You are on page 1of 66

652015

Neurosystemen Neuro Fysiologie Neuro Anatomie Motoriek Centraal & perifeer Basale ganglia & Cerebellum Ch 16+17+18+19 Tonny
Neurosystemen
Neuro Fysiologie
Neuro Anatomie
Motoriek Centraal & perifeer
Basale ganglia & Cerebellum
Ch 16+17+18+19
Tonny Tonny Mulder Mulder
BMW 3
PB 1e jaar jaar
de
Nov-dec 2012
Mei 2015
1
Motoriek 2015
2: Hst 17
1 ste vs 2 de pijn
3: Hst 18
4: Hst 19
1: Hst 16
2
Motoriek 2015

652015

Ontwikkeling van het motor systeem Aangeboren motor programma’s Slikken, spugen, huilen, hoesten, niezen Van 0‐15 jaar
Ontwikkeling van het motor systeem
Aangeboren motor programma’s
Slikken, spugen, huilen, hoesten, niezen
Van 0‐15 jaar
Volwassen worden van het circuit
Leren door doen, spelen.
Lopen, reiken
Fijn controle handen en vingers.
Alles onder invloed van het sensorische
systeem
Evenwichtsorgaan, ogen, spier en huid
receptoren
Motoriek 2015
Brein input 4 Motoriek 2015
Brein input
4
Motoriek 2015

652015

 

Brein input

5
5

Motoriek 2015

Motoriek 2015
 
 

Van sensorisch naar motor

crossing the central sulcus

 
 
Brein input 5 Motoriek 2015 Van sensorisch naar motor crossing the central sulcus Motoriek 2015
Brein input 5 Motoriek 2015 Van sensorisch naar motor crossing the central sulcus Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

Motor systems 7 Motoriek 2015 8 Motoriek 2015
Motor systems
7
Motoriek 2015
8
Motoriek 2015

652015

Corticale motor gebieden Stimulatie van de cortex in de mens Penfield & Rasmussen The Cerebral Cortex
Corticale motor gebieden
Stimulatie van de cortex in de mens
Penfield & Rasmussen The Cerebral Cortex of Man (1950), Redrawn by M.H. Schieber J Neurophysiol 2001
Motoriek 2015
Corticale motor gebieden In de verdoofde aap wordt d.m.v. een microelectrode in laag 5 gestimuleerd. ‘Flick‐like’
Corticale motor gebieden
In de verdoofde aap wordt d.m.v.
een microelectrode in laag 5
gestimuleerd.
‘Flick‐like’ spiertrekkingen van
lichaamsdelen in de contralaterale
kant van het lichaam.
Grove somatotopie.
Alhoewel vanuit verschillende
plekken het zelfde lichaamsdeel
beweegt.
HC Kwan et al. J Neurophysiol 41:1120 1978, redrawn by Shieber J Neurophysiol 2001.
Motoriek 2015

652015

Corticale motor gebieden Motoriek 2015
Corticale motor gebieden
Motoriek 2015
Corticale motor gebieden Motoriek 2015
Corticale motor gebieden
Motoriek 2015

652015

 

Cingulate cortex

Vertegenwoordigd het hoogste level van motor controle

• Vertegenwoordigd het hoogste level van motor controle

Besluiten over acties en hun uitkomst

Abstract denken, besluitvorming Verwachte uitkomst van de actie

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015
 
 

Premotor Area

Zelfde topografische

• Zelfde topografische
 

organizatie als M1

Verantwoordelijk voor

complexe motor patronen

Regelen van doel positie

t.o.v. de hand positie en

coderen van de gewenste

beweging (verplaatsen van

de hand)

SpiegelNeuronen

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

 

De ontdekking

 

Ergens rond 1995 in het lab van Rizzolatti in Parma, Italie.

Motor activiteit in Premotor gebied in apen.

Onderzoeks gebied

 
 
 

De aap heeft pauze, zit stil en is nog steeds aangesloten.

Complexe visuele reacties in het motor gebied

Gallese neemt ook pauze en eet en drinkt wat .

Opeens vuurt het neuron.

Gallese denkt: He wat is dat?

Maar de aap beweegt niet dus de conclusie is,

 
 
 

Het heeft een paar jaar geduurd voordat de realisatie kwam dat het wel eens ‘mirror Neurons’konden zijn

 

15

15

Motoriek 2015

 
 

Spiegel neuronen in premotor area

 
 
De ontdekking • Ergens rond 1995 in het lab van Rizzolatti in Parma, Italie. – Motor

16

16

Motoriek 2015

652015

 

Video

Video 17 Motoriek 2015 Video https://www.youtube.com/watch?v=NZQJ_1FqddQ 18 Motoriek 2015
 

17

17
 

Motoriek 2015

 
 

Video

Video 17 Motoriek 2015 Video https://www.youtube.com/watch?v=NZQJ_1FqddQ 18 Motoriek 2015
 

https://www.youtube.com/watch?v=NZQJ_1FqddQ

18

https://www.youtube.com/watch?v=NZQJ_1FqddQ 18
 

Motoriek 2015

652015

 

F5 is Homologous to Area 44/45 of Broca’s Area

 

Monkey

Human

F5 is Homologous to Area 44/45 of Broca’s Area Monkey Broca's Area: Areas 44 + 45
F5 is Homologous to Area 44/45 of Broca’s Area Monkey Broca's Area: Areas 44 + 45
 
 

Broca's Area: Areas 44 + 45

Broca's Area: Areas 44 + 45
 

Rizzolatti and Arbib 1998

Motoriek 2015

 

Supplementary Motor Area

 

Eveneens een topografische organizatie Verzorgd bilaterale contractie

Eveneens een topografische organizatie • Verzorgd bilaterale contractie •

bilaterale grijp bewegingen (Klimmen) attitude gerelateerde beweging Fixatie bewegingen Bewegingen van hoofd en ogen

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

 

Posterior Parietale Cortex

 

• Afstellen arm propioceptie met beeld van de hand

• Afstellen arm propioceptie met beeld van de hand

• Compute handpositie in zicht coordinaten.

• Compute doelpositie in zicht coordinaten.

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015
Primaire Motor Cortex (MI) • Vezels via de ‘pyramidal tract’, cortico‐spinal tract • Zet de gewenste
Primaire Motor Cortex (MI)
Vezels via de ‘pyramidal tract’, cortico‐spinal
tract
Zet de gewenste beweging om in spier
activatie patronen en stuurt deze naar het
ruggemerg
Meer dan de helft van M1 codeert voor
handbewegingen en spreek spieren.
Vuren van een enkel motor neuron
veroorzaakt een specifiek patroon van
beweging, maar geen specifieke spier
• Lesies leiden tot specifieke verlammingen
Motoriek 2015

652015

Corticale motor gebieden Binnen een grijpbeweging gaat de activiteit in premotor cortex vooraf aan de activiteit
Corticale motor gebieden
Binnen een grijpbeweging gaat de activiteit in premotor cortex vooraf
aan de activiteit van de M1
Moran & Schwartz, J Neurophys 1999
Motoriek 2015
24
Motoriek 2015

652015

 

The Contributions of Posterior Parietal and

 

Prefrontal Cortex

Neuronal Correlates of Motor Planning (Evarts)

Motoriek 2015

Motoriek 2015

“ready”Parietal and frontal lobes “set”Supplementary and premotor areas “go”Area 6 (M1)

 
The Contributions of Posterior Parietal and Prefrontal Cortex • Neuronal Correlates of Motor Planning (Evarts) Motoriek
Betz Celles: 5% of all motor neurons Likely to play a role in controlling lower motor
Betz Celles: 5% of all motor neurons
Likely to play a role in controlling lower
motor neurons in brainstem and spinla cord
that innervate distal extremities
Non Betz: all other upper motor neurons
Project via corticobulbar and corticospinal
tracts
26
Motoriek 2015

652015

• CorticoSpinal – To spinal cord • Corticobulbar – – Facial movement To brainstem nuclei 27
• CorticoSpinal
– To spinal cord
• Corticobulbar
– Facial movement
To brainstem nuclei
27
Motoriek 2015
Visual guidance task
• Recording pyramidal cells
– Tuning curve for action
– Preferred direction of
movement for each neuron
– All directions covered
28
Motoriek 2015

652015

Corticale motor gebieden Lesies van de perifere zenuw naar de snorharen: Motor cortex reorganizatie Motoriek 2015
Corticale motor gebieden
Lesies van de perifere zenuw naar de snorharen: Motor cortex reorganizatie
Motoriek 2015
Corticale motor gebieden
Corticale Buurt regios zijn
verbonden via inhibitoire
interneuronen.
Lesies verlagen de
synaptische effectiviteit van
de inhibitie van het snorhaar
naar het voorpootgebied.
Stimulatie van de snorharen
leidt nu tot voorpoot
_
bewegingen.
forelimb
+
+
(Sensorische banen blijven
vibrissae
intact)
Motoriek 2015

652015

Corticale motor gebieden Amputatie verandert de ‘Motor Map’ • • • Rechter arm amputatie, boven de
Corticale motor gebieden
Amputatie verandert de ‘Motor Map’
Rechter arm amputatie, boven de pols
TMS stimulatie van de Motor cortex
Spier activiteit in biceps en labii
inferioris.
Contralateral to
the stump
Contralateral to
the intact arm
De lip, en 1ste en 5de vingers worden
aangeraakt
• en evoked potentials gemeten.
Motor representatie van de biceps
is groter contralateraal van de
stomp
Karl A. et al. (2001) J Neurosci 21:3609
Motoriek 2015
Herorganisatie Somatosensorische cortex 32 Motoriek 2015
Herorganisatie Somatosensorische cortex
32
Motoriek 2015

652015

Corticale Herorganizatie Op 11 jarige leeftijd amputatie van rechterarm MEG + MRI Hand: Groen Bovenarm: Blauw
Corticale Herorganizatie
Op 11 jarige leeftijd
amputatie van rechterarm
MEG + MRI
Hand: Groen
Bovenarm: Blauw
Gezicht: rood
Geamputeerde
representatie
Gezonde Arm
representatie
Ramachandran 1999
Motoriek 2015
 

33

33
 

Corticale Herorganizatie

 
4 weken 6 maanden
4 weken 6 maanden
4 weken
6 maanden

Ramachandran 1999

34

Ramachandran 1999 34
 

Motoriek 2015

652015

 

12 juni: Aftrap WK door verlamd persoon in een exoSkelet

 
12 juni: Aftrap WK door verlamd persoon in een exoSkelet Motoriek 2015 Aapjes voeren?! • Univ
12 juni: Aftrap WK door verlamd persoon in een exoSkelet Motoriek 2015 Aapjes voeren?! • Univ
 

Motoriek 2015

Motoriek 2015
 
 

Aapjes voeren?!

Univ of Pittsburg

   

Experiment only

Ook

http://www.youtube.com/watch?NR=1&v=pz_DV7elpxw&feature=endscreen

http://www.youtube.com/watch?NR=1&v=pz_DV7elpxw&feature=endscreen

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

Aapjes voeren?! • Univ of Pittsburg • Experiment only • Ook http://www.youtube.com/watch?NR=1&v=pz_DV7elpxw&feature=endscreen Motoriek 2015
Aapjes voeren?!
• Univ of Pittsburg
• Experiment only
• Ook
http://www.youtube.com/watch?NR=1&v=pz_DV7elpxw&feature=endscreen
Motoriek 2015
Aapjes voeren?! Motoriek 2015
Aapjes voeren?!
Motoriek 2015

652015

Donoghue et al/Brown University Multi‐Electrode developed by McNaughton Group http://www.theguardian.com/science/video/2012/may/16/mind‐controlled‐robotic‐arm‐video Motoriek 2015
Donoghue et al/Brown University
Multi‐Electrode developed by
McNaughton Group
http://www.theguardian.com/science/video/2012/may/16/mind‐controlled‐robotic‐arm‐video
Motoriek 2015
Brain‐machine interface Brown University New England • Experimenteel in mensen uitgetest • BrainGate • • vanaf
Brain‐machine interface
Brown University New England
• Experimenteel in mensen uitgetest
• BrainGate
• vanaf 4:20
• http://www.youtube.com/watch?NR=1&v=qOXTnNPgAX0&feature=endscreen
Motoriek 2015

652015

Motoriek 2015
Motoriek 2015
Motoriek 2015
Motoriek 2015

652015

. Geef de namen van de aangegeven corticale motorgebieden • • • • 1: premotor; 2:
. Geef de namen van de aangegeven corticale motorgebieden
1: premotor; 2: primair motor; 3: supplementary motor; 4: cingulaire cortex
1: primair motor; 2: supplementary motor; 3: premotor; 4: cingulaire cortex
1: supplementary motor; 2: primair motor; 3: cingulaire cortex; 4: premotor
1: cingulaire cortex; 2: primair; 3:supplementary motor; 4: premotor
Motoriek 2015
. Geef de namen van de aangegeven corticale motorgebieden
1: premotor; 2: primair motor; 3: supplementary motor; 4: cingulaire cortex
1: primair motor; 2: supplementary motor; 3: premotor; 4: cingulaire cortex
1: supplementary motor; 2: primair motor; 3: cingulaire cortex; 4: premotor
• 1: cingulaire cortex; 2: primair; 3:supplementary motor; 4: premotor
Motoriek 2015

652015

Exoskeleton http://www.theguardian.com/science/video/2014/apr/01/robotic‐exoskeleton‐world‐cup‐debut‐video Motoriek 2015
Exoskeleton
http://www.theguardian.com/science/video/2014/apr/01/robotic‐exoskeleton‐world‐cup‐debut‐video
Motoriek 2015
Exoskeleton Motoriek 2015
Exoskeleton
Motoriek 2015

652015

Motoriek 2015
Motoriek 2015
Motoriek 2015
Motoriek 2015

652015

Motoriek 2015
Motoriek 2015
Charles Sherrington Nobel prijs in 1932 Sherrington introduceerde de term “synaps” “To move is all that
Charles Sherrington
Nobel prijs in 1932
Sherrington
introduceerde de
term “synaps”
“To move is all that mankind can do
for such the sole execution is muscle,
whether in whispering a syllable or in felling a
forest.”
Motoriek 2015

652015

2: Hst 17 1 ste vs 2 de pijn 3: Hst 18 4: Hst 19 1:
2: Hst 17
1 ste vs 2 de pijn
3: Hst 18
4: Hst 19
1: Hst 16
51
Motoriek 2015
Ruggemerg
Motoriek 2015

652015

 

Ruggemerg tentamen

 
Ruggemerg tentamen 1. Dit is een typische doorsnede op cervicaal niveau, maar zou ook sacraal kunnen
 
  • 1. Dit is een typische doorsnede op cervicaal niveau, maar zou ook sacraal kunnen zijn

  • 2. Dit is een typische doorsnede op thoracaal niveau , maar zou ook cervicaal kunnen zijn

  • 3. Dit is een typische doorsnede op sacraal niveau, maar zou ook lumbaal kunnen zijn

 

4.

Dit is een typische doorsnede op lumbaal niveau , maar zou ook cervicaal kunnen zijn

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015
 
 

Ruggemerg

Ruggemerg tentamen 1. Dit is een typische doorsnede op cervicaal niveau, maar zou ook sacraal kunnen

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

Van Ruggemerg naar de spier • Motor Neuron Molnar & Brown, NNR, 2010 55 Motoriek 2015
Van Ruggemerg naar de spier
• Motor Neuron
Molnar & Brown, NNR, 2010
55
Motoriek 2015
1 ste vs 2 de pijn
56
Motoriek 2015

652015

1 ste vs 2 de pijn
1 ste vs 2 de pijn
 

57

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015
 

Motoriek

Execution of skilled behavior

Execution of skilled behavior

 

Postural control

Maintenance of balance

58

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

Motoriek Medial local circuit neurons Long distance Project to many spinal cord segments Bilateral Postural control
Motoriek
Medial local circuit neurons
Long distance
Project to many spinal cord segments
Bilateral
Postural control
Rhythmic movements upper and lower limbs
Maintenance of balance
Lateral local circuit neurons
Short distance
Project to a few spinal cord segments
ipsilateral
Execution of skilled behavior
59
Motoriek 2015
Ruggemerg: Reflexboog Motoriek 2015
Ruggemerg: Reflexboog
Motoriek 2015

652015

Sherrington: Motor‐unit Motoriek 61 Motoriek 2015
Sherrington: Motor‐unit
Motoriek
61
Motoriek 2015
Acetylcholine synthese Mediale septum Nucleus diagonale band van Broca Motoriek 2015
Acetylcholine
synthese
Mediale septum
Nucleus diagonale
band van Broca
Motoriek 2015

652015

Detail nucleus diagonale band van Broca Motoriek 2015
Detail nucleus diagonale band van Broca
Motoriek 2015
The structure of the nACh synaps No reuptake But acetylcholine esterase Organophosphates block acetylcholine esterase SARIN!
The structure of the nACh synaps
No reuptake
But acetylcholine esterase
Organophosphates block acetylcholine
esterase
SARIN!
Neuromusculaire verlamming
Motoriek 2015

652015

Myasthenia Gravis Autoimmuun ziekte nACh receptoren op de spieren worden aangevallen MEPP: End plate potentials Motoriek
Myasthenia Gravis
Autoimmuun ziekte
nACh receptoren op de spieren
worden aangevallen
MEPP: End plate potentials
Motoriek 2015
Sherrington: Motor‐unit
Motoriek
66
Motoriek 2015

652015

Two types of motorneurons Alpha motor neurons Extrafusal muscle fibers Striated muscle fibers Generate forces needed
Two types of
motorneurons
Alpha motor neurons
Extrafusal muscle fibers
Striated muscle fibers
Generate forces needed for posture and
movement
Gamma motor neurons
Intrafusal muscle fibers
Combined with sensory input that send
information about the length of the
muscle.
Setting of appropriate muscle length
67
Motoriek 2015
Motor unit types: Size principle
Slow motor units (S, 25% of total): sustained – upright position
Fast Fatiqable resistant motor units (FR): intermediate
Fast Fatiqable motor units (FF): brief but large forces: jumping
68
Motoriek 2015

652015

 

Regulation of muscle force: Size principle

 
Regulation of muscle force: Size principle 69 Motoriek 2015 Regulation of muscle force Hand spieren 70
 

69

69
 

Motoriek 2015

 
 

Regulation of muscle force

 
Regulation of muscle force: Size principle 69 Motoriek 2015 Regulation of muscle force Hand spieren 70
 

Hand spieren

70

Hand spieren 70
 

Motoriek 2015

652015

Stretch reflexes Muscle spindles Sensory receptors Output Gamma motor neuron Input Reflex adjustments Ia: Phasic response
Stretch reflexes
Muscle spindles
Sensory receptors Output
Gamma motor neuron Input
Reflex adjustments
Ia: Phasic response to small stretches
II: sustained fiber stretch
Hz in proportion to degree of stretch
71
Motoriek 2015
Stretch reflex
72
Motoriek 2015

652015

Motoriek Geen direct control mogelijk Spindle heeft ‘signaalgat’ Door ook de spindle aan te spannen (Gamma
Motoriek
Geen direct control mogelijk
Spindle heeft ‘signaalgat’
Door ook de spindle aan te
spannen (Gamma motor
neurons) blijf je controle houden
over de actie.
Veel betere controle bij moeilijke
bewegingen
Gamma motor activity
Gain afhankelijk van gewenste activiteit
73
Motoriek 2015
Golgi tendon organ
Stretch, veel activiteit in Spindles
weinig activiteit verschil in golgi tendon
74
Motoriek 2015

652015

Golgi tendon organ Contraction, weinig activiteit in Spindles Veel activiteit in golgi tendon Golgi tendon: Negative
Golgi tendon organ
Contraction, weinig activiteit in Spindles
Veel activiteit in golgi tendon
Golgi tendon: Negative feedback system regulating muscle tension.
Via Ib naar inhibitory interneurons
Protection of the muscle!
75
Motoriek 2015
Motoriek
76
Motoriek 2015

652015

 

Feedback

Muscle Spindle system:

Feedback system (Ia, II afferents) Monitors and maintains muscle length

Golgi tendon system Feedback system (Ib afferents) Monitors and maintains muscle force

77

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015
 
 

Arm prothese

Univ of Rome

Feedback Muscle Spindle system : Feedback system (Ia, II afferents) Monitors and maintains muscle length Golgi
 

http://www.youtube.com/watch?v=ppILwXwsMng&feature=related

 

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

Motoriek ReflexBoog ‐ Interactie tussen Flexor en Extensor in beide benen ‐ Anders val je om!
Motoriek
ReflexBoog
‐ Interactie tussen Flexor en
Extensor in beide benen
‐ Anders val je om!
79
Motoriek 2015
Central pattern generators Motoriek 2015
Central pattern generators
Motoriek 2015

652015

Central pattern generators: Leech Dorso ventrale beweging Motoriek 2015
Central pattern generators: Leech
Dorso ventrale beweging
Motoriek 2015
Central pattern generators Lamprey Laterale beweging Motoriek 2015
Central pattern generators
Lamprey
Laterale beweging
Motoriek 2015

652015

Central pattern generators Lobster Two rhythmic movements of lobster gut Only if information from sensory system
Central pattern generators
Lobster
Two rhythmic movements of lobster gut
Only if information from sensory system
Gastric Mill movement : Grinding the food
Pyloric movement: Transport food to hind gut
Motoriek 2015
 

Central pattern generators (CPGs)

 

Voorgeprogrammeerde microcircuits voor een specifieke taak

Central pattern generators (CPGs) • Voorgeprogrammeerde microcircuits voor een specifieke taak 84 Motoriek 2015

84

84
 

Motoriek 2015

652015

 

Central pattern generators (CPGs)

Voorgeprogrammeerde microcircuits voor een specifieke taak

Central pattern generators (CPGs) • Voorgeprogrammeerde microcircuits voor een specifieke taak 85 Motoriek 2015 Motoriek 86

85

85

Motoriek 2015

 
 

Motoriek

Central pattern generators (CPGs) • Voorgeprogrammeerde microcircuits voor een specifieke taak 85 Motoriek 2015 Motoriek 86

86

86

Motoriek 2015

652015

 

Central pattern generators (CPGs)

 

‘Decerebrate’ cat: Hersenstamruggemerg intact

Central pattern generators (CPGs) • ‘Decerebrate’ cat: Hersenstam ‐ ruggemerg intact http://www.youtube.com/watch?v=wPiLLplofYw 87 Decerebrate cat Motoriek
 

http://www.youtube.com/watch?v=wPiLLplofYw

87

Decerebrate cat

http://www.youtube.com/watch?v=wPiLLplofYw 87 Decerebrate cat
 

Motoriek 2015

 
 

Subcorticale motor patronen

 

Hypothalamus

Autonome functies

Temperatuur regulatie

• Hypothalamus – Autonome functies • Temperatuur regulatie •

Voedsel en water inname

Motor programma’s om het te krijgen

Basale Ganglia

Initiatie van motor gedrag Twee regio’s

Input gebied: dorsaal en ventraal striatum, GABAerg, stil tijdens rust periodes, inhibeert het pallidum

 

Output gebied: pallium, GABAerg, actief tijdens rust periodes

Ziekte van Parkinson, Geen Dopamine (Substantia nigra, VTA)

 

88

88
 

Motoriek 2015

652015

2: Hst 17 1 ste vs 2 de pijn 3: Hst 18 4: Hst 19 1:
2: Hst 17
1 ste vs 2 de pijn
3: Hst 18
4: Hst 19
1: Hst 16
89
Motoriek 2015
Basale ganglia en cerebellum
De BASALE GANGLIA verzorgen de selectie
en initiatie van (doelgerichte) bewuste
bewegingssequenties
Het CEREBELLUM is de ‘fine tuner’ van
kleine fijne bewegingen
(met name van de vingers).
Motoriek 2015

652015

Functie van de basale ganglia Basale ganglia zijn betrokken in de regulatie van doel gerichte vrijwillige
Functie van de basale ganglia
Basale ganglia zijn betrokken in de
regulatie van doel gerichte vrijwillige
bewegingen:
• Motor learning
• Motor pattern selection
Motoriek 2015
Basal Ganglia Neostriatum Caudate nucleus Putamen Ventral striatum (nucleus accumbens) Paleostriatum Globus pallidus external segment (GPe)
Basal Ganglia
Neostriatum
Caudate nucleus
Putamen
Ventral striatum (nucleus accumbens)
Paleostriatum
Globus pallidus external segment (GPe)
Globus pallidus internal segment (GPi)
Substantia Nigra
Pars compacta (SNc)
Pars reticulata (SNr)
Subthalamic nucleus (STN)
Motoriek 2015

652015

Basal Ganglia Neostriatum Caudate nucleus Putamen Ventral striatum (nucleus accumbens) Corpus Striatum: Striped Body Motoriek 2015
Basal Ganglia
Neostriatum
Caudate nucleus
Putamen
Ventral striatum (nucleus accumbens)
Corpus Striatum: Striped Body
Motoriek 2015
 

Basal Ganglia

Neostriatum

Neostriatum
 

Caudate nucleus

Putamen

Ventral striatum (nucleus accumbens)

Basal Ganglia Neostriatum Caudate nucleus Putamen Ventral striatum (nucleus accumbens) Motoriek 2015
 

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

Basal Ganglia Neostriatum Caudate nucleus Putamen Ventral striatum (nucleus accumbens) Paleostriatum Globus pallidus external segment (GPe)
Basal Ganglia
Neostriatum
Caudate nucleus
Putamen
Ventral striatum (nucleus accumbens)
Paleostriatum
Globus pallidus external segment (GPe)
Globus pallidus internal segment (GPi)
Substantia Nigra
Pars compacta (SNc)
Pars reticulata (SNr)
Subthalamic nucleus (STN)
Motoriek 2015
Basal Ganglia Neostriatum Caudate nucleus Putamen Ventral striatum (nucleus accumbens) Paleostriatum Globus pallidus external segment (GPe)
Basal Ganglia
Neostriatum
Caudate nucleus
Putamen
Ventral striatum (nucleus accumbens)
Paleostriatum
Globus pallidus external segment (GPe)
Globus pallidus internal segment (GPi)
Substantia Nigra
Pars compacta (SNc)
Pars reticulata (SNr)
Subthalamic nucleus (STN)
Motoriek 2015

652015

Basal Ganglia Neostriatum Caudate nucleus Putamen Ventral striatum (nucleus accumbens) Paleostriatum Globus pallidus external segment (GPe)
Basal Ganglia
Neostriatum
Caudate nucleus
Putamen
Ventral striatum (nucleus accumbens)
Paleostriatum
Globus pallidus external segment (GPe)
Globus pallidus internal segment (GPi)
Substantia Nigra
Pars compacta (SNc)
Pars reticulata (SNr)
Subthalamic nucleus (STN)
Motoriek 2015
Input van basale ganglia Motoriek 2015
Input van
basale
ganglia
Motoriek 2015

652015

Corticale input van de Basale ganglia (blauw) Lateral view Medial view Motoriek 2015
Corticale input van de Basale ganglia (blauw)
Lateral view
Medial view
Motoriek 2015
 

Neuronen van de basale ganglia

Neuronen van de basale ganglia Motoriek 2015
 

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

Dopamine Neurons and their projections Synthese: Substantia nigra (SN) Ventral tegmental area (VTA). Projectiebanen, 1) nigro-striataal
Dopamine Neurons and their projections
Synthese:
Substantia nigra (SN)
Ventral tegmental area (VTA).
Projectiebanen,
1) nigro-striataal
2) mesocorticaal
3) meso-limbisch
Motivation
Reward
Reinforcement
Reuptake via DAT
Cocaine, Amphetamine
Dopamine: Metabotropic receptors
Motoriek 2015
Dopamine synthese gebieden
Dopamine synthese gebieden
VTA Substantia nigra
VTA
Substantia nigra

Motoriek 2015

652015

Dopamine projectie gebied

 
   
Dopamine projectie gebied Motoriek 2015

Motoriek 2015

Synaptic input to and output from striatal medium spiny neurons Hyman & Malenka 2001 Smith and
Synaptic input to and output from
striatal medium spiny neurons
Hyman & Malenka 2001
Smith and Bolam 1990
Motoriek 2015

652015

Medium spiny neuron projecties Motoriek 2015 Output via thalamus naar cortex Motoriek 2015
Medium spiny neuron projecties
Motoriek 2015
Output via
thalamus
naar cortex
Motoriek 2015

652015

 

Basal ganglia Motor loops

 
Basal ganglia Motor loops Motoriek 2015 Input Output and internal circuitry Motoriek 2015
 

Motoriek 2015

Motoriek 2015
 
 

Input

Output and

 

internal circuitry

 
Basal ganglia Motor loops Motoriek 2015 Input Output and internal circuitry Motoriek 2015
Basal ganglia Motor loops Motoriek 2015 Input Output and internal circuitry Motoriek 2015

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

Motoriek 2015
Motoriek 2015
Regulatie van oogbewegingen Motoriek 2015
Regulatie van oogbewegingen
Motoriek 2015

652015

111 Motoriek 2015 112 Motoriek 2015
111
Motoriek 2015
112
Motoriek 2015

652015

113 Motoriek 2015 114 Motoriek 2015
113
Motoriek 2015
114
Motoriek 2015

652015

Cortex Direct pathway Striatum Excitation (glutamate) Inhibition (GABA) VA/VL * GPe STN * GPi/SNr * tonically
Cortex
Direct pathway
Striatum
Excitation (glutamate)
Inhibition (GABA)
VA/VL
*
GPe
STN
*
GPi/SNr
* tonically active
~100 Hz
Modified from Wichmann and Delong,
Curr Opin Neurobiol. 6:751-758, 1996.
Motoriek 2015
Cortex Direct pathway Direct pathway: facilitates movement Striatum Excitation (glutamate) Inhibition (GABA) VA/VL * GPe Disinhibition
Cortex
Direct pathway
Direct pathway:
facilitates
movement
Striatum
Excitation (glutamate)
Inhibition (GABA)
VA/VL
*
GPe
Disinhibition
STN
*
GPi/SNr
* tonically active
~100 Hz
Brain stem/
Modified from Wichmann and Delong,
Curr Opin Neurobiol. 6:751-758, 1996.
Spinal cord
Motoriek 2015

652015

Cortex Striatum Indirect pathway Indirect pathway: inhibits movement VA/VL * GPe Excitation (glutamate) Disinhibition Inhibition (GABA)
Cortex
Striatum
Indirect pathway
Indirect pathway:
inhibits
movement
VA/VL
*
GPe
Excitation (glutamate)
Disinhibition
Inhibition (GABA)
STN
*
GPi/SNr
* tonically active
~100 Hz
Brain stem/
Modified from Wichmann and Delong,
Curr Opin Neurobiol. 6:751-758, 1996.
Spinal cord
Motoriek 2015
Cortex Direct pathway: facilitates movement Striatum D D 2 1 Indirect pathway: inhibits movement SNc VA/VL
Cortex
Direct pathway:
facilitates
movement
Striatum
D
D
2
1
Indirect pathway:
inhibits
movement
SNc
VA/VL
*
GPe
Excitation (glutamate)
Inhibition (GABA)
STN
*
GPi/SNr
* tonically active
~100 Hz
Brain stem/
Modified from Wichmann and Delong,
Curr Opin Neurobiol. 6:751-758, 1996.
Spinal cord
Motoriek 2015

652015

Cortex Striatum VA/VL * GPe STN GPi/SNr Brain stem/ Spinal cord Motoriek 2015
Cortex
Striatum
VA/VL
*
GPe
STN
GPi/SNr
Brain stem/
Spinal cord
Motoriek 2015
Direct and indirect pathways in mouse brain Gerfen Nat. Neurosci. 2006 Motoriek 2015
Direct and indirect pathways in mouse brain
Gerfen Nat. Neurosci. 2006
Motoriek 2015

652015

Motor behavior is determined by the balance between direct/indirect striatal outputs Hypokinetic disorders • insufficient direct
Motor behavior is determined by the balance
between direct/indirect striatal outputs
Hypokinetic disorders
• insufficient direct pathway output
• excess indirect pathway output
Hyperkinetic disorders
• excess direct pathway output
• insufficient indirect pathway output
Motoriek 2015
Parkinson’s disease
Michael J. Fox
Muhammad Ali
Pope John Paul II
Janet Reno
Katherine Hepburn
Striatum
Pathophysiology
Primary: loss of
nigrostriatal DA
projection
SNc
Motoriek 2015

652015

Parkinson’s Normal disease Motoriek 2015
Parkinson’s
Normal
disease
Motoriek 2015
Dopamine binding in substantia nigra PET scan in hersenen van gezonde persoon en Parkinson’s patient Motoriek
Dopamine binding in
substantia nigra
PET scan in hersenen van gezonde persoon en Parkinson’s patient
Motoriek 2015

652015

Parkinson’s disease Motoriek 2015
Parkinson’s disease
Motoriek 2015
Parkinson’s disease Motoriek 2015
Parkinson’s disease
Motoriek 2015

652015

 

Deep Brain Stimulation

Deep Brain Stimulation Motoriek 2015 Deep Brain Stimulation (DBS) • Wordt op dit moment vooral succesvol

Motoriek 2015

Motoriek 2015
 
 

Deep Brain Stimulation (DBS)

 

Wordt op dit moment vooral succesvol toegepast bij motorische stoornissen (Parkinson’s; Tourette).

Vooral stimulatie van Nucleus substhalamicus is succesvol.

Experimenteel onderzoek bij OCD (Denys), epilepsie, verslaving.

 

Link naar PD patient

http://www.youtube.com/watch?v=h8tWlYv1Ykc

Motoriek 2015

Motoriek 2015

652015

Transplants increased striatal dopaminergic activity Motoriek 2015 Motoriek 2015
Transplants increased striatal dopaminergic
activity
Motoriek 2015
Motoriek 2015

652015

Motoriek 2015
Motoriek 2015
 

Hyperkinetic disorders:

 

choreatic syndromes

 

Causes:

  • 1. Huntington’s chorea

Genetic (autosomal dominant)

  • 2. Dystonia

Genetic or idiopathic

  • 3. Tardive dyskinesia

Chronic neuroleptic use

  • 4. DOPA-induced dyskinesia

Parkinson’s therapy

  • 5. Hemiballismus

Unilateral vascular accident, typically subthalamic nucleus

  • 6. Tourette’s syndrome

Excessive D2-subtype DA receptor expression(?)

Motoriek 2015

Motoriek 2015