You are on page 1of 7

-Nelini glagolski oblici u engleskom jeziku-

Sadraj
1. Uvod ......................................................................................... 3
2. Infinitiv ..................................................................................... 4
3. Gerund ...................................................................................... 6
4. Particip ...................................................................................... 7
5. Bibliografija .............................................................................. 8

NELINI GLAGOLSKI OBLICI U ENGLESKOM JEZIKU

1. Uvod
Ono to je karakteristino za neline glagolske oblike u engleskom jeziku je to to nisu
ogranieni subjektom, to znai da za sva lica, kao i za jedninu i mnoinu, imaju isti oblik. U
neline glagolske oblike se ubrajaju gerund, infinitiv i participi. Bezlini glagolski oblici su
obeleeni glagolskim markerima za vreme, vid i stanje.
Infinitiv potie od glagolske imenice izvedene iz glagolske osnove, ali je zadrao blisku
vezu sa glagolskim sistemom i stoga ima i glagolske i imenske funkcije. Infinitiv je u
germanskim jezicima bio nepromenljiva re, ali se u zapadnogermanskim jezicima, gde spada i
engleski, javljaju oblici za genitiv i dativ infinitiva. Ti oblici su se zadrali u ovim jezicima kao
gerund. Gerund jos u staroengleskom poinje da nadvladava sadanji particip, a poetkom XIII
veka gerundski nastavak ynge potpuno potiskuje i zamenjuje nastavak za sadanji particip
ende. U modernom engleskom jeziku gerund i sadanji particip su formalno jednaki.1
Iako je nekada imao oblik imenice, infinitiv je danas glagolski oblik i ima dvojaku
primarnu ulogu subjekta i objekta velikog broja glagola. Infinitiv moe funkcionisati i kao
objekat predloga. Sekundarna uloga infinitiva je dopunjavanje glagola to be. Infinitiv ima i
tercijarnu funkciju, a to je izraavanje uzroka radnje iskazane osnovnim glagolom, dakle,
adverbijalna.
Postoje dva osnovna oblika infinitiva koja se esto terminoloki razliito obeleavaju u
literaturi. To je infinitiv kojem prethodi reca to, i infinitiv kojem reca to ne prethodi i stoga
nosi ime isti infinitiv.
Gerund se u tradicionalnoj gramatikoj literaturi ili ne pominje, ili se analizira kao
posebna kategorija. Tako poznati gramatiar Kruisinga govori o imenikoj funkciji glagolskog
ing oblika, ali ne upotrebljava termin gerund.2 Brojni gramatiari se protive upotrebi tog
termina koji je preuzet iz latinskog jezika i kojeg je teko razlikovati od participa. Poznat je i
termin infinitiv sa ing. Gerund ima dvojnu funkciju i to imensku i glagolsku. Ova osobina
gerunda govori o njegovom poreklu. U staroengleskom bio je glagolska imenica, koja je
vremenom poglagoljena, ali nije izgubila imenska obeleja. Zbog toga to poseduje imenske
karakteristike, gerund funkcionie kao glagolska imenica, a zadrava samo glagolsko znaenje.
Postoji i takozvani glagolski gerund koji se razlikuje od glagolske imenice koja ima imenske
osobine a glagolsko znaenje. Njega karakteriu glagolski markeri: vreme, vid i stanje i stoga
moe biti izjednaen sa sadanjim participom.
1 Spasic, Dragana, Glagolski oblici u engleskom jeziku: lini i bezlini, str. 34.
2 Kruisinga & Erages, A Handbook of Present-Day English, str. 240.

NELINI GLAGOLSKI OBLICI U ENGLESKOM JEZIKU

Sadanji particip, za razliku od gerunda, moe da izrazi trajanje radnje jer je dopunjen
pomonim glagolom to be i na taj nain gradi progresivni vid.
I was working in the garden. (P. 208)
Za razliku od gerunda koji poseduje imenske osobine, sadanji particip ima pridevske i
priloke funkcije i karakteristike:
A flying bird. (P. 208)
He went tiptoeing upstairs. (P. 208)

Proli particip se koristi za gradjenje svih prolih vremena, zatim za pasiv, i kao i sadanji
particip, moe imati pridevsku funkciju.

2. Infinitiv
Kao i gerund i infinitiv ima ujedno i karakteristike glagola i karakteristike imenice.
Imenike osobine infinitiva se ogledaju u sledeem:
Moe biti subjekat u klauzi:
To err is human (B.K. 322)
Moe imati funkciju objekta:
He does not want to go (S. 49)
Moe biti komplement:
His wish is to play football (S. 49)
Glagolske osobine infinitiva ispoljavaju se u sledeem:
Infinitiv moe imati svoj objekat:
He likes to wear dark clothes (N. 121)
Moe da ga prati adverbijal:
He likes to walk quickly (N. 121)
Ima dva glagolska vremena: prezent (go, come) i perfekat (have gone, have come). (N.
121)
Ima trajne oblike (be going, be coming). (N. 121)
Ima pasivno stanje (be carried, be written). (N, 121)
3
Infinitiv prezenta ima isti oblik kao osnovni oblik glagola (go, walk, come), ali se
nekada koristi sa recom to a nekada bez nje. Infinitiv prezenta obino oznaava radnju koja je
istovremena sa radnjom glagola u linom glagolskom obliku ili koja se odnosi na budunost.
They are glad to wear such nice clothes (N. 122)
We hope to attend your lectures (N. 122)
Kao to je prethodno spomenuto, infinitiv se nekada koristi sa recom to, a nekada bez
nje. Infinitiv se upotrebljava sa recom to u sledeim situacijama:
Posle odreenih glagola kao to su agree i invite:
3 Blaganje, Dana & Konte, Ivan, Modern English Grammar, str. 322

NELINI GLAGOLSKI OBLICI U ENGLESKOM JEZIKU

He agreed to come (N. 122)


I invited you to come (N. 122)
Zatim, kada oznaava nameru:
His aim is to finish the job (N. 122)
Posle odreenih prideva:
He is glad to meet you (N. 122)
Infinitiv se upotrebljava bez rece to u sledeim situacijama:
Posle modalnih glagola:
He must come (N. 122)
Sa glagolima koji imaju uzrono znaenje:
He made me do it (N. 122)
Sa glagolima percepcije:
I heard him enter the house (N. 122)
Infinitiv perfekta se upotrebljava za radnju koja je prethodila radnji glavnog glagola.
Ten people are known to have lost their lives in the accident (N. 123)
Zatim, upotrebljava se sa modalnim glagolima da se oznai prolost ili zamiljena radnja
u prolosti.
He must have known the truth (N. 123)
He may have come (N. 123)
He could have visited the patient (N. 123)
to se tie pasivnog oblika prezenta, upotrebljava se samo kod prelaznih glagola:
You must be left alone (N. 124)
You are to be met at the station (N. 124)
Pasivni infinitiv perfekta se upotrebljava za izraavanje radnje koja je prethodila radnji
glavnog glagola.
The crime appears to have been committed bz a left-handed man (N. 124)
Trajni infinitiv prezenta se upotrebljava za izraavanje trajnog glagolskog vida, kao na
primer sa glagolima kao to su seem, appear i pretend, ili sa modalnim glagolima.
He seems to be cheating (N. 124)
He will be comming soon (N. 124)
He must be sleeping now (N. 124)

NELINI GLAGOLSKI OBLICI U ENGLESKOM JEZIKU

3. Gerund
Pojam gerund je latinskog porekla. U engleskom jeziku oznaava re koja ima formu
nelinog glagolskog oblika, non-finite verb. Gerund je poznatiji kao verb + -ing ili -ing oblik
glagola. Moe imati i osobine imenice i glagola. Gerund ima sledee osobine imenice:
Moe da bude subjekat, objekat ili komplement u klauzi:
Swimming is a popular sport (N. 114)
I like skiing (N. 114)
I am fond of reading (N. 114)
Zatim, moe imati jedninu i mnoinu:
I cant keep track of his commings and goings (N. 114)
Moe da se upotrebi sa lanom ili drugim determinatorima, sa pridevima ili prisvojnim
padeom imenice.
She went to do some shopping (N.114)
Your calling on us is most unconvenient (N. 114)
Peters comming was unexpected (N. 114)
Gerund moe imati sledee osobine glagola:
Moe imati sopstveni objekat:
Playing cards was my favourite hobby (N. 114)
Upotrebljava se u glagolskim vremenima:
After having finished his job, he came to the party (N.114)
Upotrebljava se u pasivnom stanju:
I hate being told what to do (N. 114)
Iako izgleda kao glagol, gerund ima funkciju imenice, i koristi se:
Kao subjekat reenice:
Flying is dangerous (N. 120)
Kao atribut glagola to be:
One of his duties is attending meetings (N. 120)
One of life's pleasures is having breakfast in bed (N. 120)
Koristi se posle predloga. Ako posle predloga treba doi glagol moramo koristiti gerund:
She is good at painting (N.120)
Can you sneeze without opening your mouth (N. 120)
Koristi se iza frazalnih glagola koji su stvoreni po principu glagol + predlog/prilog (to
look forward, to give up, to be for/against, to take to, to put off, to keep on):
She always puts off going to dentist (N. 120)
5

NELINI GLAGOLSKI OBLICI U ENGLESKOM JEZIKU

When you are going to give up smoking (N. 120)


Koristi se u sloenim imenicama: a driving lesson, a swimming pool, bird-watching,
train-spotting.
Zatim, koristi se posle izraza: can't help, can't stand, it's no use/good, do you mind,
would you mind i prideva worth i busy.
It's no use trying to escape (N. 120)
I can't stand being stuck in traffic jams (N. 120)
This site is worth visiting (N. 120)

4. Particip
Participi su nelini glagolski oblici koji se javljaju sa ed ili ing nastavkom. Mogu da se
ponaaju kao pridevi:
It is an exciting story (S. 91)
Where is the wounded man (S. 91)
Kada se participi ponaaju kao glagoli imaju oblike za glagolska vremena: prezent
(walking, talking), preterit (walked, talked), perfekt (having walked, having talked) i pasivno
stanje (za prezent being carried, being written, za perfekt having been carried, having been
written).
4
Particip sa nastavkom ing koji se naziva participom prezenta (walking, sitting, crying),
koristi se ili kao pridev (running water, walking stick), ili kao glagol: I was walking down the
road singing a song. Kao glagol upotrebljava se za graenje trajnih glagolskih vremena: He was
watching TV. Takoe, upotrebljava se kao glagol i u participskim klauzama gde obino izraava
radnju koja je istovremena radnji glagola u linom glagolskom obliku: He came in smiling.
Treba spomenuti da particip i glavni glagol obino imaju isti subjekat. Ne treba rei: Watching
TV, the phone rang, jer bi to znailo isto to i The phone was watching TV and it rang.
Pored sadanjeg participa postoji i proli particip, koji se jo naziva i ed particip. Koristi
se kao pridev i za graenje participskih klauza:
They found him dead in his flat (N. 130)
Zatim, koristi se za graenje perfekta sa pomonim glagolom have, i pasiva sa pomonim
glagolom be:
He has come (N. 130)
The chair was broken (N. 130)
Postoji i particip perfekta koji se upotrebljava za graenje participskih klauza kojima se
izraava radnja ili stanje koji su prethodili radnji ili stanju izraenim glavnim glagolom:
Having finished supper, he left the house (N. 131)
Kod prelaznih glagola upotrebljavaju se pasivni participi prezenta i perfekta. Pasivni
particip prezenta slui za graenje participskuh klauza kojima se izraava radnja ili stanje koji su
istovremeni sa radnjom ili stanjem izraenim glavnim glagolom:
Being seen from the window, he hurried home (N. 131)
Pasivni particip perfekta koristi se za radnju koja je prethodila radnji glavnog glagola:
Having been instructed what to do he finished the job splendidly (N. 131)
4 Blaganje, Dana & Konte, Ivan, Modern English Grammar, str. 345

NELINI GLAGOLSKI OBLICI U ENGLESKOM JEZIKU

5. Bibliografija
1. Palmer, F. R.: The English Verb. Longman, London and New York 1974.
2. Kruisinga, F. and Erages, P.A.: A Handbook of Present Day English.
Noordhoff, Groningen 1931.
3. Blaganje, Dana & Konte, Ivan: Modern English Grammar. Dravna zaloba
Slovenije, Ljubljana 1979.
4. Spasi, D.: Glagolski oblici u engleskom jeziku: lini i bezlini. Filozofski
fakultet, Kosovska Mitrovica 2011.
5. Nikoli, V.G.: Gramatika engleskog jezika sa vebanjima. Beograd 1995.