You are on page 1of 18

Wizualne analizy, wizualne

narracje

Jest ju banaem stwierdzenie, e yjemy w wiecie zdominowanym


przez obrazy inaczej mwic: w kulturze/ach obrazkowej, audiowizualnej,
medialnej czy cyfrowej. Owa ekspansja obrazw narastaa przez cay wiek
XX. W jego ostatnich latach nastpio istotne przyspieszenie co zazwyczaj
wie

si

upowszechnieniem

si

rnego

typu

technologii

informatycznych czy telekomunikacyjnych, ktre obrazami stoj.


Obraz/y odgrywa/y w humanistyce zwykle marginaln rol. wiat
humanisty to wiat PISMA.

Pismo byo (jest?) dla poszczeglnych

dyscyplin

(i

humanistycznych

czciowo

spoecznych)

zarwno

podstawowym przedmiotem bada czy refleksji, jak i rwnie gwnym, a


w

zasadzie

jedynym

narzdziem

opisu

przedstawiania

kultury.

Szczeglnie to byo widoczne w wieku XX, ktry sta pod znakiem (wanie
w

humanistyce

strukturalizm,

filozofii):

semiotyka,

poststruktualimie

czy

linquistic

turn.

hermeneutyka

neopragmatymie

Takie
nie

orientacje,
mwic

(stanowicych

ju

jak
o

podstaw

dominujcego do koca wieku XX postmodernizmu) w centrum uwagi


stawiay jzyk. Na porzdku dziennym byy okrelenia w rodzaju: a) wiat
ma jzykowy charakter, b) wszystko jest tekstem, c) rzeczywisto
(kultura) jest unarrtatywizowana czy ycie czowieka to narracja (jzykowa,
rzecz jasna).
Narracja jzykowa bya te dla humanisty podstawowym sposobem
prezentowania wiata, np. wynikw bada, refleksji bd autorefleksji.
Zreszt w innych dziedzinach wiedzy byo nie inaczej podobnie, jak i w

praktyce artystycznej (cho w tej ostatniej wiksz konkurencj stanowiy


ju niejzykowe rodki wyrazu: dwik i obraz).
To wszystko ostatnimi czasy ulego zaamaniu zarwno jeli chodzi
o przedmiot badania (refleksji), jak i metody prezentowania naszych
dziaa poznawczych. Do akcji wkroczyy nowe narzdzia narzdzia
cyfrowe

(w

rnych

odmianach),

za

pomoc

ktrych

badamy

przedstawiamy czyli nawizujc do tytuowej kategorii: wizualizujemy.


Wizualizacja w humanistyce to nie tylko nowy sposb obrazowania,
jak zwykle si sdzi, lecz take metoda badania! Zatem przedmiotem
niniejszej wypowiedzi, a take towarzyszcej jej (jak nietrudno ju si
domyle) prezentacji1 bd: a) wizualne sposoby analizy (na wybranych
przykadach), b) nowe wanie wizualne narracje.

Zmiana paradygmatu we wspczesnej humanistyce czyli: od


pisma do obrazu

Obrazy towarzyszyy ludzkoci od czasw prehistorycznych. Jednake


przez ostatnie 500 lat kultura zachodnia bya zdominowana przez pismo, a
mwic cilej przez pismo drukowane. Druk umoliwi poszerzenie krgu
odbiorcw rnych wytworw kultury, ktre wczeniej byy znane tylko
intelektualnym elitom i walk z analfabetyzmem. Galaktyka Gutenberga
umoliwia

ponadto szereg fundamentalnych zmian w spoeczestwach

zachodnich poczwszy od reformacji religijnej, a skoczywszy na nowej


formule demokracji i prawach czowieka. Narracje drukowane uzyskay
monopol na komunikowanie aktw poznawczych zwaszcza naukowych.
Pismo byo orem humanisty w objanianiu wiata, prezentowaniu
rzeczywistoci i zmienianiu kultury. Niepoledni rol w tych procesach
odgrywaa

take

literatura,

jej

znajomo

bya

miar

ogady

wyksztacenia . Znamiennym jest fakt, e jeszcze w pierwszej poowie XX


wieku film nie by uwaany za penoprawn dziedzin sztuki. Tak wic
1 Jest ona dostpna: https://sway.com/m8bg_eElB16hEON_

wynalezienie alfabetu, upowszechnienie si pisma, a pniej druku


zepchno komunikacj obrazkow na dalszy plan zwaszcza wrd elit
politycznych, artystycznych, intelektualnych czy naukowych.
Rne

procesy

zachodzce

ostatnich

kilkudziesiciu

latach

spowodoway wzrost znaczenia obrazw i obrazowoci w yciu codziennym


zachodnich spoeczestw ( i nie tylko ich). Zjawiska te s ju bardzo dobrze
opisane i nie ma wikszej potrzeby zatrzymywa si nad nimi duej. W
efekcie skutkuje to tym to, e dzisiejsza elita coraz czciej myli liczbami,
obrazami i kolorami anieli jzykiem2.
Wizualizacja jest pojciem wieloznacznym i zoonym. W potocznym
jej rozumieniu przewaa pogld, e wizualizacja to przedstawienie czego
za pomoc obrazu. Sprawa jest jednak bardziej skomplikowana gdy
wizualizacja moe oznacza take badanie, konstruowanie (modelowanie,
symulowanie) czy metod nauczania. W internetowej encyklopedii 3
moemy przeczyta, e pojcie to odnosi si do graficznych metod
tworzenia, analizy i przekazywania informacji. Za pomoc rodkw
wizualnych ludzie wymieniaj si zarwno ideami abstrakcyjnymi, jak i
komunikatami

majcymi

bezporednie

oparcie

rzeczywistoci.

dzisiejszych czasach wizualizacja wpywa na sposb prowadzenia bada


naukowych, jest rutynowo wykorzystywana w dyscyplinach technicznych i
medycynie, suy celom dydaktycznym, a take bywa pojmowana jako
rodek wyrazu artystycznego4.
W humanistyce wizualizacja odgrywaa zawsze drugorzdn rol.
Jeli pojawiaa si w polu zainteresowa badaczy to gwnie jako przedmiot
bada

(w

obszarze

sztuki,

ostatnio

mediw).

Jednake

epoka

Informacjonalizmu i spoeczestwa informacyjnego tworzy nie tylko

2 Tak na przykad sdzi Lev Manovich w gonej pracy: The Language of New
Media, the MIT Press, 2001
3 Polska Wikipedia
4 https://pl.wikipedia.org/wiki/Wizualizacja

sprzyjajce warunki do wzrostu roli i znaczenia wizualizacji 5, lecz rwnie


do pewnego stopnia j wymusza. Jest to zwizane z nadmiarem informacji
zarwno tekstowych, jak i medialnych, ktre nios dzisiejsze czasy.
Zjawisko to znane jest w nauce i yciu codziennym pod pojciem: big data
i large data. Obecnie liczba informacji i danych jest tak dua, e musimy tu
operowa

skali

gigantycznych

iloci

petabytw,
danych

nie

exabytw
sposb

czy
ani

zetabytw 6.

Takich

przeanalizowa,

ani

zaprezentowa za pomoc tradycyjnej metodologii i klasycznych rodkw


komunikacji w postaci pisanych narracji (ksiki, artykuy, eseje, itp.).
Tradycyjne metody s bowiem przystosowane do badania pojedynczych
tekstw (bd ich niewielkich grup) oraz zjawisk z tzw. wiata fizycznego.
Zupenie natomiast zawodz w przypadku big data. Ogarnicie przez
nawet najpotniejszy zesp uczonych zbioru informacji liczonych w
patabajtach (nie wspominajc ju nawet o wikszej skali) wymyka si
jakiejkolwiek wyobrani. Nowoczesna technologia informatyczna i sztuczna
inteligencja s tu wic niezbdne.
Istnieje jeszcze inny powd wzrostu znaczenia wizualizacji w
humanistyce. Jak doskonale wiadomo w narracjach (np. drukowanych)
pisano nie tylko o wiecie bd czowieku i wartociach, ideach,
znaczeniach czy abstrakcyjnych pojciach wystpujcych w kulturze/ach,
lecz

take

dowiadczeniach.

Wszelkie

ludzkie

dowiadczenia

rzeczywistoci zmysowe prbowano odda za pomoc pisma.


Musielimy zatem wyobraa sobie owe wiaty czytajc dan narracj/e
(powie, ksik czy reporta). W dobie cyfrowej nie ma ju takiej
koniecznoci. Moemy widzie, sysze bd zanurzy si w rzeczywisto
(w tym ostatnim wypadku: wirtualn) bez porednictwa pisma. I jest to,
mwic jzykiem marketingowym, warto dodana.
5 Mam tu na myli upowszechnienie si prostych i czsto darmowych narzdzi do
wizualizacji i rwnie taniego sprztu do robienia zdjc, grafiki i filmw
6 1 Petabyte to milion Gigabyte. Dla przykadu: Wszystkie spisane prace (teksty,
ksiki, publikacje) z caego wiata, we wszystkich jzykach od pocztku historii
pimiennictwa to pojemno 50 PETABAJTW. Liczba materiau medialnego
liczona jest ju w yotttabytach. 1 YB to 1000 Zetabytw.

Wizualizacja (w przypadku humanistyki) polega przede wszystkim


na:
a)
b)
c)
d)
e)
f)
g)

Wizualizacji
Wizualizacji
Wizualizacji
Wizualizacji
Wizualizacji
Wizualizacji
Wizualizacji

danych statystycznych,
pisma,
obiektw kulturowych (w 3D),
dwikw (muzyki),
sieci spoecznych (zwaszcza w cyberprzestrzeni),
obrazw (zdjcia, filmy, itp.)
rnych ludzkich dowiadcze i emocji7,

Wymienione przed momentem odmiany wizualizacji odnosz si


zarwno

do

analizy,

jak

pniej

graficznego

prezentowania

(obrazowania). Oczywicie wizualizacja moe tylko odnosi si do samej


prezentacji

czego

lub/i

kogo

czyli

mie

charakter

bardziej

autonomiczny. Natomiast wizualizacja rozumiana jako analiza okrelonych


zjawisk nie moe obej si (zwaszcza w przypadku big data czy large
data) bez ich pniejszego zobrazowania. W przypadku analizowania duej
liczby zjawisk cyfrowe ich badanie i obrazowanie zachodz rwnoczenie
tj. odbiorca otrzymuje obraz, ktry zawiera analiz i przedstawienie tej
analizy w zwizualizowanej postaci. Sytuacja taka ma miejsce zwaszcza
przy badaniu sieci spoecznych (na portalach internetowych, na przykad)
czy duych kolekcji obrazw (You Tube, Flickr, Instagram).

Wizualne analizy
Wizualizacja, jak wyej wskazaem jest take metod badania. Jest ona
szczeglnie uyteczna (i praktycznie niezbdna) przy analizowaniu czy
interpretacji (jak kto woli cho nie s to pojcia synonimiczne) wielkich
kolekcji danych zwanych: big data czy large data.Analizowa poprzez
wizualizacj mona teksty, obrazy (we wszystkich postaciach), sieci
spoeczne, dwiki, etc. Pokamy to kilku konkretnych przykadach.
Zacznijmy od tekstw.
Ngram Viewer to aplikacja stworzona w roku 2010 przez Johna Orwanta
i Willa Brockmana. Suy ona do analizowania czstotliwoci pojawiania si
7 Przykadem moe by program Affectiva (http://www.affectiva.com/)

okrelonych sw bd krtkich fraz w czasopimiennictwie w latach: 18002012. Jej baz jest Google books. Pracujc w tym programie mona wpisa
jedno bd kilka pojc na raz, wybrac jzyk (dostpne s najwaniejsze
jzyki, typu: angielski, francuskim niemiecki, hiszpaski czy chiski), a
nastpnie zakreli interesujcy nas okres czasu
rezultat.

Dla

przykadu.

najwaniejszych

Wpiszmy

okresie

do

Ngram

nowoytnym

i wwczas uzyskamy
Viewera

ideologii:

trzy

nazwy

konserwatyzmu,

liberalizmu i socjalizmu. Interesuje nas czasopimiennictwo angielskie i


okres od pocztku wieku XIX po czasy wspczesne. Otrzymujemy
nastpujcy rezultat:

Widzimy

na

nim

trzy

linie

rnych

kolorach

oznaczajce

interesujce nas ideologie. Z przeprowadzonej przez komputer analizy


wynika (kolor zielony), e praktycznie od lat 20-tych XIX stulecia w rnej
literaturze anglojzycznej najczciej pisano o socjalizmie (liberalizm i
konserwatyzm byy na zblionym poziomie). Dane s interaktywne wic
moemy ledzi je w rnych przedziaach czasowych

oraz innej ni

anglojzyczna literaturach i dokonywa stosownych porwna. Naley


wskaza take na fakt, e tego typu analiza jest przeprowadzana na
wielomilionowym korpusie tekstw (dostpnych na platformie Google).

Zatem wyniki s bardzo miarodajne. W humanistyce tradycyjnej badacze


wycigali

wnioski

na

podstawie

bardzo

ograniczonej

liczby

przestudiowanych tekstw. Dygitalizacja i komputerowe przetwarzanie


ogromnych zbiorw dokumentw oraz zawartych w nich informacji
umoliwiaj uzyskanie o wiele bardziej wiarygodnych rezultatw
graniczcych niemale z pewnoci.
Kolejny przykad bdzie dotyczy wizualnej analizy obrazw. Jedn z
aplikacji stworzonych do tego celu jest program: image plot. Program ten
jest autorstwa Lva Manovicha. Powsta w roku 2007 ramach projektu:
Software Studies Initiative (udostpniany jest na wolnych licencjach).
Aplikacja ta umoliwia z kolei analiz ogromnych zbiorw obrazw. W
szczeglnoci mona bada kolekcje obrazw i filmw (te ostatnie po
przekonwertowaniu do plikw jpg) pod ktem wystpowania pewnych
cech, a mianowicie: dominujcych kolorw, kontrastu, skali szaroci czy
ksztat samych zdj.
Badanie obrazw za

pomoc image plot pozwala nie tylko na

wydobycie pewnych ich cech, lecz take np. na porwnanie z innym


zestawem powiedzmy twrczoci danego artysty w rnym okresie
czasu

bd

analiz

porwnawcz

rnych

twrcw

czy nurtw

poszczeglnych dziedzinach sztuki, kultury popularnej czy twrczoci


zwykych uytkownikw.
Ilustracj powyszych stwierdze niech bdzie analiza dwch filmw:
Nowa nadzieja i Mroczne widmo wchodzcych w skad cyklu: Gwiezdnych
wojen. S one, jak doskonale wiadomo, autorstwa jednego reysera i
pniej producenta Georga Lukasa. Pierwszy sw premier mia w roku
1977. Drugi natomiast wszed na ekrany kin w roku 1999. Dzieli je wic
okres ponad 20 lat. Na ich temat napisano oczywicie tomy wypowiedzi,
komentarzy,

wywiadw

przeprowadzono,

rzecz

jasna,

mnstwo

interpretacji (ktre te mona przewietli przez narzdzia cyfrowe).


Tym razem ograniczamy si do obrazw i pytamy o dominujce kolory.
Poszczeglne

klatki

tych

dwch

filmw

zostay

najpierw

przekonwertowane do plikw jpg. Nastpnie przy uyciu image plot zostay

przeanalizowane pod ktem jasnoci i nasycenia kolorami. Rezultaty


zostay przedstawione na dwch slajdach, na ktrych obok siebie
znajdujemy wyniki odnoszce si do obydwu filmw wic kady od razu
moe je porwna:

Slajd po lewej stronie pokazuje, e film Mroczne widmo posiada o wiele


wicej jasnych kadrw ni Nowa nadzieja. Wizualnej analizie towarzysz
odpowiednie miary liczbowe, ktre precyzyjnie pokazuj jak dua jest to
rnica.

Podobnie jest i z nastpnym slajdem, ktry zawiera analiz nasycenia


kolorami. Film Mroczne Widmo jest nasycony w wikszym stopniu rnymi
kolorami ni Nowa Nadzieja. W tym pierwszym bowiem nasycenie na osi XY w wikszoci mieci si w przedziale: 40 140, a tym drugim midzy: 20
120 (przy liczbie zanalizowanych kadrw = 5000).
I jeszcze jeden przykad tym razem dotyczcy badania sieci
spoecznych. Analizowa mona sieci i relacje zachodzce midzy ludmi w
rodowisku fizycznym i wirtualnym. Zajmijmy si tym drugim gdy jest ono
bardziej skomplikowane i liczniejsze. Take i w tym przypadku mamy do
czynienia z problemem big data.

Badanie sieci kontaktw na portalach

spoecznociowych stwarza wic podobne trudnoci, jak analizowanie


wielkich kolekcji obrazw. Dla celw pogldowych wybierzemy stosunkowo
prosty przykad, a bdzie nim analiza kontaktw, jakie utrzymywaem z
innymi osobami za pomoc maili. Gwne konto pocztowe posiadam w
usudze gmail. W celu przeledzenia mojej korespondencji z innymi
uytkownikami

usug

pocztowych

Internecie

wybraem

program:

Immersion8. Jego wielk zalet jest prostota. Po zalogowaniu si i wpisaniu


swojego adresu w gmailu wraz z hasem aplikacja ta automatycznie
analizuje okrelone parametry i nastpnie wywietla wyniki na ekranie
8 https://immersion.media.mit.edu/

monitora. Program jest interaktywny aby wic zobaczy wszystkie jego


funkcje naley po prostu wej na stron projektu. Statyczny obraz w tym
przypadku nie jest w stanie ukaza wszystkich moliwoci programu. Mimo
wszystko zaprezentujmy zrzut z ekranu:

Jak widzimy okres analizy dotyczy ostatnich szeciu lat (2009-15). W


zalenoci od potrzeb moemy ten okres zawa. Moemy analizowa
korespondencj przychodzc jak i wychodzc. Co wicej program moe
nam wywietli korespondencj midzy moimi znajomymi (tj. midzy
osobami, z ktrymi i ja korespondowaem). Po prawej strony widzimy
klasyczn statystyk (diagramy), a wic zbiorcze podsumowanie maili,
ktre ja wysyaem i ktre przychodziy do mnie w rnym okresie czasu.

Wizualne narracje

Jak ju we wstpie zasygnalizowaem dominacja obrazw w wiecie


wspczesnym (XXI wieku) skutkuje zmniejszeniem roli pisma i narracji
pisanych (i to nie tylko drukowanych) w przedstawianiu rzeczywistoci i
komunikowaniu naszych dziaa poznawczych.
Jeszcze kilkadziesit lat temu podstawow umiejtnoci jaka bya
niezbdn czowiekowi bya/y wypowied/i jzykowa/e. Ta cecha bya

ksztatowana ju od etapu przedszkolnego, a nastpnie na kolejnych


etapach edukacji. W praktyce naukowej bya to take nieodzowna
umiejtno. Dobry badacz zwaszcza humanista musia dobrze pisa.
Konferencje naukowe polegay na odczytywaniu referatw. Awanse, kariera
i presti badacza byy uzalenione od liczby i jakoci publikacji, a te
ostatnie miay posta drukowanych, ksiek, artykuw, recenzji, polemik,
itp. (a ostatnio take tekstw publikowanych on-line).
Jednake w XXI stuleciu sytuacja zmienia si radykalnie. Przykadem
takiej

spektakularnej

zmiany

jest

zawrotna

kariera

rnego

typu

prezentacji, z ktrymi spotykamy si ju na kadym kroku. Ta tendencja


opanowaa take wiat konferencji naukowych. Wczeniej na dobre
zadomowia si w biznesie, reklamie i medycynie. Zatem kluczow
umiejtnoci staje si konstruowanie nowych form przedstawiania, ktre
opieraj si na wizualizacji. wiadomie pisz tu o wizualizacji gdy nader
czsto spotyka si jeszcze prezentacje, ktre maj charakter prezentacji
tekstu (w postaci przedstawiania kluczowych tez i twierdze, a nawet
cytatw z ksiek i innych wypowiedzi).
Odejcie od klasycznych pisanych narracji oznacza, e staj si one:
a) multimedialne, b) nielinearne, c) czsto interaktywne, d) umieszczane w
chmurze. Programy do ich tworzenia zapewniaj moliwo osadzania
materiaw wprost z sieci, a take grupow ich edycj.
Jak ju pisaem wizualizacja czsto wynika z ogromu informacji, ktre
musimy przeanalizowa, a nastpnie przedstawi i zakomunikowa. Trudno
sobie

wyobrazi

ukazanie

np.

wspomnianej

kontaktw, ktre utrzymuj za pomoc

wyej

analizy

moich

skrzynki pocztowej w gmailu

inaczej ni za porednictwem interaktywnej wizualizacji. Jeszcze bardziej


jest to widoczne kiedy mamy do czynienia z analiz obrazw czy filmw.
Rezultaty takich analiz mog by pokazane tylko i wycznie w nowej
formie czyli zwizualizowanych narracji.
Wizualne narracje przybieraj rne formy i mog wystpowa w
postaci:

a) Zaawansowanych prezentacji i pokazw slajdw,

Przykadem jest powysza story z wykorzystaniem nowoczesnego


programu Prezi. Mamy tu do czynienia z tzw. prezentacj
nieliniow, dynamiczn i interaktywn
b) Fotostory bd videostory

Z kolei ten typ opowieci skonstruowany jest w konwencji filmu. Na


osi czasu umieszczamy zdjcia bd klipy filmowe i tworzymy
logiczn
wydarzeniu,

story
jak

powicon
to

jakiemu

powyej

tematowi,

relacjonujce

postaci

czy

seminarium

metodologiczne9.
c) Infografik
Czyli graficznych form przedstawiania informacji

w postaci

tekstu, wykresw, zdj, a nawet materiaw filmowych, a


wszystko w ciekawej formie majcej uatrakcyjnia przeka tak
jak w poniej infografice10

9 Videostory dostpne na You Tube: https://www.youtube.com/watch?


v=jLizGZonTPc
10 Przykad pochodzi z Grafika Google

d) Wizualizacji w 3D (np. cyfrowych, interaktywnych makiet)

e) wizualizacje (bada) w czasie rzeczywistym


W

caej

dotychczasowej

humanistyki

zawsze

praktyce

byy

one

bada

naukowych

prowadzone

pewnego

dziedzinie
dystansu

czasowego. Miay wic zawsze mniej lub bardziej charakter historyczny.


Era Informacjonalizmu i spoeczestwa sieciowego i na tym polu dokonuje
fundamentalnych zmian. Wspczesne technologie informatyczne czy

telekomunikacyjne umoliwiy pojawienie si analiz i wizualizacji w czasie


rzeczywistym. Wemy kolejny przykad. Bdzie to projekt: Pulse of the
Nation.
Pulse of the Nation to projekt, ktry zosta realizowany na
uniwersytecie North Western (USA) we wsppracy z Harvardem. Badacze
amerykascy postanowili ledzi, jak zmieniaj si nastroje tamtejszego
spoeczestwa, a konkretnie stopie: szczliwoci.

Aby si tego

dowiedzie postanowili wykorzysta miliony wpisw pojawiajcych si na


Twitterze. Przyjli, e poszczeglnym sowom mona przypisa dwie
kluczowe wartoci: szczcie i smutek.
Badanie zostao zaprogramowane w ten sposb, e odpowiedni
program komputerowy rejestruje poszczeglne sowa pojawiajce si na
Twitterze i przyporzdkowuje je do dwch kluczowych kategorii czyli
szczcia lub smutku. Nastpnie przygotowywana jest infografika, ktra
obrazuje nastrj amerykanw za pomoc dwch podstawowych kolorw:
zieleni i czerwieni. Kolor czerwony oznacza tu smutek, a zielony szczcie.
Przechodzenie od czerwieni ku zieleni (poprzez zmiany w nateniu barwy)
oznacza zmian nastroju czy samopoczucia. A wszystko to moglimy
obserwowa w Internecie11.
Zatem, nowatorstwo tego podejcia polega na tym, e: a) operuje si tu
olbrzymimi zbiorami danych (big data), ktre zbiera i analizuje komputer,
b) s one nastpnie wizualizowane, c) ich aktualizacja bya dokonywana co
godzin czyli obserwatorzy mogli na bieco ledzi, jak zmieniaj si
nastroje amerykaskiego spoeczestwa (w zalenoci od stanu, miasta,
etc.) dzie po dniu w godzinnym cyklu. Mamy tu wic do czynienia z, jeli
tak mona powiedzie, monitorujc (wizualn) narracj.

Wnioski
Aby odda charakter wspczesnego wiata wiaty bazy danych nie
wystarczy jednowymiarowe medium jakim jest pisana narracja. W
11 http://www.ccs.neu.edu/home/amislove/twittermood/

odpowiedzi

na

wyzwania

wspczesnoci

pojawiy

si

nowe

formy

ekspresji. As nimi wizualne narracje. Czasami uywa si okrelenia:


digital storytelling. Najwaniejsz jednak ich cech jest wizualno (obok,
rzecz jasna, cyfrowego charakteru). To ona powoduje, e moemy widzie (
oraz wiedzie):

szerzej, gbiej, wszechstronniej i

atrakcyjniejszej formie.
rzeczywisto

Jeli do

rozszerzon

oraz

tego

take po prostu w

dodamy interaktywno, tzw.

nieuchronn

immersj

(za

pomoc

gadetw, typu: Oculus Rift, i temu podobnych) to otrzymujemy nowe


narzdzia do badania, przetwarzania i komunikowania naszych sdw i
wrae zmysowych. Humanistyka aby zachowa sw pozycj na rynku
nie moe dalej opiera si tylko na pimie. Otwarcie si przedstawicieli
poszczeglnych dyscyplin humanistycznych na nowe cyfrowe technologie
pozwoli

peni

uczestniczy

im

praktykach

spoeczestwa

informacyjnego i sieciowego i pozwoli, e ich glos bdzie i syszany i


widziany.

Wizualne analizy, wizualne narracje


tekst, pismo, narracja, wizualizacja, wizualna analiza, wizualna
narracja, multimedia, big data
Kultura wspczesna jest zdominowana przez obrazy. Glwnym
problemem w badaniu wiata obrazw jest ich wielka liczba - czyli big
data. Stare metody okazuj si zawodne do badania wiata big data.
Zostay one bowiem stworzone do badania tekstw. Std istnieje potrzeba
stosowania narzdzi cyfrowych do badania wielkich kolekcji zdj, filmw i
innej grafiki. W niniejszym artykule zostanie przedstawiona wizualizacja rozumiana jako metoda badawcza, jak i nowy typ narracji. Gwn tez
bdzie stwierdzenie, e wizualizacja moe by uwaana za wan metod
analizy zjawisk big data, a take niezbdny sposb prezentacji wynikw
bada. W drugiej czci tekstu zostan pokazane przykady tego nowego
typu

analiz,

take

charakterystyczne

opowieci - zwanych czsto: digital stories

przykady

multimedialnych

Visual analysis, Visual narratives


text,

writing,

narration,

visualization,

Visual

analysis,

Visual

narration, multimedia, big date


Contemporary culture is dominated by images. The main problem in
the study of the world of images is their great number-which is a big date.
The old methods appear to be unreliable for the examination of the world
of big data. They were, in fact, created to study the texts. Hence there is a
need to use digital tools to study large collections of photos, videos and
other graphics. In this article is presented visualization-understood as the
test method and the new type of narrative. The main thesis will find that
visualization can be regarded as an important method of analysis of the
phenomena of the big date, as well as the necessary presentation of
research results. In the second part of the text will be shown examples of
this new type of analysis, as well as specific examples of multimedia storyoften called: digital sories