Á¯ËÝà III - Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìàÿãò, àðãà÷ëàë

Á¯ËÝà III. ÍßÃÒËÀÍ ÁÎÄÎÕ Á¯ÐÒÃÝËÈÉÍ ÌÀßÃÒ
ÀÐÃÀ×ËÀË
À. ÑÀÍÕ¯¯ ÝÄÈÉÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ßÀÌÍÀÀÑ ÃÀÐÃÀÑÀÍ ÌÀßÃÒ ÀÐÃÀ×ËÀË
ÍÁÁÎÓÑ-ûã àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí á¿ðòãýë õºòëºëòºíä íýâòð¿¿ëýõèéí
òóëä ÑÝÇß-ààñ äàðààõ áàðèìò áè÷ã¿¿äèéã áàòëàí ìºðä¿¿ëæ áàéíà. ¯¿íä:
1. “Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóäûí ¿éë àæèëëàãààíä ìºðäºõ
Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí äàíñíû æàãñààëò, äàíñíû
¿ëãýð÷èëñýí çààâàð”. Ñàíõ¿¿ ýäèéí çàñãèéí ñàéäûí 2000 îíû 12
ñàðûí 22-íû ºäðèéí 116 òîîò òóøààë
2. “Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí áýëòãýæ ãàðãàõ
àðãà÷ëàë, ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí ìàÿãò”. Ñàíõ¿¿ ýäèéí çàñãèéí
ñàéäûí 1999 îíû 12 äóãààð ñàðûí 27 ºäðèéí 215 òîîò òóøààë
3. “Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíãèéí òîäðóóëãà
áýëòãýõ ¿ëãýð÷èëñýí çààâàð, òîäðóóëãà õèéõ ìàÿãò”. Ñàíõ¿¿
ýäèéí çàñãèéí ñàéäûí 2000 îíû 04 ä¿ãýýð ñàðûí 13-íû ºäðèéí 64 òîîò
òóøààë
4. “Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí òàòâàðûí
òàéëàíãèéí ¿ç¿¿ëýëò õîîðîíäûí óÿëäààã çîõèöóóëàõ æóðàì,
ñàíõ¿¿ãèéí áîëîí òàòâàðûí òàéëàíãèéí ¿ç¿¿ëýëò õîîðîíäûí
çºð¿¿ã çîõèöóóëàõ òàéëàí” Ñàíõ¿¿ ýäèéí çàñãèéí ñàéäûí 2000 îíû 07
äóãààð ñàðûí 07-íû ºäðèéí 135 òîîò òóøààë áàòëàõ òóõàé
5. “Íýãäñýí ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí áýëòãýõ, îõèí êîìïàíèä îðóóëñàí
õºðºí㺠îðóóëàëòûí á¿ðòãýëèéí çààâàð” Ñàíõ¿¿ ýäèéí çàñãèéí
ñàéäûí 2000 îíû 12 äóãààð ñàðûí 07-íû ºäðèéí 99 òîîò òóøààë áàòëàõ
òóõàé
6. “Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãàä íèéòëýã õýðýãëýãäýõ íÿãòëàí áîäîõ
á¿ðòãýëèéí ìàÿãòûã õºòëºõ àðãà÷ëàë”. Ñàíõ¿¿ ýäèéí çàñãèéí
ñàéäûí 2002 îíû 191 òîîò òóøààë áàòëàõ òóõàé
7. “ªì÷èéí á¿õ õýëáðèéí àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãàä íèéòëýã
õýðýãëýãäýõ àíõàí øàòíû á¿ðòãýëèéí ìàÿãòûã íºõºõ çààâàð”.
Ñàíõ¿¿ ýäèéí çàñãèéí ñàéäûí 2002 îíû 171/11 òîîò òóøààë
8. “Æèæèã àæ àõóéí íýãæèä ìºðäºõ Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí
ìàÿãò, àðãà÷ëàë”, Ñàíõ¿¿ ýäèéí çàñãèéí ñàéäûí 2002 îíû 07 ñàðûí 04íû ºäðèéí 192 òîîò òóøààëûí 1 ä¿ãýýð õàâñðàëò
Á. ÍßÃÒËÀÍ ÁÎÄÎÕ Á¯ÐÒÃÝËÈÉÍ ÁÀÐÈÌÒ ÌÀßÃÒÓÓÄ
Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ¿å øàòóóäûã çîõèõ ãîðèìûí äàãóó çºâ ã¿éöýòãýõ ãîë
íºõöºë íü íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëä õýðýãëýäýã áàðèìò ìàÿãòóóä þì. Ýäãýýð
áàðèìò ìàÿãò íü àæèë ã¿éëãýýã õ¿ëýýí çºâøººð÷, á¿ðòãýëä òóñãàõ áà
òàéëàãíàõàä àøèãëàãääàã ãîë õýðýãë¿¿ð ó÷ðààñ òýäãýýðòýé ñèñòåìòýé òàíèëöàæ,
õºòºëæ ñóðàõ íü íýí ÷óõàë.
Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë õºòëºëòèéí ¿íäñýí áàðèìò ìàÿãòóóäûã äàðààõ ¿íäñýí
õýñýãò àíãèëíà:
• Àíõàí øàòíû áàðèìò
• Æóðíàë
• Äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýë
• Åðºíõèé äýâòýð
Àíõàí øàòíû áàðèìò íü àæèë ã¿éëãýýã õ¿ëýýí çºâøººð÷ á¿ðòãýëä òóñãàõ
õàìãèéí ýõíèé ¿å øàòàíä õýðýãëýãääýã.

46

Á¯ËÝà III - Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìàÿãò, àðãà÷ëàë

Åðºíõèé áà òóñãàé æóðíàë.
Æóðíàë íü àæèë ã¿éëãýý á¿ðòãýãäñýí äàíñíû äåáåò áîëîí êðåäèò òàë, àæèë
ã¿éëãýýíèé ä¿í õýìæýý áîëîí øèíæ ÷àíàðû㠺㿿ëñýí ìýäýýëëèéã òóñãàæ, àæèë
ã¿éëãýýã öàã õóãàöààíû äàðààëëààð õàðóóëäàã á¿ðòãýë þì. Æóðíàëûí áè÷èëò
ãýæ íýðëýãääýã áè÷èëòèéã õèéäýã óëàìæëàëò çàãâàð íü äàðààõ áàéäàëòàé
áàéäàã.
Äò. ̺íãº
Êò. Àâëàãà

5,000

5,000

Æóðíàëûã :
• Åðºíõèé æóðíàë
• Òóñãàé æóðíàë ãýæ àíãèëäàã.
Åðºíõèé æóðíàëä ÿìàð ÷ òºðëèéí àæèë ã¿éëãýýã á¿ðòãýæ áîëîõ áà õýðâýý
òóñãàé æóðíàë õýðýãëýäýã áîë òóñãàé æóðíàëä á¿ðòãýýã¿é á¿õ àæèë ã¿éëãýýã
åðºíõèé æóðíàëä òóñãàíà. Åðºíõèé æóðíàëä öàëèíãèéí çàðäàë, ýëýãäëèéí
çàðäàë çýðãèéã á¿ðòãýõ íü ò¿ãýýìýë.
Åðºíõèé æóðíàëä á¿ðòãýñýí àæèë ã¿éëãýýã åðºíõèé äýâòýðò øèëæ¿¿ëæ áè÷äýã.
Àæèë ã¿éëãýý îëîí òîîãîîð ãàðäàãã¿é, á¿ðòãýë õºòëºõ àæëûí à÷ààëàë
áàãàòàé(ººðººð õýëáýë æèæèã, ýíãèéí á¿ðòãýëèéí ñèñòåìä) áàéãóóëëàãà çºâõºí
åðºíõèé æóðíàë õýðýãëýæ á¿õ àæèë ã¿éëãýýãýý á¿ðòãýæ áîëäîã.
Ò¿¿í÷ëýí á¿õ òºðëèéí àëäààã çàñàõ áè÷èëò,
áè÷èëò¿¿äèéã Åðºíõèé æóðíàëä òóñãàäàã.

òîõèðóóëàõ áè÷èëò, õààëòûí

Õýðýâ íýã èæèë äàíñäàä õèéãäýõ áè÷èëò îëîí óäàà äàâòàãäàæ áàéâàë òóñãàé
æóðíàë õýðýãëýõ íü èë¿¿ ¿ð ä¿íòýé áàéäàã. Òóñãàé æóðíàë íü áàðàà
ìàòåðèàëûí áîðëóóëàëò, ýñâýë ìºíãºíèé îðëîãî ãýõ ìýò èæèë òºðëèéí á¿ëýã
àæèë ã¿éëãýýã á¿ðòãýõýä õýðýãëýãääýã. ßìàð òóñãàé æóðíàë õýðýãëýõ íü
áàéãóóëëàãàä îëîí äàõèí äàâòàãäàæ ãàðäàã àæèë ã¿éëãýýíèé òºð뺺ñ
õàìààðäàã.
Äàðààõ òóñãàé æóðíàëóóä ò¿ãýýìýë õýðýãëýãääýã:
• Áîðëóóëàëòûí æóðíàë – çýýëýýð õóäàëäñàí áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íèé
áîðëóóëàëòûã á¿ðòãýõýä àøèãëàãääàã.
• ̺íãºíèé îðëîãûí æóðíàë – õ¿ëýýí àâñàí á¿õ ìºíãèéã (áîðëóóëàëòûí
ìºíãºí îðëîãûã îðîëöóóëàí) á¿ðòãýõýä àøèãëàãääàã
• ̺íãºíèé çàðëàãûí æóðíàë - á¿õ ìºíãºí òºëáºð¿¿äèéã á¿ðòãýõýä
àøèãëàãääàã.
• Õóäàëäàí àâàëòûí æóðíàë – çýýëýýð õóäàëäàí àâñàí áàðàà ìàòåðèàëûã
á¿ðòãýõýä àøèãëàãääàã.
Òóñãàé æóðíàë íü äåáåòëýõ ýñâýë êðåäèòëýõ(ÿìàð æóðíàë ãýäãýýñ õàìààðíà)
äàíñäûí íýðèéã òóñãàñàí îëîí áàãàíóóä, ìºí “Áóñàä äàíñ“ ãýæ íýðëýñýí òóñäàà
áàãàíàòàé áàéäàã.
Îëîí óäàà äàâòàãäàõ áè÷èëòèéí õóâüä äàíñíû íýðýýð òóñàä íü áàãàíà íýýæ
ºãäºã. Æèøýýëáýë ìºíãºíèé îðëîãûí æóðíàëä Äò ̺í㺠- Êò Äàíñíû àâëàãà
ãýñýí áè÷èëòýýð òóñãàõ àæèë ã¿éëãýý îëîí á¿ðòãýãäýõ ó÷ðààñ “Äàíñíû àâëàãà”
ãýñýí íýðòýé áèå äààñàí áàãàíà ¿¿ñãýæ áîëíî. “Áóñàä äàíñ“ ãýñýí áàãàíàä
òóñäàà áàãàíà áîëæ òóñãàãäàõã¿é áóñàä ÿíç á¿ðèéí äàíñäûí äåáåò, êðåäèò
ã¿éëãýýã á¿ðòãýíý.

47

Á¯ËÝà III - Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìàÿãò, àðãà÷ëàë

Äýâòýð
Äýâòýð ãýäýã íü åðºíõèé人 á¿ëýã äàíñäûí àæèë ã¿éëãýýã òóñãàñàí áàðèìò þì.
Ãàð ñèñòåìä Åðºíõèé äýâòýð ãýæ íýðëýãäñýí í¿¿ðòýé, ¿äýãäñýí íîì õýëáýðòýé
áàéäàã áà äýâòðèéí äîòîð äàíñ òóñ á¿ðò çîðèóëñàí õóóäñóóä áàéäàã.
Åðºíõèé äýâòðýýñ õîîðîíäîî õîëáîîòîé á¿ëýã äàíñäûã ñàëãàí àâ÷ òóñëàõ
äýâòýð áîëãîí õºòºëäºã.Æèøýýëáýë õóäàëäàí àâàã÷ á¿ðýýð õºòºëñºí òóñ
òóñäàà äàíñäûã á¿ãäèéã íü Äàíñíû àâëàãûí äýâòýðò òóñãàí õºòºëæ áîëíî.
Äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýë áóþó Òóñëàõ äýâòýð ãýäýã íü íèéòëýã íýã øèíæ
÷àíàðòàé á¿ëýã äàíñóóä þì. Òóñëàõ äýâòýð íü òóñ òóñäàà îëîí ¿ëäýãäëèéí
òàëààðõ äýëãýðýíã¿é ìýäýýëëèéã åðºíõèé äýâòýðò òóñãàõààñ ÷ºëººëä㺺ðºº
á¿ðòãýëèéí àæèëëàãààã õºíãºâ÷èëäºã.
Åðºíõèé äýâòýð áàëàíñ áàðüæ áàéõ íºõöëèéã á¿ðä¿¿ëýõèéí òóëä òóñëàõ äýâòýðò
òóñãàõààð ñàëãàí àâñàí äàíñäûã Õÿíàëòûí äàíñ ãýñýí íýã äàíñààð Åðºíõèé
äýâòýðò õàðóóëäàã. Åðºíõèé äýâòýð äàõü Õÿíàëòûí äàíñ íü òóñëàõ äýâòýðò
äýëãýðýíã¿é òóñãàãäñàí äåáåò, êðåäèò ä¿íã¿¿äèéã õóðààíãóéëñàí õýëáýðýýð
õàðóóëäàã. Ýíý õóðààíãóé äàíñ íü òóñëàõ äýâòð¿¿äèéí àæèë ã¿éëãýýíèé íèéò
ä¿íã õÿíàõ ¿¿ðãèéã äàâõàð ã¿éöýòãýäýã.
Åðºíõèé äýâòðèéí õÿíàëòûí äàíñíû ¿ëäýãäýë íü òóñëàõ äýâòýð äàõü
òóñäàà äàíñäûí ¿ëäýãäë¿¿äèéí íèéëáýðòýé òýíöýæ áàéõ ¸ñòîé.
Ò¿ãýýìýë õºòëºãääºã òóñëàõ äýâòýð íü
1. Àâëàãûí äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýë - ýíý òóñëàõ äýâòðèéã Åðºíõèé äýâòýð äýõü
Äàíñíû àâëàãà ãýñýí åðºíõèé äàíñ õÿíàíà.
2. ªãëºãèéí äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýë – ýíý òóñëàõ äýâòðèéã Åðºíõèé äýâòðèéí
Äàíñíû ºãëºã ãýñýí äàíñ õÿíàíà.
Òóñëàõ äýâòýð õýðýãëýæ áàéãàà òîõèîëäîëä ä¿í òóñ á¿ðèéã ¿íýí õýðýãòýý 2 óäàà
øèëæ¿¿ëæ áè÷äýã. ªäºð á¿ð çîõèõ òóñëàõ äýâòýðò àæèë ã¿éëãýýã øèëæ¿¿ëæ
áè÷èõýýñ ãàäíà òàéëàíò õóãàöààíû ýöýñò åðºíõèé äýâòýð äàõü õÿíàëòûí
äàíñàíä øèëæ¿¿ëæ áè÷äýã. Òóñëàõ äýâòýðò øèëæ¿¿ëýõ áè÷èëòèéã ºäºð á¿ð
õàðèí åðºíõèé äýâòýðò øèëæ¿¿ëýõ áè÷èëòèéã òàéëàíò õóãàöààíû ýöýñò õèéäýã.
Òóñëàõ äýâòýð áîëîí åðºíõèé äýâòðèéí õÿíàëòûí äàíñàíä øèëæ¿¿ëýõ
áè÷èëòèéã òóñãàé æóðíàëóóäààñ õèéäýã.
Òîìîîõîí á¿ðòãýëèéí ñèñòåìä åðºíõèé äýâòðèéí á¿ãä áèø ÷ äèéëýíõ äàíñóóä íü
õÿíàëòûí äàíñóóä áàéäàã.
Òóñëàõ äýâòýð àøèãëàõ íü äàðààõ à÷ õîëáîãäîëòîé:
• Íýã êðåäèòîð, ýñâýë íýã äåáèòîðò ¿ç¿¿ëæ áàéãàà íºëººã íýã òóõàéí íýã
äàíñàíä õàðóóëäàã áà èíãýñíýýð òóõàéí òîäîðõîé äàíñíû ¿ëäýãäëèéí
ìýäýýëëèéã áàéíãà øèíýëýã áàéëãàäàã.
• Àâëàãà áîëîí ºãëºãèéí äàíñíû òàëààð õýò èõ äýëãýðýíã¿é ìýäýýëýë àãóóëæ
áàéõààñ Åðºíõèé äýâòðèéã ÷ºëººëäºã. Èíãýñíýýð åðºíõèé äýâòðèéí øàëãàõ
áàëàíñûí ¿ëäýãäë¿¿ä îëîí òîîíû äýä äàíñóóäûã àãóóëàõã¿é áàéæ áîëíî.
• Îëîí äàíñûã íýã äýâòýðò íýãòãýæ, õÿíàëòûí äàíñ õýðýãëýõ íü àëäààã òóõàéí
òîäîðõîé äàíñàí äýýð îëæ òîãòîîõîä òóñëàäàã.
• Àæèë ¿¿ðãèéã õóâààðèëàõ áîëîìæ îëãîäîã.
Òóõàéëáàë íýã àæèëòàí
æóðíàëûí ä¿íã åðºíõèé äýâòýðò øèëæ¿¿ëæ áàéõàä ººð íýã àæèëòàí òóñëàõ
äýâòýðò øèëæ¿¿ëýõ áè÷èëò õèéäýã áàéæ áîëíî.

48

Á¯ËÝà III - Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìàÿãò, àðãà÷ëàë

Àíõàí øàòíû, äýëãýðýíã¿é, õóðààíãóé á¿ðòãýëèéí áàðèìòóóäûí æàãñààëò
Æóðíàëóóä
̺íãºí õºðºí㺠áà àâëàãà

Àíõàí øàòíû áàðèìòóóä

Áýëýí ìºíãºíèé îðëîãûí áàðèìò
ÌÎ-1.
̺íãºíèé îðëîãûí æóðíàë ÌÎ-2 Áýëýí ìºíãºíèé çàðëàãûí áàðèìò
ÌÇ-1.
̺íãºíèé çàðëàãûí æóðíàë ÌÇ-2 Áýëýí ìºí㺠îëãîõûã õ¿ññýí ºðãºäºë
ÁÒ-1,
Áîðëóóëòûí æóðíàë
ÁÒ-2 Áýëýí ìºíãºíèé ã¿éëãýýíèé òàéëàí
Àâëàãûí äýëãýðýíã¿é
á¿ðòãýë
ÀÂ-1 Áýëýí ìºíãºíèé òîîëëîãûí áàòàëãàà
Íýõýìæëýõ
̺íãºí óðüä÷èëãààíû òàéëàí
Òîîöîîíû ¿ëäýãäëèéí áàòàëãàà
Æîëîî÷èéí òîîöîîíû õóóäàñ

ÍÕÌàÿãò ÌÕ 1
ÍÕÌàÿãò ÌÕ 2
ÍÕÌàÿãò ÌÕ 3
ÍÕÌàÿãò ÌÕ 4
ÍÕÌàÿãò ÌÕ 5
ÍÕ Ìàÿãò Ò 1
ÍÕ Ìàÿãò Ò 2
ÍÕ Ìàÿãò Ò 3
ÍÕ Ìàÿãò Ò 4

Áàðàà ìàòåðèàë áà õóäàëäàí àâàëò
Õóäàëäàí àâàëòûí æóðíàë
Áàðàà ìàòåðèàëûí îðëîãûí
æóðíàë
Áàðàà ìàòåðèàëûí çàðëàãûí
æóðíàë
Áàðàà ìàòåðèàëûí
äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýë
Áàðàà ìàòåðèàëûí
äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýëèéí
òîâ÷îî
ªãëºãèéí äýëãýðýíã¿é
á¿ðòãýë

ÕÀ

Áàðàà ìàòåðèàë õ¿ëýýí àâàëòûí
áàðèìò

ÁÌÎ Îðëîãûí áàðèìò

ÍÕÌàÿãò ÁÌ -2

ÁÌÇ Çàðëàãûí áàðèìò

ÍÕÌàÿãò ÁÌ 3

ÁÌ-1 Áàðàà ìàòåðèàë ãàðãàõ çºâøººðºë

ÍÕ Ìàÿãò ÁÌ 4

ÁÌ-2 Àãóóëàõûí á¿ðòãýë
Øààðäàõ õóóäàñ

ÍÕ Ìàÿãò ÁÌ 5
ÍÕ Ìàÿãò ÁÌ 6

ªÃ-1 Áàðàà ìàòåðèàëûí òîîöîî áîäñîí àêò
Ýä õºðºíãèéí òîîëëîãûí á¿ðòãýë
Áàðàà ìàòåðèàëûí òàéëàí
Àæèë÷èí àëáàí õààã÷äûí õýðýãëýæ
áàéãàà ýä õºðºíãèéí àøèãëàëòûí
á¿ðòãýë

ÍÕ Ìàÿãò ÁÌ 7
ÍÕ Ìàÿãò ÁÌ 8
ÍÕ Ìàÿãò ÁÌ 9

Öàëèí
Àæèëëàã÷äûí öàëèí
õºëñíèé äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýë ÖÕ-1 Àæëûí öàã àøèãëàëòûí á¿ðòãýë
Àæèëëàã÷èäòàé õèéõ
òîîöîîíû äýëãýðýíã¿é
ÖÕ-2 Àæëûí öàãèéí òîîöîî
á¿ðòãýë
Àæëûí äààëãàâàð
Àæëûí äààëãàâðûí íýãòãýë
Öàëèíãèéí òîîöîîíû êàðò
Öàëèíãèéí óðüä÷èëãàà îëãîõ õ¿ñíýãò
Öàëèí îëãîõ õ¿ñíýãò
¯íäñýí õºðºíãº
¯íäñýí õºðºíãèéí
äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýë

ÍÕÌàÿãò ÁÌ 1

ÍÕ Ìàÿãò ÁÌ 10

ÍÕ Ìàÿãò ÖÕ 1
ÍÕ Ìàÿãò ÖÕ 2
ÍÕ Ìàÿãò ÖÕ 3à
ÍÕ Ìàÿãò ÖÕ 3á
ÍÕ Ìàÿãò ÖÕ 4
ÍÕ Ìàÿãò ÖÕ 5à
ÍÕ Ìàÿãò ÖÕ 5á

¯íäñýí õºðºí㺠õ¿ëýýí àâàõ,
¯Õ-1 øèëæ¿¿ëýõ áàðèìò
ÍÕ Ìàÿãò ¯Õ 1
¯íäñýí õºðºíãèéí ºðãºòãºë,
ñàéæðóóëàëò èõ çàñâàðûã õ¿ëýýí àâàõ
ÍÕ Ìàÿãò ¯Õ 2
áàðèìò

49

Á¯ËÝà III - Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìàÿãò, àðãà÷ëàë

Åðºíõèé äýâòýð
Æóðíàëûí òîâ÷îî
Åðºíõèé æóðíàë
Åðºíõèé äýâòýð

¯íäñýí õºðºí㺠àøèãëàëòààñ õàñàõ
áàðèìò

ÍÕ Ìàÿãò ¯Õ 3

¯íäñýí õºðºíãèéã äîòîîäîä
øèëæ¿¿ëýõ äàãàëäàõ õóóäàñ

ÍÕ Ìàÿãò ¯Õ 4

ÆÒ
ÅÆ
ÅÄ

50

Á¯ËÝà III - Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí ìàÿãò, àðãà÷ëàë

Â. ÍÁÁÎÓÑ-ûã ÍÝÂÒЯ¯ËÝÝÃ¯É ÁÀÉÃÓÓËËÀÃÛÍ ÍßÃÒËÀÍ ÁÎÄÎÕ
Á¯ÐÒÃÝË ÕªÒ˪ËÒÈÉÍ ÒªËªÂ ÁÀÉÄÀË
Ýíý õýñýã íü ÑÝÇß-ààñ ãàðãàñàí ÍÁÁÎÓÑ-ä ñóóðèëñàí àðãà÷ëàë ìàÿãòûã
íýâòð¿¿ëýõ ¿åä òîõèîëäîæ áîëîõ ñààä áýðõøýýë¿¿ä, íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë
õºòëºëòèéí ¿éë àæèëëàãààíä îðøèí áàéãàà ñóë òàëóóäûã òàíèëöóóëàõ áîëíî.
ÍÁÁÎÓÑ-ûã íýâòð¿¿ëýýã¿é áàéãóóëëàãóóäàä áàéæ áîëîõ ñóë òàëóóäûã äàðààõ
÷èãëýë¿¿äýýð øèíæèëæ áîëîõ þì.
• Àíõàí øàòíû á¿ðòãýë
• Õóðààíãóé á¿ðòãýë
• Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí áýëòãýëò
Àíõàí øàòíû á¿ðòãýë õºòëºëò
• Áàðèìò äóòóó, ººðººð õýëáýë àæèë ã¿éëãýýã äóòóó áàðèìòàíä
¿íäýñëýí á¿ðòãýõ
• Àíõàí øàòíû áàðèìòûí òîãòñîí óðñãàë õºäºë㺺í
áàðèìòàëäàãã¿é
• Àíõàí øàòíû áàðèìò íü àæèë ã¿éëãýýíèé ¿íýí çºâ áàéäëûã
á¿ðýí íîòîëæ ÷àäàõã¿é áàéõ
Äýëãýðýíã¿é áà õóðààíãóé á¿ðòãýë õºòëºëò
• Äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýëèéã àëáàí ¸ñîîð õºò뺺ã¿é, çºâõºí
õóâèéí òýìäýãëýë ïðàêòèêò íýðëýæ çàíøñàíààð õàð äàíñ
áàéäëààð õºòºëñºí áàéõ
• Õóðààíãóé á¿ðòãýëèéí ìàÿãòûã àëü îëäñîíîîð íü õýðýãëýäýã
äàäàë íü ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí áýëòãýõ çîõèñòîé, òîãòìîëæñîí,
ýìõ öýãöòýé ñèñòåì á¿ðä¿¿ëýõã¿é áàéõàä õ¿ðãýñýí
Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí áýëòãýëò
• Äàíñíû äóãààð á¿ðýí øèíý÷ëýãäýýã¿é ýñâýë äóòóó äóëèìàã,
áóðóó õýðýãëýãäñýí
• Åðºíõèé äýâòýð õºòëºõã¿éãýýð çºâõºí øàòàð áàëàíñ
áýëòãýäýã
• Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí áîäëîãî, àðãóóäûã ñàéí îéëãîæ,
ìýäýýã¿éãýýñ çºâ õýðýãëýýã¿é áàéõ

Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýëèéí æóðíàë áà äýâòýð, äýëãýðýíã¿é á¿ðòãýëèéí
ìàÿãòóóäûã àðãà÷ëàëûí äàãóó õýðýãëýæ ñóðãàõ íü ÑÝÇß-ààñ ãàðãàñàí ÍÁÁÎÓÑ-ä
ñóóðèëñàí àðãà÷ëàë, õîëáîãäîõ ìàÿãòûã íýâòð¿¿ëýõ ¿éë àæèëëàãààíû ¿íäñýí
õýñýã þì. Äýýð äóðüäñàí äîãîëäëóóä íü òîõèîëäîæ áîëçîøã¿é äîãîëäëóóäûã
çºâõºí öººí òîîíû æèøýý áºãººä ÍÁÁÎÓÑ-ûã íýâòð¿¿ëýõ ÿâöàä áóñàä ÿíç
á¿ðèéí äîãîëäëóóäûã îëæ òîãòîîõ, ò¿¿íèéã øèéäâýðëýõ øààðäëàãà íÿãòëàí
áîäîã÷ íàðò òóëãàðàõ áîëíî ãýäãèéã ñàíóóëàõ íü ç¿éòýé þì.

51