ. . Têi khoan dïng ®Ó kÐo th¶ cét cÇn khoan.C«ng dông. vv. phanh thuû lùc. Tøc lµ thay ®æi tèc ®é cuèn c¸p ë tang têi. têi phô..2. Trong mét sè tr­êng hîp tíi khoan cßn dïng ®Ó truyÒn ®éng cho Roto. Têi cßn ®­îc dïng ®Ó di chuyÓn c¸c vËt nÆng phôc vô cho c«ng t¸c dùng h¹ th¸p vµ c«ng t¸c phô trî kh¸c.2.2. c¸c khíp nèi. 2.Têi khoan.. §Ó khi t¶i träng ë mãc n©ng nhá th× vËn tèc ë mãc n©ng lín vµ ng­îc l¹i.1.2.1.1.

1 1 3 2 9 4 6 7 8 5 H×nh 17 1: §ai h·m m¸ phanh 6: Trôc khuûu 2:Tang têi 7: Thanh ®ßn bÈy 3: Tay phanh têi 8: Lß xo 4: Van ph©n phèi 9:Xi lanh khÝ ®éng 5: èngdÉn khÝ Khi tay phanh (3) quay theo chiÒu kim ®ång hå lµm cho trôc khuûu (6) chuyÓn ®éng quay xuèng lµm cho m¸ phanh (1) Ðp chÆt vµo Puly cña tang têi khiÕn tang têi ®øng yªn. * Phanh c¬ khÝ.2. d­íi t¸c dông ®Èy cña lß xo (8) b¨ng phanh sÏ t¸ch khái Puly cña têi còng nh­ khÝ nÐn ë phÝa trªn xi lanh (9) sÏ bÞ ®Èy ng­îc trë l¹i qua van tiÕt l­u (4). -33- . Khi cÇn gi¶m lùc phanh ta chØ viÖc ®Ó tay g¹t (3) quay ng­îc ng­îc chiÒu kim ®ång hå. + C«ng dông: Dïng ®Ó dõng hoµn toµn khi kÐo th¶ bé dông cô khoan hay èng chèng. Treo dông cô vµ ®Ó th¶ tiÕn ®é tõ tõ trong khi khoan. + S¬ ®å cÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc. §Ó hç trî cho lùc phanh ng­êi ta liªn kÕt tay phanh (3) víi thanh gi»ng lµm nhiÖm vô më van tiÕt l­u (4) ®Ó cho khÝ nÐn ®i vµo ®­êng èng (5) t¸c dông lªn phÝa trªn cña xi lanh khÝ ®éng (9) Pittong di chuyÓn xuèng phÝa d­íi lµm t¨ng thªm lùc quay cña trôc khuûu (6) vµ m¸ phanh cµng Ðp chÆt vµo Puly cña têi.2.1.3 HÖ thèng phanh cña têi.

§Æc ®iÓm cña phanh thuû lùc lµ ho¹t ®éng rÊt hiÖu qu¶. Ngoµi phanh thuû lùc cßn cã thÓ l¾p phanh ®iÖn tõ. Do t¶i träng cét cÇn vµ èng lín nªn vËn tèc th¶ còng lín v× thÕ phanh thuû ®éng sÏ hç trî cho phanh chÝnh. 8 6 1 2 7 10 11 4 5 3 9 H×nh18: Bé h·m thuû ®éng 1:Thµnh bé h·m 6: c¸nh Roto 2:c¸nh stato 7. C¸c c¸nh cong Roto (6) h­íng vÒ phÝa ng­îc víi c¸nh cong Stato(2) vµ ph¶i bè trÝ sao -34- .8:®­êng tho¸t n­íc 3:Roto 9:®­êng cÊp n­íc 4:Trôc têi 10:kho¸ n­íc 5:Khíp nèi 11:b×nh chÊt láng Khi th¶ cét cÇn hay èng chèng. Ýt ph¶i b¶o d­ìng nh­ng cã nh­îc ®iÓm c¬ b¶n lµ h·m ®­îc Ýt ë tèc ®é thÊp vµ rÊt khã hiÖu chØnh.* Phanh thuû ®éng (Phanh phô) + C«ng dông Bé h·m thuû ®éng l¾p trªn trôc n©ng ®Ó ®iÒu chØnh tèc ®é th¶ dông cô vµ hç trî cho phanh chÝnh (phanh c¬ khÝ) Do kh¶ n¨ng phanh cña hÖ thèng b¨ng (®ai h·m) vÒ ®éng lùc häc lµ kh«ng ®ñ khi ph¶i h¹ vµo giÕng khoan mét t¶i träng rÊt lín v× thÕ trong mäi thiÕt khoan cÇn ph¶i l¾p thªm thiÕt bÞ phanh phô. + CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc. ChÝnh v× vËy nã chØ ®­îc l¾p trong c¸c thiÕt bÞ khoan cã t¶i träng lµm viÖc trªn 50 tÊn. ®é tin cËy cao.

2. Mét ®Çu c¸p ®­îc gi÷ cè ®Þnh (th­êng ë 1 ch©n -35- . Ng­îc l¹i khi th¶ xuèng th× c¸nh Roto sÏ ph¶i chÞu mét m« men ph¶n do chÊt láng t¹o nªn. 2. N­íc sÏ ®­îc lµm nguéi trong b×nh lµm m¸t cã tuÇn hoµn kÝn gi÷a bé h·m vµ b×nh. Gi¸ trÞ cña m« men phanh cã quan hÖ víi c­êng ®é cña tõ tr­êng ®­îc t¹o ra trong c¸c cuén d©y. Trong ký hiÖu trªn: ch÷ sè ®Çu chØ sè con l¨n trªn bé rßng räc ®éng.1. Víi t¶i träng 50  75 tÊn sö dông vì 2 x 3 hoÆc 3 x 4 Víi t¶i träng 100  130 tÊn sö dông cì 4 x 5 hay 5 x 6 hoÆc 6 x 7 .HÖ thèng pal¨ng.cho khi kÐo lªn c¸c c¸nh Roto kh«ng chÞu lùc c¶n cña chÊt láng mµ c¸nh Stato h­íng vµo.Chøc n¨ng cña hÖ thèng pal¨ng vµ c¸c ®Æc ®iÓm cña chóng. * Phanh ®iÖn tõ (phanh phô) §Ó kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ cña phanh thuû ®éng th× ë thiÕt bÞ khoan nÆng ng­êi ta sö dông phanh ®iÖn tõ. Dßng xo¸y (Dßng phu c«) sinh ra trong Roto lµm to¶ nhiÖt do hiÖu øng phun vµ nhiÖt l­îng nµy ®­îc t¶n ra nhê hÖ thèng n­íc tuÇn hoµn lµm m¸t. D©y c¸p ®­îc m¾c vµo c¸c con l¨n cña hÖ thèng Rßng räc tÜnh vµ ®éng theo mét tr×nh tù nhÊt ®Þnh. V× thÕ lo¹i phanh nµy ®­îc sö dông rÊt linh ho¹t.1.3. CÊu t¹o cña phanh ®iÖn tõ gåm cã 1 Roto vµ mét bé phËn cè ®Þnh cung cÊp tõ tr­êng cã thÓ ®iÒu chØnh b»ng c¬ cÊu ®iÒu khiÓn. R«to (G¾n vµo trôc n©ng) c¾t c¸c ®­êng søc cña tõ tr­êng. Trong khi phanh lµm viÖc. HÖ thèng pal¨ng biÕn chuyÓn ®éng quay cña tang têi thµnh chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn lªn xuèng cña mãc n©ng vµ lµm gi¶m t¶i cho d©y c¸p. Tuú theo vËn tèc th¶ (träng l­îng cÇn èng) ng­êi ta thay ®æi mùc chÊt láng trong b×nh (11) b»ng c¸c kho¸ n­íc (10). chuyÓn ®éng cña Roto quay sÏ biÕn thµnh nhiÖt vµ n­íc trong bé h·m sÏ nhanh chãng bÞ h©m nãng lªn.1. ch÷ sè thø hai sau dÊu (x) chØ sè con l¨n trªn bé rßng räc cè ®Þnh. Tuú theo t¶i träng n©ng th¶ vµ sè nh¸nh d©y c¸p. Lùc ®iÖn tõ c¶m øng trong Roto sÏ chèng l¹i chuyÓn ®éng quay. hÖ thèng pa l¨ng ®­îc ph©n ra lµm nhiÒu cì.3.

2. Ngoµi mãc n©ng ra cßn cã quang treo. trªn trôc ®­îc g¾n c¸c puly ®Ó luån c¸p têi ®i qua. T¶i träng ®Æt lªn hÖ rßng räc cè ®Þnh còng nh­ lªn th¸p khoan lín h¬n t¶i träng ë mãc n©ng. 2 3 1: Khung ®ì 2:Trôc 3:æ bi ®ì 1 4 4:Pu li H×nh 19: Rßng räc tÜnh + Rßng räc ®éng vµ mãc n©ng: Rßng räc ®éng th­êng chÕ t¹o liÒn khèi víi mãc n©ng. Ngoµi ra còng cã thÓ chÕ t¹o bé rßng räc ®éng t¸ch rêi víi mãc n©ng (Riªng biÖt).2. Quang treo lµ kh©u nèi gi÷a mãc n©ng vµ ªlªvat¬. Toµn bé bé rßng räc tÜnh ®­îc l¾p lªn sµn trªn cao cña th¸p khoan. Mãc n©ng dïng ®Ó treo cét cÇn khoan. 1 8 2 6 3 4 7 5 H×nh 20: Rßng räc ®éng vµ quang treo -36- 9 .C¸c bé phËn chÝnh cña hÖ thèng pal¨ng: + Bé rßng räc tÜnh: Gåm mét khung kim lo¹i trªn ®ã cã l¾p mét trôc. mãc vµo ªlªvat¬ khi kÐo th¶ dông cô.3.1.cña th¸p sao cho kÝp tr­ëng dÔ quan s¸t khi lµm viÖc) gäi lµ ®Çu c¸p chÕt cßn mét ®Çu m¾c vµo têi khoan gäi lµ c¸p têi hay lµ ®Çu c¸p cuèn. quang treo cã 2 lo¹i: lo¹i ®¬n vµ lo¹i kÐp.

9 3 18 96.0 * EXTpa improved Plow Steel T¶i träng ®­îc tÝnh theo søc bÒn chèng ®øt cña c¸p ph¶i cã hÖ sè an toµn C  3 -37- . C¸p cã lâi b»ng vËt liÖu h÷u c¬ cã kh¶ n¨ng tù b«i tr¬n cao. khã uèn nh­ng kh¶ n¨ng chÞu t¶i cao.0 5 18 132.0 1 12 114.0 2 198.7 65. 32 mm. C¸p cã lâi thÐp kh«ng tù b«i tr¬n ®­îc. ChÝnh ®iÒu nµy lµm cho c¸p cøng h¬n nh­ng còng phÇn nµo gióp chèng xoay. 35 mm Tham kh¶o søc kh¸ng ®øt danh nghÜa cña 1 lo¹i c¸p khoan ë b¶ng d­íi ®©y.0 1 14 79. dÔ uèn nh­ng chÞu t¶i thÊp. 28 mm.0 3 14 153.+ C¸p têi. C¸p têi gåm 6 mói ®­îc xo¾n quanh lâi (b»ng sîi h÷u c¬ hay kim lo¹i). Th«ng th­êng chiÒu xo¾n cña c¸c sîi thÐp ë c¸c mói ng­îc víi chiÒu xo¾n cña c¸c mói trªn lâi c¸p khoan. Mçi mói l¹i cã tõ 19 ®Õn 37 sîi thÐp xo¾n víi nhau t¹o thµnh mói. C¸p khoan th­êng ®­îc chÕ t¹o theo c¸c kÝch th­íc quy chuÈn: 25 mm. B¶ng 3 §­êng kÝnh c¸p (in) 1 1 18 Søc kh¸ng ®øt danh nghÜa EIP* (tÊn) 51.

. søc c¨ng ë ®Çu d©y c¸p cuèn øng víi mçi tèc ®é A) X¸c ®Þnh sè vßng quay ë c¸c trôc cña têi: ViÖc x¸c ®Þnh sè vßng quay ph¶i dùa vµo s¬ ®å ®éng häc cña thiÕt bÞ khoan.z nt = nm . Dtb . (Pc..TÝnh to¸n ®éng häc vµ ®éng lùc häc cña têi khoan vµ hÖ thèng pal¨ng. vËn tèc cuèn c¸p cña tang têi.1.§­êng kÝnh tang têi d . B). z5 2 4 6 Trong ®ã: nm .. nt 60 m/s Trong ®ã: Dtb . 2. z1 . TÝnh to¸n ®éng häc vµ ®éng lùc häc cña têi khoan nh»m môc ®Ých x¸c ®Þnh: Sè vßng quay ë c¸c trôc cña têi.Søc kh¸ng ®øt cña c¸p têi 2.z . lµ sè r¨ng ë ®Üa truyÒn ®éng Vµ Z2. z3 . Z4. lµ sè r¨ng ë ®Üa dÉn ®éng Lóc ®ã sè vßng quay ë trôc têi ®­îc tÝnh lµ (nt) z .1.4. t vt -38- .§­êng kÝnh trung b×nh cña tang têi: (Dtb = Dt + 3d) Dt . Max) Pc... .1. Z3. X¸c ®Þnh vËn tèc cuèn c¸p ë tang têi (vt) Víi mçi mét tèc ®é quay cña têi ta cã thÓ tÝnh ®­îc tèc ®é cuèn c¸p (vt ) nh­ sau: vt = . Z6. Nm . Z5.sè vßng quay cña ®éng c¬..P Pcf = C® Trong ®ã P® . . NÕu gäi Z1. cña têi vµ sè vßng quay cña ®éng c¬.®­êng kÝnh c¸p têi C) Søc c¨ng cùc ®¹i ë ®Çu d©y c¸p cuèn ®­îc tÝnh dùa theo c«ng suÊt cña ®éng c¬..4. max = 75 .TÝnh to¸n ®éng häc vµ ®éng lùc cña têi khoan.

VËn tèc cuèn c¸p ë têi.  2n .1. søc c¨ng ë ®Çu c¸p têi sÏ b»ng ë ®Çu c¸p chÕt (Pt = pch ) Pt = Pch = QC + QM 2. Pch . t¶i träng trªn mãc n©ng cµng t¨ng.n.§) ®­îc tÝnh lµ. a Pt. Trong ®ã Pt.gia tèc r¬i tù do.1) . Max 2.HÖ sè ma s¸t ë c¸c con l¨n cña hÖ pal¨ng §iÒu kiÖn ®Ó chän PC lµ: PC < Pc. cho nªn trong qu¸ tr×nh khoan ®éng c¬ sÏ kh«ng ®­îc sö dông tèt.1 + Søc c¨ng ®éng ë ®Çu c¸p têi trong tr­êng hîp kÐo cÇn cã gia tèc ë dÇu mãc n©ng (Pt.4.HiÖu suÊt truyÒn tõ ®éng c¬ ®Õn trôc têi vt . D). §éng c¬ ch¹y têi ®­îc chän ®Ó kÐo th¶ bé dông cô khoan vµ träng l­îng tèi ®a. C«ng suÊt cña ®éng c¬ chØ ®­îc sö dông tèt khi ®¹t tíi chiÒu s©u thiÕt kÕ.2. VËn tèc ë mãc n©ng (vmn) vmn = Trong ®ã: vt 2n.TÝnh to¸n ®éng häc ®èi víi hÖ pal¨ng: + ë tr¹ng th¸i nghØ (tÜnh).søc c¨ng ë ®Çu c¸p têi vµ ë ®Çu c¸p chÕt + Søc c¨ng thùc tÕ ë ®Çu c¸p cñaèn trong tr­êng hîp kÐo cÇn víi vËn tèc kh«ng ®æi ®­îc tÝnh (Pt) lµ: Pt =  2n( .Trong ®ã: Nm . V× vËy ng­êi ta ph¶i chän hÖ thèng pal¨ng 2 x 3 vµ khi lç khoan s©u thªm th× thay thÕ dÇn dÇn -39- .® = Pt .C«ng suÊt cña ®éng c¬ (m· lùc) t . g Trong ®ã: a .gi¸ tèc sinh ra trong thêi ®iÓm ®Çu vµ cuèi ë mãc n©ng g.(QC + QM). Khi giÕng khoan cµng s©u.  .

q + qt) . v.T¶i träng cho phÐp t¸c dông lªn mãc n©ng P® .  ( .2.1. èng chèng khi kÐo th¶ vµ lµm rÊt nhiÒu c¸c c«ng t¸c phô kh¸c.ChiÒu dµi cÇn nÆng qt .2. Lµm bÖ t× ®Ó gi÷ cét cÇn.HÖ sè an toµn (c  3) Ta cã c«ng thøc sau: P® QC + QM C (QC + QM) = Tõ ®ã cã 2 n = P® c 2. cho nªn trong thùc tÕ ng­êi ta chØ sö dông 1 ®Õn 2 hÖ pal¨ng lµ nhiÒu nhÊt. . P® + ChiÒu s©u cho phÐp chuyÓn hÖ pal¨ng ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc sau: (Lcf) Pcf ( 2n . 2. §­êng kÝnh lç Roto ph¶i ®ñ lín ®Ó ®ót lät cét èng ®­êng kÝnh lín nhÊt th­êng dïng. q.Bµn quay Roto. Chän hÖ pal¨ng tÊt nhiªn ph¶i c¨n cø vµo t¶i träng lín nhÊt cña cét èng hoÆc cét cÇn vµ theo giíi h¹n bÒn cña c¸p. Do vËy cÊu t¹o cña bµn Roto ph¶i phï hîp ®Ó võa quay ®­îc cét cÇn víi c¸c tèc ®é nhÊt ®Þnh vµ bÒn ch¾c ®Ó cã thÓ gi÷ ®­îc cét cÇn khoan nÆng nhÊt..Søc c¨ng cho phÐp ë ®Çu c¸p cuèn. v. 4 x 5. Th©n cña -40- ..cn qcn Lcf = 2n q .c¸c hÖ 3 x 4.Chøc n¨ng vµ c¸c ®Æc ®iÓm cña bµn quay Roto B¶n Roto ®­îc dïng ®Ó quay cét cÇn khoan. qcn .2.Giíi h¹n bÒn ®øt cña c¸p c . 2.n VËy sè con l¨n cña bé rßng räc ®éng (n) sÏ lµ : C (QC + QM) n= 2 .Träng l­îng tuabin (nÕu cã) + choßng khoan 2.1.1.1) (l .HÖ thèng quay. + Chän hÖ pal¨ng. 5 x 6.1) m Trong ®ã: Pcf . P Pcf = c® ë ®©y: Pcf .Träng l­îng 1m cÇn vµ 1m cÇn nÆng lcn . ThÕ nh­ng viÖc thay thÕ hÖ pal¨ng míi rÊt phiÒn to¸i mÊt nhiÒu thêi gian vµ c«ng søc.

Trong th©n Roto cã chøa ®Çu b«i tr¬n.CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc H×nh 21: 1.2. æ l¨n b¸nh r¨ng nhá. æ l¨n tù lùa.2. 272 “ . Gio¨ng lµm kÝn. MiÕng chÌn chÝnh. 7. 2. cã thÓ h·m chÆt roto b»ng then hoÆc b»ng c¬ cÊu h·m Khi truyÒn chuyÓn ®éng quay cho Roto qua têi. 10. hoÆc víi khíp trôc c¸c ®¨ng. B¸nh r¨ng nãn. 3. 202 “ . 4. Trôc chñ ®éng. §Çu trôc Roto cã thÓ l¾p then víi ®Üa xÝch. 5. Nh­ vËy lµ ®· biÕn chuyÓn ®éng quay n»m ngang cña trôc dÉn -41- .Roto tiÕp nhËn toµn bé t¶i träng vµ truyÒn cho nÒn mãng. 11. §Çu vu«ng dÉn ®éng. 492 “ . §Ó Roto lµm viÖc ®éc lËp víi têi vµ ®Ó ®iÒu khiÓn tèc ®é trong mét giíi h¹n réng ng­êi ta cho Roto nhËn truyÒn ®éng riªng biÖt. 2. æ l¨n chÝnh. 9. C¸c te TruyÒn ®éng tõ têi khoan hoÆc tõ ®éng c¬ qua hép gi¶m tèc ®Õn trôc dÉn (1). 6. 8. Gio¨ng lµm kÝn dung dÞch khoan. èng lãt h×nh nãn. Roto quay trªn c¸c æ bi. Th«ng qua cÆp b¸nh r¨ng nãn (3) ®· truyÒn chuyÓn ®éng quay cho bµn Roto(7). tèc ®é cña Roto ®­îc thay ®æi b»ng hép sè têi hoÆc b»ng c¸ch thay ®æi ®Üa xÝch. 1 1 372 “ . KÝch th­íc lç nµy cã thÓ lµ: 172 “ . KÝch th­íc danh nghÜa ®­îc ®Æc tr­ng b»ng ®­êng kÝnh lç bµn Roto trong ®ã ®Æt èng lç vu«ng ®Ó treo bé khoan cô nhê c¸c chÊu chÌn vµ lµm quay 1 1 1 ®Çu vu«ng dÉn khi khoan.1.

Nã ®­îc thiÕt kÕ ®Ó chÞu ®­îc ®ång thêi c¶ t¶i träng vµ tèc ®é quay cùc ®¹i mµ bµn Roto truyÒn cho cét cÇn khoan.§Çu xoay thuû lùc (®Çu xanhic): 2.CÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña ®Çu thuû lùc.2.2. CÇn chñ ®¹o cã tiÕt diÖn vu«ng phï hîp víi lç cña bµn Roto (7) còng chuyÓn ®éng quay theo vµ th«ng qua cét cÇn khoan quay choßng trªn ®¸y lç khoan. 2. Dung dÞch khoan tõ tuy « cao ¸p ®­îc dÉn vµo èng cæ ngçng cao ¸p (11) vµ èng (10) vµo trong cÇn khoan.2. Lµ bé phËn nèi gi÷a hÖ thèng pal¨ng víi cét cÇn khoan víi môc ®Ých quay vµ treo dông cô vµo mãc n©ng. 2. Th©n (4) cã ren tr¸i ®­îc nèi víi phÝa trªn cña cÇn chñ ®¹o ®­îc quay nhê bµn Roto. dÉn dung dÞch khoan tõ tuy « cao ¸p vµo bªn trong cét cÇn. §ång thêi nhê mét gio¨ng xoay cho phÐp b¬m dung dÞch khoan d­íi ¸p suÊt nhê èng mÒm nèi víi èng cæ ngçng cña ®Çu xoay thuû lùc.2.1 §Æc ®iÓm ®Çu xoay thuû lùc.2.(1) thµnh chuyÓn ®éng quay theo chiÒu th¼ng ®øng cña Roto (7). Quang treo cè ®Þnh vµo mãc n©ng cña hÖ thèng pal¨ng ®Ó ®iÒu chØnh tiÕn ®é khoan.2. -42- .2.

B¹c lãt 5. Th©n 3. Mò èc 4. Vßng tùa 10. §Öm ch¾n ®Çu trªn 13. §Çu nèi 2. æ bi chÆn 9. §Öm ch¾n n­íc. 14. èng cao ¸p 15.1. Chèt 12. æ bi ®ì 8. Quang treo H×nh 22: CÊu t¹o ®Çu xa nhÝch -43- . æ bi ®òa chÆn 11. Vá 7. §Öm ch¾n dÇu 6.

H×nh 23: Côm ®Çu quay di ®éng -44- . Lo¹i ®éng c¬ thuû lùc Ýt dïng v× cÇn ph¶i l¾p thªm mét thiÕt bÞ cã c«ng suÊt thuû lùc ®Æc biÖt nªn rÊt phøc t¹p.2.§Çu quay di ®éng (Top Driver) §Çu quay di ®éng cã nhiÖm vô nh­ ®Çu xoay thuû lùc th«ng th­êng võa truyÒn ®éng lªn trôc quay.3.2. §éng c¬ cã thÓ lµ ®éng c¬ ®iÖn 1 chiÒu hoÆc ®éng c¬ thuû lùc.

L¾p víi bé khoan cô ë mäi ®é cao .3.1.3 HÖ thèng tuÇn hoµn vµ thiÕt bÞ lµm s¹ch dung dÞch 2.2.2.M¸y b¬m khoan + C«ng dông vµ ®Æc ®iÓm m¸y b¬m khoan M¸y b¬m khoan dïng ®Ó b¬m dung dÞch tuÇn hoµn trong qu¸ tr×nh -45- .2. H×nh 24: CÊu t¹o cña ®Çu quay di ®éng 2. .Ph¶i t¨ng chiÒu cao cña th¸p v× ®Çu quay dµi h¬n ®Çu xoay thuû lùc th«ng th­êng.3.Cã thÓ khoan doa ng­îc.3.M¸y b¬m khoan vµ thiÕt bÞ ®­êng èng cao c¸p 2.3. 2. .Ph¶i gia cè kÕt cÊu do ph¸t sinh lùc xo¾n phô .1.1.T¨ng gi¸ thµnh thiÕt bÞ vµ tèn c«ng ch¨m sãc b·o d­ìng so víi bµn Roto vµ ®Çu quay thuû lùc.2.LÊy mÉu lâi dµi + Nh­îc ®iÓm .CÇn cã èng mÒm vµ c¸p t¶i ®iÖn phô trong th¸p khoan .Cã thÓ tiÕp cÇn dùng (cÇn ba) .1 S¬ ®å cÊu t¹o vµ nguyªn lý lµm viÖc cña ®Çu quay di ®éng.Kh«ng ph¶i dïng cÇn chñ ®¹o .¦u ®iÓm cña ®Çu quay di ®éng + ¦u ®iÓm: .Ph¶i l¾p hÖ thèng dÉn h­íng trong th¸p ®Ó khö m« men c¶n .

6:van ®Èy 7:CÇn piston 5 8:con tr­ît 9:Thanh truyÒn 3 10 10:Tay quay 11 4 9 11:èng hót 12:BÓ dung dÞch 12 13:B×nh ®iÒu hoµ 14:Kho¸ n­íc H×nh 25: S¬ ®å ®éng häc cña b¬m piston Nguyªn lý lµm viÖc cña m¸y b¬m lµ: ChuyÓn ®éng tõ ®éng c¬ qua hép gi¶m tèc ®­îc truyÒn tíi b¸nh ®µ. §ång thêi cã ®­îc l­u l­îng vµ ¸p suÊt lµm viÖc cao ®¶m b¶o th¾ng ®­îc søc c¶n thuû lùc khi tuÇn hoµn. dung dÞch qua van 6 ®­îc ®Èy ra ngoµi. Yªu cÇu ®èi víi m¸y b¬m khoan lµ: B¬m ®­îc dung dÞch cã ®é nhít cao. trong khi ë bªn ph¶i th× van 4 ®ãng l¹i vµ van 6 ®­îc më ra. Trong khoan dÇu khÝ th­êng sö dông c¸c lo¹i m¸y b¬m piston. träng l­îng riªng lín vµ chøa c¸c pha r¾n mµi mßn nh­ c¸t. l¾p ®Æt vµ vËn hµnh ®¬n gi¶n. NÕu piston chuyÓn ®éng tõ ph¶i qua tr¸i th× -46- ... chÊt lµm nÆng v.. ®ã lµ m¸y b¬m 2 xi lanh n»m ngang t¸c dông kÐp hoÆc m¸y b¬m 3 xi lanh n»m ngang t¸c dông ®¬n. M¸y b¬m bÒn ch¾c. 1:Piston 2:xi lanh 13 14 3:Van hót 1 2 8 5. qua c¬ cÊu tay quay thanh truyÒn 10. hÖ sè tin t­ëng cao. + S¬ ®å vµ nguyªn lý lµm viÖc cña m¸y b¬m 2 xi lanh t¸c dông kÐp. Gi¶ sö piston chuyÓn ®éng tõ tr¸i sang ph¶i th× van hót 3 më ra van ®Èy 5 ®ãng l¹i.V.khoan. 9 ®· biÕn chuyÓn ®éng quay cña b¸nh ®µ thµnh chuyÓn ®éng tÞnh tiÕn n»m ngang cña piston trong xi lanh.

Th©n 2.C¸c thiÕt bÞ trªn ®­êng èng cao ¸p.f) .diÖn tÝch tiÕt diÖn cña cÇn piston (ty b¬m) L . 60 l/s F . Nh­ vËy ¸p suÊt trong ®­êng èng ra sÏ ®­îc ®iÒu tiÕt vµ l­u l­îng b¬m còng ®­îc ®iÒu hoµ. A .2. H×nh 26: CÊu t¹o b×nh ®iÒu hoµ h×nh cÇu NÕu ¸p suÊt ë B lín h¬n ¸p suÊt ë A th× dung dÞch ë B sÏ Ðp mµng chøa khÝ ®Õn khi ¸p suÊt ë B c©n b»ng víi A. èng cao ¸p: Lµ ®o¹n dÉn dung dÞch tõ b×nh ®iÒu hoµ ®Õn èng ®øng (chç ch©n th¸p khoan).B×nh ®iÒu hoµ: C«ng dông cña b×nh ®iÒu hoµ lµ gi¶m bít dao ®éng ¸p suÊt n­íc röa vµ ®iÒu hoµ l­u l­îng b¬m trªn ®­êng èng cao c¸p do b¬m lµm viÖc kh«ng ®Òu.diÖn tÝch tiÕt diÖn cña xi lanh F . Mµng 1 A 2 CÊu t¹o cña nã lµ mét b×nh chøa khÝ B 4 N2 (ng¨n A) cã t¸c dông nh­ lß xo ®Ó gi¶m bít va ®Ëp thuû lùc vµ ®­îc l¾p ngay trªn m¸y b¬m. B). NÕu nh­ ¸p suÊt ë B nhá h¬n A th× ¸p suÊt trong buång khÝ A sÏ Ðp mµng chøa khÝ trë l¹i vÞ trÝ cò. Van 4.B­íc piston n .qu¸ tr×nh x¶y ra ng­îc l¹i.Sè xi lanh K . Nh­ vËy trong mét hµnh tr×nh cña piston x¶y ra 2 lÇn hót vµ 2 lÇn x¶ gäi lµ t¸c dông kÐp. èng cao ¸p lµm b»ng cÇn khoan vµ 2 ®Çu cã mÆt bÝch ®Ó b¾t -47- . piston vµ xi lanh) 2. L .HÖ sè hót ®Çy (Phô thuéc vµo sù hao mßn cña van. L­u l­îng cña m¸y b¬m trong 1s ®­îc tÝnh nh­ sau: Q= m (2F .Sè hµnh tr×nh cña piston m . 3 1.3. K. Buång khÝ nÐn 3.1. n .

èng ®øng. E).vµo b×nh ®iÒu hoµ vµ èng ®øng. Thïng 2. 000 l. tuú theo nguyªn liÖu sÐt ban ®Çu mµ cã thÓ dïng mét trong hai lo¹i lµ: thïng trén (tõ sÐt nguyªn khai) vµ phÔu trén (tõ sÐt bét). Tuy « cao ¸p: §­îc nèi gi÷a èng ®øng vµ cæ ngçng cña ®Çu xoay thuû lùc hoÆc ®Çu xoay di ®éng. Tuy « ®­îc cÊu t¹o bëi nhiÒu líp cao su l­íi thÐp chÞu ¸p suÊt cao nh­ng mÒm dÔ uèn. n­íc ®­îc ®­a vµo thïng trén qua cöa ë phÝa trªn. B¸nh r¨ng 5.C¸c thiÕt bÞ ®iÒu chÕ vµ lµm s¹ch dung dÞch 2.C¸c thiÕt bÞ ®iÒu chÕ vµ gia c«ng ho¸ häc dung dÞch: §Ó chÕ t¹o dung dÞch sÐt.000  12. C). èng th¼ng ®øng: §­îc ®Æt trong th¸p khoan (theo cét th¸p) ®Ó dÉn dung dÞch tõ èng cao ¸p vµo tuy « cao ¸p (èng mÒm). Cöa bá ®Êt H×nh 27: Thïng trén -48- . quay ®­îc nhê ®éng c¬ ®iÖn. Nguyªn liÖu sÐt.3. cã ®­êng kÝnh b»ng ®­êng kÝnh cña c¸c èng cao ¸p. C¸nh qu¹t 4. Khi míi khëi ®éng ph¶i më kho¸ n­íc ®Ó x¶ dung dÞch vµo bÓ chøa sau ®ã dÇn dÇn ®Ó cho dung dÞch ®i vµo lç khoan vµ ¸p suÊt còng t¨ng dÇn lªn theo l­u l­îng vµ ¸p suÊt lµm viÖc. + Thïng trén: Th­êng cã thÓ tÝch tõ 4. Bªn trong l¾p tõ 1 ®Õn 2 trôc vµ trªn ®ã ®­îc g¾n c¸c c¸nh. Trôc 3. Puly 6. §­êng kÝnh lç kho¸ n­íc b»ng ®­êng kÝnh èng cao ¸p.3. 2.2. Kho¸ n­íc: Dïng ®Ó ®iÒu chØnh l­u l­îng dung dÞch ®i vµo lç khoan.2. ®¶m b¶o chÕ ®é kh«ng t¶i khi khëi ®éng b¬m khoan.1. D). §­êng kÝnh èng cao ¸p b»ng ®­êng kÝnh èng x¶ cña m¸y b¬m. 1.

C¸c thiÕt bÞ lµm s¹ch dung dÞch 1 A. truyÒn chuyÓn ®éng cho trôc lÖch t©m (3) lµm cho sµng rung (4) rung víi tÇn sè 1750  2000 lÇn/phót. phÔu (1) ®ång thêi b¬m n­íc vµo èng dÉn (2) qua vßi phun (3) ë buång trén (4) n­íc sÏ trén víi sÐt bét ®Ó t¹o thµnh hÖ thèng sÐt n­íc vµ ®i ra èng (5).3.Sµng Rung: 2 3 4 5 1:Dung dÞch tõ lç khoan 2:Lß xo 3:Trôc lÖch t©m 4:Sµng 5:mïn khoan 6:Hè chøa mïn khoan 7 8 ` 7:BÓ chøa dung dÞch s¹ch 8:M«t¬ ®iÖn 4. Cã c¸c lo¹i sµng 3 x2. Sµng ®­îc ®Æt nghiªng mét gãc 13  150 . 6 x 5. biªn ®é dao ®éng tõ 1. 10 x 8 m¾t/ -49- . 7 x 8.5  4.5kw H×nh 29 Nguyªn lý lµm viÖc cña sµng: §éng c¬ ®iÖn (8).2. Ng­êi ta còng dïng phÔu trén nµy ®Ó gia c«ng ho¸ häc dung dÞch khoan 1:PhÔu n¹p sÐt bét 1 2: èng dÉn n­íc vµo 2 3:Vßi phun 4 5 4:Buång trén 5:èng dÉn dung dÞch ra 3 H×nh 28:PhiÔu trén vµ gia c«ng dung dÞch 2.2.5 mm. Cßn dung dÞch ®­îc ch¶y vµo bÓ chøa dung dÞch s¹ch (7). Khi dung dÞch qua sµng rung mïn khoan ®­îc t¸ch ra khái dung dÞch vµ ®­îc chuyÓn ®éng vÒ phÝa hè chøa mïn (6).+ PhÔu trén: §Ó ®iÒu chÕ dung dÞch sÐt ng­êi ta cÊp liªn tôc sÐt bét vµo.

C. M¸y l¾ng bïn lµm viÖc theo nguyªn lý lµ: h­íng dßng dung dÞch nÆng ch¶y tõ miÖng r¬i xuèng l­íi rung (cã tõ 100 ®Õn 325 m¾t/cm2).C¸c thiÕt bÞ lµm s¹ch dung dÞch kh¸c: §Ó lµm s¹ch dung dÞch mét c¸ch triÖt ®Ó (t¸ch h¹t mïn cã kÝch th­íc nhá h¬n 74 trong ®iÒu kiÖn dung dÞch cã ®é nhít cao) ng­êi ta ph¶i sö dông c¸c thiÕt bÞ kh¸c nhau nh­: M¸y l¾ng bïn. Trªn thùc tÕ ®­îc bè trÝ thµnh tõng côm. M¸y xo¸y lèc thuû lùc cã ¸p suÊt lµm viÖc tõ 25 KG/cm2 (0.S¬ ®å cÊu t¹o cña m¸y xo¸y lèc thuû lùc 1.Nguyªn lý lµm viÖc: H×nh 30 M¸y xo¸y lèc thuû lùc Dung dÞch tõ lç khoan ch¶y ra ®­îc b¬m vµo èng (1) g¾n tiÕp tuyÕn víi thµnh m¸y xo¸y lèc thuû lùc.2:èng dÉn dung dÞch vµo ra 3:Lç tho¸t mïn 4:chç thu hÑp ë èng dÉn vµo 2 1 A A A-A 3 . Dung dÞch nhÑ sÏ ch¶y xo¸y ng­îc trë lªn qua lç tho¸t (2).M¸y xo¸y lèc thuû lùc ( m¸y läc c¸t) . B.cm2. mçi côm gåm cã tõ 3 .5 MN/m2).4 m¸y.2  0. Do t¸c dông cña lùc ly t©m. L­u l­îng dung dÞch cÇn lµm s¹ch Q > 35 l/s ng­êi ta ph¶i cho 2 sµng cïng lµm viÖc. c¸c phÇn tö nÆng h¬n (pha r¾n nh­ c¸c h¹t c¸t cã kÝch th­íc  74 ) sÏ v¨ng ra xa t©m ®Ëp vµo thµnh b×nh dÞch chuyÓn xuèng phÝa d­íi qua lç tho¸t (3). -50- .

D... ThiÕt bÞ nµy cho phÐp xö lý mét phÇn l­u l­îng trë vÒ. Ngoµi ra cßn ®­îc sö dông ®èi víi nh÷ng c«ng t¸c phô kh¸c.Nguyªn lý lµm viÖc §éng c¬ ®iÖn (2) truyÒn chuyÓn ®éng quay cho b¬m c¸nh qu¹t (1) Khi ®­îc b¬m vµo b×nh t¸ch khÝ (3). C«ng suÊt cña thiÕt bÞ ®éng lùc chñ yÕu dïng ®Ó quay cét cÇn khi khoan. dung dÞch ®Ëp vµo ®Üa ch¾n (4) vµ to¶ ra thµnh b×nh 1 líp máng vµ ch¶y theo chÕ ®é ch¶y rèi.Môc ®Ých ®Ó t¸ch khÝ bÞ x©m nhiÔm trong qu¸ tr×nh tuÇn hoµn ra khái dung dÞch .ThiÕt bÞ ®éng lùc dïng cho c«ng t¸c khoan. §Ó dung dÞch ch¶y trong m¸ng cã vËn tèc 10  15 cm/s.5%.6  0. 2. . t¹o ®iÒu kiÖn cho mïn khoan l¾ng ®äng tèt h¬n.M« t¶ thiÕt bÞ . èng chèng. -51- . M¸ng ®­îc bè trÝ gÊp khócvõa ®Ó gi¶m diÖn tÝch l¾p ®Æt vµ ë mçi chç gÊp khóc l¹i bè trÝ mét hè l¾ng ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn cho mïn khoan l¾ng ®äng triÖt ®Ó tr­íc khi ch¶y vµo bÓ chøa. Th¸p s¸ng.4 m dµi 30  50m vµ nghiªng tõ 1  2. dïng cho m¸y b¬m ®Ó thùc hiÖn c«ng viÖc tuÇn hoµn n­íc röa. dïng cho c«ng viÖc n©ng th¶ cét cÇn khoan.v.3  0. gia c«ng c¬ khÝ söa ch÷a.. ThiÕt bÞ ®éng lùc lµ toµn bé hÖ thèng ®Ó biÕn ®iÖn n¨ng hoÆc n¨ng l­îng cña nhiªn liÖu thµnh c¬ n¨ng vµ hÖ thèng ®iÒu khiÓn c¬ n¨ng. Th«ng th­êng m¸ng l¾ng ®­îc lµm b»ng t«n theo tiÕt diÖn h×nh thang hoÆc ch÷ nhËt r«ng tõ 0. M¸ng l¾ng mïn khoan: Dïng ®Ó l¾ng ®äng vµ t¸ch mïn khoan sau khi ®i qua sµng rung. Bät khÝ t¸ch ra khái dung dÞch vµ bay ra ngoµi khÝ quyÓn.M¸y li t©m: §ã lµ mét hép n»m ngang cã bè trÝ mét trôc quay 1500 ®Õn 3000 v/ph vµ mét vÝt t¶i quay víi vËn tèc nhá h¬n chót Ýt. ThiÕt bÞ t¸ch khÝ.5 m l¹i ®Æt mét tÊm ng¨n trªn suèt chiÒu dµi m¸ng ®Ó ph¸ vì cÊu tróc cña dung dÞch.4. Dung dÞch s¹ch ch¶y vµo bÓ chøa bªn c¹nh.8 m cao tõ 0. Cø c¸ch ®é 22. . c¸c c«ng t¸c ®iÒu khiÓn v. E.

M« men quay ®Þnh møc.Km Mmax .M«men khëi ®éng cao (®Ó th¾ng qu¸n tÝnh cña cét cÇn khoan vµ lùc ma s¸t víi thµnh lç khoan). lµm viÖc ch¾c ch¾n. “¤ §Æc tÝnh mÒm” ®­îc ®Æc tr­ng bëi hÖ sè chÞu t¶i k vµ kho¶ng ®iÒu chØnh tèc ®é R. vµ kinh tÕ. kh«ng cÇn m« men khëi ®éng lín. Nmin . n Kh¶ n¨ng ®iÒu chØnh tèc ®é R = nmax min Nmax . Yªu cÇu chung: §éng c¬ ph¶i cã cÊu t¹o ®¬n gi¶n.M« men quay lín nhÊt cñ ®éng c¬ lµm viÖc ë chÕ ®é æn ®Þnh M®. cßn c¸c yÕu tè kh¸c còng gièng nh­ ®éng c¬ ch¹y têi vµ Roto. b¶o ®¶m sö dông c«ng suÊt ®éng c¬ mét c¸ch tèt nhÊt. M k = M max ®. .. yªu cÇu ®éng c¬ ch¹y têi vµ Roto ph¶i cã lµ: . HÖ sè k cßn thÓ hiÖn ë kh¶ n¨ng qu¸ t¶i.Cã thÓ ®¶o chiÒu quay dÔ dµng. .Kh¶ n¨ng qu¸ t¶i cao. cã thÓ dõng l¹i ngay khi cÇn thiÕt. Ngoµi ®Æc tÝnh c¬ b¶n trªn.M .. §éng c¬ cho m¸y b¬m: Kh«ng cÇn ®¶o chiÒu quay. NghÜa lµ cã hÖ sè chÞu t¶i vµ kho¶ng ®iÒu chØnh tèc ®é tèt.Yªu cÇu c¬ b¶n ®èi víi thiÕt bÞ ®éng lùc lµ ph¶i cã ®­êng “®Æc tÝnh mÒm” NghÜa lµ cã kh¶ n¨ng tù ®éng hoÆc cã ®iÒu khiÓn thÝch øng mét c¸ch nhanh chãng víi sù thay ®æi cña phô t¶i. an toµn ch¸y næ. Sau ®©y lµ tãm t¾t b¶ng ph©n bè thiÕt bÞ ®éng lùc trang bÞ trong mét thiÕt bÞ khoan ho¹t ®éng -52- .Sè vßng quay nhá nhÊt §éng c¬ ®iÖn 1 chiÒu vµ ®éng c¬ ®èt trong cã bé truyÒn thuû lùc sÏ cã ®­îc “®Æc tÝnh mÒm cao” .Khëi ®éng ªm: V× nÕu gia tèc lín th× øng suÊt ®éng trong cét cÇn sÏ lín vµ nh­ thÕ cã thÓ g©y ra sù cè .Sè vßng quay lín nhÊt.

g©y ån vµ « nhiÔm m«i tr­êng. §Ó kh¾c phôc nh÷ng h¹n chÕ ®ã hiÖn nay ng­êi ta sö dông tæ hîp: Diezel . ThÝch hîp cho vïng khoan khai th¸c tËp trung cã m¹ng l­íi ®iÖn quèc gia ch¹y qua.®iÖn mét chiÒu. -53- . c«n c¬ häc. cÇn c«ng nh©n vËn hµnh tay nghÒ cao. Mçi lo¹i ®Òu cã ­u vµ nh­îc ®iÓm nhÊt ®Þnh. ChiÒu s©u ®¹t T¶i träng ë tíi (m) mãc n©ng (t) C«ng suÊt ë têi C«ng suÊt ë c¸c C«ng suÊt tæng (Kw) m¸y b¬m (Kw) céng (Kw) 60009000 400600 1500 20002600 30003750 40006000 300400 1100 18002000 22503000 30004000 200300 750 11001800 18502250 9003000 100170 7501100 11001850 300525 HiÖn nay trong trang bÞ thiÕt bÞ ®éng lùc hiÖn ®¹i cã hai lo¹i chñ yÕu lµ: §éng c¬ ®èt trong (diezel) vµ ®éng c¬ ®iÖn. cô thÓ lµ têi khoan. kh«ng cho phÐp qu¸ t¶i trªn 20%... 2. Tøc lµ dïng ®éng c¬ Diezel ch¹y m¸y ph¸t ®iÖn mét chiÒu sÏ kh¾c phôc ®­îc nh÷ng h¹n chÕ vµ ph¸t huy ®­îc ­u thÕ cña mçi mét lo¹i trang bÞ ®éng lùc ®· nªu trªn.5. ThÕ nh­ng l¹i kh«ng thÓ trang bÞ ë nh÷ng n¬i kh«ng cã ®iÖn l­íi ch¹y qua.5 c¸c hÖ thèng thiÕt bÞ vµ dông cô c«ng nghiÖp trªn sµn khoan 2. bµn quay Roto vµ c¸c m¸y b¬m dung dÞch th«ng qua b¶ng ®iÒu khiÓn vµ c¸c c«n h¬i. HÖ sè qu¸ t¶i cao trªn 20%.1. HÖ thèng nÐn khÝ: HÖ thèng nÐn khÝ dïng ®Ó cñang cÊp khÝ nÐn cho mäi ho¹t ®éng cña dµn khoan. + §éng c¬ Diezel cã ­u ®iÓm lµ ho¹t ®éng ®éc lËp. tiªu hao nhiªn liÖu thÊp. xa nguån ®iÖn l­íi quèc gia. Song nh­îc ®iÓm c¬ b¶n lµ: Kh«ng ®¶o ®­îc chiÒu quay (ph¶i l¾p thªm bé phËn ®¶o chiÒu). + ThiÕt bÞ ®éng lùc dïng ®iÖn xoay chiÒu (®éng c¬ ®iÖn xoay chiÒu) cã ­u ®iÓm c¬ b¶n lµ l¾p ®Æt vµ vËn hµnh ®¬n gi¶n ch¾c ch¾n vµ kinh tÕ.B¶ng 4.

B¶ng ®iÒu khiÓn ®èi ¸p ®­îc l¾p gÇn ng­êi kÝp tr­ëng hoÆc trong phßng cña ®èc c«ng. 2.Cñang cÊp khÝ nÐn cho dông cô phun s¬n. nã tù ®éng ®ãng kÝn khi cã vËt mãc ë trong. .70. 2. TiÕt diÖn cña nã trßn ®Ó b¾t vµo ®Çu cÇn cã c¸c ®­êng kÝnh 44.Ph¸t ®éng c¸c ®éng c¬ b»ng khÝ nh­ m¸y th¸o vÆn cÇn .5. søc c¨ng cña lß xo sÏ n©ng cÇn ra khëi vÞ trÝ võa th¸o ®ång thêi cßn cã t¸c dông gi¶m xãc.3. * Elªvat¬: -54- . C¸c dông cô phôc vô cho c«ng t¸c n©ng th¶: * Mãc n©ng: §­îc l¾p ngay bªn d­íi rßng räc ®éng b»ng hÖ thèng chèt cã 2 lß xo ®ång t©m nh»m môc ®Ých dù tr÷ mét lùc kÐo ®Ó khi th¸o cÇn. 89 vµ 90mm vµ t­¬ng øng víi søc chÞu t¶i.HÖ thèng nÐn khÝ thùc hiÖn mét sè chøc n¨ng nh­ sau: .VËn chuyÓn xi m¨ng kh« vµ sÐt bét trong b×nh chøa .Khëi ®éng vµ ®iÒu khiÓn tèc ®é cho ®éng c¬ Diezel. Má mãc n©ng th­êng cã c¬ cÊu chèt an toµn ë miÖng.2. Hai bªn cã tai ®Ó g¾n quang treo. c¸c thiÕt bÞ ®o.C¸c b×nh nÐn chÊt láng ®Õn ¸p suÊt yªu cÇu . m¸y ph¸t lùc ®Òu ph¶i ngõng ho¹t ®éng ®Ó tr¸nh ho¶ ho¹n.. 57 . HÖ thèng ®iÒu khiÓn ®èi ¸p. HÖ thèng ®iÒu khiÓn ®èi ¸p gåm cã c¸c bé phËn chÝnh nh­ sau: .C¸c b¬m nÐn chÊt láng tõ bÓ chøa. .5. HÖ thèng nµy ph¶i thuËn tiÖn nhanh nh¹y kh«ng cÇn ®Õn ®éng lùc cña m¸y khoan bëi v× trong tr­êng hîp giÕng khoan bÞ phun trµo th× tÊt c¶ c¸c m¸y ®iÖn.BÓ chøa chÊt láng d­íi ¸p suÊt khÝ trêi .C¸c ®­êng èng dÉn. Lµ hÖ thèng t¹o ®iÒu kiÖn ®ãng më van ®èi ¸p. * Quang treo: Lµ bé phËn liªn kÕt gi÷a mãc n©ng vµ Elªvat¬..

Ngoµi ra ®Ó th¸o vÆn cÇn. èng chèng cßn cã c¸c lo¹i kh¸c kiÓu cµng cñaa. hai bªn cã tai ®Ó g¾n quang treo vµ chèt an toµn. Elªvat¬ ®­îc ghÐp l¹i víi nhau b»ng chèt b¶n lÒ.§­îc dïng ®Ó «m lÊy za mèc cÇn khoan khi kÐo th¶. Elªvat¬ cã nhiÒu kiÓu ®­êng kÝnh kh¸c nhau phï hîp víi ®­êng kÝnh cÇn khoan. kho¸ xÝch vµ th«ng th­êng ®ãng më c¸c kho¸ ®Òu sö dông khÝ nÐn. têi khoan ®Ó gi¶m søc lao ®éng vµ t¨ng ®é an toµn khi lµm viÖc (xem h×nh vÏ). èng chèng. * ChÊu lãt ChÊu lãt gåm 2 m¶nh l¾p võa trong lç bµn Roto. -55- . ph©n trªn cã tiÕt diÖn vu«ng ®Ó nhËn chuyÓn ®éng quay cña bµn Roto.

CÇn chñ ®¹o . -56- .1 Chøc n¨ng Lµ kh©u nèi gi÷a dông cô ®¸y vµ thiÕt bÞ trªn mÆt. . . . h×nh s¸u c¹nh. 112.2.Thùc hiÖn c¸c c«ng t¸c phô trî kh¸c nh­ thö vØa.DÉn n­íc röa lµm s¹ch mïn. Thµnh phÇn cét cÇn khoan: Cét cÇn khoan gåm cã c¸c bé phËn sau: .1.2.TruyÒn chuyÓn ®éng quay cho choßng trong khoan Roto hoÆc ®Çu quay di ®éng.1. CÊu t¹o c¸c bé phËn cña cét cÇn khoan: 3. .DÉn n­íc röa cho ®éng c¬ tuabin lµm viÖc trong khoan tuabin. Chøc n¨ng vµ thµnh phÇn cét cÇn khoan.1. CÇn chñ ®¹o t¹o nªn mét m«i tr­êng trung gian nhËn chuyÓn ®éng quay tõ bµn Roto truyÒn cho choßng qua mét cét cÇn khoan.. 3.. ChiÒu dµi cÇn chñ ®¹o th­êng cì 1214m. CÇn chñ ®¹o th­êng cã c¸c ®­êng kÝnh quy ­íc: 65. kÐo th¶ dông cô khoan. CÇn chñ ®¹o cã tiÕt diÖn h×nh vu«ng. thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô: .Za mèc cÇn khoan.§Çu nèi chuyÓn tiÕp .Ch­¬ng iii: Cét cÇn khoan 3. 80. lµm m¸t dông cô ®¸y trong qu¸ tr×nh tuÇn hoµn. vµ h×nh t¸m c¹nh.CÇn khoan . (4054ft).TruyÒn t¶i träng cho choßng. 140. 155 (mm). §Ó nhËn ®­îc chuyÓn ®éng quay nµy. 3.§Þnh t©m 3. .1. CÇn chñ ®¹o: Lµ kh©u nèi gi÷a cÇn khoan vµ ®Çu thuû lùc.2.CÇn nÆng . cÇn chñ ®¹o ph¶i cã h×nh d¸ng bªn ngoµi ®­îc cÊu t¹o ®Æc biÖt. cøu ch÷a sù cè .

CÇn khoan ®­îc chÕ t¹o chñ yÕu theo 6 cÊp ®­êng kÝnh sau: 60. Tuú theo cÊu t¹o cña ®Çu chån mµ ng­êi ta chia ra 3 lo¹i cÇn ®ã lµ: . 5 1/2" * §­îc dïng réng r·i trong khoan dÇu ë Mü C¸c cì chiÒu dµi chia ra 3 lo¹i: Lo¹i 1: 18  22 ft (5. 4”. CÇn khoan ®­îc ®Æc tr­ng bëi chiÒu dµi vµ ®­êng kÝnh cña chóng.71m) Lo¹i 2: 27  30ft (8. PhÇn ®Çu cÇn ®­îc ch«n dµy. Víi c¸c cì ®­êng kÝnh: 2 3/8” . 2. 1.Ngoµi ra cßn dïng cÇn hµn (víi za mèc) . 2 7/8”. 168 mm víi mçi cì ®­êng kÝnh cã bÒ dµy  tõ 8  11mm Cã c¸c cì chiÒu dµi kh¸c nhau tõ 6  11m.4 c¹nh H×nh 31: 6 c¹nh §Çu cÇn cã thÓ ®­îc chån dµy hoÆc kh«ng chån dµy.2.486  6. Ren tam gi¸c.a). 73. 141. 3*1/2”. 89.716m) ThÐp cÇn khoan lµ thÐp hîp kim cã ®é bÒn cao.§Çu cÇn chån dµy vÒ phÝa ngoµi vµ tiÖn ren b­íc ng¾m (h.144m) Lo¹i 3: 38  45ft (11.c).582  13.§Çu cÇn chån dµy vÒ c¶ hai phÝa trong vµ ngoµi cã tiÖn ren b­íc ng¾n (h.ng­êi ta s¶n xuÊt hµng lo¹t c¸c cÇn chñ ®¹o ®ång bé víi perekhèt trªn vµ d­íi cña nã. .Lo¹i kh«ng chån dµy Ýt ®­îc sö dông v× ®Çu ren cña cÇn yÕu.2 CÇn khoan: §©y lµ bé phËn chÝnh cña cét cÇn.b) . thùc chÊt ®ã lµ lo¹i èng thÐp ®­îc chån dµy ë 2 ®Çu ®Ó t¨ng ®é bÒn cña ren nèi. . 114. -57- . 3. 5*”.§Çu cÇn chån dµy vÒ phÝa trong vµ tiÖn ren b­íc ng¾n (h.lµ lo¹i ®Çu nèi hiÖn ®¹i. 4*1/2”.229  9.

§­êng kÝnh ®Þnh møc cña za mèc kh«ng t­¬ng øng víi ®­êng kÝnh ngoµi za mèc mµ t­¬ng øng víi ®­êng kÝnh ®Þnh møc cña cÇn l¾p za mèc ®ã. Za mèc nèi cÇn khoan gåm hai chi tiÕt: za mèc ®ùc vµ za mèc c¸i. Hai lo¹i za mèc cã lç më th­êng vµ za mèc cã lç më réng ®­îc l¾p vµo lo¹i cÇn khoan cã ®Çu cÇn chån dµy bªn trong. Ngoµi ra cÇn khoan vµ ®Çu nèi cßn cã c¸c lo¹i sau . C¸c chi tiÕt cña za mèc ®­îc nèi víi cÇn khoan qua ren b­íc ng¾n. -58- .Lo¹i za mèc cã lç më t¨ng c­êng (dz>d’t) cÇn chån dµy bªn ngoµi Za mèc cã lç më th­êng cã ®­êng kÝnh bªn trong cña za mèc ®ùc nhá h¬n ®­êng kÝnh bªn trong cña phÇn chån dµy.B¶o vÖ ren cÇn khoan bëi v× chóng bÞ mµi mßn rÊt nhanh do th¸o l¾p liªn tôc .Lo¹i za mèc cã lç më th­êng (dz<d’t) .3. c¸c chi tiÕt za mèc ®­îc nèi víi nhau qua b­íc ren dµi h¬n gäi lµ ren za mèc .Lo¹i za mèc cã lç më réng (dz  d’t) CÇn chån dµy bªn trong . . Cã 3 lo¹i za mèc ®­îc chÕ t¹o cho cÇn khoan: .CÇn khoan ®­îc chån dµy vµ nèi víi nhau qua ®Çu nèi mupta.2.3.CÇn khoan ®­îc nèi víi c¸c chi tiÕt za mèc b»ng hµn (cÇn hµn).Gi¶m thêi gian th¸o vÆn cÇn khoan v× b­íc ren za mèc lín h¬n b­íc ren cña cÇn . ViÖc dïng ®Çu nèi za mèc nh»m môc ®Ých. Za mèc nèi cÇn khoan: 4 4 5 1 2 3 H×nh 32 Dïng ®Ó nèi c¸c ®o¹n cÇn khoan víi nhau. .

B­íc ren cña cÇn lµ kho¶ng c¸ch gi÷a hai ®­êng ph©n gi¸c ®i qua hai ®Ønh gÇn nhau.*§Æc tÝnh cña ren cÇn khoan vµ ren za mèc a.Ren za mèc. b. . gãc ®Ønh b»ng o 60 . nã vµo kho¶ng 4 hay 5 vßng/in HiÖn nay cÇn khoan lo¹i 1 ®­îc sö dông réng r·i nhÊt.4. TiÕt diÖn cña ren za mèc h×nh tam gi¸c. nh»m gi÷ h­íng th¼ng ®øng phÇn d­íi cña lç khoan nhê ®é cøng v÷ng cña nã lín h¬n cÇn khoan vµ khe hë còng bÐ h¬n. ch©n ren l­în trßn. Cã nhiÒu lo¹i cÇn nÆng. * CÇn nÆng h×nh xo¾n èc (gi¶m diÖn tÝch tiÕp xóc víi thµnh giÕng khoan vµ gióp tuÇn hoµn H×nh 2.Ren cÇn khoan: Lµ ren nèi gi÷a c¸c ®Çu cÇn vµ víi c¸c chi tiÕt cña za mèc . -59- . Gãc ®Ønh b»ng 600 ®­êng ph©n gi¸c gãc ®Ønh vu«ng gãc víi trôc §é c«n za mèc phô thuéc vµo cì vµ kiÓu za mèc. ký hiÖu lµ P. ®­êng ph©n gi¸c chia ®«i gãc ®Ønh cña ren vu«ng gãc víi trôc cÇn khoan . lo¹i cÇn cã ®Çu nèi th­êng ®­îc dïng cho khoan roto. th­êng lµ 1/4 hay 1/5 B­íc ren cña zamèc dµi h¬n ren cÇn. lo¹i cÇn cã ®Çu nèi më réng th­êng dïng cho khoan tuabin. Dïng ®Ó truyÒn t¶i träng cho choßng khoan b»ng mét phÇn träng l­îng cña nã.14 CÇn nÆng dung dÞch tèt h¬n). B­íc ren cÇn khoan th­êng lµ 3.§é c«n cña ®Çu ren cÇn khoan lµ1/16 gãc nghiªng 1047’24” . * CÇn nÆng nh½n: ®­îc chia lµm 2 lo¹i + lo¹i cã ®­êng kÝnh ®Òu + lo¹i cã hai ®Çu t¨ng dÇn.2.TiÕt diÖn ren h×nh tam gi¸c. ®Ønh ren c¾t ph¼ng.Ren cÇn cã thÓ tr¸i hoÆc ph¶i.CÇn nÆng: CÇn nÆng ®­îc l¾p trªn choßng khoan. 3. ®Çu vµ ch©n ren l­în trßn.175 mm (8 vßng ren/in).

7 ” 3 4 3 4 (196. Nhê tiÕp xóc víi thµnh giÕng khoan ë 3 ®iÓm nªn bé ®Þnh t©m ®¶m b¶o sù ®ång trôc gi÷a cét cÇn khoan vµ giÕng khoan ®Æc biÖt trong khoan tuabin. 3. 3.v.45mm). Trªn th©n cã 3 r·nh ph©n bè c¸ch nhau 1200. hai ®Çu ®Þnh t©m cã ren ®Ó nèi víi ®Çu nèi chuyÓn tiÕp cña cét cÇn khoan nh»m gi¶m tèi ®a lùc ma s¸t víi thµnh giÕng khoan. §Çu nèi chuyÓn tiÕp ®­îc ph©n thµnh 2 nhãm: a.3mm). ChiÒu dµi cÇn nÆng ®­îc chuÈn ho¸: 9. Nhãm ®Çu nèi chuyÓn tiÕp cña cÇn chñ ®¹o. VÝ dô ®Þnh t©m trªn ®­îc sö dông phæ biÕn h¬n c¶.65mm).. NhiÒu tr­êng hîp ng­êi ta l¾p trªn tuabin hai bé ®Þnh t©m. §Çu nèi phÝa d­íi cña cÇn chñ ®¹o víi cÇn khoan lµ ®Çu nèi ren ph¶i. CÇn nÆng ®­îc nèi trùc tiÕp víi nhau kh«ng th«ng qua ®Çu nèi trung gian.6. Nhãm ®Çu nèi chuyÓn tiÕp trung gian ®Ó nèi c¸c phÇn trong cét cÇn khoan nh­ gi÷a cÇn khoan vµ cÇn nÆng.. 6 ”(171. -60- . gi÷a cÇn nÆng vµ choßng v.85mm). §Çu nèi chuyÓn tiÕp phÝa trªn cña cÇn chñ ®¹o ®­îc nèi víi ®Çu thuû lùc lµ ®Çu nèi ren tr¸i ®Ó tr¸nh th¸o trong qu¸ tr×nh khoan.C«ng dông: Ng¨n ngõa sù cong lÖch giÕng khoan khi thi c«ng.* CÇn nÆng vu«ng (®é cøng v÷ng cao vµ kh¶ n¨ng dÉn h­íng tèt nh­ng gi¸ thµnh cao vµ sö dông phøc t¹p nªn Ýt dïng). Trªn mçi r·nh cã l¾p hai b¸nh r¨ng h×nh trô.144m 1 2 3 4 §­êng kÝnh cÇn nÆng th­êng lµ: 9 ” (241.2. 4 ”(120.2. §Çu nèi chuyÓn tiÕp: Lµ ®Çu nèi gi÷a nh÷ng chi tiÕt cã ®­êng kÝnh kh¸c nhau víi nhau.5. §Þnh t©m cÇn khoan: . gi÷a cÇn nÆng cã ®­êng kÝnh kh¸c nhau víi nhau. 8”(203. Cã nhiÒu lo¹i ®Þnh t©m kh¸c nhau phô thuéc vµo ®é cøng ®Êt ®¸ ë thµnh giÕng khoan. b.2mm). xen gi÷a 2 bé ®Þnh t©m lµ mét ®o¹n cÇn nÆng.

-61- . Mäi chi tiÕt cña cÇn khoan ®Òu ®­îc gia c«ng nhiÖt luyÖn ®Ó t¨ng c¬ tÝnh. Nh­îc ®iÓm: .7. vËn chuyÓn vµ b¶o qu¶n nhÑ nhµng h¬n. Lµ thÐp hîp kim víi thµnh phÇn c¸cbon trung b×nh. CÇn khoan nhÑ dïng trong khoan Roto vµ tuabin lµ hîp kim nh«m hai ®Çu ®­îc chån dµy vµo phÝa trong.Thêi gian n©ng th¶ nhanh. CÇn khoan b»ng hîp kim nh«m cã nh÷ng ­u ®iÓm sau: .Träng l­îng cét cÇn nhá nªn khoan ®­îc chiÒu s©u lín víi cïng thiÕt bÞ. .Mµi mßn nhanh do ma s¸t víi thµnh giÕng khoan v× vËy cÇn hîp kim nh«m chØ ®­îc dïng réng r·i trong khoan tuabin v× cét cÇn kh«ng quay. VËt liÖu chÕ t¹o c¸c chi tiÕt cña cÇn khoan. . Da mèc còng ®­îc cÊu t¹o nhÑ. GÇn ®©y ng­êi ta ®· chÕ t¹o c¸c cÇn khoan nhÑ b»ng hîp kim ®Æc biÖt.§Æc tÝnh bÒn gi¶m ®i khi nhiÖt ®é ®¸y t¨ng trªn 1100C..CÊu t¹o: H×nh c¸c lo¹i ®Þnh t©m 3. 2. tiªu thô n¨ng l­îng gi¶m.Gi¸ thµnh cao. .

3 (hÖ sè ma s¸t) B©y giê xÐt tõng tr­êng hîp cô thÓ. a.3. Trôc cña cét cÇn khoan trong tr­êng hîp chung cã h×nh xo¾n trong kh«ng gian.Träng l­îng cña cét cÇn khi ng©m trong dung dÞch. øng suÊt kÐo cña cét cÇn khoan. ë gÇn ®¸y c¸c lùc lu«n biÕn ®æi. Q . øng suÊt phÇn trªn cña cét cÇn khoan. øng suÊt kÐo lín nhÊt trong qu¸ tr×nh kÐo cét cÇn khoan.1. qu¸n tÝnh vµ c¸c dao ®éng. ChiÒu dµi b­íc xo¾n nhá nhÊt ë ®iÓm trung hoµ vµ t¨ng dÇn lªn miÖng giÕng khoan. lùc xo¾n. a Qqt . 3.3.gia tèc kÐo.Träng l­îng b¶n th©n cét cÇn Qm .2  0. Q . xo¾n. lùc ma s¸t. ChÞu c¶ t¶i träng ®éng lÉn t¶i träng tÜnh bao gåm: KÐo. Nãi tãm l¹i ®Æc ®iÓm cña sù lµm viÖc cña cét cÇn khoan lµ sù mÊt æn ®Þnh d­íi t¸c dông cña c¸c lùc ngang lùc chiÒu trôc. nÐn. g .Lùc qu¸n tÝnh . qcn + G ] ( 1 - -62- d )  .3. uèn. PhÇn trªn cét cÇn chñ yÕu chÞu øng suÊt tÜnh: kÐo vµ xo¾n. §Æc tÝnh cña c¸c lùc t¸c dông lªn cét cÇn khoan lu«n lu«n thay ®æi vµ phô thuéc vµo chiÒu dµi cña cét cÇn khoan. ChÞu t¶i cña cét cÇn khoan trong qu¸ tr×nh lµm viÖc Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc t¶i träng t¸c dông lªn cét cÇn khoan rÊt ®a d¹ng kh¸c nhau vÒ ®Æc tÝnh vµ gi¸ trÞ. khi cµng gÇn miÖng t¶i träng cµng æn ®Þnh dÇn.  = 0. §é dµi c¸c b­íc xo¾n thay ®æi theo chiÒu s©u giÕng khoan.Lùc ma s¸t víi thµnh giÕng khoan.gia tèc träng tr­êng). Qqt = q g a . tæng hîp lùc phÇn trªn sÏ lµ: QK = Q + Qm + Qqt Trong ®ã: Q . ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc sau: Q = [(L . Qm = .lcn) q + lcn .

m lcn .Ge F + §é d·n cÇn: Trong tr­êng hîp giÕng khoan th¼ng ®øng ®é d·n në toµn phÇn do träng l­îng b¶n th©n cña cét cÇn ®­îc x¸c ®Þnh theo biÓu thøc sau ®©y: 1 - F L = 10 .lcn) . Ta xÐt øng suÊt kÐo ë phÇn trªn cét cÇn trong 3 tr­êng hîp sau: . Fcn ] -63- .DiÖn tÝch tiÕt diÖn ngang lç tho¸t n­íc trong cÇn khoan. . Nh­ vËy. m q. kg.TiÕt diÖn cÇn khoan D.lcn)2 + l2cn + 2lcn (L .Träng l­îng 1m cÇn khoan. kg.Trong ®ã: L .Tr­êng hîp cét cÇn treo trªn ®¸y lç khoan nh­ng cã sù tuÇn hoµn cña n­íc röa: K” K” = K’ + p . cÇn nÆng. d . d .Tr­êng hîp cét cÇn treo trªn ®¸y lç khoan: K’ Q K’ = F .Tæn thÊt ¸p suÊt bªn trong cÇn khoan. t . qcn .Tr­êng hîp choßng lµm viÖc víi t¶i träng Gc: K”’ K”’ = Q . cÇn nÆng.d 2) . K . tuabin.ChiÒu dµi cÇn nÆng. Ft F Trong ®ã: p .ChiÒu dµi cét cÇn. Ft . 2E d [(L .Träng l­îng riªng cña dung dÞch vµ cña thÐp. øng suÊt kÐo cña cét cÇn khoan ®­îc tÝnh theo c«ng thøc: Q K = F  F = 4 (D2 . choßng. G .§­êng kÝnh ngoµi vµ trong cña cÇn khoan.Träng l­îng cña choßng vµ tuabin.

n .Sè vßng quay. O M c + M ck Mx O Mx Ma s¸t víi thµnh n há nª M x cßn truyÒn t íi mi Öng Ma s¸t víi thµnh lín. Trong khoan Roto øng suÊt xo¾n cùc ®¹i max ë phÇn trªn cïng cña cét cÇn ®­îc tÝnh nh­ sau: M N +N max = Wmax = 71620 nkt. Wx =  (D4 .Trong khoan tuabin: biÕn thiªn ng­îc l¹i. cét cÇn ph¶i chÞu øng suÊt xo¾n do sù quay cña cét cÇn khoan: ( §­îc m« t¶ theo h×nh vÏ d­íi ®©y). W c x x Trong ®ã: Nkt . D Modul chèng xo¾n. øng suÊt xo¾n cña cét cÇn khoan. Khoan Tuabin . Khoan R«to b.M« men xo¾n lín nhÊt.TiÕt diÖn ngang cña cÇn nÆng.Trong ®ã: E .C«ng suÊt ®Ó quay cét cÇn khoan kh«ng t¶i. -64- . b. phÝa d­íi cïng cã gi¸ trÞ lín nhÊt b»ng m« men ph¶n cña tuabin vµ gi¶m dÇn lªn mÆt vµ tuú thuéc vµo ma s¸t víi thµnh giÕng khoan (h×nh vÏ).Trong khoan Roto Mx cã gi¸ trÞ t¨ng dÇn tõ ®¸y lªn miÖng. Mmax . Trong khi khoan ®ång thêi víi øng suÊt kÐo. Fcn . Nc .M« ®un ®µn håi cña thÐp cÇn khoan.C«ng suÊt tiªu thô ®Ó quay choßng ph¸ ®¸.d4) 16 . . Nh­ vËy øng suÊt tæng céng xuÊt hiÖn t¹i tiÕt diÖn trªn cïng cña cét cÇn khoan ®­îc tÝnh: . M x bÞ tr­ît tiÕp tuyÕn t¹i mét ®i Óm nµ o ®ã L L a.

Trong ®iÒu kiÖn b×nh th­êng ë giÕng khoan th¼ng ®øng ph­¬ng tr×nh cña cung uèn cña trôc cÇn khoan lµ: -65- .§­êng kÝnh ngoµi cÇn khoan. a. øng suÊt nÐn sÏ cã gi¸ trÞ lín nhÊt t¹i tiÕt diÖn d­íi cïng cña cét cÇn. øng suÊt nÐn: (n) Khi khoan víi t¶i träng ®¸y lµ Gc .2. khi cÇn khoan lµm viÖc trong mét giÕng khoan xiªn cã b¸n kÝnh cong lµ R ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc: D. Khi quay d­íi t¸c dông cña lùc ly t©m céng víi ¸p lùc chiÒu trôc cét cÇn khoan bÞ lÖch khái h­íng c©n b»ng ban ®Çu.E u = 2 R .3. t¹o thµnh c¸c cung uèn.B¸n kÝnh cong cña giÕng khoan. G n = Fc b. M« men xo¾n sÏ lµm cho cét cÇn khoan t¹o thµnh cung uèn mét h×nh xo¸y èc.Modul ®µn håi cña thÐp cÇn khoan. kÐo. R . + M«men uèn do lùc ly t©m t¸c dông trong qu¸ tr×nh quay cét cÇn. øng suÊt uèn: ( u) + øng suÊt uèn do cong lç khoan: øng suÊt uèn sinh ra trong cét cÇn khoan.(1) D .K2 + 4x2  = 3. uèn. nÐn. øng suÊt phÇn d­íi cét cÇn khoan: Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc phÇn d­íi cña cét cÇn chÞu c¸c øng suÊt: xo¾n. R E .

I u = 2000 . W . P Z H×nh: ChÞu uèn cña cét cÇn khoan M« men uèn ®­îc x¸c ®Þnh qua biÓu thøc ®­êng trung hoµ: d2y Mu 2 = dz EI .z y = f . l f f . l2 . I z . sin l .106 KG/cm2 vµ 2 10 sÏ cã ®­îc c«ng thøc sau: f. E .(2) y l .(4) z M« men uèn sÏ ®¹t gi¸ trÞ cùc ®¹i khi sin l = 1. I f .(6) NÕu ta thay E = 2 . Tøc lµ: z  z  t¹i ®iÓm z = sin l = sin 2  l = 2 nghÜa lµ gi÷a cung uèn: z=l/2 Mumax= 2. I u = W = l2 . f . sin 2 l l .(5) l2 M« men nµy t­¬ng ®­¬ng víi øng suÊt uèn lµ: Mumax 2. f .P .§é vâng ë nöa cung uèn. W .(3) LÊy ®¹o hµm bËc 2 cña ph­¬ng tr×nh (2) thay vµo (3) chóng ta ®­îc: Mu = 2 .(7) -66- . E .§é dµi nöa cung uèn. E.

(10) D D. d .. lùc ly t©m. Nãi chung sù mÊt æn ®Þnh cña cét cÇn khoan lµ do t¶i träng ®¸y. æn ®Þnh cét cÇn khoan. + Cét cÇn khoan mÊt æn ®Þnh do ¸p lùc ®¸y sinh ra: Trong qu¸ tr×nh khoan cÇn ph¶i t¹o ¸p lùc ®¸y xuèng choßng b»ng mét phÇn träng l­îng cña cét cÇn. Dd .M« dul chèng uèn cña cÇn W = 32 .3.d4) . D­íi t¸c dông cña mét sè t¶i träng cÇn khoan cã thÓ mÊt æn ®Þnh.(9)  (D4 . NÕu cÇn khoan quay th× lùc ly t©m cßn hç trî thªm cho ®é vâng t¨ng lªn. Qua 1 vßng quay øng suÊt uèn cña nã thay ®æi liªn tôc tõ gi¸ trÞ cùc ®¹i ®Õn gi¸ trÞ cùc tiÓu.Trong ®ã: f .M« men qu¸ tÝnh cña tiÕt diÖn cÇn khoan. tÝnh b»ng cm.§­êng kÝnh choßng vµ da mèc (tÝnh b»ng cm) I .(8) 2 Dc . xo¾n vµ ¸p lùc. Trong khoan Roto øng su¸t uèn cã ®Æc tÝnh thay ®æi.§­êng kÝnh ngoµi vµ trong cña cÇn ë chç ch«n dµy. Quan träng nhÊt vÉn do t¶i träng ®¸y vµ lùc ly t©m lµm cho cét cÇn t¹o thµnh mét ®­êng cong trong kh«ng gian. Sù tuÇn hoµn cña thay ®æi øng suÊt nµy dÉn ®Õn hiÖn t­îng mái cÇn khoan.3. §Ó nghiªn cøu ®é vâng cña cét cÇn khoan chóng ta chØ ®Ò cËp ®Õn t¸c dông cña t¶i träng chiÒu trôc do träng l­îng riªng b¶n th©n cét cÇn ë vïng giÕng th¼ng ®øng. 3.Dd .§é vâng cña cung uèn. NÕu t¶i träng nµy v­ît qu¸ mét gi¸ trÞ tíi h¹n th× cét cÇn sÏ bÞ mÊt æn ®Þnh vµ bÞ vâng ë phÇn d­íi cña cét cÇn.  I = 64 (D4 . f= 11 Dc . lùc uèn. -67- .d 4) W ..

I qc (1 - d )  Trong ®ã u lµ hÖ sè mµ gi¸ trÞ cña nã phô thuéc vµo ®iÒu kiÖn giíi h¹n ë 2 ®Çu. Theo Tymisenko sù mÊt æn ®Þnh cña thanh dÇm do träng l­îng riªng cña nã sÏ v­ît qu¸ mét lùc tíi h¹n (Pth). qc . cÇn khoan lµm viÖc bÞ uèn vâng. Cã thÓ nãi r»ng. GÇn nhÊt víi ®iÒu kiÖn thùc tÕ lµ tr­êng hîp u =1. CÇn sÏ ch¹m vµo thµnh giÕng khoan ë mét ®iÓm n»m trong kho¶ng gi÷a choßng vµ ®iÓm trung hoµ. phÇn d­íi ngµm cè ®Þnh. Lùc tíi h¹n b»ng mét nöa träng l­îng riªng cña dÇm ë chiÒu dµi tíi h¹n. lth 3 Tõ ®ã rót ra: lth = 22E.®é cøng cña cÇn. phÇn trªn di ®éng. Khi t¶i träng ®¸y ®¹t tíi gi¸ trÞ tíi h¹n. NÕu tiÕp tôc t¨ng t¶i träng ®¸y th× sÏ xuÊt hiÖn 2 hay nhiÒu nöa cung uèn. chiÒu dµi tíi h¹n uèn vâng cña cÇn khoan ë phÝa d­íi cã thÓ viÕt qua biÓu thøc chung: lth = u . I 1 l2th = 2 . 3 E. Nh­ng ®é vâng cùc ®¹i bÞ giíi h¹n bëi ®­êng kÝnh giÕng khoan vµ ®­êng kÝnh c©n nÆng.I qc EI . + æn ®Þnh cét cÇn khoan trong chuyÓn ®éng quay: -68- . Nh­ vËy c©n b»ng lùc tíi h¹n cho b»ng c«ng thøc culer víi tr­êng hîp trªn. BÊt kú ®iÒu kiÖn nµo ë hai ®Çu cña dÇm. cÇn khoan sÏ rêi khái tr¹ng th¸i æn ®Þnh. E .Víi gi¶ thiÕt r»ng ë 2 ®Çu cña thanh dÇm. Trong thùc tÕ khi khoan t¶i träng ®¸y ®­îc chän lín h¬n rÊt nhiÒu so víi t¶i träng giíi h¹n. lùc tíi h¹n theo Tymisenko sÏ thu ®­îc: Pth = 2.

nÕu sè vßng quay v­ît qu¸ mét gi¸ trÞ tíi h¹n th× sÏ rêi khái vÞ trÝ th¼ng ®øng vµ t¹o ra cung uèn.(2) Trong ®ã EP lµ thÕ n¨ng biÕn d¹ng cña dÇm ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau: 1 EP = 2 l  0 l d2y 4.z) ( dz ) dz = 2l2 -69- l  0 z (l . D­íi t¸c dông cña lùc ly t©m. Nh­ ®· biÕt ph­¬ng tr×nh ®µn håi cña cét cÇn khoan bÞ uèn cong d­íi z t¸c dông cña lùc ly t©m y = f sin l (-1) Ph­¬ng tr×nh tho¶ m·n c¸c ®iÒu kiÖn giíi h¹n víi: z = l .Lµ c«ng c¬ häc cña c¸c lùc träng l­îng riªng ®­îc tÝnh b»ng biÓu thøc: q L2 = 2 l  0 dy 2 2. y’=0 .f .E ( dz )2 dz = 2l2  0 z cos2 l dz .Khi khoan Roto cét cÇn khoan quay. Trong ph¹m vi ph­¬ng ph¸p n¨ng l­îng.Lµ c«ng c¬ häc cña lùc kÐo hay nÐn ®­îc tÝnh b»ng biÓu thøc: G L1 =  2 l  0 2 2 l dy  .EI EI ( dz2 )2 dz = 2l2  0 z sin2 l dz . y = 0.f2. y = 0. ng­êi ta so s¸nh thÕ n¨ng biÕn d¹ng cña dÇm khi nã rêi khái vÞ trÝ th¼ng ®øng vµ c«ng c¬ häc cña c¸c lùc t¸c dông bªn ngoµi ë mét vÞ trÝ míi cña dÇm ph¶i tho¶ m·n ®iÒu kiÖn: EP = (L1 + L2 + L3 ) = 0 .z) cos2 l dz . phÇn d­íi chÞu nÐn. y”=0 vµ z = l .(3) L1 . §Ó x¸c ®Þnh sè vßng quay tíi h¹n vµ chiÒu dµi nöa b­íc sãng ng­êi ta sö dông ph­¬ng ph¸p n¨ng l­îng gÇn ®óng mµ kÕt qu¶ thu ®­îc còng kh¸ chÝnh x¸c theo yªu cÇu thùc tÕ.f2.(5) .q (l .(4) L2 .

l4  2 . 3  q.(6) Trong sè biÓu thøc trªn :  .2.VËn tèc quay cña cét cÇn.l q. tõ biÓu thøc (7) ta cã thÓ bá qua c«ng c¬ häc cña c¸c lùc do träng l­îng riªng. 1 nth = 2 Trong ®ã: ( 2 . §Ó tÝnh chiÒu dµi l.q. dÊu (-) biÓu thÞ t¶i träng kÐo. bëi chóng rÊt nhá so víi lùc chiÒu trôc. l2 .f2.ChiÒu dµi nöa b­íc sãng cña cét cÇn khoan.q.f2. dFc =2 l  0 q2 2 f2.EI 2. E.q f2. EI G g 05) . do ®ã: q.L3 .l l (9) l . 2 y dz = g 2g l  0 z sin2 l dz . I = 0 (10) Gi¶i ph­¬ng tr×nh trªn chóng ta ®­îc nghiÖm: -70- . F. l = 0 . G . 2 . Sau khi lÊy tÝch ph©n vµ thay vµo biÓu thøc (2) ta thu ®­îc: 2.2 . g .(8)  cho nªn biÓu thøc cña sè vßng quay tíi h¹n lµ 2 (nth). 2.g.Lµ c«ng c¬ häc do lùc ly t©m g©y ra ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau ®©y: 1 L3 = 2 l  0 1 y.l l ( mµ ta cã : n = .T¶i träng chiÒu trôc t¸c dông xuèng cïng nöa b­íc sãng. 3  q.(7) 4l3  4l 8 4g Tõ c«ng thøc (7) ta rót ra: th =  . dÊu (+) biÓu thÞ t¶i trong nÐn.l q.G 2.f2. EI G g 05) .

G2+4 2. G = q . g = 1000cm/S2 vµ E = 2. q . Do khèi l­îng cua nã lín.1. g2.(11) NÕu chóng ta thay c¸c gi¸ trÞ: 2  10 . Khi kiÓm to¸n cÇn khoan kiÓu míi ng­êi ta kiÓm to¸n bé bÒn tÜnh. Do vËy chiÒu dµi cña nöa b­íc sãng l tÝnh b»ng biÓu thøc (12) lín h¬n hoÆc b»ng chiÒu dµi cña mét ®o¹n cÇn khoan th× lÊy chiÒu dµi cña mét ®o¹n cÇn. 2.F + l= 4.(12) Cét cÇn khoan cã thÓ xem nh­ mét thanh dÇm cã ®­êng kÝnh kh«ng thay ®æi theo suèt chiÒu dµi cña chóng.4. 2 . KiÓm to¸n bÒn cét cÇn khoan trong khoan roto: 1 1 1 1 2 2 Trong khoan roto chóng ta sÏ tiÕn hµnh kiÓm to¸n cét cÇn t¹i 2 tiÕt diÖn nguy hiÓm trong tr­êng häp cã cÇn nÆng. 3.  05z + 025z2 + 02 I . 2 q . øng suÊt tæng hîp nµy kh«ng ®­îc phÐp v­ît qu¸ øng suÊt cho phÐp cña cét cÇn. z . §Ó kiÓm to¸n bÒn cét cÇn ph¶i tÝnh to¸n øng suÊt tæng hîp t¹i c¸c tiÕt diÖn nguy hiÓm cña cét cÇn. 2. EI 2 . c¸c ®Çu nèi ®Æc biÖt sÏ chiÕm c¸c ®iÓm cã ®é vâng cùc ®¹i. C¸c ph­¬ng ph¸p kiÓm to¸n ®é bÒn trong khoan r«to vµ khoan tuabin còng kh¸c nhau. NÕu l < lc th× lÊy gi¸ trÞ l theo tÝnh to¸n. q . Khi kh«ng cã cÇn nÆng 2 2 t¹i 3 tiÕt diÖn ( h×nh vÏ a.b): CÇn nÆng C¸c b­íc kiÓm to¸n ®­îc tiÕn hµnh nh­ sau: 3 a) -71- 3 b) . 3.106KG/cm2 ta sÏ cã biÓu thøc tÝnh chiÒu dµi nöa n­íc sãng nh­ sau: l= 10 . g. nghiªn cøu hiÖn t­îng mái.4. §Çu nèi cã ¶nh h­ëng tíi d¹ng uèn cña dÇm trong thêi gian quay.g. KiÓm to¸n cét cÇn khoan Khi khoan vµ khi kÐo th¶ cét cÇn khoan chÞu t¶i träng tÜnh lÉn t¶i träng ®éng.

lcn) q + lcn . Gc . X¸c ®Þnh chiÒu dµi cÇn nÆng: lcn = c. KG/cm2 M  = Wx x Mx .øng suÊt tæng céng t¹i tiÕt diÖn trªn cïng.giíi h¹n ch¶y cña thÐp cÇn khoan KG/cm2  . qcn + G] ( 1 K = d )  F .Lµ hÖ sè kÓ ®Õn sù t¨ng chiÒu dµi cÇn nÆng trªn t¶i Trong ®ã: träng ®¸y. KiÓm tra ®é bÒn tÜnh phÇn trªn cét cÇn khoan (t¹i tiÕt diÖn 1 .hÖ sè ®éng N.k ® ë ®©y: k®.C«ng suÊt quay cét cÇn phôc vô choßng ph¸ ®¸ -72- .4  c . HÖ sè an toµn ë tiÕt diÖn trªn cïng ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc: k= c  1.  = k2 + 4 2 [ (L . Wx .25 ) .1). Gc .Modul chèng xo¾n.m«men xo¾n.T¶i träng ®¸y ( KG) qcn .Träng l­îng 1m cÇn nÆng (kg/m) b. d qcn (1 . N M«men xo¾n lín nhÊt Mx = 71620 n .a.)  m (c = 1.

10-5 3 5 (22.8.2 40.10-5 1825 (41.8 34.8). hÖ sè phô thuéc vµo ®é cong cña giÕng( xem b¶ng 1 d­íi ®©y) B¶ng hÖ sè phô thuéc vµo ®é c«ng cña giÕng khoan B¶ng 5 Gãc nghiªng cña giÕng khoan HÖ sè C 3 18.N = Nkt + Nc Nkt= C.5 52. D2. Wx = 16.ChiÒu dµi cÇn khoan.1 NÕu choßng ®· mßn K = 0.10-5 2635 (47.7.3).Dcn.§­êng kÝnh choßng. NÕu choßng míi K = 0.2  0.L .3 Gc . d.10-5 D .D Chóng ta cã thÓ tÝnh  theo c«ng thøc sau: -73- .  (D4 .6 28.4 .d4) Wx . n 1. kw( C«ng suÊt tiªu thô cho choßng ph¸ ®¸) ë ®©y: C .5 46.10-5 1016 (35.Modul chèng xo¾n.10-5 69 (30.3).6).Gc. m L .2).§­êng kÝnh ngoµi cÇn khoan.10 -4.T¶i träng ®¸y (T) Dc .k .HÖ sè phô thuéc vµo ®é mßn cña choßng.kw ( C«ng suÊt quay cét cÇn kh«n t¶i) Nc= 46. m K .

 = (n + u)2 . chóng ta dïng c«ng thøc sau ®©y: k= c2  [(l1 .lcn) q1 + lcn.lµ träng l­îng mét mÐt cÇn vµ chiÒu dµi cña ®o¹n cÇn phÝa d­íi. nÕu k>>1. l1 .4 th× cÇn ph¶i rót ng¾n bít chiÒu dµi l¹i. HÖ sè dù tr÷ bÒn phÇn d­íi ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc sau ®©y: c1 k=  [(l1 .d ) 2    2 F   + 4 4 c. do ®ã chóng ta cã thÓ l¾p ë phÇn d­íi mét kho¶ng chiÒu dµi nµo ®ã lo¹i cÇn cã chÊt l­îng thÊp h¬n.4 th× l¹i t¨ng chiÒu dµi lªn. §é dµi l1 chóng ta ph¶i ­íc chõng. NÕu cét cÇn ®­îc l¾p r¸p b»ng 2 ®o¹n cÇn cã ®­êng kÝnh kh¸c nhau th× phÇn d­íi chóng ta còng kiÓm tra ®é bÒn nh­ c«ng thøc trªn.øng suÊt tæng céng xuÊt hiÖn ë phÇn d­íi cïng cña cét cÇn khoan. n k® Th«ng th­êng phÇn d­íi cña cét cÇn khoan chÞu nh÷ng øng suÊt tÜnh nhá dÇn.4   .42 -74- . qcn+l2q2] ( 1 . KiÓm tra ®é bÒn phÇn d­íi cña cét cÇn khoan: HÖ sè dù tr÷ phÇn d­íi cña cét cÇn khoan ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau: k= c  1. nÕu nh­ ®o¹n l1 ®­îc chän mµ tÝnh to¸n cã k<1.lcn) q1 + lcn. = 71620 . Nkt + Nc Wx .4 + 42 Trong ®ã: q1. §Ó tÝnh to¸n hÖ sè bÒn (an toµn) cho tiÕt diÖn trªn cïng. qcn] ( 1  F  d 2 )     1.

träng l­îng 1 cm cÇn khoan.2). 2 q* . øng suÊt tæng sÏ lµ:  = n2 + 42 f.vËn tèc gãc rad/300   = 30 Gi¸ trÞ øng suÊt tiÕp  ë tiÕt diÖn d­íi (3-3) kh«ng cã cÇn nÆng ®­îc tÝnh nh­ sau: Nc  = 71620 n . l2. n = 0.Dg 2 I=  ( D42 . NÕu phÇn d­íi cét cÇn cã l¾p cÇn nÆng th× z = 0.d4) 64  ( D4 .kho¶ng c¸ch tõ tiÕt diÖn trung hoµ ®Õn tiÕt diÖn kiÓm tra. I .Trong tr­êng hîp l¾p cÇn nÆng (tiÕt diÖn 2 . W . I øng suÊt uèn ®­îc tÝnh theo c«ng thøc: u = 2000. u Trong ®ã: f= 11 Dc .  05z + 025z + 02 I . W k® x Tr­êng hîp cã cÇn nÆng ®­îc tÝnh lµ: -75- . m q  n  .m z .ChiÒu dµi nöa b­íc sãng ®­îc tÝnh theo c«ng thøc cña Sarkisov: l= 10 . m q* .d4) Wu = 32D l . nªn l sÏ ®­îc tÝnh nh­ sau: 10 4 02 . 2 l= .

W cn k® x Ncn .T¶i träng kÐo cho phÐp cña ®o¹n cÇn khoan t­¬ng øng. qcn + QT] (1 - d ) + P0. Gc .m d qcn (1 .P0.F0   q1 .Tæn thÊt ¸p suÊt bªn trong cét cÇn.d )  + lcn .Träng l­îng cña tuabin -76- .DiÖn tÝch tiÕt diÖn lç tho¸t n­íc cña cÇn ( F0 = 4 ) F1 . F0 . cÇn nÆng vµ ¸p lùc cña n­íc röa. lcn = C.qcn + QT) ( 1 l1 = d ) .c«ng suÊt quay cÇn nÆng kh«ng t¶i. KiÓm to¸n cét cÇn trong khoan tuabin: TÝnh to¸n cét cÇn trong khoan tuabin xuÊt ph¸t tõ viÖc x¸c ®Þnh chiÒu dµi cho phÐp cña cét cÇn khoan cã tÝnh ®Õn träng l­îng cña tuabin. ë ®iÒu kiÖn khoan b×nh th­êng lÊy n  1.N +N  = 71620 .ChiÒu dµi cho phÐp cña ®o¹n cÇn khoan d­íi cïng (l1 ) nh­ sau: Qcf1 . m Qcf1 . ( 1 .4.lcn) q + lcn. F1 n Trong ®ã: P0 .(lcn.HÖ sè an toµn cña cÇn khoan.4 QT . 3. tuabin vµ choßng d2 F0 . ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc: Qcf1 = c.3 ë ®iÒu kiÖn khoan phøc t¹p lÊy n  1.)  XuÊt ph¸t tõ c«ng thøc: Qcf = [ (l .DiÖn tÝch tiÕt diÖn ngang cÇn khoan (chç c¾t ren) n . ta cã:  . nc .2.

nhÊt lµ da mèc c¸i.)  Nh­ vËy: F’k . ng­êi ta cã thÓ hµn bªn ngoµi ®Çu nèi da mèc b»ng líp hîp kim cøng d­íi d¹ng vµnh nhÉn víi nhiÒu kiÓu kh¸c nhau (xem h×nh d­íi).P0.5.NÕu cét cÇn khoan gåm nhiÒu ®o¹n cã bÒ dµy hoÆc m¸c thÐp kh¸c nhau.1.Líp vËt liÖu cøng (hîp kim cøng) 3 . m 3.Fk" .®Çu nèi 2 . -77- .m d q3 ( 1 .Vïng ®Çu nèi da mèc.m d q2 ( 1 .5.)  l3 = Qcf3 .Phñ 1 líp b .CÇn khoan n»m trong phÇn cña lç khoan cong. 1 3 2 a) 2 b) c) = Phñ hîp kim cøng bªn ngoµi ®Çu nèi theo c¸c d¹ng khac nhau = Chó thÝch: a .CÇn nÆng. .Fk” – hiÖu gi÷a hai tiÕt diÖn trªn vµ d­íi cña c¸c ®o¹n cÇn ChiÒu dµi tæng céng: L = l1 + l2 + l3 .Líp thÐp cøng 4 .Phñ 2 líp c .C¸c ®o¹n cÇn khoan cã ®é vâng cùc ®¹i. Sö dông cÇn khoan 3. . Fk' . §Ó tr¸nh sù mµi mßn nhanh chãng ë ®Çu nèi da mèc.Qcf1 . §Ò phßng sù mµi mßn cÇn khoan Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc.Qcf_ p0. .Vßng nhÉn hîp kim cøng. do ®é hë gi÷a cÇn nÆng vµ thµnh lç khoan nhá. th× chiÒu dµi ®o¹n liÒn kÒ phÝa trªn (l2) ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc sau: l2 = Qcf2 . C¸c vïng sinh ra ma s¸t nhiÒu nhÊt lµ: ..C¸c vßng nhÉn 1 .Qcf2. cét cÇn khoan bÞ mµi mßn do chóng tiÕp xóc víi thµnh lç khoan hay cét èng chèng.

. V× cã ®­êng kÝnh lín h¬n ®­êng kÝnh da mèc.Da mèc . V× vËy ®Ó tr¸nh cho hiÖn t­îng gÉy cÇn ta ph¶i cã c¸c biÖn ph¸p ®Ò phßng sau ®©y: .Gia c«ng nhiÖt luyÖn 2 ®Çu ren ®Ó t¨ng c¬ tÝnh ®Çu nèi.5. + Ph­¬ng ph¸p hµn: 2 1. §øt cÇn lµ mét sù cè kh¸ phæ biÕn g©y nhiÒu khã kh¨n trong qu¸ tr×nh thi c«ng.2. Bëi v× t¹i ®©y cã sù tËp trung øng suÊt. Nguyªn nh©n chñ yÕu lµ do thµnh phÇn øng suÊt thay ®æi do lùc ly t©m g©y ra. §Ò phßng ®øt cÇn khoan.CÇn khoan -78- 3. . vßng b¶o vÖ cao su nµy cã t¸c dông nh­ gèi ®Öm ng¨n kh«ng cho da mèc cä x¸t vµo thµnh lç khoan hoÆc èng chèng. C¸c vßng nµy ®­îc l¾p vµo cÇn khoan bªn c¹nh da mèc b»ng mét thiÕt bÞ chuyªn dông. HiÖn t­îng ®øt cÇn th­êng x¶y ra ë nöa ®o¹n d­íi cña cét cÇn. 3) HiÖn t­îng ®øt cÇn khoan x¶y ra nhiÒu nhÊt kho¶ng (6070%) t¹i vßng ren ®Çu tiªn kh«ng ¨n khíp ë ®Çu cÇn. . 3.T¨ng ®é bÒn mái cña thÐp cÇn khoan.Mèi hµn 1 2. cÇn thiÕt ph¶i l¾p c¸c vßng b¶o vÖ ®­îc chÕ t¹o b»ng cao su chèng mßn.Dïng cÇn cã ®Çu nèi kh«ng th¸o l¾p theo ph­¬ng ph¸p hµn hoÆc Ðp.Sö dông c¸c lo¹i cÇn hµn võa bÒn l¹i võa kÝn. ®Æc biÖt lµ øng suÊt ®éng dÉn ®Õn gÉy cÇn.+ Trong khoan roto ®Ó gi¶m sù mµi mßn cho cÇn khoan. Lo¹i cÇn khoan ®­îc sö dông réng r·i nhÊt hiÖn nay lµ lo¹i ®­îc chån dµy bªn trong vµ l¾p víi da mèc cã lç më b×nh th­êng hay më réng (3H.

Líp axbet 5 1 -79- 4 2 .Ph­¬ng ph¸p Ðp th«ng qua mét vßng phô. cã ®é d«i ë gi÷a ®Çu nèi vµ phÇn h×nh trô ë th©n cÇn.Sau khi l¾p ®Çu nèi vµo cÇn khoan.Ph­¬ng ph¸p Ðp trùc tiÕp. 5 .§Çu nèi da mèc 3 . Ng­êi ta sÏ cuèn sîi axebet vµo kho¶ng nµy ®Ó ng¨n c¸ch mèi hµn víi th©n cÇn khoan.Ph­¬ng ph¸p Ðp th«ng qua mét vßng phô: Tr­íc khi l¾p ®Çu nèi ng­êi ta l¾p vµo th©n cÇn mét vßng Ðp tõ vËt liÖu ®Çu nèi ë vÞ trÝ sao cho khi l¾p vµo kho¶ng c¸ch gi÷a vßng phô lµ 1  2mm. . khi nguéi mÆt tiÕp xóc sÏ cã ®é c¨ng nhÊt ®Þnh. ng­êi ta hµn liÒn mÐp ®Çu nèi víi cÇn nhiÒu líp liªn tôc ®Ó t¨ng ®é bÒn cho ®Çu nèi (§©y lµ kü thuËt khã v× thÐp cÇn kh¸c tÝnh chÊt cña thÐp hµn). T¹o nªn mÆt tiÕp xóc c¨ng. PhÇn kh«ng tiÖn ren ë ®Çu nèi 1 2 1 . Trong ph­¬ng ph¸p Ðp trùc tiÕp.C¸c ph­¬ng ph¸p Ðp ®Çu nèi vµo cÇn khoan a . ng­êi ta chÕ t¹o ®Çu nèi cã ®­êng kÝnh trong ë phÇn kh«ng c¾t ren nhá h¬n ®­êng kÝnh ngoµi cña cÇn. b . Khi l¾p lµ l¾p nãng. + Ph­¬ng ph¸p Ðp.Ph­¬ng ph¸p Ðp trùc tiÕp.Líp hµn 4 . Sau ®ã hµn nèi gi÷a vßng Ðp (3) vµ ®Çu nèi (2) qua mèi hµn (5) (h×nh vÏ b). (h×nh vÏ d­íi).CÇn khoan 2 . . Cã thÓ Ðp trùc tiÕp hoÆc th«ng qua mét vßng phô.Vßng Ðp phô. .

L¾p da mèc ë tr¹ng th¸i nãng lµ ph­¬ng ph¸p tèt nhÊt. ®Æc biÖt l­u ý ë ®Çu ren nèi ®Çu tiªn b»ng m¾t th­êng sau ®ã b»ng Calip. L¾p da mèc ë tr¹ng th¸i nguéi hoÆc nãng  cã 3 ph­¬ng ph¸p l¾p: . Da mèc ®­îc l¾p vµo ®Çu cÇn t¹i x­ëng. HiÖn t­îng vÆn thªm d­íi t¸c dông cña t¶i träng chiÒu trôc vµ m«men uèn lµm cho ren dÔ bÞ háng. m« men vÆn tuú tiÖn. V× vËy viÖc l¾p da mèc vµo cÇn ë lç khoan cÇn hÕt søc h¹n chÕ. Hai ph­¬ng ph¸p ®Çu l¾p ë tr¹ng th¸i nguéi. Tr­íc khi vÆn da mèc ph¶i b«i tr¬n ren cÇn khoan. -80- . b«i tr¬n vµ xÕp thµnh tõng bé. ViÖc l¾p da mèc ë tr¹ng th¸i nãng b¶o ®¶m mèi nèi ch¾c ch¾n vµ kÝn. . Sau ®ã ®¸nh dÊu mÆt ®Çu cña da mèc lªn cÇn khoan. Dùa vµo v¹ch dÊu nµy mµ vÆn da mèc ë tr¹ng th¸i nãng.L¾p b»ng tay (da mèc ®­îc ®èt nãng). Th¸o da mèc cho vµo lß nung nãng ë nhiÖt ®é kho¶ng 4000C.L¾p b»ng têi khoan. Tr­íc khi l¾p ph¶i ch¶i thËt s¹ch ®Çu ren. L­u ý kh«ng ®­îc vÆn qu¸ ®Ó tr¸nh r¹n nøt.3. Ren kh«ng nøt ®¶m b¶o liÒn vµ kÝn. ChuÈn bÞ cÇn khoan: Tr­íc khi vËn chuyÓn ®Õn khoan tr­êng cÇn khoan ph¶i ®­îc kiÓm tra s¬ bé ë kho cÇn èng. Qu¸ tr×nh l¾p nh­ sau: C¸c da mèc vµ cÇn ë tr¹ng th¸i nguéi kh«ng b«i tr¬n vµ vÆn chÕt b»ng tay. l¾p b»ng têi cã nhiÒu nh­îc ®iÓm lµ qu¸ tr×nh vÆn kh«ng ®­îc liªn tôc.L¾p b»ng m¸y chuyªn dông. NÕu da mèc kh«ng ®­îc vÆn chÆt th× trong qu¸ tr×nh khoan da mèc l¹i bÞ vÆn thªm vµo. .3. VÆn da mèc cho ®Õn khi mÆt ®Çu cña nã trïng víi v¹ch ®· ®¸nh dÊu trªn cÇn.5.

Trong x­ëng söa ch÷a tiÕn hµnh c¸c c«ng viÖc sau: + N¾n th¼ng c¸c cÇn khoan vµ cÇn chñ ®¹o.®Ó khoan nh÷ng giÕng khoan s©u hay phøc t¹p.CÇn lo¹i I . ChiÒu dµi cña mét bé th­êng lµ : 250m.CÇn lo¹i III .®Ó khoan nh÷ng giÕng cã ®é s©u nhá. Söa ch÷a cét cÇn khoan Sau khi thi c«ng xong mét giÕng khoan. §Ó phßng sù cong cña cÇn chñ ®¹o khi di chuyÓn tõ ngoµi th¸p vµo ph¶i gi÷ phÇn gi÷a th©n b»ng c¸p. Khi th¶ cÇn kh«ng phanh h·m ®ét ngét hoÆc ®Ó elªvat¬ ®Ëp vµo bµn roto nh»m tr¸nh g©y ra sù cè ®¸ng tiÕc. Tuú theo ®é mßn cña cÇn ng­êi ta chia ra lµm 3 lo¹i: . Tiªu chuÈn ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l­îng cÇn khoan lµ: + §é mßn cña cÇn khoan (tøc lµ møc ®é gi¶m ®­êng kÝnh vµ träng l­îng). Sau ®ã ph¶i thö rß ®Ó ph¸t hiÖn c¸c háng hãc kh¸c.CÇn lo¹i II.5. chiÒu dµi.5. . c¸c bé cÇn khoan vµ cÇn chñ ®¹o ®­îc ®­a vÒ x­ëng ®Ó kiÓm tra. Khi khoan tua bin ph¶i vÆn chÆt c¸c ®Çu ren ®Ó tr¸nh tù th¸o do m« men ph¶n cña tuabin. 3. Trong mçi bé ®Òu gièng nhau vÒ ®­êng kÝnh . kh«ng ®Ó ®Çu ren va ®Ëp vµo bµn roto hay c¸c vËt kim lo¹i kh¸c trªn sµn lµm viÖc. Cho ®Õn khi hÕt gi¸ trÞ sö dông chóng v·n n»m trong bé Êy. Khi l¾p cÇn dùng chó ý cho chiÒu dµi ph¶i b»ng nhau. Sö dông cÇn khoan CÇn khoan míi l¾p ®­îc xÕp thµnh tõng bé. -81- .3. + Thêi gian lµm viÖc cña cÇn (sè giê khoan). + Uèn cong c¸c cÇn ®Þnh h­íng ®Æc biÖt. bÒ dµy vµ m¸c thÐp ®Ó nh»m t¨ng hiÖu qu¶ sö dông vµ ®Ó lo¹i bá ®ång ®Òu.4.®Ó khoan nh÷ng giÕng cã ®é s©u trung b×nh.5. .

+ Hµn vµo da mèc c¸c vßng nhÉn b»ng hîp kim cøng.+ Phôc håi c¸c bÒ mÆt mµi mßn cña c¸c chi tiÕt... + Söa ch÷a l¹i ren bÞ h­ háng. + Phôc håi gê m¾c ªlªvat¬ cña c¸c da mèc. -82- . + Hµn da mèc vµo cÇn.

®Õn 4 hoÆc 5 cét èng.1. tuú thuéc vµo môc ®Ých. thi c«ng theo mét ®Ò ¸n ®­îc duyÖt. Chèng èng giÕng khoan.v. Ng­êi ta c¸ch ly c¸c vØa b»ng mét lo¹i èng ®Æc biÖt gäi lµ èng chèng (lµ lo¹i èng thÐp cã chÊt l­îng cao). -83- . CÊu tróc giÕng khoan ®­îc t¹o thµnh bëi mét sè cét èng chèng cã ®­êng kÝnh vµ chiÒu dµi kh¸c nhau th¶ lång vµo nhau trong lç khoan.1 CÊu tróc giÕng khoan GiÕng khoan dÇu khÝ ®­îc coi nh­ mét c«ng tr×nh x©y dùng c¬ b¶n.1. còng cã thÓ ph¶i chèng nhiÒu h¬n. .Gi÷ cho thµnh lç khoan kh«ng bÞ sËp lë. 4. 4. Chèng èng lµ c«ng t¸c gia cè giÕng khoan b»ng c¸ch ®­a vµo giÕng nh÷ng cét èng chèng ®­îc t¹o thµnh b»ng nh÷ng èng kim lo¹i nèi víi nhau b»ng ren hoÆc hµn. §iÒu ®ã ®¶m b¶o cho dÇu khÝ ch¶y tõ vØa vµo giÕng n©ng lªn miÖng kh«ng bÞ hao hôt. YÕu tè xuÊt ph¸t c¬ b¶n ®Ó lËp thiÕt kÕ kü thuËt lµ chän lùa vµ x©y dùng cÊu tróc cña giÕng khoan. kÕt hîp víi nh÷ng cì choßng khoan t­¬ng øng dïng ®Ó khoan.. Qu¸ tr×nh ®ã ®­îc gäi lµ qu¸ tr×nh b¬m tr¸m xi m¨ng giÕng khoan. chiÒu s©u vµ ®iÒu kiÖn ®Þa tÇng cña mçi giÕng. NÕu chØ sö dông èng chèng th× ch­a c¸ch ly ®­îc vØa nªn ng­êi ta ph¶i lÊp ®Çy kho¶ng kh«ng gian ngoµi èng chèng b»ng dung dÞch xi m¨ng nhê cã nh÷ng thiÕt bÞ b¬m tr¸m ®Æc biÖt. Víi môc ®Ých: . ë mçi giÕng khoan cã thÓ chèng tõ 1 ®Õn 2 cét èng..C¸ch ly gi÷a c¸c vØa dÇu vµ khÝ víi nhau còng nh­ c¸ch ly c¸c tÇng chøa n­íc v.Ch­¬ng IV Chèng èng vµ tr¸m xi m¨ng Khi khoan c¸c giÕng khoan dÇu khÝ cÇn thiÕt ph¶i tiÕn hµnh c«ng t¸c chèng èng vµ tr¸m xi m¨ng.

tiÕn hµnh th¶ èng chèng vµ tr¸m xi m¨ng. Ph­¬ng ph¸p thi c«ng: §­îc ®­a vµo giÕng khoan qua mét c¸i hè h×nh ch÷ nhËt sau ®ã ®æ bª t«ng kho¶ng kh«ng ngoµi èng vµ thµnh hè ®· ®µo. T¹o kªnh dÉn cho dung dÞch ch¶y vµo m¸ng. 2. èng chèng khai th¸c 1. §­êng kÝnh th«ng th­êng tõ 500 600 mm.1. Sau ®ã tiÕp tôc khoan víi choßng cã ®­êng kÝnh bÐ h¬n ®­êng kÝnh trong cña èng chèng th¶ tr­íc ®ã vµ qu¸ tr×nh l¹i ®­îc lÆp l¹i.Kho¶ng tr¸m xi m¨ng (chiÒu cao tr¸m kÓ tõ ®Õ èng chèng HC 4. ®­êng kÝnh) .CÊu tróc cña c¸c cét èng chèng (sè l­îng lo¹i. 4.VËy cÊu tróc cña giÕng khoan bao gåm: .1. ng¨n c¶n sù sËp lë cña ®Êt ®¸ vµ sù « nhiÔm cña dung dÞch khoan ®èi víi tÇng n­íc trªn mÆt. chiÒu s©u th¶. Trong qu¸ tr×nh khoan hiÖn ®¹i. èng ®Þnh h­íng . B¶o vÖ kh«ng cho dung dÞch xíi sËp nÒn khoan vµ mãng thiÕt bÞ. S¬ ®å chèng èng mét lç khoan bao gåm: 2 2 3 4 4 = S¬ ®å èng chèng ®¬n gi¶n= 1. §èi víi nh÷ng èng cã chiÒu s©u th¶ lín h¬n ®Õn 30m th× cã thÓ dïng -84- . §­îc thùc hiÖn ®èi víi nh÷ng èng cã chiÒu s©u nhá (46m). chèng èng mang mét ®Æc tÝnh kh«ng liªn tôc.Choßng khoan sö dông (lo¹i choßng.1. nh« cao h¬n mÆt ®Êt kho¶ng 1. èng trung gian (hay gäi lµ èng kü thuËt) . Khi khoan ®Õn hÕt chiÒu s©u nµo ®ã ph¶i ngõng khoan. S¬ ®å chèng èng tæng qu¸t. èng ®Þnh h­íng: Cã t¸c dông ®Þnh h­íng ban ®Çu cho lç khoan. èng dÉn h­íng .52m. ®­êng kÝnh) . 3.

ChiÒu s©u phô thuéc vµo chiÒu dµy tÇng phñ. Do ®ã cét èng chèng nµy cã thÓ kh«ng cÇn hoÆc cÇn víi sè l­îng 1 . thùc hiÖn c«ng t¸c t¨ng c­êng dßng s¶n phÈm nh­ næ thuû lùc..) vµ cho phÐp khoan ®Õn tÇng s¶n phÈm thiÕt kÕ. treo toµn bé c¸c cèt èng chèng tiÕp theo vµ mét phÇn thiÕt bÞ khai th¸c. ChiÒu s©u th¶ th«ng th­êng tõ 70400m.bóa m¸y ®Ó ®ãng hoÆc cã thÓ khoan råi th¶ xuèng. Ngoµi ra èng chèng nµy cßn cho phÐp kiÓm tra ¸p suÊt. b¶o vÖ c¸c tÇng n­íc trªn mÆt khái bÞ « nhiÔm bëi dung dÞch khoan. ChØ kh«ng ®­îc th¶ khi biÕt ch¾c lµ giÕng kh«ng cã s¶n phÈm. NÕu khoan ngoµi biÓn th× èng b¶o vÖ còng chÝnh lµ èng chèng ®Çu tiªn ®ãng vai trß lµ èng chèng c¸ch n­íc. èng dÉn h­íng. xö lý vØa b»ng axit... Cét èng khai th¸c: Cét èng khai th¸c lµ cét èng chèng cuèi cïng ®­îc th¶ xuèng lç khoan. Cã t¸c dông ng¨n cho thµnh lç khoan ë phÇn trªn kh«ng bÞ sËp lë.2 èng còng cã khi nhiÒu h¬n. Cét èng chèng trung gian: Cét èng chèng nµy cßn ®­îc gäi lµ èng chèng kü thuËt vµ ®­îc th¶ do yªu cÇu cña ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt. bã hÑp thµnh lç khoan. C«ng t¸c khoan kh«ng thÓ tÕp tôc tiÕn hµnh nÕu kh«ng cã nã. Còng cã thÓ tíi 8001000m tuú theo ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt vµ chiÒu s©u giÕng khoan. b¬m Ðp vØa. Cét èng chèng nµy t¹o thµnh kªnh dÉn ®Ó lÊy dÇu vµ khÝ lªn vµ ®Ó b¶o vÖ c¸c thiÕt bÞ khai th¸c nh­ b¬m s©u.. 3. Cét èng chèng nµy ®­îc th¶ xuèng ®Ó ®ãng c¸c tÇng nham th¹ch cã thÓ g©y ra nh÷ng khã kh¨n phøc t¹p trong qu¸ tr×nh khoan (SËp lë thµnh. -85- . mÊt dung dÞch . thiÕt bÞ chèng phun. 2.. §ãng vai trß 1 trô rçng trªn ®ã cã l¾p c¸c thiÕt bÞ miÖng giÕng nh­: §Çu èng chèng. Cét èng dÉn h­íng chÞu toµn bé trong l­îng nÐn cña c¸c cét èng chèng tiÕp theo do vËy nã ph¶i ®­îc tr¸m xi m¨ng toµn bé chiÒu dµi vµ phÇn nh« lªn mÆt ph¶i ®ñ bÒn.. èng Ðp khÝ. 4. §©y lµ cét èng ®Çu tiªn nhÊt thiÕt ph¶i cã.

). Ngoµi ra cÇn ph¶i biÕt vÞ trÝ c¸c tÇng nham th¹ch sÏ khoan qua.. §iÒu kiÖn ®Þa chÊt ®­îc xem lµ yÕu tè c¬ b¶n nhÊt ®Ó x¸c ®Þnh cÊu tróc c¸c cét èng chèng (sè l­îng cét èng chèng. chiÒu s©u. Cét èng chèng löng ®­îc ®­a vµo giÕng khoan nhê cét cÇn khoan vµ ®­îc treo vµo cét èng chèng tr­íc ®ã nhê mét ®Çu nèi ®Æc biÖt hay dùa vµo nã tuú theo chiÒu dµi cña cét èng chèng löng. Trong tr­êng hîp cét èng chèng phÝa trªn ®ã kh«ng chÞu ®­îc ¸p suÊt bªn trong th× cét èng chèng löng sau khi tr¸m xi m¨ng ®­îc kÐo dµi lªn trªn mÆt ®Êt. ®­êng kÝnh èng khai th¸c. §Æc ®iÓm cét èng chèng löng cã ®é dµi t­¬ng ®èi ng¾n. C¸c yÕu tè x¸c ®Þnh cÊu tróc giÕng khoan C¸c yÕu tè x¸c ®Þnh cÊu tróc giÕng khoan gåm cã: ®Þa chÊt... Chóng ®¶m nhiÖm chøc n¨ng cña cét èng chèng trung gian hoÆc èng chèng khai th¸c. c«ng t¸c th¶ èng nhanh h¬n (Do chiÒu dµi ng¾n h¬n) NÕu giÕng khoan: ngoµi èng ®Þnh h­íng vµ dÉn h­íng chØ cßn l¹i èng chèng khai th¸c th× gäi lµ giÕng khoan cã cÊu tróc 1 cét èng. -86- . 1. Trong tr­êng hîp cét èng chèng löng ®¶m nhiÖm chøc n¨ng cña cét èng chèng khai th¸c. cét èng nµy còng cã thÓ ®­îc khoan lç tõ trªn mÆt ®Êt råi míi th¶ xuèng.1. cét ®Þa tÇng dù kiÕn vµ c¸c ®Æc ®iÓm khoan trong vïng ®ã. c«ng nghÖ vµ kinh tÕ. ¦u ®iÓm cña cét èng chèng löng lµ tiÕt kiÖm ®­îc èng. èng chèng löng (ngÇm). chiÒu cao tr¸m xi m¨ng . ¸p suÊt vµ c¸c chÊt l­u chøa trong ®ã. chiÒu s©u th¶. ®Þa chÊt v.5.v. NÕu nhiÒu èng trung gian th× gäi lµ cÊu tróc nhiÒu cét èng. 4. kü thuËt.1. nh÷ng tÇng cã thÓ g©y khã kh¨n phøc t¹p trong thi c«ng. CÊu tróc mét cét èng cã lîi c¶ vÒ kinh tÕ vµ kü thuËt. YÕu tè ®Þa chÊt Tµi liÖu chÝnh ph¶i dùa vµo ®ã ®Ó chän cÊu tróc giÕng khoan lµ mÆt c¾t ®Þa chÊt. Tuy nhiªn cÊu tróc cña giÕng l¹i phô thuéc vµo nhiÒu ®iÒu kiÖn kh¸c nhau: Môc ®Ých yªu cÇu cña giÕng khoan. chóng ®­îc th¶ víi chiÒu dµi tõ ®¸y lç khoan cho ®Õn ®é cao tõ 50100m ë bªn trong cét èng chèng tr­íc ®ã. NÕu thªm cét èng trung gian th× gäi lµ cÊu tróc 2 cét èng..2. Cét èng chèng cã nhiÖm vô ®ãng c¸c tÇng nham th¹ch cã thÓ g©y ra nh÷ng khã kh¨n phøc t¹p trong qu¸ t×nh khoan.

®é æn ®Þnh cña ®Êt ®¸ thµnh lç khoan ng­êi ta cßn ph¶i quan t©m tíi ¸p lùc cña vØa (PV) vµ ¸p suÊt r¹n nøt vØa (Pn) ®Ó chän dung dÞch khoan phï hîp kh«ng g©y ra hiÖn t­îng sËp lë thµnh. NÕu kh«ng gi¶i quyÕt ®­îc míi th¶ èng chèng. ¸p suÊt g©y nøt r¹n vØa. ¸p suÊt thuû tinh. d .ChiÒu s©u giÕng . d vµ n Tõ biÓu thøc trªn ta cã thÓ lùa chän: V  d < n X©y dùng biÓu ®å V. nhÊt lµ biÖn ph¸p xö lý b»ng dung dÞch khoan ®Ó thùc hiÖn khoan kh«ng cã cét èng ®ã. vµ n theo chiÒu s©u lç khoan (h×nh vÏ 2) 0  1 2 n  H® Hd Ht 2000 4000 Hkt a c b §­êng (a) biÓu thÞ : V . qui tr×nh c«ng nghÖ. Bªn c¹nh viÖc ph©n tÝch tÝnh chÊt c¬ lý. Pn . g©y phun hoÆc mÊt n­íc röa. Khi chän cÊu tróc chóng ta còng ph¶i dùa vµo biÓu ®å V. ¸p suÊt nøt vØa = -87- . Cã nghÜa lµ ®¶m b¶o bÊt ®¼ng thøc sau: PV  Pth < Pn Suy ra: d = Trong ®ã: (1) 10Pv H (2) H . §­êng (b) biÓu thÞ : n .¸p suÊt vØa.Tr­íc khi quyÕt ®Þnh th¶ mét cét èng chèng cÇn ph¶i ph©n tÝch tÊt c¶ c¸c kh¶ n¨ng kü thuËt. d Träng l­îng riªng dung dÞch PV .Pth . §­êng (c) biÓu thÞ : d = Quan hÖ gi÷a cÊu tróc vµ ¸p suÊt vØa.

võa ®¶m b¶o c¸c yªu cÇu kü thuËt cho phÐp. Nguyªn t¾c tÝnh to¸n cÊu tróc cña giÕng lµ b¾t ®Çu tõ ®­êng kÝnh cña èng chèng khai th¸c cho ®Õn cét èng chèng trªn cïng theo thø tù tõ d­íi lÕn. c¸c thiÕt bÞ bÒ mÆt ®¶m b¶o cho qu¸ tr×nh th¶ èng vµ tr¸m xi m¨ng. 3. giÕng khoan cµng ®¬n gi¶n vÒ mÆt cÊu tróc cµng cã lîi vÒ mÆt kinh tÕ. YÕu tè kü thuËt YÕu tè nµy ®Ò cËp tíi kh¶ n¨ng cung cÊp vËt liÖu èng chèng.1 TÝnh ®­êng kÝnh c¸c cét èng vµ ®­êng kÝnh choßng khoan Sau khi ®· chän ®­îc cÊu tróc giÕng khoan mét c¸ch hîp lý chóng ta tiÕn tíi tÝnh to¸n cô thÓ cÊu tróc cña giÕng. c¸ biÖt cã tr­êng hîp lªn tíi 4050%. gi¸ thµnh cña choßng. XuÊt ph¸t tõ môc ®Ých cña giÕng khoan ®­îc ®Æt ra.v. tr¸m xi m¨ng råi khoan tiÕp tõ 2000m ®Õn 4000m víi dung dÞch cã 2 2. Tuy nhiªn ng­îc l¹i c¸c giÕng khoan th¨m dß ®­îc tiÕn hµnh trªn c¸c vïng ch­a ®­îc nghiªn cøu kü th× vÊn ®Ò quan träng nhÊt lµ cÊu tróc ph¶i b¶o ®¶m thùc hiÖn thµnh c«ng giÕng khoan ®ã. 4. sè l­îng cña c¸c cét èng kh«ng nh÷ng ¶nh h­ëng ®Õn gi¸ thµnh mµ cßn kÐo theo mét lo¹t sù phô thuéc kh¸c n÷a nh­: thêi gian thi c«ng. + ViÖc chän ®­êng kÝnh cña èng chèng khai th¸c ph¶i c¨n cø vµo: -88- .1.2. Th«ng th­êng gi¸ thµnh cña èng chèng chiÕm tû lÖ 1520% gi¸ thµnh c«ng tr×nh.. t¨ng lªn. dung dÞch. Tøc lµ cÊu tróc mµ cho phÐp chóng ta thªm vµo mét cét èng chèng trong tr­êng hîp cÇn thiÕt vÉn kh«ng thay ®æi ®­êng kÝnh cét èng chèng khai th¸c. 4. YÕu tè c«ng nghÖ YÕu tè nµy ®¶m b¶o cho viÖc thi c«ng trong thêi gian ng¾n nhÊt cã thÓ. Nh­ vËy ®­êng kÝnh cña èng chèng.1. xi m¨ng tr¸m v.. CÊu tróc ®­îc tÝnh to¸n sao cho ®¶m b¶o qu¸ tr×nh khoan còng nh­ th¶ èng chèng ®­îc th«ng suèt ®Õn chiÒu s©u dù kiÕn. V× thÕ nãi chung ph¶i chÊp nhËn mét cÊu tróc réng. 4. TÝnh to¸n cÊu tróc giÕng khoan. YÕu tè kinh tÕ.2.Nh­ vËy 1 chØ khoan ®Õn chiÒu s©u 2000m ph¶i dõng ®Ó chèng cét èng trung gian.

 Cã tÝnh tíi kh¶ n¨ng khoan s©u thªm kh«ng?  Møc ®é tin cËy cña viÖc ®¸nh gi¸ má.  Kho¶ng hë gi÷a móp ta. th©n èng víi thµnh lç khoan ®Ó tr¸m xi m¨ng ®¶m b¶o chÊt l­îng c¸ch lý vØa. khe hë gi÷a th©n èng víi thµnh lç khoan. + Chän ®­êng kÝnh choßng khoan ph¶i chñ yÕu dùa vµo c¸c yÕu tè sau:  Khe hë gi÷a móp ta èng víi thµnh lç khoan. ng­êi ta ®· chän ®­îc khe hë ( = 2) gi÷a móp ta víi thµnh lç khoan ë b¶ng d­íi ®©y: (theo GOCT) (b¶ng 1) Khe hë gi÷a móp ta èng vµ thµnh lç khoan (GOCT) -89- D  . ThiÕt bÞ khai th¸c ( hoµn thiÖn giÕng) nµo sÏ ®­îc sö dông?  L­u l­îng khai th¸c cã thÓ ®¹t bao nhiªu? (tuú theo l­u l­îng mµ thay ®æi ®­êng kÝnh èng chèng khai th¸c). Sù c©n nh¾c lùa chän khe hë nµy rÊt quan träng v× chóng ¶nh h­ëng ®Õn møc ®é thuËn lîi khi th¶ èng. chiÒu dµy tèi thiÓu cña vµnh ®¸ xi m¨ng ®¶m b¶o ®é kÝn vµ ®é bÒn c¬ häc ®ñ lín ngoµi kh«ng gian vµnh xuyªn gi÷a lç khoan vµ thµnh èng chèng (xem h×nh 3) §­êng kÝnh choßng ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau: (3) DC= Dm + 2 (3) Trong ®ã: DC §­êng kÝnh choßng Dm §­êng kÝnh móp ta èng chèng  Khe hë gi÷a móp ta vµ thµnh lç khoan Trªn c¬ së tæng kÕt thùc tÕ c¸c giÕng khoan ë Nga.

299 3035 324.634 0.B¶ng 1 §­êng kÝnh ngoµi cña èng chèng.351 3545 377. mm 114.426 4550 Theo APi th× khe hë ( = 2) th­êng ®­îc chän theo b¶ng d­íi ®©y (b¶ng 2).146 1520 168.mm Kho¶ng hë gi÷a móp vµ thµnh lç khoan (kh«ng lín h¬n).650 1 12 1 24 -90- .245 2530 273.700 13 32 1 1 1.127 1015 140.178.407.194 2025 219.134 1. Khe hë gi÷a móp ta èng vµ thµnh lç khoan (API) B¶ng 2 Khe hë víi thµnh lç khoan (in) (kh«ng lín h¬n) §­êng kÝnh ngoµi èng chèng (in) 1 42 5 1 52 7 5 98 3 104 3 114 3 138 16 5 188 5 8 0.340.

3mm nªn chän DCn = 0. CÇn khoan : Chän ®­êng kÝnh cÇn khoan theo hai tiªu chuÈn chñ yÕu sau ®©y: . Theo GOCT khe hë nµy ®­îc lÊy tõ 68 mm 3 Theo API khe hë nµy ®­îc lÊy >32 (2.75 DC ( b×nh th­êng) : DCn = 0.38mm). Muèn vËy ph¶i chän khe hë gi÷a thµnh giÕng khoan vµ phÝa ngoµi cÇn n¨ng nhá nhÊt cho phÐp.3mm th× nªn chän DCn = 0.85 DC (b×nh th­êng).75 DC ( phøc t¹p): §èi víi DC >295. CÇn n¨ng: ViÖc chän ®­êng kÝnh cÇn n¨ng ph¶i lµm thÕ nµo gi¶m bít ®­îc ®é cong cña giÕng khoan. Do cã dung sai trong qu¸ tr×nh chÕ t¹o nªn trong thùc tÕ ®­êng kÝnh trong cña èng cã kÝch th­íc h¬i bÐ h¬n kÝch th­íc ®­îc nªu ra trong qui ph¹m GOCT hoÆc API. Trong thùc tÕ ng­êi ta chän ®­êng kÝnh cÇn khoan vµ ®­êng kÝnh choßng theo mét tû lÖ nhÊt ®Þnh -91- .+ Khe hë gi÷a choßng khoan vµ ®­êng kÝnh trong cña cét èng chèng: §ã lµ hiÖu gi­· ®­êng kÝnh trong bÐ nhÊt cña cét èng chèng vµ ®­êng kÝnh choßng khoan ®­îc sö dông trong ®ã (kÐo th¶ qua).Tæn hao ¸p suÊt tuÇn hoµn nhá nhÊt .1. 2.2.Gi¸ thµnh h¹. Chän ®­êng kÝnh cña cét cÇn khoan vµ ®éng c¬ ®¸y 1. V× vËy tr­íc khÝ sö dông ph¶i kiÓm tra b»ng calÝp thö. §­êng kÝnh trong bÐ nhÊt chÝnh lµ èng cã thµnh dµy lín nhÊt .65 DC(phøc t¹p).38 mm (tÝnh ®Òu ë c¸c phÝa) (5) theo API Dùa vµo c¸c sè liÖu ®· tÝnh to¸n ®Ó chän ®­êng kÝnh Choßng vµ ®­êng kÝnh èng chèng theo kÝch th­íc gÇn nhÊt (®­îc s¶n xuÊt theo qui chuÈn quèc tÕ) 4. DCn = 0. §èi víi DC <295.2. VËy lµ ®­êng kÝnh trong cña èng chèng tr­íc ®ã ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau (4) vµ (5) Dt = DC + (68) mm (4) theo GOCT Hay Dt = DC + 2.

203.6.186.254.5 158. en vµ CK (Theo GOCT) B¶ng 3 N0 DC(mm) tua bin mm C nÆng mm Ckhoan mm 1 118.5 196.6.6. DC .Lµ ®­êng kÝnh cÇn khoan vµ ®­êng kÝnh choßng Xem b¶ng d­íi ®©y : (b¶ng 3) vµ (b¶ng 4) Mèi liªn hÖ gi÷a C.241.0.6.0 -92- .8 2 151 127.4.4 5 215.2 247.1 9 349.104.6 4 190.171.1 6 244.165.120.3.2l.5. t bim.D DC = 0.9 228.6 (Theo GOCT).6. Trong ®ã D.6.203.7 279.2.8 3 165.7.145 120.2.6.8.8.8.135 100(4”) 95 60.302 228.1 127.152.2 8 295.158.120.3 10 393.228.8.2 7 269.55 0.254.184.9 177.140.73 2 135161 127(5”) 108 89.165.102 3 190214 170(6 58 ”) 146159 114127 4 214243 190(7 12 ”) 159178 127146 197203 140168 215(8”) 5 243 235(9”) Quan hÖ gi­· C vµ Cn theo API B¶ng 4 N1 choong(mm) Cn (mm) Ghi chó 1 139.0.203.209.

2.Cét èng khai th¸c sÏ ®­îc tr¸m tõ d­íi tíi trªn ®¸y cña cét èng chèng trung gian tr­íc ®ã mét kho¶ng Ýt nhÊt 5060m. ®Çu d­íi cè ®Þnh vµo vµnh ®¸ xi m¨ng. a/ XÐt theo ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt: . Nã sÏ bÞ c¸c lùc sau ®©y t¸c dông ( H×nh vÏ 4) .Cét èng dÉn h­íng b¾t buéc ph¶i tr¸m xi m¨ng toµn bé chiÒu dµi cét èng.HC). Kh«ng ®­îc tr¸m xi m¨ng lµ mét thanh dÇm chÞu lùc cã ngµm ë hai ®Çu. X¸c ®Þnh chiÒu cao tr¸m xi m¨ng (HC) 1. b/ XÐt theo ®iÒu kiÖn kü thuËt. . 2. Ta coi ®o¹n (H .Lùc do thay ®æi nhiÖt ®é bªn trong èng Fn VËy chiÒu cao tr¸m xi m¨ng ®­îc x¸c ®Þnh víi ®iÒu kiÖn cét èng chèng ®­îc gi÷ ë tr¹ng th¸i kÐo ë vïng kh«ng tr¸m xi m¨ng vµ ph¶i lu«n lu«n ë d­íi t¶i träng cho phÐp ë mèi nèi ren.3. §èi t­îng c¸c giÕng khai th¸c khÝ: C«ng t¸c tr¸m xi m¨ng ®­îc thùc hiÖn trªn toµn bé chiÒu dµi ®èi víi tÊt c¶ c¸c cét èng chèng ®­îc th¶ víi môc ®Ýnh ®¶m b¶o an toµn cho qu¸ tr×nh khai th¸c.4. NÕu chóng ta xem cét èng chèng cã chiÒu dµi lµ H vµ chiÒu cao tr¸m xi m¨ng lµ HC (tõ ®¸y lªn) th× chiÒu dµi cña ®o¹n èng chèng kh«ng ®­îc tr¸m lµ H . §èi víi c¸c giÕng khai th¸c dÇu: . .Träng l­îng chÝnh b¶n th©n chóng .1.qtb + Fat + Fn .C¸c cét èng cßn l¹i. §Çu trªn ®­îc cè ®Þnh bëi ®Çu èng chèng.HC) qtb + Fat + Fn HC  H. FCf  (H .Cét èng trung gian ®­îc tr¸m tõ ®¸y cho ®Õn hÕt chiÒu cao cña vïng cã thÓ g©y ra nh÷ng phøc t¹p trong khi thi c«ng khoan.Fcf qtb -93- .Lùc do thay ®æi ¸p suÊt bªn trong Fat . chiÒu cao tr¸m xi m¨ng tuú thuéc vµo ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt vµ kü thuËt.HC.

§­êng kÝnh èng chèng FCf .qi L ) D .BÒ dµy trung b×nh cña cét èng (tb = li.Gi¶m ®é kÝn ë mèi nèi ren .Träng l­îng trung b×nh cña 1 m èng chèng Fn = 32.4. Bëi v× nÕu cét èng ®­îc gi÷a ë tr¹ng th¸i nÐn sÏ g©y ra 2 t¸c h¹i sau ®©y: .qtb .1 .Hc) qtb + + H Hc -94- Tn(-) Tn(+) (H-Hc)qtb .Hc)qtb (H . qtb D (KG) tb Pt = 150200 KG/cm2(thay ®æi ¸p suÊt trong èng) tb .øng lùc cho phÐp lµm tuét hoÆc ®øt mèi nèi cña ®o¹n èng thø hai tõ trªn xuèng. X¸c ®Þnh t¶i träng treo cét èng chèng ë dÇu èng chèng (§Çu bÝt) §èi víi cét èng chèng chØ tr¸m xi m¨ng ë mét ®o¹n cßn phÇn kh«ng tr¸m xi m¨ng ph¶i ®­îc gi÷a ë tr¹ng th¸i treo (kÐo c¨ng).1.Träng l­îng trung b×nh 1m èng 4.Cét èng sÏ bÞ uèn vµ sÏ bÞ cµ mßn do qu¸ tr×nh kÐo th¶ lÆp ®i lÆp l¹i cña cét cÇn vµ èng Ðp khi bªn trong nã. (H.2.Trong ®ã: qtb .t (KG) t = 25 300C (C«ng thøc thùc nghiÖm) Fat = 0.191 Pt . Qtb .

Chóng ta cã thÓ ph©n biÖt thµnh 3 nhãm chÝnh.HC) .Chæi quÐt mµng vá sÐt. Lùc kÐo ®­îc tÝnh nh­ sau (xem h×nh vÏ 5) T = (H . 1.Van ng­îc .§Ó èng chèng . KÝch th­íc ®­îc chÕ t¹o theo qui chuÈn quèc tÕ (tÝnh b»ng mm hoÆc in).1 èng trèng èng chèng ®­îc ph©n biÖt gi÷a chóng qua ®­êng kÝnh ®Þnh møc. 4. ®Ó treo vµ lµm kÝn kho¶ng kh«ng vµnh xuyÕn gi÷a chóng 4. Trong tr­êng hîp tr¸m cét èng chèng löng l¾p thªm ®Çu nèi chuyÓn tiÕp ®Æc biÖt ®Ó tr¸m vµ treo chóng vµo cét èng tr­íc ®ã.Do vËy tr­íc khi treo cét èng chèng vµo ®Çu bÝt ta ph¶i kÐo c¨ng cét èng chèng víi t¶i träng kÐo =T. Cét èng chèng ®­îc t¹o nªn bëi c¸c ®o¹n èng chèng vµ c¸c phô tïng cña nã. -95- . + §Çu èng chèng: L¾p trªn cïng. KÝch th­íc: §­êng kÝnh ®Þnh møc èng chèng chÝnh lµ ®­êng kÝnh ngoµi.3.3.Vßng dõng .1. bÒ dµy thµnh èng.T¶i träng phô xuÊt hiÖn do sù thay ®æi nhiÖt ®é ë bªn trong èng chèng. + èng chèng: §­îc chÕ t¹o b»ng c¸c èng thÐp chuyªn dïng cho c«ng t¸c gia cè thµnh giÕng khoan. kiÓu ®Çu nèi vµ m¸c thÐp. Trong tr­êng hîp tr¸m ph©n tÇng ng­êi ta ph¶i l¾p thªm móp ta chuyªn dông tr¸m ph©n tÇng.1. Chóng cã c¸c ®­êng kÝnh sau: (mm). + C¸c phô tïng cña cét èng chèng: . C¸c bé phËn cña cét èng chèng.Vßng ®Þnh t©m . qtb + Fn Trong ®ã: Fn .

Mçi lo¹i l¹i ®­îc thùc hiÖn theo nhiÒu ph­¬ng ¸n riªng. . Víi mçi bÒ dµy thµnh èng t­¬ng øng víi mét ®­êng kÝnh trong cña èng. 154. 351. 324.150 52 63 76 84 88 98 105 67 70 99 77 84 88 112 3. ChÊt l­îng cña mèi nèi ®­îc thÓ hiÖn qua: . 219.Gi¸ thµnh kh«ng qu¸ t¨ng. 127.§é kÝn cña mèi nèi. 178. . 426. B¶ng 5 ChÊt l­îng thÐp èng theo GOCT 632-64 Lo¹i thÐp C D K E L M P C KG/mm2 32 38 50 55 65 75 95 BKG/mm2 55 65 70 75 80 90 110 B¶ng 6 ChÊt l­îng thÐp èng theo APi Lo¹i thÐp H-40 J-55 K-55 C-75 CKG/mm2 35 46 46 BKG/mm2 42 52 67 L-80 N-80 C-95 P-105 P-110 S-125 S.HiÖu qu¶ mèi nèi (tû sè ®é bÒn kÐo ë mèi nèi so víi th©n èng) . ChÊt l­îng cña vËt liÖu chÕ t¹o èng: Th«ng th­êng èng chèng ®­îc chÕ t¹o b»ng c¸c lo¹i thÐp c¸cbon vµ thÐp hîp kim ®Æc biÖt. Víi mét ®­êng kÝnh ®Þnh møc th­êng cã tõ 28 bÒ dµy thµnh èng. 508.Kh«ng lµm t¨ng gi¶m ®­êng kÝnh trong vµ ngoµi èng chèng. 194. 340. 2. 168. -96- . a. 245. 146. 140. 407. Nèi èng b»ng mèi hµn: Trong ph­¬ng ph¸p nèi nµy th× khi èng ®­îc th¶ vµo lç khoan ®­îc hµn èng víi èng theo kiÓu ®èi tiÕp. 299. 273. 377. Trong hai ph­¬ng ph¸p trªn th× ph­¬ng ph¸p nèi b»ng ren ®­îc sö dông réng r·i h¬n c¶. §Æc tÝnh c¬ lý cña thÐp èng theo GOCT vµ API cho trong c¸c b¶ng sau: (b¶ng 5 vµ 6). Nã cã ­u vµ nh­îc ®iÓm riªng cña nã.114. C¸c ph­¬ng ph¸p nèi èng: C¸c èng ®­îc nèi víi nhau b»ng: Ren hoÆc hµn.

NÕu chèng kh«ng tíi ®¸y ph¶i kÐo lªn th× rÊt phøc t¹p (ph¶i c¾t thµnh tõng ®o¹n. èng dÉn h­íng. . §èi víi cì giÕng s©u 25003000m vµ ¸p suÊt t­¬ng øng th× lo¹i èng nµy phï hîp vÒ gi¸ thµnh vµ kh¶ n¨ng sö ch÷a. V× thÕ ph¹m vi sö dông èng chèng hµn h¹n chÕ.. §èi víi giÕng khoan cã chiÒu s©u lín yªu cÇu mèi nèi ph¶i cã ®é bÒn vµ ®é kÝn cao ng­êi ta sö dông c¸c èng cã mèi nèi ren ®Æc biÖt nh­ c¸c lo¹i: “Extremline”.Thi c«ng hµn t¹i khoan tr­êng khã kh¨n. kh«ng cã kh¶ n¨ng ph¶i kÐo lªn nh­: èng ®Þnh h­íng.Gi¸ thµnh chÕ t¹o èng chèng rÎ (v× kh«ng ph¶i c¾t ren) * Nh­îc ®iÓm: . b. . * èng cã ®Çu nèi mupfta riªng biÖt vµ ren trßn: Hai ®Çu èng ®­îc c¾t ren c«n ë phÝa ngoµi. -97- . gi¸ thµnh h¹..§¶m b¶o ®é kÝn tuyÖt ®èi . mÊt nhiÒu thêi gian . “Buttress”. chØ ¸p dông víi nh÷ng cét èng cã ®­êng kÝnh lín. Nèi èng b»ng mèi nèi ren. ®Çu nèi riªng rÏ (mupfta) c¾t ren. hay “Hydril”.* ¦u ®iÓm: . phÝa trong vµ ®­îc vÆn chÆt mét ®Çu vµo èng (ë nhµ m¸y) ®Ó t¹o thµnh phÇn nèi cho èng chèng sau ®ã. Lo¹i èng chèng nµy lµ lo¹i th«ng dông nhÊt ®· ®­îc qui chuÈn ho¸ quèc tÕ (GOCT vµ APi). (xem h×nh vÏ 6). Nèi b»ng ren còng cã rÊt nhiÒu ph­¬ng ph¸p.§­êng kÝnh trong vµ ngoµi mèi nèi gÇn b»ng th©n èng.HiÖu qu¶ cña mèi nèi gÇn b»ng 1: . HiÖn t¹i ng­êi ta sö dông èng cã ®Çu nèi mupfta riªng vµ lo¹i ren trßn. Víi môc ®Ých ®¹t ®­îc ®é kÝn vµ hiÖu qu¶ mèi nèi cao. kh«ng dïng tiÕp ®­îc nÕu kh«ng gia c«ng l¹i 2 ®Çu).C«ng t¸c hµn ®èi víi èng cã chÊt l­îng cao rÊt khã kh¨n.

mupfta. + Nh­îc ®iÓm: HiÖu qu¶ mèi nèi thÊp. + ¦u ®iÓm: DÔ c¾t ren. 2 mÆt ren nghiªng 1 gãc 60. kh«ng ®¶m b¶o mèi nèi kÝn tuyÖt ®èi nhÊt lµ víi giÕng khÝ. mét ®Çu ®ùc vµ mét ®Çu c¸i nèi trùc tiÕp. -98- .1 Dt Dm 1. 2.èng chèng . B­íc ren 1 P =3. Ren: cã tiÕt diÖn h×nh thang. Qua ®ã ®é kÝn cña mèi nèi còng ®­îc t¨ng lªn. b­íc ren lín: 1 6 vßng ren/in. gi¸ thµnh h¹. §Ó t¨ng hiÖu qu¶ mèi nèi ng­êi ta t¨ng chiÒu dµi mèi nèi kho¶ng tõ 2040% th× ®é bÒn mèi nèi t¨ng ®­îc tõ 1020% nhÊt lµ víi nh÷ng èng 1 5 chèng cã ®­êng kÝnh tõ 42 in ®Õn 98 in. * èng Extreme line : (xem h×nh vÏ 7) B §Æc ®iÓm: Hai ®Çu èng ®­îc chån dµy c¶ 2 phÝa trong vµ ngoµi (ngoµi dµy h¬n). ®é c«n 16 .ren §Æc ®iÓm ren: Lµ lo¹i ren trßn. gãc ®Ønh b»ng 60o vµ ®­êng ph©n gi¸c chia ®«i gãc ®Ønh vµ vu«ng gãc víi trôc èng. ®é c«n 8 . söa ch÷a l¹i ren dÔ dµng. 3. §Ó t¨ng thªm ®é kÝn cña mèi nèi ng­êi ta cßn cã thÓ b«i mì ®Æc biÖt vµo ren cña mèi nèi tr­íc khi vÆn. tr¾c diÖn h×nh tam gi¸c.175 mm (8vßng ren/in).

4. ®é c«n .1 5 1 §èi víi èng cì tõ 42 ’’ ®Õn 7 8 ” b­íc ren 5 vßng ren/in. §Çu ®Þnh h­íng ®­îc chÕ t¹o b»ng nhiÒu lo¹i vËt liÖu kh¸c nhau (gang ®óc. §Õ èng chèng : §Õ èng chèng ®­îc t¹o thµnh bëi 3 chi tiÕt l¾p nèi vµo nhau. chæi quÐt mµng voÎ sÐt. Chóng gåm cã c¸c bé phËn: §Ó èng chèng. hiÖu qu¶ mèi nèi rÊt cao (92100%). ®Þnh t©m. -99- .3. gç) (xem h×nh vÏ 8) 3 1 1 2 1 a) b) c) HiÖn nay ®Çu ®Þnh h­íng b»ng gang ®óc ®­îc sö dông nhiÒu nhÊt. 96 3 §èi víi èng cì 104 ë mèi nèi cã 2 mÆt tiÕp xóc c¨ng A vµ B ®¶m b¶o mèi nèi cã ®é kÝn tuyÖt ®èi. ¦u ®iÓm cña kiÓu èng “Extremline”: KÝn tuyÖt ®èi. Thi c«ng rÔ dµng v× ®­êng kÝnh mèi nèi Ýt thay ®æi so víi th©n èng. kh«ng cho èng c¾t ®Êt ®¸ trªn thµnh lç khoan.1.2. 1. vßng dõng. ®ã lµ: a/ §Çu ®Þnh h­íng(1) Lµm nhiÖm vô dÉn h­íng cho cét èng chèng ®i xuèng. xi m¨ng ®óc. CÊu tróc phÇn d­íi cña cét èng chèng : §Ó chèng èng dÔ dµng vµ tr¸m xi m¨ng ®¹t chÊt l­îng cao th× phÇn d­íi cét èng chèng ph¶i ®­îc cÊu t¹o ®Æc biÖt. van ng­îc.

§Çu d­íi nèi víi ch©n ®Õ.thanh ®Èy 4 . d¹ng bi. d¹ng ®Üa.®Üa van 4 3 1 3 . HiÖn nay d¹ng van ®Üa ®­îc sö dông nhiÒu nhÊt (xem h×nh vÏ 9) 5 1 . ®Èy dung dÞch bÈn bªn ngoµi èng chèng lªn trªn mÆt. Cã nhiÒu lo¹i van ng­îc. KÝch th­íc tiÕt diÖn ngang cña c¸c lç tho¸t b»ng diÖn tÝch tiÕt diÖn cña c¸c èng dÉn dung dÞch xi m¨ng ®Õn ®Çu b¬m tr¸m. Ch©n ®Õ chÞu toµn bé t¶i träng t¸c ®éng lªn phÇn d­íi cña èng chèng.lß xo 5 . Lµ kh©u nèi gi­· ®Çu ®Þnh h­íng vµ èng ch©n ®Õ. c/ èng ch©n ®Õ:(3) Lµ ®o¹n èng thÐp thµnh dµy dµi: 1. tiÖn ren 2 ®Çu.®Õ van 2 .b/ Ch©n ®Õ: (2) Lµ èng thÐp dµy: 1519mm. Trªn èng ch©n ®Ð cã khoan c¸c lç tho¸t ®Ó l­u th«ng dung dÞch vµ dung dÞch xi m¨ng tr¸m ®Ò phßng ®Çu ®Þnh h­íng bÞ t¾c khi ®¸y giÕng khoan nhiÒu mïn. Van ng­îc: Dïng ®Ó gi¶m bít träng l­îng trªn mãc n©ng khi th¶ èng. Van ng­îc ®­îc l¾p ë phÝa trªn ®Õ èng chèng. kh«ng cho dung dÞch xi m¨ng ch¶y ng­îc vµo bªn trong èng chèng.52m. §Çu d­íi tiÖn ren ®Ó vÆn vµo ®Çu ®Þnh h­íng b»ng gang hay bª t«ng ®óc: hoÆc ®Ó tr¬n khi dïng ®Çu ®Þnh h­íng b»ng gç. ®Çu trªn nèi víi èng chèng. dµi 300600mm. 2. -100- . §Çu trªn cã ren trong ®Ó nèi víi phÇn d­íi cña èng ch©n ®Õ.ªcu h·m 2 C¸c lç khoan xuÊt hiÖn khÝ th× dï th¶ èng chèng ®Õn ®é s©u nµo còng nhÊt thiÕt ph¶i l¾p van ng­îc ®Ó tr¸nh hiÖn t­îng phun trong qu¸ tr×nh chèng èng còng nh­ tr¸m xi m¨ng. Sau khi l¾p ph¶i hµn l¹i ®Ó tr¸nh tù th¸o.

4. Vßng dõng: Lµ mét vßng b»ng ngang. 3. Lo¹i th¼ng ®øng lµm viÖc b»ng c¸ch quay cét èng chèng khi th¶. 5. nh»m n©ng cao chÊt l­îng tr¸m xi m¨ng. Vßng dõng ®­îc l¾p ®Æt ë ®é cao nh­ vËy lµ ®Ó ng¨n l¹i l­îng dung dÞch xi m¨ng cuèi cïng (cã lÉn bïn sÐt) kh«ng bÞ Ðp ra ngoµi èng chèng. lo¹i cã b¶n thÐp uèn khóc b. Bëi vËy cø th¶ kho¶ng 100200m th× nªn ®æ n­íc röa vµo bªn trong èng chèng nh»m tr¸nh ¸p lùc bªn ngoµi cã ®Ó ®¹t tíi gi¸ trÞ lµm bãp mÐo èng hoÆc háng van ng­îc. CÊu t¹o cña chæi quÐt mµng vá sÐt gåm 2 d¹ng chÝnh. lo¹i th¼ng ®øng (a). dµy 1520mm. Chæi quÐt mµng vá sÐt C«ng dông: Cao s¹ch líp vá sÐt b¸m trªn thµnh lç khoan khi th¶ èng chèng nh»m t¹o rù dÝnh kÕt tèt gi÷a xi m¨ng tr¸m víi ®Êt ®¸ thµnh lç khoan. Vßng ®Þnh t©m èng chèng: C«ng dông lµ ®Ó ®Þnh t©m cét èng chèng kh«ng cho cét èng tùa vµo thµnh lç khoan. -101- . C«ng dông cña vßng dõng lµ gi÷ l¹i c¸c mót tr¸m xi m¨ng phôc vô cho c«ng t¸c b¬m tr¸m. Cã nhiÒu lo¹i ®Þnh t©m kh¸c nhau (xem h×nh vÏ 10) Lo¹i cã b¶n thÐp th¼ng ®øng (a). ®­îc l¾p trong mupfta cña èng chèng c¸ch ®¸y mét kho¶ng h = 2030m.V× l¾p van ng­îc nªn bªn trong kh«ng cã n­íc röa. lo¹i cã b¶n thÐp uèn cong(c). t¹o cho vµnh ®¸ xi m¨ng tr¸m ®ång ®Òu xung quanh cét èng chèng. xem h×nh 11. lo¹i n»m ngang (b).

§Öm cao su 6. èng dÉn h­íng 3.Lo¹i n»m ngang lµm viÖc b»ng c¸ch d¹o lªn d¹o xuèng cét èng chèng. Lo¹i th¼ng ®øng b. Sau 4 6 khi khoan vµ chèng. tr¸m xi m¨ng xong èng dÉn h­íng (2). Sau khi ®· khoan xong cét èng trung gian tiÕn hµnh theo thiÕt bÞ H×nh 5. MÆt bÝch kÐp 4. §Çu èng chèng a/ C«ng dông: Lµ thiÕt bÞ bÒ mÆt ®­îc l¾p ë phÇn trªn cïng cña cét èng chèng nh»m treo c¸c cét èng vµ lµm kÝn c¸c kho¶ng kh«ng vµnh xuyÕn gi÷a chóng vµ kiÓm tra ¸p suÊt t¹i c¸c kho¶ng vµnh xuyÕn t­¬ng øng.1. ChÊu chÌn 5.3.6 §Çu èng chèng 1. b/ CÊu t¹o vµ l¾p r¸p: ViÖc l¾p r¸p ®Çu èng chèng 5 ®­îc tiÕn hµnh theo tõng b­íc. H×nh : Chæi quÐt mµng sÐt a. Trªn mÆt bÝch ®¬n (1) sÏ lµm 2 bÖ ®Ó l¾p ®èi ¸p ®Ó khoan tiÕp kho¶ng sau ®ã. Lo¹i n»m ngang 4. chóng ®­îc 3 treo trªn mÆt bÝch ®¬n (1) b»ng ren 1 hoÆc b»ng hµn. èng dÉn ®èi ¸p.3. Ngoµi ra cßn l¹i chæi quÐt kÕt hîp víi vßng ®Þnh t©m mang l¹i hiÖu qu¶ cao nhÊt hiÖn nay. MÆt bÝch ®¬n 2. -102- .

l . + HÖ sè an toµn khi kÐo (n1) lµ tû sè gi÷a øng lùc lµm ®øt mèi nèi vµ träng l­îng toµn bé cét èng chèng.TiÕn hµnh chèng èng vµ tr¸m xi m¨ng cét èng trung gian (6). Dtb .1.4.h .§­êng kÝnh trung b×nh cña èng ®o ë vßng ren thø 5 b. Lç tho¸t (7) th«ng ra ¸p kÕ cho phÐp kiÓm tra ¸p suÊt gi÷a 2 cét èng (2) vµ (6). -103- .ChiÒu dµi lµm viÖc cña ren. TÝnh to¸n ®é bÒn kÐo cña èng chèng Nãi chung ®èi víi èng chèng th× ®é bÒn kÐo ë mèi nèi bao giê còng thÊp h¬n ë th©n èng.1. 4.4. Sau khi tr¸m xi m¨ng cét èng (6) th× trªn mÆt bÝch ®¬n (1) ta l¾p mÆt bÝch kÐp (3) ®Ó treo cét èng trung gian (6).Gãc ma s¸t gi÷a kim lo¹i vµ kim lo¹i .1. b .Giíi h¹n ch¶y cña thÐp lµm èng. Cø nh­ vËy cho ®Õn cét èng chèng cñaèi cïng.(xem h×nh vÏ 12).ChiÒu cao cña ren.50  .  .0.bÒ dµy cña thµnh èng chç kh«ng tiÖn ren h .  = 180 C .Gãc t¹o thµnh gi÷a c¹nh cña ren vµ trôc cña èng  = 62. C D 1 + 2ltb cotg  +  (Iarkovlev) Trong ®ã: Dtb . ®Æc biÖt ë ®Çu nèi ren.05cm). Bªn trong cña mÆt bÝch kÐp cã d¹ng ªm ®Ó l¾p chÊu chÌn (4) xiÕt chÆt vµ gi÷ èng trung gian vµ bÞt kÝn nhê vßng ®Öm cao su (5).BÒ dµy cña èng ®o ë ch©n cña vßng ren ®Çu tiªn n»m trong ®o¹n ¨n khíp (b =  . TÝnh to¸n øng lùc tíi h¹n cña èng chèng 4. Ng­êi ta ®· chÕ t¹o ra nh÷ng ®Çu èng chèng chÞu ®­îc nh÷ng ¸p suÊt t­¬ng øng.  . Do vËy trªn thùc tÕ ng­êi ta chØ tÝnh øng lùc kÐo tíi h¹n lµm ®øt hoÆc lµm tuét mèi nèi ren. C¸c èng theo quy chuÈn cña Nga (GOCT) th× øng lùc lµm ®øt hoÆc tuét mèi nèi ren ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau: P® =  .

-104- .  = 0.C¸c èng chèng theo qui chuÈn cña Nga GOCT nh­ sau: D < 219mm n1 = 1.2 TÝnh to¸n øng lùc tíi h¹n bãp mÐo èng chèng. + HÖ sè an toµn ®èi víi ¸p suÊt bªn ngoµi lµm bãp mÐo èng chèng ®­îc ký hiÖu lµ n2 vµ x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc sau: P n2= Pbm  1. Víi èng 114 146 mm lÊy e = 0.5 dn Trong ®ã: Pbm .30 cho tíi ®é s©u L >3500m D  219mm n1 = 1.®­êng kÝnh ®Þnh møc cña èng chèng. KG/cm2  .¸p suÊt d­ bªn ngoµi èng.C¸c èng chèng theo qui chuÈn API cã n1 = 1. kmin = min .0903 E .BÒ dµy cña thµnh èng chèng.Giíi h¹n ch¶y cña thÐp èng.  = .P® n1 = Q (trong ®ã P® tra b¶ng) . cm D .75 .875 D min min 0 = 0.06 .3 1.1. cm   0 K0= D0 .1kminC + Ek02 (1 + 4f3k )- min [C +Ek02 1 + 2 3e ] .15 cho tíi ®é s©u L  3500m n1 = 1. 106 KG/cm2 e .(tra b¶ng) Pdn .41.4.025 víi èng lín h¬n lÊy e = 0.modul ®µn håi cña thÐp = 2. C 43kmin (Sarkisov) Trong ®ã : C . §èi víi c¸c lo¹i èng ®­îc chÕ t¹o theo GOCT øng lùc bªn ngoµi tíi h¹n bãp mÐo èng chèng ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau ®©y: (Pbm) 3e Pbm = 1.§é «van cña èng.02.¸p suÊt tíi h¹n bãp mÐo èng.4Ek02.25 cho tíi ®é s©u L 2000m n1 = 1.5 cho tíi ®é s©u L >2000m 4.

3 1.1.1. Hay sau khi chèng èng tiÕp tôc khoan b»ng dung dÞch cã tû träng nhá h¬n dung dÞch khoan tr­íc ®ã (ngoµi èng chèng ). TÝnh bÒn cét èng chèng cã nghÜa lµ tÝnh chiÒu dµi tõng ®o¹n èng. Trong tÝnh to¸n ta xem r»ng lùc kÐo c¨ng ®¹t gi¸ trÞ cùc ®¹i trong qu¸ tr×nh tr¸m xi m¨ng cét èng chèng.¸p suÊt d­ trong §­¬ng nhiªn ®iÒu kiÖn lµm viÖc phøc t¹p th× lÊy hÖ sè dù tr÷ bÒn cao h¬n ë ®iÒu kiÖn Ýt phøc t¹p. -105- . min . TÝnh ¸p suÊt bªn ngoµi g©y bãp mÐo èng trung gian chØ ®­îc ¸p dông trong tr­êng hîp giÕng khoan gÆp nh÷ng vïng mÊt n­íc. ¸p suÊt tíi h¹n bªn trong lµm næ èng ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc cña Barlov sau ®©y: (PT) PT = 2e . ®iÒu kiÖn vµ chiÒu s©u th¶ èng. 4.5.3.4. Lùc kÐo c¨ng sinh ra do träng l­îng b¶n th©n cña cét èng ë tr¹ng th¸i treo vµ lùc phô sinh ra trong thêi ®iÓm kÕt thóc b¬m tr¸m (nót xi m¨ng trªn tú lªn nót d­íi t¹i vßng dõng).5 trong ®ã Pt (tra b¶ng) ®t Pdt . Th«ng th­êng cét èng trung gian ®­îc tÝnh to¸n dùa vµo t¶i träng kÐo cho phÐp.5.1 Ph­¬ng ph¸p tÝnh to¸n bÒn cét èng chèng trung gian Ph­¬ng ph¸p tÝnh to¸n cét èng trung gian phô thuéc vµo: môc ®Ých. KG/cm2 (Barlov) D èng s¶n xuÊt theo qui chuÈn GOCT + HÖ sè an toµn ®èi víi ¸p suÊt bªn trong lµm næ èng ®­îc gäi lµ n3 vµ ®­îc tÝnh nh­ sau: P n3 = PT  1.4. ®¶m b¶o ®é bÒn cña èng chèng trong suèt qua tr×nh lµm viÖc cña giÕng khoan. TÝnh to¸n bÒn cét èng chèng. 4. TÝnh to¸n øng lùc tíi h¹n bªn trong lµm næ èng. bÒ dµy thµnh èng. §ång thêi ®¶m b¶o gi¸ thµnh h¹ nhÊt víi sù tiªu hao vËt liÖu thÐp èng tèi thiÓu.1. m¸c thÐp.

dtV .chiÒu s©u cña èng chèng.T¶i träng tíi h¹n lµm ®øt èng chèng øng suÊt kÐo cã gi¸ trÞ nhá nhÊt ë phÇn d­íi cïng cña cét èng vµ t¨ng dÇn theo chiÒu dµi vµ ®¹t tíi gi¸ trÞ cùc ®¹i ë phÇn trªn cïng. at P §Ó cho cét èng chèng ®¶m b¶o bÒn th× QZ  Qcf = n® 1 Qcf . H .Lùc kÐo c¨ng do träng l­îng b¶n th©n cét èng. Do vËy nÕu nh­ cét èng chèng ®­îc t¹o thµnh b»ng mét lo¹i m¸c thÐp th× ®é dµy cña thµnh èng chèng bao giê còng ph¶i t¨ng dÇn tõ d­íi lªn trªn. S¬ ®å ph©n bè øng suÊt kÐo cña cét èng ®­îc minh ho¹ b»ng h×nh vÏ d­íi (h×nh 13) O Do vËy viÖc tÝnh to¸n cét èng chèng ®­îc b¾t ®Çu tõ d­íi lªn trªn.T¹i mét ®iÓm nµo ®ã ë chiÒu s©u Z cña èng.Tæn thÊt ¸p suÊt do tuÇn hoµn dung dÞch Pd .§­êng kÝnh trong cña èng chèng t¹i chç ®Æt vßng dõng Pth = 0.Lµ t¶i träng kÐo cho phÐp cña èng chèng P® . Qph. ta l¾p ë phÇn d­íi cïng cña cét èng mét L -106- k . 4 Trong ®ã: Pth .T¶i träng phô sinh ra trong giai ®o¹n cuèi cña qu¸ tr×nh b¬m tr¸m. d2tv Qph = (Pth + Pd) . NÕu nh­ m¸c thÐp kh¸c nhau th× chÊt l­îng thÐp ph¶i t¨ng dÇn tõ d­íi lªn trªn. at. §Ó tr¸nh hiÖn t­îng th¸o ren vµ mµi mßn. lùc kÐo c¨ng cã gi¸ trÞ QZ: QZ = Q + Qph Trong ®ã: Q .¸p suÊt d­ sinh ra khi nót tr¸m trªn tú lªn nót tr¸m d­íi t¹i vßng dõng.02H + 16.m Pd = 1520. §èi víi cét èng nµy (trung gian) sau khi chèng xong vÉn tiÕp tôc c«ng t¸c khoan tiÕp theo cho nªn cét cÇn khoan sÏ quay trong cét èng nµy.

NÕu sau khi th¶ èng trung gian. §o¹n èng chèng ®­îc l¾p tiÕp theo (l1) sÏ cã bÒ dµy thµnh nhá nhÊt.Qph + QI + Qa . Tr¾c diÖn cét èng theo t¶i träng kÐo -107- . qa qa. 1 Suy ra : l1= QIcf .m q1 Trong ®ã: q1 .qa + Qph  Qicf = n® .q1+ la .Lµ träng l­îng 1 mÐt cña ®o¹n èng.m qn Khi nµo tÝnh ®­îc tæng chiÒu dµi c¸c ®o¹n èng tõ la + l1 + l2 +.Lµ träng l­îng 1 mÐt cña ®o¹n èng l1 .®o¹n kho¶ng 50100m cã bÒ dµy thµnh èng lín nhÊt (la).Qa . b»ng chiÒu dµi cña cét èng chèng theo thiÕt kÕ th× kÕt thóc t¹i ®ã ta còng cã thÓ biÓu diÔn tr¾c diÖn mÆt c¾t cña cét èng chèng b»ng h×nh vÏ sau (h×nh 14) ln Sau khi tÝnh vµ chän ®­îc èng chèng theo t¶i träng kÐo cho phÐp chóng ta tiÕn hµnh kiÓm tra ®é bÒn cña èng ®èi víi ¸p suÊt d­ ngoµi vµ d­ trong..Qcf n-1 ln = . L . Träng l­îng ®o¹n èng cã chiÒu dµi la sÏ lµ Qa : Qa = la . Cø nh­ vËy ta tÝnh ®­îc chiÒu dµi ®o¹n èng tiÕp theo ë phÝa trªn lµ l2nh­ sau: l2= QIIcf . tiÕp tôc l2 l1 la khoan víi dung dÞch nÆng h¬n dung dÞch ®· khoan th× ¸p suÊt bªn trong thùc tÕ sÏ tÝnh nh­ sau: Pdt = na . ChiÒu dµi l1 sÏ giíi h¹n bëi ®é bÒn cña nã.m q2 Qncf ..Qph .nh 2 10 Hx. KG/cm H×nh . Ta cã thÓ viÕt P l1 .

d) + (0. . -108- .¸p suÊt d­ trong. ¸p suÊt bªn ngoµi Pn ®­îc tÝnh nh­ sau: Pn = Hx(na-nh) 10 P HÖ sè dù tr÷ bÒn bãp mÐo èng n2= Pbm n 4.dung dÞch nÆng (bªn trong).KiÓm tra hÖ sè d÷ liÖu bÒn víi ¸p suÊt d­ trong: n3= P T dt PT .Kho¶ng c¸ch tõ miÖng èng ®Õn ®o¹n kiÓm tra (tøc lµ ®o¹n cã bÒ dµy thµnh bÐ nhÊt) P .5. dung dÞch nhÑ (bªn ngoµi).1.NÕu trong thêi gian më vØa chóng ta khoan víi dung dÞch cã träng l­îng riªng nhá h¬n dung dÞch ngoµi èng chèng th× ph¶i kiÓm tra ®é bÒn v¬i ¸p suÊt bªn ngoµi ë ®o¹n èng cã bÒ dµy thµnh bÐ nhÊt.ChiÒu cao tr¸m vµ chiÒu cao céc xi m¨ng dx.h .2.02H + 16) Trong ®ã : Hx. Ph­¬ng ph¸p tÝnh to¸n cét èng chèng khai th¸c Trong thêi gian th¶ èng còng nh­ trong suèt qu¸ tr×nh lµm viÖc.ChiÒu cao cho phÐp h¹ mùc chÊt láng ë bªn trong èng ®­îc x¸c ®Þnh (H0) H0= 10Pbm d. èng chèng khai th¸c chÞu nh÷ng øng lùc chñ yÕu sau ®©y: .Chóng ta còng cÇn ph¶i tÝnh ¸p suÊt cùc ®¹i xuÊt hiÖn t¹i thêi ®iÓm cuèi cña qu¸ tr×nh b¬m tr¸m.Lùc kÐo do träng l­îng b¶n th©n cét èng vµ t¶i träng phô .n2 .d. nh .1 (Hx .¸p suÊt tíi h¹n bªn trong cña èng (tra b¶ng) Pdt . Px = 0. Hx .h)( dx .na.träng l­îng riªng dung dÞch xi m¨ng tr¸m vµ dung P dÞch khoan lóc nµy hÖ sè dù tr÷ bÒn n3 = PT x .¸p lùc ngoµi èng do cét thuû tÜnh ngoµi cét èng.

Chóng ta còng cã thÓ lÊy Ho = 2/3.. ii.. Cã nhiÒu ph­¬ng ph¸p tÝnh to¸n cét èng chèng khai th¸c. PIIbm. §èi víi nh÷ng giÕng khai th¸c khÝ hay giÕng dÇu cã ¸p suÊt cña vØa thÊp. ChiÒu cao h¹ thÊp cña mùc chÊt láng bªn trong èng: H0. Ban ®Çu tÝnh theo ¸p suÊt bãp mÐo sau ®ã tiÕn hµnh kiÓm tra l¹i theo lùc kÐo c¨ng tíi h¹n. Gi¶ sö c¸c øng lùc ®ã ký hiÖu lµ : PIbm. n . Chóng ta ký hiÖu : i.Pnbm t­¬ng øng víi bÒ bµy thµnh èng lµ :i.§Ó tÝnh to¸n theo ph­¬ng ph¸p nµy chóng ta tiÕn hµnh tÝnh tõ trªn xuèng d­íi. lùc kÐo c¨ng vµ ¸p suÊt bªn trong.ii. TÝnh to¸n cét èng chèng khai th¸c theo øng suÊt bãp mÐo vµ kiÓm tra theo øng lùc kÐo tíi h¹n cña èng: Chóng ta tÝnh to¸n cét èng chèng khai th¸c dùa theo ¸p lùc bªn ngoµi bãp mÐo èng chèng.. ChiÒu s©u cho phÐp th¶ cét èng ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc tæng qu¸t sau: -109- . ChiÒu cao H0 do phÝa ®Þa chÊt x¸c ®Þnh. Chóng ta l­u ý r»ng. cßn bªn trong èng chØ cã tõng phÇn hoÆc hoµn toµn kh«ng cã. iii. träng l­îng riªng cña dÇu má: dm.¸p lùc bªn trong ¸p lùc bªn ngoµi ®¹t cùc ®¹i trong tr­êng hîp bªn trong èng chèng hoµn toµn kh«ng cã dung dÞch. chiÒu dµi : l träng l­îng riªng dung dÞch: d. 1. Th× trong bÊt kú tr­êng hîp nµo èng chèng còng ph¶i tho¶ m¹n ®iÒu kiÖn : Hth(z)H cf(z)..PIIIbm.. Hth(z) .. Do vËy phÇn trªn ta tÝnh víi ®o¹n èng cã bÒ dµy thµnh nhá nhÊt vµ t¨ng dÇn cho tíi ®¸y. chóng ta lÊy Ho= H. iii. trong khi tÝnh to¸n th× xem nh­ chiÒu cao cña cét dung dÞch bªn ngoµi èng chèng lu«n lu«n ®Çy. Chóng ta biÕt r»ng ¸p suÊt ngoµi cã gi¸ trÞ lín nh©t ë phÇn d­íi cïng vµ gi¶m dÇn tíi miÖng. §Ó tÝnh to¸n chóng ta cÇn biÕt: §­êng kÝnh èng: D. H nh­ng kh«ng nhá h¬n 2000m. . sau ®©y chóng ta ®Ò cËp tíi mét vµi ph­¬ng ph¸p.. n lµ c¸c ®o¹n èng cã bÒ dµy t¨ng dÇn tõ trªn bÒ mÆt xuèng ®¸y giÕng khoan råi x¸c ®Þnh øng lùc tíi h¹n bãp mÐo èng theo c«ng thøc cña Sarkisov.Hcf(z) : ChiÒu sÇu thùc tÕ vµ chiÒu s©u cho phÐp th¶ cét èng khai th¸c.

t) 2 Tõ ®©y chóng ta rót ra: H n cf 10.n2 = .t) H H00 1 Pnx = 10  Hot + (H .(2) n2(n .träng l­îng riªng cña chÊt láng bªn ngoµi vµ bªn trong èng chèng. chóng ta tiÕn hµnh kiÓm tra ®é bÒn kÐo ë mèi nèi ren phÝa trªn vµ phÝa d­íi cña mçi ®o¹n.Hn-1cf Sau khi tÝnh cét èng theo ¸p suÊt bãp mÐo bªn ngoµi èng.+ Khi bªn trong èng chèng kh«ng cã chÊt láng 10Pnbm H = -(1) n2.d n cf + Tr­¬ng hîp chÊt láng trong èng chØ h¹ xuèng mét phÇn : Ho z  L XuÊt ph¸t tõ c«ng thøc: 1 Pnx = 10 H0n + (H.Ho.H(x)) (n-t) HZ L ¸p suÊt bªn ngoµi t¹i ®¸y èng chèng: H(x)=0 1 PnL= 10 H0t+ (H. t.t) C¶ hai tr­êng hîp (1)vµ (2) trªn chiÒu dµi mçi ®o¹n ®Òu ®­îc tÝnh: l1 = H1cf l2= H2cf .H(x))(n -t) 1 = 10  H0t + H (n.H(x)( n. -110- .Pnbm . Nh­ vËy: ¸p suÊt bªn ngoµi cho phÐp t¸c dông lªn cét èng ®­îc tÝnh b»ng ph­¬ng tr×nh sau: P(n) 1 P(n)ncf= n bm = 10  H0t + H(n)cf (n .t.H1cf . H¹ thÊp mùc chÊt láng trong giÕng Trong ®ã: n.Ho . ln = Hncf.t) H×nh.

qi i 1 Qph = ( Pth+ Pd) d2tv 4 T¶i träng phô ®· nãi ë trªn. Qi  n1 i 1 -111- . Ph­¬ng ph¸p kiÓm tra nh­ sau: . Qth. Qth =Q+ Qph n Q .Q1  n1( Q1lµ träng l­îng ®o¹n l1) NÕu n1kh«ng tho¶ m¶n th× kiÓm tra ®o¹n èng thø hai tiÕp theo l2 P2 PhÝa trªn: Q -®Q  n1 th 1 P2® PhÝa d­íi: Q .Lùc kÐo c¨ng tíi h¹n cña mèi nèi ren (hµn) cña ®o¹n èng s«1 theo c«ng thøc Iakovlev.NÕu ®o¹n nµo hÖ sè dù tr÷ bÒn víi t¶i träng kÐo n1qu¸ thÊp d­íi giíi h¹n cho phÐp th× chóng ta chuyÓn sang tÝnh to¸n cét èng tõ ®ã lªn theo t¶i träng kÐo cho phÐp ë mèi nèi.träng l­îng b¶n th©n cét èng ®· ®­îc tÝnh ë trªn Q =  li. NÕu hÖ sè dù tr÷ bÒn phÇn trªn kh«ng tho¶ m¶n.Q  n1 th 1 2 NÕu kh«ng tho¶ m¶n hÖ sè bÒn n1 th× tiÕp tôc kiÓm tra ®Õn ®o¹n èng thø I: PhÝa trªn PI ® i 1 Qth.Q .§èi víi ®o¹n èng l1 t a kiÓm tra ®é bÒn ë ®Çu nèi phÝa trªn vµ phÝa d­íi: PhÝa trªn: P1® Qth  n1 Trong ®ã: P1®. chóng ta tiÕp tôc kiÓm tra phÇn nèi d­íi cña ®o¹n èngl1 nh­ sau: P1® Qth.träng l­îng thùc tÕ cña èng chèng ®· ®­îc tÝnh (chän) theo ¸p suÊt bãp mÐo.

Z=h vµ Z = L H0 h H0 Hc Hc L Tr­êng hîp h > H0 Tr­êng hîp h < H0 -112- .Pi® PhÝa d­íi : i Qth -  Qi  n1 1 Khi ®o¹n èng thø I tho¶ m·n ®iÒu kiÖn cña n1 th× tõ ®©y trë lªn chóng ta tiÕp tôc kiÓm tra èng theo t¶i träng kÐo cho phÐp gièng nh­ tÝnh to¸n cét èng chèng trung gian.10t Pv. Z = H0. Ph­¬ng ph¸p tÝnh to¸n cét èng chèng khai th¸c theo biÓu ®å ¸p suÊt. ngoµi) + VÏ biÓu ®å ¸p suÊt d­ (cã kÓ ®Õn hÖ sè bÒ dù tr÷) + Chän èng dùa vµo biÓu ®å ¸p suÊt d­ ViÖc x¸c ®Þnh ¸p suÊt d­ trong vµ d­ ngoµi t¹i c¸c ®iÓm Z = 0.träng l­îng riªng cña chÊt láng trong èng ( lÊy b»ng träng l­äng (t= dm) riªng cña dÇu má: 2. + Sau khi kiÓm tra xong theo ¸p suÊt bªn ngoµi vµ t¶i träng kÐo chóng ta tiÕn hµnh kiÓm tra phÇn trªn cña cét èng víi ¸p suÊt næ èng ë bªn trong theo hÖ sè n3 n3 = PT H Pv. C¸c b­íc tÝnh to¸n nh­ sau: + TÝnh ¸p suÊt d­ (trong.¸p suÊt trong tíi h¹n g©y næ èng t .¸p suÊt vØa PT .

ChuÈn bÞ èng chèng. Sau khi chuÈn bÞ ren xong cÇn ®­îc l¾p c¸c ®Çu b¶o vÖ ®Ó tr¸nh biÕn d¹ng. -113- . èng ch©n ®Õ. Van ng­îc ®­îc thö rß víi ¸p suÊt theo yªu cÇu thiÕt kÕ tr­íc khi l¾p. Trong mét sè tr­êng hîp. Khi kiÓm tra èng chèng cÇn ph¶i chó ý tíi huooiskVk. ViÖc bèc dì èng chèng khi vËn chuyÓn tõ kho vËt t­ ®Õn lç khoan ph¶i ®­îc thùc hiÖn b»ng c¸c m¸y l¨n chuyªn dông hoÆc c¸c xe cÇn cÈu. KÕt qu¶ ®o ®­îc ghi vµo sæ theo dâi ®ång thêi ghi b»ng phÊn lªn èng.¸p suÊt d­ ngoµi trong tr­êng hîp chung nhÊt ®­îc x¸c ®Þnh b»ng hiÖu L gi÷a ¸p suÊt ngoµi vµ ¸p suÊt trong cïng mét thêi ®iÓm. + KiÓm to¸n l¹i theo hÖ sè bÒn kÐo. Nghiªn cÊm viÖc dì èng b»ng c¸ch nÐm xuèng c¸c èng chèng ®­îc chë ®Õn khoan tr­êng cÇn ph¶i qua kiÓm tra ®Ó lo¹i bá c¸c èng háng.. th¸p. khuyÕt tËt. Ren cña èng vµ móp ta ®­îc ®¸nh s¹ch b»ng chæi cøng.v. ®Çu ®Þnh h­íng van ng­îc.. sù biÕn d¹ng cña móp ta vµ c¸c ®Çu nen.1. §Çu ®Þnh h­íng ®­îc vÆn vµ hµn vµo ch©n ®Õ ®Ó tr¸nh tù th¸o. cÇn ph¶i ®­îc thö rß (Ðp thö) víi ¸p suÊt bªn trong t­¬ng øng víi yªu cÇu kü thuËt. röa b»ng dÇu ho¶ vµ kiÓm tra b»ng Calip. C¸c èng ®­îc ®¸nh sè thøc tù vµ ®o chiÒu dµi tõng èng b»ng th­íc thÐp cuén. èng ®­îc chuÈn bÞ vµ ®­a ®Õn khoan tr­êng tr­íc lóc th¶ tõ 2 ®Õn 4 ngµy. Sau khi kiÓm tra ®é « van vµ kiÓm tra b»ng d­ìng ng­êi ta xÕp èng theo thø tù sÏ th¶ xuèng lç khoan. C«ng t¸c th¶ èng chèng: Sù thµnh c«ng cña qu¸ tr×nh th¶ èng chèng phô thuéc vµo c«ng t¸c chuÈn bÞ èng. ®èi víi c¸c lç khoan s©u c¸c èng chèng. 4.6.1.6. 4. ®ång hå träng l­îng vµ sù chuÈn bÞ lç khoan. vßng tõng. Cïng víi c¸c èng chèng ng­êi ta vËn chuyÓn ®Õn khoan tr­êng c¸c bé phËn: Ch©n ®Õ. vßng ®Þnh t©m v. ¸p suÊt d­ ngoµi cã gi¸ trÞ lín nhÊt trong thêi gian cuèi cña qu¸ tr×nh khai th¸c khi ¸p suÊt bªn trong ®¹t gi¸ trÞ bÐ nhÊt.1. Ch©n ®Õ vµ èng ch©n ®Õ ®­îc vÆn vµ hµn vµo ®o¹n èng ®Çu tiªn. thiÕt bÞ.

. 4.. c¸c chÊu chÌn dù tr÷. cÇn x¸c ®Þnh t×nh tr¹ng vµ kh¶ n¨ng lµm viÖc cña chóng trong ®iÒu kiÖn lµm viÖc nÆng nÒ cña c«ng t¸c th¶ èng chèng vµ b¬m Ðp xi m¨ng víi ¸p suÊt cao. Tr­íc khi th¶ èng ph¶i kiÓm tra cÈn thËn t×nh tr¹ng cña th¸p vµ thiÕt bÞ khoan. Trong thêi gian chuÈn bÞ lç khoan ®ång thêi ph¶i kiÓm tra. §Ó tr¸nh x¶y ra c¸c tr­êng hîp rñi ro cÇn thu xÕp gän gµng n¬i lµm viÖc.v..4. tÜnh. Trong thêi gian röa lç khoan tr­íc khi th¶ èng cÇn ph¶i kiÓm tra cÈn thËn c¸c th«ng sè cña dung dÞch vµ ®iÒu chØnh cho ®Õn møc ®¹t yªu cÇu. KiÓm tra cÈn thËn hÖ thèng rßng räc ®éng. ChuÈn bÞ th¸p vµ thiÕt bÞ khoan.v. Chó ý ®Õn c¸c xµ n»m d­íi bµn roto.6. 3 kho¸ b¶n lÒ cã kÝch th­íc phï hîp. c¸c bé quang treo. Khi kiÓm tra têi khoan vµ thiÕt bÞ dÉn ®éng cÇn chó ý tíi ®é v÷ng ch¾c cña c¸c mèi liªn kÕt gi÷a chóng vµ nÒn mãng. §é c¨ng cña c¸c d©y ch»ng. Tèc ®é ®i lªn cña dung dÞch ph¶i ®¹t ®Õn 1m/s ®èi víi c¸c lo¹i choßng N0 8”  12” vµ Ýt nhÊt còng ph¶i 0.6. t×nh tr¹ng mãc n©ng vµ ®ång hå ®o träng l­îng. vµo dung dÞch nh»m lµm gi¶m ®é dÝnh cña vá sÐt.3. Khi kiÓm tra ®éng c¬. Chó ý tíi sù ¨n khíp cña c¸c then vµ phanh têi. 4. kho¸ trßn v¹n n¨ng.2. Mäi c«ng t¸c chuÈn bÞ cho th¶ èng ®Òu ®­îc tiÕn hµnh trong thêi gian doa réng vµ b¬m röa lç khoan.1.6.. §Ó ng¨n ngõa c¸c hiÖn t­îng phøc t¹p ®èi víi hÖ thèng pal¨ng cÇn kiÓm tra ®­êng kÝnh d©y c¸p têi ®ang sö dông vµ kh¶ n¨ng chèng èng b»ng c¸p ®ã.1. C¸c thiÕu sãt h­ háng ph¶i ®­îc kh¾c phôc kÞp thêi.6 m/s ®èi víi c¸c lo¹i choßng lín h¬n. Mäi c«ng viÖc th¶ èng chèng ®Òu ®­îc tiÕn hµnh -114- . ChuÈn bÞ lç khoan tr­íc vµ trong khi chèng èng CÇn tiÕn hµnh doa réng c¸c ®o¹n lç khoan bÞ bã hÑp. ®Üa xÝch v. chuÈn bÞ c¸c dông cô cÇn thiÕt: 3 ªlªvat¬ cßn tèt.1.4. KiÓm tra ®é th¼ng ®øng cña th¸p khoan. Th¶ èng chèng xuèng lç khoan C«ng t¸c th¶ èng cÇn ®­îc tæ chøc chu ®¸o sao cho mçi thµnh viªn thùc hiÖn ®óng nhiÖm vô cña m×nh. c¸p kÐo v. cho thªm dÇu má hoÆc c¸c chÊt b«i tr¬n kh¸c. nÕu ph¸t hiÖn thÊy bÞ uèn cong cÇn ph¶i lãt thªm c¸c xµ gå ®Ó ®ì.

d­íi sù chØ ®¹o cña ng­êi tæ tr­ëng. Tæ tr­ëng chÞu tr¸ch nhiÖm ®iÒu hµnh
c«ng viÖc th¶ èng theo ®Ò ¸n kü thuËt v¹ch ra.
Khi tæ chøc lµm viÖc, mçi kÝp t¸ch ra mét ng­êi chÞu tr¸ch nhiÖm kiÓm
tra l¹i èng chèng b»ng d­ìng vµ theo dâi th¶ èng theo ®óng thø tù ®· ®Þnh.
CÇn xiÕt chÆt thªm c¸c móp ta do nhµ m¸y ®· vÆn. §Ó ®¶m b¶o ®é kÝn cña c¸c
mèi nèi ren, ng­êi ta sö dông c¸c hçn hîp ®Æc biÖt b«i vµo c¸c ®Çu ren. Riªng
c¸c lç khoan khÝ kh«ng ®­îc b«i grafit, hång ®¬n vµ c¸c chÊt tr¾ng (kÏm oxit)
§Ó tr¸nh sù níi ren mupta cña c¸c èng ®Þnh h­íng vµ trung gan, ng­êi
ta ph¶i xiÕt chÆt ren cña 5  10 èng ®Çu tiªn b»ng kho¸ m¸y rèi hµn ®Ýnh l¹i.
§Ó tr¸nh sù bãp mÐo khi th¶ èng cã l¾p van ng­îc, cø th¶ xuèng 100  200m
ng­êi ta l¹i ®æ thªm dung dÞch vµo bªn trong èng.
Trong qu¸ tr×nh th¶ èng, cÇn th­êng xuyªn kiÓm tra chÊt l­îng dung
dÞch bÞ ®Èy lªn ®Æc biÖt lµ thèng sè tû träng vµ ®é nhít. Trong tr­êng hîp thÊy
xuÊt hiÖn khÝ ë dung dÞch th× ph¶i l¾p ®Çu b¬m tr¸m lªn mupta trªn cïng cña
èng chèng vµ b¬m Ðp dung dÞch míi xuèng ®Ó thay thÕ dung dÞch ®· nhiÔm
khÝ. Trong thêi gian th¶ èng còng ®ång thêi tiÕn hµnh röa lç khoan ë nh÷ng
®o¹n mµ ®Ò ¸n ®· v¹ch ra. Thêi gian b¬m röa kh«ng qu¸ mét chu kú tuÇn
hoµn, thªm vµo ®ã, ®iÒu kiÖn chÝnh ®Ó ngõng b¬m röa lµ chÊt l­îng dung dÞch
ph¶i ®¹t yªu cÇu: §é nhít vµ tû träng kh«ng ®æi, ¸p suÊt b¬m röa gi¶m xuèng
b»ng søc kh¸ng thuû lùc khi tuÇn hoµn.
4.2. Tr¸m xi m¨ng giÕng khoan

Tr¸m xi m¨ng giÕng khoan cô thÓ lµ c«ng t¸c b¬m Ðp dung dÞch xi
m¨ng vµo kho¶ng trèng gi÷a thµnh giÕng khoan vµ cét èng chèng. Sau khi
b¬m xong, dung dÞch xi m¨ng b¾t ®Çu cøng l¹i vµ t¹o ra vµnh®¸ xi m¨ng bao
quanh cét èng chèng. Vµnh ®¸ xi m¨ng nµy cã t¸c dông ng¨n v¸ch c¸c vØa
chøa c¸c chÊt l­u kh¸c nhau, c¸ch ly vØa s¶n phÈm víi c¸c tÇng nham th¹ch.
§ång thêi vµnh ®¸ xi m¨ng ph¶i t¹o ®­îc mèi liªn kÕt v÷ng ch¾c gi÷a cét èng
chèng vµ thµnh lç khoan, b¶o vÖ cét èng chèng khái bÞ ¨n mßn cña dung dÞch
chøa trong c¸c vØa vµ dung dÞch khoan x©m nhËp nµo trong c¸c vØa nµy.

-115-

4.2.1. C¸c thiÕt bÞ dïng ®Ó tr¸m xi m¨ng:
C¸c thiÕt bÞ chÝnh dïng cho tr¸m xi m¨ng bao gåm: Xe tr¸m, xe trén,
®Çu tr¸m, nót tram vµ c¸c thiÕt bÞ phô trî nhá kh¸c.
4.2.1.1. Xe tr¸m xi m¨ng:
Xe tr¸m xi m¨ng dïng ®Ó b¬m dung dÞch xi m¨ng vµo lç khoan, b¬m
dung dÞch Ðp ®Ó Ðp dung dÞch xi m¨ng ra ngoµi cét èng chèng. Ngoµi ra xem
tr¸m cßn dïng ®Ó lµm c¸c c«ng viÖc kh¸c nh­ ®Æt cÇu xi m¨ng, ngËm dÇu cøu
kÑt, thö ®é kÝn èng chèng... Trong tr­êng hîp kh«ng cã xe trén di kÌm, trªn
xe tr¸m cßn l¾p ®Æt hÖ thèng trén dung dÞch xi m¨ng.

S¬ ®å xem tr¸m xi m¨ng cã thiÕt bÞ trén dung dÞch xi m¨ng
1 - M¸y b¬m Piston

4 - ThiÕt bÞ trén dung dÞch xi m¨ng

2 - M¸y b¬m lyt©m

5 - BÓ chøa dung dÞch xi m¨ng

3 - BÓ chøa n­íc hoÆc dung dÞch Ðp

6 - §­êng èng cao ¸p vµo giÕng.

§Ó phï hîp víi tÝnh chÊt c«ng t¸c, c¸c thiÕt bÞ b¬m tr¸m ®­îc ®Æt trªn
xe vËn t¶i. Trªn thïng xe ®Ó trÇn ng­êi ta l¾p ®Æt b¬m Piston (1). §éng c¬
ch¹y b¬m ®­îc truyÒn tíi b¬m qua hép tèc ®é ®Ó ®¶m b¶o cho m¸y b¬m lµm
viÖc víi nhiÒu tèc ®é t­¬ng øng víi l­u l­îng vµ ¸p suÊt kh¸c nhau.
M¸y b¬m piston (1) hót dung dÞch xi m¨ng tõ bÓ (5) hay dung dÞch Ðp
tõ bÓ ®o (3) trong giai ®o¹n cuèi vµo lç khoan theo ®­êng èng (6). Trªn ®­êng
èng (6) cßn cã c¸c èng x¶ bít vµ van an toµn. B¬m ly t©m (2) hót n­íc tõ bÓ
®o (3) cung cÊp cho thiÕt bÞ trén (4) vµ dung dÞch xi m¨ng ®­îc ®­a vÒ bÓ
chøa (5). BÓ ®o (3) ®Ó chøa n­íc trén dung dÞch xi m¨ng trong giai ®o¹n ®Çu
vµ chøa dung dÞch Ðp trong giai ®o¹n b¬m Ðp. N­íc vµ dung dÞch Ðp ®­îc
cung cÊp vµo bÓ (3) b»ng b¬m khoan hay mét xe tr¸m phô. Sau ®©y lµ ®Æc tÝnh
kü thuËt cña mét vµi lo¹i thiÕt bÞ b¬m tr¸m.
-116-

§Æc tÝnh kü thuËt cña thiÕt bÞ tr¸m xi m¨ng UA - 300
d = 100mm
Tèc ®é

d = 115mm

P,

Q, l/s

KG/cm2

d = 127 mm

P,

Q, l/s

P,

Q, l/s

KG/cm2

kG/cm2

i

1,30

-

1,72

-

2,10

-

ii

2,36

308,0

3,12

230,0

3,80

191,0

iii

4,50

161,5

5,95

122,0

7,25

100,0

iV

8,05

91,5

10,62

68,2

12,96

56,0

V

10,35

70,0

18,65

53,2

16,60

43,5

§Æc tÝnh kü thuËt cña thiÕt bÞ tr¸m xi m¨ng UA - 320M
ChÕ ®é
lµm
viÖc

L­u
l­îng
cùc ®¹i

¸p suÊt
cùc ®¹i

L­u
l­îng
cùc ®¹i

¸p suÊt
cùc ®¹i

Tèc
®é

Sè hµnh
tr×nh cña
piston trong
1 phót

d = 90mm
L­u l­îng
b¬m
m3/ph

l/s

d = 100 mm

¸p suÊt
kG/cm2

L­u l­îng b¬m
m3/ph

l/s

¸p suÊt
kG/cm2

ii

28

0,143

2,4

390

0,182

3,0

305

iii

54

0,274

4,5

202

0,350

5,8

159

iV

97

0,495

8,3

113

0,627

10,4

88

V

125

0,640

10,6

87

0,811

13,5

69

ii

27

0,138

2,3

400*

0,175

2,9

320

iii

41

0,210

3,5

231

0,266

4,4

182

iV

73

0,372

6,2

130

0,472

7,8

103

V

94

0,480

8,0

102

0,610

10,1

80

ii

28

0,247

4,1

225

0,306

5,1

182

iii

54

0,475

7,9

117

0,590

9,9

95

iV

97

0,855

14,2

65

1,060

17,6

52

V

125

1,100

18,3

50

1,370

22,8

40

ii

27

0,238

3,9

230*

0,296

4,9

185*

iii

41

0,362

6,0

134

0,447

7,5

109

iV

73

0,644

10,7

75

0,800

13,3

61

V

94

0,830

13,8

59

1,030

17,1

47

* ChØ lµm viÖc trong thêi gian ng¾n cho phÐp
-117-

§Æc tÝnh kü thuËt cña thiÕt bÞ tr¸m xi m¨ng  ЦA - 400
d = 100mm

Sè hµnh
Tèc
®é

tr×nh cña

L­u l­îng b¬m

piston
trong 1

d = 115 mm
L­u l­îng b¬m
¸p suÊt

3

m /ph

l/s

2

kG/cm

d = 127mm
¸p
suÊt

3

m /ph

l/s

phót

kG/c
m

2

L­u l­îng
m3 /
phót

¸p
suÊt

l/s

kG/c
m2

i

53,4

0,390

6,5

400

0,516

8,6

305

0,775 11,25

232

ii

76,2

0,576

9,6

270

0,762

12,7

205

0,966 16,10

163

iii

112,5

0,852

14,2

182

1,122

18,7

138

1,428 23,80

110

iV

156

1,182

19,7

131

1,560

26,0

100

1,980 33,00

79

4.2.1.2 Xe trén xi m¨ng:
HiÖn nay trong c«ng nghiÖp dÇu khÝ ng­êi ta th­êng dïng c¸c lo¹i xe
trén xi m¨ng riªng rÏ. Xe trén 2 CMH - 20 cña Nga chÕ t¹o cã dung tÝch
20m3. CÊu t¹o xe trén gåm cã mét bunke (thïng kÝn), phÝa trªn cã cöa ®Ó ®æ
xi m¨ng bét vµo nhê b¨ng t¶i. Hai guång xo¾n vËn chuyÓn ®Æt d­íi ®¸y thïng
vµ mét bé phËn khuÊy trén b»ng thuû lùc ®­îc l¾p ë phÝa sau. Hai guång xo¾n
®­îc truyÒn chuyÓn ®éng quay tõ ®éng c¬ «t« qua hép chuyÓn xÝch vµ trôc
c¸c ®¨ng. ViÖc quÊy trén xi m¨ng ®­îc c¬ khÝ ho¸ toµn bé. N¨ng suÊt chÕ t¹o
dung dÞch xi m¨ng tr¸m th­êng ®¹t tõ 15  20 m3/h
4.2.1.3. §Çu tr¸m xi m¨ng:
+ C«ng dông: §­îc l¾p vµo miÖt èng chèng ®Ó b¬m röa trong qu¸ tr×nh
th¶ èng, b¬m röa tr­íc khi tr¸m, b¬m dung dÞch xi m¨ng, b¬m dung dÞch Ðp
trong qu¸ tr×nh tr¸m. Cã nhiÒu kiÓu ®Çu tr¸m xi m¨ng. Cã nhiÒu kiÓu ®Çu tr¸m
xi m¨ng ®­îc chÕ t¹o phï hîp víi c¸c lo¹i èng chèng vµ ®iÒu kiÖn chÞu ¸p
suÊt kh¸c nhau.
+ S¬ ®å cÊu t¹o cña mét kiÓu ®Çu tr¸m ®­îc thÓ hiÖn trong h×nh vÏ d­íi ®©y.

-118-

1 - Th©n ®Çu tr¸m
2 - Mupta nèi víi èng chèng
3 - N¾p ®Ëy
4 - Nh¸nh èng phÝa d­íi
5 - Nh¸nh èng phÝa trªn
6 - Nót tr¸m trªn.
7 - Chèt d¹ng bul«ng
9 - ¸p kÕ

S¬ ®å ®Çu tr¸m xi m¨ng
+ Nguyªn lý lµm viÖc cña ®Çu tr¸m:
Sau khi b¬m röa lç khoan, ng­êi ta l¾p nót tr¸m d­íi vµ vÆn ®Çu tr¸m
vµo ®Çu èng chèng. Nh¸nh ®­êng èng d­íi më ra vµ nh¸nh ®­êng èng phÝa
trªn ®­îc ®ãng l¹i. Dïng mµy b¬m tr¸m b¬m dung dÞch xi m¨ng theo ®­êng
èng d­íi. Sau khi b¬m hÕt dung dÞch xi m¨ng th× ®ãng ®­êng èng phÝa d­íi
l¹i, gi¶i phãng nót tr¸m trªn bëi chèt gi÷ 7 ®ång thêi më nh¸nh ®­êng èng
trªn vµ b¬m dung dÞch Ðp theo ®­êng èng trªn vµ b¬m dung dÞch Ðp theo
®­êng èng trªn ®Ó Ðp dung dÞch xi m¨ng ®Õn chiÒu cao cÇn tr¸m. Sau khi kÕt
thóc b¬m Ðp ph¶i kho¸ tÊt c¶ c¸c ®­êng èng l¹i chê cho dung dÞch xi m¨ng
®«ng cøng.
4.2.1.4. Nót tr¸m xi m¨ng.
§Ó tr¸nh cho dung dÞch xi m¨ng khái bÞ trén lÉn víi dung dÞch khoan
vµ dung dÞch Ðp do sù tiÕp xóc gi÷a chóng, bªn trong èng chèng ng­êi ta sö
dông c¸c nót tr¸m ®Ó c¸ch ly. Trong qu¸ tr×nh tr¸m xi m¨ng th«ng th­êng
ng­êi ta sö dông 2 nót. Nót tr¸m d­íi dïng ®Ó quÐt s¹ch dung dÞch khoan ra
khái bÒ mÆt trong cña èng chèng. Nót trªn ®Ó ng¨n c¸ch gi÷a dung dÞch xi
m¨ng vµ dung dÞch Ðp khi b¬m Ðp.

-119-

2.2.v.. 2 .Tr¸m bæ xung: Cßn ®­îc gäi lµ tr¸m söa ch÷a ®­îc tiÕn hµnh trong tr­êng hîp tr¸m ban ®Çu kh«ng thµnh c«ng. cÇn ®­îc thö rß víi ¸p suÊt lín h¬n -120- . 1 3 1 2 2 a. Khung nh«m. tíi ®Çu b¬m tr¸m. Th©n cao su. 3.1.2. Nót d­íi cho phÐp tù chäc thñng d­íi ¸p suÊt d­ khi nã ®· ®­îc gi÷ l¹i ë vßng dõng (xem h×nh vÏ d­íi ®©y). tr¸m nh÷ng vïng mÊt n­íc v. Ph­¬ng ph¸p tr¸m 1 tÇng: §©y lµ ph­¬ng ph¸p tr¸m xi m¨ng phæ biÕn nhÊt. 2. b.v. Nót d­íi: 1.Tr¸m ®Æc biÖt: §­îc tiÕn hµnh trong nh÷ng tr­êng hîp ®Æc biÖt nh­ ®æ cÇu xi m¨ng. chÊt dÎo. Mµng ng¨n. cao su. C¸c ph­¬ng ph¸p tr¸m xi m¨ng Trong c«ng t¸c tr¸m xi m¨ng ng­êi ta cã thÓ ph©n ra ba lo¹i tr¸m sau ®©y: 1 ..Ng­êi ta ®· chÕ t¹o ra nhiÒu lo¹i nót tr¸m kh¸c nhau tõ c¸c lo¹i vËt liÖu nh­ b»ng gç.2.. v. Th©n cao su . 3 . 4. C¸c nót tr¸m xi m¨ng a. 2. H×nh .Tr¸m ban ®Çu: §­îc tiÕn hµnh ngay sau khi chèng èng. Dung dÞch xi m¨ng ®­îc b¬m Ðp ra ngoµi sau èng chèng. b. ThÕ nh­ng lo¹i ®­îc dïng réng r·i nhÊt l¹i lo¹i nót tr¸m cao su cã lâi nh«m.. Qu¸ tr×nh tr¸m ®­îc tiÕn hµnh nh­ sau: Sau khi röa s¹ch lç khoan th× tiÕn hµnh kiÓm tra tÊt c¶ mäi thiÕt bÞ ®­êng èng tõ xe tr¸m. Lâi nh«m 4. Nót trªn: 1.

b. KÕt thóc b¬m tr¸m. Th«ng th­êng kh«ng lín h¬n 510 at so víi ¸p suÊt cùc ®¹i tr­íc khi 2 nót xi m¨ng chËp vµo nhau.5 lÇn trong vßng 3 phót. dung dÞch xi m¨ng ®i qua nã. ë thêi ®iÓm nµy ¸p suÊt ë ®Çu b¬m tr¸m t¨ng lªn ®ét ngét.¸p suÊt b¬m tr¸m 1. B¬m Ðp dung dÞch xi m¨ng ra ngoµi èng . Dung dÞch xi m¨ng Dung dÞch khoan. dung dÞch Ðp. Trong thêi ®iÓm nót tr¸m d­íi tú lªn vßng dµng. Sau khi b¬m hÕt dung dÞch xi m¨ng tiÕn hµnh gi¶i phãng nót trªn ë ®Çu b¬m tr¸m vµ b¬m dung dÞch Ðp vµo giÕng khoan qua c¸c nh¸nh ®­êng èng phÝa trªn. TrÞ sè t¨ng ¸p suÊt phô thuéc vµo ng­êi phô tr¸ch c«ng t¸c b¬m tr¸m. S¬ ®å tr¸m xi m¨ng mét tÇng 2 nót Vµ ®©y còng lµ thêi ®iÓm kÕt thóc qu¸ tr×nh tr¸m. qua van ng­îc xuèng ®Ò vµ d©ng lªn ë kho¶ng kh«ng vµnh xuyÕn (h×nh c). a. TiÕp tôc b¬m dung dÞch Ðp cho ®Õn khi nót trªn tiÕn ®Õn n»m trªn nót d­íi (h×nh d). Sau khi qu¸ tr×nh -121- . d. d­íi t¸c dông cña ¸p suÊt d­. c. Nót tr¸m trªn ®­îc Ðp ra khái ®Çu b¬m tr¸m (h×nh b) vµ dung dÞch xi m¨ng ®­îc di chuyÓn xuèng phÝa d­íi gi÷a 2 nót tr¸m. Tr­íc khi b¬m dung dÞch xi m¨ng th¶ nót tr¸m d­íi (h×nh vÏ a). B¾t ®Çu b¬m dung dÞch Ðp . B¬m dung dÞch xi m¨ng . Sau ®ã b¬m dung dÞch xi m¨ng xuèng lç khoan theo c¸c nh¸nh ®­êng èng phÝa d­íi. nót nµy tù chäc thñng.

ë nh÷ng giÕng khoan cã ®é s©u lín vµ ph¶i tr¸m mét khèi l­îng dung dÞch xi m¨ng lín. ViÖc dïng ph­¬ng ph¸p tr¸m ph©n tÇng ®· cho phÐp gi¶m ®­îc ¸p suÊt cùc ®¹i ë giai ®o¹n cuèi cña qu¸ tr×nh b¬m tr¸m ®ång thêi còng gi¶m ®­îc thêi gian cho phÐp b¬m tr¸m. h3 lµ chiÒu cao tõng ®o¹n kÓ tõ ®¸y èng chèng.trr¸m xi m¨ng kÕt thóc lç khoan ®­îc gi÷ yªn tÜnh. dx .d) = = h 2 h3 002 + 01 (dx . 4.ChiÒu cao tr¸m xi m¨ng cét èng d.8m/s ®èi víi cét èng chèng khai th¸c. §Ó thùc hiÖn ®­îc c«ng nghÖ tr¸m xi m¨ng ph©n tÇng cÇn ph¶i sö dông mét “mupta chuyªn dông” ®­îc l¾p ë mét vÞ trÝ nhÊt ®Þnh (theo tÝnh to¸n) trªn cét èng. kh«ng nhá h¬n 1. h2.2. Dïng ph­¬ng ph¸p tr¸m ph©n tÇng ®· gi¶m ®­îc thêi gian cho phÐp b¬m tr¸m. h1 + h2 + h3 = Hc CÊu t¹o cña mupta tr¸m ph©n tÇng ®­îc thÓ hiÖn qua h×nh vÏ d­íi ®©y: -122- . Tr¸m xi m¨ng phÇn tÇng ®­îc ¸p dông trong c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y: a. dÉn h­íng vµ trung gian. b. thêi gian ng­ng kÕt cña dung dÞch xi m¨ng th­êng bÞ gi¶m ®i rÊt nhiÒu.Träng l­îng riªng cña dung dÞch vµ dung dÞch xi m¨ng NÕu ph©n ra lµm 3 tÇng th× vÞ trÝ ®Æt c¸c mópta chuyªn dông ®­îc tÝnh lµ: h1 h2 01 (dx . c¸c van ë ®Çu tr¸m ®­îc kho¸ chÆt trong thêi gian cÇn thiÕt cho dung dÞch xi m¨ng ®«ng cøng.m 2 (dx .d) Trong ®ã: h1. ë nh÷ng giÕng khoan cã nhiÖt ®é ®¸y cao.d) .5 m/s ®èi víi èng ®Þnh h­íng.d + 01) Trong ®ã: Hc . Tèc ®é dung dÞch xi m¨ng ®i lªn ë kho¶ng kh«ng vµnh xuyÕn kh«ng nhá h¬n 1. ChiÒu cao l¾p mupta tr¸m ph©n tÇng (2 tÇng) kÓ tõ ®¸y lªn lµ: hm ®­îc tÝnh nh­ sau hm = Hc (dx .2.2. Tr¸m xi m¨ng phÇn tÇng.

PhÇn dung dÞch xi m¨ng tr¸m phÇn trªn chui ra ngoµi qua cöa sæ tr¸m (3) vµ ®­îc Ðp lªn trªn phÝa ngoµi qua cöa sæ tr¸m (3). 3. ChuÈn bÞ lç khoan xong ng­êi ta b¬m phÇn dung dÞch xi m¨ng tr¸m tÇng d­íi sau ®ã b¬m lu«n phÇn dung dÞch Ðp tÇng d­íi ®· tÝnh to¸n vµ th¶ lu«n nót tr¸m d­íi råi b¬m dung dÞch xi m¨ng tr¸m tÇng trªn. Nót d­íi ®Èy chÊt láng ®i xuèng vµ ®Õn mét thêi ®iÓm nhÊt ®Þnh th× nã sÏ t¨ng lªn ®Õ cña èng lãt d­íi. Do t¸c dông cña ¸p lùc d­ èng lãt (4) c¾t c¸c chèt ®Þnh vÞ (6) vµ dÞch chuyÓn xuèng phÝa d­íi ®ãng kÝn c¸c cöa sæ tr¸m. ®­îc gi÷ l¹i ë vßng (7) c¸c cöa sæ (3) ®­îc më ra. ch©n ®Õ. -123- . Nót tr¸m trªn bÞ Ðp dÇn xuèng vµ tú lªn èng lãt trªn. èng chèng §Çu nèi Lç t ho¸t bªn c¹nh çng lãt trªn èng lãt d­íi Chèt tù c¾t 6 4 3 5 Mupta tr¸m ph©n tÇng Quy tr×nh kü thuËt tr¸m xi m¨ng hai tÇng ®­îc tiÕn hµnh nh­ sau: Th¶ cét èng chèng cã l¾p ®Çu ®Þnh h­íng. èng lãt d­íi ®ãng c¸c cöa sæ (3) khi tr¸m xi m¨ng tÇng d­íi vµ ®­îc më ra khi b¾t ®Çu tr¸m xi m¨ng tÇng trªn do sù dÞch chuyÓn xuèng phÝa d­íi cña èng lãt d­íi. 4. 6. èng ch©n ®Õ. Do t¸c dông cña cét chÊt láng vµ ¸p lùc b¬m. C¸c èng lãt ®­îc cè ®Þnh víi èng nèi nhê c¸c chèt ®Þnh vÞ (6). ë thêi ®iÓm ®ã ¸p suÊt trªn ®Çu b¬m tr¸m t¨ng lªn ®ét ngét vµ viÖc tr¸m xi m¨ng ®· kÕt thóc. Nót nµy ®­îc Ðp xuèng phÝa d­íi nhê l­îng dung dÞch Ðp thø hai. èng lãt d­íi c¾t ®øt c¸c chÊt ®Þnh vÞ (6) dÞch chuyÓn xuèng phÝa d­íi. 5. Bªn trong èng nèi cã l¾p hai èng lãt tren (4) vµ èng lãt d­íi (5). C¶ 2 èng lãt ®Òu cã ®Õ ®Ó gi÷ c¸c nót tr¸m xi m¨ng. tiÕp ®ã lµ b¬m dung dÞch Ðp tÇng trªn theo tÝnh to¸n. th¶ nót tr¸m trªn. van ng­îc vµ mupta chuyªn dông vµ tiÕn hµnh b¬m röa lç khoan ®Ó chuÈn bÞ tr¸m.Gåm èng nèi (2) cã cöa sæ tr¸m (3). Giai ®o¹n tr¸m thø nhÊt ®­îc kÕt thóc vµ b¾t ®Çu tr¸m ë giai ®o¹n hai. 2. Tr­íc khi th¶ xuèng lç khoan mópta chuyªn dông ph¶i ®­îc thö trªn mÆt ®Êt. 1 2 1.

kiÓm tra ®é cao n©ng lªn cña phÇn dung dÞch xi m¨ng tÇng thø nhÊt vµ thø hai còng nh­ chÊt l­îng cña chóng. th¶ cÇn khoan vµ choßng ®Ó khoan ph¸ c¸c nót tr¸m vµ cèc xi m¨ng trong ch©n ®Õ.2. NÕu sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p tr¸m xi m¨ng th«ng th­êng sÏ cã nguy c¬ lµm “xi m¨ng ho¸” c¸c vØa vµ v× thÕ lµm gi¶m rÊt nhiÒu n¨ng suÊt cña giÕng khoan. Xem s¬ ®å tr¸m ph©n tÇng ë h×nh vÏ d­íi ®©y S¬ ®å c¸c giai ®o¹n trong tr¸m ph©n tÇng 4. ¸p suÊt vØa gi¶m xuèng thÊp.Sau khi xi m¨ng ®· ®«ng r¾n. Trang bÞ phÇn d­íi cña cét èng chèng khai th¸c cã m¨ng zÐt ®­îc thÓ hiÖn b»ng h×nh vÏ d­íi: -124- .2. Tr¸m xi m¨ng èng chèng ph©n d­íi cã l¾p èng cäc Khi khoan vµo c¸c vØa dÇu khÝ cã l­u l­îng nhá hoÆc ®· khai th¸c nhiÒu. Trong tr­êng hîp ®ã ng­êi ta l¾p phÇn d­íi cña cét èng chèng khai th¸c trong khu vùc vØa dÇu khÝ b»ng èng ®ôc lç (èng läc) tõ trªn mÆt ®Êt vµ tiÕn hµnh tr¸m xi m¨ng cã m¨ng zÐt. th¸o ®Çu tr¸m ra.3.

Lç tho¸t. Van thuËn C«ng dông cña m¨ng zÐt lµ ng¨n kh«ng cho dung dÞch xi m¨ng ch¶y xuèng phÝa d­íi. gi÷ cho cét èng chèng ë tr¹ng th¸i treo. cao su) cao chõng 60  70cm. M¨ng zÐt lµm viÖc (®­îc më ra) d­íi t¸c dông cña ¸p suÊt cña dßng chÊt láng ®­îc b¬m vµo trong èng. §­êng kÝnh cña m¨ng zÐt khi lµm viÖc lín h¬n ®­êng kÝnh lç khoan tõ 20% trë lªn. M¨ng zÐt lµ mét c¸i phÔu lµm b»ng vËt liÖu ®µn håi (v¶i s¬n hoÆc da. 2. Van thuËn chØ cho phÐp chÊt láng tõ phÝa d­íi ch¶y lªn. c¸c cöa sæ nµy n»m phÝa trªn èng läc. Röa s¹ch phÇn dung dÞch xi m¨ng d©ng lªn phÝa trªn cét èng chèng löng.2. M¨ng rÐt 1.Trong qu¸ tr×nh tr¸m dung dÞch xi m¨ng ch¶y tõ trong èng ra ngoµi theo cöa sæ tr¸m (1). 4.2. cßn phÝa bªn ngoµi th× l¾p mang zÐt h×nh phÔu. CÇn khoan chØ th¸o ra khái èng chèng khi nµo dung dÞch xi m¨ng ®· ®«ng cøng vµ cét èng chèng löng ®­îc gi÷ l¹i ë vµnh ®¸ xi m¨ng trong tr¹ng th¸i treo. 1 2 H×nh.4 tr¸m xi m¨ng cét èng chèng löng (cét èng chèng ngÇm) §Ó treo cét èng chèng löng còng nh­ ®Ó tr¸m cét èng chèng nµy ng­êi ta sö dông ®Çu nèi chuyªn dông ®Æc biÖt ®Î nèi èng víi cÇn khoan ph­¬ng ph¸p tr¸m xi m¨ng cã sö dông ®Çu nèi chuyÓn tiÕp nµy nh»m Ðp dung dÞch xi m¨ng lªn tÊt c¶ chiÒu cao cña cét èng chèng löng. PhÝa d­íi cöa sæ cã l¾p mét van thuËn (3) trong èng. CÊu t¹o cña kiÓu ®Çu nèi tr¸m cét èng löng nh­ h×nh vÏ sau -125- .

§Ó viªn bi lµm viÖc ®óng thêi ®iÓm ng­êi ta ph¶i tÝnh thêi gian chuyÓn ®éng cña viªn bi trong dung dÞch Ðp vµ kho¶ng thêi gian nµy ng­êi ta b¬m l­îng dung dÞch Ðp cuèi cïng víi vËn tèc lín nhÊt cña thiÕt bÞ b¬m tr¸m. §ång thêi còng ®­îc dïng ®Ó bÞt -126- 6 7 8 Dung dÞch Ðp sÏ ®i qua cöa sæ (4) vµ quÐt s¹ch phÇn dung dÞch xi m¨ng c¸c tÇng mÊt n­íc. 7. §Çu nèi tr¸m èng chèng löng d©ng lªn phÝa trªn cña ®Çu nèi. Th¶ bi cÇu (2). ®Çu nèi ren tr¸i (6) sÏ ®­îc th¸o ra ®Ó l¹i cét èng chèng löng ®­îc treo vµo vµnh ®¸ xi m¨ng bªn trong cña cét èng chèng tr­íc ®ã. 4. èng lãt dÞch chuyÓn xuèng d­íi vµ ®­îc gi÷ l¹i ë ®Õ (7) vµ cöa sæ ®­îc më ra 1 2 5 1. 3 4 . §Çu nèi víi cÇn khoan Bi èng lãt Lç tho¸t xung quanh Chèt ®Þnh vÞ Mufta ren tr¸i. Tr¸m xi m¨ng ®Æc biÖt ®­îc ¸p dông trong mét t×nh huèng nh­ tr¸m ®Ó bÞt kÝn c¸c tÇng mÊt n­íc hay ®æ cÇu xi m¨ng ®Ó söa ch÷a lç khoan. Tr¸m xi m¨ng ®Æc biÖt. Sau khi dung dÞch xi m¨ng ®«ng cøng ng­êi ta quay ph¶i cét cÇn khoan. thêi gian th¶ viªn bi ph¶i tÝnh to¸n sao cho khi dung dÞch xi m¨ng d©ng lªn ë chiÒu cao cÇn thiÕt th× viªn bi sÏ tú lªn èng lãt (3). 6. Ph­¬ng ph¸p tr¸m nµy lµ dïng ¸p suÊt ®Ó ®Èy dung dÞch xi m¨ng vµo trong mét vØa mµ cÇn ng¨n c¸ch víi mét vØa bªn c¹nh. 8. 4. d­íi t¸c dông cña ¸p suÊt d­ khi b¬m Ðp chèt (5) bÞ ®øt. 1. sau ®ã b¬m tiÕp dung dÞch Ðp ®Ó Ðp dung dÞch xi m¨ng qua van ng­îc vµ ®Õ èng chèng ®Ó d©ng lªn bªn ngoµi èng chèng. Trong c¸c vØa cÇn tr¸m lµ c¸c vØa chøa n­íc chøa khÝ hoÆc chøa dÇu.5.2. §Õ èng chèng H×nh . 5. 3.Quy tr×nh c«ng nghÖ tr¸m ®­îc tiÕn hµnh nh­ sau: B¬m dung dÞch xi m¨ng ®· tÝnh to¸n vµo trong cÇn khoan. 2.2. Tr¸m xi m¨ng d­íi ¸p suÊt.

Bé phËn bÞt kÝn ë bÒ mÆt ®­îc ®ãng l¹i vµ b¬m tiÕp dung dÞch Ðp ®Èy dung dÞch xi m¨ng vµo vØa.3 TÝnh to¸n tr¸m xi m¨ng: TÝnh to¸n cho c«ng t¸c tr¸m xi m¨ng mét cét èng chèng bao gåm c¸c b­íc sau: . . §Ó khoan xiªn ®­îc ph¶i tiÕn hµnh ®æ cÇu xi m¨ng nh»m lÊp phÇn ®¸y lç khoan cò. Ph­¬ng ph¸p nµy sö dông cét cÇn khoan hay èng Ðp khÝ ®­îc ®­a vµo phÝa d­íi vïng cÇn ®æ cÇu. 4. §æ cÇu xi m¨ng. Sau khi thiÐt lËp tuÇn hoµn ®Ó röa råitiÕn hµnh b¬m dung dÞch xi m¨ng. B¬m vµo bªn trong l­îng dung dÞch xi m¨ng theo tÝnh to¸n vµ sau ®ã lµ dung dÞch Ðp. Khi dung dÞch xi m¨ng tiÕn tíi phÇn d­íi cïng cña cÇn khoan vµ mùc dông dÞch xi m¨ng trong vµ ngoµi c©n b»ng nhau. 2.Tr¸m xi m»ng d­íi ¸p suÊt ®­îc tiÕn hµnh trong cÇn khoan. C«ng t¸c tr¸m sÏ dõng l¹i sau khi ®ãng thiÕt bÞ bÞt kÝn bÒ mÆt vµ ®· b¬m ®­îc mét l­îng dung dÞch Ðp ®óng b»ng l­îng dung dÞch xi m¨ng. l­îng n­íc vµ l­îng xi m¨ng kh« dïng ®Ó pha chÕ.X¸c ®Þnh ¸p suÊt cùc ®¹i khi b¬m tr¸m -127- . §Ó tiÕn hµnh tr¸m cÇn khoan ph¶i ®­îc ®­a vµo giÕng khoan t¹i vïng cÇn tr¸m.X¸c ®Þnh chiÒu cao tr¸m HC . Ng­êi ta ph¶i khoan xiªn ®Ó tr¸nh c¸c dông cô bÞ r¬i. Trong c¸c tr­êng hîp thö vØa ë c¸c tÇng phÝa trªn hay lç khoan bÞ sù cè nh­ r¬i c¸c dông cô vµ giÕng mµ kh«ng tµi nµo cøu ®­îc. Ph­¬ng ph¸p ®­îc sö dông nhiÒu nhÊt lµ ph­¬ng ph¸p c©n b»ng. . cét cÇn khoan sÏ ®­îc kÐo lªn khái vïng cã dung dÞch xi m¨ng.X¸c ®Þnh thÓ tÝch dung dÞch xi m¨ng.2. Khi dung dÞch xi m¨ng cã møc c©n b»ng gi÷a trong vµ ngoµi cÇn th× kÐo lªn phÝa trªn vïng cã dung dÞch xi m¨ng vµ tiÕn hµnh b¬m röa vµ kÐo lªn. PhÇn trªn gi÷a cÇn khoan vµ èng chèng cÇn cã bé phËn bÞt kÝn. §ç cÇu xi m¨ng cã thÓ tiÕn hµnh b»ng nhiÒu ph­¬ng ph¸p.X¸c ®Þnh l­îng dung dÞch Ðp. tiÕp theo lµ dung dÞch ®Èy (dông dÞch Ðp).

h = 20 30m §Ó tÝnh l­îng xi m¨ng kh« vµ l­îng n­íc cÇn thiÕt cho chÕ t¹o dung dÞch xi m¨ng ng­êi ta tÝnh thÓ tÝch n­íc vµ l­îng xi m¨ng kh« ®Ó chÕ t¹ 1m3 dung dÞch xi m¨ng theo tû lÖ N/x cho tr­íc råi sau ®ã tÝnh ®­îc khèi l­îng toµn bé. Chóng ta lÊy thÓ tÝch dung dÞch xi m¨ng lµ 1 ®¬n vÞ. phÇn dung dÞch xi m¨ng bÈn nµy ®­îc gi÷ l¹i ë bªn trong èng víi chiÒu cao lµ h. H1+ (Dtt2 .Dt. xe trén 1.Dc k .Dn2) . h.(Vdx) ( h×nh vÏ d­íi)  Vdx = 4 ( DLK2 . h .§­êng kÝnh lç khoan DLK= k.X¸c ®Þnh l­îng dung dÞch xi m¨ng vµ dung dÞch Ðp ®­îc b¬m ë c¸c tèc ®é kh¸c nhau .hÖ sè më réng thµnh. X¸c ®Þnh chiÒu cao b¬m tr¸m HC ( ®· ®­îc ®Ò cËp tíi ë phÇn x©y dùng cÊu tróc giÕng khoan) 2. ta cã thÓ viÕt: 1 = v x+ v n -128- .ChiÒu cao cèc xi m¨ng Trong qu¸ tr×nh b¬m tr¸m khi nót xi m¨ng trªn chuyÓn ®éng bªn trong cét èng nã sÏ c¹o mµng sÐt bªn trong cét èng. Do vËy phÇn dung dÞch xi m¨ng b¬m sau cïng sÏ bÞ trén lÉn víi dung dÞch sÐt nµy.ChiÒu cao tr¸m xi m¨ng.X¸c ®Þnh thêi gian cÇn cho b¬m tr¸m .X¸c ®Þnh sè xe tr¸m . l­îng n­íc vµ xi m¨ng kh« cÇn thiÕt: ThÓ tÝch dung dÞch xi m¨ng ®Ó tr¸m ®­îc tÝnh theo c«ng thøc sau ®©y. §Ó ®¶m b¶o chÊt l­îng vµnh ®¸ xi m¨ng ngoµi èng chèng.Dc §­êng kÝnh choßng Dn.Dn2 ).§­êng kÝnh trong cña èng tr­íc ®ã HC..§­êng kÝnh ngoµi vµ trong cña èng Dtt. X¸c ®Þnh thÓ tÝch dung dÞch xi m¨ng. H2+ Dt2 . Trong ®ã: m3 DLK.

qn= m .4 D2ttb (H -h). T/m3 n +mx 1+ mx thay (n= 1) Träng l­îng riªng cña dung dÞch xi m¨ng (dx): xuÊt ph¸t tõ c«ng thøc qdx = Vdx. k2.1+m .06) ThÓ tÝch n­íc cÇn thiÕt lµ :Vn.qn lµ l­îng xi m¨ng vµ n­íc ®Ó ®iÒu chÐ 1m3dung dÞch xi m¨ng.chiÒu dµi cét èng.x dx . m3 Trong ®ã :  .Sau khi thay vx = qx q q .hÖ sè nÐn cña dung dÞch Ðp (= 1. Thay vµo c«ng thøc trªn ta cã:1 = qx mqx 1 m  + mx + = qx ( + ) = qx ( n ) x n x n x. Vn = n.03  1.chiÒu cao vßng dõng 4.dx = qx+ qn = qx(1+m) = (1+m).n x  qx = . X¸c ®Þnh ¸p suÊt cùc ®¹i ë ®Çu b¬m tr¸m trong thêi gian cuèi cña qu¸ tr×nh b¬m tr¸m : (Pmax) -129- .qx.Gx (n = 1) 3.Gn= m.qx x n x Trong ®ã qx.Vdx= k2. Gx m3 V× ta biÕt: Gn = mGx. h.§­êng kÝnh trong trung b×nh cña cét èng chèng.HÖ sè hao hôt cña xi m¨ng bét(k2= 1.05) Dttb . ThÓ tÝch cña dung dÞch Ðp (Vdep): ThÓ tÝch cña dung dÞch Ðp ®­îc tÝnh t­¬ng øng víi thÓ tÝch bªn trong cét èng chèng kÓ tõ vßng dõng ®Õn miÖng. Vn= m. §­îc tÝnh b»ng c«ng thøc sau:  Vdc=  .n Tõ ®©y ta rót ra : qx = x. Vdx(tÊn). vn= n vµ tû lÖ n­íc xi m¨ng m = qn . H. qx= 1+m 1+mx L­îng xi m¨ng kh« cÇn thiÕt: (Gx) dx Gx= k2 .03  1.

Trªn ®å thÞ ta vÏ ®­îc ®­êng AB. do dx>ddo ®ã dung dÞch xi m¨ng sÏ gãp phÇn Ðp dung dÞch khoan ®i xuèng.chiÒu cao tr¸m xi m¨ng Hx.chiÒu dµi cét èng Hc.Pmax= Pth+ Pcl Pth= 0. Trong qu¸ tr×nh b¬m dung dÞch Ðp.chiÒu cao cét dung dÞch sau èng chèng 5.¸p suÊt sinh ra do sù chªnh lÖch tû träng cña dung dÞch xi m¨ng vµ dung dÞch Ðp còng nh­ sù chªnh lÖch tû träng gi÷a dung dÞch khoan vµ dung dÞch Ðp Pth Tæn hao ¸p suÊt ®Ó th¾ng søc c¶n thñy lùc trong tuÇn hoµn H . Trong thêi gian b¬m dung dÞch xi m¨ng vµo giÕng khoan. X¸c ®Þnh l­îng dung dÞch xi m¨ng vµ dung dÞch Ðp ®­îc b¬m ë c¸c tèc ®é kh¸c nhau cña thiÕt bÞ b¬m tr¸m: Ng­êi ta cã thÓ tÝnh theo hai ph­¬ng ph¸p: a. dung dÞch xi m¨ng bÞ Ðp ra ngoµi èng chèng vµ d©ng lªn ë ngoµi vµnh xuyÕn th× ¸p suÊt chªnh lÖch còng t¨ng lªn.Hx) (d-dc) + 10 10 ThiÕt bÞ b¬m tr¸m ®­îc lùa chän dùa vµo Pmax tÝnh to¸n.V ta ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc 4 ®iÓm A. ¸p suÊt chªnh lÖch trong khi b¬m dung dÞch xi m¨ng sÏ gi¶m dÇn (biÓu thÞ ë ®ång hå ¸p suÊt ë ®Çu tr¸m). ¸p suÊt chªnh lÖch t¨ng lªn ®­îc thÓ hiÖn b»ng ®­êng CD. B. C. D ë 4 thêi ®iÓm kh¸c nhau -130- . L­îng dung dÞch xi m¨ng cµng t¨ng th× ¸p suÊt ë ®Çu tr¸m cµng gi¶m. Ph­¬ng ph¸p ®å thÞ: §Ó tÝnh ®­îc ng­êi ta cÇn thiÕt x©y dùng ®å thÞ biÓu diÔn ®­îc mèi quan hÖ gi÷a ¸p suÊt ë ®Çu b¬m tr¸m vµ thÓ tÝch cña dung dÞch xi m¨ng vµ dung dÞch Ðp ®­îc b¬m vµo giÕng trong c¸c thêi ®iÓm kh¸c nhau. Trong ®ã: Pcl.02H + 16at (Sö dông 3 thiÕt bÞ b¬m) Pcl = (Hc-h)(dx-dc) (H.01H + 8at (§èi víi 12 thiÕt bÞ b¬m) Pth = 0. Nh­ vËy ®Ó x©y dùng ®­îc ®å thÞ quan hÖ P .

Tøc lµ: -131- . Do chªnh lÖch ¸p lùc mµ dung dÞch ®i xuèng d­íi èng chèng ®Ó t¹o sù c©n b»ng t¹i ®iÓmC.d t Trong ®ã :At lµ tiÕt diÖn ngang bªn trong cña èng chèng. lB Rót ra lB = lB 10.Pcl = 0  P th = Pcl.A dx. VA= 0 ) * To¹ ®é ®iÓm B: Trong thêi ®iÓm nµy ¸p suÊt ë ®Çu b¬m tr¸m b»ng kh«ng. VËy täa ®é ®iÓm B sÏ lµ 10Pth B ( PB = 0 .At= 10Pth .Pth dx.d) . nghÜa lµPB = 0 PB = Pth . Trong thêi gian nµy dung dÞch xi m¨ng ®· ®ù¬c b¬m vµo trong èng víi chiÒu dµi lµ lB 1 Ta cã: Pth = 10 (dx.d t * To¹ ®é ®iÓm C: T­ong øng víi thêi ®iÓm mùc dung dÞch xi m¨ngbªn trong vµ bªn ngoµi èng b¨ng nhau. VB = .* To¹ ®é ®iÓmA: P®.PI PII D PIII Pth A PIV C 0 B V.d VËy VB = lB. A) dx. m3 = §å thÞ quan hÖ gi÷a P vµ V khi b¬m tr¸m xi m¨ng = Thêi ®iÓm b¾t ®Çu b¬m tr¸m xi m¨ng cã täa ®é ®iÓm A lµ A( PA= Pth.

h0 An .chiÒu cao cña dung dÞch xi m¨ng c©n b»ng gi÷a trong vµ ngoµi èng chèng.ho l0 V h0= A + dxA n t Trong ®ã: h0 . Vdx Vc= Vdx+ Vdeo = Vdx+At( H .A +A )] n t To¹ ®é ®iÓm D chän theo Pmax vµ Vdx+ Vdc Sau khi x©y dùng xong ®å thÞ P . ThÓ tÝch cña dung dÞch Ðp ®­îc b¬m vµo ®Õn thêi ®iÓm nµy lµ: Vdx Vdeo = At.q3. l0 = At ( H.q 4 øng víi c¸c ¸p suÊt P1.P2. Nh­ trªn ta chän tèc ®é sè 3 ®Ó b¾t ®Çu c«ng t¸c b¬m v× ta biÕt P4<Pth<P3.V ta tiÕn hµnh chän thiÕt bÞ b¬m tr¸m theo Pmax .Pc= PthPcl = 0 ThÓ tÝch dung dÞch ®ù¬c b¬m ®Õn thêi ®iÓm nµy sÏ b»ng thÓ tÝch cña dung dÞch xi m¨ng céng víi thÓ tÝch cña dung dÞch Ðp bªn trong èng víi chiÒu dµi lµ l0 l0 = H .q2.P3. Vc= Vdx+ At( H. G¶i sö thiÕt bÞ tr¸m cã 4 tèc ®é. Ph­¬ng ph¸p tÝnh to¸n * X¸c ®Þnh l­îng dung dÞch xi m¨ng vµ dung dÞch Ðp ®­îc b¬m ë c¸c tèc ®é kh¸c nhau: -132- .diÖn tÝch tiÕt diÖn ngang kho¶ng kh«ng vµnh xuyÕn vµ bªn trong èng.P4. At .A +A ) n T To¹ ®é ®iÓm C sÏ lµ: Vdx C : [Pc= P th. b. cã c¸c l­u l­îng q1.A +A ) n t VËy thÓ tÝch cña c¶ dung dÞch xi m¨ng vµ dung dÞch Ðp ®­îc b¬m ®Õn thêi ®iÓm nµy lµ VC. Sau ®ã chuyÓn sang tèc ®é 4 vµ cuèi cïng kÕt thóc ë tè ®é 1 ( trªn ®å thÞ) Trªn ®å thÞ chóng ta cã thÓ x¸c ®Þnh trùc tiÕp l­îng dung dÞch xi m¨ng vµ dung dÞch Ðp ®­îc b¬m ë c¸c tèc ®é kh¸c nhau.

V4dx= Vdx.d ThÓ tÝch cña dung dÞch xi m¨ng ®­îc b¬m ë tèc ®é sè 3 sÏ lµ: V3dx= l3.d) 10 l3 10. Gßi l3 lµ chiÒu cao cña cét dung dÞch xi m¨ng trong èng ®­îcb¬m ë tèc ®é sè 3.P4) l3= dx.(Pth.V3dx * X¸c ®Þnh thÓ tÝch cña dung dÞch Ðp ®­îc b¬m ë c¸c tèc ®é kh¸c nhau: Chóng ta h·y xÐt thêi ®iÓm khi mµ mùc dung dÞch xi m¨ng ë trong vµ ngoµi èng chèng b»ng nhau: Vdx h0 = A +A n t l0  Trong ®ã: At= 4 D2tb l  An = 4 (k.D 2n) H h max h0 ChiÒu cao cña cét dung dÞch Ðp l0 = H .At dx. Khi : de= d th× P0 = Pth khi: dc kh¸c d th× P0 = Pth+ l0(d.At= 10(Pth-P4) .ho h Trong thêi ®iÓm nµy ¸p suÊt ë ®Çu b¬m tr¸m lµ P0. ChiÒu cao l3 ®­îc x¸c ®Þnh trªn c¬ së c©n b»ng ¸p suÊt khi chuyÓn tõ tèc ®é 3 sang tèc ®é 4. Trong thêi ®iÓm nµy ¸p suÊt ë ®Çu tr¸m sÏ lµ P4.D2c.dc) 10 -133- .d ThÓ tÝch cña dung dÞch xi m¨ng cßn l¹i sÏ ®­îc b¬m hÕt ë tèc ®é sè 4.Còng theo vÝ dô trªn chóng ta thÊy dung dÞch xi m¨ng ®­îc b¾t ®Çu b¬m ë tèc ®é sè 3 v× P4<Pth<P3. P4= Pth - l3(dx.

Ta còng cã thÓ x¸c ®Þnh chiÒu cao dung dÞch Ðp b¬m riªng ë c¸c tèc ®é kh¸c nhau nh­ sau: h4= l4=l0+a1(P4. P3.P1. Do ®ã ta thiÕt lËp ®­îc c«ng thøc sau: l . Chóng ta cã thÓ tÝnh ®­îc ë mét thêi ®iÓm trung gian nµo ®ã mµ chiÒu cao cña cét dung dÞch Ðp lµ: l ( h×nh vÏ trªn) vµ ¸p suÊt ë ®Çu tr¸m lµ P.Po) h3= a1(P3.lo = ho-h h -h h -h Cho nªn a1= P +Po -P = Po th cl th cl h -h => a1= Po cl Tõ c«ng thøc (*) chóng ta cã thÓ triÓn khai theo c¸c gi¸ trÞ ¸p suÊt ë c¸c tèc ®é kh¸c nhau cña thiÕt bÞ b¬ tr¸m P4. Khi t¨ng chiÒu cao cét dung dÞch Ðp tõ lo ®Õn l th× ¸p suÊt ë ®Çu tr¸m còng t¨ng tõ Po ®Õn P.Po) Trong ®ã a1lµ hÖ sè tû lÖ cho biÕt sù t¨ng chiÒu dµi cña cét dung dÞch Ðp khi t¨ng ¸p suÊt lªn 1 ®¬n vÞ ( 1KG/cm2) Gi¸ trÞ a1 còng cã thÓ tÝnh ®­îc trong ®iÒu kiÖn t¨ng l tõ l0  lmax vµ Po Pmax. P2. ¸p suÊt chªnh lÖch t¨ng dÉn ®Õn ¸p suÊt ®Çu b¬m tr¸m còng t¨ng.Po) l3= l0+a 1(P3-Po) l2= lo+a 1(P2-Po) l1= l0+a 1(Pmax.ChiÒu cao cña cét dung dÞch Ðp ë c¸c tèc ®é kh¸c nhau lµ : l4=l0+a1(p4.P4) h2= a1(P2 -P3) -134- . NghÜa lµ:lmax.Po) . . ¸p suÊt ®Çu tr¸m tû lÖ thuËn víi sù t¨ng cét dung dÞch Ðp.P max o max o Tõ h×nh vÏ trªn ta nhËn thÊy r»ng: lmax.l0 = a1(Pmax-Po) l -l h -h a1 = Pmax-Po = P o .lo= a1( P .TiÕp tôc b¬m dung dÞch Ðp vµo giÕng khoan.

60 .a1(P2-P3) V1de= At. Chän sè thiÕt bÞ b¬m tr¸m vµ sè m¸y trén dung dÞch xi m¨ng * Chän sè thiÕt bÞ b¬m tr¸m xi m¨ng cã thÓ dùa theo 1trong 2 ph­¬ng ¸n sau: + Chän sè thiÕt bÞ tr¸m c¨n cø theo thêi gian b¬m tr¸m cho phÐp cña dung dÞch xi m¨ng T n = TT + 1 cf -135- .a1 (P3.h1= At.thêi gian b¬m ë c¸c tèc ®é 4.Thêi gian gi¶i phãng nót tr¸m trªn ®Çu tr¸m( t= 15phót) t4= Vdx4+Vdc4 q4. 60 .chiÒu s©u lç khoan 8.60 .t1 . X¸c ®Þnh nhiÖt ®é ®ay giÕng khoan §Ó chän xi m¨ng tr¸m phï hîp chóng ta cÇn ph¶i dùa vµo nhiÖt ®é ë ®¸y lç khoan.h2= At.1000 (phót) 2 V1dc t1= q .1000 ( phót) Vdx3+Vde3 t3= q .1 t.t2.1000 (phót) 1 7.nhiÖt ®é kh«ng khÝ trªn mÆt H.t3. 3.1000 (phót) 3 Vde2 t2= q . T®¸y = To + 0. h4 = At l0+ a1(P4-Po) V3dc= At.h3 =At.025H To .a1(Pmax-P2) 6.P4) V2de= At.2. TÝnh thêi gian b¬m tr¸m xi m¨ng víi 1 thiÕt bÞ b¬m tr¸m( TT) TT = t4+t3 +t2+t1+t Trong ®ã : t4.60 .h1= a1(Pmax-P2) VËy l­îng dung dÞch Ðp ®­îc b¬m ë c¸c tèc ®é kh¸c nhau sÏ ®­îc tÝnh lµ: v4®c = At.

ë ®©y Tcf- thêi gian cho phÐp b¬m tr¸m cña dung dÞch xi m¨ng.
Tcf= 0,75 Tngk;
Tngk- thêi gian ng­ng kÕt cña dung dÞch xi m¨ng
+ Chän sè thiÕt bÞ tr¸m c¨n cø theo ®iÒu kiÖn b¶o ®¶m vËn tèc ®i lªn
cña dung dÞch xi m¨ng bªn ngoµi cét èng chèng
n=

v .An.1000
+1
qmax

v- vËn tèc d©ng cña dung dÞch xi m¨ng ngoµi èng chèng yªu cÇu v  1,5
m/s ®èi víi èng ®Þnh h­íng vµ trung gian
v 1,8  2 m/s ®èi víi èng khai th¸c.
qmax- lµ l­u l­îng b¬m cña thiÕt bÞvíi vËn tèc lín nhÊt .
Theo quan ®iÓm cho r»ng v cµng l¬n sÏ t¹o kh¶ n¨ng ®Èy hÕt dung dÞch
sÐt lªn mÆt ®Êt.
Trong hai phÐp tÝnh trªn ta chän ra sè thiÕt bÞ tr¸m lín nhÊt.
Lóc ®ã thêi gian thùc tÕ cho b¬m tr¸m sÏ lµ Tth
TT-t
Tth= n-1
+15
* Chän sè xe trén dung dÞch xi m¨ng:
Dùa vµo 2 c¸ch tÝnh nh­ sau:
+ C¨n cø vµo dung tÝch cña xe trén:
G
ntr= V x ; Gx- L­îng xi m¨ng cÇn trén
Bke

VBke- dung tÝch cña xe trén
+ C¨n cø vµo n¨ng suÊt cña xe trén:
Q
ntr= qmax
tr
Qmax- l­u l­îng cña xe tr¸m
qtr - N¨ng suÊt cña xe trén.
Trong hai kÕt qña tÝnh ®­îc ta sÏ chän kÕt qu¶ lín nhÊt.
4.2.4. KiÓm tra chÊt l­îng tr¸m xi m¨ng

-136-

KÕt thóc b¬m tr¸m, c¸c van trªn ®Çu b¬m tr¸m ®­îc ®ãng l¹i. GiÕng
khoan ®­îc gi÷ yªn tÜnh trong thêi gian chê cho dung dÞch xi m¨ng ®«ng r¾n.
Thêi gian ®«ng r¾n phô thuéc vµo chÊt l­îng xi m¨ng, nhiÖt ®é vµ ¸p suÊ ë
®¸y lç khoan. Trong mäi ®iÒu kiÖn, thêi gian ®«ng r¾n kh«ng qu¸ 24h. Qu¸
tr×nh ®«ng r¾n xi m¨ng lµ qu¸ tr×nh to¶ nhiÖt. V× vËy thµnh lç khoan, èng
chèng vµ dung dÞch ë trong vµ ngoµi èng chèng ®Òu ®­îc sÊy nãng lªn. Theo
c¸c sè liÖu thùc tÕ do qu¸ tr×nh to¶ nhiÖt nµy mµ ¸p suÊt t¨ng ®Õn mét trÞ sè
nguy hiÓm ®èi víi èng chèng ®ang tr¸m th× ph¶i lËp tøc gi¶m ¸p lùc b»ng
c¸ch më c¸c van trªn ®Çu tr¸m.
Sau thêi gian ®«ng r¾n cña dung dÞch xi m¨ng, ng­êi ta th¶ nhiÖt kÕ
xuèng lç khoan ®Ó x¸c ®Þnh ®é cao d©ng lªn thùc tÕ cña dung dÞch xi m¨ng ë
ngoµi cét èng.
Qu¸ tr×nh ®«ng r¾n xi m¨ng lµ qu¸ tr×nh to¶ nhiªt, nhiÒu nhÊt vµo
kho¶ng thêi gian 5 10h sau khi quÊy trén. V× vËy muèn x¸c ®Þnh râ ®é cao
cña dung dÞch xi m¨ng cÇn ph¶i th¶ nhiÖt kÕ xuèng lç khoan trong 24h kÓ tõ
lóc kÕt thóc tr¸m. Ranh giíi trªn cña xi m¨ng ®­îc x¸c ®Þnh bëi sù t¨ng
nhiÖt ®é mét c¸ch ®ét ngét ( h×nh vÏ d­íi)
O

T
Mùc xi m¨ng

H

H×nh . BiÓu ®å nhiÖt kiÓm tra chÊt
l­îng tr¸m xi m¨ng

§Ó x¸c ®Þnh chiÒu cao tr¸m xi m¨ng
Hc còng nh­ ®é ®ång ®Òu cña vµnh ®¸ xi
m¨ng , hiÖn nay ng­êi ta sö dông réng r¶i
ph­¬ng ph¸p phãng x¹. Thùc chÊt cña
ph­¬ng ph¸p nµy lµ dïng dung dÞch xi m¨ng
cã pha thªm chÊt phãng x¹ ®Ó tr¸m lç khoan
vµ sau khi xi m¨ng ®· ®«ng r¾n ë xung
quanh èng chèng ng­êi ta sÏ ghi l¹i ®­êng
cong biÓu thÞ sù thay ®æi c­êng ®é cña ®é
phãng x¹ gama theo chiÒu s©u lç khoan.

Ph­¬ng ph¸p nµy thu ®­îc kÕt qu¶ râ rµng kh«ng phô thuéc vµo ®é s©u
lç khoan, l­îng dung dÞch xi m¨ng tr¸m vµ thêi gian tõ lóc b¾t ®Çu tr¸m cho

-137-

®Õn lóc b¾t ®Çu ®o. ngoµi ra ph­¬ng ph¸p nµy cßn cã kh¶ n¨ng nghiªn cøu sù
ph©n bè cña dung dÞch xi m¨ng bªn ngoµi èng chèng.
Sau khi x¸c ®Þnh ®­îc ®é cao dung dÞch xi m¨ng, ng­êi ta tiÕn hµnh l¾p
®Æt c¸c thiÕt bÞ miÖng giÕng khoan. L¾p thiÕt bÞ giÕng xong, th¶ choßng mòi
nhän vµo èng chèng ®Ó x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña xi m¨ng trong èng chèng, tiÕn
hµnh khoan ph¸ c¸c nót tr¸m, phÇn dung dÞch xi m¨ng ®· ®«ng cøng vµ c¸c
chi tiÕt ë phÇn ch©n cña èng chèng.
Sau khi ®· khoan ph¸ “ cèc xi m¨ng” ng­êi ta thö ®é kÝn cña èng khai
th¸c. B¬m Ðp lµ ph­¬ng ph¸p thö ®é kÝn chñ yÕu. Trong thêi gian thö ph¶i duy
tr× c¸c ¸p suÊt nh­ sau:
§èi víi cì èng tõ 114, 127, 140, 146, 159, 168 ®Õn 194 thÐp D th× ¸p
suÊt thö 80 100 bar; èng  219 ¸p suÊt thö > 100 bar (thÐp D)
Cét èng chèng ®­îc xem lµ kÝn nÕu nh­ ¸p suÊt kh«ng gi¶m qu¸ 5 bar
sau 30 phót.
Trong tÊt c¶ c¸c lç khoan th¨m dß ngoµi ph­¬ng ph¸p Ðp thö ®é kÝn nh­
trªn ng­êi ta cßn dïng thªm ph­¬ng ph¸p h¹ thÊp mùc n­íc: Cét èng chèng
®­îc coi lµ kÝn víi ®iÒu kiÖn: Trong vßng 4h mùc n­íc kh«ng d©ng lªn qu¸
1m trong èng  146 vµ  168; kh«ng qóa 0,5m trong èng 194 vµ 219;
kh«ng qu¸ 0,3m trong èn 245 vµ 273.
§Ó thö èng chèng b»ng c¸ch b¬m Ðp ng­êi ta sö dông c¸c xe tr¸m xi
m¨ng- §Ó thö kÝn b»ng c¸ch h¹ thÊp mùc n­íc ng­êi ta sö dông èng móc th¶
xuèng lç khoan b»ng d©y c¸p.

-138-

Ch­¬ng V
khoan b»ng ®éng c¬ ®¸y
B¾t ®Çu tõ nh÷ng n¨m 30 cña thÕ kû tr­íc, song song víi ph­¬ng ph¸p
khoan r«to, ng­êi ta cßn ¸p dông nh÷ng ph­¬ng ph¸p khoan kh¸c, trong ®ã cã
ph­¬ng ph¸p khoan b»ng ®éng c¬ ®¸y.
Trong ph­¬ng ph¸p khoan b»ng ®éng c¬ ®¸y, ®éng c¬ truyÒn chuyÓn
®éng cho choßng khoan cã thÓ lµ Tuèc Bin khoan trôc vÝt hay ®éng c¬ ®iÖn.
§éng c¬ nµy l¾p ngay bªn trªn choßng khoan. Trong qu¸ tr×nh khoan b»ng
®éng c¬ ®¸y, cét cÇn khoan kh«ng quay vµ t¹o ®iÒu kiÖn lµm viÖc nhÑ nhµng
cho chóng.
A - Khoan tuèc bin
Trong nhiÒu h­íng khoan b»ng ®éng c¬ ®¸y, h­íng khoan Tuèc Bin lµ
®­îc sö dông réng r·i nhÊt.
N¨m 1923 Kü s­ Liªn X« Kapenciusnhikov ®· ®Ó nghÞ dïng ®éng c¬
ch×m ®Ó quay choßng khoan. N¨m 1924 Tuèc Bin cña Kapenciusnhikov ®·
®­îc sö dông ®Ó khoan giÕng ®Çu tiªn trªn thÕ giíi. Tuèc Bin nµy chØ cã mét
tÇng, cã hép gi¶m tèc. Nã kh«ng ®­îc sö dông réng r·i v× trong Tuèc Bin mét
tÇng chÊt láng ch¶y víi tèc ®é cao. Dßng ch¶y víi tèc ®é cao mang theo c¸c
h¹t c¸t lµm cho c¸nh Tuèc Bin rÊt chãng mµi mßn.
N¨m 1934, Kü s­ Sumil«p ®· ®Ó nghÞ dïng kiÓu Tuèc Bin míi gåm
nhiÒu tÇng. Trong mét Tuèc Bin cã tíi 100 - 150 tÇng, cho phÐp t¨ng c«ng
suÊt lªn 10 - 20 lÇn, h¹ thÊp tèc ®é quay xuèng nhê vËy mµ kh«ng cÇn hép
gi¶m tèc n÷a. Tèc ®é ch¶y cña n­íc röa gi¶m nªn c¸nh Tuèc Bin Ýt bÞ mµi
mßn.
Tõ n¨m 1940 - 1941. ë Ba Cu b¾t ®Çu sö dông Tuèc Bin khoan trong
thùc tÕ. N¨m 1944 khoan Tuèc Bin b¾t ®Çu sö dông réng r·i trong c¸c má dÇu.
Sau chiÕn tranh thÕ giíi lÇn thø 2 khoan Tuèc Bin lµ mét trong nh÷ng ph­¬ng
ph¸p khoan chñ yÕu ë Liªn X«.
Ngµy nay cÊu tróc Tuèc Bin khoan cµng ngµy cµng hoµn thiÖn vµ ng­êi
ta ®· chÕ t¹o nhiÒu lo¹i Tuèc bin cã ®Æc tÝnh kü thuËt kh¸c nhau.
139

5.1 ¦u nh­îc ®iÓm, nguyªn lý lµm viÖc vµ cÊu tróc cña Tuèc
Bin khoan.

5.1.1.¦u nh­îc ®iÓm cña Tuèc Bin khoan
So víi ph­¬ng ph¸p khoan r«to khoan Tuèc Bin cã nh÷ng ­u ®iÓm sau.
1. Trong khoan Tuèc Bin cét cÇn khoan kh«ng quay. Do ®ã trong qu¸
tr×nh lµm viÖc cét cÇn khoan chÞu t¶i nhÑ h¬n. HiÖn t­îng mái sinh ra do t¶i
träng ®éng ®Æc biÖt lµ øng suÊt uèn sÏ cã gi¸ rÊt nhá hay bÞ triÖt tiªu dÉn ®Õn
sù cè vÒ ®øt cÇn khoan th­a h¬n. Cho phÐp khoan ë nh÷ng ®é s©u lín h¬n.
2. Cét cÇn khoan kh«ng quay sÏ gi¶m ®­îc sù mµi mßn cho c¸c bé
phËn cña cét cÇn khoan vµ c¸c chi tiÕt quay cña thiÕt bÞ trªn mÆt.
3. sö dông Tuèc Bin khoan ®Ó khoan ®Þnh h­íng dÔ h¬n vµ n¨ng suÊt
h¬n.
Nh­îc ®iÓm:
1. §Æc tÝnh cña Tuèc Bin lµ lµm viÖc víi sè vßng quay lín, nªn cÇn ph¶i
sö dông nh÷ng lo¹i choßng cã kh¶ n¨ng chÞu ®­îc nh÷ng vßng quay nh­ thÕ.
§èi víi choßng chãp xoay, chóng lµm viÖc víi t¶i träng lín vµ sè vßng quay
gi¶m. Do ®ã lo¹i choßng nµy kh«ng tho¶ m·n víi ®iÒu kiÖn trong khoan Tuèc
Bin. Thêi gian lµm viÖc bÞ rót ng¾n do sù mµi mßn nhanh nhÊt lµ æ tùa.
2. ë mét sè ®Êt dÎo, ®ßi hái m«men ph¸ ®¸ lín, rÊt nhiÒu c¸c lo¹i Tuèc
Bin th«ng th­êng kh«ng ®¹t ®­îc nh÷ng momen nh­ vËy.
3. Vïng lµm viÖc æn ®Þnh cña sè vßng quay ë Tuèc Bin hÑp. NÕu ra
ngoµi giíi h¹n nµy cã thÓ ®­a ®Õn ngõng Tuèc Bin.
4. Trong khoan Tuèc Bin c«ng suÊt thuû lùc cña m¸y b¬m lín h¬n rÊt
nhiÒu so víi khoan r«to. Trong khoan r«to, c«ng suÊt thuû lùc chñ yÕu tiªu thô
trong hÖ thèng tuÇn hoµn. Nh­ng trong khoan Tuèc Bin ngoµi thµnh phÇn
®iÖn, c«ng suÊt b¬m cßn cung cÊp cho Tuèc Bin vµ cho choßng ph¸ ®¸. Do ®ã
®ßi hái nh÷ng thiÕt bÞ b¬m cã c«ng suÊt lín vµ cßn sö dông nh÷ng thµnh phÇn
cÊu t¹o trong hÖ thèng tuÇn hoµn b¶o ®¶m an toµn trong ®iÒu kiÖn lµm viÖc ¸p
suÊt lín cña Tuèc Bin . Th«ng th­êng kh¶ n¨ng lµm viÖc cña b¬m giíi h¹n
chiÒu s©u lµm viÖc cña tuèc bin
140

H×nh 1 H×nh: PhÇn quay ®­îc nèi víi trôc goÞ lµ r«to. söa ch÷a Tuèc Bin ®­a ®Õn viÖc t¨ng gi¸ thµnh khoan Tuèc Bin.5. PhÇn ®øng yªn nèi víi vá gäi lµ stato. trong ®ã cã c¸c c¸nh uèn cong (5).1.2. Tuèc Bin dïng cho khoan lµ Tuèc Bin däc nhiÒu tÇng gièng nhau. MÐp trong cña c¸c c¸nh ®­îc liªn kÕt víi nhau b»ng vßng (3) R«to gåm vßng (2). b¶o qu¶n. Mçi mét tÇng Tuèc Bin gåm 2 phÇn chÝnh (h×nh 1).c¸c c¸nh (6) ®­îc uèn cong theo chiÒu ng­îc víi c¸nh Stato. C¸c mÐp ngoµi cña 141 . Nguyªn lý lµm viÖc cña tuèc bin khoan. Nh÷ng chØ tiªu cho viÖc b¶o d­ìng. trôc cña tuèc bin nèi víi choßng khoan. stato gåm vßng thÐp (1). vá cña Tuèc Bin ®­îc nèi víi phÇn d­íi cña cét khoan. 5.

Khi vµo r«to dßng dung dÞch t¸c dông xuèng c¸c c¸nh uèn cong cña r«to lµ cho ®Üa r«to quay. Dßng  dung dÞch ®ã nã tiÕp tôc ®æi h­íng. Trong c¸nh qu¹t cña Tuèc Bin . Khi vµo r«to chÊt láng tham gia hai chuyÓn ®éng. Khi ra khái stato vËn tèc tuyÖt ®èi C 0 ®­îc coi lµ b»ng vËn tèc tuyÖt ®èi vµo c¸c r·nh cña c¸c c¸nh palÐt uèn cong    cña ®Üa r«to C 1 ( C 0= C 1). ë ®©y qu¸ tr×nh l¹i ®­îc lÆp l¹i.  . n¨ng l­îng thñy lùc cña dßng n­íc röa ®­îc chuyÓn ho¸ thµnh c¬ n¨ng ®Ó quay trôc cã mang theo choßng khoan.c¸nh ®­îc g¾n víi nhau qua mÐp (4).VËn tèc t­¬ng ®èi U1 quay theo ®Üa r«to   . Thµnh phÇn U 1 lµm quay Tuèc Bin khoan. Dung dÞch khoan ®i qua c¸c r·nh c¸c c¸nh palÐt uèn cong cña ®Üa stato.VËn tèc t­¬ng ®èi ω theo h­íng cña palÐt uèn cong. vÐc t¬ cña vËn tèc tuyÖt ®èi tiÕp tôc ®æi h­íng vµ ra  khái r«to lµ C 2 víi vËn tèc nµy dßng dung dÞch vµo trong r·nh cña ®Üa Stato ë tÇng tiÕp theo. Gi÷a r«to vµ stato cã kho¶ng hë ®Ó r«to quay tù do. 142 .

hay ë c¸c giÕng khoan s©u. Chóng ta chØ gi¶i quyÕt b»ng c¸ch t¨ng sè tÇng cña 143 . ë phÇn trªn trôc Tuèc Bin cã ren. §Ó tr¸nh bÞ cong trôc tuèc bin ng­êi ta lÊy 2 hay 3 æ tùa ngang (6). Nã Ðp chÆt c¸c vµnh thÐp bªn trong cña ®Üa r«to vµo trôc tuèc bin. Tuèc Bin ®¬n ®­îc t¹o thµnh b»ng vá Tuèc Bin (1) vµ nã g¾n chÆt víi ®Üa Stato cña Tuèc Bin. do ®ã gi¸ trÞ cña momen vµ c«ng suÊt kh«ng ®¸p øng cho qu¸ tr×nh khoan. ®Õ Ðp chÆt vßng thÐp bªn ngoµi cña ®Üa stato ®Ó g¾n chÆt chóng víi vá Tuèc Bin. Trong khi vÆn ®Õ vµo ®Õ Tuèc Bin. èc h·m (10) ®Ó gi÷ èc (9).3. Trong khoan th­êng sö dông c¸c lo¹i Tuèc Bin: §¬n vµ Nèi 5. PhÝa d­íi cã ®Õ (7).3.1. Tuèc Bin ®¬n th­êng dïng lµ lo¹i T12M 5. Trong mét sè tr­êng hîp khi khoan qua c¸c tÇng ®Êt ®¸ H×nh3 dÎo.2. Tuèc Bin ®¬n. C¸c æ tùa nµy ®­îc l¾p ë kho¶ng c¸ch t­¬ng ®èi b»ng nhau vµ gi÷a chóng lµ c¸c tÇng Tuèc Bin .5. Ren nµy ®­îc vÆn chÆt vµo èc (9). ë phÇn trªn cña Tuèc Bin cã ®Çu nèi chuyÓn tiÕp ®Ó nèi víi phÇn d­íi cña cét cÇn khoan. ë phÝa bªn trong cã trôc Tuèc Bin (2) g¾n víi ®Üa r«to.1. PhÇn d­íi cña trôc cã 2 lç tho¸t (11) ®Ó liu th«ng dung dÞch xuèng choßng khoan.1. momen quay cña Tuèc Bin kh«ng ®ñ ®Ó thùc hiÖn qu¸ tr×nh ph¸ ®¸. Tuèc Bin nèi. §Ó thu ®­îc momen quay vµ c«ng suÊt lín cña Tuèc Bin mµ kh«ng thay ®æi ®­êng kÝnh cña chóng.1. §Ó gi÷ kh«ng cho dung dÞch khoan x©m nhËp vµo æ tùa r¨ng l­îc ë mét sè cÊu tróc cña Tuèc Bin æ tùa ®­îc l¾p ë phÇn d­íi. §Õ (7) nµy nã bÞt kÝn gi÷a th©n tuèc bin vµ trôc nhê ®Öm bÞt kÝn (15) bªn trong ®Õ. §Ó treo trôc bªn trong Tuèc Bin nhê æ tùa däc (5) víi lo¹i ma s¸t tr­ît kim lo¹i trªn cao su hay cao su trªn cao su. l­u l­îng dung dÞch nhá.3 CÊu tróc cña Tuèc Bin khoan. Do d¹ng cña æ tùa nµy nªn ng­êi ta vÉn gäi lµ æ tùa r¨ng l­îc.

CÊu tróc cña nã cã tõ 2 . C¸c ®o¹n phÇn trªn kh«ng cã ®Õ vµ thay vµo ®ã lµ nh÷ng ®o¹n nèi §Ó nèi c¸c trôc cña c¸c ®o¹n Tuèc Bin cã ba ph­¬ng ¸n cÊu tróc. Do ®ã c¸c chi tiÕt cña æ tùa còng bÞ mµi mßn ®i rÊt nhanh vµ c¸c chi tiÕt cña khíp nèi cã r·nh còng bÞ mßn nhanh. Vá cña tõng ®o¹n Tuèc Bin ®­îc nèi víi nhau b»ng ren. ph¶i th¸o 144 . H×nh 4 Trong qu¸ tr×nh nèi vá l¹i víi nhau th× ®Çu nèi ®ùc vµ ®Çu nèi c¸i nã sÏ Ðp chÆt l¹i víi nhau vµ Tuèc Bin ®­îc g¾n chÆt víi nhau qua chóng. 5.chóng lªn. C¸c trôc ®­îc nèi víi nhau b»ng khíp nèi cã r·nh (then hoa). ng­êi ta còng ®· chÕ t¹o nh÷ng Tuèc Bin ®Õn 150 tÇng ®Üa. C¸c trôc cña c¸c ®o¹n Tuèc Bin ®­îc nèi víi nhau b»ng khíp ma s¸t. trong kh©u l¾p r¸p vËn chuyÓn vµ b¶o qu¶n. C¸c æ tùa cña c¸c ®o¹n Tuèc Bin ë phÝa trªn lµm viÖc suèt thêi gian víi chÞu t¶i cã h­íng tõ trªn xuèng. c.3. Mçi mét ®o¹n lµ mét Tuèc Bin ®¬n cã Ýt nhiÒu thay ®æi vÒ mÆt cÊu tróc. nªn lo¹i nµy sö dông h¹n chÕ. Do ®ã cÇn ph¶i chÕ t¹o nh÷ng Tuèc Bin dµi. NÕu chÕ t¹o nh÷ng Tuèc Bin cã ®é dµi qu¸ lín. a. ng­êi ta ®· chÕ t¹o lo¹i Tuèc Bin nèi. Khi cÇn söa ch÷a hay thay thÕ æ tùa. §Ó gi¶i quyÕt nh÷ng khã kh¨n trªn. b.3. Trong ph­¬ng ¸n nµy.4 ®o¹n vµ ®­îc nèi víi nhau tµo thµnh Tuèc Bin nèi. ë c¸c ®o¹n Tuèc Bin cã æ tùa chÝnh l¾p ë phÝa trªn. Tuèc Bin cã trôc Spenden.1. thµnh phÇn chÞu mßn nhiÒu nhÊt lµ æ tùa chÝnh (æ tùa r¨ng l­îc). C¸c trôc cña c¸c ®o¹n Tuèc Bin nèi víi nhau qua khíp nèi kÐp. Trong Tuèc Bin khoan dï ®¬n hay nèi. Lo¹i khíp nèi nµy võa kÕt hîp khíp nèi ma s¸t h×nh nãn côt c«n r·nh. g©y khã kh¨n cho viÖc n©ng th¶ vµ sö dông nã ë giÕng khoan.

5. Líp dung dÞch nµy chuyÓn vËn ë ®­êng kÝnh lý thuyÕt (Dlt) hay ®­êng kÝnh trung b×nh cña Tuèc Bin. Dung dÞch còng ch¶y thµnh tõng líp h×nh trô ®ång t©m.Chóng ta xem r»ng dßng dung dÞch chuyÓn vËn gi÷a kho¶ng kh«ng gian cña hai mÆt trô ®ång t©m. Chóng ®­îc l¾p víi nhau b»ng khíp nèi ma s¸t hay khíp r·nh . §Ó nghiªn cøu ho¹t ®éng cña Tuèc Bin khoan. Spenden lµ trôc cã l¾p s½n æ tùa chÝnh cã cÊu tróc ®éc lËp vµ l¾p ë phÝa d­íi Tuèc Bin ®¬n hay ®o¹n d­íi cña Tuèc Bin nèi. chóng ta cÇn mét sè gi¶ thiÕt nh»m ®¬n gi¶n ho¸. §Ó tr¸nh ph¶i vËn chuyÓn vµ viÖc th¸o l¾p Tuèc Bin. . mét tia dung dÞch cña mÆt trô nãi trªn ®­îc coi lµ mét tia trung b×nh hay mét tia t­¬ng ®­¬ng cã vËn tèc chuyÓn ®éng trung b×nh vµ kh«ng thay ®æi theo thêi gian. . 5. ChuyÓn vËn cña dung dÞch bªn trong Tuèc Bin . mÊt nhiÒu thêi gian. . Nghiªn cøu qu¸ tr×nh chuyÓn vËn cña nã nh»m x¸c ®Þnh b»ng lý thuyÕt c¸c gi¸ trÞ cña c¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña Tuèc Bin khoan.§é hë gi÷a ®Üa r«to vµ Stato nhá.Chóng ta coi r»ng dung dÞch khoan cã ®é l­u th«ng tuyÖt ®èi. ta h·y t¸ch mét líp h×nh trô trung b×nh cña dßng dung dÞch.toµn bé Tuèc Bin. Trong tr­êng hîp mßn æ tùa chÝnh th× chóng ta chØ viÖc thay trôc Spenden ngay t¹i miÖng lç khoan. Qua viÖc dïng Spenden cã thÓ gi¶m ®­îc ®é mÊt dung dÞch ë ®Õ. c¸c lùc c¶n do ®é nhít lµ kh«ng ®¸ng kÓ.1. . Sù chuyÓn vËn cña dung dÞch khoan qua lç tho¸t n­íc gi÷a c¸c m¹ng palÐt cña ®Üa r«to vµ stato lµ mét hiÖn t­îng phøc t¹p. §­êng kÝnh lý thuyÕt cña tuèc bin khoan. Gi¶ thuyÕt nµy cho phÐp ¸p dông ®Þnh luËt cular vÒ m¸y thuû lùc.2. viÖc nµy ph¶i ®­a vµo x­ëng.L­u l­îng cña dung dÞch khoan qua c¸c r·nh tho¸t n­íc cña ®Üa r«to vµ Stato lµ kh«ng ®æi Q = Const. Vµ chóng ta gi¶ thiÕt r»ng c¸c tia dung dÞch t­¬ng ®­¬ng nµy chuyÓn ®éng 145 .2. ng­êi ta ®· chÕ t¹o ®­îc Tuèc Bin cã l¾p trôc Spenden.

§­êng kÝnh mµ nã chia tiÕt diÖn vµnh xuyÕn giíi h¹n gi÷a Dn vµ Dt thµnh hai phÇn b»ng nhau. dlt = Dn + Dt 2 (1) 2. §­êng kÝnh trung b×nh gi÷a ®­êng kÝnh ngoµi vµ ®­êng kÝnh trong. Nh­ vËy ®­êng kÝnh lý thuyÕt n»m gi÷a ®­êng kÝnh ngoµi vµ trong cña m¹ng phalet. A H = A'c (3) c 146 .(dlt .trong c¸c kho¶ng kh«ng gian gi÷a m¹ng palÐt uèn cong vµ nã cã hiÖu qu¶ nh­ nh÷ng tia thËt chuyÓn ®éng t¹i c¸c ®iÓm kh¸c nhau cña r·nh tho¸t n­íc.2: HÖ sè sö dông cña tuèc bin khoan.   2 2 2 2 . H×nh 5 MÆt c¾t däc cña mét Tuèc Bin .Dt ) Tõ ®ã rót ra 2 dlt = D2n +D2t 2 (2) 5.2.(D d ) = n lt 4 4 . Chóng ta gäi H hÖ sè sö dông cña Tuèc Bin lµ tû sè gi÷a diÖn tÝch thËt cña r·nh tho¸t n­íc Ac vµ diÖn tÝch r·nh tho¸t n­íc trong ®iÖu kiÖn kh«ng cã hiÖu diÖn cña c¸nh palÐt. §­êng kÝnh lý thuyÕt cã thÓ tÝnh b»ng 2 c¸ch. 1. (hÖ sè gi¶m r·nh tho¸t n­íc Strangular) HiÖn diÖn cña palÐt trong m¹ng cña ®Üa r«to vµ stato lµm gi¶m diÖn tÝch r·nh tho¸t n­íc cña dung dÞch.

2. Ac =  dlt .DiÖn tÝch thËt cña r·nh tho¸t n­íc: Ac = A’c. h­íng cña dßng dung dÞch tiÕn tíi h­íng cña palÐt ë r×a ra.h Ac = A’c (1 -  sin  ) tsin A  H = A'c = 1 tsin c (4) d Z = t lt    sin t H×nh 6 5.(Dn. Hay nãi c¸ch kh¸c gi¸ trÞ cña gãc thuû lùc tl gÇn b»ng gi¸ trÞ cña gãc cÊu tróc c .DiÖn tÝch A’c ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc: A’c = .AP Trong ®ã AP lµ diÖn tÝch cña c¸c c¸nh palÐt .3: C¸c tam gi¸c vËn tèc Dung dÞch khoan sau khi ®i qua r·nh tho¸t n­íc cña ®Üa Stato. dlt . Trong thêi ®iÓm dung dÞch ra khái ®Üa Stato.h . chÕ ®é thuû kh«ng sãc.h h .lµ b­íc cña palet. h = t lt .h .Dt) Ac . sin sin t.d   AP = Z.dlt . tl = c 147 .lµ chiÒu cao ngang cña r·nh palÐt: 1 h = 2 .

ë mçi ®iÓm cña r·nh tho¸t n­íc t­¬ng øng víi mét ®iÓm cña tam gi¸c vËn tèc. . Víi môc ®Ých nghiªn cøu sù chuyÓn vËn cña dung dÞch bªn trong Tuèc Bin. Nh­ vËy t¹i hai ®iÓm A vµ B cña tia dung dÞch trung b×nh ch¶y ë ®­êng kÝnh lý thuyÕt chóng ta vÏ ®­îc hai tam gi¸c vËn tèc. Tæng hîp cña 2 chuyÓn ®éng trªn chóng ta ®­îc vËn tèc tuyÖt ®èi C.TÊt c¶ c¸c hiÖn t­îng x¶y ra ë r×a vµo r«to trïng víi c¸c hiÖn t­îng xÈy ra ë r×a ra Stato. .: r×a ra ®Üa r«to 1 c1 u 1 Kh«ng ký hiÖu : r×a ra ®Üa stato 1: u1 A 2 u2 B 2 c2 u2 H×nh 7 Chóng ta h·y xem kho¶ng c¸ch gi÷a hai ®Üa r«to vµ Stato lµ kh«ng ®¸ng kÓ.ë r·nh tho¸t n­íc cña ®Üa r« t¬.TÊt c¶ c¸c hiÖn t­îng x¶y ra ë r×a ra r«to trïng r×a vµo Stato.u: VËn tèc t­¬ng ®èi chuyÓn ®éng theo ®Üa r«to . Nh­ vËy: Tam gi¸c vËn tèc r×a vµo r«to trïng tam gi¸c vËn tèc r×a ra Stato. mét phÇn tö n­íc tham gia 2 chuyÓn ®éng t­¬ng ®èi . Nh»m x¸c ®Þnh c¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña Tuèc Bin chóng ta lÊy 4 ®iÓm ®Æc tr­ng n»m ë r×a ra vµ r×a vµo cña ®Üa Stato vµ ®Üa r«to cña mét tia dung dÞch trung b×nh chuyÓn ®éng ë ®­êng kÝnh lý thuyÕt vµo Tuèc Bin . 148 .: VËn tèc t­¬ng ®èi chuyÓn ®éng theo h­íng palÐt. 0 Kh«ng ký hiÖu 1 0 ký hiÖu : r×a vµo r·nh tho¸t n­íc ë ®Üa Stato r×a vµo ®Üa r«to 2. v× vËy chóng ta xem r»ng.

(Cz cotg 2 .4 §Þnh luËt cña euler vÒ Tuèc Bin däc theo ®Þnh lý thø hai cña enuler. g ret (C1u-C2u ) (7) Trong ®ã: ret = b¸n kÝnh lý thuyÕt cña Tuèc Bin . lùc t¸c dông lªn c¸c c¸nh cong palÐt g©y nªn momen quay cña trôc tuèc bin lín ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc: Q. C2 = C0 . 149 . w1 = w 0 u 1 = u . C2u quyÕt ®Þnh ®Õn c¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña Tuèc Bin. u 2 = u0 . Nh­ vËy chóng ta cã thÓ vÏ tæng hîp c¸c tam gi¸c vËn tèc t¹i bèn ®iÓm ®Æc tr­ng d­íi d¹ng: (h×nh vÏ bªn) u1 = u 2 = u u C1u 1 c2u 1 2 2 c1 c2 z H×nh 8 C1 = C .u) = u . w 2 = w 0 Tõ c¸c tam gi¸c vËn tèc chóng ta rót ra ®­îc c¸c c«ng thøc sau ®©y. Q M = k. V× cïng chung tèc ®é quay nªn: u1= u2 = u C1z = C2z = w1z = w2z = Cz C1u= Cz cotg1 (5) C2u= . 5. NÕu chóng ta biÕt ®­îc l­u l­îng dung dÞch lµ Q. F = g (C1u . Q tû träng vµ l­u l­îng cña dung dÞch. vËn tèc quay u C«ng suÊt hiÖu dông cña Tuèc Bin sÏ lµ.C2u ) Nh­ vËy momen quay cña Tuèc Bin víi sè tÇng lµ k sÏ lµ.Tam gi¸c vËn tèc r×a ra r«to trïng tam gi¸c vËn tèc r×a vµo Stato.2.Cz cotg 2 (6) C¸c gi¸ trÞ C1u .

C2u 5. (C1u. g .(C1u -C2u) (9) ¸p suÊt tiªu thô bªn trong Tuèc Bin phô thuéc vµo sè tÇng Tuèc Bin k.k.k. g .M = r . ¸p suÊt. Q Q U M = g ret(Ukt .u +Cz cotg  2 ) NÕu nh­ trong thêi gian ho¹t ®éng trôc Tuèc Bin kh«ng chÞu t¶i. lôc ®ã momen cña Tuèc Bin b»ng kh«ng. c«ng suÊt. Trong khi nghiªn cøu ®Æc tÝnh lý thuyÕt.C2u) et Q N = k. Chóng ta thay C1u.C 2u) Q Q k Hthùc = g. chóng ta bá qua ¶nh h­ëng cña c¸c æ tùa cña Tuèc Bin.ret (C2 cotg . C2u ë c«ng thøc (5).U ) kt NÕu nh­ chóng ta thay U = 2retn vµ Ukt = 2retnkt Vµo c«ng thøc trªn chóng ta thu ®­îc 150 . g .C 2u) (8) ¸p suÊt bªn trong Tuèc Bin ®­îc biÓu diÔn d­íi d¹ng chiÒu cao thuû lùc hay chiÒu cao thùc. trong ®iÒu kiÖn l­u l­îng Q kh«ng ®æi.3. (6) vµo c«ng thøc tÝnh M (7) Q M = k. hiÖu suÊt víi sè vßng quay. vËn tèc quay u vµ hiÖu vËn tèc C1u .ret. Hthùc = N 1 Q = . g u(C1u.U) = k g retUkt (1.(C1u.U Q N = .u. chóng ta hiÓu r»ng ®ã lµ sù biÕn thiªn c¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña chóng nh­ m«men. §Æc tÝnh lý thuyÕt cña Tuèc Bin (§Æc tÝnh bªn trong hay ®¬n gi¶n cña Tuèc Bin ). Tõ c«ng thøc trªn chóng ta cã Cz cotg1 .u. Qua ®Æc tÝnh lý thuyÕt lµm viÖc cña Tuèc Bin khoan.Ukt + Czcotg  2 = 0 Ukt = Czcotg1 + Czcotg  2 Vµ biÓu thøc tÝnh momen sÏ lµ.

chóng ta cã n M = Mf(1 .nkt = 0 Tõ ®ã chóng ta suy ra: n n0 = 2kt Momen t­¬ng øng víi sè vßng quay nµy.r2et .r2et . HiÖu suÊt cña Tuèc Bin chóng ta xem b»ng hiÖu suÊt thuû lùc : 151 . M n  N0 = M0. thay n0 vµo M chóng ta thu ®­îc : M M0 = 2 f Gi¸ trÞ c«ng suÊt cùc ®¹i N0 sÏ lµ.n ) kt Hµm sè M = M (n) lµ mét hµm tuyÕn tÝnh n = 0  M = Mf n = nkt  M = 0 C«ng suÊt cña Tuèc Bin : N = . 2kt = 2 Mf. dN 2n0 dn = 0  1 . g 2.M n2 N = 2 Mf(n . g .Q n M = K.nkt (1 .n ) kt Hµm N = N(n) lµ mét hµm parabol bËc 2 T¹i ®iÓm n = 0 n = nkt N=0 Gi¸ trÞ sè vßng quay tèi ­u n0 mµ t¹i ®ã N ®¹t gi¸ trÞ cùc ®¹i sÏ lµ .0 = 2 f2.n ) kt Trong tr­êng hîp Tuèc Bin ngõng quay cho chÞu t¶i lín n = 0 Momen Tuèc Bin sÏ b»ng momen h·m. Q Mf = K. M = 2n.2.nkt Thay gi¸ trÞ momen h·m vµo c«ng thøc tÝnh momen.nkt Chóng ta xem ®å thÞ biÕn thiªn c«ng suÊt.

Q = const Nh­ vËy biÕn thiªn t = f(n) chñ yÕu biÕn thiªn theo N vµ chóng ta vÏ ®­îc ®å thÞ d¹ng parabol gièng N m N= f(n) Mf = f(n) m= f(n) nkt no H×nh 9 n 5. Ph©n lo¹i Tuèc Bin khoan. TÝch Pt .C2u U (ë trong chÕ ®é lµm viÖc tèi ­u) ng­êi ta ph©n lo¹i Tuèc Bin theo  nh­ sau : 1)  < 1 Tuèc Bin tuÇn hoµn thÊp 2)  =1 Tuèc Bin tuÇn hoµn b×nh th­êng 3)  > 1 Tuèc Bin tuÇn hoµn cao Vµ Tuèc Bin ®èi xøng nÕu nh­ tr¾c diÖn cña c¸nh palÐt cña ®Üa Stato gièng tr¾c diÖn cña c¸nh palÐt ®Üa r«to.l­u l­îng b¬m.¸p suÊt tiªu thô trong Tuèc Bin th«ng th­êng kh«ng thay ®æi theo sè vßng quay.Q t Trong ®ã: Pt . Pt = const Q . 152 .4.4.N t = th = N th N = P .1. C¸c th«ng sè lµm viÖc cña Tuèc Bin khoan 5. Mét trong nh÷ng chØ tiªu ph©n lo¹i Tuèc Bin khoan ®ã lµ hÖ sè tuÇn hoµn : = C1u .

Trong khoan th«ng th­êng chóng ta hay sö dông lo¹i Tuèc Bin  = 1 5. u1 = u2 = u0 153 . X¸c ®Þnh c¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña Tuèc Bin th«ng th­êng ( = 1) Chóng ta vÏ c¸c tam gi¸c vËn tèc cho mét tia dung dÞch trung b×nh chuyÓn vËn ë mÆt trô cã ®­êng kÝnh b»ng ®­êng kÝnh lý thuyÕt n»m gi÷a r·nh tho¸t n­íc cña hÖ palet. ¸p suÊt ®èi víi 3 lo¹i Tuèc Bin nh­ sau:  P =1  >1  >1 <1  =1  <1 n n H×nh 11 Lo¹i Tuèc Bin cã hÖ sè  > 1 lµ lo¹i Tuèc Bin chËm .C¸c tam gi¸c vËn tèc cña mét tia dung dÞch trung b×nh.  <1 lµ lo¹i Tuèc Bin cao tèc . Tuèc bin lµm viÖc trong chÕ ®é tèi ­u (c«ng suÊt cùc ®¹i) . ë lo¹i Tuèc Bin th«ng th­êng  = 1 h­íng cña vÐct¬ vËn tèc 1 vµ C2 song song víi trôc cña Tuèc Bin.4.2. chuyÓn ®éng ë mÆt trô cã ®­êng kÝnh b»ng ®­êng kÝnh lý thuyÕt ®­îc x¸c ®Þnh qua c¸c biÓu ®å sau: u u u c1 2 1 1 c2 1 c2 c2 c)  < 1 b)  = 1 a)  > 1 2 c1 2 c1 H×nh 10 Thay ®æi gi÷a hiÖu suÊt cña Tuèc Bin.

h.u1 = u2 = u0 1  1 C1 2 C2 H×nh 12 Tõ tam gi¸c vËn tèc trªn chóng ta thu ®­îc W1 = C2 = Cz C1u = u0. C«ng suÊt cùc ®¹i cña tuèc bin. Q h. 154 . cotg1  det Q NÕu chóng ta thay c«ng thøc : Cz = A 0 c Trong ®ã 0 lµ hiÖu suÊt thÓ tÝch cña tu«c bin: Q 0 = Qth Qth -lµ l­u l­îng thùc tÕ truyÒn qua tuèc bin . Q .lµ diÖn tÝch thùc cña r·nh tho¸t n­íc : Ac = A’c H = det . do mÊt n¨ng l­îng ë c¸c ®Üa tuèc bin vµ æ tùa.(det)2. c©n b»ng hai ph­¬ng tr×nh ta cã : Cz . Ac . C2 u = 0 VËy: U0 = C1u = Cz cotg1 mÆt kh¸c U0 = det . (nkt = 2n0) M0 = k .h 0 c Trong ®ã c lµ hiÖu suÊt c¬ häc cña tuèc bin.lµ l­u l­îng truyÒn xuèng tuèc bin khi ch­a bÞ mÊt m¸t qua c¸c khe hë gi÷a c¸c tÇng tuèc bin . Vµ nÕu chóng ta thay Ac vµo c«ng thøc trªn ®©y ta thu ®­îc: n0 = Tõ c«ng thøc : c0tg . h .h 0 M k Q M0 = 2 f = 2 2g . c0tg  2  Q2 2g h . n0 n0 = . det2 nkt.

g.d .. Q2 KÕt luËn: Muèn t¨ng c¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña tuèc bin: CÇn t¨ng k Sè tÇng cña tuèc bin. vµ Ap = k.h   et  th Trong ®ã: th .  h.Q3.1 cotg 2 N0 = M0 0 = det.   h. k..th C¸c hÖ sè cña tuèc bin.det. t = 0.. t¨ng l­u l­îng b¬m Q.h th AM = k. .c. g ( )  .det. Q3 Pt = AP.HiÖu suÊt tuèc bin. g.  2ghh 0 c 1  cotg 2 20  AN = k. §3: X¸c ®Þnh c¸c th«ng sè chÕ ®é khoan c¬ häc tèi ­u trong tr­êng hîp bá qua sù tæn thÊt n¨ng l­îng ë æ tùa chÝnh. Q2 Pt = k.Mr 155 .cotg 1  cotg 2 20  An = .(det)2.Q3.det.cotg 2 . n0M0 = k.. h.g.h Tõ c«ng thøc: Pt = N0 t.Q 1  cotg 2 20  .HiÖu suÊt thuû lùc t .h 0  h.h 0 c 1  cotg 2  0. Khi t¨ng Q m«men vµ ¸p suÊt sÏ t¨ng theo b×nh ph­¬ng vµ c«ng suÊt Q t¨ng theo lËp ph­¬ng.   h.c. . g.Q M0 = AM.det.  h. Q2 N0 = AN.  .  N0 = k. M«men ë choßng khoan ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc: Mc = G.h th C¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña tuèc bin sÏ lµ: n0 = An.

m/tÊn).n ) = 2nG.G .n ) r kt Chóng ta còng cã thÓ vÏ ®­îc sù biÕn thiªn cña G = G(n) T¹i ®iÓm n = 0 G cã gi¸ trÞ cùc ®¹i G Gmax G0 n0 n nkt H×nh 13 G = Gmax t¶i träng h·m tuèc bin: M Gmax = Mf r n C«ng thøc G = Gmax(1 . Mr .n ) kt T¹i ®iÓm n = nkt G=0 V× vËy ta vÏ ®­îc ®å thÞ biÕn thiªn G = G(n) nh­ trªn Sè vßng quay tèi ­u ®· x¸c ®Þnh : n0 = nkt 2 NÕu chóng ta thay n0 vµo c«ng thøc tÝnh G G M M A kQ2 chóng ta cã G0 = 2max = 2Mf = M0 = mM r r r AmkQ2 G0= M r 156 . NÕu chóng ta bá qua sù tæn thÊt n¨ng l­îng ë æ tùa chÝnh th× toµn bé c«ng suÊt cña tuèc bin sÏ cung cÊp cho choßng ph¸ ®¸ n Nt = Nc  2n.M« men riªng biÓu diÔn sù t¨ng m«men ë choßng khi t¶i träng t¨ng 1 ®¬n vÞ (Mr = 515KG.T¶i träng ®¸y ®Æt lªn choßng.Mr kt M n Chóng ta rót ra G = Mf (1 .Mf (1.

4. .2. 2). AP gièng nhau. 1) th× chóng ta cã thÓ x¸c ®Þnh th«ng sè cho cïng tuèc bin Êy hay mét tuèc bin kh¸c cïng seri víi ®iÒu kiÖn kh¸c (K2.2.2.¶nh h­ëng cña l­u l­îng Q ®Õn c¸c th«ng sè lµm viÖc cña tuèc bin tõ c«ng thøc trªn chóng ta cã thÓ rót ra cho mét tuèc bin: 157 .(Q2) N01 k1 1 Q1 3 N02 = k2 . AN . Q2 . C¸c th«ng sè cña tuèc bin ë chÕ ®é ®éng häc gièng nhau NÕu nh­ hai tuèc bin cã cïng lo¹i tam gi¸c vËn tèc ë ®­êng kÝnh lý thuyÕt t­¬ng øng víi c«ng suÊt cùc ®¹i.Am .NÕu chóng ta biÓu diÔn ph­¬ng tr×nh G0= f (Mr) víi c¸c gi¸ trÞ kh¸c nhau cña Q ta sÏ cã ®å thÞ sau: G0 Q1 > Q2 > Q3 Q1 Q2 Q3 G1 G2 G3 Mr Mr H×nh 14 KÕt luËn : víi mét Mr x¸c ®Þnh nÕu chóng ta t¨ng l­u l­îng th× t¶i träng ®Æt lªn choßng còng sÏ t¨ng lªn. Chóng ta cã c¸c biÓu thøc sau ®©y: n01 Q1 n02 = Q2 M01 k1 1 Q1 2 M02 = k2 . Q1.(Q2) TÇm quan träng cña c¸c biÓu thøc trªn ®©y lµ trong tr­êng hîp chóng ta biÕt th«ng sè ho¹t ®éng cña tuèc bin (víi cïng mét sè tÇng K1 .(Q2) Pt1 k1 1 Q1 2 Pt2 = k2 . 5. Chóng ta nãi r»ng nh÷ng tuèc bin nµy ho¹t ®éng trong chÕ ®é ®éng häc t­¬ng tù. C¸c hÖ sè An .3.

Theo c«ng thøc trªn.5. muèn t¨ng C cÇn ph¶i t¨ng det . Trong tr­êng hîp hai tuèc bin cã cïng seri. Liªn quan gi÷a c¸c th«ng sè cÊu tróc vµ c¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña tuèc bin khoan..Q HÖ sè C cµng lín th× tuèc bin cµng tèt. cµng phï hîp víi qu¸ tr×nh khoan. th«ng sè ho¹t ®éng cña nã sÏ phô thuéc vµo K vµ vµo Q. nh­ng Q giíi h¹n bëi ®iÒu kiÖn khoan. Trong thùc tÕ ph­¬ng ¸n nµy sö dông rÊt nhiÒu. Mét trong nh÷ng tiªu chuÈn ®Ó ®¸nh gi¸ kh¶ n¨ng ho¹t ®éng cña tuèc bin khoan lµ hÖ sè ®éng häc C. Tøc lµ sè vßng quay cµng bÐ vµ momen cµng ph¶i lín.T¨ng K tøc lµ t¨ng sè tÇng tuèc bin lªn th× C t¨ng lªn. b¶o ®¶m l­u th«ng dung dÞch bªn ngoµi tuèc bin vµ thµnh lç khoan.n01 Q1 n02 = Q2 M01 Q1 2 M02 = (Q2) N01 Q1 3 N02 = (Q2) Pt1 Q1 2 Pt2 =(Q2) KÕt luËn: §èi víi cïng mét tuèc bin. HÖ sè nµy lµ tû sè gi÷a momen vµ sè vßng quay trong chÕ ®é lµm viÖc tèi ­u víi c«ng suÊt lín nhÊt: M C = n0 0 NÕu chia c«ng thøc M0 cho n0 ta ®­îc:  C = 2g.T¨ng Q dÉn ®Õn t¨ng C.k.d2et. Nh­ng det giíi h¹n bëi ®­ßng kÝnh giÕng khoan. . 158 . . 5. . Trong khi chän tuèc bin chóng ta chän ®­êng kÝnh tuèc bin lín nhÊt cho phÐp vµ tr¸nh kÑt cè. sè vßng quay t¨ng lªn hai lÇn. momen vµ ¸p suÊt t¨ng lªn bèn lÇn vµ c«ng suÊt t¨ng lªn t¸m lÇn . nÕu ta t¨ng Q lªn hai lÇn.

b) Hai tuèc bin cïng seri nÕu cã cïng c«ng suÊt. ë tuèc bin nèi sÏ thu ®­îc c¸c th«ng sè sau ®©y: Mo® = Mon . Gi¶m Q vµ n lµ mét ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c«ng t¸c khoan. dÉn ®Õn gi¶m ¸p suÊt ë b¬m mµ vÉn gi÷ ®­îc momen quay.D­íi ®©y sÏ tr×nh bµy hai tr­êng hîp ph¶n ¸nh ­u ®iÓm trong viÖc dïng tuèc bin cã sè tÇng k lín. N. Vµ hai tuèc bin còng cÇn ph¶i b¶o ®¶m cïng momen quay b»ng nhau. M01 = M02 M01 k1Q21 M02 = k2Q22 Q1 n01 n02 = Q2 =  Q1 Q2 = k1 k2 k1 k2 N01 k1Q31 N02 = k2Q32 = k1 k2 Pt1 k1Q21 Pt2 = k2Q22 = 1 Chóng ta xem r»ng mét tuèc bin ®¬n cã sè tÇng lµ k® vµ mét tuèc bin nèi cã sè tÇng lµ kn : kn= 2 k®. Gi¶m Q ®­a ®Õn gi¶m ¸p suÊt ë hÖ thèng tuÇn hoµn. nh­ng cã sè tÇng k 1vµ k2 kh¸c nhau. N01= N02.n0n = 0.Qn = 0. nhÊt lµ ë nh÷ng giÕng khoan cã chiÒu s©u lín.7Q® . Ptn =Po® Trong tr­êng hîp muèn thu ®­îc cïng momen. ë tuèc bin nèi Q. 3 k Q1 2 Q2 = k1 n01 3 k2 n02 = k1 M01 k1Q21 3 k1 M02 =k2Q22 = k2 159 . n thu ®­îc kho¶ng 70% ë tuèc bin ®¬n.7no® Non = 0.7 N0® . a) NÕu nh­ hai tuèc bin cã cïng seri.

795 no® M0n=1. hai tuèc bin cã cïng mét c«ng suÊt. T¶i träng däc t¸c dông xuèng æ tùa chÝnh cña tuèc bin khoan ë æ tùa chÝnh cña tuèc bin t¸c dông mét lùc däc tæng hîp F0 bao gåm: . Momen lín h¬n 20%. Ptn= 1. non = 0. KÕt luËn: C¸c kÕt qu¶ trªn cho ta thÊy r»ng . Pt .tæn thÊt ¸p lùc ë æ tùa. Pt . ë tuèc bin nèi sö dông mét l­u l­îng Q víi 20% bÐ h¬n tuèc bin ®¬n. gi¸ trÞ cña nã phô thuéc vµo lo¹i tuèc bin vµ lo¹i choßng sö dông. Bëi v× r»ng P0.Pt1 k1Q21 3 k1 Pt2 = k2Q22 = k2 Trong ®iÒu kiÖn mét tuèc bin nèi kn= 2k® : N0n= No® .26 Pt® .Ph¶n t¶i ®¸y G.26 M0® .6. P0.GH : Lùc thuû lùc do tæn thÊt ¸p lùc ë æ tùa chÝnh ë ®Üa r«to vµ choßng khoan.795 Q® . sè vßng quay gi¶m 20%. 5. h­íng t¸c dông tõ trªn xuèng .Gq : Träng l­îng cña phÇn quay bao gåm trôc tuèc bin.Pc . tuèc bin choßng khoan. h­íng t¸c dông tõ d­íi lªn trªn  chóng ta cã thÓ viÕt ®­îc c«ng thøc: F0 = (G'th + Gq .Pc tû lÖ thuËn víi  vµ b×nh ph­¬ng Q do ®ã G'th b»ng : G'th = a0Q2 Trong ®ã: a0 lµ hÖ sè tû lÖ thuËn.Qn =0.  . ®Üa r«to.G) NÕu G'th + Gq>G th× F0 cã h­íng tõ trªn xuèng  G'th + Gq<G th× F0 cã h­íng tõ d­íi lªn  §Ó x¸c ®Þnh G'th ta cã thÓ sö dông c«ng thøc t­¬ng ®èi:  G'th = 4 det2(P0+Pt+Pc) Trong ®ã: det .®­êng kÝnh lý thuyÕt cña tuèc bin. NÕu chóng ta ký hiÖu: G'th + Gq = Gth th× c«ng thøc F0 sÏ lµ : 160 . choßng khoan h­íng t¸c dông cña Gq lµ tõ trªn xuèng.

F0 = Gth .G| Trong ®ã: « .Atx vµo bÒ mÆt ma s¸t. do ma s¸t gi÷a c¸c ®Üa ®øng yªn vµ di ®éng cña æ tùa. Nh÷ng nghiªn cøu thÝ nghiÖm ®· chØ ra r»ng. Gi¸ trÞ cña nã phô thuéc vµo t¶i träng riªng: Pr = F« phô thuéc sè vßng quay.hÖ sè ma s¸t ë æ tùa r« . Trªn ®å thÞ chóng ta nhËn thÊy r¨ng khi khoan b»ng dung dÞch sÐt víi mét t¶i träng riªng kh«ng ®æi th×  sÏ gi¶m dÇn khi p t¨ng lªn. chÊt l­îng dung dÞch.b¸n kÝnh ma s¸t ë æ tùa C¸c ®Üa ®øng yªn vµ c¸c ®Üa di ®éng cña æ tùa r¨ng l­îc trong khi quay chóng tr­ît trªn mÆt h×nh vµnh xuyÕn. phô thuéc .G D­íi t¸c dông cña t¶i träng chiÒu trôc ë æ tùa chÝnh.b¸n kÝnh trong vµ ngoµi cña bÒ mÆt ma s¸t. rt . trong ®iÒu kiÖn dung dÞch khoan vµ n­íc. Víi mét sè vßng quay kh«ng ®æi th× ta nhËn thÊy r»ng  sÏ 161 . rn . « trong æ ®Üa kh«ng ph¶i lµ mét h»ng sè.  n1 < n2 < n3 < n4 0 h×nh 15 P KG/cm2 Sù thay ®æi cña  so víi p t¶i träng riªng ®­îc biÓu thÞ ë ®å thÞ trªn. t¹i ®©y sÏ sinh ra mét momen c¶n vµ gi¸ trÞ cña nã ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc: M« = r« F« = r« |Gth . §­êng kÝnh trung b×nh ma s¸t cña mÆt nµy ®ù¬c x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc: 2 r3n-r3t  r«= 3 r2 -r2   n t Trong ®ã: . hÖ sè ma s¸t.

BÒ mÆt gå ghÒ cña cao su sÏ gi¶m ®i khi t¶i träng riªng t¨ng lªn vµ hÖ sè ma s¸t sÏ gi¶m ®i. Chóng ta cã thÓ gi¶i thÝch hiÖn t­îng nµy nh­ sau: Khi t¶i träng riªng t­¬ng ®èi nhá.7. N. M .§Æc tÝnh lµm viÖc tæng hîp cña tuèc bin.Mr Mr: momen riªng ph¸ ®¸ . §Æc tÝnh tæng hîp kh¸c víi ®Æc tÝnh trong cña tuèc bin lµ cã ®Ò cËp ®Õn sù mÊt m¸t cña c«ng suÊt ë æ tùa chÝnh. th× ë trong c¸c mÆt tiÕp xóc thÓ hiÖn mét chÕ ®é ma s¸t láng nh­ vËy hÖ sè ma s¸t sÏ tû lÖ nghÞch víi t¶i träng riªng. chóng ta cÇn nghiªn cøu mÊy t×nh huèng cña tuèc bin trong qu¸ tr×nh lµm viÖc 162 . n¨ng l­îng tiªu thô ë choßng. t . 5. hÖ sè ma s¸t cµng lín khi trong dung dÞch chøa hµm l­îng r¾n cµng nhiÒu. §Ó x¸c ®Þnh biÕn thiªn cña momen ë choßng khoan vµ ë æ tùa chÝnh theo sè vßng quay n. Momen ë tuèc bin sÏ lµ: Mt =  r«|Gth .. Vµ giíi h¹n nµy còng kh¸c nhau víi sè vßng quay kh¸c nhau. M . HÖ sè ma s¸t lín nhÊt khi n = 0.G| + GMr Víi môc ®Ých nghiªn cøu dÔ dµng ®Æc tÝnh ngoµi cña tuèc bin khoan chóng ta coi  = const. Do ®ã hÖ sè  sÏ t¨ng lªn . Trong thêi ®iÓm trong ®ã t¶i träng riªng t¨ng lªn do t¨ng t¶i träng ë æ tùa vµ trªn bÒ mÆt ma s¸t sÏ xuÊt hiÖn nh÷ng ph©n tö r¾n chøa trong dung dÞch khoan vµ chÕ ®é ma s¸t ë ®©y sÏ chuyÓn sang nöa láng vµ nöa r¾n.gi¶m ®i khi p t¨ng lªn ®Õn mét giíi h¹n nµo ®ã p tiÕp tôc t¨ng th×  còng cã chiÒu h­íng t¨ng lªn.m«men do tuèc bin sinh ra b»ng tæng m«men tiªu thô ë choßng vµ ë æ tùa chÝnh. Mt= M«+ Me M« men tiªu thô ë choßng b»ng Me = G. §Æc tÝnh lµm viÖc cña tuèc bin cßn gäi lµ ®Æc tÝnh ngoµi biÓu diÔn sù biÕn thiªn c¸c th«ng sè lµm viÖc cña tuèc bin.Pt theo sè vßng quay trong ®iÒu kiÖn Q kh«ng ®æi. Víi n cµng lín th× giíi h¹n nµy sinh ra ë t¶i träng riªng cµng lín. nhÊt lµ ë dung dÞch lµm nÆng vµ c¸c chÊt cã ®é mµi mßn lín trong dung dÞch.

Mr Mt3= Mc3= GthMr n3= nth sè vßng quay thuû lùc. T¶i träng choßng b»ng t¶i träng thuû lùc: G3 = Gth M«3=0 . Mr. Tuèc bin quay ë bªn trªn ®¸y lç khoan (kh«ng chÞu t¶i ) Trong tr­êng hîp nµy G1 = 0 MC1 = 0 Mt1= M«1 =  r«. M«4 =  r« (G4. Choßng khoan lµm viÖc ë ®¸y víi t¶i träng choßng nhÑ h¬n t¶i träng thuû lùc G2< Gth ta cã: Mc2= G2Mr M«2 = r«(Gth . Momen ë choßng sÏ lµ: Mc4= G4. Gth Sè vßng quay cña tuèc bin trong tr­êng hîp nµy gäi lµ sè vßng quay khëi ®éng nk®. Mt2= r«(Gth.1.G2). 2.G2) + G2Mr n2 ne® 3.Gth) Momen ë tuèc bin sÏ lµ: Mt4= G4Mr + r«(G4. 4) Choßng khoan lµm viÖc víi t¶i träng choßng lín h¬n t¶i träng thuû lùc G4> Gth.Mc3=Gth. Tr­êng hîp Mr < r« th× sÏ x¶y ra ng­îc l¹i. Do momen c¶m kh¸ng ë æ tùa chÝnh. Chóng ta vÏ ®å thÞ biÕn thiªn M = f(n) trong tr­êng hîp Mr > r« M 4 3 0 2 nth 1 nk® H×nh 16 163 nkt n . nk® < nkt .Gth) Bëi v× Mt4 >Mt3 do ®ã n4 <Nth So s¸nh hai tr­êng hîp (1) vµ (3) th× chóng ta thÊy r»ng: NÕu Mt>r« th× sÏ x¶y ra Mt3 > Mt1 th× Nth < nk®.

NÕu G2t¨ng dÇn tõ 0 ®Õn Gth th× sè vßng quay còng gi¶m dÇn tõ nkt®Õn nth.G) Mr.nk® = M = 1  nkt Mf kt f r«Gth nk® =  kt(1 . r« . Ph­¬ng tr×nh c¬ b¶n cña ®Æc tÝnh tæng hîp DÊu ë phÝa trªn t­¬ng øng trong tr­êng hîp G <Gth DÊu ë phÝa d­íi t­¬ng øng tr­êng hîp G >Gth +) ë ph­¬ng tr×nh trªn khi tuèc bin ho¹t ®é ng bªn trªn ®¸y lç khoan. r« Gth = 0 k® n  r« Gth nk® r«Gth 1 . Momen truyÒn xuèng choßng khoan b»ng hiÖu gi÷a momen do tuèc bin sinh ra trõ ®i momen c¶m kh¸ng ë æ tùa: Mc= Mt . Trong khi ®ã momen æ tùa gi¶m dÇn tõ Mt1 ®Õn 0.M«= Mt. Trong tr­êng hîp 4: G4> Gth nÕu G4cµng t¨ng th× c¶ M«4 vµ Mc4®Òu t¨ng vµ sè vßng quay sÏ gi¶m ®i.n kt ) .G = Mt   r«Gth  r« G G( Mr   r« ) = Mt   r« G G= M t  μro G th M r  μro Mc = n Mr Mf(1 . G th G Mc= Mt.Trong kho¶ng 2 : 0 <G2<Gth.nth )  M = 1 = nth kt f kt 164 .n )   r« Gth  M r  μro kt nh©n hai vÕ víi Mr ta cã.  r« (Gth .M ) f (*) Trong tr­êng hîp G = Gth t­¬ng øng víi tr­êng hîp 3 n = nth Mc= Mt n MrGth n Mc = Mf(1 . Mc= 0 n = nkt t­¬ng øng tr­êng hîp G = 0 <Gth n Mf(1 . Vµ momen choßng còng t¨ng tõ Mt1 ®Õn Mt3.

Trong khoan tuèc bin .MrGth nth= nkt (1 . C«ng suÊt cña tuèc bin ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc: N = .n ) k® b) Nghiªn cøu sù biÕn thiªn cña c«ng suÊt theo sè vßng quay.M = 2n. c¸c th«ng sè lµm viÖc cña nã phô thuéc nhiÒu nhÊt lµ liÒu l­îng dung dÞch. choßng khoan vµ æ tùa trong tr­êng hîp Mr >r« n Nt Nc N« 1 n n«c nth nk® nkt o n H×nh 17 5.M ) f ë ph­¬ng tr×nh Mc nÕu chóng ta bá qua tæn thÊt ë æ tùa chÝnh th× ®Æc tÝnh ngoµi sÏ biÕn thµnh ®Æc tÝnh trong: n Mc= Mf(1 .n.n  r«Gthm ] Mr  r« kt 2 Mr n2 [ Mf(n -n )  Mr«Gthm] Mr  r« kt Tiªu hao c«ng suÊt ë æ tùa chÝnh ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc sau : N«= Nt .8. Quan hÖ gi÷a tuèc bin. hÖ thèng tuÇn hoµn vµ thiÕt bÞ b¬m.M Nc = Nc = 2 .Mr n [Mf (1.Nc BiÓu diÔn b»ng ®å thÞ biÕn thiªn gi÷a c«ng suÊt cña tuèc bin. vµo kh¶ n¨ng thiÕt bÞ b¬m vµ hÖ thèng tuÇn hoµn cña dung dÞch. 165 .

Nct Q0 Víi Q<Q0 hay Q >Q0th× Nct<Nct0. P th.A)  Q ] = 0 (4) [Pb. Q .8.Q .Nth= Pb. L .(B . T¹o c«ng suÊt thuû lùc cùc ®¹i cho tuèc bin khoan. Q . Ng­îc l¹i nÕu chóng ta gi¶m Q qu¸ bÐ th× tæn thÊt ¸p suÊt ë hÖ thèng tuÇn hoµn còng bÐ vµ ¸p suÊt cung cÊp cho tuèc bin còng h¹n chÕ. Q dQ [Pb.3 (B . Nct d 3 = d. a B = Qtc + ®n l + avx + apt.(B . L + A)  Q30 = 0 166 . A. Trong ®iÒu kiÖn ¸p suÊt ë b¬m kh«ng ®æi Pb= const NÕu chóng ta t¨ng l­îng Q qu¸ lín th× tæn thÊt ¸p lùc ë hÖ thèng tuÇn hoµn sÏ t¨ng lªn vµ ¸p suÊt cung cÊp cho tu«c bin sÏ gi¶m ®i.5. Q . L + A )  Q 2 (2) Trong ®ã B lµ hÖ sè tæn thÊt lùc phô thuéc vµo chiÒu dµi cÇn khoan. (1) Tæn thÊt thñy lùc trong hÖ thèng tuÇn hoµn ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc .1. L­u l­îng Q0 ®­îc x¸c ®Þnh trong ®iÒu kiÖn cùc ®¹i cña Nct d.Pth.(BL + A)  Q3 (3) NÕu nh­ chóng ta biÓu diÔn ph­¬ng tr×nh trªn d­íi d¹ng ®å thÞ. Nh­ vËy ph¶i tån t¹i mét Qotèi ­u. C«ng suÊt cung cÊp cho tuèc bin ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc : Nct= N0 . t¹i ®ã c«ng suÊt thuû lùc cung cÊp cho tuèc bin cã gi¸ trÞ lín nhÊt . Qmax Q H×nh 18 Víi Q = Qmax Nct= 0 bëi v× toµn bé c«ng suÊt thuû lùc cña b¬m tiªu thô ë hÖ tuÇn hoµn . lµ hÖ sè tæn thÊt thuû lùc kh«ng phô thuéc vµo chiÒu dµi cÇn : A = Qbm + Q cn lcn+ ac C«ng thøc Nct chóng ta cã thÓ viÕt d­íi d¹ng: Nct= Pb.

Pb
3(B.L + A)

Q0 =

(5)

¸p suÊt ë tuèc bin sÏ lµ;
Pct0= Pb- (B. L +A )  Q20= Pb- (B. L + A) 
2
Pct0= 3 Pb.

Pb
2
= 3 Pb.
3(B. L + A )

(6)

2
Nct= 3 Nb. (7)
§Ó tËn dông hÕt kh¶ n¨ng cña b¬m th× ¸p suÊt tiªu thô thùc tÕ ë tuèc bin
Pt ph¶i b»ng ¸p suÊt cung cÊp cho tuèc bin Pc.
Cã nghÜa lµ ¸p suÊt do b¬m cung cÊp ph¶i tiªu thô hoµn toµn ë tuèc bin
Pt0= Pct0
2
Ap k0 .  Q2= Pcto = 3 PbApKo  .
k0 =

Pb
2
= 3 Pb.
3 (B.L + A )

B. L + Ac
(8)
Ap

V× vÇy ®Ó tiªu thô c«ng suÊt mµ b¬m cung cÊp cho tu«c bin th× tuèc bin
ph¶i cã sè tÇng lµ k0.
Th«ng th­êng chóng ta khoan c¸c tuèc bin víi sè tÇng ®· ®­îc chÕ t¹o
s½n .
2
V× thÕ chiÒu s©u cã thÓ khoan trong ®iÒu kiÖn Pt = 3 Pb.
Tõ c«ng thøc trªn chóng ta thu ®­îc.
B. L + A =
L=

k0Ap
2

ko . Ap-2A
2B

(9)

Chóng ta h·y biÓu diÔn ph­¬ng tr×nh (5) vµ (8). tøc lµ Q0= f(L) vµ
ko= f(L). chóng ta sÏ thu ®­îc ®å thÞ sau:

167

Qo,Ko

Ko=f(L)
Qo=f(L)

H×nh19

Tõ ®å thÞ trªn chóng ta ®i ®Õn kÕt luËn.
- ChiÒu s©u cña lç khoan cµng lín th× sè tÇng tuèc bin ph¶i t¨ng vµ l­u
l­îng cña tuèc bin cÇn ph¶i gi¶m xuèng.
Chóng ta cã thÓ tÝnh ®­îc gi¸ trÞ c«ng suÊt thñy lùc tiªu thô ë tuèc bin .
2
Nct0= Pct0. Q0= 3 Pb
2
Nct0 = 3

Pb
3 (B. L + A)

Pb
3 (B. L +A )

(10)

ë biÓu thøc trªn chóng ta nhËn thÊy r»ng : muèn t¨ng Nt0 cã hai c¸ch:
1 - T¨ng Pb tøc lµ t¨ng ¸p suÊt lµm viÖc cña b¬m.
2 - Gi¶m A vµ B tøc lµ sö dông cÇn khoan víi ®­êng kÝnh lín, ®é dµy
thµnh bÐ, ®Çu nèi réng.
Ph­¬ng ph¸p h÷u hiÖu nhÊt ®Ó t¨ng Nt0vÉn lµ t¨ng ¸p suÊt m¸y b¬m.
5.8.2. T¹o momen quay cùc ®¹i cho tuèc bin.

5.8.2.1. Tr­êng hîpPb = const.
Trong tr­êng hîp khoan ë nh÷ng giÕng khoan cã chiÒu s©u lín, nhÊt lµ
trong ®iÒu kiÖn c¸c tÇng ®Êt ®¸ gi÷a. §Ó ®¹t ®­îc hiÖu qu¶ cao trong khoan
tuèc bin, cÇn thiÕt ph¶i b¶o ®¶m momen quay ë choßng khoan cã gi¸ trÞ lín.
Chóng ta gi¶ thiÕt r»ng ¸p suÊt lµm viÖc ë b¬m kh«ng ®æi, tøc lµ ë mét
thêi ®iÓm nµo ®ã cña qu¸ tr×nh khoan. Pb = const . Chóng ta sÏ x¸c ®Þnh mét
gi¸ trÞ cña l­u l­îng Q0 mµ ë ®ã chóng sÏ cung cÊp cho tuèc bin momen quay
lín nhÊt Mct0cã nghÜa lµ chóng ta sÏ x¸c ®Þnh mét gi¸ trÞ cña l­u l­îng Q0 mµ
ë ®ã chóng sÏ cung cÊp cho tuèc bin momen quay cùc ®¹i. Nh­ chóng ta ®·
biÕt ë phÇn trªn, ë chÕ ®é c«ng suÊt cùc ®¹i cña tuèc bin, thµnh phÇn vËn tèc:
C1u = u vµ C2u= 0

(11).
168

Q.
M = k. g rct(C1u - C2u. )

(12).

Q.
Thay (11) vµo (12) ta ®­îc: M= k. g rct.u

(13)

C«ng thøc tæn thÊt ¸p suÊt bªn trong tuèc bin:
u
u2
Pt = Hth .  = K. g (C1u -C2u) = k. . g
u=

g. Pt
k.

(14).

(15)

Thay (15) vµo (13) chóng ta thu ®­îc.
M=

k
g rctQ. Pt

(16).

¸p uÊt cung cÊp cho tuèc bin:
Pct= Pb- (B. L + A ) . Q2.

(17).

Thay (17) vµo (16). chóng ta thu ®­îc:
M=

k
2
4
g .rct . PbQ - (BL + A) .Q )

(18).

BiÓu diÔn cña hµm sè: M = f(Q) chóng ta ®­îc ®å thÞ lµ:
M

Mmax

Qmax
Qo
H×nh2 0

Q

d. M
§iÒu kiÖn x¸c ®Þnh Q0. d. Q = 0 .
2. P0Q - 4 (A. L + B)  . Q03 = 0

(19).

Pb
2(A. L +B) . 

(20).

Q0=

¸p suÊt cung cÊp cho tuèc bin sÏ lµ:
Pct0 = Pb (A. L + B)  Q02 = Pb - (A. L + B ) .
169

Pb
2 (A. L + B)

1
Pct0 = 2 Pb

(21)

1
Nct = 2 P

(22).

Nh­ vËy chóng ta ®i ®Õn kÕt luËn: ®Ó thu ®­îc momen cùc ®¹i ë tuèc
1
1
bin Pct0 = 2 Pb hay Nt0 = 2 Nb
§Ó tuèc bin tiªu thô hÕt c«ng suÊt do b¬m cung cÊp : Pt0 = Pct0
P
Pb
P
Apk0  Q2= 2b  Ap h0
= 2b /
(A. L + B ) 2
Tõ ®©y chóng ta rót ra:
k0=

B. L + A
Ap

(23).

Tõ c«ng thøc (20) vµ (23) chóng ta còng nhËn thÊy r»ng chiÒu s©u l
cµng lín th× Q0 cµng gi¶m vµ k0 cµng t¨ng.
b). Trong tr­êng hîp c«ng suÊt b¬m kh«ng ®æi. Nb = const .
N
NÕu ë biÓu thøc (18) chóng ta thÊy Pb= Qb .
BiÓu thøc cña momen sÏ trë thµnh
k
4
g rct. NbQ - (A. L + B)  Q

M=

(24)

Víi N0= const
dM
3
dQ = 0 Nb- 4(B. L + A )  Q0 = 0
3

Q0=

Nb
4. (B. L + A)

(25)

NÕu chóng thay Q0vµo c«ng thøc sau :
Nt0= N0- Nth =Nb - (B. L + A)  Q03 = Nb- (B. L + A ) 
3
Nct0 = 4 Nb (26)
3
Ptc0 = 4 Pb

(27).

170

Nb
4 (B L + A)

Tõ c«ng thøc (6) , (21) , (27) chóng ta rót ra r»ng ®Ó sö dông mét c¸ch
hîp lý thiÕt bÞ b¬m, tuèc bin khoan ph¶i sö dông Ýt nhÊt1/2¸p suÊt b¬m. ChiÒu
s©u lµm viÖc cµng t¨ng, do kh¶ n¨ng giíi h¹n cña b¬m, l­u l­îng dung dÞch
cµng gi¶m ®i, sè tÇng cña tuèc bin còng dÇn dÇn t¨ng lªn. Chóng ta còng sÏ sö
dông tõ tuèc bin ®¬n sang tuèc bin nèi tõ hai ®Õn ba ®o¹n.
5.9. Chän chÕ ®é thuû lùc cho tuèc bin

ë phÇn trªn chóng ta ®· nghiªn cøu viÖc x¸c ®Þnh l­u l­îng b¬m tèi ­u
trong ®iÒu kiÖnP0= const vµ L = const
Nh­ng thùc tÕ c«ng suÊt cña b¬m kh«ng thay ®æi Nb = const vµ chiÒu
s©u giÕng t¨ng dÇn tõ nhá tíi lín.
Nh­ vËy c«ng suÊt cña b¬m ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc:
Nb = Nt+ Nth= PtQ+ Pth Q.
(1)
N0 = Ap . . Q3 + (BL + A).  Q3
Qnax =

Nb
(B. L + A + Ap).

(2)

Chóng ta còng x¸c ®Þnh ®­îc mét l­îng tèi thiÓu Qmin cÇn thiÕt ®Ó n©ng
h¹t mïn khoan lªn mÆt:

Q min = 4 (Dc2- D2) V min

(3).

Nh­ vËy l­u l­îng Q chän n»m trong kho¶ng:
Qmin<Q < Q nax
(4)
ChiÒu s©u lµm viÖc giíi h¹n víi mét gi¸ trÞ cña l­u l­îng Q tõ c«ng
thøc (1) ta rót ra:
L=

Nb- (Ap +A)  Q3
B. . Q3

(5).

Chóng ta sÏ vÏ ®å thÞ biÕn thiªn gi÷a Nb, Q, Pb, Pt, P0, n, N theo chiÒu s©u.
Nb1

Nb2

Nb3

Q1
Pb3
Q3

Q2
n1

Pb2

Nt1
Pb1
Pt1

Nt2

n3

Pt2

Nt3

Pt3

L1

L2

H
H××nnhh 2211

171

L3

L

Do tuèc bin lµm viÖc víi thêi gian t­¬ng ®èi lín . d h  n lt  172 . Vµ t­¬ng tù nh­ thÕ tõ L2 L3 Trong ®iÒu kiÖn trong c¸c kho¶ng Q kh«ng ®æi th× c¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña tuèc bin Pt0.1 Mßn ë ®Üa stat¬ vµ r« t¬. T­¬ng øng víi®­êng kÝnh Xi lanh 1. lµm thay ®æi gãc cÊu tróc c dÉn ®Õn thay®æi gãc thuû  c ’c H×nh22 Sù t¨ng lªn cña gãc csÏ lµm gi¶m ctg  c vµ dÉn ®ÕnM0gi¶m . 5.10. nÕu l t¨ng lªn th× ¸p suÊt ë b¬m sÏ t¨ng lªn tiÕn ®Õn gi¸ trÞ cùc ®¹i Pbmax . Nt0. Vµ c«ng suÊt còng t¨ng lªn tiÕn dÇn ®Õn gi¸ trÞ cùc ®¹i cña b¬m. §Ó gi¶m c«ng suÊt cña b¬m th× trong kho¶ng L 1 L2 ta ph¶i gi¶m l­u l­îng b¬m Q2 < Q1th× lËp tøc c«ng suÊtt¹i b¬m còng sÏ gi¶m xuèng Nbgi¶m vµ ¸p suÊtë b¬m còng gi¶m xuèng. H . nt0. C¸c ®Üa stat« vµ r«t¬ cña tuèc bin bÞ mµi mßn do c¸c thµnh phÇn chÊt r¾n ch÷a trong dung dÞch. Trong qu¸ tr×nh khoan víiQ = Q2= const tõ L1 L2. Th× c«ng suÊtcña b¬m còng t¨ng dµn ®Õn Nb max vµ ¸p suÊtë b¬m còng t¨ng dÇn ®Õn giíi h¹n Pbmax. §Üa r«t¬ vµ stat¬ bÞ mµi mßn nhÊt lµ ë c¸c mÆt d­íi cña r×a ra. 5. ¶nh h­ëng cña ®é mµi mßn c¸c chi tiÕt cña tuèc bin ®Õn c¸c th«ng sè ho¹t ®éng cña tuèc bin. N0 gi¶m M0 = k ctg  02 c Q 2 2g.Gi÷a hai chiÒu s©u liªn tôc Q1 kh«ng ®æi.10. h 1  ctg  2 3   0 c Q3 N0= K. Do ma s¸t gi÷a c¸c ®Üa stat¬ vµ r«t¬ trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. g  H. sÏ kh«ng ®æi.

Tr­íc khi ®­a tuèc bin khoan tíi c¸c lç khoan. ë c¸c ®Üa ®øng yªn cña c¸c æ t­¹. 5. VËn hµnh tuèc bin khoan. 5. lµm t¨ng thªm hÖ sè ma s¸t vµ lµm t¨ng thªm tiªu thô n¨ng l­îng ë æ tùa. lµm qu¸ tr×nh lµm s¹ch ®¸y lç khoan còng bÞ h¹n chÕ.Sù mµi mßn ë mÆt trªn hay mÆt d­íi cña ®Üa r«t¬ hay stat¬ sÏ lµm t¨ng thªm ®é hë däc cña tuèctbin. th«ng th­êng ng­êi ta sö dông mét thiÕt bÞ khoan cì nhá vµ ph¶i cã mét m¸y b¬m dung dÞch b¶o ®¶m mét l­u l­îng Ýt nhÊt tõ 35 . bäc cao su bÞ døt bÞ nhæ hay bÞ ph¸ huû khi chóng tiÕp xóc víi c¸c s¶n phÈm dÇu má chøa trong dung dÞch.11. ¶nh h­ëng cña ®é mµi mßn ë c¸c æ tùa . Tr­íc khi th¶ xuèng giÕng khoan còng cÇn ph¶i x¸c ®Þnh kh¶ n¨ng lµm viÖc cña tuèc bin t­¬ng øng. T¹o nªn nh÷ng vïng quÈn cña dung dÞch khoan Do ®ã sù mÊt m¸t ¸p suÊt ë tuèc bin t¨ng lªn . ng­êi ta tiÕn hµnh thö tuèc bin theo c¸c quy chuÈn ®¬n gi¶n vµ tæng hîp ®Ó tr¸nh cho viÖc chuyªn chë v« Ých vµ ph¶i thö ë lç khoan. tr­íc khi ®­a ra sö dông ë giÕng khoan cÇn ph¶i kiÓm tra theo ®óng c¸c quy chuÈn.70 kG/cm2.1. Sù mµi mßn ë c¸c ®Üa di ®éng ë æ tùa chÝnh ®­a ®Õn viÖc xuÊt hiÖn sù kh«ng ®«ng ®Òu trªn bÒ mÆt tiÕp xóc víi phÇn cã bäc cao su cña ®Üa ®øng yªn. BÊt kú lµ tuèc bin míi hay lµ tuèc bin võa söa ch÷a ë c¸c x­ëng tuèc bin. C¸c b­íc kiÓm tra nh­ sau: 173 .40 l/s víi mét ¸p suÊt 50 .11. §ång thêi nã còng t¨ng gãc thuû lùc th vµ dÉn ®Õn Momen vµ c«ng suÊt gi¶m . kÕt qu¶ lµ ®­a ®Õn sù gi¶m hiÖu suÊt c¬ khÝ cña tuèc bin . §Ó thö tuèc bin khoan theo quy chuÈn ®¬n gi¶n. 5.2. C«ng t¸c chuÈn bÞ tuèc bin tr­íc khi khoan. Do ®ã l­u l­îng cña dung dÞch®i xuèng choßng lµm s¹ch ®¸y lç khoan bÞ gi¶m sót. cã thÓ g©y kÑt tuèc bin.10. Trong tr­êng hîp bäc lãt ë ®Õ tuèc bin bÞ mµi mßn. ®­a ®Õn hiÖn t­îng mÊt mét phÇn lín l­u l­îng dung dÞch ë ®©y. C¸c miÕng cao su bÞ t¸ch ra tõ c¸c ®Üa ®øng yªn cña æ tùa chÝnh nã ®i vµo c¸c r·nh tho¸t n­íc cña ®Üa r«t¬ vµ stat¬ g©y ¶nh h­ëng xÊu ®Õn qu¸ tr×nh l­u th«ng cña dung dÞch khoan.

lÊy phÊn ®¸nh dÊu ë mÐp d­íi cïng cña ®Õ vµo trôc tuèc bin . Van x¶ ®­îc ®ãng l¹i tõ tõ vµ theo dâi ®ång hå ®o ¸p lùc. §o ®é hë däc cña tuèc bin. th× cÇn ph¶i x¸c ®Þnh nguyªn nh©n cña nã. Trong ®iÒu kiÖn th«ng th­êng trôc tuèc bin b¾t ®Çu quay víi ¸p suÊt10 .1.15 kG/cm2. §iÒu nµychøng tá r»ng ®Üa stat¬ vµ r«t¬ cña tuèc bin bÞ mßn vµ tæn thÊt ¸p suÊt ë tuèc bin t¨ng lªn. Trôc tuèc bin cÇn ph¶i quay víi tèc ®é nhanh dÇn ®Òu vµ tr¸nh giËt côc. vµ èc cña trôc ®· vÆn chÆt th× nguyªn nh©n sÏ lµ do l¾p r¸p kh«ng t­¬ng øng cña æ tùa chÝnh. nhÊt lµ ë æ tùa chÝnh cña nã. Tr­íc khi b¾t ®Çu khëi ®éng b¬m cÇn ph¶i më hoµn toµn van x¶ cña b¬m dÉn ra thïng chøa dung dÞch .1.2.11. chóng dõng tõ tõ kh«ng ®ét ngét. NÕu nh­ sau khi ch¹y r«®a tuèc bin vÉn kh«ng khëi ®éng ®­îc th× cÇn ®­a l¹i x­ëng ®Ó söa ch÷a. Ph­¬ng ph¸p ®o ®­îc tiÕn hµnh nh­ sau: Tuèc bin treo ë £lªvat¬ vµ th¶ xuèng cho ®Õn khi ®Çu d­íi cña trôc dùa hoµn toµn vµo bµn quay r«t¬. ®é hë däc kh«ng v­ît qu¸ 34mm. 5.1. ®Çu nèi. Kho¶ng c¸ch 2 ®Çu phÊn ®ã chÝnh lµ ®é hë däc cña tuèc bin. Trong tr­êng hîp nµy cÇn ph¶i tiÕn hµnh ch¹y rèt ®a tuèc bin b»ng c¸ch quay trôc tuèc bin nhê bµn quay r«t¬ trong kho¶ng 10 . ®¸nh dÊu phÊn thø 2 lªn trôc tuèc bin.5. 174 . Tuèc bin ®­îc treo ë mãc n©ng cña rßng räc ®éng vµ ®­îc nèi víi hÖ thèng tuÇn hoµn cña dung dÞch. Trong khi kiÓm tra nÕu thÊy ¸p suÊt tiªu thô trong tuèc bin qu¸ lín so víi ho¹t ®éng b×nh th­êng cña tuèc bin víi cïng l­u l­îng vµ trôc tuèc bin dõng ®ét ngét. Sau khi t¾t b¬m còng cÇn ph¶i theo doÜ tèc ®é dõng cña tuèc bin. Sau ®ã n©ng tuèc bin lªn khái bµn quay r«t¬ vµ còng ë mÐp d­íi cïng cña ®Õ tuèc bin . NÕu nh­ ®Õ tuèc bin.11. ë mét tuèc bin míi hay võa söa ch÷a xong.15 phót. KiÓm tra sù khëi ®éng cña tuèc bin . Trong tr­êng hîp ®é hë däc cña tuèc bin kh¸ lín. chøng tá ma s¸t bªn trong tuèc bin lín. Trong tr­êng hîp ¸p suÊt tiªu hao bªn trong tuèc bin thö lín h¬n ¸p suÊt ho¹t ®éng b×nh th­êng cu¶ nã víi cïng mét l­u l­îng Q kho¶ng 15 20% . Tuèc bin còng cÇn göi l¹i x­ëng ®Ó söa ch÷a.

Dùa vµo c¬ së nµy ®Ó chóng ta x¸c ®Þnh c¸c th«ng sè lµm viÖc cña tuèc bin ë giÕng khoan. Tr­íc khi th¶ tuèc bin xuèng giÕng khoan.Dông cô ®o vµ ghi c¸c sè ®o. c«ng suÊt. . cÇn ph¶i cã mét quy chuÈn tæng hîp ®Ó thö .5.Mét dông cô t¹o t¶i träng däc.èng x¶ H×nh23 . ngay c¶ sau khi dïng bµn quay r«t¬ ®Ó quay trôc. Trong c«ng t¸c vËn chuyÓn tuèc bin.§inh vÝt 7 . ph¶i cÈn thËn nhÑ nhµng.). (T¶i träng. quy chuÈn tæng hîp cÇn thªm 1 . ¸p suÊt vv . N. §o ®é mÊt dung dÞch ë ®Ó tuèc bin.§Õ 3.Vá dông cô 5 . 175 . §Ó nghiªn cøu ®Æc tÝnh ho¹t ®éng cña tõng lo¹i tuèc bin. Ng­êi ta l¾p mét dông cô ®o ë ®Õ tua bin (h×nh vÏ d­íi) Trong tr­êng hîp l­îng dung dÞch bÞ mÊt lín h¬n kho¶ng 25% l­u l­îng ë b¬m th× cÇn ph¶i thay thÕ ®Õ míi. sè vßng quay. momen. ë hai ®Çu cña tuèc bin ph¶i cã ®Çu b¶o vÖ. ë quy chuÈn tæng hîp ngoµi nh÷ng ®Æc tÝnh ®o ë quy chuÈn ®¬n gi¶n nã cßn ®o thªm nh÷ng ®Æc tÝnh lµm viÖc cña tuèc bin nh­: Thay ®æi M. còng cÇn ph¶i kiÓm tra l¹i gièng nh­ ë quy chuÈn ®¬n gi¶n. th× tuèc bin Êy kh«ng ®­îc th¶ xuèng giÕng khoan n÷a.B¹c lãt kÝn 6 .3. Bªn c¹nh thiÕt bÞ ë quy chuÈn ®¬n gi¶n.Th©n tua bin 2 . cña tuèc bin theo sè vßng quay víi l­u l­îng vµ ®Æc tÝnh kh¸c nhau cña dung dÞch.11. NÕu nh­ ë trªn mÆt tuèc bin kh«ng thÓ khëi ®éng ®­îc.Trôc 4 . tr¸nh va ch¹m ®ét ngét.1.

Khi tuèc bin gÇn ®Õn ®¸y th× cho b¬m khëi ®éng.30 m.15 phót vµ t¹o t¶i träng cho choßng khoan. Chóng ta còng biÕt r»ng víi tuèc bin th«ng th­êng.NÕu nh­ c¸c tr­êng hîp trªn kh«ng thµnh c«ng th× chóng ta tiÕn hµnh cho tuèc bin ch¹y r«®a b»ng c¸ch quay cét cÇn khoan nhê bµn quay r«t¬ trong kho¶ng 10 .§Ó tr¸nh vµ lo¹i trõ vËt ngo¹i lai cã kÝch th­íc lín lÉn lén vµo trong dung dÞch vµ cã thÓ ®­a ®Õn t×nh tr¹ng t¾c tuèc bin. Sau khi cho ch¹y r«®a chóng ta sÏ kÐo choßng lªn c¸ch ®¸y kho¶ng 10 . CÇn ph¶i theo dâi ®ång hå ®o träng l­îng vµ khi chóng ta thÊy ®ång hå ®o träng l­îng gi¶m ®i 2 . ThØnh tho¶ng ®Ó khëi ®éng tuèc bin ng­êi ta cho choßng khoan v¸ ch¹m nhÑ ë ®¸y giÕng khoan.6 phót. Van x¶ nµy sÏ ®­îc ®ãng dÇn theo tõng nÊc vµ sÏ ®­îc ®ãng hoµn toµn sau khi b¬m ho¹t ®éng trong kho¶n 5 . Trong thêi gian khoan viÖc kiÓm tra ho¹t ®éng cña tuèc bin cÇn ®­îc theo dâi qua ®ång hå ®o träng l­îng. víi mét l­u l­îng dung dÞch kh«ng ®æi th× tæn thÊt ¸p lùc trong tuèc bin còng kh«ng®æi Pt = const . Ta tiÕn hµnh khëi ®éng tuèc bin vµ më réng ®­êng kÝnh lç khoan theo ®­êng kÝnh th«ng th­êng cña choßng. Ho¹t ®éng cña tuèc bin trong giÕng khoan. Ngay c¶ khi chÕ ®é khoan 176 .2. ®ång hå ®o ¸p suÊt. . NÕu tuèc bin ho¹t ®éng th× cho tiÕn dÇn tíi ®¸y vµ dïng choßng ®Ó më réng lç khoan ®Õn ®­êng kÝnh b×nh th­êng . . Khi tuèc bin gÇn ®Õn ®¸y th× vËn tèc th¶ ph¶i gi¶m dÇn. Van x¶ cña b¬m ra thïng dung dÞch hoµn toµn ë tr¹ng th¸i më. ViÖc th¶ tuèc bin xuèng giÕng khoan ®­îc tiÕn hµnh víi mét tèc ®é võa ph¶i. ë kho¶ng c¸ch nµy ®­êng kÝnh cña choßng t­¬ng øng víi ®­êng kÝnh cña giÕng . NÕu tuèc bin kh«ng khëi ®éng ®­îc th× ph¶i kÐo lªn. ë t¹i ®iÓm nµy cho tuèc bin khëi ®éng.5. Sau ®ã tiÕp tôc khoan b×nh th­êng. ë ®­êng èng x¶ cña b¬m hay phÝa d­íi cña cÇn chñ ®¹o vµ ®Çu nèi trªn cña tuèc bin ng­¬× ta l¾p c¸c dông cô läc.3 v¹ch th× tuèc bin ®· ®Õn ®¸y. Nh­ng ph­¬ng ph¸p nµy nguy hiÓm dÔ bÞ háng choßng khoan.11. NÕu thÊy tuèc bin kh«ng ho¹t ®éng th× nªn th¶ xuèng choßngvíi t¶i träng bÐ ®Ó gi¶m ®é chÞu t¶i ë æ tùa chÝnh t¹i ®iÒu kiÖn nhÑ nhµng cho tuèc bin khëi ®éng.

C¸c tr­êng hîp kh«ng b×nh th­êng cña tuèc bin th­êng gÆp trong thùc tÕ. tuèc bin sÏ cÇn ph¶i kiÓm tra l¹i.11. s¬ mi.1 ViÖc gi¶m ¸p suÊt ë b¬m dung dÞch: Cã liªn quan ®Õn viÖc gi¶m l­u l­îng qua tuèc bin do ®ã M vµ N cña tuèc bin còng bÞ gi¶m .¸p dông cã thay ®æi . NÕu nh­ chóng ta cho b¬m ho¹t ®éng trë l¹i ®ét ngét. Sau khi kÐo mét choßng bÞ mßn. Sau khi ngõng b¬m tiÕn hµnh kÐo choßng lªn khái ®¸ylç khoan. si lanh. NÕu nh­ ®é hë däc lín h¬n 3mm vµ ®é hë ngang lín h¬n 2mm so víi ®é hë ban ®Çu. c¸c sup¸p bÞ mßn C¸c suppap ho¹t ®éng kh«ng ®ång bé. mïn khoan trong tuèc bin sÏ lµm ¶nh h­ëng xÊu ®Õn tuèc bin hay lµm t¾c tuèc bin. nÕu nh­ v× lý do nµo ®ã mµ ngõng b¬m dung dÞch. ViÖc t¨ng hoÆc gi¶m ¸p suÊtë b¬m b¸o hiÖu nh÷ng h­ háng ë b¬m hay hÖ thèng tuÇn hoµn. Th«ng th­êng chÕ ®é lµm viÖc cña tuèc bin khoan ®­îc x¸c ®Þnh qua viÖc chän t¶i träng ®¸y. Ho¹t ®éng kh«ng b×nh th­êng cña tuèc bin b»ng c¸ch theo dâi c¸c ®ång hå ®o. Tr­íc khi kÐo choßng tiÕp tôc cho dung dÞch tuÇn hoµn Ýt nhÊt kho¶ng 8  10 phót . V× vËy qu¸ tr×nh khëi ®éng ph¶i tiÕn hµnh tõ tõ b»ng c¸ch ®ãng dÇn tõng nÊc van x¶ ë èng x¶ cña b¬m.2. §o ®é hë däc vµ ngang. Chóng ta ph¶i tiÕn hµnh nh­ vËy ®Ó tr¸nh cho mïn khoan ë kho¶ng kh«ng vµnh xuyÕn x©m nhËp vµo bªn trong tuèc bin . tr­íc khi th¶ mét choßng míi. hoÆc ren nèi bÞ mßn. Dung dÞch khoan cã chøa mïn khoan ë kho¶ng kh«ng vµnh xuyÕn cã tû träng lín h¬n sÏ x©m nhËp vµo bªn trong tuèc bin. Chóng ta sÏ chän t¶i träng mµ ®¶m b¶o vËn tèc c¬ häc lín nhÊt.5 phót. Van x¶ ®­îc më chØ sau khi dõng b¬m tõ 3 . ViÖc gi¶m ¸p suÊt ë b¬m do nh÷ng nguyªn nh©n : . kiÓm ra tr¹ng th¸i cña c¸c ®Çu ren nèi. t¾c clabin ë ®­êng èng hót. tuèc bin ph¶i göi vÒ x­ëng ®Ó kiÓm tra söa ch÷a. KhÝ ho¸ dung dÞch khoan. Nh­ chóng ta biÕt r»ng trong qu¸ tr×nh khoan. ë c¸c thêi ®iÓm lµm viÖc ban ®Çu cña choßng víi nhiÒu t¶i träng ®¸y kh¸c nhau. 5.B¬m bÞ háng: Pittong. sè 177 .

tÊt c¶ c¸c sè liÖu liªn quan ®Õn sù kiÓm tra vµ thö tuèc bin ë c¸c quy chuÈn.1.3 Tuèc bin kh«ng nhËn t¶i träng ®¸y trong thêi gian lµm viÖc cã nghÜa lµ khi kÐo choßng lªn khëi ®éng th× tuèc bin ho¹t ®éng .12.Nguyªn nh©n do háng choßng : Th­êng gÆp lµ c¸c nãn xoay bÞ kÑt. ë c¸c èng läc. C¸c ®Üa stat¬ vµ 178 . §Ó ph¸t hiÖn chç hë cÇn ph¶i kÐo lªn ®Ó kiÓm tra. Cã ho¹t ®éng th× vËn tèc c¬ häc cña choßng còng rÊt bÐ. 5.2 T¨ng ¸p suÊt ë b¬m: Tuèc bÞ bÞ t¾c. C¶i tiÕn cÊu tróc cña tuèc bin th«ng th­êng. * §Õ cña tuèc bin hay èc cña r«t¬ vÆn kh«ng chÆt. Mçi mét tuèc bin khoan cÇn ph¶i kÌm theo mét lý lÞch kü thuËt theo dâi . t¨ng tuæi thä cña tuèc bin. H¹n chÕ ®­îc sù mµi mßn do dung dÞch khoan.2. Do ®ã dßng dung dÞch ch¶y qua c¸c tÇng trong tuèc bin dÔ dµng h¬n vµ h¹n chÕ ®­îc dßng ch¶y quÉn trong tua bin. mét phÇn lín n¨ng l­îng sinh ra ®Ó th¾ng ma s¸t gi÷a c¸c ®Üa víi nhau. C¸c r×a cña r«t¬ vµ stat¬ hÑp vµ bÒ mÆt cña c¸c c¸nh palÝt ph¼ng h¬n so víi tuèc bin th«ng th­êng. cßn c¸c ®Üa r«t¬ t¹o nªn mét momen kh«ng tho¶ m·n ®Ó b¶o ®¶m qu¸ tr×nh khoan . * §Üa cña tuèc bin bÞ mßn.2. HiÖu qu¶ lµ t¨ng ®­îc hiÖu suÊtcña tuèc bin. 5. ë giÕng. c¸c mÆt tiÕp xóc cí bäc cao su bÞ mßn bÞ r¸ch hay bÞ døt hay bÞ t¸ch ra khái ®Üa stat¬ do ®ã n¨ng l­îng tiªu hao ë ®©y rÊt lín. trong tr­êng hîp nµy ®ßi hái momen quay choßng lín vµ tuèc bin kh«ng ®¶m b¶o ®­îc . 5. t¾c ë r·nh tho¸t n­íc cu¶ ®Üa r«t¬. Hoµn thiÖn tuèc bin khoan. Trong ph­¬ng h­íng nµy th× ®Üa r«t¬ vµ stat¬ ®­îc ®óc trong mét khu«n ®Æc biÖt víi ®é chÝnh x¸c cao. cÇn bÞ rß.12.hµnh tr×nh cña b¬m bÞ gi¶m do chïng d©y c«roa truyÒn tõ ®éng c¬ ®Õn b¬m: .11.1 C¶i tiÕn c¸c ®Üa r«t¬vµ stat¬.12. do ®ã c¸c ®Üa stat¬ bÞ quay d­íi t¸c dông cña m«men ph¶n. lµm viÖc cña c¸c tuèc bin ë giÕng ®Òu ph¶i ghi l¹i . stat¬. * Nguyªn nh©n g©y nªn hiÖn t­îng nµy lµ: .Cét cÇn khoan bÞ rß: Ren kh«ng kÝn. Sù ph¸t triÓn cña khoan tuèc bin di ®«i víi viÖc c¶i tiÕn nh÷ng tuèc bin th«ng th­êng vµ chÕ t¹o nh÷ng lo¹i tuèc bin míi ®Ó ®¸p øng vµ phï hîp víi yªu cÇu khoan.1.Nguyªn nh©n do tuèc bÞ bÞ háng: * Háng ë æ tùa chÝnh. ë æ tùa chÝnh.11. 5. 5.

V× vËy ng­êi ta chÕ t¹o ®­îc nh÷ng lo¹i æ tùa l¨n n»m trong hép kÝn ®­îc b«i tr¬n. kÕt hîpvíi c¸c ®Üa r«t¬ vµ stat¬ cña TB b×nh th­êng.R¬t ®óc trong khu«n ®Æc biÖt cã chiÒu cao bÐ nªn cã thÓ l¾p ®­îc nhiÒu tÇng trong cïng chiÒu dµi trôc so víi Tuabin khoan th«ng th­êng. C¶i tiÕn cÊu tróc æ tùa. VÉn trong ph­¬ng h­íng c¶i tiÕn c¸c ®Üa r«t¬ vµ stat¬ ng­êi ta chÕ t¹o c¸c ®Üa r«t¬ vµ stat¬ b»ng chÊt dÎo. Tuèc bin kÕt hîp do viÖc dÇu Ph¸p chÕ t¹o. Tuèc bin nµy ®­îc l¾p c¸c ®Üa r«t¬ vµ stat¬ víi c¸nh palÐt®Æc biÖt ®Ó gi¶m sè vßng quay. V× vËy mäi gi¶i ph¸p ®Òu nh»m t¨ng tuæi thä cña æ tùa chÝnh. .Tuèc bin cã trôc spenden. 2. Trong tr­êng hîp vßng phñ cao su bÞ mµi mßn cã thÓ th¸o ra®­îc vµ thay thÕ b»ng vßng míi.12. ¦u ®iÓm cña lo¹i tuèc bin nµy lµ chÞu mµi mßn cao®èi víi dßng dung dÞch mang theo c¸c chÊt r¾n mµi mßn. 5. 5. Nh÷ng cÊu tróc kh¸c cña tuèc bin. Cao su phñ chÕ t¹o b»ng cao su chÞu dÇu. do ®ã mµ N t¨ng lªn. . 179 .2. kh«ng ph¶i toµn bé ®Üa ®­îc chÕ t¹o b»ng chÊt dÎo mµ chØ mét phÇn m¹ng c¸c c¸nh palÐt cßn c¸c vßng thÐp th× vÉn chÕ t¹o b»ng thÐp ®Ó cã kh¶ n¨ng liªn kÕt víi nhau. .Dïng vËt liÖucã bÒ mÆt tiÕp xóc (cao su.ë mét sè tua bin.12.1. Nh­îc ®iÓm:.2.thÐp) cã chÊt l­¬ng tèt.1 Tuèc bin kÕt hîp. Trong tuèc bin khoan bé phËn chãng bÞ mßn nhÊt lµ æ tùa chÝnh.æ tùa chiÒu trôc tiªu thô n¨ng l­îng lín. nh­ vËy kÐo dµi thêi gian lµm viÖc cña æ tùa .§é bÕn cña nã giíi h¹n bëi ®iÒu kiÖn nhiÖt ®é nªn kh«ng thÓ dïng ®Ó khoan ë chiÒu s©u lín. ë ®Üa r«t¬ th× vÆn èc. 5. .12.ChÕ t¹o lo¹i æ tùa chiÒu trôc tr­ît cã vßng phñ cao su cã thÓ th¸o ra ®­îc. . §iÒu nµy còng cho phÐp sö dông chÊt láng khoan lo¹i nhò t­¬ng ng­îc hoÆc thuËn. nh­ vËy b¶o ®¶m ®é kÝn phÇn d­íi TB vµ h¹n chÕ sù mÊt m¸t dung dÞch qua ®Õ. æ tùa chÝnh l¾p phÇn d­íi Tuèc Bin ë trªn ®Õ. ®Üa stat¬ th× vÆn ®Õ.

Sè r¨ng cña r«t¬ Ýt h¬n cña stat¬ 1 r¨ng. 5. còng cã c¸c r¨ng h×nh xo¾n èc. Dung dÞch khoan ®i qua trôc rçng cña tuèc bin vµ xuèng phÇn d­íi cña TB vµ ®­îc chia thµnh 2 phÇn. Bë v× t¶i träng thuû lùc t¹o nªn do tæn thÊt ¸p suÊt trong TB cã t¸c dông ng­îc chiÒu víi t¶i träng do tæn thÊt thuûlùc ë choßng. V× thÕ ®Ó truyÒn chuyÓn ®éng quay xuèng choßng ph¶i qua trôc c¸c ®¨ng.3 §éng c¬ ®¸y thÓ tÝch. PhÝa d­íi cña 180 .: Mét phÇn ®i ng­îc lªn gi÷a kho¶ng kh«ng gian gi÷a th©n quay vµ trôc trong ®ã cã l¾p c¸c c¸nh r«t¬ vµ stat¬. PhÇn ®Çu tiªn cña dung dÞch sau khi ®i qua c¸c tÇng TB lµm quay c¸c ®Üa r«t¬ vµ ®i ra ngoµi kho¶ng kh«ng vµnh xuyÕn gi÷a TB vµ thµnh lç khoan nhËp vµo dßng dung dÞch ®i lªn mÆt ®Êt. v× vËy æ tùa chÝnh chÞu t¶i träng nhÑ h¬n. Stat¬ cã 10 r¨ng xo¾n èc.1969®· chÕ t¹o ®­îc lo¹i ®éng cã ®¸y thÓ tÝch D-170.2.12. hiÖu qu¶ kinh tÕ vµ kü thuËt khoan cao. 5. Cßn phÇn kia th× ®i th¼ng xuèng choßng.Qua thay ®æi tûlÖ cña c¸c ®Üa r«t¬ vµ stat¬ cña 2 lo¹i nãi trªn chóng ta cã thÓ thu ®­îc TB ho¹t ®éng æn ®Þnh t­¬ng øng víi tõng lo¹i choßng vµ cÊp ®Êt ®¸. Ng­îc ®iÓm: PhÇn dung dÞch ®Ó ch¹y TB kh«ng thÓ phôc vô cho qóa tr×nh röa s¹ch ®¸y.2. Tuèc bin ã vá bªn ngoµi quay. khi sè vßng quay cña choßng n»m trong kho¶ng 150v/f.2. §éng cã nµy ®­îc t¹o thµnh b»ng stat¬ víi c¸c r·nh vµ r¨ng h×nh xo¾n èc. Tuèc bin cã vá bªn ngoµi quay ®­îc s¶n suÊt t¹i Nga.Do h×nh d¹ng vµ sè r¨ng kh«ng b»ng nhau cña r«t¬ vµ stat¬ nªn r«t¬ sÏ quay lÖch trôc so víi stt¬. (PDM . Lµ mét lo¹i TB cã sè vßng quay bÐ. vÒ phÝa bªn trong vµ ®­îc nèi víi phÇn d­íi cét cÇn khoan qua ®Çu nèi chuyÓn tiÕp. R«t¬ ë phÝa ngoµi. §Ó cã ®­îc chÕ ®é khoan nh­ vËy (BHИИБΤ) trong kho¶ng n¨m 1966 .Dositive Displaycement mud Motor) Thùc tÕ khoan ®· chØ ra r»ng. Tiªu hao n¨ng l­îng ë æ tùa gi¶m vµ tuæi thä cña nã dµi h¬n so víi tu«c bin b×nh th­êng. ë lo¹i TB nµy th©n bªn ngoµi TB quay vµ ®­îc nèi víi choßng vµ trôc cña TB kh«ng quay vµ nèi víi cét cÇn khoan.12.

Khi b¬m dung dÞch khoan vµo ®éng c¬ th× r«t¬ sÏ chuyÓn ®éng quay vµ nã sÏ tr­ît qua c¸c r¨ng cña stat¬ vµ qua ®ã sÏ cã sù tù ®äng ph©n hè dßng . Q = f(P) M = f(P) Nb = const n = f(P) H×nh 24 n= F(p) p ¦u ®iÓm: .déng cã cã l¾p trôc spenden. §Æc tÝnh lµm viÖc cña ®éng cã ®¸y thÓ tÝch. v÷ng ch¾c trong qu¸ trÝnh lµm viÖc .Momen vµ c«ng suÊtt¨ng víi sè vßng quay bÐ. 181 . PhÝa bªn trong rçng ®Ó dÉn dung dÞch xuèng choßng vµ bªn trong trôc spenden cã l¾p æ tùa chÝnh lo¹i bi cÇu vµ còng ®Ó bÞt kin kh«ng cho dung dÞch khoan xuèng ®Õ.CÊu tróc ®¬n gi¶n.  bÐ. C¸c r¨ng h×nh xo¾n èc cña r«t¬ vµ stat¬ liªn tiÕp tiÕp xóc víi nhau vµ t¹o nh÷ng buång kÝn theo tõng b­íc r·nh.

¸p lùc ®¸y ( t¶i träng lªn choßng ) : Gc 2.) ChÕ ®é khoan nµo ®¹t ®Õn chØ tiªu cao nhÊt vÒ khèi l­îngvµ chÊt l­îng th× gäi lµ chÕ ®é khoan hîp lý (hoÆc chÕ ®é khoan tèi ­u) . ph­¬ng ph¸p sau ®ang ë trong giai ®o¹n thö nghiÖm c«ng nghiÖp. khoan b»ng ®éng c¬ ®iÖn. nªn tiÕn hµnh khoan ®ång thêi hay lÇn l­ît hai hoÆc 4 lç khoan. Tèc ®é quay cña choßng : n 3. øng suÊt c¾t tÜnh vv . L­u l­îng n­íc röa : Q 4. TÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt ®¸ khoan qua. khoan trong ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt phøc t¹p (sËp lç.2. Trong tr­êng hîp ®ã tèt nhÊt lµ chän ph­¬ng ph¸p khoan phèi hîp. Tr×nh ®é kü thuËt khoan hiÖn ®¹i cho phÐp khoan b»ng tuèc bin ®Õn ®é s©u 4000-4500 m. Khoan r«t¬. ®é th¶i n­íc. mÊt n­íc vv . Th«ng th­êng c¸c ®o¹n thÝch hîpvíi khoan r«t¬ h¬n l¹i n»m xen kÔ víi c¸c ®o¹n thÝch hîp víi khoan tua bin. §Ó x¸c ®Þnh c¸c ®o¹n khoan b»ng r«t¬ vµ tuèc bin. Hai ph­¬ng ph¸p ®Çu lµ chñ yÕu . Nguyªn nhan h¹n chÕ chiÒu s©u lµm viÖc cña tuèc bin lµ ®iÒu kiÖnlµm viÖc cña m¸y b¬m.)hoÆc khoan më lç khoan lÖch sang lç míi ChÕ ®é khoan dïng trong c¸c tr­êng hîp ®ã gäi lµ chÕ ®é khoan ®Æc biÖt. Ýt khi gÆp nh÷ng vïng mµ toµn bé mÆt c¾t ®Þa chÊt cña nã cã ®iÒu kiÖn lý t­ëng cho mét ph­¬ng ph¸p khoan. Mét (hoÆc hai) lç khoan tõ ®Çu ®Õn cuèi b»ng tuèc bin vµ mét (hoÆc hai ) chØ khoan b»ng r«t¬. C¸c yÕu tè c¬ b¶n ®Ó chän ph­¬ng ph¸p khoan. C¸c yÕu tè ®Ó chän ph­¬ng ph¸p khoan vµ thiÕt bÞ dÉn ®éng. Trong thùc tÕ th­êng ph¶i khoan lÊy m©ò.Ch­¬ng VI: ChÕ ®é khoan ChÕ ®é khoan lµ tæng hîp c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn chØ tiÕu khoan . 6.1.1. C¸c yÕu tè ®ã th­êng gäi lµ th«ng sè chÕ ®é khoan gåm: 1. 6. ®é nhít. §é s©u vµ h×nh d¹ng th©n lç khoan.1. ChÊt l­îng n­íc röa (tû träng. 6.1. Trong khoan dÇu khÝ th«ng th­êng sö dông ba ph­¬ng ph¸p khoan.1.1. So s¸nh kÕt qu¶ khoan 182 . 6.1. khoan tuèc bin.1.

Khoan dÉn ®éng b»ng ®iÖn rÎ h¬n nhiÒu so víi dÉn ®éng b»ng ®éng c¬ ®èt trong. cßn khi khoan thÇn th¨m dß th× b»ng ®éng cã ®èt trong. . 6. C¸c chØ tiªu vÒ khèi l­îng: C¸c chØ tiÕ vÒ khèi l­îng ®­îc ®¸nh gi¸ th«ng qua c¸c chØ tiªu vÒ kinh tÕ vµ kü thuËt sau ®©y: 6. 183 .2.tõng ®o¹n c¸c lç khoa nµy.Kh«ng lµm ¶nh h­ëng ®ÕntÝnh chÊt c¬ lý cña tÇng s¶n phÈm. yÕu tè c¬ b¶n ®Ó chän thiÕt bÞ dÉn ®éng lµvïng tiÕn hµnh khoan cã nguån ®iÖn l­íi hay kh«ng. ë chiÒu s©u thiÕt kÕ.kü thuËt ®Ó ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ khoan giÕng. 6.2.2.B¶o ®¶m ®é th¼ng ®øng hoÆc h­íng ®· ®Þnh cña lç khoan .1.1.(VËn tèc tiÕn s©u cña choßng khi khoan) Trong ®ã : hc . Kinh nghiÖm nhiÒu n¨m ®· chØ ra r»ng.1.C¸c chØ tiªu c¬ b¶n vÒ chÊt l­îng.2. HiÖu qu¶ cña qu¸ tr×nh khoan giÕng ®­îc ®¸nh gi¸ qua nh÷ng chØ tiªu kinh tÕ . VËn tèc c¬ häc cña choßng khoan: h vch= tc c (m/h).M¸y khoan ch¹y b»ng ®iÖn l¾p r¸p nhÑ nhµng vµ ®¬n gi¶n h¬n.2. trong qu¸ tr×nh khoan kh«ng cÇn vËn chuyÓn mét mét khèi l­îng dÇu mì rÊt lín.3 Trong thiÕt bÞ dÉn ®éng: Th«ng th­êng khi khoan khai th¸c th× dÉn ®éng b»ng ®iÖn. khi khoan nghiªng ®Þnh h­íng th× chØ nªn dïng ph­¬ng ph¸p khoan tuèc bin . tc: chiÒu s©u khoan ®­îc vµ thêi gian khoan cña choßng . C¸c chØ tiªu kinh tÕ.Ph¶i ®¹t ®Õn tÇng s¶n phÈm cuèi cïng cña giÕng khoan. . sè ng­êi phôc vô Ýt h¬n. 6.2. NÕu khoan ë giµn m¹ng ®iÖn c«ng nghiÖp vµ viÖc dÉn ®iÖn ®Õn khoan tr­êng kh«ng chi phÝ nhiÒu th× nªn dÉn ®éng b»ng ®iÖn ngay c¶ lç khoan riªng lÎ. 6.kü thuËt: kh«Ý l­îng vµ chÊt l­îng. chóng ta x¸c ®Þnh ranh giíi sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p khoan ®Ó ®¹t hiÖu qu¶ khoan cao. . v× ph­¬ng ph¸p nµy ®¹t c¸c chØ tiªu kinh tÕ kü thuËt cao h¬n ph­¬ng ph¸p khoan rot¬ cã dïng m¸ng xiªn.1.

2. nh­ gi¶i quyÕt c¸c sù cè küthuËt. (chèng èng tr¸m xim¨ng.3. tuèc bin. C0 hc (VND/m) Trong ®ã : Cc gi¸ thµnh cña choßng khoan. Gi¸ thµnh mét mót khoan: C= Cc+(tc+ tnt) . H Vmt= T + T + T + T = T + T . b¶o qu¶n thiÕt bÞ . Ngõng lµm viÖc do thiÕu nhiªn liÖu. VËn tèc hiÖp: h vh = t +c t (m/h).tæng thêi gian ®Ó khoan giÕng. 6. VËn tèc kü thuËt: 720 . ¶nh h­ëng c¸c th«ng sè chÕ ®é khoan ®Õn chØ tiªulµm viÖc cña choßng. gia c«ng dung dÞch ) 6.6.2.2. (VËn tèc choßng trong t/g 1 hiÖp khoan) c nt Tnt: thêi gian n©ng th¶ cét cÇn khoan vµ thay choßng. H 720 .3. 6. H 720.TiÒn s÷a ch÷a cÇn khoan . .2. Ph¸ huû lµ mét qu¸ tr×nh rÊt phøc t¹p do ®ã cã mét sù liªn hÖ chÆt chÏ gi÷a c¸c th«ng sè cña chÕ ®é khoan. söa ch÷a thiÕt bÞ vµ dông cô khoan. VËn tèc th­¬ng m¹i: 720. (m/th¸ng-m¸y) T c nt t f s f Tf . bao gåm: .B¶o d­ìng thiÕt bÞ.2. chóng ta tiÕn hµnh ph©n tÝch 184 . .2. tõ khi b¾t ®µu ®Õn khi kÕt thóc. C0 gi¸ thµnh trong mét giêlµm viÖc cña thiÕt bÞ khoan. Ttthêi gian ®Ó thùc hiÖn c¸c c«ng t¸c ®Æc biÖt trong lç khoan. H 720. 6. vËt t­ hoÆc c«ng t¸c tæ chøckh¸c T .m) c nt t -Ts = Tc + T nt+ Tt lµ thêi gian s¶n xuÊt.2.2. ®Ó ph©n tÝch ¶nh h­ëng cña c¸c th«ng sè chÕ ®é khoan ®Õn chØ tiªu lµm viÖc cña choßng. thùc hiÖn c¸c phÐp ®o trong lç khoan.L­îng c«ng nh©n vµ chi phÝ gi¸n tiÕp.Thêi gian ®Ó thùc hiÖnc¸c c«ng t¸c kh«ng cÇn thiÕt cho c«ng t¸c khoan.TiÒn n¨ng l­îng vµ chÊt ®èt. H vt= T + T + T = Ts (m/th¸ng .5.m¸y)(1 th¸ng 1 m¸y khoan ®­îc.2.4.

VËn tèc mµi mßn cña choßng còng bÐ h¬n.Gi÷a hai miÒn nµy lµ miÒn ph¸ huû do hiÖn t­îng mái ®­êng cong AB. NÕu nh­ theo dâi t¶i träng riªng t¹i ®iÓm C.3. dïng cho mçi Q. Nh­ vËy t¶i träng cµng t¨ng th× vËn tèc c¬ häc cµng t¨ng. 6. choßng bÞ mµi mßn nhanh . ®é cøng cña ®Êt ®¸ h×nh d¹ng vµ ®é mßn cña r¨ng. (®o¹n A-B) . Vch q3 q2 q1 c3 c2 c1 b a 0 gA gB Gr H×nh25 . HiÖu qu¶ ph¸ huû ®Êt ®¸ rÊt thÊp . ®Êt ®¸ bÞ ph¸ ë miÒn ph¸ hñy bÒ mÆt. ¶nh h­ëng cña t¶i träng ®¸y ®Õn c¸c chØ tiªu lµm viÖc cña choßng Ph¸ huû ®Êt ®¸ ë ®¸y lç khoan lµ kÕt qu¶ Ên ®ét cña r¨ng choßng vµo ®Êt ®¸ vµ sù chuyÓn dêi trªn mÆt ph¼ng ®¸y cña choßng khoan (chuyÓn ®éng quay ) §é ngËp cña r¨ng choßng phô thuéc vµo t¶i träng chiÒu trôc. Trong miÒn nµy n¨ng l­îng ®Ó ph¸ huû ®Êt ®¸ còng Ýt h¬n. G T¶i träng riªng : G r= Ac Atx diÖn tÝch tiÕp xóc cña r¨ng choßng víi ®Êt ®¸.Gr<  ® (®o¹n O-A) + NÕu t¶i träng riªng nhá h¬n ®é cøng cña ®Êt ®¸ . 185 . Trong ph¹m vi nµy vch t¨ng lªn rÊt nhanh víi sù gia t¨ng cña t¶i träng theo ®­êng BC. . tx §Ó xÐt sù ¶nh h­ëng cña t¶i träng ®Õn chØ tiªu lµm viÖc cña choßng ta gi÷ n = const.riªng biÖt tõng th«ng sè trªn c¬ së gi÷ c¸c th«ng sè kh¸c kh«ng ®æi vµ chóng ta còng x¸c ®Þnh ®­îc mét vµi liªn quan gi÷a c¸c th«ng sè. T¶i träng cµng lín th× chiÒu s©u ngËp c¸ng lín.Khi Gf> ® (®o¹n B-C) ®Êt ®¸ bÞ ph¸ huû trong ph¹m vi cña miÒn ph¸ huû thÓ tÝch. Trong miÒn nµy sù t¨ng cña vch vµ t¨ng t¶i träng ®¸y theo mét ®­êng th¼ng rÊt thÊp.1.

¶nh h­ëng cña sè vßng quay ®Õn chØ tiªu lµm viÖc cña choßng. Ng­îc l¹i khi t¨ng sè vßng quay sÏ lµm t¨ng sè lÇn va ®Ëp cña r¨ng choßng xuèng ®Êt ®¸.v h v v n h 0 H×nh26: khoan Roto 0 g H×nh27: khoan tua bin g 6. §Êt ®¸ bÞ ph¸ huû ø l¹i ë ®¸y vµ lµm gi¶m ®é ngËpcña r¨ng choßng vµ ®Êt ®¸.2. Do ®ã vËn tèc c¬ häc khong t¨ng lªn ®­îc vµ sÏ cã xu h­íng gi¶m dÇn . hc. Do ®ã tïy thuéc yÕu tè nµy hay yÕu tè kh¸c nã sÏ lµm t¨ng hiÖu suÊtlµm viÖc cña choßng.h. Nh­ vËy khi t¨ng tèc ®é quay cña choßng chãp xoay th× tèc ®é c¬ häc khoan cã thÓ t¨ng hoÆc gi¶m xuèng. tuú theo yÕu tè nµo (trong c¸c yÕu tè nãi trªn) cã ­u thÕ h¬n trong ®iÒu kiÖn ®· cho. Khi nghiªn cøuvÒ tiÕn ®é cña choßng theo tû träng ë c¸c ph­¬ng ph¸p khoan r«t¬ vµ tu«c bin ta cã®å thÞ sau: h. .KÕt qu¶ nghiªn cøu cña sr©ynher ®· chØ ra r»ng: khi khoan b»ng choßng ch¸p xoay. nh­ng l¹i lµm gi¶m tuæi thä cña nã rÊt nhiÒu.3. nÕu t¨ng sè vßng quay n th× ®é s©u ngËp cña r¨ng choßng gi¶m xuèng . Tc hc Tc H×nh 28 n Khi khoan ®¸ dßn hoÆc dßn dÎo mµ " hÖ sè dÎo" kh«ng lín l¾m th× tèc ®é c¬ häc khoan cùc ®¹i cã thÓ ®¹t ®­îc víi sè vßng quay rÊt lín (hµng ngµn vßng trong mét phót ) 186 .VËn tèc c¬ häc sÏ t¨ng lªn rÊt chËm vµ cã su h­íng gi¶m. Nguyªn nh©n khi t¨ng Gr l­u l­îng Q kh«ng ®ñ ®Ó röa s¹ch ®¸y lç khoan.v n.

Q H×nh 29 q Trong ®ã : a. Hai chøc n¨ng quan träng nhÊt cña dung dÞch khoan lµ : .Röa s¹ch ®¸y lç khoan. . ®Æc biÖt lµ ®Êt ®¸ kh«ng bÞ ph¸ huû dßn th× tèc ®é c¬ häc khoan cùc ®¹i cã thÓ ®¹t ®­îc víi sè vßng nhá 6.VËn chuyÓn ®Êt ®¸ ph¸ huû ë ®¸y lç khoan lµm mÆt ®Êt . ngay c¶ trong lóc gi÷ Q = const.2. vËn tèc vßi phun vµ tÝnh chÊt cña dung dÞch ®¶m b¶o t¸ch vµ cuèn s¹ch mïn khoan ë ®¸y mét c¸ch nhanh chãng. 6. Chóng ta nhËn thÊy r»ng vËn tãc c¬ häc t¨ng víi sù t¨ng cña Q. b lµ hai h»ng sè phô thuéc vµo tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt vµ c¸c ®¹i l­îng Q.¶nh h­ëng cña c¸c th«ng sè thuû lùc ®Õn c¸c chØ tiªu lµm viÖc cña choßng.3. T¨ng vj cã hiÖu lùc 187 . Tr­êng hîp ng­îc l¹i d­íi ®¸y lç khoan sÏ tÝch luü mïn khoan g©y nªn hiÖn t­îng bÝt choßng gi¶m chiÒu s©u ngËp cña r¨ng vµ vËn tèc c¬ häc sÏ gi¶m. 6. Trong tr­êng hîp nµy vËn tèc c¬ häc sÏ lµ cùc ®¹i.1 ¶nh h­ëng cña l­u l­îng.1 ¶nh h­ëng riªng biÖt cña l­u l­îng vµ vËn tèc vßi phun. Qua "röa s¹ch ®¸y lç khoan " chóng ta hiÓu r»ng cÇn ph¶i thùc hiÖn mét tuÇn hoµn dung dÞch khoan víi l­u l­îng. vËn tèc c¬ häc còng t¨ng khi vj = 70  80 m/s nã cã t¸c dông t¸ch c¸c m¶ng ®¸ ®· bÞ ph¸ huû ë ®¸y lç khoan.1.3. n vµ tõng lo¹i cÊu tróc cña choßng. Qua viÖc t¨ng vËn tèc cña dung dÞch ra khái vßi phun ë choßng.1. ¶nh h­ëng cña tia dung dich khi ra khái vßi phun.Cßn ®èi víi ®Êt ®¸ dÎo. Gc = const . Gi÷ n = const. 6.3.3. Víi mét gi¸ trÞ nµo ®ã th× v kh«ng t¨ng ®­îc n÷a bëi v× chóng ®· tho¶ m·n víi mét t¶i träng vµ sè vßng quay kh«ng ®æi BiÕn thiªn gi÷a vËn tèc c¬ häc vµ l­u l­îng theo c«ng thøc sau ®©y: vch Q V = a + b . Tãm l¹i chóng ta ph¶i sö dông mét l­u l­îngvµ vËn tèc vßi phun lín ®Ó ®¶m b¶o viÖc s¹ch ®¸y lç khoan.

Tr­íc khi va ®Ëp vËn tèc vßi phun lµ v2 sau khi va ®Ëp kh«ng ®¸ng kÓ.Q.1.Q vj2. VËn tèc c¬ häc sÏ lín.2. 6.3.2. Nt= Q. Chóng ta nhËn thÊy r»ng nÕu khoan víi dung dÞch cã träng l­îng riªng  . v1) = Q (v 2 . hÖ sè l­u l­îng ë vßi ( = 0.  : Khèi l­îng riªng cña dung dÞch.vj Qu¸ thÝ nghiÖm chóng ta thÊy r»ng vËn tèc c¬ häc t¨ng rÊt nhanh víi víi . ¶nh h­ëng cña chÊt l­îng dung dÞch khoan ®Õn c¸c chØ tiÕu lµm viÖc cña choßng. 1 Nt=  . ¶nh h­ëng phèi hîp gi÷a Q vµ v1 Ng­êi ta nghiªn cøu sù phèi hîp gi÷a Q vµ v1d­íi d¹ng c¸c th«ng sè lùc ®Ëp thuûlùc vµ c«ng suÊtthuû lùc ë choßng.4.42 . Pc= 2 2g   víi . 0.3.I d Fi = d = d (m. v2. C«ng suÊt thuû lùc ë choßng. 6. d.4. Pc.2. 1 v12 Pc : tæn thÊt ¸p lùc ë choßng khoan. thêi gian khoan sÏ gi¶m.vj ®Õn mét gi¸ trÞ nhÊt ®Þnh nµo ®ã th× t¨ng Ýt. vch 70 130 vj m/s H×nh 30 6.3. Chóng ta thÊy r»ng t¨ng v1 qu¸ lín th× Vcht¨ng kh«ng ®¸ng kÓ vµ ®­a ®Õn tæn thÊt ¸p suÊt lín ë choßng. 2g 2 KÕt luËn : chóng ta nhËn thÊy r»ng vcht¨ng víi sù t¨ng cña Nt do ®ã t¨ng víi tÝch Q. 6.vj2.2. Träng l­îng riªng cña dung dÞch.Q. Lùc ®Ëp thuû lùc.tèt h¬n t¨ng Q bëi v× vj cßn vã t¸c dông kh«ng cho mïn khoan bÞt choßng. 6.48). Fi = .m. ¶nh h­ëng cña  ®èi víi vch 188 .v1) t t Trong ®ã : v1v2lµ vËn tèc tr­íc vµ sau va ch¹m.1.

Choßng chãp xoay K= 5. lín h¬n thÓ tÝch (a) rÊt nhiÒu lÇn.Pv` ) 0 lµ ®é cøng cña ®Êt ®¸ ë ®iÒu kiÖn khÝ quyÓn: k lµ mét hÖ sè phô thuéc vµo tõng lo¹i (kG/cm2) choßng khoan.1. NÕu mét r¨ng cña choßng c¾m vµo ®¸.Khoan b»ng dung dÞch sÐt 2.4. Thay ®æi ®é cøng cña ®Êt ®¸. Bªn c¹nh phÇn ®¸ bÞ ph¸ vì phÝa d­íi r¨ng choßng (phÇn a) nã cßn kÐo theo mét thÓ tÝch ®¸ bÞ ph¸ huû xung quanh nã ( PhÇn b). t 1 1. §é cøng ®Êt ®¸ ë ®¸y lç khoan ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc:  = 0 + k(Ptt.Khoan thæi khÝ 2 3 h H×nh 31 P = Ptt.Choßng kim c­¬ng K =6. T ®é s©u thùc tÕ cña giÕng vµ thêi gian thùc tÕ ®Ó khoan. 0 . Pv ¸p suÊt vØa H.®­îc gi¶i thÝch b»ng ¸p suÊtchªnh lÖch ë ®¸y lµm mïn khoan khã t¸ch ra vµ ®Êt ®¸ ë ®¸y cßn bÞ nÐn chÆt h¬n nhÊt lµ ®Êt ®¸ mÒm. ¸p suÊtchªnh lÖch cã ¶nh h­ëng ®Õn tèc ®é c¬ häc khoan do hai yÕu tè.Pv Ptt ¸p suÊtthuû tÜnh do cét ¸p cña dung dÞch khoan trong lç khoan .Choßng l­ìi c¾t K=5 (Ptt. 6. ng­êi ta ®· x¸c ®Þnh . Thay ®æi lùc gi÷ gi÷a m¶ng ®Êt d¸ bÞ ph¸ huû ë ®¸y giÕng khoan.Khoan b»ng n­íc l· 3.4.Pv`) H×nh 32 6.1.1.2.5 .5 . 189 .

Sau khi r¨ng choßng rêi ra khái chóng. 190 . 6. ¸p suÊt chªnh lÖch cµng lín bao nhiªu. ®Êt ®¸ ®Èy lªn rÊt khã do lùc ma s¸t.2. Do ®ã dïng n­íc l· ®Ó khoan ta thu ®­îcvËn tèc lín vch. nãi tãm l¹i gi¶m t¶i träng riªng cña dung dÞch khoan tøc lµ gi¶m ¸p suÊt chªnh lÖch Ptt. lóc ma s¸t còng lín bÊy nhiªu . khe nøt cña m¶ng ®¸ bÞ ph¸ huû. Trong thêi gian t¸c ®éngcña r¨ng. §Ó m¶ng ®¸ ®· bÞ ph¸ huû dÔ dµng cuèn ®i d­íi t¸c dông cña dßng dung dÞch hay cña r¨ng. m¶ng ®¸ bÞ ph¸ huû cuèn di d­íi t¸c dông cña dßng dung dÞch l¹i cµng khã do lùc ma s¸t vµ lùc vu«ng gãc víi nã nh­ nãi ë trªn. H¬n n÷a mµng sÐt ë ®¸y sÏ lµm chËm sù tiÕp xóc gi÷a r¨ng vµ ®¸ vµ chóng hçn hîp víi mïn khoan t¹o nªn mét hçn hîp dÎo g©y khã kh¨n cho sù röa cña dung dÞch .4. Bëi v× vËn tèc c©n b»ng ¸p suÊtcµng lín . §é tho¸t n­íc cña dung dÞch Nh­ ta ®· biÕt ®é tho¸t n­íc cña dung dÞch cµng lín th× ¸p suÊtchªnh lÖch Ptt .Dung dÞch khoan thÊm vµo lç hæng. Lµm t¨ng thªm hiÖu qu¶ ph¸ ®¸. ¸p suÊt bÒ mÆt tr­ît ph¶i t¨ng lªn vµ c©n b»ng víi ¸p suÊt thuû tÜnh cña cét dung dÞch. C©n b»ng ¸p suÊt xÈy ra do: p Ptt b a f f Pv H×nh 33 .¸p suÊt chªnh lÖch gi÷a dung dÞch khoan vµ chÊt láng trong vØa cã xu h­íng gi÷ m¶ng ®Êt ®¸ bÞ ph¸ huû .Pv`cµng bÐ. Do ®ã nÕu ®Êt ®¸ ë thµnh lç khoan æn ®Þnh ®­îc th× nªn khoan víi dung dÞch cã ®é tho¸t n­íc lín. Nh÷ng dung dÞch cã ®é tho¸t n­íc bÐ nã sÏ ®Ó l¹i mét mµng sÐt cã ®é thÊm bÐ vµ nã sÏ g©y mét gredien ¸p suÊtlín trong chiÒu s©u ngËp cña r¨ng choßng.Pvcßn gäi lµ "¸p suÊt gi÷" .

Qua thiÕt kÐ chÕ ®é khoan chóng ta hiÓu r»ng ®ã lµ chän vµ tÝnh to¸n c¸c th«ng sè chÕ ®é khoan mét c¸ch hîp lý. 3). Khi ®ã dï ph­¬ng ph¸p khoan nµo còng cÇn tho¶ m·n c¸c yªu cÇu sau: 1. TËn dông tèt nhÊt kh¶ n¨ng cña tæ hîp thiÕt bÞ khoan. 6. Hµm l­îng chÊt r¾n bao gåm sÐt. Tr­íc khi chän chÕ dé khoan cÇn ph¶i: 1. c¸t vµ mïn khoan trong qu¸ tr×nh khoan. Hµm l­îng chÊt r¾n sÏ g©y mµi mßn c¸c bé phËn trong hÖ thèng tuÇn hoµn. mÊt n­íc. Chän n­íc röa cã tû träng. x¸c ®Þnh c¸c th«ng sè cña nã ®Ó khoan c¸c tÇng kh¸c nhau. cét cÇn khoan. 191 . kiÓu choßng khoan ®· chän mµ x¸c ®ÞnhGc. 4). B¬m. T¨ng hµm l­îng chÊt r¾n tøc lµ t¨ng  cña dung dÞch ®­a ®Õn t¨ng ¸p suÊtchªnh lÖch Ptt . chÊt l­îng n­íc röa. hiÖu qu¶ cña c¸c ph­¬ng ph¸p ®ã. barit. 2. Tuû theo ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt mµ: a. chÊt l­îng cao vµ tiÕt kiÖm vËt t­.Pv . c. Q vµ n. 2.3.. (sËp lë. Tuú theo ph­¬ng ph¸p khoan.5. Chän ph­¬ng ph¸p khoan cho tõng ®o¹n. Hµm l­îng chÊt r¾n. hËu qu¶ lµ gi¶m vch . b. Dù kiÕn c¸c ®o¹n cã thÓ x¶y ra hiÖn t­îng phøc t¹p.6. phun ) vµ x¸c ®Þnh ¸p lùc cña vØa khai th¸c. NÕu khoan ë vïng mµ tr­íc ®©y ch­a cã khoan s©u th× ph¶i dùa vµo kÕt qu¶ khoan ë c¸c vïng cã ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt t­¬ng tù mµ x¸c ®Þnh c¸c ®iÒu nãi trªn. nÕu cã thÓ. c¸c biÖn ph¸p phßng cong ®· ¸p dông.4. Nghiªn cøu kh¶ n¨ng cong tù nhiªn cña giÕng khoan. choßng khoan v. Chän lo¹i choßng ®Ó khoan c¸c tÇng. ®é nhít vµ øng suÊtc¾t tÜnh bÐ nhÊt . XuÊt ph¸t tõ yªu cÇu c¬ b¶n lµ ph¶i khoan lç khoan víi thêi gian ng¾n nh¸t.v. Chän n­íc röa. Nghiªn cøu cÈn thËn c¸c ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt (®Þa tÇng kiÕn t¹o) cña vïng sÏ khoan vµ tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt ®¸. tÝnh chÊt ®Êt ®¸. ThiÕt kÕ chÕ ®é khoan..

1.30 Dc . viÖc chän chÕ ®é khoan hîp lý phô thuéc vµo ph­¬ng ph¸p khoan nªn chóng ta cÇn xÐt tõng ph­¬ng ph¸p mét.hÖ sè lµm s¹ch ®¸y lç khoan. Gi¸ trÞ q dao ®éng tõ :0.2. t¶i träng kh«ng ®­îc v­ît qu¸ 0. L­u l­îng n­íc röa ph¶i ®ñ röa s¹ch ®¸y lç khoan vµ ®­a mïn khoan lªn mÆt ®Êt.D2c S® = K. V× vËy.HÖ sè më réng ®¸y lç khoan so víi ®­êng kÝnh choßng khoan.3. ®¬n vÞ : cm2 . X¸c ®Þnh t¶i träng ®¸y lªn choßng. d c Kt. S® . Gc.8 Stx.05  1.1.DiÖn tÝch ®¸y. Stx Trong dã : hÖ sè tÝnh ®Õn sù ®Æc tr­ng ph¸ huû ®Êt ®¸ ë ®¸y vµ ®é bÒn cña kim c­¬ng: a =0.10cm3/s. 6.06  0. phô thuéc vµo kÝch th­íc vµ lo¹i choßng (cã thÓ tra b¶ng). dc : §­êng kÝnh trung b×nh cña kim c­¬ng (mm).03 .1.5 -1 tÊn.1. T¶i träng chiÒu trôc lªn choßng kim c­¬ng ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc sau: Gc= a. 192 .5.5.5. K Dao ®éng trong kho¶ng 1.DiÖn tÝch tiÕp xóc gi÷a kim c­¬ng vµ ®¸y lç khoan.Sè kim c­¬ng ë bÒ mÆt ph¸ huû phÝa d­íi cña choßng . ®­îc ®Æc tr­ng b»ng tû l­u cm3/s l­îng trªn mét ®¬n vÞ diÖn tÝch ®¸y lç khoan.§­êng kÝnh choßng kim c­¬ng. Kt. lç khoan ®¬n vÞ lµ cm2 . Trong ®ã: q .cm2. L­u l­îng trong khoan kim c­¬ng ®­îc x¸c ®Þnh qua biÓu thøc sau: Q = q. Khi b¾t ®Çu khoan b»ng choßng míi. n. Stxcòng cã thÓ tÝnh b»ng c«ng thøc sau: Stx= 0. 6. ThiÕt kÕ chÕ ®é khoan khi khoan b»ng choßn g kim c­¬ng. 6. Cô thÓ chóng ta sÏ x¸c ®Þnh c¸c th«ng sè chÝnh: Q.5  0.  . 4 Trong ®ã: K . S ® (l/s).

b (Ap+ A + B. N. Dc (v/ph). b. X¸c ®inh sè vßng quay cña choßng. L ) l/s §ång thêi chóng ta còng tÝnh mét l­u l­îng tèi thiÓu Qmin ®¶m b¶o röa s¹ch ®¸y lç khoan vµ n©ng h¹t mïn khoan lªn mÆt ®Êt.  Qmin= 0. X¸c ®Þnh l­u l­îng trong khoan tuèc bin. VËn tèc quay cña choßng kim c­¬ng cã thÓ x¸c ®Þnh qua biÓu thøc n= 60. 6.vËn tèc dµi giíi h¹n cña choßng .®­êng kÝnh cña choßng kim c­¬ng (m). HÖ sè tæn thÊt ¸p suÊt kh«ng phô thuéc vµo chiÒu dµi cÇn khoan.B. ë ®Çu ®o¹n khoan thiÕt kÕ chóng ta cã thÓ tÝnh to¸n l­u l­îng lín nhÊt cho phÐp Qmax. 6..785 .3. §Ó chän Q chóng ta ph¶i dùa vµo ®Æc tÝnh kü thuËt cña c¶ b¬m dung dÞch n÷a.5.2.D 2) vmin L­u l­îng chóng ta chän sÏ n»m trong kho¶ng: Qmin< Q< Q max.1. d . Q3 NÕu nh­ chiÒu s©u cho phÐp mµ chóng ta tÝnh ®­îc bÐ h¬n chiÒu s©u thiÕt kÕ th× kÕt hîp víi ®Æc tÝnh cña m¸y b¬m chóng ta chän mét l­u l­îng bÐ h¬n l­u l­îng tr­íc nh­ng vÉn n»m trong kho¶n Qmin vµ Qmax. Q3 . Trong ®ã: Dc. ThiÕt kÕ chÕ ®é khoan Tu«c Bin.5.2.§èi víi ®Êt ®¸ nøt nÎ. d .1.D2) vmin= 4 (Dc2 . vµ cø thÕ cho ®Õn hÕt chiÒu s©u. HiÖu suÊt cña b¬m. Lcf = 75. 193 . Nb. A. 3 Qmax= 75 N. t¶i träng nªn gi¶m 50% so víi g¸ trÞ tÝnh to¸n. Khi chän ®­îc Q chóng ta tÝnh to¸n chiÒu s©u cho phÐp khoan víi l­u l­îng ®· chän theo c«ng thøc. C«ng suÊt truyÒn cña b¬m (m· lùc). 103(Dc2 . §ång thêi tÝnh Lcf víi l­u l­îng sau ®· chän. 6. d= 3  5 m/s .5.(Ap+ A) .

r«(Gf .hÖ sè phñ cña r¨ng . Pt = Ap . tæng diÖn tÝch c¸c lç tho¸t n­íc cña choßng.A = abm+ a cnl cn+ ac + at 12 ac .tû t¶i träng: T¶i träng trªn mét cm ®­êng kÝnh choßng.§­êng kÝnh choßng. th«ng th­êng sè liÖu do nhµ m¸y quy ®Þnh (cã thÓ tra b¶ng) .05  2. k = 1  1.2.ChiÒu dµi cña cÇn dùng) 6. T¶i träng bÐ nhÊt ®¶m b¶o cho choßng ph¸ huû ®Êt ®¸ trong miÒn ph¸ huû thÓ tÝch. Ap = Pt  Q2 B: lµ hÖ sè tæn thÊt ¸p suÊtë hÖ thèng tuÇn hoµn phô thuéc vµo chiÒu dµi cÇn khoan. Mr.2. Q2 .Gth). gi¸ trÞ trung b×nh 1.M« Suy ra . + X¸c ®Þnh t¶i träng h·m tuèc bin: Gf XuÊt ph¸t tõ c«ng thøc: Mc= Mt.5 + T¶i träng G2 G2= Gt.5. + T¶i träng G4: T¶i träng chän läc ngoµi thùc tÕ theo sè liÖu thèng kª ë c¸c lç khoan gÇn ®Êy cho n¨ng suÊt cao nhÊt. .hÖ sè mµi mßn cña r¨ng choßng. k .Dc. Ap: hÖ sè tæn thÊt ¸p suÊtcña tuèc bin. Gf= Mf . cm + T¶i träng G3: T¶i träng lín nhÊt cho phÐp xuèng choßng. ac= F2 F. F: DiÖn tÝch tiÕp xóc cña r¨ng choßng vµ ®Êt ®¸ ë ®¸y lç khoan. .Dc. F= z. X¸c ®Þnh t¶i träng chiÒu trôc G c: Tr­íc khi chän G chóng ta cÇn x¸c ®Þnh c¸c t¶i träng sau ®©y: + G1F. 194 .hÖ sè tæn thÊt ¸p suÊt ë c¸c lç tho¸t n­íc cña choßng. Dc . a B= ac+ ®n l + avx (l . Gt .K 2 Trong ®ã : z .

6.Mr . chóng ta cã thÓ tÝnh n0 theo c«ng thøc.2 6.1. Gth= G’th + Gq. Còng nh­ trong khoan tuècbin . 195 . K . Q2.Gf+ r«. kt n Suy ra n = nkt. Dùa vµo ®Æc tÝnh kü thuËt cña b¬m ®Ó chän Q.3 Choßng cßn míi : k = 0.6.6 0. G  G4.1  0.8  0.53 .M0 M0 = AM. ThiÕt kÕ chÕ ®é khoan r«t¬. Gc. §Ó chän t¶i träng cho khoan tuèc bin.Gf T¶i träng ®¶m b¶o cho tuabin ®¹t momen cùc ®¹i. 6.n ) = Mc +M«. Th«ng th­êng Mr n»m trong kho¶ng 5 15 KG.r«./1 tÊn . n0= An.53 K. Dc. Qmax > Q> Qmin 3 Qmax = 75. Qmin . GN = (0. G chóng ta cÇn chän nh­ sau: G > G1. Mf = 2. 6.3. Trong ®ã nkt lµ sè vßng quay kh«ng t¶i f nkt= 2n0. b (A + B. L ) (l/s).Gf  T¶i träng ®¶m b¶o cho tuabin ®¹t c«ng suÊt cùc ®¹i. G< G3 .D c Mr Tû momen : sù t¨ng momen cña tuèc bin khi t¶i träng t¨ng lªn 1 ®¬n vÞ. chóng ta tiÕn hµnh tÝnh vËn tèc quay n. Gth Mr + r« Trong ®ã : Mr= 4. xuÊt ph¸t tõ c«ng thøc: Mt= Mc+ M«. G  G2. Sau khi x¸c ®Þnh ®­îc t¶i trängh·m tuècbin Gf chóng ta x¸c ®Þnh tiÕp: GM = (0.Mkt (Mc + M«). Q M«=r« Gth.9). n Mf (1 . X¸c ®inh sè vßng quay trong khoan tuèc bin.2 0. G < GM.5. chóng ta còng cÇn x¸c ®Þnh Qmax ë ®Çu kho¶ng thiÕt kÕ. X¸c ®Þnh l­u l­îng b¬m. K: hÖ sè cã kÓ ®Õn sù mµi mßn cña chãp xoay : k= 0.Gf = Mf .Gth Gf = Mf + r«. Sau khi x¸c ®inh ®­îc Q vµ G.G Mc = 4. G  GN.7). N.

Th«ng th­êng m¸y khoan cã nhiÒu tèc ®é. N. G  G4 . CÇn ph¶i tÝnh ®Õn sù h¹n chÕ do ®é bÒn cña cét cÇn khoan vµ c«ng suÊt truyÒn lùc cho choßng. §Ó chän G chóng ta cÇn l­u ý : G > G1. §Ó x¸c ®Þnh t¶i träng ®¸y lªn choßng khoan.2.Vmin.A . Khi x¸c ®Þnh sè vßng quay hîp lý cña choßng. X¸c ®Þnh t¶i träng chiÒu trôc lªn choßng khoan. Q3 NÕu Lcf ch­a ®¹t ®Õn chiÒu s©u thiÕt kÕ. Qmin = 0.785 . C«ng suÊt tõ ®éng c¬ ®Õn b¬m (m· lùc ) b : hiÖu suÊt truyÒn tõ N ®éng c¬ ®Õn b¬m: 0 = Nb A = abm+ acn.D2 ). chóng ta chän l­u l­îng bÐ h¬n nh­ng vÉn n»m trong giíi h¹n Qmax < Q < Qminvµ chiÒu s©u cho phÐp khoan sÏ t¨ng lªn.Chän sè vßng quay n (vßng/phót). Ng­êi ta chän sè vßng quay trong mét phót cña choßng n»m trong kho¶ng 90  300 v/f. a B = at + l®n + avx L­u l­îng tèi thiÓu ®Ó n©ng mïn khoan vµ röa s¹ch ®¸y. cÇn c¨n cø vµo kinh nghiÖm khoan tr­íc ®ã t¹i vïng theo ph­¬ng ph¸p thèng kª. + ac. .N. mçi tèc ®é t­¬ng øng víi mét sè vßng quay nhÊt 196 . m B. G1 F. lcn. b . 103 (Dc 3 . Víi l­u l­îng Q ®· chän ta cã thÓ x¸c ®Þnh chiÒu s©u cho phÐp khoan víi l­u l­îng ®ã: Lcf= 75. Chän n còng chñ yÕu dùa vµo sè tèc ®é cña m¸y khoan. chóng ta cÇn x¸c ®Þnh gi¸ trÞ cña mÊy t¶i träng sau.  G2= GtDc G3 = Gmax G4 T¶i träng chän läc b»ng ph­¬ng ph¸p thèng kª. Q3. G < Gmax 6. G  G2. . 6.3.6. .6.

10-3 1. sè vßng quay ë tõng tèc ®é mµ chóng ta cã thÓ tÝnh ®­îc chiÒu s©u chuyÓn tèc ®é cña bµn quay r«t¬. 10-1 0.8 . ChiÒu dµi cÇn khoan. Thay Nbm. (m)  . VËn tèc quay cña bµn Roto l. D2.5 . 10-8 * C«ng suÊt ®Ó quay cét cÇn khoan kh«ng t¶i: Nkt= C.3 . Dùa vµo c«ng suÊt cña thiÕt bÞ.628. a2.8 . a1. Träng l­îng riªng cña dung dÞch n.546.17. 12 . 10-5 5 1725 41. 10-5 3 69 30.6 . Lµ mét hÖ sè phô thuéc vµo ®é cong cña giÕng khoan. ®­êng kÝnh ngoµi cña cÇn khoan. 10-5 * C«ng suÊt tiªu hao cho ma s¸t gi÷a choßng khoan vµ ®Êt ®¸. 10-5 4 1016 35. 10-3 0. cho sù ph¸ huû ®Êt ®¸.12 . 10-5 2 350 22. Ncvµo ph­¬ng tr×nh tÝnh Nr«. C«ng suÊt tiªu hao trªn mÆt : Nbm= a1 n + a2n2 .552.834. . m N0 gãc 0 hÖ sè C 1  30 18. c¬ b»ng d©y ®ai thang gi¶m tèc vµ tíi khoan b«n tèc ®é. 10-4 . 10-2 1. 10-5 6 2635 47.Gc.2 .n K: lµ mét hÖ sè phô thuéc vµo ®é mµi mßn cña choßng .3 . -2 a1 2. Chóng ta cã thÓ x¸c ®Þnh 197 .®Þnh .3 .K.7. D. Nkt. 10 a2 0.l C.n1. Trªn c¬ së lËp ph­¬ng tr×nh c©n b»ng c«ng suÊt sau: Nr«t¬= Nbm + Nkt + Nc .240. Nc = 34.12 .2 .Dc. lµ hÖ sè thùc nghiÖm cã thÓ lÊy theo b¶ng d­íi ®©y: Trong mäi tr­êng hîp: HÖ sè thùc nghiÖm TruyÒn ®éng qua hép TruyÒn ®éng tõ ®éng TruyÒn ®éng tõ ®éng c¬ qua hép gi¶m tèc hai ®éng c¬.

D©y c¸p Bé ®ång hå ®o träng l­îng Thµnh phÇn cÊu t¹o cña ®ång hå ®o träng l­îng bao gåm bé biÕn ¸p (1) m¾c ë ®Çu c¸p chÕt.10-4K.®­îc chiÒu dµi chuyÓn tèc ®é.7.7. 198 . D©y c¸p pal¨ng chui qua rßng räc (10) cña vá.7.n17 NÕu chiÒu s©u lç khoan lín h¬n chiÒu s©u cho phÐp th× chóng ta ph¶i chuyÓn sang tèc ®é cã sè vßng quay nhá h¬n.1. 6. C«ng dông: Dïng ®Ó x¸c ®Þnh t¶i träng trªn mãc n©ng cña hÖ pal¨ng. 6. ViÖc chó ý theo dâi ®ång hå träng l­îng gióp chóng ta ng¨n ngõa ®­îc sù cè trong qu¸ tr×nh th¶ cÇn khoan vµ trong c¸c c«ng t¸c kh¸c. X¸c ®Þnh trÞ sè ¸p lùc ®¸y trong mäi thêi ®iÓm trong qu¸ tr×nh khoan. Piston sÏ ¸p lªn buång b»ng cao su chøa ®Çy chÊt láng(1).D2. Lcf = Nroto-(a1n+a2n2+34.CÊu t¹o c¸c ®ång hå ®o träng l­îng: HiÖn nay ng­êi ta th­êng dïng ®ång hå ®o träng l­îng b»ng thuû lùc vµ nã ®­îc m¾c ë ®Çu c¸p chÕt. c¸c c¸n bé kü thuËt c«ng tr×nh cã thÓ nghiªn cøu qu¸ tr×nh khoan.. 6. ChÊt láng sÏ truyÒn øng lùc qua hÖ thèng èng ®Õn ®ång hå chØ (3). (6) vµ mét b¬m tay (7) b¬m chÊt láng tõ b×nh (6) cho hÖ thèng qua ®­êng èng (8). §­îc sö dông c¶ khi cøu kÑt.n) C .2.2. Nguyªn lý lµm viÖc: Do d©y c¸p bÞ uèn nªn nã t¸c dông mét lùc lµm piston (mµng máng) (9). ®Ò ra chÕ ®é khoan vµ kiÓm tra viÖc thùc hiÖn chóng. Dùa vµo biÓu ®å cña ®ång hå tù ghi. th¶ èng trung gian vµ èng khai th¸c. b×nh chÊt láng.7. Sö dông ®ång hå ®o träng l­îng. ®ång hå vecn¬ (4) vµ ®ång hå tù ghi(5).3.Gc. Buång biÕn ¸p bao gåm vá (11) vµ piston h×nh ®Üa (9) bªn trong buång biÕn ¸p. 6.Dc.

bÖ ®ång hå träng l­îng cßn cã thªm vecn¬. ChÊt láng chøa trong hÖ thèng thuû lùc ph¶i trung tÝnh ( ®èi víi axit vµ kiÒm) cã hÖ sè gi·n në nhá. lµ ¸p suÊt ë buång chÊt láng. MÆt chia ®é cña ®ång hå chØ träng l­îng (3) cã 400 v¹ch chia.®ång hå vecn¬ (4). sin suy ra.l/2 = A l P. Fc P A. 4 y n .Fc = 2. p = 2Fc. y p = A. kh«ng hoµ tan cao su vµ kh«ng bÞ ®«ng ®Æc. Fc lµ lùc ë ®Çu c¸p chÕt (søc c¨ng) A y gãc  rÊt nhá nªn chóng ta coi sin  tg = l/2 2Fc.DiÖn tÝch cña piston h×nh ®Üa. PA l Fm= 2n. ®ång hå tù ghi (5). Th­êng th­êng. B¬m tay (7) b¬m chÊt láng tõ b×nh chøa (6) vµo hÖ thèng ®ång hå qua ®­êng èng (8). 199 .y Träng l­îng ë mãc n©ng ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc. y 4Fc . Toµn bé hÖ thèng thuû lùc cã chøa ®Çy n­íc. y Fc MÆt kh¸c: R = 2Fc .A l VËy: F c = 4 . Vecn¬ lµ mét ¸p kÕ m¹nh cã vßng chia ®é kÝn víi 40 v¹ch chia kh«ng chi sè.p R P.lµ sè nh¸nh c¸p ®éng ë hÖ thèng pal¨ng. Nhê vËy dïng Vecnª ®Ó x¸c ®Þnh ¸p lùc ®¸y thuËn lîi h¬n. vÒ mïa ®«ng th× chøa hçn hîp n­íc víi r­îu hoÆc víi glixªrin.  Lùc t¸c dông xuèng buång chÊt l láng R = A. Th«ng th­êng sö dông dung dÞch 50% glixªrin trong n­íc lµ tèt nhÊt.sin .n.

B¶ng thuyÕt minh V¹ch Träng l­îng 10 500 . ë mét ®ång hå ®o träng l­îng. nhê c¸c b¶ng thuyÕt minh nµy chóng ta cã thÓ biÕn c¸c ®¬n vÞ t­¬ng øng thµnh ®¬n vÞ träng l­îng. BiÕt r»ng träng l­îng chÕt 500 KG.500 = 108350 kG. G = 10. Do ®ã c¸c nÊc chia ë ®ång hå träng l­îng kh«ng ph¶i lµ ®¬n vÞ träng l­îng. .GchÕt Fc. 10885 . khi choßng khoan treo ë trªn ®¸y lç khoan. NÕu chóng ta muèn th¶ t¶i träng xuèng choßng kho¶ng 10 tÊn. ë mçi ®ång hå cã mét b¶ng thuyÕt minh. chóng ta ®äc ë ®ång hå ®o cã 67 v¹ch.500 kG = 108350 kG.205 = 5 v¹ch. VÝ dô 1. th× ë ®ång hå ®ã cÇn chØ bao nhiªu v¹ch. 60 9450 70 11500 a).885 kG.000 = = 205 n.Lùc c¨ng ë ®Çu c¸p chÕt khi treo toµn bé träng l­îng cét cÇn n»m trong dung dÞch. Chóng ta x¸c ®Þnh sè v¹ch t­¬ng øng víi t¶i träng10 tÊn lµ: Fc Gc 10. a). Träng l­îng cña cét cÇn trong dung dÞch.205 = 10. Fc . G = 10 . b. b). mµ nã lµ nh÷ng ®¬n vÞ t­¬ng ®èi. (träng l­îng cña 67 v¹ch = 60 v¹ch + 7 v¹ch) Fc = 9450 + 7.9450 = 205 KG/v¹ch 1 v¹ch = 10 Träng l­îng ë ®Çu mãc n©ng (träng l­îng cÇn khoan + GchÕt) G = n .Bëi v× gãc  thay ®æi theo lùc c¨ng ë ®Çu c¸p chÕt nªn ¸p suÊt ë buång chÊt láng kh«ng tû lÖ thuËn víi träng l­îng ë mãc n©ng. NÕu nh­ chóng ta th¶ mét t¶i träng 10 tÊn xuèng choßng. 200 . 60 v¹ch  9450 KG 70 v¹ch  11500 Mét v¹ch ë ®ång hå ®o trong kho¶ng nµy sÏ lµ: 11500 . HÖ thèng pal¨ng lµ 5x6 h·y tÝnh: (sè d©y c¸p ®éng n = 10). 205 10. . Fc .

Dùa vµo biÓu ®å träng l­îng cña ®ång hå tù ghi . BiÓu ®å lµ mét tê giÊy h×nh trßn trªn ®ã cã 100 vßng trßn ®ång t©m . Trªn biÓu ®å ¸p lùc ®¸y x¸c ®inh b»ng kho¶ng c¸ch gi÷a ®­êng trßn t­¬ng øng víi ®é lÖch lín nhÊt cña kim ®ång hå vµo cuèi lóc th¶ cÇn vµ ®é lÖch bÐ nhÊt cña kim ®ång hå trong qu¸ tr×nh khoan. NÕu ®­êng biÓu ®å song song víi ®­êng cong h­íng t©m th× cã nghÜa lµ cã sù thay ®æi tøc thêi vÒ t¶i träng ë mãc n©ng. theo dâi viÖc chÊp hµnh chÕ ®ä khoan cña tæ khoan.Nh­ vËy ®Ó th¶ t¶i träng 10 tÊn xuèng choßng th× sè v¹ch ë ®ång hå ®o träng l­îng sÏ lµ 67 . ¸p lùc ®¸y cã thÓ x¸c ®inh b»ng hiÖu sè träng l­îng toµn bé cét cÇn khoan vµ träng l­îng phÇn cÇn khoan treo trªn mãc . Nh­ vËy kho¶ng c¸ch gi÷a hai ®­êng trßn c¹nh nhau sÏ t­¬ng øng víi mét ®é chia cña ®ång hå ®o träng l­îng. T×nh tr¹ng nµy cã thÓ x¶y ra khi ngõng khoan hoÆc khi khoan víi t¶i träng kh«ng ®æi.. §é chia trªn ®ång hå ph¶i ®æi ra tÊn. Cø 10 vßng l¹i cã 1 vßng ®Ëm t­¬ng øng víi 10  100 ®é chia cña ®ång hå ®o träng l­îng. C¸c ®­êng cña biÓu ®å ghi l¹i sù thay ®æi c¸c t¶i träng ë mãc n©ng theo thêi gian . C¸ch ®äc biÓu ®å träng l­îng.. Mäi sù thay ®æi träng l­îng cña cét cÇn khoan treo trªn mãc n©ng trong mét ngµy ®ªm ®Òu ®­îc ghi l¹i trªn biÓu ®å. b¬m röa v. 24 23 1 2 22 3 21 4 20 5 19 6 18 10 20 30 40 50 60 70 80 90 100 17 16 15 14 13 12 11 201 7 8 9 10 . thay choßng. ta cã tÓ ®¸nh gi¸ ®­îc c«ng t¸c khoan. NÕu ®­êng biÓu då ch¹y song song víi ®­êng trßn th× cã nghÜa lµ t¶i träng trªn mãc n©ng kh«ng thay ®æi trong thêi gian ®ã. Nªn khi nh×n vµo biÓu ®å chóng ta cã thÓ x¸c ®Þnh ®­îc diÔn biÕn cña lç khoan trong mét ngµy ®ªm. BiÓu ®å nµy cã c¬ cÊu quay gièng nh­ c¬ cÊu cña ®ång hå. th¶. Vßng trßn ngoµi cïng ®­îc chia thµnh 24 phÇn b»ng nhau t­¬ng øng víi 24 giê trong mét ngµy ®ªm.5 = 62 v¹ch . KÐo. 6.v.7.4.

Nguyªn nh©n cong lç khoan. ThiÕu 202 .NÕu x¶y ra ®øt g·y dông cô khoan th× cøu ch÷a rÊt phøc t¹p. Lç khoan cong trong kh«ng gian (h×nh d).1.ViÖc chèng èng sÏ gÆp khã kh¨n do ma s¸t víi thµnh èng qu¸ lín. HËu qu¶ cña viÖc cong lç khoan.2 .30.. c«ng t¸c khoan b×nh th­êng sÏ gÆp khã kh¨n. Kü thuËt khoan hiÖn ®¹i cho phÐp khoan c¸c lç khoan th¼ng ®øng chØ cong ®Õn 20 . . lç khoan cã thÓ cã c¸c h­íng sau ®©y.1. Lç khoan hoµn toµn th¼ng ®øng (h×nh a). Lç khoan nghiªng ®i so víi ®­êng th¼ng ®øng (h×nh b).Ch­¬ng VII §iÒu chØnh h­íng lç khoan . . lµm sai lÖch kh¸i niÖm vÒ bÒ dµy thùc cña vØa. . Lç khoan cong ®Òu trong mét mÆt ph¼ng (h×nh c) 4. g©y khã kh¨n cho c«ng t¸c nghiªn cøu ®Þa chÊt. 2.Trong c¸c lç khoan cong ®Æc biÖt lµ nh÷ng chç h­íng cong thay ®ái ®ét ngét. 7. Lç khoan th¼ng ®øng ph¶i cã ®é lÖch bÐ nhÊt so víi ®­êng th¼ng ®øng mµ ®iÒu kiÖn kü thuËt cho phÐp.Sù cong lç khoan lµm cho ®¸y lç khoan sai lÖch ®i nhiÒu vµ khai th¸c s¶n phÈm kh«ng ®óng chç. 3.Tr¸m xi m¨ng khã b¶o ®¶m chÊt l­îng ero.C¸c lç khoan th¼ng ®øng hay bÞ cong lÖch v× viÖc kiÓm tra h­íng cña lç khoan ®­îc tiÕn hµnh Ýt h¬n so víi khi khoan nghiªng ®Þnh h­íng.1. cã thÓ lµ nguyªn nh©n g©y ra sai lÇm khi x¸c ®Þnh ®é s©u th¶ èng chång. a c b d 1. .1. 7. . 7. .Chèng cong c¸c lç khoan th¼ng ®øng. Trong qu¸ tr×nh khoan.

Mét sè yÕu tè kh¸c kh«ng phô thuéc vµo viÖc tæ chøc c«ng t¸c khoan vµ kh«ng thÓ lo¹i trõ ®­îc dïng trong qu¸ tr×nh khoan. Chän bé dông cô khoan theo nguyªn t¾c d©y däi: C¸c nhµ b¸c häc Mü Vudx vµ Liubinxki ®· ®Ò ra lý thuyÕt vÒ sù ho¹t ®éng cña bé dông cô ë phÇn d­íi cña cét cÇn khoan.3. Gi¶ thuyÕt nµy cho phÐp bá qua ¶nh h­ëng cña lùc ly t©m xuÊt hiÖn khi quay cét cÇn khoan mµ chØ nghiªn cøu sù uèn do t¸c dông cña träng l­îng b¶n th©n vµ ¸p lùc nÐn chiÒu trôc.1. Chóng mang tÝnh chÊt ngÉu nhiªn vµ cã thÓ kh¾c phôc ®­îc nh­: ChØnh t©m th¸p kh«ng ®óng. 7.Nguyªn t¾c d©y däi -Nguyªn t¾c ®inh t©m choßng khoan trong lç khoan. ng­êi ta dùa vµo ba nguyªn t¾c .1. khoan ®iÖn) * §iÒu kiÖn khoan tèt nhÊt lµ gi÷ cho cét cÇn khoan ë d¹ng th¼ng ®øng tøc lµ khi t¶i träng lªn choßng nhá h¬n lùc tíi h¹n bËc mét..kiÓm tra vµ thiÕu c¸c biÖn ph¸p ng¨n ngõa dÉn ®Õn cong lç khoan vµ ®¸y lÖch ®i rÊt nhiÒu. cÇn khoan l¾p trªn TB bÞ cong. khi khoan r«t¬. V× vËy toµn bé lý thuyÕt cña Vudx. hiÖn t­îng cong do nhiÒu yÕu tè: Mét sè yÕu tè gäi lµ yÕu tè kü thuËt hoµn toµn phô thuéc vµo viÖc tæ chøc qu¸ tr×nh khoan. §Ò phßng cong lç khoan Ngoµi viÖc x©y l¾p thiÕt bÞ cho chuÈn th× khi chän bé dông cô ®Ó chèng cong. . ren nèi gi÷a cÇn khoan vµ ®Çu nèi tuèc bin bÞ lÖch v. . . C¸c yÕu tè ®ã lµ: . Liubinxki vµ c¸c kÕt luËn cña cña nã ®­îc øng dông khi khoan b»ng c¸c ®éng c¬ ®Æt ngÇm trong lç khoan (tuèc bin.3.Nguyªn t¾c hiÖu øng con quay cña vËt thÓ quay l¾p d­íi tu«c bin 7. chØ cã thÓ t×m c¸ch h¹n chÕ ¶nh h­ëng cña chóng mµ th«i.1.Tr¹ng th¸i phÇn d­íi cña cét cÇn khoan do ¸p lùc ®¸y t¹o ra c¸c lùc t¸c dông theo h­íng vu«ng gãc víi trôc cña choßng khi khoan qua c¸c líp ®Êt ®¸ cã ®é cøng kh¸c nhau víi thÕ n»m dèc ®øng..v. Lý thuyÕt ®ã dùa trªn c¬ së ph©n tÝch d¹ng uèn cña cét cÇn khoan vãi gi¶ thuyÕt lµ cét cÇn khoan lu«n lu«n quay xung quanh trôc lç khoan . Nh­ng nh÷ng t¶i 203 .Trong qu¸ tr×nh khoan tuèc bin.

tèt nhÊt lµ nªn khoan víi ¸p lùc gÇn b»ng ¸p lùc tíi h¹n bËc ba. * CÇn tr¸nh viÖc thay ®æi ¸p lùc lóc ®ét ngét. qua 5 . 204 .träng nh­ thÕ th­êng kh«ng ®ñ ®Ó khoan. 216mm 40 10 20 30 40 Gc(T) c) 203mm H×nh vÏ : BiÓu ®å tÝnh (l) víi  choßng = 251mm cã  cÇn nÆng (a. * §Ó gi÷ cho lç khoan th¼ng. C¸c bé phËn ®Þnh t©m ph¶i c¸ch choßng mét kho¶ng lín nhÊt (sao cho ®o¹n tõ choßng ®Õn ®Þnh t©m kh«ng tiÕp xóc víi thµnh lç khoan ®o¹n tõ choßng ®Õn chç l¾p ®Þnh t©m phô thuéc vµo ®é cøng cÇn nÆng. khi ®ã cét cÇn khoan bÞ uèn bËc 2. * NÕu cÇn khoan víi ¸p lùc ®¸y lín th× viÖc sö dông ®Çy ®ñ cÇn nÆng còng sÏ cho phÐp tr¸nh ®­îc hiÖn t­îng uèn bËc cao. ng­êi ta dïng c¸c bé phËn ®Þnh t©m l¾p ®óng chç theo chiÒu dµi cét cÇn khoan. bËc bèn. tèc ®é khoan thÊp.219 mm 30 40 3 4 6 10 15 10 20 30 b). nÕu cßn t¨ng t¶i träng thªm n÷a th× sÏ xÈy ra uèn bËc ba. (v× uèn bËc cao ®èi víi cÇn nÆng còng ®ßi hái momen lín . Chän kho¶ng c¸ch nµy cã thÓ dùa theo biÓu ®å: b a l(m) 40 c 2 2 30 3 4 6 10 15 2 20 4 6 10 15 10 0 3 10 20 a). ViÖc thay ®æi Gc trong mét kho¶ng lín cÇn ph¶i tiÕn hµnh tõ tõ. b. kh«ng nªn dïng c¸c ¸p lùc ®¸y nhá. th× ®Ó h¹n chÕ hiÖn t­îng uèn däc. Khi t¶i träng t¨ng dÇn ®Õn gi¸ trÞ tíi h¹n th× cét cÇn khoan bÞ uèn vµ tiÕp xóc víi thµnh lç khoan. TiÕp tôc t¨ng t¶i träng lªn n÷a. trªn thùc tÕ th× viÖc l¾p thªm mét sè bé ®Þnh t©m phô phÝa trªn bé ®Þnh t©m thø nhÊt còng mang l¹i hiÖu qu¶ tèt. mµ víi c¸c ¸p lùc ®ã cÇn còng ®· bÞ uèn cong. nã sÏ ®¹t tíi mét gi¸ trÞ tíi h¹n míi. gãc lÖch lç khoan vµ ¸p løc ®¸y) . Dck. ) * NÕu kh«ng thÓ khoan víi ¸p lùc ®¸y nhá h¬n lùc g©y ra uèn däc. Tuy vËy. c) * Theo lý thuyÕt th× chØ l¾p mét bé ®Þnh t©m ë kho¶ng c¸ch hîp lý lµ ®ñ.10mÐt khoan.

Dông cô cã axit flohydric ®­îc sö dung nhiÒu nhÊt lµ dông petr«van. CÇn n¨ng 4) Tuèc bin khoan. Dïng trong ®iÒu kiÖn dÔ bÞ cong. Bé dông cô h×nh bªn d­îc dïng trong khoan tua bin . bé dông cô dùa trªn nguyªn t¾c d©y däi nhiÒu khi kh«ng mang l¹i kÕt qu¶ tèt. 1). 2)Bé phËn ®Þnh t©m.3. Dïng trong ®iÒu kiÖn Ýt cã khuynh h­íng lµm cong lç khoan trong ®Êt ®¸ r¾n ch¾c æn ®Þnh . 205 .1.2.7. 6) Bé chØnh t©m l¾p trªn choßng. 3). H×nh a. 5) Choßng khoan. vÝ dô. hiÖn nay ng­êi ta dïng c¸c dông cô ®o lÖch (kin«met) vµ dông cô cã axit flohy®ric. Bé dông cô lµm viÖc dùa theo nguyªn t¾c ®Þnh t©m choßng khoan. Trong nh÷ng tr­êng hîp ®ã dïng bé dông cô theo nguyªn t¾c ®Þnh t©m choßng trong lç khoan th­êng thu ®­îc kÕt qu¶ tèt nhÊt. Tuy vËy còng cã thÓ dïng chóng trong khoan r«t¬ còng cho víi kÕt qu¶ tèt . H×nh b. Trong nh÷ng ®iÒu kiÖn rÊt dÔ g©y ra cong lç khoan. §Ó ®o ®é cong lç khoan. Trong tr­êng hîp nµy ph¶i thay tuèc bin b»ng cÇn nÆng cã ®­êng kÝnh t­¬ng øng .CÇn khoan. dïng bé dông cô nh­ h×nh vÏ trªn.

ë d­íi ®o¹n lç khoan th¼ng ®øng ng­êi ta ®Æt cÇu xim¨ng.Khoan d­íi khu vùc cã nhµ ë hoÆc cã c¸c c«ng tr×nh c«ng nghiÖp . v× kü thuËt kh«ng cho phÐp hoÆcv× kh«ng cã Ých lîi thùc tÕ n÷a.2. Tr×nh tù më lç khoan vµ chÕ ®é khoan còng t­¬ng tù nh­ trªn. §Ó ch÷a lç khoan. Sau khi xim¨ng ®· ®«ng r¾n. Khoan d­íi v×ng ®Çm lÇy. Trong tr­êng hîp nµy cã thÓ dïng hai c¸ch. vch cã thÓ t¨ng lªn 20cm/h Khi khoan më lç khoan míi b»ng tuèc bin th× ng­êi ta dïng choßng 3 chãp xoay th«ng th­êng. Khoan c¸c lç khoan nghiªng ®Þnh h­íng. Ng­êi ta dïng khoan nghiªng ®Þnh h­íng dÓ : 1.1. 3. 2.1. Qua khoan ®Þnh h­íng chóng ta hiÓu r»ng . lç khoan cã thÓ bÞ cong ®Õn møc kh«ng thÓ khoan tiÕp ®­îc n÷a. Khoan xiªn lç khoan theo mét h­íng mong muèn vµ ®¸y cña lç khoan c¸ch ph­¬ng th¼ng ®øng cña lç khoan mét kho¶ng nµo ®ã. 2. tr­íc hÕt ph¶i ®o ®é cong cña toµn bé phÇn lç khoan. Do ®ã muèn khoan ®­îc nh÷ng lç khoan nµy chóng ta ph¶i thi c«ng giÕng khoan b»ng nh÷ng dông cô vµ kü thuËt ®Æc biÖt theo mÆt c¾t cña giÕng khoan cho tr­íc. Tèc ®é c¬ häc kho¶ng 10 .2. Bá lç khoan. n»m trªn chç cong nhÊt. Khoan ngoµi biÓn 206 .7. Nªn më lç khoan míi trong ®Êt ®¸ cã ®é bÒn thÊp h¬n ®é bÒn ®¸ xi m¨ng. Ch÷a l¹i lç khoan ®ã b»ng c¸ch khoan l¹i. s«ng hå hoÆc c¸c khe cã bê dèc ®øng. chän ®o¹n lç khoan nµo th¼ng ®øng nhÊt . 7.12cm/h. Cã thÓ söa ch÷a cong lç khoan b»ng ph­¬ng ph¸p r«t¬. 4. Khi miÖng lç khoan míi võa ®­îc t¹o thµnh. ng­êi ta më lç khoan míi. Cã thÓ ch÷a cong b»ng ph­¬ng ph¸p khoan tuèc bin hoÆc r«t¬. 1. tøc lµ lóc mïn khoan kh«ng cßn xuÊt hiÖn vôn xi m¨ng n÷a th× cã thÓ t¨ng ¸p lùc ®¸y lªn ®Õn møc b×nh th­êng.4. Môc ®Ých cña khoan ®Þnh h­íng. Khoan tõ trªn xuèng d­íi ®¸y biÓn. Trong qu¸ tr×nh khoan. Ch÷a cong lç khoan. 7.

5. mµ vÉn ®¶m b¶o hoµn thµnh c¸c nhiÖm vô cña lç khoan. Cã hai ph­¬ng ph¸p khoan nghiªng ®Þnh h­íng: 7. B. Ngoµi ra khoan nghiªng cßn ®­îc dïng trong tr­êng hîp bÞ kÑt c¸c dông cô trong lç khoan mµ kh«ng lÊy lªn ®­îc .2. ®o¹n gi÷a (2) ®o¹n cong ®Òu t¨ng ®é lÖch. C. Khoan xiªn ®Ó dËp t¾t c¸c lç khoan ®· bÞ phun tù do b»ng c¸ch khoan mét lç khoan cã ®¸y gÇn ®¸y cña lç khoan ®ang bÞ phun ®Ó b¬m dung dÞch dËp.1.1. Nã gåm ba ®o¹n. 7. ®o¹n trªn (1) lµ ®o¹n th¼ng ®øng.1. D vµ E: r1 2 r1 r1 r1 2 2 2 3 4 3 r2 3 r2 r2 3 2 5 4 a b c d e H×nh MÆt c¾t A: Lµ d¹ng phæ biÕn nhÊt. ®o¹n (3) lµ ®o¹n th¼ng n»m nghiªng. b»ng nhiÒu lÇn khoan lÖch h­íng kÕ tiÕp nhau. Thùc chÊt cña ph­¬ng ph¸p nµy lµ sö dông bé dông cô ë phÇn d­íi cña cét cÇn khoan ®Ó t¹o ra trªn choßng khoan mét lùc lµm lÖch theo h­íng vu«ng gãc víi trôc cña nã. D¹ng mÆt c¾t nµy ®­îc dïng ®Ó khoan nghiªng ®Þnh 207 .2. Ph­¬ng ph¸p khoan nghiªng b»ng r«t¬: §ã lµ qu¸ tr×nh uèn cong lç khoan mét c¸ch gi¸n ®o¹n. Khoan ë nh÷ng má cã vØa c¾m dèc ®øng .2.2. lÖch khái lç khoan cò. 7. Trong khoan nghiªng ®Þnh h­íng phæ biÕn nhÊt lµ c¸c lo¹i mÆt c¾t sau ®©y: (5 lo¹i) A.2. Lùc nµy t¸c dông kh«ng ngõng trong suèt qu¸ tr×nhkhoan theo mét gãc ph­¬ng vÞ ®¸ s½n.Khoan nghiªng ®Þnh h­íng b»ng ph­¬ng ph¸p khoan tua bin. MÆt c¾t (tr¾c ®å) cña c¸c giÕng khoan ®Þnh h­íng: CÇn ph¶i chän mÆt c¾t cña c¸c lç khoan nghiªng sao cho tiªu hao vËt t­ vµ thêi gian khoan Ýt nhÊt. Khi ®ã ng­êi ta khoan lç khoan nh¸nh míi.

1. MÆt c¾t D: Gåm cã 4 ®o¹n cã ®é s©u tíi 2500m ng­êi ta th­êng dïng mÆt c¾t nµy ®Ó khoan nh÷ng giÕng khoan ®Õn 2500m.h­íng vµo mét vØa cã ®é lÖch lín. 7. khi lç khoan cã ®é s©u trung b×nh.A) + H H + A . Gãc lÖch cña lç khoan. 7.1. MÆt c¾t E: Ýt phæ biÕn h¬n so víi c¸c d¹ng mÆt c¾t trªn .01745 R l2 H ' l3 = H cos  H' l3 L = l1 + l2 + l3 a h = R. MÆt c¾t nµy cã 5 ®o¹n . ®o¹n thø (3) lµ ®o¹n cong ®Òu gi¶m ®é lÖch cña giÕng.(HB + h) H×nh vÏ 208 A O .3. MÆt c¾t nµy gåm cã 2 ®o¹n : ®o¹n 1 th¼ng ®øng. MÆt c¾t nµy ¸p dông ë nh÷ng giÕng cã ®é gi¶m tù nhiªn cña gãc cong kh«ng lín. TÝnh to¸n vµ x©y dùng mÆt c¾t lç khoan nghiªng. R Hb Gãc : Chóng ta cã thÓ tÝnh b»ng c«ng thøc 2 l1 R  2 R(R . MÆt c¾t C: §­îc dïng ®Ó khoan c¸c lç khoan nghiªng cã chiÒu s©u lín. A.3.sin A' H' = H0 . ë nh÷ng giÕng khoan s©u mµ æn ®Þnh gãc nghiªng khã.3. MÆt c¾t B: Còng gåm ba ®o¹n.2AR  = arccos (R-A)2 + H2 h O H l1 = HB. ChØ kh¸c mÆt mÆt c¾t A lµ ®o¹n thø 3. Kho¶ng lÖch cña ®¸y lµ khoan theo ph­¬ng n»m ngang: . l2 = 0. C¸c mÆt c¾t nãi trªn ®Òu lµ nh÷ng ®­êng cong n»m trong mét mÆt ph¼ng th¼ng ®øng. NÕu ®iÒu kiÖn ban ®Çu chóng thiÕt kÕ: H. HB. Ng­êi ta khoan theo d¹ng mÆt c¾t nh­ thÕ trong tr­êng hîp lç khoan cÇn ph¶i c¾m vµo vØa víi mét gãc ®· ®Þnh tr­íc. mµ viÖc khai th¸c chóng ®­îc tiÕn hµnh tõ d­íi lªn trªn. Nªn sö dông mÆt c¾t nµy khi ®o¹n d­íi cña lç khoan c¾t qua nhiÒu tÇng s¶n phÈm.1. MÆt c¾t lo¹i A: 7. ®o¹n 2 uèn cong víi gãc lÖch t¨ng dÇn.

MÆt c¾t lo¹i C: Gãc nghiªng lç khoan lín nhÊt.(  ) . R0 = R1 + R2 ' 2 "  l2 = 0.01745 R1 +R R1 l1 = HB = Ro R2  = arcsin. A-R  = 90 .A(2R0 . Hp = H .R1) + H p + R1 (R0 + R2)   R0 (A .01745 R1 209 .A) (H2 + R20) .cos)  a1 = R2 x (cos" .sin") l1 H×nh chiÕu n»m ngang a = R1 (1 .H1 B 1  = arc cos 2 2 2 (A .cos) R1   l2 R1 H1 l3 A A = a + a1 R2 a1 ChiÒu dµi a O2 l3 = 0.2.A) .HB H×nh chiÕu th¼ng ®øng H1 = R2 x (sin .R1)2 + H2p   R0 = R1 + R2 .3.(R0 -A) H2 .cos) A' = H' tg A = a + A' 7.HB . H = H0 .3.sin R0H .H3 ChiÒu dµi l1 = HB l2 = 0. H O 90 h H = HB + h + H1 HB h = R1.A (2R0 .3.  = arctg H .01745 R2' L = l1 + l2 + l3 7. MÆt c¾t lo¹i B.H0 = HB + h + h' a = R (1 .

H3 .MÆt c¾t lo¹i D: Gãc nghiªng lín nhÊt cña lç khoan HB l1 = HB l2 = 0.3.h .(R1 + R2) sin H2 = R2 sin H0 = HB + h + H1 + H2 + H3 7.cos) A = a1 + a 210 .H1 hB H×nh chiÕu theo ph­¬ng n»m ngang R2 a1 = R1 (1 .HB .H cos l3 = l4 = 0.cos)  hB O2 R H1 R 1+ = Ro L = l1 + l2 + l3 + l4 l3 2 l4 a1 a2 a2 = R2 (1 .cos) O2 A = a1 + a2 + a3 H×nh chiÕu mÆt c¾t lªn ph­¬ng th¼ng ®øng h = R1sin l5 a1 a2 a3 H1 = H0 .HB .01745 R1 l1 R1 O1  l3 = 0.4.cos) l3 a2 = H1 tg l4 a3 = R2 (1 .01745 R2 l2 l4 = H .01745 R2 l5 = H3 l1 L = l1 +9 l2 + l3 + l4 + l5 O1  l2 H×nh chiÕu trªn ph­¬ng n»m ngang a1 = R1 x (1 .

Choßng 4. ng­êi ta th­êng sö dông c¸c bé phËn lµm lÖch. Khi sö dông c¸c bé phËn lµm lÖch.7. rÊt Ýt tr­êng hîp khoan nghiªng mµ kh«ng dïng bé phËn lµm lÖch chØ dïng c¸c ®iÒu kiÖn cong tù nhiªn. Khi gãc ph­¬ng vÞ cho tr­íc vµ h­ëng cong tù nhiªn b»ng kh«ng th× c¸c ®iÒu kiÖn tù nhiªn sÏ gãp phÇn lµm t¨ng thªm ®é cong. Choßng khoan 2. Tuèc bin 2. cã thÓ sö dông c¸c bé phËn kh¸c nhau ë phÇn cuèi cña cét cÇn khoan ®Ó t¹o øng lùc lµm lÖch lªn choßng khoan. CÇn cong 1. Tua bin 3. cÇn ph¶i t¨ng sè lÇn th¶ bé lµm lÖch vµ ®é uèn cong cña nã.4. CÇn nÆng 211 .1 2. Pere khèt cong 2. cÇn chän bé lµm lÖch cã ®é cong nhá h¬n vµ sè lÇn th¶ nã xuèng lç khoan còng gi¶m ®i khi gãc héi trªn b»ng 1800 th× ®iÒu kiÖn tù nhiªn sÏ lµm c¶n trë sù cong. Trong qu¸ tr×nh khoan nghiªng . a b c d Bé dông cô l¾p cÇn Bé dông cô cã L¾p Cã ®Çu nèi lÖch Cã l¾p bé phËn lµm cong pere khèt cong t©m lÖch P-1 1. §o¹n cÇn ®Ó 1. V× vËy.®Þnh h­íng b»ng tuèc bin. Khoan ®Þnh h­íng b»ng tuèc bin 7.1: C¸c bé ph©n lµm lÖch h­íng lç khoan vµ ph¹m vi sö dông chóng: (C¸c bé phËn lµm lÖch trong 1 khoan tuèc bin) §Ó lµm lÖch h­íng lç khoan khái ®­êng th¼ng ®øng.Cã ®Çu nèi lÖch Cã l¾p bé phËn lµm t¨ng chiÒu dµi t©m kiÓu Nhippen lÖch kiÓu P. cÇn ph¶i tÝnh ®Õn ¶nh h­ëng cña c¸c ®iÒu kiÖn cong tù nhiªn. Tuèc bin 3. Choßng khoan 3.4.

§ã lµ mét ®o¹n cÇn n¨ngcã ®­êng t©m cña c¸c ®Çu ren nghiªng ®i so víi ®­êng t©m cña cÇn.2.4.1. Mét trong nh÷ng kiÓu lµm lÖch ®Çu tiªn. uèn cong.1 ®­îc l¾p trùc tiÕp trªn tuèc bin khoan.3. 7. th«ng th­êng cã thÓ t¨ng ®é cong ®Õn 40 . Bé phËn lµm lÖch P .450. P .1 (h×nh d) §©y lµ lo¹i hoµn thiÖn nhÊt. (h×nh a) Do kh«ng ®ñ ®é cøng v÷ng nªnn cÇn cong kh«ng thÓ lµm t¨ng ®é cong cña lç khoan lªn nhiÒu. Nhip pen lÖch t©m cã thÓ dïng ®Ó t¨ng ®é cong lªn rÊt lín hoÆc dïng khi uèn cong víi ®é chÝnh x¸c cao. CÇn cong.4. khã chÕ t¹o ®óng gãc cong theo yªu cÇu. Khi th¶ cÇn cong xuèng lç khoan. Nhip pen lÖch t©m (h×nh c) ®­îc chÕ t¹o b»ng c¸ch hµn mét tÊm ®Öm b»ng thÐp vµo nhip pen (®Õ) cña tuèc bin khoan.1. Chó ý lµ khi dïng nhip pen lÖch t©m bé cÇn khoan dÔ bÞ kÑt  g©y sù cè nguy hiÓm 7.4. Dïng cÇn cong chØ cã thÓ lµm cong lç khoan ®Õn 20  250. ®Ó ®æi ph­¬ng vÞ lç khoan vµ ®Ó më lç khoan thø 2 tõ lç 212 . Nh­ng l¾p víi TB ng¾n th× cã thÓ t¨ng ®é cong giÕng lªn tíi 900 7. Ng­êi ta còng dïng nhip pen lÖch t©m ®Ó lµm lÖch lç khoan. Nh­îc ®iÓm c¸c Pere kh«t cong: Møc ®é t¨ng ®é cong cña giÕng khoan phô thuéc nhiÒu vµo chÕ ®é khoan.7. ®­êng kÝnh thùc tÕ cña lç khoan. Ng­êi ta dïng nã ®Ó t¨ng ®é cong ®Õn 900 hoÆc lín h¬n. Trong qu¸ tr×nh sö dông th× gãc cong ban ®Çu cña chóng bÞ thay ®æi. cÇn cong bÞ biÕn d¹ng tao nªn lùc ®µn håi Ðp choßng khoan vµo thµnh lç khoan. Pere khèt cong: L¾p trùc tiÕp trªn tuèc bin khoan (h×nh b) Perª khèt cong còng lµm viÖc theo nguyªn t¾c nh­ cÇn cong. NhÝp pen lÖch t©m. ®é cøng v÷ng vµ träng l­îng cÇn khoan ë phÝa trªn pere kh«t. §ã lµ Mét ®o¹n cÇn khoan thµnh dµy.1.1.4. Do kÝch th­íc nhá nªn dÔ vËn chuyÓn. NÕu dïng pere khèt cong l¾p vµo TB khoan. C¸c ®Çu ren còng nghiªng trong mét mÆt ph¼ng vµ cïng mét phÝa. C¸c cÇn cong khã vËn chuyÓn. Kho¶ng c¸ch tõ ®­êng t©m cña TB ®Õn mÆt ngoµi cña tÊm thÐp hµn lín h¬n b¸n kÝnh cña choßng khoan lµ 5mm.1.4. CÇn cong ®­îc l¾p trùc tiÕp trªn tuèc bin. nh­ng cã thÓ gi÷ gãc cong víi ®é chÝnh x¸c cao.

1. Bé lµm lÖch OT vµ OTC 7. Choßng + tuèc bin cã l¾p gi÷a nhipen vµ th©n tuèc bin bé æn ®Þnh h­íng con l¨n. ë phÝa d­íi cã l¾p c¸c bé phËn lµm lÖch sau * §Ó t¨ng gãc cong lç khoan 1. Choßng . Khi dïng P . Choßng + Tuèc bin + cÇn cong 5. 4.5. Bé lµm lÖch OT vµ OTC Thùc chÊt bé lµm lÖch nµy lµ mét ®Çu nèi cong l¾p gi÷a nhip pen vµ th©n cña tuèc bin. æ tùa nµy nèi gi÷a phÇn trôc trªn vµ phÇn trôc d­íi b»ng c«n ma s¸t. * §Ó gi¶m.4. §Ó gi¶m nhanh ®é cong: choßng + cÇn khoan lµm b»ng thµnh dµy dµi 3  4m céng víi tuèc bin. HiÖn nay ng­êi ta còng ®ang sö dông lo¹i tuèc bin cong ®Ó khoan ®Þnh h­íng.2. 7. §Ó gi¶m thËt nhanh gãc cong: Choßng + tuèc bin + dông cô lµm lÖch P-1 * §Ó æn ®Þnh gãc nghiªng lç khoan ng­êi ta sö dông bé dông cô sau ®©y: 1.1. §Ó gi¶m ®é cong mét c¸ch tõ tõ: Choßng + tuèc bin.khoan ®· khoan.1 4.Tuèc bin cã l¾p vßng kim lo¹i gi÷a nhip pen vµ th©n tua bin 3. 2. Choßng + tuèc bin cã hµn vßng kim lo¹i ë th©n 2. Choßng + Tuèc bin + dông cô lµm lÖch P . gãc cong lç khoan ng­êi ta th­êng sö dông bé dông cô sau. Choßng + TB ng¾n + ®Þnh t©m + cÇn n¨ng 213 . 3.1 ®é cong cña lç khoan t¨ng lªn ®Òu ®Æn vµ kh«ng phô thuéc vµo chÕ ®é khoan. Choßng + Tuèc bin + ®Çu nèi cong vµ cÇn nÆng 2.4. Choßng + tuèc bin cã nhipen lÖch t©m + cÇn nÆng. §Ó t¨ng hoÆc gi¶m c­êng ®é cong cña giÕng. Choßng + Tuèc bin cong + cÇn nÆng. 3. M«men xo¾n vµ t¶i träng chiÒu trôc ®­îc truyÒn tõ trôc phÝa trªn xuèng ®o¹n trôc phÝa d­íi nhê æ tua bin.

1. Tõ hai c«ng thøc trªn chóng ta cã thÓ suy ra b¸n kÝnh cong bÐ nhÊt lóc cÇn khoan lµm viÖc trong ®o¹n lç khoan cong.3.3. I R: b¸n kÝnh cong MÆt kh¸c øng suÊt uèn cùc ®¹i sÏ lµ : u= Muèn D I 2 D . z E. Trong ®ã: R .lµ b¸n kÝnh cong cña giÕng khoan .4.N©ng th¶ bé dông cô khoan vµ ®éng c¬ ®¸y mét c¸ch dÔ dµng. .R C­êng ®é cong lç khoan khi gia t¨ng chiÒu s©u khoan 10m.4. * §é cong cña giÕng giíi h¹n bëi ®é bÒn cña cÇn khoan (èng chèng): Trong “søc bÒn vËt liÖu” chóng ta ®· biÕt r»ng mét thanh chÞu uèn ®é cong cña nã ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc: 1 d2. Trong qu¸ tr×nh khoan ®é cong giÕng khoan bÞ giíi h¹n bëi c¸c ®iÒu kiÖn sau ®©y . .7.Chèng èng dÔ dµng . y Muèn = 2 = R d. = 1800 573 = R . Trong khoan ®Þnh h­íng cÇn ph¶i x¸c ®Þnh ®é cong cho phÐp cña giÕng khoan. 214 .  10 = 573 573 R = R .Tr¸nh t¹o thµnh lç khoan h×nh ch×a kho¸ .®­êng kÝnh ngoµi cña cÇn khoan. NÕu nh­ v­ît qóa ®é cong cho phÐp nµy th× sÏ g©y nh÷ng khã kh¨n cho qu¸ tr×nh khoan hoÆc qu¸ tr×nh khai th¸c .Kh«ng v­ît qu¸ giíi h¹n bÒn cña cÇn khoan vµ cÇn nÆng.TÝnh to¸n b¸n kÝnh cong nhá nhÊt phÐp cña giÕng khoan chän bé dông cô khoan lÖch vµ x¸c ®Þnh c­êng ®é cong bÐ nhÊt cã thÓ cña bé dông cô khoan lÖch. 7. TÝnh to¸n b¸n kÝnh cong bÐ nhÊt cho phÐp cña giÕng khoan . . C­êng ®é cong cña giÕng lµ sù gia t¨ng ®é cong so víi sù gia t¨ng chiÒu s©u khoan ®­îc .

b¸n kÝnh cong cña giÕng bao giê còng ph¶i lín h¬n b¸n kÝnh cong nhá nhÊt cña giÕng khoan R> Rmin. 10 qT E. Rmin = DE .d .®­êng kÝnh cña tuèc bin khoan f . (lín h¬n tõ 5 ®Õn 10%) B¸n kÝnh cong cña giÕng ®­îc x¸c ®Þnh b»ng c«ng thøc.kT + f c T Trong ®ã : lT : ChiÒu dµi tuèc bin vµ choßng khoan .khe hë nhá nhÊt gi÷a tuèc bin vµ thµnh giÕng khoan (k = 5 8mm). IT .Mo®ul unga kG/cm2. (KG). qT.chiÒu dµi tuèc bin. l2T f = 0.I T 6.13. Nh­ vËy ®Ó ®¶m b¶o qu¸ tr×nh khoan b×nh th­êng.®­êng kÝnh choßng khoan. E K 2c . E . Pmax K 2.Momen qu¸n tÝnh cña tuèc bin cm4.lùc chiÒu trôc lín nhÊt t¸c dông lªn ®o¹n cÇn ë phÇn cong cña giÕng. lT .5) * B¸n kÝnh cong nhá nhÊt giíi h¹n bëi ®é bÒn cña tuèc bin ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc sau: 167.2 1. Trong ®ã : k .-Träng l­îng 1 cm tuèc bin. dT. IT = 0.®é uèn cña tuèc bin.. (LÊy K . l 2 Rmin= D .Trong tr­êng hîp ®o¹n lç khoan cong c¸ch xa ®¸y.049 d4T.hÖ sè dù tr÷ bÒn K =1. (c+ F ) Trong ®ã: Pmax . 215 . D c.Trong tr­êng hîp ®o¹n lç khoan cong gÇn d¸y : Rmin = D.

Kho¶ng c¸ch tõ tuèc bin ®Õn choßng khoan. chóng ta còng cã thÓ chän bé dông cô khoan lÖch tr­íc. NÕu chóng ta biÕt ®­êng cong sau 10m khoan 10 . Gãc lÖch cña ®Çu nèi cong (cÇn cong) cã thÓ tÝnh b»ng c«ng thøc:   = 2010 (b + 2 Q.4. dT .kho¶ng c¸ch tõ ®Çu nèi lÖch t©m ®Õn choßng khoan.2.d ) + [( + (1) (sin  . Dc .R= 573 573 =    7. Trong ®ã : b = r + l + c . X¸c ®Þnh c­êng ®é cong lín nhÊt cã thÓ ®¹t ®­îc cña c¸c bé dông cô khoan lÖch.4. l . Momen qu¸n tÝnh cña cÇn nÆng ( hoÆc cÇn cong ).®­êng kÝnh ngoµi tuèc bin. r.kho¶ng c¸ch tõ ®iÓm cong ®Õn th©n tuèc bin.b Dc .träng l­îng riªng cña dung dÞch khoan. Chän vµ tÝnh to¸n gãc cong cña bé khoan lÖch . Icn. 7. 2q t 35b Qb 22I ).d ) 10c. a. Q . gãc lÖch cu¶ giÕng lµ  vµ c¸c th«ng sè kü thuËt cña tuèc bin. t .Träng l­îng cña tuèc bin vµ choßng khoan.kho¶ng c¸ch tõ ®iÓm cong cña perekhèt (cÇn cong) ®Õn choßng khoan.3. C . b) Chän kÝch th­íc cña ®Çu nèi lÖch t©m. §­êng kÝnh chñ yÕu cña ®Çu nèi lÖch t©m ®­îc x¸c ®Þnh theo c«ng thøc: l (D .ChiÒu dµi tuèc bin. lT D§M = T2(l c+ c)T + 1150 + dT T C.3. C¸c th«ng sã nµy chóng ta cã thÓ tra b¶ng hoÆc t×m trªn ®å thÞ.3. Cho cÇn cong vµ ®Çu nèi cong. d. cña thÐp. cÇn khoan vµ cÇn nÆng. q .Träng l­îng cña 1m cÇn n¨ng (cÇn cong ). Sau ®ã sÏ tÝnh c­êng ®é cong khi 216 .dT .®­êng kÝnh choßng khoan. Th«ng th­êng ®Ó thiÕt kÕ c¸c giÕng khoan ®Þnh h­íng.

4.4.4.träng l­îng 1 m cÇn nÆng. Nh­ vËy .3. chóng ta sÏ x¸c ®Þnh ®­îc b¸n kÝnh cong cña giÕng theo tÝnh to¸n . Trong thêi gian khoan tuèc bin. 7. X¸c ®Þnh gãc xo¾n cña cét cÇn khoan d­íi t¸c dông cña momen ph¶n cña tuèc bin khoan. Chóng ta cã thÓ tÝnh ®­îc c­êng ®é cong sau 10 m khoan theo c«ng thøc sau: 10 = Dc. Q. 10 .So s¸nh gi÷a b¸n kÝnh cong theo tÝnh to¸n vµ b¸n kÝnh cong cho phÐp cña giÕng.[ 35b +(1.dt  20 . Momen ph¶n cña tuèc 217 .3. ( t b+2 Qb Qb 2q). R= 573 . §iÒu kiÖn ®Ó thùc hiÖn qóa tr×nh khoan b×nh th­êng. Khi ®· chän gãc cong cña bé lµm lªch  vµ c¸c th«ng sè kh¸c cña bé dông cô lµm lÖch. 22I sin] Qb 2q b) §èi víi nhip pen lÖch t©m c­êng ®é cong cã thÓ tÝnh theo c«ng thøc sau: 10= 1150 Dc.b 2qcn Trong ®ã: Q .gia t¨ng 10m khoan.dT c [ lT . b .dT Dc. X¸c ®Þnh chiÒudµi cÇn nÆng l¾p trªn parekhèt cong: Lcn = 6.kho¶ng c¸ch tõ ®iÓm cong perkhèt ®Õn choßng 7. phÇn d­íi trªn cña cét cÇn khoan sÏ chÞu xo¾n d­íi t¸c dông cña momen ph¶n cña tuèc bin. R> Rmin L­u ý: C¸c gi¸ trÞ 10 chóng ta còng cã thÓ thu ®­îc qua ®å thÞ hoÆc qua biÓu b¶ng kh¸c nhau. 10. tiÕp ®ã lµ b¸n kÝnh cong R vµ gãc lÖch cña lç khoan .sau khi ®· x¸c ®Þnh ®­îc c­êng ®é cong 10. 10. a) §èi víi cÇn cong vµ ®Çu nèi cong.2 (lT+ c) ].d ).lµ träng l­îng tuèc bin vµ choßng qcm.

.t Ith 0 Khi ®éng h­íng bé dông cô ë ®¸y chóng ta còng ph¶i kÓ ®Õn gãc xo¾n cÇn . D  Mm= q. L .Modul ®µn håi ngang cña thÐp.M )L  = t G Im = D  MtL . §Ó x¸c ®Þnh Lth trong ®iÒu kiÖn max .q. G. Gi¸ trÞ cña momen ma s¸t gi÷a cÇn vµ thµnh lç khoan. sin 2 .bin. chóng ta gi¶i ph­¬ng tr×nh. L 0= G. 218 . L2. D­íi t¸c dông cña momen ph¶n phÇn d­íi cña cÇn khoan sÏ xo¾n vÒ tr¸i (ng­îc chiÒu víi choßng) víi mét gãc . NÕu nh­ trong qu¸ tr×nh lµm viÖc cét cÇn khoan kh«ng ch¹m thµnh giÕng khoan.r I 0 Mt M«men ph¶i cña TB. kÓ tõ ®iÓm d­íi lªn Ltc t­¬ng øng víi gãc xo¾n cã gi¸ trÞ lín nhÊt.. 2 (2).C4t). 2 . sin 2 = 0 Gãc xo¾n  trong tr­êng hîp nµy sÏ lµ: M . Nh­ng thùc tÕ cét cÇn khoan dùa vµo thµnh lç khoan.L 0 = G.I0 V× ma s¸t víi thµnh lç khoan nªn t¸c dông cña momen xo¾n giíi h¹n ë mét chiÒu dµi nµo ®ã cña cÇn khoan. d  dL = 0 Mt . cã gi¸ trÞ b»ng momen xo¾n cña tuèc bin nh­ng víi chiÒu ng­îc l¹i.q. tøc lµ gi÷a cét cÇn khoan vµ thµnh kh«ng tiÕp xóc . D.Lth. nªn gãc  sÏ bÞ giíi h¹n bëi ma s¸t gi÷a cÇn vµ thµnh lç khoan.  I0 momen qu¸n tÝnh ®éc cùc cña cÇn . Gãc xo¾n cña cét cÇn khoan sÏ b»ng: M. Trong tr­êng hîp nµy. I0 = 32 (D4n .  sin( 2 ) G. L chiÒu dµi cÇn khoan. gãc xo¾n cña cét cÇn khoan sÏ lµ: (M .

219 .Gãc nghiªng cña giÕng ë ®äan æn ®Þnh ®é cong th«ng th­êng lín h¬n 10 -120.. ®é gi¶m gãc nghiªng 3. H×nh chiÕu th¼ng. §Ó thiÕt kÕ mét giÕng khoan ®Þnh h­íng. 4. ph­¬ng vÞ cña giÕng. ChiÒu dµi ®o¹n th¼ng ®øng ®Çu tiªn vµ ph­¬ng vÞ giÕng khoan. Nghiªn cøu c¸c yÕu tè cã ¶nh h­ëng ®Õn ®é cong còng nh­ ph­¬ng vÞ. Th«ng th­êng chiÒu dµi nµy lín h¬n èng dÉn h­íng mét Ýt.§o¹n lÊy ®é cong ®­îc chän th«ng th­êng trong ®Êt ®¸ cã ®é cøng trung b×nh. §o¹n th¼ng ®øng cuèi cïng ®­îc chän th«ng th­êng b»ng kho¶ng c¸ch tõ nãc vØa s¶n phÈm trªn cïng ®Õn ®¸y cña vØa s¶n phÈm d­íi cïng. B¸n kÝnh cong th«ng th­êng lÊy kho¶ng (5 . Thø tù ®Ó thiÕt kÕ lç khoan ®Þnh h­íng nh­ sau: 1.5. Dùa vµo mÆt c¾t ®Þa chÊt.4. Sau mét hiÖp khoan. Nghiªn cøu mét c¸ch chi tiÕt c¸c tµi liÖu cña c¸c lç khoan ®· khoan tr­íc ®ã trong vïng. Chän bé dông cô khoan lÖch. ®é cong cña giÕng cã thÓ ®¹t ®­îc tõ 5 -60. §èi víi giÕng khoan cã mÆt c¾t d¹ng C. ThiÕt kÕ giÕng khoan ®Þnh h­íng b»ng ph­¬ng ph¸p khoan tuèc bin. Nhê b¶n ®å cÊu t¹o trªn ®ã cã x¸c ®Þnh vÞ trÝ miÖng lç khoan vµ ®¸y lç khoan. ChiÒu dµi cña ®o¹n th¼ng ®øng ®Çu trªn kh«ng nhá h¬n 40 . (ë ®o¹n lÊy ®é cong b¸n kÝnh cong cña giÕng R> Rmin).10%) lín h¬n b¸n kÝnh cong theo tÝnh to¸n. . X¸c ®Þnh c¸c sè liÖu ban ®Çu ®Ó tÝnh to¸n mÆt c¾t cña giÕng. kho¶ng lÖch ®¸y. chiÕu ngang.10 )% phßng nh÷ng sai lÖch . x¸c ®Þnh c­êng ®é cong 10 (hay ng­îc l¹i ).7. X¸c lËp chiÒu dµi c¸c ®o¹n th¼ng ®øng. ®iÒu kiÖn khoan ®Ó chän mÆt c¾t cña lç khoan hîp lý.50 m. X¸c lËp quy luËt cong tù nhiªn. 2. Vµ chiÒu s©u thiÕt kÕ th«ng th­êng lÊy lín h¬n (5 . chóng ta ph¶i cã c¸c sè liÖu ban ®ÇucÇn thiÕt cho c«ng t¸c thiÕt kÕ vµ tÝnh to¸n: ChiÒu s©u cña lç khoan so víi ph­¬ng th¼ng ®øng: H. 5. . Kho¶ng lÖch cña ®¸y lç khoan so víi ph­¬ng th¼ng ®øng A. Víi môc ®Ých gi¶m thêi gian th¶ bé dông cô khoan lÖch ®Ó lÊy ®é cong.

R= 573 > Rmn 10 Sù gi¶m c­êng ®é nghiªng cña giÕng khoan ë ®o¹n gi¶m ®é cong chóng ta cã thÓ dùa theo tµi liÖu thùc tÕ. . chóng ta vÏ hai trôc to¹ ®é theo A  ph­¬ng th¼ng ®øng vµ n»m ngang . Th¶ ®Þnh h­íng bé dông cô khoan lÖch xuèng lç khoan.kho¶ng c¸ch tõ miÖng ®Õn nghiªng Sau ®ã dùng mÆt c¾t cña giÕng.4. chóng ta cÇn ph¶i tÝnh to¸n b¸n kÝnh cong R vµ c­êng ®é cong 10 . Th¶ ®Þnh h­íng bé dông cô khoan lÖch khi ®é cong cña giÕng khoan nhá h¬n 50. ®¸y lç khoan kÝ hiÖu trªn b¶n ®å A .6. lÊy gãc nghiªng.4. X¸c ®Þnh gãc ph­¬ng vÞ cña giÕng. X¸c ®Þnh b¸n kÝnh cong cho phÐp Rmin Dùa theo 10tÝnh b¸n kÝnh cong LK theo tÝnh to¸n R. giíi h¹n kho¶ng lÖch cho phÐp cña h×nh chiÕu n»m ngang cña giÕng. 8.Kho¶ng lÖch ®¸y 7. Khi ®é cong cña lç khoan ch­a ®Õn 50 th× ph¶i th¶ ®Þnh h­íng b»ng c¸ch theo dâi liªn tôc tõ trªn mÆt ®Êt vÞ trÝ cña bé phËn lµm lÖch trong lç 220 . vÏ ®­êng trßn cã b¸n kÝnh lµ kho¶ng cho phÐp dÞch chuyÓn ®¸y. 7.Khi vÏ h×nh chiÕu lç khoan trªn mÆt ph¼ng n»m ngang.VÏ mÆt c¾t cña giÕng theo ph­¬ng th¼ng B O1 ®øng.6. X¸c ®Þnh miÖng vµ ®¸y lç khoan. T¹i c¸c trôc nµy chóng ta x¸c ®Þnh to¹ ®é cña c¸c O ®iÓm giíi h¹n c¸c ®o¹n cña lç khoan th¼ng N § ®øng. æn ®Þnh gãc OO1 . 7. Trªn c¬ së kÕt qu¶ tÝnh to¸n chóng ta dùng mÆt c¾t cña giÕng theo c¶ ph­¬ng th¼ng ®øng vµ ph­¬ng n»m ngang trªn giÊy milimÐt theo nh÷ng tû lÖ nhÊt ®Þnh . X¸c ®Þnh gãc nghiªng lín nhÊt cña giÕng khoan. kho¶ng nµy phô thuéc vµo chiÒu s©u vµ môc ®Ých lç khoan. Vßng trßn nµy khoanh giíi h¹n cho phÐp lÖch ®¸ygiÕng. Tõ ®iÓm lµ ®¸y lç khoan O1.6. Tõ O kÎ hai ®­êng tiÕp tuyÕn víi ®­êng trßn.1. H×nh chiÕucña tÊtc¶ c¸c ®o¹nth©n lç khoan theo mÆt ph¼ng n»m ngang vµ th¼ng ®øng: Trong mét sè tr­êng hîp gãc nghiªng  cho tr­íc.

èng th¨ng b»ng . 2. Dùa vµo c¸c ®­êng ®· v¹ch ng­êi ta ®¸nh dÊu lªn cÇn khoan b»ng ®ôc hoÆc b»ng hµn. DÊu ch÷ thËp ®ã ph¶i ®èi diÖn víi dÊu v¹ch cña bé phËn lµm lÖch. Khi ®· ®Æt tuèc bin vµo c¸c chÊu chÌn hoÆc trªn ªlªvat¬.cÇn khoan ®ãng dÊu. Dïng th­íc ®o gãc ®Ó ®o cung trßn gi÷a dÊu v¹ch ®· cã trªn da mèc vµ dÊu ch÷ thËp míi ®¸nh theo h­íng tõ dÊu v¹ch ®Õn dÊu ch÷ thËp. HiÖn nay ng­êi ta th­êng th¶ bé dông cô khoan lÖch b»ng ph­¬ng ph¸p ®¸nh dÊu cÇn khoan tr­íc khi th¶ ng­êi ta tiÕn hµnh ®¸nh dÊu ë hai ®Çu cÇn khoan nhê cã mét c¸i d­ìng ®Æc biÖt. 221 . 2 a b -D­ìng ®Ó ®Æc biÖt 3 1 . ngoµi ra cßn thªm 7 .cÇn khoan.khoan. ng­êi ta ®Þnh h­íng cho mÆt lµm viÖc cña bé khoan lÖch theo ph­¬ng vÞ ®· ®Þnh (dùa vµo dÊu ®· v¹ch trªn bµn r«t¬).èng d­ìng . 1 a . C¸c dÉn ë hai ®Çu ph¶i n»m trªn mét ®­êng sinh. Chóng ta tiÕn hµnh ®¸nh dÊu nhê mòi nhän ë gi÷a cña d­ìng ë c¶ 2 ®Çu da mèc cÇn dùng. dùa vµo dÊu trªn cÇn khoan. Ph¶i ®ñ sè cÇn khoan ®¸nh dÊu ®Ó th¶ dông cô ®Õn chç uèn cong. Trong lóc th¶ cÇn khoan ng­êi ta ®¸nh mçi dÊu ch÷ thËp lªn da mèc d­íi cña cÇn khoan nèi víi bé phËn lµm lÖch. sau khi ®· vÆn chÆt b»ng kho¸ m¸y.8 cÇn n÷a ®Ó tiÕp cÇn cho mét hiÖp khoan. tuèc bin khoan vµ bé phËn lµm lÖch h­íng. Tr­íc khi th¶ ®Þnh h­íng cÇn ph¶i ®¸nh dÊu ph­¬ng vÞ thiÕt kÕ cña lç khoan b»ng hai c¸i mèc (2 cäc gç) ë ngoµi lç khoan vµ mét dÊu ë phÇn cè ®Þnh cña bµn Roto ®Ó thuËn lîi cho c«ng viÖc th¶ cÇn. Cã nhiÒu ph­¬ng ph¸p th¶ ®Þnh h­íng(dïng èng ng¾m ®Ó ng¾m vµo dÊu ®Þnh h­íng v¹ch s½n trªn cÇn dùng khi th¶ xuèng lç khoan. dïng m¸y kinh vÜ ®Ó ®o liªn tôc gãc quay khi th¶. b §­a cÇn khoan ra ®Æt trªn dµn. §Æt d­ìng vµo vÞ trÝ ®Ó cho bät thuû trïng víi v¹ch gi÷a cña èng th¨ng b»ng . Khi th¶ xong th× ®iÒu chØnh h­íng cña nã ®óng h­íng thiÕt kÕ. Bé dông cô ë phÇn d­íi cña cét cÇn khoan gåm cã: choßng khoan. 3 .

§Æt cung trßn võa ®o ®­îc lªn da mèc trªn cua cÇn dùng vµ l¹i ®¸nh dÊu ch÷ thËp DÊu ch÷ thËp ë da mèc trªn cña cÇn dùng sau cïng sÏ chØ h­íngcña dông cô lµm lÖch ë trong lç khoan. D©y däi. Sau khi ®· vÆn vµ xiÕt chÆt cÇn dùng tiÕp theo b»ng kho¸ m¸y. R«t¬ . CÇn vu«ng. Sau ®ã ng­êi ta ®o kho¶ng c¸ch cña 2 dÊu nµy theo chiÒu tõ dÊu thø nhÊt ®Õn dÊu thø 2. mét trong c¸c gãc cña nã ®­îc d¸nh dÊu b»ng phÊn lªn phÇn cè ®Þnh cña bµn r«t¬. 2 ªlªvat¬. DÊu 1 7 6. 4 2 3.0 1800 TÝnh ng­îc chiÒu TÝnh thuËn chiÒu 0 135 0 450 90 Th­íc ®o gãc H×nh Sau khi th¶ cÇn dùng xuèng. 6 5 4. nhê cã d­âng ®Æc biÖt (h×nh d­íi a ). ng­êi ta ®Æt cung trßn ®· ®o ®­îc lªn da mèc trªn (kÓ tõ dÊu v¹ch) vµ ®¸nh mét dÊu ch÷ thËp. ng­êi ta ®¸nh mét dÊu ch÷ thËp lªn da mèc d­íi cña nã. Sau khi ®· vÆn chÆt cÇn vu«ng b»ng kho¸ m¸y. D­ìng cã tay cÇm 5. Qu¶ däi a) b) Gi÷ yªn cét cÇn khoan vµ dïng mét c¸i d­ìng kh¸c (h×nh b) ®Ó ®¸nh dÊu lªn bµn rot¬ vÞ trÝ ch÷ thËp ë da mèc cña cÇn dùng. §o cung trßn gi÷a dÊu v¹ch ®· cã vµ dÊu ch÷ thËp míi ®¸nh. 7. 3 1. DÊu nµy ph¶i ®èi diªn víi dÊu ch÷ thËp cña cÇn khoan d­íi. §o xong 222 .

Tõ dÊu nµy ta ®Æt kho¶ng c¸ch ®· ®o tr­íc (theo h­íng nh­ tr­íc ) vµ ®¸nh dÊu thø 2. Sau ®ã b»ng c¸c ph­¬ng ph¸p kh¸c nhau chóng ta x¸c ®Þnh ®­îc h­íng lµm viÖc cña bé khoan lÖch ®· th¶ xuèng ®¸y vµ tiÕn hµnh 223 . Th¶ cét cÇn xuèng. C¸c kho¶ng sai lÖch nµy ®­îc ®Æt nèi tiÕp nhau trªn b¨ng giÊy. chóng ta cã thÓ th¶ cÇn khoan theo c¸ch th«ng th­êng nh­ ë lç khoan th¼ng ®øng. th× hiÖu sè nµy ®­îc ®¸nh dÊu lªn da mèc cña cÇn dùng trªn cïng theo chiÒu ng­îc kim ®ång hå. Trong thêi gian kÐo cÇn. kÓ tõ dÊu ch÷ thËp ®· cã s½n. sao cho cã thÓ l¾p ®­îc chÊu cÆp cÇn vu«ng trong r«t¬.2. Ng­êi ta ghi l¹i kho¶ng sai lÖch gi÷a hai dÊu ch÷ thËp trªn c¸c da mèc cña 2 cÇn dùng kÒ nhau. §Ó khö biÕn d¹ng xo¾n ®µn håi trong cÇn khoan. Ng­êi ta l¹i ®¸nh dÊu lªn phÇn tÜnh cña bµn r«t¬ vÞ trÝ cña mét gãc cÇn vu«ng (gãc ®· ®­îc lÊy dÊu tr­íc kia). NÕu kho¶ng "vÆn qu¸" lín h¬n kho¶ng" vÆn ch­a tíi ". kÓ tõ mét v¹ch "kh«ng" tuú ý.ngõêi ta xo¸ c¸c dÊu®i. Trong tr­êng hîp th¶ bé dông cô khoan lÖch ë c¸c giÕng khoan cã ®é cong lín h¬n 50.3 m. §Þnh h­íng cho bé phËn lµm lÖch ë trªn ®¸y lç khoan trong c¸c lç khoan cã ®é cong ë ®¸y lín h¬n 50 . ng­êi ta xÕp c¸c cÇn dùng theo thø tù nh­ khi chóng n»m trong lç khoan . Khi nèi thªm cÇn trong qu¸ tr×nh khoan. NÕu kho¶ng “vÆn ch­a tíi” lín h¬n th× hiÖu sè trªn ®­îc ®¸nh dÊu lªn da mèc theo chiÒu kim ®ång hå vµ dÊu nµy còng ®­îc ghi lªn bµn Roto. Quay r«t¬ theo chiÒu kim ®ång hå ®Ó ®Æt bé phËn lµm lÖch theo ®óng h­íng ®· ®Þnh råi kho¸ r«t¬ l¹i .4. NÕu vÆn qu¸ th× ®Æt sang tr¸i nÕu ch­a ®Õn th× ®Æt sang ph¶i. dùa vµo b¨ng giÊy mµ x¸c ®Þnh hiÖu sè gi÷a kho¶ng " vÆn qu¸ " vµ " vÆn ch­a ®Õn ". ChuyÓn dÊu thø 2 (dÊu chØ vÞ trÝ cña bé phËn lµm lÖch )lªn phÇn quay cña bµn r«t¬. ng­êi ta kÐo cét cÇn khoan lªn xuèng vµi lÇn c¸ch ®¸y 2 . Ph­¬ng ph¸p th¶ ®Þnh h­íng ®· tr×nh bµy trªn kh«ng nh÷ng cã thÓ dïng cho mét lÇn ®Çu mµ cßn cã thÓ dïng cho c¸c lÇn sau n÷a. viÖc ®¸nh dÊu ch÷ thËp lªn cÇn khoan míi ®­a vµo vµ viÖc ®Þnh h­íng bé khoan lÖch còng ®­îc tiÕn hµnh nh­ trªn. Sau khi th¶ hÕt cÇn khoan. §Ó x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña bé phËn lµm lÖch trªn ®¸y lç khoan trong c¸c lÇn th¶ sau nhê cã c¸c dÊu ch÷ thËp. 7. Ng­êi ta còng ®­a dÊu míi nµy lªn bµn r«t¬.6.

a) Ph­¬ng ph¸p ®Þnh h­íng Sanghin .culighin vµ Ambaxum«p . (h×nh bªn tr¸i). Môc ®Ých cña ph­¬ng ph¸p nµy lµ nh»m x¸c ®Þnh gãc lÖch gi÷a h­íng lµm viÖc cña bé dông cô khoan lÖch vµ h­íng cong thùc tÕ cña giÕng ë ®¸ylç khoan. nhê m¸y ®o nghiªng Sanghin . Nguyªn t¾c c¬ b¶n cña c¸c ph­¬ng ph¸p nµy lµ so s¸nh c¸c sè liÖu vÒ ®é cong vµ ph­¬ng vÞ cña lç khoan (®o b»ng m¸y ®o ®é lÖch vµ ph­¬ng vÞ cña h­íng lam viÖc cña bé khoan lÖch) ®Ó ®iÒu chØnh chóng vÒ h­íng cÇn thiÕt. N¾p 3.Culighin. M¸y sanghin .Mianhikobx hoÆc b»ng m¸y ®o ®é lÖch 3u . CÊu t¹o cña m¸y sanghin .Culighin. chóng ta x¸c ®Þnh ®­îc vÞ trÝ cña bé khoan §Çu nèi ®Æt l­íi dao lÖch.Culighin ®­îc th¶ vµo lu«n trong cét cÇn khoan nhê d©y c¸p máng tõ 3-5 mm . Ambasumop.Nót ch× 2. chóng ta l¾p mét vßng nhÉn víi 2 l­ìi dao cã r¨ng vµ ®Çu r¨ng ®­îc bè trÝ h­íng vÒ phÝa cong cu¶ bé dông cô khoan lÖch. Ng­êi ta sö dông c¸c ph­¬ng ph¸p kh¸c nhau nh­ ph­¬ng ph¸p Sanghin . §­îc sö dông réng r·i nhÊt lµ ph­¬ng ph¸p Sanghin . Ph­¬ng ph¸p nµy ®­îc tiÕn hµnh nh­ sau: ë ®Çu nèi mufta trªn cña bé khoan lÖch.culighin nh­ sau: 3 5 1 2 4 1. Loskrep .Culighin.1 kÕt hîp víi c¸c èng kh«ng cã tõ tÝnh . èng ®o 5. èng thuû tinh ®ùng HF ( axÝt photphohydric) 224 .chuyÓn h­íng lµm viÖc cña nã theo h­íng ph­¬ng vÞ cña lç khoan. Qua x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña hai l­ìi dao. Cèc kim lo¹i 4.

mùc axit bao giê còng ë vÞ trÝ n»m ngang. Dông cô ®­îc th¶ bªn trong cét cÇn khoan.Qu¸ tr×nh ®o ®­îc tiÕn hµnh nh­ sau: Sau khi th¶ cét cÇn khoan phÝa d­íi cã l¾p bé khoan lÖch xuèng lç khoan. Tr­íc khi th¸o èng thuû tinh ra ph¶i ®¸nh dÊu vÞ trÝ cña èng thuû tinh trong cèc (1). ®iÓm a vµ b n»m trªn mÆt 225 . Th¶ xuèng cho ®Õn khi phÝa d­íi bé dông cô ch¹m vßng nhÉn cã l¾p 2 l­ìi dao. Sau khi th¸o èng thuû tinh vµ röa s¹ch th× chóng ta thÊy trªn thµnh èng thuû tinh cßn gi÷ l¹i mét vßng ngÊn h×nh elip do axit HF t¸c dông lªn thµnh èng thñy tinh (h×nh A). ®Çu nèi trªn cña bé khoan lÖch cã l¾p 2 l­ìi dao chØ h­íng lµm viÖc cña lç khoan lÖch. Chóng ta tiÕn hµnh th¶ dông cô Sanghin .Culighin xuèng ®Ó ®o. chÝnh lµ ph­¬ng cña bé khoan lÖch. Vµ ®Ó yªn kh«ng chuyÓn dÞch kho¶ng 10 -15 phót cho axit t¸c dông lªn thµnh èng thuû tinh. th× tiÕn hµnh th¶ toµn bé träng l­îng xuèng ®Ó l­ìi dao in dÊu lªn nót ch× (4). Sau ®ã kÐo bé dông cô lªn mÆt. a a b H×nh A 2 b 1  0 a H×nh B H×nh C VÞ trÝ cña èng thñy tinh h­íng theo vÞ trÝ nghiªng cña giÕng khoan. ë mÆt d­íi cña nót ch× ®· in dÊu cña hai ®­êng l­ìi dao. Do ®ã chóng ta chã h×nh elip nghiªng (h×nh B) khi ®Æt èng thuû tinh ë vÞ trÝ th¼ng ®øng.

Gãc  lµ gãc lÖch gi÷ h­íng cña bé khoan cô vµh­íng cong cña lç khoan ë ®¸y (gãc  tõ trôc 2 ®Õn trôc 1) theo chiÒu kim ®ång hå. Chóng ta cã 226 .§Çu ch× c) §iÒu chØnh bé khoan lÖch trªn ®¸y lç khoan. H­íng l­ìi dao ë dÊu chØ h­íng bé dông cô lµm lÖch. T¹i ®iÓm 0 t©m cña ®¸y. V¹ch dÊu trªn th©n gäi lµ v¹ch chuÈn. b) Ph­¬ng ph¸p ®Þnh h­íng cña Ambaxum«p. Ngoµi thùc tÕ ®Ó x¸c ®Þnh gãc  ng­êi ta sö dông dông cô ®Ó ®äc chØ sè. Khèi nÆng nµy cã thÓ quay quanh d©y c¸p dïng ®Ó th¶ xuèng lç khoan nªn nã 1 lu«n lu«n n»m trong mÆt ph¼ng cong cña 2 lç khoan khi ®ã mÆt ph¼ng ®i qua ®­êng t©m cña d©y c¸p vµ v¹ch dÊu trªn th©n cña dông cô sÏ lµ ph­¬ng vÞ cong cña lç khoan.ph¼ng nghiªng cña ®¸y lç khoan. H­íng cña mòi dao chØ h­íng lµm viÖc cña bé dông cô khoan lÖch viÖc.Culighin ë chç cÊu t¹o cña bé dông cô. chóng ta ®Æt cèc thuû tinh vµo vÞ trÝ ban ®Çu trong m¸y nh­ ë d­íi lç khoan. b. H×nh D Nhê vßng trßn chia ®é mµ chóng ta ®Æt tÊt c¶ c¸c ph­¬ng vÞ lªn vßng trßn nµy. (h×nh D ) 4 1.( H×nh vÏ C). Dông cô Ambaxumèp lµ mét khèi lÖch t©m. phÇn d­íi cña n¾p cã dÊu b»ng ch× (4). Tõ ®iÓm 1 kÎ qua O t­¬ng øng víi h­íng cong cña giÕng khoan t¹i ®¸y. Sau khi röa s¹ch ®¸nh dÊu hai ®iÓm cùc tiÓu vµ cùc ®¹i a.Cèc 4. Tõ a ta kÎ xuèng d­íi theo ®­êng sinh cña èng vµ cña cèc gÆp ®­êng trßn in dÊu phÝa d­íi t¹i ®iÓm 1.Culighin . C¸ch x¸c ®Þnh vÞ trÝ cña bé phËn lµm lÖch b»ng dông 3 cô Ambaxumèp còng t­¬ng tù nh­ khi dïng dông cô cña Sanghin . Ph­¬ng ph¸p nµy chØ kh¸c ph­¬ng ph¸p Sanghin . chóng ta kÎ ®­êng th¼ng (2) song song víi dÊu r¨ng cña hai l­ìi dao qua t©m o.Khèi lÖch t©m 2. Ph­¬ng vÞ thùc tÕ cña lç khoan ë ®¸y ph­¬ng vÞ dù kiÕn.D©y c¸p 3. H­íng cña v¹ch chuÈn trªn th©n chØ h­íng cong cña lç khoan.

Gãc quay cét cÇn khoan theo chiÒu kim ®ång hå ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc:  =  + 0 Tr­êng hîp 2: CÇn thay ®æi ph­¬ng vÞ cña lç khoan: B»ng c¸c gãc ph­¬ng vÞ trªn vßng trßn chia ®é chóng ta x¸c ®Þnh : (1) H­íng thùc tÕ cña lç khoan  1 (2). .gãc ph­¬ng vÞ cña giÕng: §Ó x¸c ®Þnh h­¬ng ph­¬ng vÞ (h×nh 1). H­íng ph­¬ng vÞ lç khoan H­íng cña dao 270  (1) (2)  00 H­íng ®Æt cña “dao” ®Ó khoan 0 B (3) 0  T 2700 900 y  1 2 N 180 0 H×nh 1 H×nh 2 227 0 § 900 . BiÕt gãc  = gãc lÖch gi÷a bé dông cô vµ h­êng cong lç khoan. Tr­êng hîp 1: Kh«ng thay ®æi gãc ph­¬ng vÞ lç khoan (theo chiÒu kim ®ång hå tõ h­íng dao ®Õn h­íng cong lç khoan.thÓ tÝnh ®­îc gãc quay cét cÇn khoan theo chiÒu kim ®ång hå ®Õn ®óng h­íng cÇn thiÕt. H­íng uèn cong lç khoan theo dù kiÕn  2 (3).Gãc o gãc xo¾n cña cÇn khoan do momen ph¶n cña tuèc bin .  . H­íng dao. Gãc lÖch ph­¬ng vÞ y + ytr­êng hîp cÇn t¨ng ph­¬ng vÞ .

y+  + 0. R . H×nh 3 O1lµ ®¸y lç khoan theo thiÕt kÕ.  2 lµ ph­¬ng vÞ cña ®¸y lç khoan so víi miÖng lç khoan. Tøc lµ quay bµn r«t¬ theo gãc ®· tÝnh. Trong qu¸ tr×nh khoan. Gãc quay cét cÇn khoan trong tr­êng hîp nµy ®­îc tÝnh theo c«ng thøc :  = I. S= R.VÏ h×nh chiÕu cña lç khoan theo mÆt E S ph¼ng n»m ngang. O lµ miÖng lç khoan. C¸ch ®iÒu chØnh gãc ph­¬ng vÞ ë ®¸y lç khoan. chóng ta kÎ tiÕp tuyÕn víi ®­êng cong t¹i ®iÓm O1’ c¾t trôc ON vµ hîp víi ON mét gãc 2’ Vµ 2’ lµ ph­¬ng vÞ cña h­íng lç khoan t¹i ®¸y. V× vËy cÇn ph¶i ®iÒu chØnh 3 ’2 bé dông cô khoan lÖch ë ®¸y ë mét ph­¬ng vÞ 2 nµo ®ã ®Ó h­íng lç khoan vÒ ph­¬ng vÞ theo thiÕt kÕ. Trªn ®å thÞ. Sau khi ®· tÝnh ®­îc gãc quay cét cÇn khoan  . vµ chiÒu s©u lç khoan H. ng­êi ta l¾p vµ xiÕt chÆt cÇn vu«ng.b¸n kÝnh ®­êng trßn cña bµn r«t¬. Chóng ta ®ang tiÕn hµnh khoan ®¹t ®­îc ®é s©u (H’) ®¸y lç khoan ®ang ë vÞ trÝ O1’ . 573 Trong ®ã: S.y tr­êng hîp cÇn gi¶m ph­¬ng vÞ. 228 . Muèn thÕ ng­êi ta ®æi gãc ®o b»ng ®ä thµnh chiÒu dµi cung trßn cña bµn r«t¬.  -gãc cÇn ph¶i quay.. chØnh l¹i vÞ trÝ cÇn khoan (®Ó v¹ch dÊu trªn cÇn khoan vµ v¹ch dÇu trªn th©n r«t¬ trïng nhau) Sau khi chóng ta ®· ®¸nh dÊu chØ h­íng cña dao lªn bµn quay r«t¬ th× cét cÇn khoan cÇn ph¶i quay mét gãc  ®Þnh vÞ trÝ dao (h­íng bé khoan lÖch) vÒ vÞ trÝ lµm viÖc.lµ chiÒu dµi cung trßn cÇn ph¶i quay. Muèn lµm ®­îc ®iÒu ®ã chóng ta tiÕn V 1 O’1 A’(H’) O1 A(H) O hµnh nh­ sau: . Kho¶ng lÖch ®¸y (A). gãc ph­¬ng vÞ N (1)cña giÕng khoan cã thÓ kh«ng trïng víi ph­¬ng vÞ thiÕt kÕ.

Trong khoan r«t¬ dông cô th­êng ®­îc sö dông ®Ó khoan lÖch lµ m¸ng nghiªng cã thÓ chia lµm 2 loaÞ: .Chèt ®Þnh vÞ . M¸ng nghiªng lÊy lªn ®­îc lo¹i hë.PhÇn c¾m . Choßng (5) sÏ lµm viÖc vµ tr­ît trªn m¸ng ®Ó khoan lÖch lç khoan.1. 7.1. Th©n 2. Dông cô lµm lÖch h­íng b»ng ph­¬ng ph¸p khoan r«t¬. Cæ.5. 5 3 A §Çu nèi (cæ) 2 trong ®ã ®­a vµo A-A choßng (5) cÇn (6) vµ ®­îc ®Þnh vÞ b»ng chèt (3).5. Nguyªn t¾c lµm viÖc: Sau khi th¶ 1 vµ ®Þnh h­íng bé dông cô lÖch h­íng. TiÕn hµnh th¶ mét t¶i träng cÇn thiÕt ®Ó 4 ®Çu nhän phÝa d­íi cña m¸ng h­íng c¾m vµo ®Êt ®¸ ë ®¸y lç khoan tr¸nh cho m¸ng h­íng bÞ xoay trong qóa tr×nh lµm viÖc. . 229 1. TiÕp tôc t¨ng t¶i träng ®Ó c¾t chèt ®Þnh vÞ (3) vµ ®Ó gi¶i phãng choßng (5). 7. Gãc t¹o thµnh gi÷a O1O1’ víi ON lµ gãc  3. Gãc ph­¬ng vÞ chØ h­íng cÇn ph¶i ®iÒu chØnh lç khoan ®i ®óng h­íng thiÕt kÕ. 3.Dông cô lµm lÖch h­íng ë giÕng khoan ch­a chèng èng. H×nh a . M¸ng nghiªng nmµy chÕ t¹o b»ng thÐp.1).5.Nèi O1víi O1’ c¾t trôc ON . Khoan ®Þnh h­íng b»ng ph­¬ng ph¸p khoan r«t¬.choßng. 7. Dông cô lµm lÖch h­íng ë giÕng khoan ch­a chèng èng: a). Cã gãc v¸t v t¹o thµnh víi trôc 1 kho¶ng v= 2 2  30. 5 . 4. th«ng th­¬ngg thÐp crom niken vµ cã d¹ng h×nh d­íi ®©y: 6 Th©n cña m¸ng h­íng ®­îc v¸t 2 nghiªng vµ cã h×nh lßng m¸ng bªn trong.Dông cô lµm lÖch h­íng ë giÕng khoan ®· chèng èng.

7. tiÕn hµnh tr¸m xi m¨ng ®Ó bao phñ hÕt bé dông cô (m¸y + cÇn cò ). Vµ chóng cã thÓ tù c¾t víi t¶i träng 1  2 tÊn. 7 5 Th©n (1) cña m¸ng nghiªng cã gãc v¸t kho¶ng 2. Sau khi th¶ vµ ®Þnh h­íng bé dông cô. PhÝa 1 4 d­íi cïng ®Ó nèi víi mét ®o¹n cÇn khoan cò (cã thÓ g¾n choßng) ®Ó cã kh¶ n¨ng tuÇn hoµn (gi÷a cét cÇn khoan vµ m¸ng nghiªng cã nèi liÒn mét ®o¹n èng (4)). tiÕn hµnh khoan ph¸ lç èng chèng nhê choßng ®Æc biÖt. Cã d¹ng h×nh trô vµ cã lç bªn trong t¹o thµnh mét gãc v¸t víi trôc cña m¸ng h­íng mét gãc kho¶ng 30.5. Dông cô lµm lÖch h­íng ë giÕng 1 khoan ®· chèng èng: 5 3 Trong tr­êng hîp nµy chóng ta sö dông m¸y h­íng cè ®Þnh tøc lµ kh«ng rót lªn ®­îc. M¸ng h­íng ®­îc ®­a vµo nhê 2 nh÷ng chèt ®Þnh vÞ tù c¾t (5).2. 230 3 H×nh c .b) M¸ng nghiªng lÊy lªn ®­îc lo¹i kÝn: M¸ng nghiªng ®­îc cÊu t¹o b»ng thÐp 2 chÊt l­îng tèt. 4 H×nh b M¸ng h­íng cè ®Þnh ®­îc sö dông ë nh÷ng lç khoan ®· chèng èngvµ chóng ta cÇn 6 xuyªn qua èng chèng ®Ó lµm lÖch h­íng lç khoan hay ë nh÷ng tÇng ®Êt ®¸ rÊt cøng.1. Sau khi xi m¨ng ®«ng cøng (48  72 giê).50  30 nöa phÝa d­íi cã ®ôc lç(2). Choßng khoan vµ cÇn khoan  v 6 ®­îc ®­a vµo qua lç vµ ®­îc ®Þnh vÞ nhê chèt tù c¾t.

6  1. c øng suÊt c¾t cña ngyªn liÖu lµm chèt . chiÒu dµi tõ 6  8m.5T Q = 10 16l/s. d2 Q = c 45 n. n.5m 4 2 3 2  4m cÇn nÆng 6  8m 3 cÇn mÒm 5 2 1 2 1 a) Bé t¹o lç míi b) Bé më s©u 231 c) Bé doa . ChÕ ®é lµm viÖc trong khoan ®Þnh h­íng (víi m¸ng nhá lªn ®­îc).7. Sè chèt (®inh èc ).2. §­êng kÝnh cña chèt.22 . Cã ®­êng kÝnh nhá h¬n ®­êng kÝnh cÇn 2" 1" khoan sö dông 1 4 . Th«ng th­êng tr­íc khi th¶ m¸ng h­íng th× tiÕn hµnh t¹o ®¸y b»ng c¸ch khoan víi ®­êng kÝnh nhá h¬n ®­êng kÝnh lç khoan mét kho¶ng nµo ®ã. choßng khoan r¾n (2) cÇn mÒm(3).40 v/ph. d.5. §Çu nèi (5) vµ cÇn khoan (6). Sau ®ã ®­a ®Þnh h­íng bé dông cô khoan lÖch bao gåm: m¸ng h­íng (1). G= 0. Sau khi c¾t chèt xong tiÕn hµnh khoan xiªn víi chÕ ®é khoan nh­ sau: n =30 . T¶i träng cÇn thiÕt ®Ó c¾t chèt ®Þnh vÞ lµ: . 4 6 cÇn mÒm 3 cÇn nÆng 1 1  1. sau khi tiÕn hµnh xong c¸c c«ng t¸c trªn th× th¶ t¶i träng ®Ó c¾t chèt ®Þnh vÞ .

Trong suèt 232 . ChÕ ®é khoan ®­îc ¸p dông lµ: n =70 . G = 3  3. Sau ®ã tiÕn hµnh më s©u lç khoan. Q = Q b×nh th­êng Sau giai ®o¹n më s©u lç khoan. choßng khoan tr­ît trªn m¸ng nghiªng vµ gãc m t¨ng m M S l1 dÇn tõ 0  max. Dông cô bao gåm bé doa (1). cÇn.gãc t¨ng ®é nghiªng. Trong thêi ®iÓm choßng khoan ®¹t ®Õn phÇn ®¸y cña m¸ng h­íng Dm . lm v gãc v¸t cña m¸ng h­íng. chó ý khi choßng ch¹m ®Çu trªn cña m¸ng th× tiÕn hµnh giËt m¹nh ®Ó nhæ m¸ng xiªn lªn mÆt ®Êt.5. DcDm . Bao gåm choßng c¸nh(1) hay (choßng chãp xoay) cã ®­êng kÝnh b»ng choßng khoan tr­íc ®ã víi ®o¹n cÇn n¨ng (2) cã ®é dµi 1 1. kÐo cÇn khoan lªn. Gãc m<v. m l1. vµ tõ 2 3m cÇn mÒm (3) vµ trªn ®ã lµ cÇn khoan (4) . choßng vµ m¸ng. ®Ó më réng miÖng lç khoan b»ng ®­êng kÝnh b×nh th­êng cña lç khoan. chóng ta kÐo cÇn khoan lªn vµ thay ®æi bé dông cô më s©u b»ng bé dông cô doa (h×nh c). 7. cÇn nÆng (2) dµi 2  4m vµ cÇn khoan (3).70v/ph .Sau khi choßng khoan ®· qua ®­îc phÇn d­íi cña m¸ng h­íng th× cã thÓ thay ®æi chÕ ®é lµm viÖc n = 70 v/ph. nhê bé dông cô më s©u (h×nh b). G =3 4T . X¸c ®Þnh gãc lÖch cña m¸ng h­íng m . D.chiÒu dµi phÇn ®¸y m¸ng h­íng.5T.5 m.8 m. Trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. Khi choßng ra khái phÇn d­íi cña m¸ng h­íng gãc m gi¶m dÇn v× D < Dc vµ cÇn sÏ dùa vµo thµnh m¸ng.3. Vµ l­u l­îng sÏ t¨ng dÇn ®Õn Q®Þnh møc.®­êng kÝnh giÕng. Sau khi khoan qua ®¸y m¸ng h­íng tõ 2 . v Dg. gãc t¹o thµnh Dg gi÷a trôc giÕng vµ trôc D cÇn khoan N lm chiÒu dµi phÇnm ®¸y m¸ng h­íng.

m = 57. gãc ph­¬ng vÞ thùc cña giÕng khoan nã cã kh¸c víi gãc ph­¬ng vÞ thiÕt kÕ.D . MS D D tgm= MN  MS = 2m + 2 cos m Dm D + 2 2 . . chóng ta cÇn ph¶i biÕt gãc thiªn ®Ønh ban ®Çu cña giÕng khoan 1.cosm Dmcosm+ D tg m = = l m . gãc ph­¬ng vÞ ban ®Çu cña giÕng 1vµ gãc nghiªng cña m¸ng h­íng m. v.4. ®ã lµ: .5.3 ( m 2 l m m m m D -D v.D ).Ph­¬ng ph¸p to¸n häc cña Sanghin.m=57. Sau ®©y chØ giíi thiÖu ph­¬ng ph¸p ®iÒu chØnh gãc ph­¬ng vÞ b»ng biÓu ®å (®å thÞ).l1 2 cosm(lm. X¸c ®Þnh vÞ trÝ ®Æt m¸ng h­íng ë ®¸y lç khoan nh»m thay ®æi gãc ph­¬ng vÞ.Ph­¬ng ph¸p ®å thÞ.3 l m m MÆt v¸t gãc xiªn cña m¸ng h­íng sÏ lµ: D D +D 2D . 233 . §Ó x¸c ®Þnh h­íng ®Æt m¸ng nghiªng ë d­íi ®¸y lç khoan theo ph­¬ng ph¸p biÓu ®å. tg m  m . Do ®ã ®Ó ®iÒu chØnh lç khoan ®óng theo gãc ph­¬ng vÞ thiÕt kÕ chóng ta cÇn ®iÒu chØnh gãc ph­¬ng vÞ thËt theo nhiÒu ph­¬ng ph¸p. §Ó x¸c ®Þnh gãc mchóng ta xÐt tam gi¸c MNS.thêi gian lµm viÖc tõ ®iÓm nµy trë ®i m = const.3 2m l m 7. l1 rÊt nhá so víi lm m = Dm+ D 2lm ®æi ra ®é m = 573 Dm + D 2lm D gãc v¸t vsÏ lµ : tgv= l m m tg vv D v0= 57.3.m2 l ) = 57. ( l m .l1) V× mrÊt nhá nªn cosm 1. Trong thùc tÕ qu¸ tr×nh khoan.

chiÒu dµi cña ®o¹n th¼ng OA1t­¬ng øng víi gãc thiªn ®Ønh 1cña giÕng khoan.* Ph­¬ng ph¸p tÝnh to¸n b»ng ®å thÞ sÏ ®­îc tiÕn hµnh nh­ sau: . Vµ tÊt c¶ c¸c ®iÓm trªn ®­êng trßn ®Òu biÓu diÔn kh¶ n¨ng thay ®æi vÞ trÝ ®Æt m¸ng h­íng ë ®¸y lç khoan. E-V.10) .LÊy ®iÓm A1lµm trung t©m chóng ta vÏ mét ®­êng trßn (cã cïng tû lÖ víi ®õêng th¼ng tr­íc ®ã OA1) cã b¸n kÝnh R cã ®é dµi b»ng gãc nghiªng cña m¸y h­íng . chóng ta sÏ kÎ R=m A1  ®­êng th¼ng OA2gÆp ®­êng trßn t¹i A2 . A2 Gãc thiªn ®Ønh cña lç khoan sÏ lµ ®o¹n 2 1 OA2 = 2 O’ V O Gãc  : gãc xoay vÞ trÝ m¸ng h­íng so E m S víi h­íng ban ®Çu. KÎ ®­êng th¼ng o o’ t­¬ng øng h­íng nghiªng ban ®Çu cña lç khoan (gãc  1) mµ t¹i ®¸y chóng ta sÏ ®Æt m¸ng h­íng. VÝ dô: chóng ta cÇn thay ®æi gãc N ph­¬ng vÞ tõ  1   2. H×nh a Gãc ph­¬ng vÞ cña m¸ng ë ®¸y lç khoan sÏ lµ: m=  1+  (h×nh a) C¸c tr­êng hîp riªng: * T¨ng ®é nghiªng cùc ®¹i cña giÕng mµ kh«ng thay ®æi gãc ph­¬ng vÞ N N A2 A’2 O1 A1 2 R=m ’2 1 =  2 =  m E V O V O m 2 S S H×nh a H×nh b 234 ’ A1  1 A2 E .Trªn mét tê giÊy milimÐt kÎ trôc to¹ ®é theo c¸c h­íng N-S.  2 ph­¬ng vÞ cña lç khoan cÇn ®iÒu chØnh. .Trªn ®­êng th¼ng nµy chóng ta chän tû lÖ thÝch hîp (vÝ dô 1cm . .

m=  1.2 = OA2= OA1 + R. c= 1+ m. * Thay ®æi cùc ®¹i gãc ph­¬ng vÞ Tõ O ta vÏ ®­êng tiÕp tuyÕn víi ®­êng trßn t©m A1vµ gÆp ®­êng trßn t¹i hai ®iÓm A2 vµ A’2 .  = 0. (h×nh b) * Gi÷ gãc thiªn ®Ønh ban dµu cña giÕng mµ thay ®æi cùc ®¹i gãc ph­¬ng vÞ. (h×nh c ). A1A’ 2 vµ A1A2 lµ 2 h­íng cã thÓ ®Æt m¸ng h­íng (h×nh d) N O1 A’2 ’ ’2min 2 A1  1 A2 2max V 1 O E m S H×nh d 235 . A2 h­íng A1 A2vµ A1 A’2 lµ 2 h­íng ®Æt m¸ng h­íng gãc ph­¬ng vÞ míi sÏ lµ  2 hoÆc ’2`. Tõ O vÏ cung trßncã b¸n kÝnh b»ng OA c¾t vßng trßn t©m A1 t¹i 2 ®iÓm lµ A’2 .

®Êt ®¸ ë thµnh lç khoan bÞ gi¶m ®é bÒn.Bã hÑp thµnh lç khoan. nÕu khoan b»ng dung dÞch gèc n­íc ngät th× sÏ g©y sËp lë. Møc ®é sËp lë cña ®Êt ®¸ còng cßn phô thuéc vµo gãc nghiªng cña c¸c tÇng cã kh¶ n¨ng g©y sôp lë .Ch­¬ng 8 C¸c hiÖn t­îng phøc t¹p trong qu¸ tr×nh khoan vµ biÖn ph¸p kh¾c phôc Trong qu¸ tr×nh khoan th­êng gÆp c¸c hiÖn t­îng phøc t¹p g©y khã kh¨n cho qu¸ tr×nh khoan.KÑt bé dông cô khoan.HiÖn t­îng phun (DÇu.¸p lùc ë m¸y b¬m t¨ng lªn ®ét ngét. 8. . kh«ng æn ®Þnh vµ cã kh¶ n¨ng chøa khÝ.Dung dÞch ®­a lªn tõ d­íi lç khoan nhiÒu vôn ®Êt ®¸. n­íc) . khÝ. Trong nhiÒu tr­êng hîp th× c¶ hai nguyªn nh©n t¸c dông ®ång thêi. §Êt ®¸ bë rêi. §èi víic¸c tÇng chøa muèi th«ng th­êng c¸c tÇng nµy kÐm ch¾c .Trong tr­êng hîp thø 2 (th× ¸p lùc nÐn cña ®Êt ®¸ lín h¬n nhiÒu so víi ¸p lùc n­íc röa. c¸c tÇng chøa muèi. HiÖn t­îng sËp lë trong lç khoan thÓ hiÖn qua nh÷ng dÊu hiÖu sau: . sù chªnh lÖch ®ã cã thÓ ®­a ®Õn hiÖn t­îng sËp lë). chøa trong c¸c tÇng khi hÊp phô n­íc th× chóng sÏ t¨ng thÓ tÝch lªn rÊt nhiÒu lÇn vµ g©y lë. .SËp lë ®Êt ®¸ ë thµnh lç khoan. c¸c hiÖn t­îng ®ã th­êng lµ: . ®Êt sÐt lµ dÔ bÞ n­íc t¸c dông nhÊt.Do t¸c dông cña n­íc röa. 236 . SËp lë ®Êt ®¸ ë thµnh lç khoan vµ c¸c biÖn ph¸p phßng ngõa: §Êt ®¸ bÞ sËp lë th­êng x¶y ra trong hai tr­êng hîp sau ®©y: a.Th¶ dông cô kh«ng ®óng lç khoan nÕu kh«ng b¬m röa. b. .MÊt n­íc röa.1. Lo¹i sÐt Bentonit Na. . chóng bÞ mÊt æn ®Þnh vµ sËp lë xuèng lç khoan . . NÕu gãc nghiªng cµng lín th× kh¶ n¨ng sôp lë cµng lín.

Vr Rt2 K= V =R 2 lt lt Trong ®ã : Rt .lµ b¸n kÝnh thùc trung b×nh cña lç khoan.Lç khoan bÞ bã hÑp. Vlt . hay c¸c tÇng chøa muèi th× nªn sö dông c¸c lo¹i dung dÞch b·o hoµ muèi. Vt. V K= Vt lt Trong ®ã : K . K > 1 . Rlt . TiÕn hµnh ®o ®­êng kÝnh nhiÒu lÇn cho phÐp x¸c ®Þnh ®­îc c¸c vïng g©y sËp lë. dung dÞch gèc v«i ®Ó khoan qua. Víi nh÷ng dung dÞch gãc can xi. K = 1 . X¸c ®Þnh ®­îc hiÖu qu¶ cña c¸c biÖn ph¸p ng¨n ngõa ®· sö dông.thÓ tÝch thùc cña lç khoan. qua t¸c dông ho¸ häc cña nã víi sÐt Bentonit gèc Na sÏ biÐn thµnh Bent«nit gèc canxi lo¹i sÐt nµy kh«ng g©y tr­¬ng në d­íi t¸c dông cña n­íc.§èi víi c¸c tÇng cã chøa sÐt Bentorit Natri. Vµ dung dÞch mÆn b·o hoµ muèn nã sÏ kh«ng lµm mÊt æn ®Þnh cña c¸c tÇng chøa muèi. .GiÕng khoan kh«ng sôp lë.thÓ tÝch lý thuyÕt lç khoan.C¸c biÖn ph¸p ®Ò phßng vµ ng¨n ngõa sËp lë thµnh lç khoan.GiÕng khoan sôp lë K<1 . Dung dÞch cã ®é th¶i n­íc nhá nhÊt vµ cã tû träng b¶o ®¶m cho ¸p lùc dung dÞch cao h¬n ¸p lùc vØa.BiÖn ph¸p cã hiÖu qu¶ nhÊt lµ lµm nÆng dung dÞch vµ t¨ng c­êng phÈm chÊt cña nã b»ng gia c«ng ho¸ häc. 237 .lµ b¸n kÝnh trung b×nh lý thuyÕt cña lç khoan.lµ hÖ sè h×nh thµnh sôp l¬ . ViÖc dïng dung dÞch mÆn cã anion hoµ tan nã sÏ cã t¸c dông lµm cho sÐt Bendonit kh«ng bÞ tr­¬ng në. HÖ sè sËp lë K ®­îc x¸c ®Þnh b»ng tû sè gi÷a thÓ tÝch lç khoan thùc tÕ cña vïng sËp lë vµ thÓ tÝch lý thuyÕt lç khoan. . Trong qu¸ tr×nh khoan ph¶i ®Þnh kú kiÓm tra th©n lç khoan b»ng dông cô ®o ®­êng kÝnh.

HiÖn t­îng mÊt n­íc còng sinh ra ë c¸c tÇng ®Êt ®¸ bÞ hñy ho¹i do chuyÓn ®éng kiÕn t¹o.1. trong tr­êng hîp trªn th× cã thÓ xö lý b»ng ph­¬ng ph¸p dïng dung dÞch cã ®é tho¸t n­íc bÐ. nhÊt lµ khi khoan qua c¸c tÇng ®¸ v«i.3. Trong tr­êng hîp khã h¬n th× cã thÓ sö dông dung dÞch gèc v«i .8 . HiÖn t­îng bã hÑp thµnh lç khoan.2 G/cm3 vµ cã tr­êng hîp lªn tíi 2. Ng¨n ngõa vµ chèng mÊt n­íc röa. HiÖn t­îng mÊt n­íc röa sinh ra trong qu¸ tr×nh khoan th­êng gÆp rÊt nhiÒu. ®Êt ®¸ nøt nÎ .8. 8. b . hang hèc. Còng cã nh÷ng lo¹i ®Êt ®¸ lµm gi¶m ®­êng kÝnh cña lç khoan d­íi t¸c dông mµ n­íc ngät nh­ng kh«ng g©y sËp lë nh­ accghilit vµ lignit. Cã rÊt nhiÒu tr­êng hîp lç khoan bÞ bã hÑp thµnh nhÊt lµ ®èi víi c¸c tÇng sÐt Bent«nit tr­¬ng në d­íi t¸c dông cña n­íc ngät. HiÖn t­îng bã hÑp thµnh lç khoan nhiÒu khi ®­a ®Õn viÖc kh«ng thÓ tiÕp tôc khoan ®­îc n÷a. Trong c¸c tr­êng hîp nµy.Nguyªn nh©n do c¸c tÇng ®Êt ®¸ khoan qua: C¸c tÇng cã ®é thÊm vµ ®é rçng lín. C¸c nguyªn nh©n chñ yÕu g©y ra hiÖn t­îng mÊt n­íc röa: a . Bã hÑp lç khoan do sù biÕn d¹ng dÎo bã hÑp lç khoan trong tr­êng hîp nµy nªn dïng dung dÞch cã tû träng lín a = 1. §èi víi c¸c tÇng muèi biÖn ph¸p xö lý tèt lµ dïng dung dÞch b·o hoµ muèi. Do kÐo th¶ bé dông cô khoan víi vËn tèc qu¸ lín g©y nªn hiÖn t­îng piston t¸c dông xuèng thµnh lç khoan lµm nøt nÎ chóng. qua ®ã n­íc röa ch¶y ®i hÕt. c¸c khe r·nh ®­îc h×nh thµnh. ¸p lùc vØa gi¶m xuèng.2. ¸p lùc thñy tÜnh cña dung dÞch lín h¬n ¸p lùc vØa chªnh lÖch ¸p lùc cµng lín th× mÊt n­íc cµng m¹nh. .4 . gi¶i quyÕt ®­îc vÊn ®Ò sËp lë tøc ®ång thêi còng gi¶i quyÕt ®­îc vÊn ®Ò bã hÑp thµnh lç khoan.Träng l­îng riªng cña dung dÞch qu¸ lín.th¹ch cao.3.Sù t¹o thµnh c¸c kÏ nøt trong ®Êt ®¸ trong qu¸ tr×nh khoan. c¸c tÇng ®· bÞ khai th¸c nhiÒu. 238 .2. 8.Nguyªn nh©n kü thuËt: . hang ®éng cact¬.

Nghiªn cøu vïng mÊt n­íc. 239 . nghiªn cøu tÇng mÊt n­íc b»ng chÊt ®ång vÞ vv .ViÖc x¸c ®Þnh ranh giíi cña vØa mÊt n­íc röa cã thÓ tiÕn hµnh b»ng nhiÒu ph­¬ng ph¸p kh¸c nhau nh­ (®o nhiÖt ®é. Tõ ®ã còng dÉn ®Õn hiÖn t­îng nøt nÎ ®Êt ®¸ vµ mÊt dung dÞch .). Ng­êi ta lµm mÊt tr¹ng th¸i c©n b»ng trong lç khoan b»ng c¸ch ®æ thªm n­íc hoÆc h¹ thÊp mùc n­íc trong ®ã.X¸c ®Þnh ranh giíi. X¸c ®Þnh ®é hót n­íc cña c¸c tÇng b»ng c¸ch ®o l­îng dung dÞch ch¶y vµo vØa. . Qu¸ tr×nh phôc håi mùc n­íc phô thuéc vµo ®Æc tÝnh ®Þa chÊt vËt lý cña vØa. ViÖc ph©n tÝch s¬ bé ph¶i tiÕn hµnh ngay t¹i giÕng khoan . mét tÇng ®· bÞ t¹o thµnh kÏ nøt th× sau ®ã sÏ t¹o thµnh kÏ nøt víi ¸p suÊt bÐ h¬n. C«ng t¸c nghiªn cøu tæng hîp bao gåm: 1 . §Ó chèng mÊt n­íc cã hiÖu qu¶ vµ t×m biÖn ph¸p ng¨n ngõa mÊt n­íc cho lç khoan sau cÇn ph¶i nghiªn cøu tæng hîp ngay sau khi khoan vµo vïng mÊt n­íc.X¸c ®Þnh ®­êng kÝnh thùc cña lç khoan ë vïng mÊt n­íc.3. 3. ®é hót n­íc cña tÇng. ®o ®iÖn trë. CÇn ph¶i l­u ý r»ng. 8. 2. bã hÑp thµnh giÕng khoan .Nghiªn cøu thuû ®éng b»ng ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh ®Æc tÝnh tÇng chøa n­íc b»ng c¸ch theo dâi chuyÓn ®éng cña mùc n­íc ®éng. .Träng l­îng riªng vµ ®é nhít cña dung dÞch qóa lín dÉn ®Õn ¸p suÊt t¹i b¬m lín. KÕt qu¶ ph©n tÝch ®­îc sö dông ngay dïng ®Ó tæ chøc chèng mÊt n­íc. ViÖc theo dâi tèc ®é phôc håi mùc n­íc gióp chóng ta x¸c ®inh ®­îc ®é thÊm t­¬ng ®èi cña vØa.2.Nghiªn cøu thuû ®éng ®Ó t×m hiÓu c­êng ®é mÊt n­íc . C¸c kÏ nøt xuÊt hiÖn d­íi ¸p lùc cao kh«ng nh÷ng cã thÓ g©y ra mÊt n­íc mµ cã thÓ g©y ra c¸c hiÖn t­îng phøc t¹p kh¸c nh­ : sËp lë. Vµ vÞ trÝ cña mùc n­íc trong giÕng khoan sÏ cã khuynh h­íng trë vÒ tr¹ng th¸i c©n b»ng cho ®Õn khi ¸p lùc cña cét chÊt láng trong lç khoan c©n b»ng víi ¸p lùc vØa.

trôc hoµnh dÆt t 240 20 30 t.ChØ sè ®é thÊm. cÇn ph¶i lËp nh÷ng b¶ng ph©n lo¹i mÊt n­íc vµ dùa vµo ®ã ®Ó chóng ta ®Ò ra nh÷ng biÖn ph¸p phßng ngõa vµ kh¾c phôc chóng.tèc ®é h¹ mùc n­íc trong lç khoan tÝnh b»ng m/ph. . Trªn c¬ së nghiªn cøu vïng mÊt n­íc.träng l­îng riªng cña dung dÞch. Chóng ta vÏ ®å thÞ biÓu diÔn sù t­¬ng quan gi÷a ¸p lùc d­ trung b×nh khi mùc n­íc n»m vµo gi÷a kho¶ng p vµ C c¸c kho¶ng thêi gian t mµ sau c¸c kho¶ng thêi gian ®ã mùc n­íc h¹ xuèng nh÷ng kho¶ng H b»ng nhau trªn ®å thÞ täa ®é hÖ sè p cã thÓ tÝnh theo c«ng thøc sau: p = 0. HÖ sè C vµ chØ sè n cã thÓ x¸c ®Þnh b»ng ph­¬ng ph¸p ®å thÞ vµ to¸n ®å. Ht lµ kho¶ng c¸ch tõ miÖng lç khoan ®Õn mÆt n­íc tÜnh . phót . 10 .H0). B¶ng ph©n lo¹i cña YHЍЍ lµ hoµn thiÖn nhÊt. (Ht. Ph©n lo¹i vïng mÊt n­íc. VËn tèc chuûÓn ®éng cña mùc n­íc cã thÓ biÓu thÞ b»ng c«ng thøc sau ®©y: V = C. H0 mùc n­íc tÝnh to¸n . P .kho¶ng c¸ch tõ miÖng lç khoan ®Õn ®iÓm p 10 5 gi÷a mçi ®o¹n . C.3. ®Æc tr­ng cho tÝnh thÊm cña chÊt láng theo c¸c khe nøt cña vØa.8.3. VÒ c¬ b¶n nã dùa vµo ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch kÕt qu¶ nghiªn cøu thuû ®éng ë vïng mÊt n­íc.hÖ sè mÊt n­íc tÝnh b»ng tèc ®é h¹ mùc n­íc khi chªnh lÖch ¸p lùc lªn vØa lµ 1 ®¬n vÞ ¸p suÊt (1bar).¸p lùc d­ lªn tÇng mÊt n­íc.1. pn V . n . Trªn trôc tung ®Æt c¸c gi¸ trÞ p. CÇn ph¶i dùa theo hÖ sè C vµ chØ sè n mµ ®Ò ra biÖn ph¸p chèng mÊt n­íc v× r»ng c¸c trÞ sè nµy ph¶n ¸nh gi¸n tiÕp c¸c ®Æc tÝnh vËt lý cña vØa.

øng suÊt c¾t tÜnh vµ ®é xóc biÕn ®ñ lín. Nhê cã biÓu ®å ®· vÏ ng­êi ta t×m ®­îc thêi gian h¹ mùc n­íc cña c¸c ®o¹n cã ¸p suÊt lªn tÇng mÊt n­ãc lµ 1 bar vµ 10 bar. H v= cã thÓ x¸c ®Þnh b»ng to¸n ®å. C¸c biÖn ph¸p phßng vµ chèng mÊt n­íc. dung dÞch ph¶i cã tû träng nhá nhÊt. Khi mÊt n­íc víi c­êng ®é 100 . Muèn thÕ kÐo ®­êng cong c¾t ®­êng p = 1 bar t1 H1 H01 H1 t2 H2 H02 H2 t3 H3 H03 H3 vµ p = 10 bar. Khoan kh«ng b¬m råi chèng èng. H2lµ chiÒu s©u tõ mÆt n­íc tÜnh ®Õn ®¸y lç khoan t­¬ng øng víi 1.200m3/h tèt nhÊt nªn röa lç khoan b»ng dung dÞch sÐt bät khÝ vµ dung dÞch sÐt nhò t­¬ng. 8.4. t Ht t4 H4 H04 H4 t5 H5 H05 H5 C¸c hÖ sè C. 241 1 .3. §Ó x¸c ®Þnh d cña dung dÞch trong ®iÒu kiÖn khoan mÊt n­íc ta H tÝnh nh­ sau: H1 H: chiÒu s©u cña giÕng. §Ó kh¾c phôc c¸c hiÖn t­îng mÊt n­íc ng­êi ta dïng c¸c ph­¬ng ph¸p chñ yÕu sau. Khi biÕt kho¶ng c¸ch H vµ thêi gian h¹ xuèng mùc n­íc t th× tÝnh ®­îc tèc ®é h¹ trung b×nh mçi ®o¹n. Qlt(tiªu hao n­íc röa theo lý thuyÕt )chóng ta cã thÓ x¸c ®Þnh b»ng to¸n ®å. cã ®é nhít.Nèi c¸c ®iÓm nhËn ®­îc chóng ta ®­îc mét ®­êng cong ®Òu . Gi¶m ¸p lùc chªnh lÖch gi÷a lç khoan vµ vØa b»ng c¸ch thay ®æi c¸c th«ng sè cña dung dÞch. B¬m Ðp c¸c vËt liÖu tr¬ vµo trong vØa.§Ó phßng vµ chèng mÊt dung dÞch sÐt. . tr¸m c¸c khe r·nh cña tÇng mÊt n­íc b»ng dung dÞch vµ v÷a xim¨ng ®Æc biÖt. r.

V÷a xim¨ng trén vµo dung dÞch sÐt gäi lµ gen xim¨ng.1 H . sa th¹ch Khi khoan “mß” mïn khoan sÏ thu ®­îc nhê èng mïn. ng­êi ta b¬m hçn hîp ®«ng nhanh vµ gen xim¨ng qua cÇn khoan.1 H11 = 0. Th«ng th­êng. Tr¸m tÇng mÊt n­íc b»ng dung dÞch xi m¨ng lµ biÖn ph¸p phæ biÕn nhÊt. Khi xi m¨ng ®· ®«ng r¾n th× tiÕn hµnh khoan b×nh th­êng Khi khoan cã thÓ x¶y ra hai hay nhiÒu tÇng mÊt n­íc gÇn nhau th× khi ®ã ph¶i tr¸m xim¨ng c¶ hai tÇng. VÒ mÆt kinh tÕ khoan “mß” chØ cã lîi khi n­íc röa lµ n­íc l·. H  = 1 H1 . §Ó cã ®­îc gen xim¨ng ng­êi ta trén xim¨ng tr¸m kh« vµo dung dÞch sÐt bentonit. x« ®a). than bïn. + Còng cã thÓ dïng ph­¬ng ph¸p "khoan mß" (kh«ng cho n­íc trµo lªn miÖng lç khoan) trong ®Êt ®¸ cøng nh­ ®¸ v«i. Pv= 0. ph¶i x¸c ®Þnh. 242 . §Çu cÇn khoan nªn ®Æt cao h¬n tÇng mÆt n­íc. Trong tõng tr­êng hîp riªng. tû lÖ pha chÕ ghen xim¨ng vµ hçn hîp ®«ng nhanh do phßng thÝ nghiÖm x¸c ®Þnh. ®Çu tiªn ng­êi taØt¸m tÇng d­íi tr­íc sau ®ã kÐo cÇn khoan lªn cao ®Ó tr¸m tÇng trªn. trÊu ) vµo ®Êy vµ sau ®ã tr¸m xim¨ng l¹i. §Ó kh¾c phôc c¸c hiÖn t­îng mÊt n­íc rÊt m¹nh tr­íc hÕt ng­êi ta ph¶i lµm gi¶m bít c­êng ®é mÊt n­íc b»ng c¸ch båi c¸t hay mïn khoan vµo vïng mÊt n­íc hoÆc b»ng c¸ch Ðp c¸c vËt liÖu tr¬ (nh­ r¬m. G/cm3 + Mét trong nh÷ng ph­¬ng ph¸p bÝt c¸c khe nøt cña tÇng mÊt n­íc lµ b¬m vµo ®ã c¸c dung dÞch cã ®é ®«ng tan vµ cÊu tróc tèt khi ch¶y vµo kÏ nøt c¸c dung dÞch nµy sÏ t¹o thµnh mét m¹ng l­íi cÊu tróc bÒn v÷ng. Sau khi khoan qua vïng mÊt n­íc ph¶i ngõng khoan ®Ó tr¸m ghen xim¨ng hoÆc hçn hîp ®«ng nhanh cho ®Õn khi kh¾c phôc ®­îc hiÖn t­îng mÊt n­íc. §iÒu chØnh thêi gian ®«ng ®Æc cña c¸c dung dÞch xim¨ng b»ng c¸ch cho thªm c¸c chÊt lµm ®«ng nhanh (phæ biÕn nhÊt lµ n­íc kÝnh clorua canxi. L­îng dung dÞch Ðp b¬m vµo cÇn khoan sau hçn hîp tr¸m b»ng thÓ tÝch bªn trong cét cÇn khoan.

243 H×nh b .§Êt ®¸ dÎo bÞ tr­¬ng në do n­íc tõ dung dÞch ngÊm vµo vØa do sù chªnh lÖch ¸p lùc gi÷a vØa vµ ¸p lùc cét thuû tÜnh. H×nh a +Do l­u l­îng b¬m qu¸ bÐ hay c¸c th«ng sè cña dung dÞch kh«ng phï hîp ®Ó mang ®­îc mïn khoan lªn mÆt (tèc ®é ®i lªn cña n­íc röa kh«ng ®ñ ®Èy mïn khoan lªn mÆt ) + Do sù sËp lë cña ®Êt ®¸ ë mét sè tÇng (h×nh b) t¹i ®ã vËn tèc ®i lªn cña dung dÞch bÐ. vá sÐt bÞ dån l¹i. Tr­êng hîp nµy th«ng th­êng x¶y ra ë nh÷ng tÇng cã ®é nghiªng lín (h×nh a). dung dÞch nµy t¹o mét líp vá sÐt dµy lªn thµnh lç khoan. Sù tr­¬ng në lµm thu hÑp lç khoan l¹i lµm t¨ng ¸p lùc m¸y b¬m vµ kÑt cÇn . . nªn dung dÞch l¹i mang theo nhiÒu mïn khoan xuèng lç khoan. lµm thu hÑp ®­êng kÝnh lç khoan l¹i. . mïn khoan bÞ l¾ng ®äng.KÑt cÇn khoan do mïn khoan bÞ tÝch ®äng l¹i lµm thu hÑp lç khoan t¹o thµnh nh÷ng c¸i "nót" vµ g©y kÑt cÇn. . Phßng vµ chèng kÑt cét cÇn khoan. ë chç chuyÓn tiÕp tõ ®­êng kÝnh lín sang ®­êng kÝnh nhá mïn khoan bÞ thu hÑp l¹i vµ g©y kÑt cÇn (h×nh c). Nguyªn nh©n tÝch ®äng mïn khoan lµ do: + Kh«ng th­êng xuyªn läc s¹ch mïn khoan ra khái dung dÞch. Khi kÐo cÇn lªn. C¸c nguyªn nh©n chÝnh lµm kÑt cét cÇn khoan lµ : .Cét cÇn khoan bÞ rß vµ n­íc röa ch¶y qua chç nèi ren hay chç rß cña cét cÇn khoan. + Khi khoan b»ng c¸c choßng cã ®­êng kÝnh kh¸c nhau.8.4. lç khoan cã h×nh bËc thang. vµ phÝa trªn choßng h×nh thµnh mét c¸i “nót” ngµy cµng chÆt vµ dÉn ®Õn kÑt. choßng khoan kh«ng ®­îc röa vµ bÞ hÑp vµo bëi mïn khoan.Röa lç khoan b»ng dung dÞch sÐt cã ®é th¶i n­íc qu¸ lín.

CÇn khoan cã khuynh h­íng cä x¸t vµ bµo mßn vµo thµnh nh÷ng lç h×nh ch×a kho¸ (h×nh f). cã c¹nh gÇn b»ng ®­êng kÝnh cña lç 244 H×nh e .KÑt cÇn khoan còng cã thÓ g©y ra do chªnh lÖch gi÷a ¸p lùc vØa vµ ¸p lùc n­íc röa.KÑt cÇn khoan trong lç khoan h×nh ch×a kho¸.lµ lùc kÐo . D. Pd Pd D. cho nªn phÇn ¸p lùc d­ cña dung dÞch sÏ Ðp lªn cÇn khoan vµ g©y kÑt cÇn.6. P. (h×nh d) Khi cÇn khoan ®ang quay (h×nh d) xung quanh cÇn khoan bÞ t¸c dông bëi ¸p lùc cña n­íc röa. Khi cÇn khoan ®øng yªn vµ dùa vµo thµnh lç khoan (h×nh e). H×nh d Pv Trong ®ã : T . Trong qu¸ tr×nh khoan th× ¸p lùc vØa nhá h¬n ¸p lùc n­íc röa.hÖ sè dÝnh kÕt gi÷a Pd Pd s¾t vµ sÐt. ®é dÝnh cña vá sÐt khi cét cÇn khoan dùa vµo thµnh lç khoan. §­êng kÝnh cña giÕng khoan. . Pd Pv P = Pt. 360 Pv Vá sÐt Trong ®ã : A: ThiÕt diÖn tiÕp xóc.Pv ¸p suÊt chªnh Pv Pd Pd Pd P Pd Pd c lÖch gi÷a n­íc röa vµ vØa. H. Pd Pd Lùc kÐo cÇn thiÕt ®Ó nhæ cÇn khoan Pd Pv khái thµnh giÕng khoan sÏ lµ : T = f. cã thÓ tÝnh b»ng c«ng thøc:  A = c . Pd Pd Pd Pd H . Pv Pv Th­êng x¶y ra ë nh÷ng lç khoan cã ®é cong lín. A.. ThiÕt diÖn tiÕp xóc gi÷a cÇn khoan vµ thµnh lç H×nh c khoan. ®é dµi cña phÇn tiÕp xóc. Pv Pd Pd c nöa gãc tiÕp xóc. f trung b×nh: f = 0. f.

Th­êng xuyªn doa l¹i nh÷ng ®o¹n cã kh¶ n¨ng h×nh thµnh líp vá sÐt dµy. Lùc kÐo cÇn khoan cã thÓ lín h¬n nhiÒu so víi träng l­îng b¶n th©n cña cÇn khoan nh­ng ph¶i giíi h¹n trong ®é bÒn cña nã vµ hÖ thèng pal¨ng. t¹o líp vá sÐt máng vµ chÆt xÝt lªn thµnh lç khoan. Sù gi¶m nhiÖt ®é ®ét ngét chøng tá r»ng dung dÞch khoan ch¶y qua c¸c chç rß rØ cña cét cÇn bªn trªn lç khoan. §Ó phßng vµ ng¨n ngõa kÑt cÇn khoan ph¶i: 1. 6 . m3 Trong ®ã 245 .dn2 )H1+ 4 d2t. 2. cÇn theo dâi ®ång hå träng l­îng NÕu biÖn ph¸p d¹o bé dông cô kh«ng cã kÕt qu¶ mµ n­íc röa vÉn cßn l­u th«ng th× dïng biÖn ph¸p ng©m dÇu. cÇn ph¶i theo dâi nhiÖt ®é ch¶y tõ lç khoan. 5 .8% grafit.khoan hay lín nhÊt b»ng  cña ®Çu nèi. Tû lÖ pha chÕ dung dÞch cho tõng tr­êng hîp riªng ph¶i ®­îc x¸c ®Þnh chÝnh x¸c trong phßng thÝ nghiÖm. axit) cÇn thiÕt ®Ó ng©m ®­îc tÝnhtheo c«ng thøc sau ®©y:   V = 4 (D2c . 1 .Trong c¸c lç khoan s©u.3% Xunfan«n (dung dÞch 13% trong n­íc).§Ó ng¨n ngõa kÑt cét cÇn khoan. 4 . n­íc hoÆc axit. L­îng dÇu (n­íc. HiÖn t­îng kÑt nhÑ th­êng ®­îc cøu ch÷a b»ng c¸ch d¹o bé dông cô (kÐo th¶ nhiÒu lÇn) vµ quay cÇn nhê bµn quay r«t¬. tr­íc khi kÐo cÇn lªn ph¶i b¬m röa s¹ch lç khoan vµ ph¶i ®iÒu chØnh th«ng sè cña dung dÞch cho phï hîp víi yªu cÇu cña thiÕt kÕ. cÇn nÆng cã ®­êng kÝnh lín h¬n nªn dÔ bÞ kÑt ë vïng nµy. H×nh f 3 . khi sö dông dung dÞch nÆng ph¶i cho thªm c¸c chÊt b«i tr¬n kh«ng qu¸ 0. h1.B¶o ®¶m tèc ®é ®i lªn cña dung dÞch sÐt ®ñ lín.B¶o ®¶m läc s¹ch mïn khoan ra khái dung dÞch.Dïng dung dÞch sÐt cã chÊt l­îng cao. Trong qu¸ tr×nh kÐo th¶.

dn ®­êng kÝnh ngoµi cña cÇn khoan. trong tr­êng hîp ®ã ®Ó cã kÕt qu¶ tèt cÇn ph¶i b¬m vµi m3dung dÞch sÐt tr­íc vµ sau khi b¬m dÇu. n­íc ) trong cÇn khoan.V . §Ó biÖn ph¸p ng©m dÇu cã kÕt qu¶ cÇn ph¶i x¸c ®Þnh ®óng ®é s©u kÑt cÇn khoan. 246 . n­íc ) d©ng lªn chung quanh cÇn khoan (m).®­êng kÝnh lç khoan (m). H1 .KÐo thªm mét lùc b»ng 5 v¹ch råi l¹i h¹ xuèng ®Õn P2 råi ®¸nh dÊu thø 4 lªn cÇn.KÐo thªm mét lùc phô b»ng 5 v¹ch chia ë ®ång hå träng l­îng råi l¹i h¹ xuèng ®Õn P 1råi ®¸nh dÊu. Thùc tÕ cho thÊy lµ khi ng©m dÇu ë c¸c lç khoan röa b»ng n­íc l· hay lç khoan ®· chøa ®Çy n­íc l· th× dÇu bÞ næi lªn rÊt nhanh. Trong thùc tÕ s¶n xuÊt th­êng x¸c ®Þnh ®é s©u kÑt b»ng c¸ch dùa vµo ®é d·n dµi cña phÇn cÇn khoan tù do bÞ kÐo c¨ng.KÐo cÇn lªn víi lùc P1lín h¬n träng l­îng cña toµn bé cét cÇn khoan khi ch­a bÞ kÑt lµ 5 v¹ch chia ë ®ång hå träng l­îng vµ ®¸nh dÊu lªn cÇn vu«ng hay cÇn khoan vµo ngang mÆt bµn roto. . Dung dÞch sÐt sÏ h¹n chÕ hiÖn t­îng dÇu bÞ næi lªn vµ biÖn ph¸p ng©m dÇu míi cã kÕt qu¶. h . 2. ®Ó cø sau 1 . 3. LÊy ®iÓm gi÷a hai dÊu (thø 3 vµ 4) lµm v¹ch “d­íi” ®Ó tÝnh ®é d·n dµi. ng­êi ta dù tr÷ mét l­îng dÇu (axit. Trong thêi gian ng©m dÇu.®­êng kÝnh trong cña cÇn khoan (m). axit.thÓ tÝch cña chÊt láng ®Ó ng©m (m3) Dc . 4 .2 giê th× b¬m Ðp thªm cho (dÇu.®é cao cña dÇu (axit.Chia ®«i kho¶ng c¸ch gi÷a 2 dÊu. Hai ®Çu thø nhÊt vµ thø 2 kh«ng trïng nhau v× cã lùc kÐo trong hÖ thèng rßng räc. dt . §Ó x¸c ®Þnh chÝnh x¸c h¬n chiÒu dµi phÇn cÇn tù do (theo ®é d·n dµi) ng­êi ta lµm nh­ sau: 1. lÊy ®iÓm gi÷a hai dÊu lµm v¹ch “trªn” ®Ó tÝnh ®é d·n dµi.20 v¹ch ®ång hå ®o träng l­îng vµ ®¸nh dÊu thø 3 lªn cÇn.KÐo cÇn lªn víi lùc P2 lín h¬n P1 tõ 10 . axit. n­íc ) trong cÇn khoan (m). n­íc ë ngoµi cÇn khoan) phÇn bÞ kÑt.®é cao (dÇu . 5 .

Trong bÊt cø t×nh huèng nµo còng kh«ng nªn dïng ¸p suÊt b¬m qu¸ lín sÏ g©y nªn hiÖn t­îng nøt nÎ ë c¸c tÇng lµm mÊt dung dÞch röa. Tr­íc khi th¸o ®o¹n cÇn khoan bÞ kÑt ph¶i khoan röa vá sÐt bao quanh ®ã lµ mét qu¸ tr×nh mÊt nhiÒu thêi gian vµ Ýt kÕt qu¶ nhÊt. sau ®ã d¹o lªn d¹o xuèng nhiÒu lÇn. 1. Trong ph­¬ng ph¸p nµy sãng va ®Ëp lµm níi láng chç nèi ren. c¾t cÇn hoÆc næ m×n ®Ó th¸o cÇn khoan. NÕu nh­ dïng c¸c biÖn ph¸p trªn mµ vÉn kh«ng kÐo cÇn khoan lªn ®­îc th× ph¶i th¸o rêi tõng ®o¹n b»ng cÇn tr¸i. NÕu nh­ tr­íc lóc næ m×n ta ®Æt vµo cét cÇn khoan mét momen quay tr¸i vµo ®Çu ren cÇn th¸o. tèt nhÊt lµ dïng thiÕt bÞ b¬m tr¸m xim¨ng. n­íc ) kh«ng cã kÕt qu¶ th× ph¶i röa toµn bé lç khoan b»ng dÇu má hoÆc n­íc. NÕu nh­ kh«ng thµnh c«ng th× cho b¬m tõ tõ dung dÞch.hÖ sè ®iÒu chØnh do hiÖn diÖn cña c¸c ®Çu nèi . ®æ cÇu xim¨ng vµ khoan xiªn.6 . ChØ cho phÐp röa b»ng n­íc l· khi khoan trong ®Êt ®¸ æn ®Þnh.05 E.l (m) p Trong ®ã : L .A. Trong tr­êng hîp tuÇn hoµn cña dung dÞch kh«ng l­u th«ng ®­îc hay l­u th«ng rÊt khã. BÒ dµi cña phÇn cÇn khoan tù do (kh«ng bÞ kÑt) ®­îc tÝnh b»ng c«ng thøc sau ®©y: L = 1. t¨ng dÇn l­u l­îng tõng b­íc cho ®Õn khi phôc håi l­u l­îng b×nh th­êng. ®­îc gi¶i phãng khái lùc nÐn bëi träng l­îng 247 .05 . NÕu biÖn ph¸p ng©m dÇu (axit.P1 tÝnh b»ng KG.®é s©u bÞ kÑt cña cét cÇn (m). A lµ thiÕt diÖn cña cÇn. cm2 l lµ ®é d·n dµi cña phÇn cÇn khoan kh«ng bÞ kÑt. P = P2 .§o chÝnh x¸c kho¶ng c¸ch gi÷a v¹ch “trªn” vµ v¹ch “d­íi” ta thu ®­îc ®é d·n dµi cña phÇn cÇn khoan bÞ kÑt (tù do). V× vËy nÕu cøu cÇn khoan kÑt tèn nhiÒu thêi gian th× ng­êi ta bá phÇn cßn laÞ cña cÇn. ViÖc dïng biÖn ph¸p næ m×n ®Ó th¸o cÇn khoan ®· t¹o mét b­íc tiÕn míi cho kü thuËt cøu kÑt. viÖc ®Çu tiÒn lµ ngõng b¬m.

§Ó ng¨n ngõa c¸c hiÖn t­îng phun. Qua c¸c kÏ nøt. øng suÊt c¾t tÜnh nhá . 248 . C¸c dÊu hiÖu xuÊt hiÖn khÝ nh­ sau: a) Khi phôc håi tuÇn hoµn. g©y ra phun khÝ vµ nhiÒu khÝ sÏ phun dÇu. Cuèi cïng. TrÞ sè ¸p lùc d­ ph¶i phô thuéc vµo ®é s©u lç khoan. a) . b) Sñi bät trong lç khoan. d­íi d¹ng nh÷ng bät khÝ cïng dung dÞch ®i lªn. cã thÓ cã khÝ n­íc hoÆc dÇu. th× sau khi næ m×n ®Çu ren ®­îc níi láng vµ sau ®ã cã thÓ th¸o ra b»ng r«t¬ mét c¸ch dÔ dµng. Nguyªn nh©n vµ hiÖn t­îng xuÊt hiÖn dÇu khÝ hoÆc n­íc. c) T¨ng mùc n­íc röa trong hè chøa cña b¬m (dï kh«ng thªm n­íc röa vµo hÖ thèng tuÇn hoµn ). Khi lµm nÆng dung dÞch sÐt ph¶i chó ý gi÷ ®é nhít cña nã nhá nhÊt. HiÖn t­îng phun xÈy ra kh«ng ph¶i chØ do khÝ cã ¸p lùc x©m nhËp vµo lç khoan.2.5. trong tr­êng hîp khÝ x©m nhËp víi mét l­îng h¹n chÕ vµ dung dÞch sÐt cã ®é nhít. Träng l­îng cña cét n­íc kh«ng ®ñ ®Ó chèng l¹i ¸p lùc cña vØa vµ hiÖn t­îng phun sÏ x¶y ra. KhÝ cã thÓ x©m nhËp dÇn dÇn vµo dung dÞch. Trong suèt thêi gian khoan qua. Ng­êi ta t¹o ¸p lùc d­ b»ng dung dÞch nÆng. Trong c¸c vØa khoan qua. lç hæng. dung dÞch ®i lªn mÆt ®Êt cã chøa nhiÒu khÝ. NÕu ¸p lùc vÉn lín h¬n ¸p lùc dung dÞch th× khÝ ®Èydung dÞch ra khái lç khoan. tû träng dung dÞch ph¶i kiÓm tra th­êng xuyªn. khÝ x©m nhËp vµo lç khoan. RÊt nhiÒu tr­êng hîp ph­¬ng ph¸p nµy cho phÐp th¸o ®o¹n cÇn trªn chç bÞ kÑt mµ kh«ng cÇn dïng cÇn khoan tr¸i.5. HiÖn t­îng phun còng cã thÓ x¶y ra khi mùc n­íc röa trong lç khoan bÞ h¹ thÊp (do ngõng tuÇn hoµn hoÆc do kÐo cÇn khoan lªn mµ kh«ng bï dung dÞch vµo lç khoan). ¸p suÊt trong lç khoan ph¶i lín h¬n víi ¸p suÊt vØa. ®é rçng vµ ®é thÊm cña ®Êt ®¸ ë vØa.cña cÇn trªn ®ã. 8. kÝch th­íc cña chóng t¨ng dÇn lªn. c¸c bät khÝ trë nªn rÊt lín chiÕm phÇn lín thÓ tÝch vµ lµm cho tû träng dung dÞch gi¶m h¼n xuèng.5.. 8.C¸c biÖn ph¸p ng¨n ngõa vµ kh¾c phôc hiÖn t­îng phun. Phßng vµ chèng phun. ¸p lùc lªn bät khÝ gi¶m dÇn. N­íc vµ dÇu ngÊm dÇn vµo dung dÞch còng lµm gi¶m tû träng cña nã vµ g©y phun. d) Cã xuÊt hiÖn khÝ do tr¹m carota b¸o hiÖu . 8.1.

Cét èng ®Þnh h­íng ph¶i ®­îc tr¸m xim¨ng ®Õn tËn miÖng. kh«ng ®æ gi¸n ®o¹n.b) . Trong tr­êng hîp khoan c¸c tÇng khÝ cã ¸p lùc lín. 8. ph¶i ®Æt van ng­îc ë d­íi cÇn vu«ng. nÕu mùc dung dÞch sÐt ë ngoµi cÇn khoan kh«ng h¹ xuèng th× cã nghÜa lµ ®· xuÊt hiÖn hiÖn t­îng piston.5  3 lÇn thÓ tÝch lç khoan víi c¸c th«ng sè quy ®Þnh trong b¶ng thiÕt kÕ. c) -Kh«ng më vØa cã kh¶ n¨ng xuÊt hiÖn dÇu khÝ mµ tr­íc ®ã kh«ng chèng èng theo thiÕt kÕ . i) Khi dã cÇn. e) . ThiÕt bÞ ®èi ¸p cho phÐp ®ãng kÝn miÖng lç khoan trong tr­êng hîp giÕng khoan cã xuÊt hiÖn hiÖn t­îng phun. cÇn ph¶i ®ãng kÝn lç khoan b»ng mét thiÕt bÞ ®­îc gäi lµ m¸y ®èi ¸p preventor. ph¶i dù tr÷ chÊt lµm nÆng .02 )ph¶i t×m c¸ch phôc håi. b¬m röa råi míi tiÕp tôc kÐo cét cÇn lªn. Trong tr­êng hîp ®ã ph¶i h¹ cét cÇn xuèng d­íi ®o¹n xuÊt hiÖn. h) . ThiÕt bÞ ®èi ¸p preventor.ChØ ®­îc kÐo cÇn khoan lªn sau khi ®· b¬m röa s¹ch lç khoan b»ng dung dÞch cã th«ng sè nh­ ®· quy ®Þnh theo thiÕt kÕ. Ng­êi ta ®· ®Æt c¸c thiÕt bÞ ®èi ¸p khi míi b¾t ®Çu khoan. ®) .3. vµ quay cét cÇn khoan . Sau ®ã b¬m dung dÞch nÆng vµo lç khoan. ThiÕt bÞ ®èi ¸p ®­îc l¾p ë mÆt bÝch ë ®Çu èng chèng cña èng chèng sau cïng ®· ®­îc tr¸m xim¨ng. ®Ó h¹n chÕ l­îng khÝ lín x©m nhËp vµo dung dÞch. 249 . trong thêi gian ng¾n.Ph¶i dù tr÷ mét l­îng dung dÞch b»ng 1. d) . b¶o ®¶m bÞt kÝn lç khoan khi chèng phun dÇu khÝ .Khi kÐo cÇn khoan lªn ph¶i ®æ thªm dung dÞch vµo lç khoan mét c¸ch liªn tôc. g) . l) §Ó ng¨n chÆn hiÖn t­îng phun ®ét ngét. k) Tr­íc khi më vØa ¸p lùc lín. vµ cho phÐp b¬m dung dÞch nÆng vµo giÕng ®Ó kh¾c phôc hiÖn t­îng phun.Trong tr­êng hîp khÝ x©m nhËp vµo dung dÞch cÇn ph¶i tiÕn hµnh sö dông c¸c biÖn ph¸p khö khÝ ë trªn mÆt.Khi tû träng dung dÞch gi¶m ®i h¬n (0. cÇn khoan víi tèc ®é c¬ häc bÐ vµ l­u l­îng dung dÞch tuÇn hoµn lín.5.

3 . Manifon (6) cña thiÕt bÞ ®èi ¸p ®­îc t¹o thµnh bëi nhiÒu van cao ¸p.ThiÕt bÞ ®èi ¸p miÖng giÕng : 4 6 1 5 2 3 7 8 1 . M¸y ®èi ¸p 2 cã thít ®ãng cÆp vµo cÇn khoan.M¸y ®èi ¸p cã thít ®ãng toµn bé lç khoan 4 .m¸y ®èi ¸p th¼ng ®øng 2 . 250 . qua bé khö khÝ. 6 . = S¬ ®å bè trÝ thiÕt bÞ ®èi ¸p = Mét thiÕt bÞ ®«Ý ¸p chèng phun cÊu t¹o bëi c¸c thµnh phÇn chÝnh sau ®©y. MÆt bÝch ®óp 8 ®Ó l¾p thiÕt bÞ ®èi ¸p preventor víi mÆt bÝch cña ®Çu èng chèng.M¸y ®èi ¸p cã chÊu cÆp vµo cÇn khoan. èng nèi vµ èng nèi ®iÒu chØnh van x¶ ¸p suÊt vµ ®ång hå ®o ¸p suÊt. Cã thÓ röa ng­îc theo èng ®øng ®Æc biÖt. Còng cÇn ph¶i b¶o ®¶m kh¶ n¨ng b¬m chÊt láng vµo kho¶ng trèng gi÷a cÇn khoan vµ èng chèng b»ng b¬m khoan hoÆc thiÕt bÞ b¬m xim¨ng. ThiÕt bÞ ®èi ¸p ph¶i b¶o ®¶m kh¶ n¨ng röa lç khoan b»ng b¬m khoan víi ¸p lùc d­ trong miÖng lç khoan vµ n­íc röa cã thÓ ch¶y qua hÖ thèng m¸ng l¾ng. Hai m¸y ®èi ¸p ngang 2 vµ 3 cã thít ®ãng. m¸y ®èi ¸p ngang 3 cã thít ®ãng toµn phÇn (®ãng miÖng lç khoan).bé phËn khö khÝ 7 .mÆt bÝch kÐp. M¸y ®èi ¸p th¼ng ®øng 1.B¶ng ®iÒu khiÓn 5 . Ng­êi ta dïng c¸c èng nèi ®Æc biÖt ®Ó ®iÒu chØnh tèc ®é dßng chÊt láng tõ lç khoan ra vµ v× thÕ mµ ®iÒu chØnh ®­îc ¸p lùc d­ trong miÖng lç khoan.®­êng ra ®uèc 8 . Hai m¸y ®èi ¸p ngang ®­îc nèi víi nhau qua moson (4).èng nèi ®iÒu chØnh.

Lo¹i §Ó khoan lç khoan d­íi ¸p suÊt. 251 . Khi m¸y ®èi ¸p ngang cÇn ph¶i thay b¹c lãt th× ph¶i ®ãng m¸y ®èi ¸p ngang cã thít ®ãng ë ngang th©n cÇn khoan. ë phÝa trªn cã ren ngoµi (5) ®Ó vÆn èc 6 cã ®­êng kÝnh lín vµ r×a 7.1. a). Cã thÓ ®ãng vµo më ra nhê c¸c khíp b¶n lÒ.kÐp lo¹i DF vµ T .5. Comus ®­îc t¹o thµnh tõ hai nöa víi thiÕt diÖn th¼ng ®øng. Th©n b»ng thÐp1. Tr­êng hîp kh«ng thµnh c«ng th× tiÕn hµnh ®ãng van ®èi ¸p ngang cã thít ®ãng toµn phÇn ®Ó ®ãng kÝn miÖng lç khoan.NÕu hiÖn t­îng phun x¶y ra trong thêi gian cÇn khoan ë trong giÕng th× viÖc ®Çu tiªn lµ ph¶i ®ãng m¸y ®èi ¸p th¼ng ®øng vµ sau ®ã b¬m dung dÞch nÆng vµo lç khoan.M¸y ®èi ¸p lo¹i A ®iÒu khiÓn b»ng c¬ häc M¸y ®èi ¸p th¼ng ®øng lo¹i A ®iÒu khiÓn b»ng c¬ häc ®­îc t¹o thµnh bëi c¸c chi tiÕt sau. m¸y ®èi ¸p cã thÓ chia thµnh c¸c lo¹i theo b¶ng d­íi ®©y: Th¼ng ®øng M¸y ®èi ¸p §èi ¸p v¹n n¨ng ®iÒu khiÓn b»ng thuû lùc VH Lo¹i B1 Lo¹i ®øng yªn §iÒu khiÓn b»ng c¬ häc lo¹i A N»m ngang §iÒu khiÓn KÐp lo¹i B2 ®ãng kho¶ng b»ng c¬ häc kh«ng vµng xuyÕn vµ toµn phÇn.10 nhê ®inh èc 12. M¸y ®èi ¸p: VÒ ph­¬ng diÖn cÊu tróc. hai chÏ ngang 3 vµ 4 ®Ó th«ng víi èng chèng vµ èng tho¸t n­íc. Conus 2 ®­îc t¹o thµnh bëi b¹c cao su 11 l¾p gi÷a hai vßng nhÉn thÐp 9. 8.3. conus 2. §iÒu khiÓn thuû lùc . M¸y ®èi ¸p th¼ng ®øng.dïng ®Ó ®ãng kho¶ng vµnh xuyÕn vµ toµn phÇn. Tr­êng hîp giÕng khoan phun khi cÇn khoan ®· kÐo hÕt ra ngoµi th× ph¶i ®­a nhanh vµo giÕng khoan mét sè b­íc cÇn dùng råi tiÕn hµnh ®ãng van ®èi ¸p nh­ ®· nãi ë trªn . quay §Ó khoan b»ng ph­¬ng ph¸p thæi khÝ.

. §Ó th¸o m¸y ®èi ¸p chØ viÖc kÐo cÇn khoan lªn.KÐo cét cÇn khoan víi cÇn chñ ®¹o lªn phÝa trªn bµn quay r«t¬. PhÝa trªn th©n 1 cã l¾p èc 6 nh­ng kh«ng xiÕt chÆt.9 7 6 2 5 11 1 10 3 4 8 H×nh a.Th¶ mét phÇn träng l­îng cña cÇn khoan xuèng conus vµ b¹c cao su 11 bÞ nÐn l¹i vµ Ðp khÝt vµo th©n cña cÇn khoan. (phÇn d­íi cã mÆt bÝch 2) vµ trong ®ã cã xi lanh 3 lµm viÖc. M¸y ®èi ¸p v¹n n¨ng lo¹i VH ®iÒu khiÓn b»ng thñy lùc (h×nh b) §­îc t¹o thµnh b»ng th©n 1 ®óc b»ng thÐp. Sau ®ã vÆn èc 6 l¹i vµ miÖng 7 cña èc 6 còng sÏ gi÷ cho b¹c cao su ë vÞ trÝ Ðp.Th¶ nhÑ cÇn khoan sao cho conus 2 vµo trong th©n 1 qua miÖng 7 cña èc 6. b). Më èc 6 vµ sau ®ã lÊy cunus ra ngoµi. . xi lanh 3 ®­îc ®iÒu khiÓn b»ng thñy lùc.gi¶i phãng conus khái tr¹ng th¸i nÐn. M¸y ®èi ¸p th¼ng ®øng laäi A (§iÒu khiÓn kiÓu c¬ häc) Ph­¬ng ph¸p sö dông m¸y ®èi ¸p th¼ng ®øng lo¹i A khi giÕng khoan cã hiÖn t­îng phun nh­ sau: ë miÖng lç khoan l¾p th©n 1 víi mÆt bÝch trªn cña ®Çu èng chèng qua mÆt bÝch 8. . 252 . Thµnh phÇn ®Ó ®Ëy kÝn cÇn khoan lµ b¹c cao su ®Æc biÖt 4.N©ng conus 2 gÇn miÖng lç khoan nhê têi phô vµ sau ®ã ®ãng conus vµo th©n cña cÇn khoan nhê chÊu ë th©n conus. .

®Çu nèi) vµ ngay c¶ khi ®ãng toµn phÇn giÕng khoan khi cÇn khoan kÐo hoµn toµn ra ngoµi. th× ng­îc l¹i th¸o chÊt láng khái lç sè 5 vµ cho chÊt láng d­íi ¸p suÊt vµo lç sè 7 vµ ®Èy piston 3 xuèng.3.4 6 7 3 1 5 2 H×nh b. §o biÕn ®éng cña b¹c cao su lín.2. Khi më ®èi ¸p. 1 2 H×nh c. do ®ã m¸y ®èi ¸p v¹n n¨ng cã thÓ ®ãng víi bÊt cø vÞ trÝ nµo cña cña cét cÇn khoan (thÇn cÇn.5. 8. Bªn trong th©n cña chóng l¾p c¸c cÆp thít ®­îc chÕ t¹o dïng ®Ó ®ãng vµo th©n cña cÇn. Chóng ta cho chÊt láng d­íi ¸p suÊt cao vµo lç sè 5 vµ pitton 3 sÏ chuyÓn dêi lªn phÝa trªn vµ nÐn Ðp cao su 4. hay ®ãng kÝn toµn phÇn miÖng lç khoan (h×nh c). M¸y ®èi ¸p v¹n n¨ng ®iÒu khiÓn b»ng thuû lùc (loai VH) Trong tr­êng hîp cÇn ®ãng m¸y ®èi ¸p. Cao su 4 bÞ nÐn vµ bÞ biÕn d¹ng ngang vµ ¸p s¸t vµo th©n cÇn khoan. M¸y ®èi ¸p n»m ngang. b¹c cao su 4 l¹i trë vÒ vÞ trÝ ban ®Çu. §èi ¸p cã thít ®ãng ngang th©n cÇn ®iÒu khiÓn b»ng c¬ häc 253 . a) M¸y ®èi ¸p v¹n n¨ng ®iÒu khiÓn b»ng c¬ häc lo¹i B1 lµ mét m¸y ®èi ¸p ®¬n gi¶n.

M¸y ®èi ¸p ®ãng kÝn toµn phÇn miÖng lç khoan cã cÊu tróc t­¬ng tù nh­ m¸y ®èi ¸p trªn. 254 . b) M¸y ®èi ¸p n»m ngang ®iÒu khiÓn b»ng thñy lùc lo¹i DF. Khi ®ãng m¸y ®èi ¸p. nh­ h×nh vÏ d­íi ®©y.§Ó dÞch chuyÓn cÆp thít 2 trong tr­êng hîp cÇn thiÕt ®ãng hoÆc më chØ cÇn quay tay®iÒu khiÓn mµ trªn ®ã nöa tiÖn ren bªn ph¶i vµ nöa tiÖn ren bªn tr¸i. nh­ng cÆp thít kh«ng cã lç ë gi÷a mµ kÝn hoµn toµn. Pitston 2 ho¹t ®éng ®­îc nhê chÊt láng d­íi ¸p suÊt ®­îc dÉn vµo phÝa mÆt ph¶i hay mÆt tr¸i cña pitton. (h×nh d) Nguyªn lý ho¹t ®éng cña m¸y ®èi ¸p nµy rÊt ®¬n gi¶n. TruyÒn chuyÓn ®éng quay cho trôc quay ®i qua tõ phÝa bªn ngoµi. M¸y ®èi ¸p n»m ngang ®ãng më b»ng thuû lùc (lo¹i DF) CÆp thít 1 cã thÓ chuyÓn dêi nhê trôc cña piston 2 trong xi lanh 3. Khi bé phËn ®iÒu khiÓn thñy lùc háng th× cã thÓ ®iÒu khiÓn b»ng c¬ häc nhê ®Üa vµ tay quay 6 qua ren v« cùc 7. 5 3 1 1 3 §ãng 6 6 Thïng dÇu 7 3 3 5 4 Më 2 H×nh d. S¬ ®å biÓu diÔn cÆp thít ®Ó ®ãng ngang th©n cÇn khoan. cho chÊt láng vµo èng dÉn 4.

R¬i tuèc bin khoan . Dung dÞch khoan ph¶i läc s¹ch nh÷ng chÊt cã ®é cøng lín. . c¸c perekhèt. . hiÖn t­îng mái cña cét cÇn khoan lµ do t¸c ®éng lËp l¹i cña c¸c t¶i träng kÐo. ®Çu nèi damèc phÇn nhiÒu do chÕ ®é lµm viÖc kh«ng phï hîp. ®øt vµ tuét c¸c perekh«t vµ c¸c ®Çu nèi zamèc. cÇn chñ ®¹o. nguyªn nh©n vµ biÖn ph¸p ng¨n ngõa chóng C¸c d¹ng sù cè kü thuËt ë ®¸y ®­îc ph©n theo nhiÒu lo¹i sau ®©y: g·y cÇn khoan. §Ó phßng tr¸nh c¸c hiÖn t­îng nµy. a) G·y cÇn khoan. Bëi v× dung dÞch muèi NaCl 7% cã kh¶ n¨ng ¨n mßn rÊt lín. . Sù mµi mßn cña cét cÇn khoan cßn do c¸c chÊt mµi mßn cã trong dung dÞch vµ do ma s¸t cña cét cÇn khoan vµ thµnh lç khoan trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. xo¾n. biÖn ph¸p ng¨n ngõa vµ cøu ch÷a chóng 9.§øt g·y cÇn khoan. T¶i träng ®¸y ph¶i bÐ h¬n 255 .§øt g·y cã thÓ do hiÖn t­îng ¨n mßn cÇn khoan do c¸c chÊt ho¸ häc.R¬i choßng khoan vµ ®Çu lÊy mÉu . Gi÷ cho vÞ trÝ lç khoan th¼ng ®øng.Sù cè víi èng chèng vµ tr¸m xi m¨ng. §Ó tr¸nh c¸c hiÖn t­îng nµy. CÇn khoan bÞ khuyÕt tËt trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.Ch­¬ng IX Sù cè trong c«ng t¸c khoan. C¸c d¹ng sù cè. Do ®ã chóng ta cÇn chó ý nhiÒu trong kh©u ®iÒu chÕ dung dÞch. uèn céng víi giao ®éng cña cét cÇn khoan trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. ®iÖn ho¸ sinh ra trong dunh dÞch khoan.R¬i dông cô khoan vµ c¸c vËt kh¸c xuèng lç khoan. Thêi gian lµm viÖc cña cÇn khoan trong m«i tr­êng ¨n mßn sÏ gi¶m ®i khho¶ng 11 lÇn so víi trong m«i tr­êng kh«ng ¨n mßn. dung dÞch khoan cÇn ph¶i chøa d­íi 7% hay trªn 7% Na Cl. G·y cÇn khoan. . cÇn nÆng.cÇn nÆngvµ cÇn chñ ®¹o.1. do hiÖn t­îng Óoi sinh ra. do ®ã xuÊt hiÖn sù tËp trung øng suÊt dÉn ®Õn ®øt hoÆc tuét ren cÇn.

vv. T¶i träng chiÒu trôc v­ît qu¸ t¶i träng giíi h¹n cña ren. cÇn nÆng c¸c perekh«t. ®Çu nèi vµ cã thÓ ë c¸c chãp xoay. vì vßng bi. Nh÷ng sù cè nµy do nhiÒu nguyªn nh©n g©y nªn . tuét ®Çu nèi. Sù r¬i c¸c dông cô xuèng ®¸y cã thÓ g©y nªn nh÷ng hËu qu¶ hÕt søc nÆng nÒ trong qu¸ tr×nh khoan .Lµm viÖc thiÕu chó ý ë miÖng lç khoan. èng c«ng vµ c¸c dông cô kh¸c . Sù cè ®èi víi choßng khoan nhiÒu nhÊt vÉn lµ r¬i chãp ë ®¸y lç khoan. §øt g·y c¸c ®Çu lÊy mÉu cã thÓ sinh ra ë th©n. C¸c d¹ng sù cè ®èi víi choßng khoan th­êng lµ bÞ vì choßng ®øt th©n.. . Nh÷ng vËt r¬i nh­ cÇn khoan. khuyÕt tËt trong qu¸ tr×nh chÕ t¹o c¸c chãp xoay bÞ kÑt ë trong æ ®ì cña chóng...80% . §øt hay tuét cÇn khoan ë c¸c ®Çu nèi gia mèc th«ng th­êng do da mèc bÞ khuyÕt tËt. chÊu chÌn. TÈi träng chiÒu trôc v­ît qu¸ t¶i träng giíi h¹n cña ren còng lµ nguyªn nh©n g©y nªn sù cè tuét cÇn khoan. choßng khoan hay bÊt cø c¸c dông cô kim lo¹i nµo xuèng lç khoan nh­ bóa. Còng cã thÓ g©y ra do thao t¸c n©ng 256 .Thao t¸c n©ng th¶ sai trong qu¸ tr×nh n©ng vµ th¸o vÆn cÇn . Sù ®øt g·y n¶y sinh ra do khi ®­a nã vµo lµm viÖc vµ bÞ kÑt ë giÕng do ®­êng kÝnh lç khoan bÞ bã hÑp l¹i. träng l­îng cña cÇn nÆng ®Ó tr¸nh cho cét cÇn bÞ cong vµ mèt æn ®Þnh. do choßng bÞ háng hãc. c) R¬i c¸c dông cô xuèng ®¸y. do t¸c dông lªn choßng víi t¶i träng t¶i träng qu¸ lín vµ do choßng lµm viÖc qu¸ l©u ë ®¸y lç khoan.Kh«ng gi÷ cÈn thËn ë miÖng lç khoan trong thêi gian n©ng th¶ còng nh­ khi kÐo hÕt cÇn ra khái miÖng lç khoan. bëi qu¸ tr×nh n©ng th¶ clevat¬ bÞ háng. b) Sù cè ®èi víi choßng khoan vµ ®Çu lÊy mÉu Sù cè ®èi víi choßng khoan th­êng x¶y ra do viÖc sö dông kh«ng hîp lý. do mßn æ tùa hay ngâng trôc.C¸c dông cô bÞ láng trong qu¸ tr×nh lµm viÖc . Do kh«ng kiÓm tra vµ thö tr­íc khi ®­a choßng xuèng lµm viÖc. Do ¸p dông chÕ ®é lµm viÖc kh«ng phï hîp víi nã ®èi víi tõng lo¹i. CÇn khoan cã thÓ bÞ r¬i. Hay trong qu¸ tr×nh n©ng th¶ kh«ng chó ý ®ãng clevat¬.

th¶ cÇn khoan bÞ th¸o ren. Mettric ®­îc ®­a vµo bªn trong cÇn khoan bÞ ®øt. C«l«c«n còng cã hai lo¹i: . hay nh÷ng cÇn khoan sö dông met trÝch ®Ó cøu nh­ng kh«ng thµnh c«ngng­êi ta dïng c«l«c«n ®Ó tiÖn ren bªn ngoµi cÇn khoan. CÇn nÆng bÞ r¬i cã thÓ do kh«ng sö dông c¸c chÊu chÌn ®Æc biÖt dïng cho cÇn nÆng.2. hay do bÞ h­ háng trong qu¸ tr×nh lµm viÖc. r¬i xuèng ®¸y. HËu qu¶ cña nã cã thÓ g©y nªn kÑt cÇn.Lo¹i kh«ng l¾p loa ®Þnh h­íng. ë nh÷ng giÕng khoan cã ®­êng kÝnh lín ng­êi ta sö dông met tric cã loa ®Þnh h­íng. 9. C« l« c«n 257 . Loa vµ èng ®Þnh h­íng cã t¸c dông h­íng ®Çu cÇn ®øt vµo tÇm lç khoan ®óng vÞ trÝ lµm viÖc cña met trÝch. Gi¶i quyÕt sù cè ®èi víi cÇn khoan. Ng¨n c¶n qu¸ tr×nh tiÕp tôc khoan.2. Dông cô cøu ch÷a sù cè vµ c¸ch sö dông chóng. §Ó b¾t nèi víi phÇn cÇn khoan cßn l¹i ng­êi ta dïng metric ( h×nh d­íi). cÇn nÆng.Lo¹i cã l¾p loa ®Þnh h­íng .1. vµ bªn ngoµi cã tiÖn ren. Trong tr­êng hîp cÇn khoan bÞ ®øt ë th©n. D­íi t¸c dông quay vµ t¶i träng nÐn. Trong khi r¬i choßng khoan bÞ c¾m xuèng ®¸y vµ cÇn bÞ cong vµ cã tr­êng hîp kh«ng thÓ nµo lÊy lªn ®­îc. Trong tr­êng hîp cÇn khoan bÞ ®øt hay tuét ren ë vïng ®Çu nèi ( ®øt ë ®Çu nèi da mèc. 9. hay ë vïng chån dµy ë ®Çu cÇn khoan. 1 2 MÐt trÝch §o d¹ng cÊu tróc h×nh c«n cña mettric. Cßn r¬i c¸c dông cô kh¸c cã thÓ do nh÷ng s¬ suÊt.

khi ®Çu cÇn bÞ ®øt xuyªn qua èng hom giá. ë phÝa trªn mettric hay c« l« c«n bao giê còng ph¶i l¾p ®Çu nèi an toµn. + NÕu chç g·y cña cÇn khoan kh«ng ph¼ng vµ cã thÓ nøt däc.C« l« cßn ®­îc chÕ t¹o b»ng thÐp ®Æc biÖt vµ nhiÒu kÝch th­íc kh¸c nhau dµnh cho tõng lo¹i cÇn kh¸c nhau. khi lµm viÖc víi c«l« c«n kh«ng an toµn ng­êi ta sö dông mét dông cô míi gäi lµ èng hom giá. Trong tr­êng hîp kh«ng thÓ kÐo lªn ®­îc vµ muèn gi¶i phãng nã khái ®o¹n cÇn bÞ ®øt th× chØ viÖc quay nã vÒ ph¶i hoÆc tr¸i th× c¸c chèt 2 sÏ khÐp l¹i vµ gi¶i phãng khái cÇn. Khi kÐo èng hom giá lªn th× chÊu 1 ®ãng l¹i vµ b¾t vµo phÇn d­íi cña ®Çu nèi mupta. th× dïng èng chôp mµ cÇn khoan cã thÓ chui qua. Dïng èng ch¹p còng cã thÓ cho phÐp b¬m röa. + Trong tr­êng hîp cÇn bÞ ®øt ë giÕng khoan cã ®­êng kÝnh lín. èng hom giá dïng ®Ó cøu c¸c ®o¹n cÇn cã chiÒu dµi bÐ. 258 . èng hom giá ®­îc chÕ t¹o b»ng èng chèng thµnh dµy. V× vËy ®­îc th¸o bëi m« men bÐ h¬n. Khi gi¶i phãng cÇn khoan khái dông cô cøu. ®Çu cÇn bÞ biÕn d¹ng hay bÞ ®øt kh«ng ®ång ®Òu. hoÆc cÆp vµo th©n cÇn khoan d­íi t¸c dông cña t¶i träng kÐo nhê chÊu chÌn lµm viÖc trong mét c¸i æ h×nh nãn. §o¹n lãt cao su sÏ bÞt gi÷a mupta vµ èng hom giá. èng hom giá cho phÐp xuyªn qua nã mét ®o¹n cÇn khoan cã ®é dµi 9m bëi v× r»ng chÊu chØ b¾t ®­îc ë ®Çu nèi ®Æc biÖt. cã l¾p thªm mét ®o¹n èng thÝch hîp. Nguyªn t¾c gièng nh­ chÊu chÌn ë miÖng lç khoan. chÊu 1 më ra. §Çu nèi an toµn ®­îc t¹o bëi hai phÇn 1 vµ 2 vµ ®­îc liªn kÕt víi nhau qua ren cã thiÕt diÖn h×nh thang vµ b­íc r¨ng lín. chóng ta kÐo cÇn sao cho t¶i träng chiÒu trôc t¹i ®iÓm ®ã b»ng kh«ng vµ quay cét cÇn khoan ®Ó th¸o phÇn d­íi cña ®Çu nèi an toµn ë l¹i víi dông cô cøu vµ nöa phÇn trªn ®­îc kÐo lªn víi cÇn khoan. èng ch¹p cã thÓ cÆp vµo d­íi da mèc vµ mupta ë gÇn chç g·y nhÊt. bªn trong cña nã cã thÓ xuyªn qua ®Çu mét cÇn bÞ ®øt n»m trong giÕng khoan. §Çu nèi an toµn dïng ®Ó th¸o cÇn khoan khái dông cô cøu trong tr­êng hîp cÇn khoan kh«ng thÓ l«i lªn ®­îc.

èng thÐp 2. axit. Doa nam ch©m (h×nh 3). phÝa d­íi cã r¨ng c­a. Ng­êi ta dïng Met trÝch ®Æc biÖt ®Ó cøu . ng­êi ta sö dông c¸c m¶nh b»ng ch× hay prarafil ®Ó in dÊu (®ãng dÊu) cÇn t¹o bêi th©n 1. Khi th¶ ®Çu chôp xuèng lç khoan. Model 1 ch× ®­îc ®­a xuèng giÕng khoan ®Çu cÇn khoan bÞ g·y sÏ ®­îc in vµo mÆt d­íi cña cña model ch×. Tr­íc khi dïng dông cô ®Ó cøu Dông cô in dÊu 1 . n­íc vµ b¾n m×n kh«ng cã kÕt qu¶ ng­êi ta dïng dao c¾t cÇn ®Ó c¾t vµ lÊy cÇn khoan lªn.+ Trong mét sè tr­êng hîp ®Ó x¸c ®Þnh thËt chÝnh x¸c d¹ng vµ vÞ trÝ cña ®Çu cÇn khoan bÞ g·y. b) Gi¶i quyÕt sù cè víi choßng khoan vµ c¸c vËt kim lo¹i r¬i xuèng lç khoan.Dao c¾t cÇn khoan bªn ngoµi.Dao c¾t cÇn khoan bªn trong. ch×. NÕu nh­ kh«ng thÓ cøu ®­îc b»ng ph­¬ng ph¸p nµy th× ng­êi ta dïng c¸c phay ®Æc biÖt ®Ó khoan ph¸. Sau ®ã c¸c phoi bÞ ph¸ ®­îc lÊy lªn nhê ®Çu chôp hay doa nam ch©m. . nhê cã mãc cÇn khoan h×nh xo¾n. Trong tr­êng hîp choßng khoan bÞ ®øt hay t­ît ë ®Çu nèi. §Çu chôp: §Çu chôp h×nh 2b: CÊu t¹o b»ng mét ®o¹n èng chèng. Trong tr­êng hîp kh«ng thÓ kÐo cÇn khoan bÞ kÑt lªn ®­îc. NÕu vÞ trÝ cña nã ë thÕ th¼ng ®øng. Dao c¾t cÇn khoan gåm lo¹i : . d­íi t¸c dông cña t¶i träng lµm c¸c r¨ng bÞ biÕn d¹ng chôp l¹i vµ b¾t c¸c vËt ë ®¸y giÕng khoan vµo ®ã. 259 H×nh 2b . sau khi ®· dïng c¸c biÖn ph¸p cøu ch÷a nh­ ng©m dÇu.Modyl ch× ng­êi ta dïng mãc ®Ó ®­a ®Çu cÇn vµo trung t©m giÕng. 2 + Trong mét sè tr­êng hîp dÊu cÇn khoan gÉy dùa vµo thÇn lç khoan ë vïng ®Êt ®¸ bÞ sôp lë.

n­íc hoÆc axit ®Ó cøu. Trong tr­êng hîp cét èng chèng bÞ kÑt trong qu¸ tr×nh th¶. Trong tr­êng hîp c¸c dông cô ®­îc ®­a vµo miÖng lç khoan nhê d©y c¸p. c¸p sÏ quÊn xung H×nh a H×nh b quanh mãc vµ ®­îc kÐo lªn trªn mÆt. Trong tr­êng hîp kh«ng thÓ cøu ®­îc th× ®Ó nguyªn cét èng ë vÞ trÝ kÑt vµ tiÕn hµnh tr¸m xim¨ng. Trong tr­êng hîp èng chèng bÞ bãp mÐo. c) Sù cè ®èi víi c¸c dông cô ®­îc ®­a vµo giÕng khoan nhê d©yc¸p. chóng ta sÏ dïng dông cô ®Ëp hoÆc dông cô quay ®Ó cøu. (h×nh c) 260 . phÝa d­íi cã doa ®Ó doa s¹ch mïn khoan ®äng ë trong .Mãc hai c¸nh h×nh( b) Mãc ®­îc l¾p ë phÇn d­íi cña cÇn khoan. Khi quay vµ tuÇn hoµn dung dÞch. Nh­ng lùc kÐo ph¶i nhá h¬n lùc kÐo cho phÐp cña èng chèng hay cña hÖ th«ng pal¨ng . ng­êi ta sö dông c¸c dông cô nh­ mãc ®Ó c­ó . th× dïng lùc kÐo kÕt hîp víi tuÇn hoµn ®Ó kÐo nã lªn.Mãc mét c¸nh h×nh (a) . Còng cã thÓ dïng ph­¬ng ph¸p ng©m dÇu.cã bªn trong mét nam ch©m rÊt m¹nh. D­íi t¸c dông quay cña cÇn khoan. c¸c vËt b»ng kim lo¹i sÏ ®­îc nam 1 ch©m hót vµ dÝnh chÆt vµo nã. Cã hai lo¹i mãc nh­ h×nh d­íi ®©y: . trong tr­êng hîp nµy ph¶i thay ®æi cÊu tróc lç khoan.L­ìi doa lo¹i r¬i xuèng ®¸y lç khoan hay chãp xoay hoÆc æ bi cña choßng n»m ë l¹i ®¸y. Trong tr­êng hîp c¸p bÞ ®øt hay vËt ë l¹i ®¸y lç khoan víi mét ®o¹n c¸p.Nam ch©m 2. Chóng ta còng cã thÓ dïng ®Çu chôp 2 hay doa nam ch©m ®Ó lÊy lªn c¸c vËt kim H×nh 3 1. d) Sù cè ®èi víi èng chèng. Trong tr­êng hîp ë ®Êt ®¸ mÒm c¸c vËt kim lo¹i r¬i xuèng lç khoan cã thÓ ®Èy vµo thµnh lç khoan b»ng c¸c choßng ®u«i c¸ ®Æc biÖt.

Dïng èng chôp ®Æc biÖt ®Ó chôp vµo d­íi ®ai èc h·m cña tuèc bin hoÆc dïng metric ®Æc biÖt ®Ó cøu. v× lóc nµy quay cÇn khoan lµ quay lu«n c¶ tua bin 261 . CÇn ph¶i b¬m röa ®Ó c¸c vËt nhá nµy chui vµo trong tuèc bin. bëi v× khi quay cét cÇn khoan th× chØ vá tuèc bin quay cßn choßng vÉn ®øng yªn . Bëi v× bé dông cô nµy lµm viÖc nhÑ nhµng h¬n kh«ng Con l¨n g©y dao ®éng ¶nh h­ëng ®Õn èng chèng . Khi dïng rot¬ ®Ó quay cét cÇn khoan víi tèc ®é nhá c¸c vËt kim lo¹i sÏ r¬i vµo gi÷a c¸c c¸nh tuèc bin cña tÇng trªn vµ ph¸ huû c¸c c¸nh nµy. e) Cøu ch÷a sù cè ®èi víi tuèc bin khoan. Trong khoan tuèc bin . BiÖn ph¸p ng¨n ngõa tèt nhÊt lµ t¨ng ®é bÒn v÷ng d­íi cña èng trung gian hay ®Þnh h­íng . Ch©n ®Õ bÞ tuét trong tr­êng hîp v× phÇn d­íi cña èng chèng kh«ng ®­îc H×nh c gi÷ ch¾c v× xim¨ng bÞ ®Èy lªn trªn hoÆc v× xim¨ng xung quanh ch©n ®Õ kh«ng ®«ng . nÕu choßng khoan bÞ kÑt th× c­ó ch÷a sÏ khã kh¨n h¬n. C¸c m¶nh vôn cña c¸nh tuèc bin l¹i chui xuèng tÇng d­íi vµ lµm kÑt r«t¬ rong stat¬. Trong tr­êng hîp nµy kh«ng thÓ gi¶i phãng cÇn khoan b»ng c¸ch quay cét cÇn khoan. mupta cña cÇn khoan cä vµo ch©n ®Õvµ lµm tuét nã ra. ng­êi ta cøu choßng khoan nh­ trong tr­êng hîp khoan r«t¬. tøc lµ b»ng c¸ch quay cét cÇn khoan. Sù cè ch©n ®Õ cña èng ®­îc cøu ch÷a b»ng choßng h×nh th¸p. Sù cè tuét ren tuèc bin cã thÓ cøu ch÷a kh¸ nhanh chãng b»ng c¸c biÖn ph¸p sau: dïng calÝp ®Ó vÆn c¸c ®Çu ren bÞ tuét. Muèn thÕ ng­êi ta th¶ vµo trong cÇn khoan nh÷ng vËt nhá b»ng kim lo¹i. Sau khi lµm kÑt trôc tuèc bin trong vá cña nã. Trong qu¸ tr×nh khoan ®Æc biÖt lµ khoan r«t¬.Th«ng th­êng ng­êi ta dïng dông cô quay ®Ó cøu . Bëi v× vËy ®Ó cã thÓ quay ®­îc choßng khoan cÇn ph¶i lµm kÑt trôc tuèc bin trong vë cña nã. Sù cè phæ biÕn nhÊt ®èi víi èng chèng lµ tuét ch©n ®Õ vµ cµ mßn èng. Dïng choßng nµy ®Ó ®­a ch©n ®Õ vÒ vÞ trÝ th¼ng ®øng ®Ó cã thÓ th¶ lät choong khoan b×nh th­êng.

262 . Khi n»m trong lç khoan m¸ng nghiªng sÏ h­íng cho lç khoan®i lÖch sang mét phÝa.g) Khoan lÖch sang mét bªn Trong tr­êng hîp kh«ng thÓ cøu ch÷a bé dông cô bÞ kÑt lªn. Më lç míi b»ng ph­¬ng ph¸p khoan r«t¬ lµ mét qu¸ tr×nh gi¸n ®o¹n. Th«ng th­êng ng­êi ta "®æ cÇu"xim¨ng trªn ®Çu bé dông cô bÞ kÑt vµ sau khi xim¨ng ®· ®éng r¾n th× khoan më lç b»ng r«t¬ hay tuèc bin . Th«ng th­êng ng­êi ta më lç b»ng choßng cã ®­êng kÝnh nhá sau ®ã doa réng vµ khoan tiÕp b»ng choßng khoan cã ®­êng kÝnh lín. ng­êi ta dïng biÖn ph¸p khoan lÖch. M¸ng khoan xiªn cã trang bÞ c¸c bé phËn gi÷ chÆt trong lç khoan ®Ó chèng xoay m¸ng vµ c¸c bé phËn ®Ó lÊy m¸ng lªn khái lç khoan. §Ó më lç khoan lÖch b»ng tuèc bin. sau ®ã tiÕn hµnh khoan. ng­êi ta th¶ ®Þnh h­íng cét cÇn khoan cã l¾p cÇn cong hoÆc pªrª khèt cong. hoÆc nÕu cøu ch÷a th× tèn rÊt nhiÒu thêi gian. tøc lµ khoan th©n lç khoan thø 2. MiÖng cña lç khoan thø 2 ph¶i cao h¬n ®Çu bé dông cô bÞ kÑt. Trong ph­¬ng ph¸p nµy th­êng sö dông c¸c m¸ng khoan xiªn.

Nghiªn cøu thµnh phÇn th¹ch häc. Muèn vËy. Bé èng mÉu ®¬n: (ha) Bé èng mÉu ®¬n ®­îc sö dông ë nh÷ng tÇng ®¸ ch¾c ®Æc.Bé èng mÉu kÐp.èng ®ùng mÉu.Ch­¬ng X Khoan lÊy mÉu vµ më vØa s¶n phÈm 10. Trªn ph­¬ng diÖn cÊu tróc chóng ta chia èng mÉu thµnh ba lo¹i.1. Bé èng mÉu gåm c¸c thµnh phÇn chÝnh sau ®©y. 10. nhÊt lµ ë c¸c giÕng khoan t×m kiÕm th¨m dß.Nghiªn cøu tÝnh chÊt c¬ lý cña ®Êt ®¸ khoan qua . Lâi ®¸ lÊy b»ng èng mÉu cã h×nh trô ®­êng kÝnh nhá vµ chiÒu dµi lín. Khoan lÊy mÉu.1. ®Ó nghiªn cøu c¸c tÇng ®Êt ®¸ khoan qua nh­: . 2. Nã ®­îc t¹o thµnh b¬Ø èng ®ùng mÉu 1. 2 4. . 3 H×nh a 263 . Lâi mÉu cã ®­êng kÝnhnhá h¬n ®­êng kÝnh cña èng ®ùng mÉu.Ph¸t hiÖn nh÷ng khoan s¶n xã tÝch chøa trong ®ã .Choßng khoan mÉu.Th©n 3 . . PhÝa trong cña èng ®ùng mÉu cã l¾p vßng bÎ mÉu vµ gi÷ mÉu 4. -Bé èng ®Æc biÖt.: . TuÇn 4 hoµn cña dung dÞch khoan qua kho¶ng kh«ng vµnh xuyÕn gi÷a lâi mÉu vµ èng ®ùng mÉu. . Trong thêigian khoan.1.Bé èng mÉu ®¬n. 1 phÇn trªn cã ®Çu nèi 2 ®Ó nèi víi cét cÇn khoan. chóng ta ph¶i lÊy mÉu ®Êt ®¸ khoan qua nhê nh÷ng èng mÉu. cßn phÝa d­íi nèi víi ®Çu khoan mÉu 3. 1. .Vßng bÓ mÉu.

gi¶m ®­îc thêi gian n©ng th¶.3. §Çu khoan mÉu 4 vµ bÎ mÉu vµ gi÷ mÉu 5. chãp xoay hay ®Çu khoan mÉu kim c­¬ng. ¦u ®iÓm cña bé lÊy mÉu nµy lµ lÊy mÉu víi mét chiÒu s©u lín. bé lÊy mÉu kÐp còng chia 5 lµm hai lo¹i: a) Bé lÊy mÉu kÐp cã èng ®ùng mÉu quay ®ång 4 thêi víi èng mÉu. §Çu nèi 3 ®Ó nèi víi 1 cét cÇn khoan. Bé lÊy mÉu luån (bé lÊy mÉu th¸o lªn ®­îc). TuÇn hoµn cña dung dÞch ®i qua gi÷a kho¶ng kh«ng 2 gi÷a hai èng. 7 VÒ ph­¬ng diÖn cÊu tróc. Th­êng dïng ®Ó lÊy mÉu ë c¸c tÇng ®Êt ®¸ kÐm liªn kÕt. Bé lÊy mÉu kÐp ®­îc cÊu t¹o 3 b»ng hai èng ®ång t©m. Khi lâi mÉu ®· vµo hÕt trong èng ®ùng mÉu ng­êi ta lÉy bé mÉu ®ùng mÉu lªn b»ng mét dông cô ®Æc biÖt th¶ vµo trong cÇn khoan b»ng d©y c¸p . 264 .1. H×nh b ë lo¹i nµy hai èng liªn quan víi nhau qua vßng bi trung gian.2. Bé lÊy mÉu nµy lµ mét bé lÊy mÉu kÐp. bªn trªn èng ®ùng mÉu 2 cã van 6 chi cho dung dÞch ë bªn trong èng ®ùng mÉu ®i ra vµ kh«ng cho dung dÞch tõ bªn ngoµi x©m nhËp vµo èng. §Çu khoan mÉu cã thÓ lµ lo¹i c¸nh dÑt. b) Bé lÊy mÉu kÐp cã èng ®ùng mÉu kh«ng quay ®ång thêi víi èng mÉu (èng ®ùng mÉu quay tù do). Bé lÊy mÉu nµy gióp gióp chóng ta lÊy ®­îc nh÷ng lâi mÉu nguyªn d¹ng h¬n so víi bé lÊy mÉu ë trªn. mµ ®Çu khoan mÉu vµ èng mÉu ®­îc l¾p ë phÇn d­íi cña cét cÇn khoan.1. Bé lÊy mÉu kÐp: (hb) Bé lÊy mÉu kÐp ®­îc sö dông réng r·i ë c¸c giÕng khoan dÇu khÝ . Cßn bé èng ®ùng mÉu bao gåm èng ®ùng mÉu. t¨ng ®­îc vËn tèc c¬ häc. Nh­îc ®iÓm cña nã lµ lÊy ®­îc nh÷ng lâi mÉu cã ®­êng kÝnh rÊt bÐ. bé phËn ®iÒu khiÓn dßng dung dÞch vµ vßng bÎ mÉu ®­îc ®­a xuèng nhê dßng dung dÞch tuÇn hoµn.10. èng mÉu 1 vµ èng ®ùng mÉu 2. 10.

P . ng­êi ra chÕ t¹o nh÷ng tu«c bin ®Æc biÖt ®Ó khoan lÊy mÉu. rv g Trong ®ã: qa .Ph¶i ®¶m b¶o hÖ sè s¶n phÈm lín nhÊt ®èi víi tÇng s¶n phÈm. bé phËn lÊy mÉu vµ choßng lµ mét khèi ®ång bé nhÊt ®Þnh. ChØ sè khai th¸c. Th©n tuèc bin. 265 .T¹o ®iÒu kiÖn ®Ó chÊt láng ch¶y tõ tÇng s¶n phÈm vµo lç khoan . . Bé lÊy mÉu nµy sö dông víi môc ®Ých lÊy mÉu ®¸ vµ ®Ó x¸c ®Þnh h­íng nghiªng vµ gãc nghiªng cña tÇng t­¬ng øng.TiÕn hµnh c«ng t¸c ®o vµ thö vØa tÇng s¶n phÈm ®Ó thu ®­îc nh÷ng ti tøc cÇn thiÕt ®Ó thiÕt kÕ khai th¸c giÕng khoan. a.Chªnh lÖch ¸p suÊt gi÷a vØa vµ ®¸y giÕng khoan. h = r P .2.1.5.2. Khoan qua tÇng s¶n phÈm. LÊy mÉu b»ng khoan tuèc bin: Trong khoan tuèc bin.CÊu tróc giÕng khoan ë tÇng s¶n phÈm. ln .1. Më vØa tÇng s¶n phÈm bao gåm c¸c c«ng t¸c sau ®©y: . HÖ sè s¶n phÈm Ip ®­îc ®Þnh nghÜa qua l­u l­îng thu ®­îc khi cã sù chªnh lÖch 1 ®¬n vÞ ¸p suÊt: Ip = qa 2 . Qua më vØa tÇng s¶n phÈm chóng ra hiÓu r»ng tÊt c¶ c¸c c«ng t¸c ®­îc thùc hiÖn trong thêi ®iÓm choßng khoan b¾t ®Çu khoan vµo tÇng s¶n phÈm cho ®Õn khi ®­a giÕng khoan vµo khai th¸c. Bé lÊy mÉu ®Þnh h­íng: §©y lµ bé lÊy mÉu ®Æc biÖt cã hai hay ba èng ®ång t©m vµ cã dông cô ®Ó ®o ®é nghiªng vØa.1. .Ph¶i thu ®­îc tin tøc thËt chÝnh x¸c cña tÇng s¶n phÈm. 10.4. k. më vØa tÇng s¶n phÈm.Qua c¸c c«ng t¸c më vØa tÇng s¶n phÈm ph¶i ®¹t ®­îc hai yªu cÇu: . b¶o ®¶m lµm viÖc víi tèc ®é khoan cao.l­u l­îng tuyÖt ®èi cña giÕng khoan . . hÖ sè tæn thÊt. . 10.10.Khoan qua tÇng s¶n phÈm. 10.

n­íc läc dung dÞch thÊm vµo vØa s¶n phÈm víi kho¶ng c¸ch nµo ®ã cã b¸n kÝnh lµ r0 . §Ó thu ®­îc l­u l­îng qacÇn tiªu thô mét ¸p suÊt phô p0. rg. h . trong qu¸ tr×nh khoan ph¶i ®¶m b¶o ®¶m ®iÒu kiÖn ¸p lùc cét thuû tÜnh cña dung dÞch lín h¬n ¸p lùc vØa. dung dÞch khoan sÏ cã xu h­íng x©m nhËp vµo c¸c tÇng thÈm thÊu.§é nhít tuyÖt ®èi cña dung dÞch ch¶y tõ vØa vµo giÕng khoan rv. NÕu nh­ trong thêi gian khoan. V× thÕ ®Ó thu ®­îc l­u l­îng D thËt nhá th× ph¶i sö dông dung dÞch khoan thËt tèt. D­íi ¶nh h­ëng cña ¸p sÊt chªnh lÖch nµy.B¸n kÝnh cña vØa dÇu trong ph¹m vi ¶nh h­ëng cña giÕng khoan. dÉn ®Õn sù gi¶m l­u l­îng khai th¸c nÕu chóng ta vÉn gi÷ nguyªn chªnh lÖch ¸p suÊt. NÕu nh­ k0<k th× p0 > 0 th× ®iÒu ®ã chøng tá r»ng vïng xung quanh lç khoan ®· bÞ ¶nh h­ëng bëi dung dÞch khoan. h 0 g r k-k Vµ biÓu thøc ë trong ngoÆc k 0 ln. vµ lµm gi¶m ®é thÊm cña vØa tõ k ®Õn k0. kh«ng g©y nhiÔm bÈn cho vØa s¶n phÈm.  .k . Hay ph¶i tiªu hao thªm ¸p suÊt phô ®Ó gi÷ nguyªn l­u l­îng khai th¸c. Nh­ chóng ta ®· biÕt. hÖ sè s¶n phÈm Ip sÏ bÞ gi¶m . k. b. ®Ó tr¸nh hiÖn t­îng phun cña dÇu vµ khÝ. r0 = D 0 g gäi lµ hÖ sè tæn thÊt cña giÕng khoan. ¶nh h­ëng cña dung dÞch khoan ®èi víi hÖ sè tæn thÊt D. r0 ) 2.§é thÊm tuþÖt ®èi cña tÇng s¶n phÈm. 266 .BÒ dµy tÇng s¶n phÈm. cã nghÜa lµ: Ip = qa p +p0 TrÞ sè cña ¸p suÊt phô sÏ tÝnh b»ng c«ng thøc: p0= qa k -k r ( k 0 ln. D tõ ®©y ta cã thÓ nhËn thÊy: NÕu vïng xung quanh lç khoan kh«ng bÞ tiªm nhiÔm bëi dung dÞch khoan k = k0 th× hÖ sè s¶n phÈm D vµ p 0 sÏ triÖt tiªu.B¸n kÝnh giÕng khoan.

.Sö dông c¸c dung dÞch cã tÝnh chÊt keo ph©n t¸n tèt cã thÓ t¹o thµnh mµng sÐt máng. N­íc läc trong dung dÞch khoan sÏ thÊm s©u víi kho¶ng c¸ch lín h¬n vµo miÒn xung quanh lç khoan (cã khi lªn ®Õn hµng mÐt ) vµ lµm t¨ng hÖ sè tæn thÊt D do c¸c hiÖn t­îng sau ®©y: .ë c¸c vØa s¶n phÈm cã xen kÏ c¸c tÇng sÐt. Mµng vá sÐt bªn trong: §Ó tr¸nh ¶nh h­ëng cho miÒn xung quanh lç khoan mµng vá sÐt ph¶i ®¶m b¶o ®é thÊm bÐ nhÊt ®Ó kh«ng cho phÐp läc mét l­îng n­íc lín tõ dung dÞch vµo vØa.N­íc läc tõ dung dÞch céng víi dÇu th« trong vØa sÏ t¹o nhò t­¬ng æn ®Þnh.D­íi t¸c dông cña n­íc läc tõ dung dÞch céng víi n­íc kho¸ng tõ vØa sÏ lµm kÕt tña c¸c muèi kh«ng tan.Gia c«ng dung dÞch khoan víi c¸c chÊt ho¹t tÝnh bÒ mÆt ®Ó h¹n chÕ t¹o thµnh nhò t­¬ng dÇu. Mµng vá sÐt ph¶i máng vµ bÒn v÷ng ®Ó kh«ng dÔ bÞ ph¸ ho¹i d­íi t¸c dông quay vµ kÐo th¶ cét cÇn khoan. lµm trë ng¹i cho dÇu ch¶y tõ vØa vµo giÕng khoan. Qua mµng vá sÐt nµy. 267 . d­íi t¸c dông cña n­íc läc chóng sÏ t¨ng thÓ tÝch vµ lµm thu nhá kÝch th­íc c¸c kªnh r·nh cña dÇu ch¶y vµo giÕng .Lµm gi¶m ®é thÊm t­¬ng ®èi cña vØa ®èi víi dÇu (kd) .10 darxy. bÒn v÷ng vµ kh«ng thÊm ë bÒ mÆt cña vØa khai th¸c vµ cã ®é tho¸t n­íc bÐ.6rg)vµ t¹o thµnh mµng vá sÐt bªn trong céng víi kho¶ng mµng vá sÐt xung quanh thµnh lç khoan. n­íc æn ®Þnh.§¹i ®a sè c¸c tr­êng hîp th­êng gÆp trong thùc tÕ lµ: c¸c tÇng s¶n phÈm cã ®é thÊm k kho¶ng tõ 0. pha ph©n t¸n cña dung dÞch khoan sÏ lät vµo vØa vµ lµm nhiÔm bÈn vïng xung quanh lç khoan. lµm t¾c tõng phÇn hay toµn phÇn c¸c khe nøt cña vØa vµo giÕng. P cµng lín bao nhiªu th× vïng nhiÔm cµng lín bÊy nhiªu. do ®ã c¸c h¹t keo cña dung dÞch khoan kh«ng thÓ x©m nhËp vµo vØa víi kho¶ng c¸ch lín mµ chØ víi kho¶ng c¸ch rÊt bÐ kho¶ng (0. . .1 .2  0. cã ®é nhít cao. §Ó gi¶m ¶nh h­ëng xÊu cña dung dÞch ®èi víi hÖ sè tæn thÊt D trong thùc tÕ ph¶i tiÕn hµnh c¸c biÖn ph¸p sau ®©y: .

. t¨ng gi¸ thµnh khoan.1.T¹o dßng chÊt láng vµ khÝ ch¶y tõ vØa thÝ nghiÖm vµ lç khoan.LÊy mÉu chÊt láng cña vØa Cã hai lo¹i dông cô thö vØa chÝnh.2. . dùa theo c¸ch thøc ng¨n c¸ch tÇng s¶n phÈm víi giÕng khoan cßn l¹i.Lo¹i dông cô ®­îc ®­a vµo giÕng nhê cÇn khoan .2.. §èi víi lo¹i dông cô nµy. xö lý mïn khoan khã kh¨n vv. c¸c ph­¬ng ph¸p ®o ®Þa vËt lý vv. 10.Lo¹i dông cô ®­îc ®­a vµo giÕng nhê d©y c¸p carota 10. chóng ta chia lµm hai lo¹i 268 .Gi¶m ®Õn møc tèi ®a d.ë c¸c vØa cã xen kÏ c¸c tÇng sÐt nªn sö dông c¸c dung dÞch ®Æc biÖt (dung dÞch b·o hoµ muèi. Ng­êi ta còng tõng dïng kh¸ nhiÒu ph­¬ng ph¸p nh­ lÊy mÉu ®¸ ph©n tÝch. Bé dông cô thö vØa ®­a vµo giÕng khoan nhê cÇn khoan.2. .Gi¶m thêi gian tiÕp xóc gi÷a dung dÞch vµ tÇng s¶n phÈm b»ng c¸ch t¨ng tèc ®é khoan. Sö dông dung dÞch khoan b»ng dÇu má bÞ h¹n chÕ bëi v× chóng kh«ng cã tÝnh chÊt xóc biÕn vµ dÔ g©y ho¶ ho¹n.X¸c ®Þnh c¸c th«ng sè vËt lý cña vØa ( ¸p lùc vØa. dung dÞch gèc canxi dung dÞch øc chÕ) c¸c dung dÞch nµy sÏ lµm h¹n chÕ sù tr­¬ng në cña c¸c thµnh phÇn sÐt. C¸c dông cô nµy ®­îc ®­a vµo giÕng khoan nhê cÇn khoan hoÆc d©y c¸p carota Nhê bé dông cô nµy mµ ta cã thÓ: . ..2. Sö dông dung dÞch nhò t­¬ng ng­îc (nhò t­¬ng æn ®Þnh n­íc trong dÇu víi hµm l­îng kho¶ng 50% n­íc) ®Ó më vØa s¶n phÈm còng rÊt tèt bëi v× pha läc vÉn lµ dÇu. « nhiÔm m«i tr­êng. hÖ sè s¶n phÈm) . . Dung dÞch lý t­ëng ®Ó më vØa s¶n phÈm lµ dung dÞch dÇu má hay s¶n phÈm dÇu má. gi¶m ¸p lùc d­ ®Ó gi¶m B cña dung dÞch. §Ó x¸c ®Þnh ®­îc kh¶ n¨ng khai th¸c cña vØa vµ ®Ó nghiªn cøu c¸c tÝnh chÊt vËt lý cña vØa ng­êi ta dïng bé dông cô ®Æc biÖt ®Ó thö vØa.. Thö vi¶ s¶n phÈm §Ó biÕt ®­îc kh¶ n¨ng khai th¸c cña vØa s¶n phÈm vµ c¸c chÊt liÖu chøa trong c¸c vØa. cho kÕt qu¶ ®o ®Þa vËt lý kh«ng chÝnh x¸c..

(6) ®ãng. van gi÷ sÏ më ra.Dông cô thö vØa cã paker h×nh c«n (nãn) .Dông cô thö vØa cã paker h×nh c«n (nãn) . nã sÏ t¹o ®iÒu kiÖn ®Ó paker bÞt kÝn ë ng­ìng cöa (2). 1 Paker ph¶i ®­îc ®Æt ë tÇng ch¾c ®Æc phÝa trªn tÇng s¶n phÈm. Trong suèt thêi gian thö van c©n b»ng (4) më. Tr­íc khi th¶ bé dông cô thö vØa xuèng mét lç khoan. nh»m ng¨n c¸ch tèt tÇng s¶n phÈm vµ phÇn cßn l¹i cña giÕng . a . cÇn khoan qua tÇng s¶n phÈm mét lç 3 2 cã ®­êng kÝnh nhá h¬n ®­êng kÝnh lç khoan. §­a bé dông cô thö vØa vµo giÕng khoan sao cho paker (3) ®Æt vµo ng­ìng cöa (2) bªn trªn tÇng s¶n phÈm. . trong thêi ®iÓm nµy chÊt láng ë phÝa d­íi paker sÏ vµo trong bé thö vØa vµ th¼ng ®Õn van l­u th«ng (6).. gi÷ cho dung dÞch khoan kh«ng vµo ®­îc bªn trong cÇn khoan.Nguyªn t¾c lµm viÖc cña bé dông cô H×nh a thö vØa nh­ sau.Dông cô thö vØa cã paker h×nh trô. Van gi÷ (5) vµ van th«ng (6). van gi÷ vµ van l­u th«ng (5). 269 . ng¨n c¸ch tÇng s¶n phÈm ë d­íi paker víi kho¶ng kh«ng ngoµi cÇn. .TiÕp tôc t¨ng t¶i träng kho¶ng 4  5 tÊn. vµ t¹o thµnh ng­ìng cöa (2) ®Ó ®Æt paker.TiÕp tôc th¶ mét t¶i träng xuèng bé dông cô thö vØa. . Van c©n b»ng (4) dïng ®Ó c©n b»ng ¸p suÊt ë d­íi vµ trªn paker 5 trong qu¸ tr×nh kÐo th¶ vµ tr­íc lóc th¸o 4 paker. D­íi t¸c dông cña t¶i träng nªn van c©n b»ng (4) sÏ ®ãng l¹i.(h×nh a) Dông cô thö vØa cã paker h×nh c«n bao gåm c¸c bé phËn sau ®©y: èng läc (1) paker 6 h×nh c«n víi b¹c cao su(3).

Sau ®ã më van l­u th«ng 6 b»ng mét dông cô th¶ tõ trªn mÆt xuèng vµ t¹o ®iÒu kiÖn cho dßng chÊt láng ch¶y tõ vØa vµo bªn trong cÇn khoan. Lµm kÝn paker víi thµnh lç khoan b»ng c¸ch th¶ mét t¶i träng nÐn xuèng dông cô lÊy mÉu. ChiÒu dµi cña ch©n ®Õ 1 ®­îc chän sao cho H×nh b paker 3 n»m ë tÇng ch¾c ®Æc vµ kh«ng thÈm thÊu. b . (h b) §Ó tr¸nh c¸c nh­îc ®iÓm cña bé dông 6 trªn. ®ãng van gi÷ (5) sau ®ã më van c©n b»ng (4) ®Ó c©n b»ng ¸p suÊt trªn vµ d­íi paker. Sau khi lµm kÝn paker víi thµnh lç khoan. van gi÷ (5) vµ van l­u th«ng. 270 .Sau khi kÕt thóc thêi gian thö vØa tiÕn hµnh lÊy bé dông cô thö vØa lªn. Bé dông cô thö vØa cã paker h×nh trô 3 (h×nh d­íi) bao gåm ch©n 1 ( cÊu t¹o b»ng cÇn nÆng vµ cïng víi nã bé dông cô thö vØa ®­a vµo ®¸y lç khoan). Bé dông cô thö vØa víi paker h×nh trô ®­a thö vµo giÕng 1 khoan ngay sau khi khoan qua tÇng s¶n phÈm. trong thêi gian gÇn ®©y ng­êi ta sö dông réng r·i bé dông cô thö vØa cã paker h×nh trô.Bé dông cô thö vØa cã paker h×nh trô.. 5 Bé dông cô nµy cã kh¸c víi bé dông cô tr­íc vÒ 4 cÊu tróc phÇn d­íi cña chóng. Nh­îc ®iÓm cña dông cô lÊy mÉu cã paker h×nh c«n lµ kh«ng b¶o ®¶m ®é kÝn cña paker vµ ph¶i khoan lç khoan víi ®­êng kÝnh bÐ cho nªn gi¶m vËn tèc th­¬ng m¹i cña qu¸ tr×nh khoan. èng läc (2) paker (3). . Van c©n 2 b»ng (4). nguyªn lý lµm viÖc cña bé dông cô thö vØa cã paker h×nh trô gièng hÖt nh­ bé thö vØa cã paker h×nh c«n. kÐo cÇn khoan lªn ®Çu tiªn. D­íi t¸c dông cña t¶i träng nÐn b¹c cao su 3 bÞ Ðp l¹i vµ në ph×nh ra Ðp chÆt vµo thµnh lç khoan.

Kho¶ng BC t­¬ng øng kho¶ng phôc håi ¸p lùc cho ®Õn thêi ®iÓm b¾t ®Çu më van l­u th«ng ë ®iÓm C. . §iÓm A lµ ¸p suÊt ë ®¸y ( ë vØa s¶n phÈm) . Bé dông cô thö vØa ®­a vµo giÕng khoan nhê d©y c¸p carota. at B G F E D H O t Thêi gian (h) H×nh c .Trong thêi ®iÓm më van l­u th«ng ¸p suÊt gi¶m ®ét ngét tõ C xuèng D . (l¾p ë phÝa d­íi cña bé dông cô) cã dung tÝch kho¶ng 1520l. Mét paker ®Æc biÖt ®­îc 271 .Kho¶ng AB t­¬ng øng víi sù thay ®æi ®ét ngét ¸p suÊt d­íi paker trong thêi ®iÓm më van gi÷. .§­êng cong DE t­¬ng øng víithêi gian chÊt láng ch¶y tõ vØa vµo bªn trong cÇn. c.Kho¶ng 0A t­¬ng øng víi thêi gian th¶ dông cô thö xuèng giÕng. vµ còng nh­ c¸c giai ®o¹n ho¹t ®éng cña bé dông cô §å thÞ d­íi ®©y biÒu diÔn biÕn thiªn ¸p suÊt trong qu¸ tr×nh lµm viÖc cña bé dông cô thö vØa.(h×nh d) CÊu t¹o chÝnh cña bé dông cô bao gåm b×nh ®ùng mÉu 1.C¸c bé dông cô thö vØa hiÖn ®¹i cã l¾p thªm c¸c ¸p kÕ tù ghi ë ch©n dùa 1 phÝa d­íi èng läc 2. t­¬ng øng víi thêi ®iÓm kÐo bé dông cô lªn mÆt.Tõ ®iÓm E b¾t ®Çu kÐo bé dông cô lªn ( ®ãng van gi÷) vµ ®iÓmÇtmë van c©n b»ng vµ sau ®ã ¸p kÕ tù ghi toµn bé ¸p suÊt ¸p suÊt cña cét dung dÞch trong giÕng khoan. hÖ sè s¶n phÈm. .Kho¶ng GH. vØa më van n¹p ¸p kÕ tù ghi A C më van l­u th«ng P. Qua biÓu ®å tù ghi cña ¸p kÕ chóng ta cã thÓ biÕt chÝnh x¸c gi¸ trÞ nh­ ¸p suÊt vØa. .

dïng hÖ thèng ®iÒu khiÓn thñy lùc ®Ó ®Þnh h­íng paker ë thµnh lç 3 khoan. H×nh d 10. tiÕn hµnh th¸o paker nhê hÖ thèng ®iÒu khiÓn thuû lùc ®­a chóng lªn mÆt.Sau ®ã t¹o dßng ch¶y tõ vØa vµo b×nh 1 ®ùng mÉu b»ng c¸ch ®ôc lç b»ng luång khÝ tËp trung . Khai th¸c dÇu ®­îc tiÕn hµnh trªn toµn bé diÖn tÝch më cña giÕng khoan. CÊu tróc cña giÕng khoan ë tÇng s¶n phÈm phô thuéc vµo møc ®é liªn kÕt ®Êt ®¸ cña tÇng s¶n phÈm. CÊu tróc cña giÕng khoan ë vØa s¶n phÈm .2.Sau khi th¶ dông cô thö vµo giÕng 2 khoan ë tÇng s¶n phÈm. (h×nh a). CÊu tróc nµy cña giÕng khoan ®­îc sö dông ë c¸c tÇng s¶n phÈm kÐm bÒn v÷ng .Sau khi lÊy ®Çy èng mÉu. CÊu tróc nµy (h×nh a) ®­îc ¸p dông trong tr­êng hîp ®¸ ë tÇng s¶n phÈm còng nh­ d­íi tÇng s¶n phÈm v÷ng ch¾c æn ®Þnh trong qu¸ tr×nh khai th¸c. a) CÊu tróc cña giÕng khoan kh«ng gia cè tÇng s¶n phÈm. Trong tr­êng hîp nµy ®Õ cña èng chèng khai th¸c n»m ë v¸ch trªn cña tÇng khai th¸c vµ tr¸m xim¨ng ë sau èng chèng. Trong tr­êng hîp nµy khai th¸c dÇu còng ®­îc tiÕn hµnh trªn toµn bé diÖn tÝch më cña giÕng. Dông cô ®­îc th¶ xuèng giÕng khoan nhê c¸p CAROTA 4 Nguyªn t¾c lµm viÖc bé dông cô nh­ sau: 4 . b) CÊu tróc giÕng khoan chØ gia cè ë tÇng s¶n phÈm (h×nh b). C¸c tÇng s¶n phÈm cã xen kÑp c¸c líp cã chøa chÊt l­u kh¸c hay kh«ng? Th«ng th­êngcã ba lo¹i cÊu tróc cña giÕng khoan ë tÇng s¶n phÈm.3. Víi cÊu tróc nµy cét èng khai th¸c phÇn d­íi cã l¾p èng läc ( h×nh b1) hay mét ®o¹n èng löng ®­îc ®ôc lç s½n trªn mÆt vµ treo ë phÝa d­íi cét èng khai th¸c. Tr¸m xi m¨ng ®­îc tiÕn hµnh ë ph¸i bªn trªn tÇng s¶n phÈm.t¹o thµnh b»ng b¹c cao su 2 vµ chèt gi÷ 3. . 272 .

Víi cÊu tróc nµy. . cã chiÒu cao kho¶ng 3m vµ ®­îc chÕ t¹o b»ng c¸c lo¹i thÐp ®Æc biÖt vµ ®­a xuèng giÕng khoan nhê c¸p ®iÖn carota vµ mét têi l¾p ë trªn mÆt cïng mét hÖ thèng ®iÒu khiÓn. ®Õ cña èng chèng khai th¸c n»m ë ®¸y cña vØa s¶n phÈm. vµnh ®¸ xi m¨ng vµo vØa. H×nh a H×nh b1 H×nh b2 H×nh c 10.Dông cô ®ôc lç b»ng ®Çu ®¹n . ë bªn trong dông cô ®ôc lç cã c¸c 273 H×nh a .4. Trong tr­êng hîp nµy l­u l­îng cña dung dÞch sÏ giíi h¹n bëi sè l­îng vµ ®­êng kÝnh c¸c lç ®ôc qua th©n èng chèng.2. sau khi chèng èng khai th¸c tiÕn hµnh tr¸m xi m¨ng trªn toµn bé chiÒu cao cña vØa. Trªn thùc tÕ ng­êi ta sö dông 3 lo¹i dông cô ®ôc lç. Dông cô ®ôc lç b»ng ®Çu ®¹n (h×nh a) Dông cô ®ôc lç b»ng ®Çu ®¹n th­êng cã h×nh trô.Dông cô ®ôc lç b»ng ph­¬ng ph¸p thñy lùc a. §ôc lç èng chèng §ôc lç èng chèng lµ ®Ó t¹o ra nh÷ng lç thñng qua èng chèng. vµnh ®¸ xi m¨ng vµo vØa ®Ó dÇu khÝ cã thÓ ch¶y tõ vØa vµo bªn trong lç khoan.c) CÊu tróc cña giÕng khoan bao gåm gia cè vµ ng¨n c¸ch gi÷a c¸c vØa b»ng c¶ chèng èng vµ tr¸ng xi m¨ng (h×nh c) Lo¹i cÊu tróc nµy rÊt th­êng gÆp ë thùc tÕ vµ ®­îc sö dông trong tr­êng hîp tÇng s¶n phÈm xen kÏ víi c¸c tÇng chøa chÊt l­u kh¸c.Dông cô ®ôc lç b»ng luång khÝ næ tËp trung . Sau c«ng t¸c tr¸ng xi m¨ng cét èng khai th¸c tiÕn hµnh ®ôc lç cét èng chèng ®Ó t¹o c¸c kªnh r·nh ®Ó dÇu ch¶y tõ vØa vµo giÕng khoan.

trong ®ã l¾p c¸c thµnh phÇn næ theo h×nh sau ®©y (h×nh c). *) Dông cô ®ôc lç b»ng ®Çu ®¹n b¾n theo thø tù 1 4 ®iÒu khiÓn. Lo¹i b¾n thø tù (tù ®éng) 5 *) Dông cô ®ôc lç b»ng ®Çu ®¹n b¾n ®ång thêi Trong lo¹i nµy c¸c ®Çu ®¹n ®­îc b¾n ®i tõ 4 th©n cña bé dông cô vµo vØa hÇu nh­ x¶y ra cïng 2 1 mét lóc. lµm ®Çu ®¹n 2 b¾n ®i vµ löa l¹i ®­îc truyÒn xuèng èng dÉn löa 5 truyÒn xuèng buång ®¹n tiÕp theo.1 cña Rumania bao gåm: mét èng h×nh trô. Dông cô ®ôc lç b»ng ®Çu ®¹n cã thÓ chia thµnh hai lo¹i: Lo¹i b¾n ®ång thêi ( kh«ng tù ®éng). Bao gåm buång ch¸y ®­îc l¾p ë phÝa trªn cña bé dông cô H×nh b vµ ®­îc truyÒn xuèng c¸c buång ®¹n qua c¸c èng dÉn löa 5. buång ch¸y 1. ng­êi ta xem nh­ nã næ ®ång thêi. ®Çu ®¹n. Bé dông cô nµy bao gåm tõ 10  15 3 5 khèi h×nh trô vµ nèi víi nhau b»ng ren. mçi buång ®¹n ®­îc l¾p mét d©y ch¸y chËm vµ chØ næ khi ®­îc ®Êu vµo m¹ch ®iÖn nhê mét bé ph©n bè ®iÖn l¾p ë phÝa trªn bé dông cô vµ ®iÒu khiÓn tõ trªn mÆt.Nutds cao su Lo¹i dông cô ®ôc lç b¾n theo thø tù ®iÒu khiÓn M .èng thÐp 3.luång ®¹n. thuèc næ. §Ó ®iÒu khiÓn næ.Buång næ 5.®Çu ®¹n 4. Dông cô ®ôc lç lo¹i nµy cã cÊu tróc ®¬n gi¶n nh­ng cã nh­îc ®iÓm lµ tÊt c¶ ®Çu ®¹n cïng næ ®ång th¬× nªn ¶nh h­ëng lín ®Õn ®é bÒn cña èng chèng còng nh­ vßng ®¸ xi m¨ng. Lo¹i dông cô nµy c¸c ®Çu ®¹n ®­îc b¾n ®i theo 3 thø tù ®iÒu khiÓn tõ trªn mÆt nªn tr¸nh ®­îc c¸c nh­îc ®iÓm cña dông cô tr­íc. trong ®ã ®Æt c¸c kÝp næ. 274 . Mét khèi h×nh trô lµ mét buång ®¹n (h×nh b). Thêi gian næ cña tÊt c¶ ®Çu ®¹n x¶y ra rÊt nhanh. H×nh c 2 1-d©y ch¸y chËm 2.

Khi ®ôc lç èng chèng ng­êi ta ph¶i l¾p trªn miÖng lç khoan c¸cthiÕt bÞ ®èi ¸p cho phÐp ®ãng kÝn lç khoan khi cã xuÊt hiÖn dÇu khi sau khi b¾n. §Ó n©ng cao chÊt l­îng cña khu vùc ®¸y lç khoan. thiÕt bÞ mÆt cång kÒnh. Khi hiÖn t­îng næ xÈy ra sÏ h×nh thµnh mét H×nh d 1. Ngoµi ra.Buång næ 2. b) Dông cô ®ôc lç b»ng luång khÝ næ tËp trung.. cã thÓ ®ôc lç mµ kh«ng lµm h­ háng cét èng chèng vµ vµnh ®¸ xim¨ng.HiÖu qu¶ cña dông cô ®ôc lç b»ng ®Çu ®¹n th­êng kh«ng ®¹t yªu cÇu. Ph­¬ng ph¸p ®ôc lç b»ng thuû lùc c¸t cã nhiÒu ­u ®iÓm h¬n c¸c ph­¬ng ph¸p kh¸c. Dïng ph­¬ng ph¸p ®ôc lç kh«ng cã ®Çu ®¹n. cã thÓ ®iÒu chØnh ®­êng kÝnh vµ ®é s©u c¸c lç.chç lâm 3. gÇn ®©y ng­êi ta ®· sö dông réng r·i mét ph­¬ng ph¸p më vØa míi ®ã lµ ph­¬ng ph¸p thuû lùc.(h×nh d) HiÖn nay ng­êi ta ®· sö dông réng r·i c¸c 1 dông vô ®ôc lç kh«ng cã ®Çu ®¹n. 275 . ph­¬ng ph¸p nµy b¶o ®¶m më vØa mét c¸ch ch¾c ch¾n vµ lµm t¨ng ®é thÊm cña ®Êt ®¸ do h×nh thµnh c¸c kÏ nøt s©u h¬n so víi khi ®ôc b»ng ®Çu ®¹n. Dïng èng dÉn khÝ Ðp ®Ó th¶ xuèng lç khoan mét bé phËn phun n­íc gåm cã lç phun.luång khÝ ®Þnh h­íng luång khÝ ®Þnh h­íng. v× khi ®Ëp vµo èng chèng n¨ng l­îng cña ®¹n bÞ gi¶m ®i rÊt nhanh. Trong tr­êng hîp nµy èng chèngbÞ ®ôc thñng kh«ng ph¶i lµ ®Çu 2 ®¹n mµ b»ng mét luång khÝ næ tËp trung h×nh thµnh khi næ c¸c khèi thuèc næ ®Þnh h­íng. cã thÓ ®ôc lç n»m ngang hoÆc th¼ng ®øng. Nh­îc ®iÓm cña ph­¬ng ph¸p nµy la gi¸ thµnh cao. c) §ôc lç b»ng ph­¬ng ph¸p thuû lùc. èng chèng vµ vµnh ®¸ xim¨ng kh«ng bÞ nøt khi ®ôc lç. Khi b¬m chÊt láng vµ c¸t vµo èng dÉn víi ¸p suÊt cao. . chóng sÏ b¾n ra khái lç khoan víi tèc ®é rÊt lín vµ c¸t sÏ lµm thñng èng chèng. 3 Ng­êi ta ®Æt vµo dông cô ®ôc lç c¸c khèi thuèc næ cã mét chç lâm ë phÝa ®èi diÖn víi kÝp næ. cã søc ®©m xuyªn rÊt lín. xi m¨ng còng nh­ ®Êt ®¸ trªn thµnh lç khoan.

.Trong qu¸ tr×nh ®ôc lç giÕng khoan lu«n lu«n ®Ó ®Çy dung dÞch ®Ó t¹o ®èi ¸p lªn vØa. nhiÖt ®é vµ ¸p suÊt trong vïng mµ chän lo¹i dông cô ®ôc lç vµ mËt ®é ®ôc lç ( sè lç ®ôc trªn 1 m) cho thÝch hîp.. cÊu tróc cña giÕng khoan. 276 .Trong mçi tr­êng hîp tuú theo tÝnh chÊt tÝch tô cña vØa.

gÆp nhiÒu khã kh¨n. sãng. V× vËy gÇn ®©y ng­êi ta ®· chÕ t¹o ra ®­îc c¸c ng­êi m¸y lµm viÖc d­íi biÓn cã thÓ ®Õn ®é sau 1000m nh­ Telenaute( Ph¸p ) Aute(Mü) Mobot 277 . ¨n mßn thiÕt bÞ cña m«i tr­êng n­íc biÓn). dßng n­íc biÓn. C¸c giÕng khoan th¨m dß hoÆc khai th¸c th­êng n»m ë kho¶ng chiÒu s©u mùc n­íc d­íi 400m. Víi mÐt khoan b»ng nhau ë lßng ®Êt gi¸ thµnh khoan biÓn sÏ t¨ng lªn theo chiÒu s©u cña mùc n­íc biÓn . kiÓm tra.. chiÒu s©u cña n­íc.ch­¬ng 11 Khoan biÓn Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y l­îng dÇu thÕ giíi khai th¸c ë c¸c má n»m d­íi biÓn cµng ngµy cµng t¨ng. Trong nhiÒu n¨m tíi h­íng khoan biÓn sÏ cµng ngµy cµng ph¸t triÓn. Cho ®Õn nay ®· cã trªn 75 n­íc cã ho¹t ®éng t×m kiÕm th¨m dß vµ khai th¸c c¸c má dÇu n»m d­íi biÓn.. §­a ®Õn lîi nhuËn kinh tÕ khai th¸c ë biÓn vÉn rÊt cao. con ng­êi v. kü thuËt vµ c«ng nghÖ khoan cµng ngµy cµng ®­îc c¶i tiÕn vµ hiÖn ®¹i ho¸. Nh­ng ng­îc l¹i tiªu phÝ cho qu¸ tr×nh khai th¸c l¹i rÊt thÊp. CÊu tróc cña bÌ khoan. hiÖn giê ng­êi ta sö dông v« tuyÕn ®iÒu khiÓn vµ thî lÆn.v. V× ®iÒu kiÖn lµm viÖc cña c«ng nh©n lÆn gÆp nhiÒu khã kh¨n nhÊt lµ ë ®é s©u cña n­íc rÊt lín. Giµn khoan ë xa ®Êt liÒn. b·o. Dã ®ã tiªu phÝ cho qu¸ tr×nh khoan biÓn rÊt lín. do ®ã c«ng t¸c vËn chuyÓn vËt liÖu thiÕt bÞ. söa ch÷a c¸c thiÕt bÞ ®Æt ngÇm d­íi biÓn. Do c¸c chØ tiªu phô cho c«ng t¸c thiÕt kÕ chÕ taä c¸c giµn khoan biÓn. V× vËy gi¸ thµnh mét tÊn dÇu lÊy ë biÓn sÏ rÎ h¬n ë ®Êt liÒn. ®iÒu kiÖn tù nhiªn ë trªn biÓn rÊt kh¾c nghiÖt (giã. ®Ó tiÕn hµnh c¸c c«ng t¸c l¾p r¸p. Do ®ã gi¸ thµnh cña khoan biÓn ®¾t h¬n rÊt nhiÒu so víi khoan ë trªn c¹n. ChiÕm kho¶ng h¬n 25% tæng s¶n l­îng toµn phÇn hµng n¨m. ë c¸c líp n­íc s©u. thiÕt bÞ khoan.

. chç ë vµ lµm viÖc sinh ho¹t cña c¸n bé c«ng nh©n ®Òu ®Æt trªn dµn bÌ khoan biÓn cã cÊu tróc ®Æc biÖt. . chØ viÖc h¹ c¸c ch©n xuèng vµ c¾m nã xuèng ®¸y biÓn. c¸c ch©n nµy ®­îc ®iÒu khiÓn b»ng thuû lùc hoÆc b»ng ®iÖn. C¸c dµn khoan biÓn cã thÓ chia thµnh n¨m lo¹i chÝnh sau ®©y: . §Ó c¾m nã xuèng ®¸y biÓn ë vÞ trÝ lµm viÖc. . Trong thêi gian di chuyÓn dµn ë t­ thÕ næi.b) Dµn tù n©ng ®­îc l¾p tõ 3 ®Õn 5 hay nhiÒu c¸c ch©n tù n©ng. b¶o ®¶m cho bµn næi ®Ó mãc chóng vµo tµu ®Ó kÐo chóng ®i .Dµn khoan ch×m. Dµn khoan biÓn. Trong thêi gian lµm viÖc ng­êi ta b¬m ®Çy n­íc vµo c¸c ch©n. ë khoan biÓn. Lo¹i dµn nµy lµm viÖc æn ®Þnh. gi¸ thµnh rÎ h¬n c¸c lo¹i dµn kh¸c. næi ®­êng th¼ng ®øng. kh«ng ®æ n­íc vµo bªn trong chóng trong thêi gian di chuyÓn.1. 2) Dµn ch×m: Lo¹i dµn nµy cã 4 ®Õn 8 ch©n. h×nh trô. Vµ dµn tõ tõ ch×m xuèng ®¸y ë vÞ trÝ lµm viÖc. V× vËy cho phÐp nã lµm viÖc trong nh÷ng ®iÒu kiÖn thêi tiÕt xÊu. Lo¹i dµn nµy cã thÓ sö dông ë chiÒu s©u cña mùc n­íc biÓn ®Õn 90  100m.Dµn tù n©ng.90 m ).Dµn b¸n ch×m.Dµn tù n©ng . Lo¹i dµn nµy sö dông h¹n chÕ v× lµm viÖc kÐm æn ®Þnh vµ giíi h¹n ë ®é s©u mùc n­íc biÓn kho¶ng 40 .11. vµ ch©n ë vÞ trÝ n©ng lªn. 278 . . HiÖn nay dµn tù n©ng lµ lo¹i ®­îc dïng phæ biÕn nhÊt trªn thÕ giíi. Lo¹i dµn bÌ nµy ®­îc sö dông ë ®é s©u mùc n­íc biÓn (kho¶ng  60.Dµn næi. Cho phÐp n©ng dµn cao h¬n trong tr­êng hîp sãng biÓn d÷. vµ dµn sÏ n©ng lªn kho¶ng 12  20 m trªn mùc n­íc.a).Dµn cè ®Þnh .60 m. Ch©n cña nã c¾m s©u vµo ®¸y biÓn kho¶ng 10  15 m. 1) Dµn cè ®Þnh ®­îc gi÷ b»ng 4 ch©n b»ng kim lo¹i hay b»ng bet«ng vµ ®­îc ®ãng xuèng ®¸y biÓn. L¾p r¸p lo¹i dµn bÌ nµy khã kh¨n vµ tèn kÐm (h. thiÕt bÞ phô trî. (h.

Dµn tù n©ng cã 3 ­u ®iÓm chÝnh a) VËn chuyÓn vµ l¾p r¸p nhÑ nhµng. ChiÒu cao cña ch©n so víi mÆt n­íc biÓn cã thÓ lªn tíi 15  18 m. chiÒu réng tõ 60 . C¾m v÷ng ch¾c trªn ®¸y biÓn. Dµn khoan nµy ®­îc sö dông phæ biÕn h¬n so víi c¸c lo¹i tµu khoan vµo khoan ë chiÒu s©u cã mùc n­íc biÓn lín. b). Lµ nh÷ng chiÕc tµu cã cÊu tróc ®Æc biÖt víi kÝch th­íc 100  110m chiÒu dµi vµ 20  25 m chiÒu réng. Lo¹i dµn nöa ch×m hiÖn ®¹i cã thÓ tù di ®éng víi c«ng suÊt kho¶ng 5000  6500 m· lùc vµ cã thÓ lµm viÖc ë chiÒu s©u cña mÆt mùc n­íc tõ 200  400m. Dµn khoan ®­îc gi÷ ë vÞ trÝ lµm viÖc nhê c¸c bé phËn d©y ch»ng ®­îc neo víi ®¸y biÓn. Trong thêi gian dy chuyÓn bé ch©n næi nµy næi lªn c¸ch mÆt n­íc kho¶ng (6. 279 . Lo¹i dµn nµy còng ®­îc sö dông réng r·i vµ dïng ®Ó khoan ë vïng biÓn cã chiÒu s©u mùc n­íc lín. bao gåm c¸c ch©n næi h×nh trô th¼ng ®øng(víi ®­êng kÝnh 7  11m vµ chiÒu cao tõ 30  35m). c) . ViÖc liªn kÕt bªn d­íi b»ng nhiÒu c¸c èng nèi n»m ngang h×nh trô víi ®­êng kÝnh tõ 5  7 m. Dµn khoan nöa ch×m. vµ cã thÓ chÞu ®­îc träng l­îng thiÕt bÞ tõ 2000 . ng­êi ta b¬m vµo bªn trong bé ch©n næi nµy ®Çy n­íc vµ ch©n næi nµy bÞ ch×m xuèng c¸ch mÆt n­íc kho¶ng 15  25 m.70 m. Trªn dµn khoan nµy cã thÓ lÊp tÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ khoan. Di chuyÓn nhanh vµ dÔ dµng. 3.12. Dµn khoan ®­îc gi÷ bëi mét bé ch©n næi.000 tÊn.000 . Nã cã thÓ tù dy chuyÓ n hay nhê c¸c tµu kh¸c mãc vµo ®Ó kÐo. thiÕt bÞ phô trî còng nh­ chç ë cña c¸c c¸n bé c«ng nh©n khoan. Nh­ng rÈt dÔ nh¹y c¶m víi sãng vµ giã. Dµn cã kh¶ n¨ng tù n©ng lªn ®é cao cÇn thiÕt ®Ó chèng sãng lín. chç ë lµm viÖc cña c¸n bé c«ng nh©n. do ®ã thêi gian “chÕt” kh«ng lµm viÖc nhiÒu. Trong thêi gian lµm viÖc. Dµn cã chiÒu dµi kho¶ng 80100 m. Trªn tµu cã l¾p tÊt c¶ c¸c thiÕt bÞ khoan phô trî. Träng l­îng 10.tµu khoan.2500 tÊn.8 m). 4. V× vËy t¨ng ®é æn ®Þnh d­íi t¸c dông cña sãng vµ giã. Dµn næi .

§Çu èng chèng (®Çu bÝt ). thiÕt bÞ khoan ®­îc l¾p vÜnh viÔn trªn dµn khoan. §Çu èng chèng vµ thiÕt bÞ ®èi ¸p (preventor) th«ng th­êng l¾p ë trªn mùc n­íc biÓn. LoaÞ nµy th«ng th­êng ®­îc sö dông ë c¸c dµn khoan ®­îc dùng ë ®¸y biÓn vµ chiÒu s©u cña mùc n­íc biÓn  100m 2. §Çu èng chèng vµ thiÕt bÞ ®èi ¸p ®­îc l¾p ®Æt ngÇm d­íi ®¸y biÓn. 11.§iÖn vµ cã c«ng suÊt cña thiÕt bÞ lín (4000 . Trong c¶ hai tr­êng hîp trªn.11.33G/cm3 0 = 0. Trong khi ®ã c¸c dµn khoan di ®éng. CÊu tróc vµ ph­¬ng ph¸p l¾p r¸p. thiÕt bÞ khoan ®­îc l¾p trªn dµn khoan sau khi dµn khoan ®· dùng ë vÞ trÝ lµm viÖc vµ ®­îc th¸o dì sau khi kÕt thóc qu¸ tr×nh khoan. .30% gi¸ thµnh cña toµn bé dµn khoan.Cét èng bao (cét èng nµy ®­îc chèng qua phÇn n­íc biÓn). vËn hµnh chóng phô thuéc vµo chiÒu s©u cña mùc n­íc vµ tõng lo¹i dµn khoan biÓn .3.8 G/cm3 280 . lo¹i nµy th«ng th­êng ®­îc sö dông ®Ó khoan nh÷ng giÕng khoan cã chiÒu s©u mùc n­íc biÓn > 100m.7000m). thiÕt bÞ khoan ®­îc l¾p vÉn lµ lo¹i b×nh th­êng ch¹y b»ng tæ hîp m¸y: §iªzen .ThiÕt bÞ chèng phun (®èi ¸p preventor). ChiÒu s©u th¶: L = 3800m d = 1.2 . Th«ng th­êng cã 2 ph­¬ng ph¸p l¾p r¸p ®Çu èng chèng vµ thiÕt bÞ ®èi ¸p chèng phun(preventor) 1. C¸c thiÕt bÞ l¾p r¸p ë phÇn trªn cña giÕng khoan biÓn bao gåm : .Gi¸ thµnh cña thiÕt bÞ chiÕm kho¶ng 20 .6000 ml) vµ cho phÐp khoan ®Õn chiÒu s©u (6000 .ThiÕt bÞ khoan . C¸c thiÕt bÞ l¾p r¸p ë miÖng lç khoan. vµ ®­îc di chuyÓn ®ång thêi víi dµn khoan tõ ®Þa ®iÓm khoan nµy ®Õn ®Þa ®iÓm khoan kh¸c. . Bµi tËp: TÝnh bÒn cét èng chèng kh¸c:  146mm. ë c¸c dµn khoan ®øng yªn.

0.Pv = 460 kG/cm2 BÒ dµy tÇng s¶n phÈm b = 150m Bµi gi¶i: 1.m n2(d .2533 x 08 x 115 = 3210 m 115 (133 . Pbm . 115 x 133 HD8 = 10 x 320 = 2092m.8G/cm3) cho nªn nÕu th¶ èng cã  = 10mm th× chiÒu s©u th¶ cho phÐp sÏ lµ: HD10 = 10 x 430 . 115 x 133 HD9 = 10 x 375 = 2452m.0) HD6 = 10 x 190 = 1242 m. 115 x 133 HD10 = 10 x 430 = 2811 115 x 133  Nh­ng ®Õn chiÒu s©u 2533m th× bªn trong èng cã chÊt láng (0 = 0.n2 .H.d H= 10.3800 = 2533m (TÝnh ¸p suÊt bãp mÐo ®èi víi èng  146 ë b¶ng sau) ThÐp D) B¶ng 1 1mm 6 7 8 9 10 11 12 Pbm.Plm (ë vïng kh«ng cã chÊt láng) n2. TÝnh cét èng theo ¸p suÊt bãp mÐo: + ChiÒu cao h¹ mùc chÊt láng trong giÕng (èng chèng): 2 2 H0 = 3 H = 3 .08) 281 . kG/cm2 190 255 320 375 430 485 540 + TÝnh chiÒu s©u cho phÐp h¹ cét èng 146 theo c«ng thøc: hay H= 10. 115 x 133 HD7 = 10 x 255 = 1667 m.

4 26.2 = 12.08) Cã nghÜa lµ thÐp m¸c D chiÒu dµy  = 11mm cã thÓ h¹ ®Õn chiÒu s©u : 3650m.02 x 3800 + 16.26 5 10 2452 3210 758 34.4 tÊn 282 . HD12 = 10 x 540 .13 6 11 3210 3650 440 37.2533 x 08 x 13 = 3210m 13 (133 .18  2.2533 x 08 x 115 = 4110m 115 (133 .6 26.5 16.9 10.2533 x 08 x 13 = 4030m 13 (133-08) vµ lÊy HD12 = 3800m Tæng hîp kÕt qu¶ tÝnh ë b¶ng (2) d­íi ®©y: B¶ng (2) Thø tù èng BÒ dµy thÐp D (mm) ChiÒu s©u th¶ m ChiÒu dµi tõ ®Õn (m) Träng Träng l­îng l­îng 1m(kg) (tÊn) 1 6 0 1242 1242 21.HD11 = 10 x 485 .02 x H + 16 = 0.400 kG = 12.90 4 9 2092 2452 360 31.09 109.50 7 12 3650 3800 150 40.T¶i träng phô sinh ra khi b¬m tr¸m: Qphô = (Pth + Pd) d2tv 4 Pth = 0. Pd = 15  20 kG/cm2 (nót trªn tú lªn nót d­íi ë vßng tÇng) Qphô = (0.3 11.80 2 7 1242 1667 425 24. n2 = 1.3 v× thÕ ta tÝnh HD11 = 10 x 485 . TÝnh cét èng theo t¶i träng kÐo ®øt: .0 11.60 3 8 1667 2092 425 28.6 6.08) Nh­ng ®Õn chiÒu s©u: 3650m lµ b¾t ®Çu vµo tíi vØa s¶n phÈm nªn hÖ sè an toµn lóc nµy ph¶i lÊy lín h¬n.02 x 3800 + 16 + 15) x 314 2 4 x 12.

(Q1 + Q2 + Q3) = 1216 .268 .268 .Q1 1216 .3 kg .38 > 1.3.n1.Träng l­îng 1m èng cã bÒ dµy  = 9mm 283 .3.8 +10.3.268 .58 (tÊn) Xem tham kh¶o b¶ng (3) d­íi ®©y vÒ giíi h¹n bÒn kÐo cña èng 146 thÐp D cã bÒ dµy thµnh kh¸c nhau: B¶ng 3 mm 6 7 8 9 10 11 12 QkÐo.4 = 121.268 T­¬ng tù ta tÝnh: (phÝa trªn) n71 = Q7 71 = < 1.Q 100 .3] q9= 31. 1216 . q9 = 13 x 00313 = 147 m ë ®©y: [Q = Q .268 . Q 1216 ë phÝa d­íi cña èng cã  = 6m lµ: (Q1 .106 (phÝa trªn) n81 = Q8 85 = < 1.VËy t¶i träng thùc tÕ t¸c dông lªn “ren” nèi cña èng gÇn miÖng giÕng khoan lµ: Q = 109.119 1216 .9) =72.(26.268 (phÝa d­íi) n71 = Q7 < 1.268 .119 = 1. Q . Ta b¾t ®Çu tÝnh: * lD9 = Q9 . 1216 . Q .106 1216 . tÊn 56 71 85 100 115 130 145 + TÝnh hÖ sè tù tr÷ bÒn kÐo gÇn miÖng èng cã  = 6mm ®­îc tÝnh: n61 = Q6 56 = < 1.106 .Q1 1216 .13 x 723 n1.6+11.106 (PhÝa d­íi) n81 = Q8 100 = 1216 .106 .3 Nh­ vËy: èng cã  = 9mm cã thÓ l¾p vµo cét èng tõ ®o¹n thø 4 trë lªn.3.18 + 12.lµ träng l­îng cña ®o¹n èng cã  = 6mm) n61 = Q6 56 = < 1.3.

320 = 984m B©y giê ph¶i chuyÓn sang thÐp K cã ®é bÒn cao h¬n thÐp D ta sÏ tÝnh: *lK10 = 150 .147 = 1945m Q10 .Sè m cßn l¹i lµ: 1611 .Q9 115 ..130 = 320m 13 x 00406 .190 = 284m 13 * 00466 VËy ta chØ lÊy lE12 = 69m lµ ®ñ KÕt qu¶ tÝnh to¸n bÒn cét èng ®­îc tæng hîp l¹i ë B¶ng (4) B¶ng tæng hîp tÝnh bÒn cét èng 146 ë b¶ng sau: 284 .Sè m cßn l¹i: 984 .Sè m cßn l¹i ph¶i thay b»ng bÒ dµy lín h¬n lµ 2092 .307 = 1304m * lD12 = 145 .388 = 69m B©y giê chuyÓn sang thÐp E cã ®é bÒn cao h¬n thÐp K ta sÏ tÝnh: lE12 = 205 .170 = 388m 13 x 00406 .411 =457m.100 = 334m.Sè m cßn l¹i lµ: 1304 . * lk12 = 190 .Sè mÐt cßn l¹i lµ: 457 .145 = 116m 13 x 00344 .334 = 1611m * lD11 = 130 .116 = 868 m * lk11 = 170 .115 = 307m 13 x 00375 . * lD10 = n .Sè m cßn l¹i ph¶i thay b»ng bÒ dµy lín h¬n lµ: 1945 . q10 = 13 x 00344 1 .Sè m cßn l¹i lµ: 868 .150 = 411m 13 x 00375 .

5 11. m thÐp Tõ ®Õn ChiÒu Träng Träng dµi.5 15.3 15.6 6.3.90 9 10 D 2452 3210 758 34. TÝnh cét èng theo ¸p suÊt næ bªn trong: n3 = P12E 905 = = 5.6 13.6 2. 10 460.B¶ng 4 Thø tù èng  (mm) mÐt ChiÒu s©u th¶.0 3800 x 08 Pv.50 7 10 D 1611 1945 334 34. 10 KÕt luËn: Cét èng ®· chän ®ñ bÒn.50 11 11 D 3650 3800 150 40.80 2 12 K 69 457 388 40.09 138. (tÊn) 1 12 E 0 69 69 40.8 > 1. l­îng 1m l­îng (m) èng (kg) èng.00 5 12 D 984 1304 320 40.4 11.13 10 11 D 3210 3650 440 37.62  3. H.80 3 11 K 457 868 411 37.40 4 10 K 868 984 116 34.00 6 11 D 1304 1611 307 37.4 26. 285 .4 4.6 15.50 8 9 D 1945 2452 507 31.5 16.

Related Interests