You are on page 1of 64

Τ.

0 8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 07
ΔΙΑΝΕΜΕΤΑΙ
ΔΩΡΕΑΝ

8+ΟΧΤΩ
Σπιτικές
συνταγές
ΑΦΙΕΡΩΜΑ
Η πίτα ολόκληρη
Από το Λέντζο
στα espresso
bars
Πάμε Κερκίνη
Ο Doktor Food
στο CoffeeCity
Αλκοτέστ

Τα καλά
της πόλης
i YOU...
spanakopita
kaseropita
tyropita

Στη Θεσσαλονίκη
prasopita
kreatopita

για καφέ manitaropita


ntomatopita
bougatsa
www.icookgreek.com
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

Περιεχόμενα............................................................................................. 2
Όσα θα βρείτε στο τεύχος Νοεμβρίου

Αφιέρωμα................................................................................................. 4
Η πίτα ολόκληρη

Hungry Editor’s Choice......................................................................... 6


Τα νόστιμα του μήνα
Δεν βρίσκετε το i CookGreek;
Τρεις καφέ δεκαετίες.............................................................................. 8
Από το Λέντζο στα espresso bars ΓΙΝΕΤΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗΤΕΣ!
Doktor Food............................................................................................ 12 Το i CookGreek θα φτάνει κάθε μήνα
Στο CoffeeCity επειγόντως στο σπίτι ή το γραφείο σας.
Επιλέξτε τη συνδρομή που επιθυμείτε:
Κοινή bioλογική..................................................................................... 14 εξάμηνη 20 ευρώ - ετήσια 35 ευρώ.
Υπάρχει αλληλέγγυο εμπόριο; Καταθέστε τα χρήματα της συνδρομής
στο λογαριασμό 5015-032036-118
Χίος.......................................................................................................... 16 της Τράπεζας ΠΕΙΡΑΙΩΣ και στείλτε
Φλούδες μανταρίνι φωτοτυπία της απόδειξης κατάθεσης
στο fax: 210-6981471.
Επιτέλους μόνος..................................................................................... 18 Εναλλακτικά, στείλτε ταχυδρομική
Η μπουγάτσα της ξεπέτας επιταγή στη διεύθυνση του περιοδικού.

Meet the Greeks..................................................................................... 20


Πάω Κερκίνη

8+Οκτώ.................................................................................................... 23 Ι COOK GREEK


16 συνταγές ελληνικής κουζίνας που αξίζει να μαγειρέψετε Μυλοποτάμου 4-6
ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ
Feel Good................................................................................................. 43 11526
Φόρτσα το πετάλι
Δώστε τα στοιχεία σας
Αλκοτέστ.................................................................................................. 44 τηλεφωνικά στο 210-6994753
Τι κρασιά θα πιούμε φέτος ή μέσω e-mail: info@icookgreek.com
και το περιοδικό θ’ αρχίσει να σας
Η γεύση του Νοέμβρη............................................................................. 46 αποστέλλεται αμέσως, ξεκινώντας από
Η Νταϊάνα Κόχυλα ψήνει κάστανα το τεύχος που επιθυμείτε.
Η Λίνα κι η πραλίνα............................................................................... 48
Greek chic γλυκίσματα από τη Λίνα Γιατρά

Ομάδα Αιγοπρόβατο................................................................................ 54
Το 5ο στοιχείο της γεύσης_Μπλιαξ, 6 φαγητά - παιδικοί εφιάλτες www.icookgreek.com
Τα καλά της πόλης.................................................................................. 56
Βιβλιοφαγία_Θέατρο_Στη Θεσσαλονίκη για καφέ

Pantopolion............................................................................................. 60
Τι πουλάνε, τι αγοράζουμε

Μαϊντανοί................................................................................................ 62
Πάλι αυτοί μπροστά μας;

Ταυτότητα................................................................................................. 63

Κείμενα και φωτογραφίες που αποστέλλονται στην εφημερίδα


για δημοσίευση δεν επιστρέφονται. Απαγορεύεται η
αναδημοσίευση, η αναπαραγωγή ή η μετάδοση όλου ή
μέρους της ύλης χωρίς την έγγραφη άδεια της εκδότριας
εταιρείας. Η άποψη των συντακτών δεν είναι απαραίτητα
άποψη της Διεύθυνσης του περιοδικού.


ΑΦΙΕΡΩΜΑ Της Χριστίνας Τσαμουρά

Η πίτα
ολόκληρη!
Πίσω από το έδεσμα είναι ο δημιουργός, και πίσω απ’ το δημιουργό τα
υλικά και ο τόπος που τα γέννησαν. Από κει θα αρχίσω το ξετύλιγμα του πιο
απλού και πιο σοφού κεφαλαίου της παραδοσιακής ελληνικής κουζίνας.
Όχι τίποτε άλλο, αλλά γιατί θέλω κάποτε να δω την πίτα ολόκληρη...

Δεν υπάρχει γρηγορότερος δρόμος για να διατροφικές επιλογές της ήταν αναγκαστικά Πενία τέχνας κατεργάζεται
προσεγγίσει κανείς τη βαθύτερη ουσία της συνάρτηση δύο πραγμάτων: Τι υπήρχε Όμως, όσο απλή ήταν η συλλογή των
ελληνικής κουζίνας από αυτόν που ανοίγει στο κελάρι της και τι μπορούσε να βρει υλικών και η δημιουργία της γέμισης τόσο
μια πατροπαράδοτη χορτόπιτα ή τυρόπιτα. εύκολα στη φύση που την περιέβαλλε. Το δύσκολο ήταν τεχνικά το φύλλο. Τα μυστικά
Τι παρατηρεί σε ένα κομμάτι λαχταριστής αλεύρι και το λάδι (για περιοχές με έντονη του φύλλου δύσκολα τα μοιραζόταν η μια
πίτας -εκτός από την επερχόμενη γευστική παρουσία της ελιάς, όπως η Πελοπόννησος) γειτόνισσα με την άλλη: περιορίζονταν
απόλαυση- ο ενδιαφερόμενος; Καταρχήν ή αντίστοιχα το βούτυρο, αλλά και η φέτα ή απλώς να δίνουν τη βασική συνταγή, που
ένα εξαιρετικό φύλλο, που όσο δύσκολο άλλο χλωροτύρι (για τους νομαδοποιμένες έτσι κι αλλιώς ήταν γνωστή στην περιοχή,
κι αν μπορεί να αποδειχτεί τεχνικά, επί των Αγράφων, της ορεινής Ευρυτανίας και αλλά κράταγαν εφτασφράγιστο μυστικό
της ουσίας είναι λίγο αλεύρι, λίγο λάδι και της Ηπείρου) ήταν αγαθά που δεν έλειπαν τις προσωπικές τους παρεμβάσεις, που
νερό. Δεύτερον, μια γέμιση που αποτελείται από κανένα νοικοκυριό, ακόμη και από τον έκαναν κάθε σπίτι να ’χει το δικό του φύλλο.
από χορταρικά, λαχανικά, πιθανώς λίγα πρόχειρο καταυλισμό που εξυπηρετούσε Ήταν άλλωστε ένα από τα λιγοστά πεδία
μυρωδικά (αν μιλάμε για χορτόπιτα) ή τις περιστασιακές ανάγκες βόσκησης του που μια γυναίκα μπορούσε να ξεχωρίσει
λευκό τυρί, συνήθως φέτα ή χλωροτύρι (αν κοπαδιού. Γι’ αυτές τις μαστόρισσες των και να αναγνωριστεί η ιδιαίτερη αξία της
μιλάμε για τυρόπιτα). Τρίτον, ένα κορυφαίο απλών αλλά θρεπτικών και εύγευστων πιάτων στη μικρή κοινωνία του χωριού: όπως η
γευστικό αποτέλεσμα, αναπάντεχα πλούσιο το λαδάκι, το τυράκι και το αλεύρι ήταν «νοικοκυροσύνη», έτσι και το πετυχημένο
αν αναλογιστούμε τη φτώχεια των υλικών αρκετό για να κάνουν το θαύμα τους, όπου φύλλο αποτελούσαν κοινωνικά εύσημα για
που χρησιμοποιήσαμε. κι αν έπρεπε να στήσουν το περιπλανώμενο όσες τα κατάφερναν. Τα αληθινά μυστικά
Τα τρία αυτά στοιχεία δεν μπορεί παρά να σπιτικό τους. Αρκεί να είχαν τον πλάστη, της ζύμης μεταφέρονταν κυρίως απ’ τη μάνα
οδηγούν σε ένα και μοναδικό συμπέρασμα: το ταψί τους και τη φωτιά. Αλλά και πίσω στην κόρη και απ’ τη γιαγιά στην εγγονή
ότι κάποιος προσπάθησε να προσεγγίσει στο χωριό, όταν ο χρόνος που αφιέρωναν και έμεναν «προικιό» της οικογένειας. Για
την καλύτερη δυνατή γεύση με τα λιγότερα στο χωράφι τέλειωνε και οι αγρότισσες να κατανοήσει κανείς τις δυσκολίες που
δυνατά υλικά, ποντάροντας μόνο στην έπαιρναν το μονοπάτι του γυρισμού, όλο και συναντούσε μια αγρότισσα στο άνοιγμα
τεχνική του. Η νόστιμη πίτα μαρτυράει για κάποιο αγριόχορτο, κάνα σέσκουλο, καμιά του φύλλου, αρκεί να συλλογιστεί ότι
τον ανώνυμο δημιουργό της, που χάνεται καυκαλήθρα θα τραβούσε την προσοχή υπήρχαν ρουμελιώτικες τυρόπιτες που
στα βάθη του χρόνου και της ιστορίας, ότι τους και θα το μάζευαν στην ποδιά τους. απαιτούσαν πάνω από δεκαοκτώ φύλλα
ήταν κάποιος που έζησε σε περίοδο υλικής Θα τα ’φερναν στο σπίτι, θα τα έβαζαν κι για την παρασκευή τους. Φύλλα τόσο λεπτά
ανέχειας, ότι δυσκολευόταν να εξασφαλίσει αυτά στη γέμιση της πίτας και …έτοιμο το και τόσο διαφανή, που δεν διέφεραν από
ποσότητα και ποικιλία σε διατροφικά προσφάι. Και μάλιστα αλλιώτικο από της αραχνοΰφαντα τούλια. Φύλλα που αν τα
αγαθά, ότι διακρινόταν από σοφία στο προηγούμενης μέρας. Γιατί αυτή η γη μπορεί δεις σήμερα, δυσκολεύεσαι να πιστέψεις ότι
συνδυασμό και τη χρήση «δωρεάν», από να έβγαζε λίγα σε ποσότητες δώρα, αλλά το μπορεί ποτέ να τα άνοιξε ανθρώπινο χέρι
τη γη του, υλικών και ότι ήταν εκπληκτικά καθένα είχε τέτοια αρωματική ένταση και χωρίς να τα σκίσει και να τα καταστρέψει.
ταλαντούχος μάγειρας. τόσο ξεχωριστό χαρακτήρα, που αρκούσε Βέβαια, για κείνες τις νοικοκυρές τα πράγματα
Αλήθεια, πού σπούδασε; για να κάνει τη διαφορά. Η ιδέα ήταν ήταν διαφορετικά. Βλέπετε, είχαν γεννηθεί
απλή -όπως κάθε μεγαλοφυής ιδέα- και με τις βέργες στο χέρι…
Στης ανάγκης τα θρανία μπορούσε να εφαρμοστεί παντού. Ακόμη
Ο κορυφαίος δημιουργός δεν είναι άλλος από και στο επιδόρπιο. Με τον ίδιο τρόπο και
την παλιά Ελληνίδα νοικοκυρά, αγρότισσα τα ίδια υλικά μπορούσαν να φτιάξουν και
ως επί το πλείστον, που έπρεπε να σηκώσει γλυκίσματα: Αλεύρι, λάδι και ανθότυρο ή
το βάρος της καθημερινής διατροφής μιας γλυκιά μυζήθρα, ζάχαρη ή μέλι αντί για
συνήθως πολύτεκνης οικογένειας στο αλάτι, και έτοιμα τα γλυκά πιτάκια που
μάλλον φτωχό περιβάλλον μιας γεωργικής λάτρευαν τα παιδιά και όλη οι οικογένεια.
ή κτηνοτροφικής ζώνης και σε ιστορικές Ανάλογα με τις ορέξεις, μπορούσαν είτε να
περιόδους που η Ελλάδα ζούσε σε συνθήκες ψηθούν είτε να τηγανιστούν και να δώσουν
ακραίου υποσιτισμού -εκτός από τις σπάνιες τα παραδοσιακά γλυκά του τηγανιού.
εξαιρέσεις κάποιων ευνοημένων νησιών
όπως η Χίος, η Λέσβος, η Κρήτη κ.λπ. Οι


Πώς είπαμε
Όλα είναι αλεύρι! χόρτα ή τα μυρωδικά, βγάζοντας ή βάζοντας
ότι λέγεστε;
Ιδού οι παραδοσιακές ελληνικές πίτες καλαμποκάλευρου είναι καλός λόγος για
Ακούμε χρόνια ότι το τρίπτυχο της ελληνικής τυριά, προσθέτοντας ή αφαιρώντας ισχυρά με τα πιο περίεργα ονόματα, που τα λέγεται …ψιάντρα.
διατροφής ήταν το ψωμί, το ελαιόλαδο και συστατικά (όπως τα αυγά, το κοτόπουλο ξεχνάς μόλις τα διαβάσεις.
το κρασί. Κι αν το τελευταίο αναφέρεται ή ο κιμάς), τροποποιούσαν θεαματικά Μπρικόπιτα: Αστείρευτη η φαντασία των
όχι τόσο για τη διατροφική συμβολή του το γευσ τικό αποτέλεσμα. Οι γεμίσεις Γκιουλαμάς: Κρητική κοτόπιτα με απίθανη Μεσολογγιτών σε ονόματα πίτας. Στην
όσο για την κοινωνική και πολιτισμική άλλαζαν σαν τους τόπους, τις εποχές και γέμιση. Εκτός από συκωτάκια πουλιών, προκειμένη περίπτωση έχουμε να κάνουμε
συνεισφορά του στη διαμόρφωση αυτού τις συγκυρίες. Το γενικό πρόσταγμα ήταν: περιέχει αρνίσιες καρδιές, σταφίδες, με κοτόπιτα. Με το ζωμό όπου έβρασε
που λέμε «ελληνικό ταμπεραμέντο», τα ό,τι έχει το κελάρι και ό,τι δίνει η γη. Στις καρύδια, φουντούκια, κουκουνάρια και το πουλερικό φτιάχνεται μια κρέμα από
δύο πρώτα είναι πραγματικά ό,τι έθρεψε κτηνοτροφικές ζώνες, όπου αφθονούσε πολλά μπαχαρικά, όπως η κανέλα, το καλαμποκίσιο και σταρένιο αλεύρι, στην
τους Έλληνες ακόμη και στις πιο οριακές το τυρί, κυριαρχούσαν οι τυρόπιτες. Τις γαρίφαλο, το μοσχοκάρυδο, το κύμινο. οποία προστίθενται κρεμμύδια, αυγά και
στιγμές της παλιότερης ή νεότερης ιστορίας γιορτές που περίσσευε κρέας, θα έφτιαχναν αλατοπίπερο.
τους. Η ελιά με όλα της τα παράγωγα κρεατόπιτα. Όταν υπ ήρχε περίσσεια Γροθόπιτα: Βορειοηπειρώτικη κοτόπιτα
και το αλεύρι με τις δεκάδες του μορφές τραχανά ή ζυμαρικών, θα αξιοποιούνταν με ρύζι, κρεμμύδια και φέτα. Παπαυτιά: Μακεδονίτικα κιμαδοπιτάκια
εξασφάλιζαν ένα καθημερινό τραπέζι που σε τραχανόπιτες ή μακαρονόπιτες. Και, από ζυμάρι ψωμιού, το οποίο ανοίγεται σε
-ακόμη και στην ταπεινότερη εκδοχή του- όπως ήταν φυσικό, την περίοδο της μακράς Μπατσαριά: Γιαννιώτικη λαχανόπιτα με φύλλο, κόβεται σε τετράγωνα κομμάτια και
έδινε πλούτο θρεπτικών συστατικών και νηστείας της Σαρακοστής τα ταπεινά χόρτα τυρί και ξινόγαλο. Για την παρασκευή της γεμίζεται με μοσχαρίσιο κιμά και κρεμμύδι.
πολύ αγαπητές γεύσεις. και τα μεσογειακά μυρωδικά θα γίνονταν ζύμης της χρησιμοποιείται καλαμποκίσιο Έπεται τηγάνι και καυτό βούτυρο.
Ειδικά για το αλεύρι, τι να πει κανείς; Είτε θαυμαστές χορτόπιτες. αλεύρι.
προερχόταν από το στάρι είτε από το κριθάρι
είτε από το υποτιμημένο καλαμπόκι, το βέβαιο Η πίτα σήμερα δεν έχει σύνορα Πλαστός: Γεια σου, Θεσσαλία! Πίτα από
είναι ότι η Ελλάδα χρωστάει στο αλεύρι Κρατάει σταθερά θέση πρωταγωνιστή όχι καλαμποκίσιο αλεύρι που γίνεται πολύ
την επιβίωσή της και μερικές από τις πιο μόνο στο καθιστό γεύμα, αλλά και στο πηχτός χυλός και στον οποίο προστίθενται τα
ενδιαφέρουσες γαστρονομικές της ιδέες. όρθιο, αφού τυρόπιτες, σπανακόπιτες, πράσα, το σπανάκι και η φέτα ή παραλλαγές
Από τους γιορτινούς και θρησκευτικούς της λουκανικόπιτες και μπουγάτσες αποτελούν τους. Ψήνεται όλο μαζί, ζύμη και γέμιση,
άρτους, το καθημερινό ζυμωτό ψωμί και τα το λατρεμένο street food του Έλληνα - σαν ενιαίο μείγμα.
παξιμάδια ως τα παραδοσιακά γλυκίσματα κυρίως την ημέρα, αφού το βράδυ συνήθως
όπως οι λουκουμάδες, οι σφίγ γοι, οι διαλέγουμε σουβλάκια. Σε ό,τι αφορά το Γκιεσλεμέδες: Μυτιληναίικα πιταρούδια
τηγανίτες και τα ανεξάντλητα είδη σπιτικού τραπέζι, τα πράγματα έχουν ως εξής: πίτες που ψήνονται στο τηγάνι. Φτιάχνονται με
φύλλου για τις πίτες, το μήνυμα προκύπτει τρώμε, αλλά αυτές έχουν αλλάξει αισθητά σπιτικό φύλλο, μαλακή φέτα και αυγά.
αβίαστα: όλα είναι αλεύρι! Αυτή η μαγική σε σχέση με το παρελθόν. Δεν είναι πια
σκόνη γέννησε το χωριάτικο φύλλο, που γαστρονομικά «τέκνα της ανάγκης», αλλά Τυρόπιτα αβράκωτη: Μην πάει ο νους σας
λειτουργούσε σα βάση και επικάλυμμα της δημιουργήματα της αφθονίας. Γεμίσεις στο κακό. Απλώς αυτός ο τύπος τυρόπιτας
γέμισης σε μια σειρά από τις πιο κλασικές πλούσιες σε τυριά και αλλαντικά από όλο δεν έχει φύλλο αλλά μόνο γέμιση. Φέτα,
παραδοσιακές πίτες. Η ίδια σκόνη έδωσε τον κόσμο, που συχνά ενισχύονται επιπλέον κεφαλογραβιέρα, γιαούρτι, αυγά και λίγο
και φύλλο κρούστας, πολύ λεπτότερο από γευστικά από την παρουσία της κρέμας μπέικιν.
το προηγούμενο, που εκτός από βάση και γάλακτος κι από νέας κοπής λαχανικά
επικάλυμμα, έμπαινε σε ενδιάμεσες στρώσεις (όπως τα μανιτάρια και το τσάιβ), ζύμες και Κοθρόπιτα: Ο χαρακτηρισμός δεν αφορά
και ανάμεσα στις γεμίσεις. Γέννησε ακόμη σχήματα δανεισμένες από άλλες κουζίνες τη γέμιση αλλά το σχήμα: με το τέλος
το φύλλο του μπακλαβά και των υπόλοιπων (όπως οι τάρτες, οι κις και τα κρουασάν) της παρασκευής της πίτας οι νοικοκυρές
γλυκών του ταψιού, το φύλλο κανταΐφι και νέα ονόματα (όπως οι «φωλιές», τα φτιάχνουν από τα περισσεύματα της ζύμης
που «έξαιναν» οι παλιές με τα δάχτυλα να «ρολάκια» ή τα «δεματάκια») αλλάζουν ένα στριφτό στεφάνι -τον κόθρο- και το
χωριστεί και να αφρατέψει. Ατέλειωτες εντελώς το γαστρονομικό προφίλ, αλλά και τοποθετούν στην επιφάνεια της πίτας σαν
ήταν οι μορφές που μπορούσε να πάρει το το διατροφικό ρόλο των ζυμαροσκευασμάτων διακοσμητικό στοιχείο.
αλεύρι στα επιδέξια χέρια μιας γυναίκας του σήμερα. Τίποτα δε μαρτυράει πια
που έπρεπε να θρέψει ολόκληρη οικογένεια δημιουργίες που φτιάχνονται στο στενό Μπατζίνα: Καρδιτσιώτικη κολοκυθόπιτα,
καμιά φορά από το μηδέν. Φρόντιζε δε όχι πλαίσιο της εντοπιότητας και απευθύνονται «αβράκωτη» κι αυτή, που η σταθεροποίηση
μόνο για τη χόρτασή τους, αλλά και για σε ανθρώπους πεινασμένους. Αντιθέτως, της γέμισής της επιτυγχάνεται με τη χρήση
μια αίσθηση ποικιλίας που θα κράταγε μαρτυρούν τη σύγχρονη πραγματικότητα είτε αλευριού είτε φρυγανιάς.
το ενδιαφέρον του άντρα, των παιδιών μιας παγκοσμιοποιημένης γαστρονομικής
και του σογιού σε εγρήγορση. Ο τρόπος εμπειρίας και την ανάγκη αναζήτησης νέων Μαμαλίγκα: Άλλη μια πίτα που δε φτιάχνεται
ήταν τα διαφορετικά σχήματα που έδινε γευστικών εμπειριών. Μια εξαιρετική με φύλλο αλλά με χυλό και μέσα σε αυτόν
στις πίτες και τα παιχνίδια με το ζυμάρι: περιπέτεια, η οποία άλλοτε οδηγεί σε προστίθεται η φέτα. Αυτή τη φορά, από
πίτες στρογγυλές ή παραλληλόγραμμες, σπουδαίες γευστικές ανακαλύψεις κι άλλοτε τη Λαμία.
στριφτόπιτες ή κοθρόπιτες, πίτες σκεπαστές στην κλασική ημιτελή διαπίστωση: «Μωρέ,
ή ξεσκέπαστες, αλλά και πίτες κατά τα άλλα σαν τη χορτόπιτα της μάνας μου»… Φλαούνα: Μεσολογγίτικο τυρόψωμο, από
κλασικές, που με τα περίτεχνα σχήματα φέτα και ζύμη με μαγιά, η οποία θέλει
στην επιφάνειά τους -φτιαγμένα από τα φούσκωμα.
περισσεύματα της ζύμης- έπαιρναν έναν
ιδιαίτερο χαρακτήρα. Το ενδιαφέρον του Ψιάντρα: Άλλη μεσολογγίτικη πίτα. Μια
ματιού δεν θα πήγαινε μακριά αν δεν χορτόπιτα από σέσκουλα, καυκαλήθρες,
συνοδευόταν βεβαίως από το ενδιαφέρον ζοχούς και σπανάκι δεν είναι σπάνιο
του ουρανίσκου. Οι παραλλαγές στη γέμιση φαινόμενο, αλλά μια χορτόπιτα που η
είχαν εδώ τον πρώτο λόγο: αλλάζοντας τα γέμισή της έχει σκεπαστεί με κουρκούτι


HUNGRY EDITOR’S CHOICE

ΣΠΙΤΙΚΑ ΖΥΜΑΡΙΚΑ ΜΕ ΜΕΛΙ,


...ΝΑ ΚΟΒΕΙΣ ΒΟΛΤΕΣ ΜΕΛΙΣΣΟΧΟΡΤΟ ΚΑΙ ΜΟΥΣΤΑΡΔΑ ...ΚΑΙ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΙΔΕΕΣ
ΜΕ ΤΟ WINE BUS ΑΠΟ ΤΑ ΜΥΛΕΛΙΑ ΑΠ’ ΤΑ ΜΥΛΕΛΙΑ
Θες να δοκιμάσεις πρώτος τα φρέσκα κρασιά Στο εργαστήριο στον Άγιο Στέφανο ο με ρεύματα -και όχι σε φούρνο- επί 4-5 Όχι άλλα προβλέψιμα δώρα για τις γιορτές,
του Κτήματος Χατζημιχάλη, Φρέσκο και αέρας ευωδίαζε από τη γλυκιά μυρωδιά της μέρες. Έτσι διατηρείται η θρεπτική τους παρακαλώ! Ας πρωτοτυπήσουμε φέτος. Η
Πρώτιστο 2007, χωρίς να μετράς γουλιές, φρέσκιας ζύμης. Η Χριστίνα έριξε στο μικρό αξία, το άρωμα και η γεύση τους. μεγάλη γκάμα χειροποίητων προϊόντων της
προκειμένου να γυρίσεις από την Αταλάντη ζυμωτήριο, μέσα στον κάδο, ένα κουβά με Χριστίνας Παντελεημονίτη είναι ιδανική
σώος και χωρίς το άγχος του αλκοτέστ; αλεύρι, κατόπιν πρόσθεσε μία σάλτσα με Αυτό που κάνει τη διαφορά είναι η βάση για να δημιουργήσουμε ένα καλάθι
Την Κυριακή 18 Νοεμβρίου μπορείς να μέλι, μελισσόχορτο και μουστάρδα, που κρύα σύνθλιψη του σιταριού. Το αλεύρι με υπέροχα καλούδια, που θα το χαρούμε
επιβιβαστείς στο wine bus του Seaviliza- είχε ετοιμάσει προηγουμένως και ύστερα από τους παλιούς πετρόμυλους φτιάχνει κι εμείς που θα το προσφέρουμε και όποιος
tion Travel, στο Σύνταγμα, Σταδίου 7, και από μερικά λεπτά άρχισαν να βγαίνουν ζύμη με πολύ περισσότερους πόρους και τυχερός αγαπημένος μας το δεχτεί.
να χαλαρώσεις. Θα σε πάνε στο Κτήμα κατακίτρινες δαντελωτές παπαρδέλες. Στο μεγαλύτερη απορροφητικότητα. Βλέπεις τη
Χατζημιχάλη, θα σε ξεναγήσουν στον χώρο της τα πάντα βρίσκονταν σε πλήρη διαφορά στο πώς η σάλτσα «φυλακίζεται» Info: Τα Μυλέλια
αμπελώνα και το οινοποιείο κι έπειτα θα τάξη. Η οικοδέσποινα είναι φανερό ότι δε στα σχήματα των μακαρονιών και από την «Κέντρο Αναζήτησης Παλιών Γεύσεων»
ακολουθήσει γευσιγνωσία κρασιών του δουλεύει από ανάγκη, αλλά από μεράκι απίστευτα σύντομη διάρκεια βρασμού. Λ.Λ. Μαραθώνος 29, Αγ. Στέφανος
κτήματος με τη συνδρομή ειδικού οινολόγου και πάθος. Η μικρή της οικοτεχνία, που τηλ.: 210 6219976, 210 6216919
και μοναδικό γεύμα σε παραδοσιακό μπουφέ τα τελευταία χρόνια μεγάλωσε κι έγινε Στην κουζίνα της λοιπόν η Χριστίνα, Κ.Α.
συνοδεία του Φρέσκου και του Πρώτιστου. επιχείρηση, της δίνει την ευκαιρία «να αφού με ταξίδεψε με την παλιά ιστορία
Για να μη σε πιάσουν αδιάβαστο, αποστήθισε εμπνέεται, να δημιουργεί και να εκφράζεται». του νερόμυλου, με φίλεψε τις απίθανες
από πριν τα εξής: Το Φρέσκο προέρχεται Και ο χαρακτηρισμός «σπιτικά» ξαναβρίσκει παπαρδέλες της με μέλι, μελισσόχορτο και
από τις ποικιλίες Syrah, Grenache και τη χαμένη του ουσία. μουστάρδα. Μόλις ρίξαμε τις χρωματιστές
Μαυρούδι, και είναι ένα γιορτινό κρασί, με παπαρδέλες στο νερό που κόχλαζε, η
ζωηρό, πορφυρό χρώμα, μεγάλη αρωματική Χάρις στην αγάπη τους για τα παλιά φιλόξενη κουζίνα μοσχοβόλησε μια αθώα,
ένταση και έκδηλη φρεσκάδα στο στόμα. αντικείμενα και τις παραδοσιακές τεχνικές, αγνή και γήινη μυρωδιά. Και ευτυχώς δεν
Το δε Πρώτιστο, το πρώτο φρέσκο λευκό ο Δημήτρης και η Χριστίνα Παντελεημονίτη χρειάστηκε να περιμένουμε πολύ. Σε 2΄
κρασί του Κτήματος από τη σοδειά του 2007, εντόπισαν έναν παλιό, πέτρινο νερόμυλο είχαν βράσει και γλιστρούσαν ατίθασα και
είναι δημιουργία των πρώιμων λευκών στα Μυλέλια (τρυφερό υποκοριστικό της κατακίτρινα στα πιάτα μας.
ποικιλιών του Κτήματος (Chardonnay και λέξης «μύλοι») της Λέσβου. Νοίκιασαν
Sauvignon Blanc), έχει λαμπερό, αχυροκίτρινο το χώρο, ε πισ κε ύασαν το κ τίριο και Κ.Α.
χρώμα, πλούσια και έντονα αρώματα και φρόντισαν τα μηχανήματα του μύλου ώστε
νεανικό, φρουτώδη χαρακτήρα. Όλη η να επαναλειτουργήσουν. Ο πετρόμυλος έγινε
ιστορία κοστίζει 50 ευρώ το άτομο. αξιοθέατο και πόλος έλξης των τουριστών.
Και οι νέοι ιδιοκτήτες σύντομα βρέθηκαν με
Αν θες να μάθεις περισσότερα ή να τεράστιες ποσότητες εξαιρετικής ποιότητας
δηλώσεις συμμετοχή: στο 210 3227688 σκληρού αλευριού, που δεν ήξεραν τι να
και στο www.seatravel.gr το κάνουν.

X.T. Η Χριστίνα, που «πάντα έφτιαχνε στο


σπίτι ζυμαρικά και χυλοπίτες», άρχισε
να πειραματίζεται με διάφορες γεύσεις,
αρώματα και σχήματα. Και δημιούργησε
μέσα σε λίγα χρόνια μια ατέλειωτη ποικιλία
από ενδιαφέρον τα σπιτικά ζυμαρικά,
τραχανά και χυλοπίτες. Για να τα φτιάξει,
αναμειγνύει το εκλεκτό σκληρό αλεύρι
-που καλλιεργείται με φυσικό τρόπο σε
1.960 μέτρα υψόμετρο- με το σιμιγδάλι
του και μέρος του φλοιού με 4 αυγά ανά
κιλό. Μετά τα ζυμαρικά ξηραίνονται με
φυσικό τρόπο σε σκιερό, δροσερό χώρο


ΤΡΕΙΣ ΚΑΦΕ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ Του Πάνου Κοσμά

Από τον Λέντζο


στα espresso bars το μοιράζεις σε φλιτζάνι, πασπαλίζεις με the coffee specialists, οι ειδικοί του καφέ.
«Τα trends έρχονται και παρέρχονται, αλλά η αλήθεια μένει. Και η αλήθεια τρίμματα χρηματιστηριακών σκανδάλων Ή καλύτερα θέμα χρονιάς. Συγκεκριμένα,
είναι ότι τον καφέ μου τον πίνω πολύ δυνατό. Τόσο δυνατό, που ξυπνάει και το απολαμβάνεις διαξιφιζόμε νος
με τους υπολοίπους: Κωσ τόπουλος ή
της χρονιάς 1994. Τότε εγκαινιάζεται στο
Κολωνάκι το πρώτο «Coffeeway», που θα
τους γείτονες». Τσαγκαρουσιάνος; κάνει τον «ψαγ μέ νο καφέ» αθηναϊκ ή
Τι πίνουμε πού; Ο λεγόμενος «γαλλικός», τάση, και μέσα σε λίγα χρόνια θα απλωθεί
Του Αγνώστου Αθηναίου δηλαδή ο καφές φίλτρου, έχει την τιμητική παντού. Δίπλα στα διαλεχτά χαρμάνια από
του ειδικά στο πρώτο μισό της δεκαετίας τα πέρατα της Γης, τα επόμενα χρόνια θα
του ’90. Καφές φίλτρου υπήρχε φυσικά αρχίσουν να εμφανίζονται και όλα εκείνα τα
και νωρίτερα, αλλά για έναν περίεργο φλιτζανάκια, γαλατιεράκια, ζαχαροκυβάκια,
’80s: «Βασικά» λαϊκοπόπ καμάκι κοσμικές ματαιότητες, η καφετέρια είναι ο
χώρος όπου: α. Θα βρέξεις έκπληκτος τα
λόγο θεωρούνταν «ο καφές των φλώρων».
Από το ’90 και μετά (συμβολικά δες το)
μπισκοτάκια, της κατηγορίας «τα θέλω
όλα και τα θέλω τώρα». Επιθυμία που
και φραπόγαλο οπίσθιά σου μια υπέροχη λιακάδα, καθώς όλη η Αθήνα άρχισε να πίνει «γαλλικό υλοποιείς νομοτελειακά, βάσει του νόμου
Υλικά-εκτέλεση εποχής: Ρίχνεις στο καφέ». Το οποίο οδηγεί σε ένα από τα δύο της καταναλωτικ ής μανίας κάτω από
το σκισμένο μαξιλάρι της θα έχει φυλάξει
σέικερ μια δόση φουντούνια από το σακούλι συμπεράσματα: α. Ο χαρακτηρισμός ήταν τον οποίο αναπνέει πλέον η πόλη. Την
υπομονετικά εντός του ειδικά για σένα όλο
του Χάρρυ Κλυνν, προσθέτεις μια δυο άδικος: πρόκειται για έναν ωραιότατο τύπο υλοποιείς ακόμη κι αν ο μόνος χώρος που
τον κατακλυσμό του προηγούμενου μήνα
κουταλιές φωτορεπορτάζ της «Κατερίνας» καφέ, με ικανοποιητικότατο ποσοστό καφεΐνης σου απομένει σπίτι για να τα ακουμπήσεις
β. Θα καπνίσεις μάρλμπορο ασυζητητί
με τίτλο «Επίσκεψη στο ολοκαίνουριο και με εξαιρετικές γεύσεις, ποικιλίες και είναι το κεφάλι σου ή -το χειρότερο- αν είσαι
και, αν νιώσεις υπογλυκαιμία, θα φας
παλάτι του Σταλόνε», 2-4 βάτες τύπου αρώματα. β. Ο χαρακτηρισμός ήταν δίκαιος: ένας «από τους χιλιάδες εγκλωβισμένους
σεράνο γ. Θα πληρώσεις σε δραχμές.
Τζόαν Κόλινς, την πλεχτή γκέτα του Λι χρειάστηκε μία δεκαετία για να «φλωρέψει» της Σοφοκλέους» και λογικά θα έπρεπε να
Καφετέρια-θρύλος για το φραπέ της είναι
Ρόι και το κομμένο γάντι της Μαντόνα και ολόκληρη η πόλη. Η αλήθεια είναι ότι στα πουλάς το οικόπεδο στη Λούτσα και όχι
φυσικά ο «Λέντζος», στο Παγκράτι. Τρελές
τα αφήνεις να ξεκουραστούν. Σε ένα μπολ χρόνια που πέρασαν τα ξανθοπουλικά να αγοράζεις σοφιστικέ ζαχαριέρες. Αλλά
υποθέσεις βασάνισαν κόσμο και κοσμάκη
βάζεις το ζιβάγκο που περίσσεψε από την παιδιά του λαού μάς τέλειωσαν, τη γενιά είπαμε: από τη στιγμή που ανοιγόκλεισε τα
για τη «λέντζικη» συνταγή του φραπέ (οι
προηγούμενη δεκαετία με την ανάλογη του Πολυτεχνείου την κατάπιε η αλλαγή, φτερά της η πεταλούδα, αποχαιρετήσαμε
φήμες που τον θέλουν να προσθέτει αυγό
άσπρη κάλτσα, σκαρπίνι και ρόλεξ και πάγωσε κι η τσιμινιέρα. Είναι λογικό τη λογική. Άλλωστε, ο καφές είναι τρέλα,
στο μείγμα, ελέγχονται ως αστικός μύθος).
ανακατεύεις. Ρίχνεις το μείγμα στο σέικερ όμως η πτώση του Τείχους να έστρεψε τον και το 1994 η χρονιά του, αφού εκτός από
Καφετέρια-θρύλος για το «μπανιστήρι» της
με τα φουντούνια και χτυπάς όσο πιο δυνατά Αθηναίο στο «γαλλικό»; Λογικό δεν είναι, τα «Coffeeway», τότε είναι που ανοίγει και
είναι ο «Άδωνις» στη Νέα Σμύρνη, που
μπορείς μέχρι να ομοιογενοποιηθούν τα αλλά εδώ -σου λέει η θεωρία του χάους- μια το πρώτο κατάστημα «Flocafé», στη Λ.
συχνάζουν τεκνά και φρικιά κι αθλητές...
άσχετα υλικά, επαναλαμβάνοντας από πεταλούδα που ανοιγοκλείνει τα φτερά της Κηφισίας. Μέχρι το 1999 θα έχει φτάσει
Αν σε απασχολεί το ερώτημα ποιος είναι ο
μέσα σου το ξόρκι της εποχής «ο επιμένων στον Αμαζόνιο μπορεί να φέρει κατακλυσμό να προσφέρει 27 διαφορετικά είδη καφέ
Μεγάλος στη ρήση «Είσαι πολύ μεγάλος, ρε
ελληνικά, ο επιμένων ελληνικά, ο επιμένων στο Πεκίνο, οπότε αποχαιρετούμε τη λογική σε δεκάδες περιοχές της χώρας, ε νώ
μεγάλε», είναι ο μέσος πελάτης καφετέριας.
ελληνικά...», προκειμένου να πετύχει το και προχωράμε περήφανοι παρακάτω. σήμερα λειτουργούν 70 υποκαταστήματα
Είναι μισός μικρομεσαίος και μισός ήρωας
εγχείρημα. Αδειάζεις το αφρίζον ρόφημα σε Η στροφή στους καφέδες φίλτρου τον σε Ελλάδα και Κύπρο. Not bad at all ή, για
του Όμηρου Ευστρατιάδη. Η κουλτούρα της
μεγάλο ποτήρι, πασπαλίζεις την τελευταία κατακλυσμό της πάντως τον έφερε –και να μιλάμε ελληνικά, το παρελθόν μπορεί
«φραπεδούμπας» τον εκπροσωπεί θαυμάσια,
στιγμή πριν το σερβίρισμα με ξύσμα από ευτυχώς: πλημμύρισε η πόλη από νέους να ήταν «Λέντζος» και χρυσή αλυσίδα στο
διότι με έναν φραπέ στο χέρι μπορεί να
«βρόμικο ’89» και έ χεις την απόλυτη χώρους, ιδανικούς για να τους απολαύσεις. στήθος, αλλά το μέλλον είναι brand name
ψάχνει με τις ώρες θεμελιώδη ερωτήματα
mainstream συνταγή της δεκαετίας του ’80. Μακριά, πολύ μακριά από την καφετέρια και χρυσή αλυσίδα καταστημάτων.
της ύπαρξής του, όπως «πώς θα πιάσω την
Απόλαυσέ την ιδανικά βάζοντας στο βίντεο ή το καφενείο, τα café που φύτρωσαν κατά
καλή, πώς θα ρίξω την γκόμενα, πώς θα
το «Ρόδα, τσάντα και κοπάνα», το «Βασικά
καλησπέρα σας» ή «Τα καμάκια».
προλάβω το τρένο της πληροφορικής χωρίς δεκάδες στο κέντρο και τις συνοικίες, ’00s: Espresso όπως Ιταλία,
Τι πίνουμε πού; Ο φραπές (κλίνεται)
να χρειαστεί να σηκωθώ ποτέ από αυτό το έστησαν ένα ομορφότερο σκηνικό για να φραπουτσίνο όπως Αμερική
τραπεζάκι»; Θα μείνει καθισμένος να το ζούμε τις μικρές μας ιστορίες, που λένε και οι Υλικά-εκτέλεση εποχής: Βάζεις το κινητό
στις δόξες του. Οι καφετέριες μαζί του. Κατσιμιχαίοι. Πιο μικρά, πιο ατμοσφαιρικά,
σκέφτεται καμιά δεκαριά χρόνια, μέχρι να σου στην camera να γράφει, με σκοπό
Το «Είσαι πολύ με γά λος, ρε με γά λε» πιο ψαγμένα, με τις φευγάτες μουσικές
καταλάβει ότι μάλλον δε γίνεται. Οπότε θα να ποσ τάρεις τη φάση σ το You Tube,
επίσης. Όπου φραπές (κλίνεται σου λέω) τους, τις ωραίες φατσούλες τους, τη μαύρη
αλλάξει στέκια και καφέ. και ρίχνεις στην πολυσυσκευή τα mil-
αντιλαμβάνεσαι μεγαλειώδες παγωμένο την μπαγκετούλα τους στην προθήκη, το
καφερόφημα, παντελώς ελληνική πατέντα lennium parties, τα πρώτα σου ευρώ, το
που παρασκευάζεται από στιγμιαίο καφέ, ’90s: Συχνάζεις στα μικρά καφέ μπριοσάκι τους προσούτο-μοτσαρέλα, τα τρίτο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης, τα
ζάχαρη, νερό και -αφού μπει στο ποτήρι- γάλα. κι εγώ στη Σοφοκλέους σπιτικά τους κέικ, τα νέα αγαπημένα στέκια
του καφέ χρόνο με το χρόνο μυούσαν όλο
χαλιά της Μοιραράκη, τις πιστωτικές σου
Όταν δεν υπάρχει μηχανή, απαιτείται τρελό Υλικά-εκτέλεση εποχής: Βάζεις ένα φίλτρο κάρτες, τις ειδήσεις του Star, τα στεγαστικά
4Χ4 στην καφετιέρα και ρίχνεις εντός του και πιο βαθιά τους Αθηναίους στην καφέ δάνεια, τις νοικοκυρές σε απόγνωση, τους
χτύπημα του σέικερ με το χέρι, προκειμένου φιλοσοφία, προσφέροντάς τους σταδιακά
να επιτευχθεί η κρεμώδης υφή του μείγματος 2 γενναίες κουταλιές ιδιωτική τηλεόραση, συνταξιούχους σε απόγνωση με τις συντάξεις,
άφθονο lifestyle, 1 δόση Μήτσους (από όχι μόνο δεκάδες εκδοχές ποιοτικού τις συνταξιούχους σε απόγνωση με τα
-η οποία κάνει και τη διαφορά μεταξύ ενός «γαλλικού» καφέ, αλλά και έξοχο καπουτσίνο,
θεϊκού και ενός ελεεινού φραπέ- πριν τους μικρούς), άφθονο lifestyle, λίγη εσάνς μπότοξ, τους Θέμο-Περρή, τους Μπέκαμ,
Αγράμπελης, άφθονο lifestyle, μερικά δάκρυα διπλό εσπρέσο ή παγωμένο φρέντο, και τη βιολογική μαγιονέζα, το mp3 player, τον
προστεθεί το νερό. Τι τον κάνει πραγματικά εκπαιδεύοντάς τους στις τιραμισού και τις
παγκόσμιο φαινόμενο; Ότι είναι ο μόνος Σημίτη για την επίθεση στην Ατλάντα, Κάτμαν, τον 50 Cent, το λεοπάρ μαγιό της
άφθονο lifestyle, 1-2 ροζ κουφέτα φρέσκιας πανακότες. Είναι προφανές ότι τέτοιους κυρίας Βέφας, την ευρυζωνική σύνδεση,
καφές στιγμής που μπορεί να κρατήσει για ουρανίσκους, τόσο εξοικειωμένους πια
ώρες - στην Ελλάδα πάντα… Η καφετέρια εσοδείας, άφθονο lifestyle, το πρώτο Calvin το βλέμμα του Βενιζέλου, το ΠΟΠ ξινόγαλο
Klein σου, και κλείνεις με όσο lifestyle σου με την ιταλική παράδοση στον καφέ, θα Θράκης, τις δηλώσεις του Πολύδωρα, τη
είναι ο ιερός ναός της φραπεδοθρησκείας. δυσκολευόταν να ικανοποιήσει ακόμη κι ένα
Χωρίς ιδιαίτερες αισθητικές αξιώσεις (πού περίσσεψε. Αφήνεις να γίνει η απόσταξη φθηνή καρτοκινητή, τις εξομολογήσεις της
αργά, επαναλαμβάνοντας από μέσα σου μιλανέζικο πολυκατάστημα, πόσο μάλλον Μαντόνα, τους Ολυμπιακούς της Αθήνας,
να τις βρει άλλωστε στην πιο κιτς δεκαετία ένα «Πριζουνίκ» ή κάποιος «Γαλαξίας». Από
που έζησε η χώρα;), με απρόσωπο χαρακτήρα την κατακλείδα της εποχής «Άλλο 1-1-4 κι τους Κεντέρη-Θάνου-Τζόουνς, τα παιδιά
άλλο 9,84», προκειμένου να το εμπεδώσεις πού θα αγόραζε καφέ αυτή η γενιά, που το των φαναριών, τις γκουρμέ ανησυχίες, το
που καθόλου δεν ενοχλεί τους πιστούς της, σούπερ μάρκετ τής έπεφτε τόσο μαζικό; Ήταν
δεδομένου ότι δεν ασχολούνται με τέτοιες σε βάθος για όλες τις μελλοντικές σου «δαχτυλίδι» στομάχου κατά της παχυσαρκίας,
επιλογές. Όταν ετοιμαστεί το ρόφημα, θέμα χρόνου να κάνουν την εμφάνισή τους το piercing, το «ιιιιιιιιιιιι» της Ζουμπουλίας,


ΤΡΕΙΣ ΚΑΦΕ ΔΕΚΑΕΤΙΕΣ AΘΗΝΑ-ΛΟΝΔΙΝΟ Tης Βάσως Παππή

Coffee time
in London
Η Βασούλα φρεσκάρει μνήμες με λονδρέζικες καφε-εικόνες,
προσπαθώντας ταυτόχρονα να καλύψει το δυσαναπλήρωτο κενό του
ειδικού απεσταλμένου μας στο Λονδίνο, Λάμπη-Σε-Ακούμε-Τσιριγωτάκη, ο
οποίος έχει προβλήματα με τον ήχο...

τους ξένους οικονομικούς μετανάστες, σαββατιάτικο shopping πίνει φρέντο σε Bar Italia. Τη δεκαετία του ’70, αλλά και αλυσίδες καφέ. Οι πελάτες τους, καθώς
τους ξένους οικονομικούς επενδυτές, τις lounge περιβάλλοντα, όταν ξεφυλλίζει στις αρχές της δεκαετίας του ’80, όταν και των εστιατορίων του Κόνραν, που
στάχτες της Ελλάδας και το καινούριο σου τον αγαπημένο της συγγραφέα πίνει καφέ ήθελες να πιεις καφέ στο Λονδίνο, σου άλλαξαν το πρόσωπο της πόλης, είναι ή
blue tooth, πατάς το button και περιμένεις φίλτρου στο café του βιβλιοπωλείου, όταν έδιναν τον -χωρίς άλλες ιδιότητες εκτός οι από καταγωγής μεγαλοαστοί ή η γενιά
δυο χρόνια, με κομμένη την ανάσα, να θέλει να εκφράσει τη διαφορετικότητά της της διεγερτικής- αγ γλικό μαύρο καφέ. των γιάπις του ’80, την οποία εξέθρεψε η
δεις τι γεύση θα αφήσει στο φινάλε αυτή διαλέγει μικρά café, που το προσωπικό Εκτός κι αν ήξερες να πας στο Σόχο, στο οικονομική πολιτική της Θάτσερ. Αντίθετα
η δεκαετία, η τόσο αδιανόητα σουρεάλ. τους ύφος ταιριάζει στο δικό της, και όταν Bar Italia. Ένα ιστορικό καφέ που υπάρχει με το παλιό στερεότυπο περί εσωστρέφειας
Ο.Κ., ασπαστήκαμε τη θεωρία του χάους, συμπληρώνει τη φορολογική της δήλωση από το 1949 μέχρι σήμερα και φτιάχνει των Άγγλων, οι θαμώνες πίνουν πια τον καφέ
καταλάβαμε τι δύναται να επιφέρει το πέταγμα δεν το ’χει σε τίποτα να χτυπήσει ένα τον σωστό εσπρέσο. Πολλές φοιτητικές τους μιλώντας ακατάπαυστα, εκφέροντας
μιας εμπριμέ κάμπιας, αποχαιρετήσαμε τη φραπέ σε πλαστικό από τον κυρ-Θανάση, και μη κουζίνες είχαν ένα τουλάχιστον άποψη για όλα τα θέματα και περνώντας
λογική, αλλά κρίνοντας από τα πράγματα, στο κυλικείο του ισογείου. Όχι, η Αθήνα φλιτζάνι με το λογότυπο του Bar Italia, με θαυμαστή ευκολία από τον Μαρξ στο
αυτό που απογειώθηκε στον Αμαζόνιο της δεκαετίας του 2000 δεν έχει κανένα που είχαν «οικειοποιηθεί» φεύγοντας, με Marks & Spencer.
-μεταξύ μας τώρα- δεν μπορεί να ήταν πρόβλημα με την καφεΐνη, από όπου κι αν τη χαρακτηριστική άνεση της φοιτητικής
πεταλούδα. Ήταν τουλάχιστον το AirBus προέρχεται. Έχει πρόβλημα χωρίς αυτήν. τους κουλτούρας, οι πελάτες του καφέ. Τα κλασικά καφέ του Λονδίνου είναι
A380 σε μυστική πτήση, φορτωμένο και Μια πόλη πάντα ενδιαφέρουσα, πλην όμως πια, δυστυχώς, είδος υπό εξαφάνιση.
με τους 550 επιβάτες που παίρνει. σε ντελίριο, της οποίας ο φανταστικός Picasso. Πολυσύχναστο από τα μέσα του ’60 Από τα 2.000 καφέ και καφέ μπαρ που
Τι πίνουμε πού; Θεωρητικώς το 2000 ως υπερ-ψυχαναλυτής το μόνο που δε θα και ένα από τα πρώτα καφέ με μεσογειακό υπήρχαν στην πόλη στα μέσα του 20ού
προς το καφεϊκό του γίγνεσθαι σηματοδοτείται χρειαζόταν ποτέ να τη ρωτήσει είναι γιατί ύφος, το Picasso, στην King’s Road του αιώνα, σήμερα υπάρχουν μόνο 500, λόγω
από την άφιξη της αμερικανικής μπράντας τρέμει. Απ’ τους πολλούς καφέδες, γιατρέ Τσέλσι. Σήμερα, οι τουρίστες και οι μπον της κατακόρυφης αύξησης στις τιμές των
Starbucks, που σημαίνει ότι αν δεν ξέρεις τι της, από τι άλλο; βιβέρ της πόλης συνεχίζουν να πίνουν ενοικίων και της εισβολής των αλυσίδων
είναι φραπουτσίνο και ματσιάτο δε μένεις ήσυχα τον εσπρέσο τους στα τραπεζάκια του καφέ. Αν σκεφτεί κανείς ότι οι ξυλουργοί
εδώ, αλλά αυτοεξορίστηκες σε μια Αθήνα πεζοδρομίου χωρίς να φτάνει στ’ αυτιά τους της περιοχής που έφτιαξαν την ξύλινη
που δεν υπάρχει πια. Αμερικανοί ειδικοί, η βουή του ταξικού πολέμου που μαίνεται επένδυση στο εσωτερικό του Pellicci’s
ασπαζόμενοι στην πράξη τη διατροφική πιο πέρα, στο Χάκνεϊ του ανατολικού στις αρχές του περασμένου αιώνα ήταν
αρχή «δε ζεις μόνο με καφέ: χρειάζεσαι Λονδίνου. Ελάσσονες διασημότητες από και θαμώνες του, καταλαβαίνει πως έχει
και cream caramel toping», άνοιξαν το το παρελθόν συχνάζουν ακόμα εδώ, όπως πια κατακερματιστεί ο κοινωνικός ιστός.
πρώτο εξειδικευμένο σε υπερθερμιδικούς η Ανίτα Πάλεμπεργκ, συμπρωταγωνίστρια Τα παλιά μικρά καφέ έδιναν χώρο για να
καφέδες κατάστημα το Σεπτέμβριο του του Τζάγκερ στην υπερφιλόδοξη πρώτη εκφραστεί ένα είδος κοινωνικής συνοχής
2002, στον πεζόδρομο της Κοραή, και μέσα ταινία του Νίκολας Ρεγκ «Performance» και που οι αλυσίδες των σύγχρονων καφέ
σε 5-6 χρόνια, με 63 πλέον καταστήματα συνοδοιπόρος του όταν με σατέν ρούχα μάταια προσπαθούν να υποκαταστήσουν
(τουλάχιστον όσο γράφον ται αυτές οι και μποά επισκέπτονταν το Στόουνχεντζ με απομιμήσεις αυθεντικής ατμόσφαιρας.
γραμμές), απέδειξαν πόσο δίκιο είχαν. Και για να κατακτήσουν την πνευματική και Γιατί απλώς δεν υπάρχει.
πόσο άδικο είχαν οι άλλοι, που υποστήριζαν ενδυματολογική –sa(r)torial– τελείωση.
πως είναι αδύνατον να πιάσει καφετέρια
σ την Ελ λάδα η οποία απαγορεύει το Pellicci’s. Ένα από τα παλιότερα καφέ της
κάπνισμα. Καφετέρια όχι, το βασίλειο της πόλης είναι το Pellicci’s, στην Bethnal Green
κρέμας όμως; Θεωρητικώς λοιπόν ζούμε τον Road του ανατολικού Λονδίνου, που υπάρχει
«Πόλεμο των Starbucks - Η αυτοκρατορία από το 1900. Είναι το εμβληματικό καφέ
αντεπιτίθεται». Πρακτικώς, η Αθήνα σήμερα της εργατικής τάξης της πόλης. Χορταστικές
πίνει τα πάντα και παντού. Όταν νοσταλγεί μερίδες παραδοσιακού αγγλικού πρωινού
τη μεσογειακή της φύση, στην πιο στιλάτη με αβγά, μπέικον, ντομάτες και οτιδήποτε
εκδοχή της, ψάχνει εσπρέσο και καπουτσίνο άλλο μπορεί να τηγανιστεί συνοδεύουν
στα espresso bars των στοών του κέντρου και σήμερα τον -σαφώς βελτιωμένο πια-
και των πεζόδρομων, όταν θυμάται την αξία μαύρο καφέ φίλτρου ή τον εσπρέσο, που
της εντοπιότητας αναζητεί Supremo από σερβίρονται ακόμη πάνω σε τραπέζια από
την Κολομβία, Djimma από την Αιθιοπία φορμάικα.
κι Altura από το Μεξικό, όταν θέλει να
ξοδέψει με άποψη προτιμάει Blue Moun- Από τον Μαρξ, στο Marks & Spencer.
tain από την Τζαμάικα, όταν επιδίδεται σε Από τη δεκαετία του ’90, το παλιό τραχύ
super επαγγελματικά deals στρέφεται στο πρόσωπο περιοχών όπως το Ίσλινγκτον
σίγουρο status μιας δοκιμασμένης αλυσίδας, έχει «αξιοποιηθεί» ως μποέμ ατμόσφαιρα,
όταν ξεκουράζεται από το μεσημεριανό με δεκάδες μεσογειακού τύπου καφέ και

10
12
DOKTOR FOOD Tης Χριστίνας Τσαμουρά

Στο CoffeeCity επειγόντως!


O Dr Food χάζευε την καταρρακτώδη βροχή από το παράθυρο του εργοστασίου μελέτης και
παρασκευής Τροφίμων του Μέλλοντος όσο περίμενε τη στολή του να στεγνώσει, απλωμένη στο
μηχάνημα παραγωγής στερολών. Το βλέμμα του παρακολουθούσε τα χιλιάδες φωτάκια της Olive-
Land να ανάβουν το ένα μετά το άλλο καθώς πλησίαζε η νύχτα. Η σκέψη του πάλι, όχι. Τριγύριζε
σα μύγα γύρω από το τελευταίο μέιλ, που είχε εκτοξεύσει την επιστημονική του περιέργεια στα
ύψη: «Διακτινίσου επειγόντως στο CoffeeCity. Τα αποτελέσματα της έρευνας θα σε συγκλονίσουν».
Υπογραφή: Δρ Kokkos

Ο Kokkos ήταν ένας πάρα πολύ ασυνήθιστος του CoffeeCity, που όπως ξέρεις, φίλε προς τον Δόκτορα Kokkos και τείνοντάς
επιστήμονας, αν και μάλ λον στε γ νός μου, έχουν πάθος για τον καφέ και δεν του χέρι είπε:
άνθρωπος. Εν αν τιθέσει με τη σ τολ ή περνάει μέρα που να μην πιουν 1-2
του Doktor Food, που ήταν μια πάρα φλιτζάνια. -Είσαι πραγματικά μεγάλος, Kokkos. Για την
πολύ συνηθισμένη στολή Υπερήρωα και -Και πού κατέληξες; ακρίβεια είσαι ο μεγαλύτερος Kokkos που
σίγουρα αρκετά βρεγμένη για να φορεθεί. έχω δει στη ζωή μου. Πάω να ενημερώσω
Η περιέργειά του όμως δεν τον άφηνε -Τα συμπεράσματά μου είναι κάτι τον ΟΥΟ (Οργανισμός Υγείας OliveLand)
να την περιμένει άλλο να στεγνώσει. Τη παραπάνω από ε νθαρρυν τικά: Τα για τα ευχάριστα. Στο μεταξύ, στείλε μου
φόρεσε όπως όπως, πήρε και τη βαλίτσα ποσοστά εμφάνισης πολλών νόσων τις αποδείξεις των ευρημάτων σου.
επιβίωσης, μπήκε στο διακτινιστικό μηχάνημα που οφείλονται στις καταστροφικές -Τι; Φεύγεις κιόλας δηλαδή; Δε θα μείνεις
(δώρο του παλιού του φίλου Ντόκτορ συνέπειες των ελεύθερων ριζών είναι στο CoffeeCity ούτε για έναν coffee;
Σποκ όταν βγήκε στη σύνταξη, τον οποίο σαφώς μειωμένα. Αυτό με οδήγησε στην
είχε γνωρίσει σε σεμινάριο διαστημικής υποψία ότι ο καφές περιέχει σεβαστές -Μια άλλη φορά, φίλε μου, ευχαριστώ. Έχω
διατροφής) και ξεκίνησε το μακρύ ταξίδι ποσότητες αντιοξειδωτικών. Όπως ήδη πιει 2 φλιτζάνια σήμερα. Άλλωστε,
του για το CoffeeCity. Χρειάστηκαν μόνο 1 ήδη ξέρεις, ως ειδικός που είσαι, τα βιάζομαι να πω στα κορίτσια της OliveLand ότι
λεπτό, 3 δευτερόλεπτα και 8 κλάσματα του αντιοξειδωτικά είναι δεινοί εξολοθρευτές θα αργήσουν να κάνουν ρυτίδες, αστειεύτηκε
δευτερολέπτου για να έρθει αντιμέτωπος των ελεύθερων ριζών, οι οποίες δρουν ο σούπερ γιατρός και κατευθύνθηκε προς
με τα ντεσιμπέλ της φωνητικής κλίμακας ανεξέλεγκτες στο σώμα σαν κοινοί το διακτινιστικό μηχάνημα, κάνοντας
του Δόκτορος Kokkos: γκάγκστερ καταστρέφοντας αθώα υγιή φιλότιμες προσπάθειες να ξεκολλήσει με
κύτταρα». τρόπο μια απ’ το θώρακα και μια απ’ τα
-Ήξερες εσύ ότι ο καφές έ χει -Ξέρω, ξέρω… Πολλές παθήσεις, αλλά πόδια του τη νοτισμένη του στολή.
αντιοξειδωτικά; και το πρόωρο γήρας, οφείλονται σε αυτά
-Ο καφές; απόρησε εξίσου ξαφνιασμένος τα απόβλητα της μηχανής του σώματος.
ο Doktor Food, τόσο για την απρόσμενη Και; Κατάφερες να κάνεις την υποψία σου
αποκάλυψη όσο και για το ύψος της φωνής βεβαιότητα; Έχεις αποδείξεις ότι ο καφές
ενός τόσο κοντού ανθρώπου. Δεδομένου προμηθεύει όσους τον καταναλώνουν με
ότι ο Kokkos, πέρα από την αδιαμφισβήτητη τα πολύτιμα αντιοξειδωτικά;
επιστημονική του ευφυΐα, χαρακτηριζόταν
και από αδιαμφισβήτητη αφηρημάδα ως -Φυσικά. Αλλιώς δε θα σε καλούσα να
προς τα πρακτικά θέματα της ζωής, ο κάνεις ολόκληρο ταξίδι 1 λεπτού, 3
Doktor Food ξαναρώτησε όσο πιο κομψά δευτερολέπτων και 8 κλασμάτων του
μπορούσε: δευτερολέπτου για μια υποψία. Ξέρω
πόσο απασχολημένος είσαι με την έρευνά
-Είσαι απολύτως βέβαιος ότι μελετούσες σου στα Τρόφιμα του Μέλλοντος.
ένα φλιτζάνι καφέ και όχι μια τσαγιέρα -Τόσο απασχολημένος, που ξεχνάω τα
τσάι, ένα ποτήρι πορτοκαλάδα ή ένα τρόφιμα του παρόντος, απάντησε με μια
πιάτο καροτόσουπα; δόση πικρίας που γεύονται όλοι οι ερευνητές
-Απολύτως! απάντησε κατηγορηματικά ο Δρ μπροστά στα μεγάλα ευρήματα άλλων
Kokkos χωρίς να δείξει στιγμή ενοχλημένος ερευνητών. Προσπάθησε να πολεμήσει
από την καχυποψία - γεγονός που μπορεί το ενοχλητικό συναίσθημα προτάσσοντας
αβίαστα να οδηγήσει τον αναγνώστη στο την κοινωνική του ευθύνη και τη σκέψη
συμπέρασμα ότι έχει να κάνει με έναν ότι είχε άλλο ένα όπλο στα χέρια του να
κοντό μεν, πλην όμως ανώτερο άνθρωπο θωρακίσει με καλή υγεία τους αγαπημένους
και έναν σίγουρο για την ερευνητική του του κατοίκους, πίσω στην OliveLand. Η
δράση επιστήμονα. προσπάθεια πέτυχε αμέσως, γιατί ο Doctor
Food δεν ήταν απλώς ένας επιστήμονας,
-Eίναι πάνω από 20 χρόνια τώρα που ήταν ένας καλός επιστήμονας.
μελετώ την κλινική εικόνα των κατοίκων Χωρίς να το σκεφτεί δεύτερη φορά στράφηκε

13
ΚΟΙΝΉ bioΛΟΓΙΚΉ Της Βάσως Παππή

Fair trade
Κι όμως, υπάρχει αλληλέγγυο εμπόριο
Αν ήξερα ότι το μούσλι μου περιέχει κακάο απ’ το συνεταιρισμό Co-
nacado στη Δομινικανή Δημοκρατία, ζαχαροκάλαμο απ’ το συνεταιρισμό
Copeagri στην Κόστα Ρίκα, μάνγκο απ’ την ένωση συνεταιρισμών Cercle
des Sécheurs στην Μπουρκίνα Φάσο και μπανάνες απ’ τον γυναικείο
συνεταιρισμό Panay Fair Trade Center στις Φιλιππίνες, σίγουρα θα το
εκτιμούσα περισσότερο. Επιπλέον, θα έφερνα λιγότερο βαριά την τιμή
του, αφού θα θεωρούσα ότι η ανθρώπινη εργασία που κρύβεται πίσω του
προφανώς πρέπει να αμειφθεί.

Το δίκαιο και αλληλέγγυο εμπόριο είναι γίνονται φτωχότερες. Οι κυβερνήσεις των παιδικής εργασίας Πολ λά είδη βιολογ ικού καφέ που
μια εναλλακτική προσέγγιση της εμπορικής χωρών στις περιοχές αυτές ενθαρρύνουν Απουσία διακρίσεων στο χώρο εργασίας καλλιεργούνται από τους συνεταιρισμούς
δραστηριότητας που στοχεύει στον περιορισμό τους αγρότες τους να καλλιεργούν προϊόντα με βάση τη φυλή, το φύλο και τις πολιτικές Sidama Union στην Αιθιοπία, Copfam και
της φτώχειας και στη βιώσιμη ανάπτυξη των που προορίζονται για εξαγωγές και όχι απόψεις Coopervitae στη Βραζιλία, Asociacion Chaju-
οικονομικά μη προνομιούχων παραγωγών για την εσωτερική αγορά. Εγκλωβισμένοι Προστασία του περιβάλλοντος lense στη Γουατεμάλα, Uciri στο Μεξικό και
των αναπτυσσόμενων χωρών, προστατεύοντας ανάμεσα στις πιέσεις για γρήγορη παραγωγή, Προστασία της υγείας του καταναλωτή Cecocafen στη Νικαράγουα είναι από τα
τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον στην πτώση των τιμών των προϊόντων στις (τα περισσότερα προϊόντα παράγονται με δημοφιλή προϊόντα του Altromercato. Ένας
και εξασφαλίζοντας ότι τα προϊόντα που διεθνείς αγορές του «ελεύθερου» (για όσους βιολογικές μεθόδους). από αυτούς, ο καφές espresso Uciri (Union
παράγονται είναι υψηλής ποιότητας. έχουν ορίσει τους κανόνες του) εμπορίου Ο με γαλύτερος φορέας πιστοποίησης de Comunidades Indigenas de la Region del
Οι ρίζες του βρίσκονται στις ανθρωπιστικές και στους ντόπιους μεγαλοϊδιοκτήτες γης των προϊόντων δίκαιου και αλληλέγγυου Istmo), έχει πάρει την ονομασία του από το
οργανώσεις της μεταπολεμικής περιόδου. που αυξάνουν συνεχώς την παραγωγή τους εμπορίου είναι ο Fairtrade Labelling συνεταιρισμό των Ινδιάνων καλλιεργητών
Το 1949 στις ΗΠΑ η μη κερδοσκοπική κρατώντας χαμηλά τα μεροκάματα, οι μικροί Organizations CERT, υπό την αιγίδα του που τον παράγουν και οι οποίοι ζουν στην
οργάνωση SERRV International προμήθευε παραγωγοί είτε αναγκάζονται να πουλήσουν οποίου διακινούνται προϊόντα 600 περίπου επαρχία Οαχάκα στο νότιο Μεξικό. Στην
αμερικανικά «charity stores» με είδη τα χωράφια τους και να μεταναστεύσουν συνεταιρισμών από 50 χώρες. ετικέτα διαβάζουμε ότι τα γηγενή μέλη του
χειροτεχνίας που έφτιαχναν Ευρωπαίοι είτε συνεχίζουν να καλλιεργούν τις σοδειές συνεταιρισμού είναι πιστά σε μια σειρά από
πρόσφυγες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. τους υπό τη διαρκή απειλή της οικονομικής Fair Trade Hellas παραδόσεις, όπως ότι η γη δεν είναι μια ξένη
Στην Ευρώπη, η Oxfam (που είχε ιδρυθεί κατάρρευσης. ύπαρξη που πρέπει να εκμεταλλευόμαστε
το 1942 για την παροχή οικονομικής Οι Οργανισμοί Εναλλακτικού Εμπορίου στις Η Fair Trade Hellas είναι μια ελληνική ανεξέλεγκτα, αλλά η «μητέρα» των ανθρώπων,
βοήθειας ώστε να καταπολεμηθεί η πείνα αναπτυγμένες χώρες αναλαμβάνουν την Μη Κυβερνητική Οργάνωση που ιδρύθηκε που χρειάζεται σεβασμό γιατί από αυτήν
στην υπό γερμανική κατοχή Ελλάδα) άρχισε εισαγωγή και τη διακίνηση των προϊόντων που τον Ιούνιο του 2004 με τη μορφή της εξαρτάται η επιβίωσή τους και ότι δεν
να εισάγει στη Βρετανία είδη χειροτεχνίας παράγουν συνεταιρισμοί μη προνομιούχων Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας μπορεί να αποτελεί ιδιοκτησία και γι’ αυτό
από αναπτυσσόμενες χώρες στο τέλος της παραγωγών στις αναπτυσσόμενες χώρες, με σκοπό την προώθηση της φιλοσοφίας διανέμεται μεταξύ των κατοίκων του χωριού.
δεκαετίας του ’50. εξασφαλίζοντάς τους: του δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου Στο δυτικό κόσμο ο επείγων χαρακτήρας
Το σύγχρονο κίνημα δίκαιου και αλληλέγγυου Ελάχιστη τιμή για κάθε προϊόν, που στη χώρα μας. Το 2006 άνοιξε το πρώτο του οικολογικού ζητήματος κάνει τις ιδέες
εμπορίου εξαπλώθηκε και πολιτικοποιήθηκε καταβάλλεται στους συνεταιρισμούς των μη κερδοσκοπικό κατάστημα με προϊόντα αυτές να μη φαίνονται πια τόσο γραφικές, αν
στο τέλος της δεκαετίας του ’60, κάνοντας παραγωγών ακόμα και στην περίπτωση που δίκαιου και αλληλέγγυου εμπορίου στην και οπωσδήποτε οι αντίστοιχες πρακτικές
σαφές ότι η φτώχεια που είναι αποτέλεσμα η τιμή στις διεθνείς αγορές πέσει κάτω από Ελλάδα, στο κέντρο της Αθήνας, με την θεωρούνται παντού το ίδιο ανεπιθύμητες.
πολέμων και καταστροφών μπορεί να το όριο αυτό. Οι τιμές αυτές είναι υψηλότερες υποστήριξη του ιταλικού Οργανισμού Κάποιοι από μας πιστεύουν ότι όσοι έχουν
ανακουφιστεί προσωρινά με ανθρωπιστική από εκείνες που ορίζουν οι εταιρείες που Εναλλακτικού Εμπορίου CTM Altromer- τη δύναμη να τις διατηρήσουν, όπου κι αν
δράση, αλλά η αναπαραγωγή της είναι λειτουργούν σε συμβατικά εμπορικά δίκτυα, cato. Ο CTM Altromercato λειτουργεί ως βρίσκονται, θα πρέπει να υποστηρίζονται.
ζήτημα εκμετάλλευσης και ανισότητας και και εξασφαλίζουν στους παραγωγούς κοινοπραξία καταστημάτων δίκαιου και Ελπίζω όμως όλοι να συμφωνούμε ότι η
αντιμετωπίζεται μόνο με αναδιάρθρωση των αξιοπρεπείς συνθήκες διαβίωσης. αλληλέγγυου εμπορίου στην Ιταλία και φτώχεια δεν είναι φυσικός νόμος και ότι για
σχέσεων παραγωγής. Στη μετα-αποικιακή Έκτακτη αμοιβή, που καταβάλλεται στην συνεργάζεται με μικρούς παραγωγούς κάθε άνθρωπο θα πρέπει να εξασφαλίζονται
εποχή, το σύνθημα «Trade, not aid» (Εμπόριο, περίπτωση κατά την οποία η τιμή του της Ασίας, της Αφρικής και της Λατινικής οι όροι μιας αξιοπρεπούς διαβίωσης.
όχι βοήθεια) σήμαινε ότι ο πλούσιος Βορράς προϊόντος στις διεθνείς αγορές ξεπεράσει Αμερικής.
δεν θα έπρεπε πια να οικειοποιείται τους την ελάχιστη τιμή που έχει συμφωνηθεί. Στο Altromercato βρίσκει κανείς βιολογικά Fair Trade Hellas/ Altromercato: Νίκης
πόρους του φτωχού Νότου και στη συνέχεια Οι συνεταιρισμοί συνήθως διαθέτουν τα και μη τρόφιμα: Ζάχαρη από την Παραγουάη, 30, Σύνταγμα, τηλ.: 210 3614070, www.
να επιστρέφει ένα ελάχιστο μέρος του ποσά αυτά για την κατασκευή κοινόχρηστων σοκολάτα από τη Δομηνικανή Δημοκρατία, fairtrade.gr
πλούτου αυτού με τη μορφή αναπτυξιακής οχημάτων, αποθηκών για τις σοδειές μέλι από το Μεξικό, κους-κους που παράγεται
βοήθειας. κ.λπ., πράγμα που εξασφαλίζει βιώσιμη από συνεταιρισμούς Παλαιστίνιων γυναικών,
Η ε κβιομη χάνιση και η ε ν τεινόμε ν η ανάπτυξη. ρύζι από την Ινδία, ρούμι από την Κούβα
παγκοσμιοποίηση του εμπορίου την τελευταία Τα κριτήρια που θα πρέπει να πληρούν και μπισκότα με κακάο από τη Βραζιλία.
εικοσαετία έχει κάνει πλουσιότερες τις οι συνεταιρισμοί για να συμμετέχουν στο Εισάγονται επίσης κεραμικά σκεύη από
«ασιατικές τίγρεις» (Νότια Κορέα, Σιγκαπούρη, εναλλακτικό δίκτυο διακίνησης είναι: τη Βενεζουέλα και το Βιετνάμ, ξύλινα
Ταϊβάν και Χονγκ Κονγκ) και τη Δύση, Υγ ι ε ιν έ ς κα ι ασφα λ ε ίς σ υ ν θ ή κ ε ς μαχαιροπίρουνα από τις Φιλιππίνες, καθώς
αλλά οι αγροτικές περιοχές της Ασίας, εργασίας και διακοσμητικά είδη, ρούχα, χειροποίητα
της Αφρικής και της Λατινικής Αμερικής Απαγόρευση της ανασφάλιστης ή της κοσμήματα, αξεσουάρ και CD.

14
XIOΣ Της Βάσως Κριτάκη*

Φλούδες μανταρίνι
Οι Χιώτες, που πάντα ήξεραν τον τρόπο να «αιχμαλωτίζουν» τους καρπούς
της χιακής γης μετατρέποντάς τους σε πολύτιμους γαστρονομικούς
θησαυρούς, δεν θα άφηναν ποτέ να τους ξεφύγουν τα υπέροχα χιώτικα
μανταρίνια.

Μπορεί η Κίνα να έχει την τιμή της μπιφτέκια (που όπως υποστηρίζει ο Χιώτης φροντίσει να βάλουν σε «ψεκαστήρι». Κι έτσι
πατρότητάς τους, η φιλόξενη «χία σεφ κ. Στέφανος Κόβας, το μανταρίνι δίνει όπως ήταν ζεστό και υγρό, το πασπάλιζαν
γη» όμως έγινε η δεύτερη πατρίδα ρεσιτάλ γεύσης). Ο Χιωτοαιγυπτιώτης φίλος με ζάχαρη, που τελικά «κρυστάλλωνε»
τους, αξιοποιώντας τους καρπούς της κ. Στέλιος Αποδιάκος μας αποκαλύπτει πάνω του, δημιουργώντας ένα θαυμάσιο
μανταρινιάς, φροντίζοντας με μεράκι ότι το κλασικό κυριακάτικο μενού της γλάσο καθώς φαντάζομαι (μια «άσπριση»
και αγάπη να τους κάνει ακόμα πιο οικογένειάς του ήταν το κρέας, χοιρινό με δηλαδή, για να χρησιμοποιήσω αυτή την
εύγευστους. Και έτσι «αι χίαι τράπεζαι» ξύσμα μανταρινιού, που σερβιριζόταν με όμορφη ελληνική λέξη που έπλασαν οι
έγιναν ακόμα πιο πλούσιες, ο δε γνωστός πατάτες και κρεμμύδια φούρνου. Χιώτισσες καλονοικοκυρές για το γλάσο).
«χίος γέλως» πιο διασκεδαστικός. Μπουκιά και συχώριο, σου λέει. Οι τούρτες με γεύση από μανταρίνι, που
Εύχυμα, γλυκά, αρωματικά και πλούσια συνήθιζαν οι πολυταξιδεμένοι Χιώτες,
σε βιταμίνες, τα χιώτικα μανταρίνια Άρωμα λεπτό και φίνο ήταν ακόμα μια όμορφη γευστική πινελιά
εξήψαν τη δημιουργική φαντασία της Όμως η γευστική παράδοση της Χίου είναι στα απογευματινά τέια της αστικής τάξης,
Χιώτισσας νοικοκυράς και του Χιώτη τα γλυκά. Αλίμονο, λοιπόν, αν έλειπε από ενώ δεν θα μπορούσε να λείπει από τα
καλλιεργητή. Γέμισαν οι Χιώτισσες τα αυτά το μανταρινάκι. Εκτός από το γλυκό πάμπολλα γλυκίσματα με αμύγδαλο (που
ντουλάπια και τα κελάρια των σπιτικών κουταλιού, οι φλούδες του μανταρινιού υπήρχε άφθονο στη Χίο), όπως π.χ. από
του κάμπου κυρίως, που υπερηφανεύονταν έκαναν ακόμα γευστικότερα τα σιρόπια τα περίφημα αμυγδαλωτά.
να επιδεικνύουν στους -ευπρόσδεκτους (ειδικά αυτά που χρησιμοποιούσαν στις
πάντα- φιλοξενούμενούς τους μπουκάλια δίπλες), ο δε χυμός τους αρωμάτιζε θαυμάσια Θέμα γοήτρου
με λικέρ μανταρίνι, βαζάκια με αρωματικές δίνοντάς του λεπτή γεύση το παστέλι, που Και τα μανταρίνια που περίσσευαν όταν
μαρμελάδες, γλυκά του κουταλιού και σερβιριζόταν πάνω σε φύλλα μανταρινιάς τέλειωνε η «γιορτή» του μανταρινιού από το
φυσικά τις κόφες και τα καλάθια τους - στη χιώτικη συνοικία του Καΐρου στην τραπέζι του χειμώνα, τι τα έκαναν οι Χιώτες;
με τα φρεσκοκομμένα μανταρίνια ή τα Αίγυπτο ήταν φημισμένα τα παστέλια Γιατί παρότι το πορτοκάλι ήταν άφθονο -και
κρυστάλλινα ποτήρια τους με το φρέσκο μανταρινιού του «Χαμού». Οι Χιώτες της φυσικά πιο φθηνό στη Χίο, ως λιγότερο
χυμό τους. Σμύρνης και της Πόλης χρησιμοποιούσαν έψιμο, οπότε είχε την πρωτοκαθεδρία-, το
Μα δεν τους έφταναν αυτά. το μανταρίνι εκεί που υπήρχε ταχίνι, και μανταρίνι παρέμεινε πάντα πιο περιζήτητο:
έτσι δημιούργησαν θαυμάσιες συνταγές για ήταν αυτό που έπρεπε να «αιχμαλωτιστεί»
Στις χιώτικες κουζίνες ταχινόπιτες με γεύση από μανταρίνι. Επίσης για να αυξήσει το γόητρο της Χιώτισσας
Τα τεφτεράκια των νοικοκυρών έπρεπε να στον πολίτικο χαλβά, που προσωπικά τον οικοδέσποινας όλες τις εποχές του χρόνου.
γεμίσουν και αυτά με τα αιθέρια έλαια του απήλαυσα δοκιμάζοντας να τον φτιάξω όχι Και «γεννηθήτωσαν» οι σακχαρόπηχτες
αειθαλούς εσπεριδοειδούς φυτού. Μέχρι με φλούδα και κομμάτια μανταρινιού όπως μανταρινάδες, έτοιμες να προσφέρουν τη
και τα άνθη τους αξιοποίησαν, έτσι όπως εκείνοι, αλλά με φρουι γλασέ μανταρινιού δροσιά τους και το άρωμά τους όποτε ήταν
ήξεραν αυτές να το πράξουν. Πότε σαν «άνθος» και μανταρίνι γλυκό κουταλιού. Δοκίμασα επιθυμητό και απαραίτητο. Τώρα εμείς οι
γλυκό κουταλιού, πότε σαν λικέρ, πότε για επίσης μια παρόμοια παραλ λαγή στο σύγχρονοι Χιώτες, που δεν αξιωθήκαμε να
να αρωματισθεί το απογευματινό τους τσάι κέικ μαν ταρινιού, χρησιμοποιών τας έχουμε ούτε μανταρινιές ούτε περιβόλια,
ακόμα περισσότερο. Άσε πια η φλούδα ψιλοκομμένο αυτό το φρουί γλασέ μαζί με τι θα κάνουμε;
του μανταρινιού. Μπήκε ακόμη και στην το λικέρ μανταρίνι. Σας το συνιστώ επίσης Να ’ναι καλά ο ΑΣΕΧ (Αγροτικός Συνεταιρισμός
κλασική φασολάδα (και για να αποδίδουμε ανεπιφύλακτα. Εσπεριδοκαλλιεργητών Χίου), οι βιοτεχνίες
τα του Καίσαρος τω Καίσαρι, αυτή είναι Τώρα που το σκέφτομαι, μάλλον ζήλεψα γλυκών κουταλιού και οι ζαχαροπλάστες
έμπνευση νεότερου Χιώτη). Επίσης στις το κέικ που έφτιαχναν στην Αίγυπτο με μας, που φροντίζουν να μας αποζημιώνουν
κρασάτες σουπιές και στο χταπόδι μαζί με τον εξής αξιοπρόσεκτο και ευφάνταστο ποικιλοτρόπως. Να περνάνε αυτοί καλά,
τον ζουμερό χυμό τους, στα ψητά ψάρια, δημιουργικό τρόπο: Μόλις έβγαζαν το για να τρώμε κι εμείς καλύτερα...
στο κοτόπουλο, στην πηχτή ψαριού, στην αχνιστό κέικ από το φούρνο, το «ψέκαζαν»
*Η Βάσω Κριτάκη είναι υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων της
πηχτή χοιρινού μαζί με τα νεράντζια, στα με φρέσκο χυμό μανταρινιού που είχαν Νομαρχίας Χίου.

16
17
ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ ΜΟΝΟΣ Της Κωνσταντiνας Αθανασίου

Η μπουγάτσα
της ξεπέτας
Μαγειρικοί όροι για
Α. Χωρίς αυγά προχωρημένους
Αύριο «θα σε κάνω μπουγάτσα», με Υλικά για 6-8 άτομα «Σουρωτά» προς Θεού δεν σημαίνει ότι
φοβέρισε η Καλυψώ, συνάδε λφος θα πρέπει να περάσετε τα φύλλα από
στο διπλανό γραφείο, ανεπίδεκτη 500 γρ. φύλλο κρούστας το σουρωτήρι (φιδέ θα φτιάξουμε μια
στη μαγειρική, η οποία 12 χρόνια σε 1 πακέτο (250 γρ.) φυτική μαργαρίνη άλλη φορά). Τα απλώνετε στο ταψί σας
εκδόσεις μαγειρικής δεν κατάφερε παρά 1 κουτί γάλα ζαχαρούχο ακατάστατα και τσαλακωμένα (στην όψη
να ιντριγκαριστεί από 2-3 συνταγές, κι ζάχαρη άχνη και κανέλα για πασπάλισμα να θυμίζουν το πώς αφήνετε το σεντόνι το
αυτές τόσο δύσκολες και σοφιστικέ, που πρωί, που τρέχετε να προλάβετε το μίτινγκ
τις φτιάχνει 10χρονο παιδί. Η Καλυψώ των 8.30) για να γίνει η μπουγάτσα σας πιο
σεφ είναι κάτι σαν το ανέκδοτο Αλβανός αφράτη (δυστυχώς το κόλπο δεν πιάνει με
τουρίστας και, όπως καταλαβαίνετε, όταν το πάπλωμα).
άκουσα τα περί μπουγάστας υπέθεσα ότι Εκτέλεση «Πιέτες» ή «πλισέ». Ως παιδί, δε μπορεί, θα
ή η πεθερά της θα την ξελασπώσει πάλι είχατε φτιάξει μια χάρτινη βεντάλια. Αν ναι,
1. Λιώνετε τη μαργαρίνη και με ένα πινέλο αλείφετε όλα τα φύλλα κρούστας,
ή ότι περιμένει κάποιο δεματάκι από το ‘χετε. Θα τυλίξετε το φύλλο ακριβώς έτσι
καθώς τα απλώνετε το ένα πάνω στο άλλο «σουρωτά» μέσα σε ένα ταψί.
τον Ιορδάνη στα Χανιά. Την επομένη ο πολλές φορές, μέχρι που από ένα μεγάλο
Βάζετε το ταψί με τα φύλλα στο φούρνο και ψήνετε στους 180 °C μέχρι
φόβος και ο τρόμος κάθε αρχιμάγειρα ορθογώνιο -ως παιδί πάντα, δεν μπορεί,
να ροδίσουν.
μας έφερε στο γραφείο μια πολύ ωραία θα είχατε κάνει και λίγη γεωμετρία- να
2. Σ’ ένα μπολ ρίχνετε το γάλα, προσθέτετε χρησιμοποιώντας σαν μεζούρα
μπουγάτσα τόσο αφράτη και γευστική, αποκτήσετε μια στενή λωρίδα στο πλάτος.
το κουτί του ζαχαρούχου 3 κουτιά νερό και ανακατεύετε καλά. Μόλις τα
που έμπαινε στο μάτι κάθε ειδήμονα. Διά Αν δεν ξέρετε να κάνετε βεντάλια και δεν
φύλλα ροδίσουν, ρίχνετε το γάλα και ξαναβάζετε την μπουγάτσα στο
στόματος πεθερούλας μάθαμε τη συνταγή είχατε πατήσει ποτέ στη γεωμετρία, τι να
φούρνο στους 180 °C για 20’. Πασπαλίζετε την μπουγάτσα με ζάχαρη
και καταλάβαμε πώς τα κατάφερε η πω; Μήπως να τηλεφωνήσετε στο ανίψι
άχνη και κανέλα.
άσχετη κολλητή μας. Στο μεταξύ, το θέμα σας, το βαφτιστήρι του κολλητού σας ή
«μπουγάτσα της ξεπέτας» εμπλουτίστηκε το βλαστάρι ενός ξένου εν ανάγκη και να
και με νέα συνταγή, πιο «δύσκολη» και ρωτήσετε πώς γίνονται οι βεντάλιες και
πιο «ψαγμένη» από την πρώτη. Εσείς τι είναι τα παραλληλόγραμμα; Μήπως
διαλέγετε και παίρνετε. Β. Με αυγά πάλι, τώρα που το σκέφτεστε, ήρθε η
ώρα να κάνετε παιδί; Χωρίς να θέλουμε
Υλικά για 6-8 άτομα να παρέμβουμε σ’ αυτόν τον υπαρξιακό
μονόλογο, να σας θυμίσουμε απλώς ότι
500 γρ. φύλλο κρούστας ξεκινήσατε να κάνετε μια μπουγάτσα, έτσι;
1 πακέτο (250 γρ.) φυτική μαργαρίνη Και δη της ξεπέτας...
1 κουτί ζαχαρούχο γάλα
5 αυγά
2 βανίλιες
ζάχαρη άχνη και κανέλα για πασπάλισμα

Εκτέλεση
1. Λιώνετε τη μαργαρίνη. Διπλώνετε τα φύλλα ένα ένα κάνοντάς τα σαν πιέτες
και τα τοποθετείτε παράλληλα το ένα δίπλα στο άλλο σε ορθογώνιο ταψί.
Όταν τελειώσουν όλα τα φύλλα, βάζετε το ταψί στο φούρνο στους 180 °C
και ψήνετε ώσπου να ροδίσουν.
2. Στο μεταξύ, χτυπάτε το ζαχαρούχο γάλα, τα 5 αυγά και τις 2 βανίλιες, ώσπου
να γίνουν ένας χυλός πηχτός και ομοιόμορφος.
3. Βγάζετε το ταψί και περιχύνετε τα ψημένα φύλλα με το χυλό που φτιάξατε.
Ξαναβάζετε το ταψί στο φούρνο και ψήνετε στους 200 °C για άλλα 20’.
Αποσύρετε από το φούρνο, το αφήνετε 5’ και πασπαλίζετε με τη ζάχαρη άχνη
και λίγο κανέλα από πάνω από τη ζάχαρη.

18
MEET THE GREEKS Της Χριστίνας Τσαμουρά, photo: Γιώργος Καραηλίας

Πάω Κερκίνη...

20
Για να χαθώ με μια πλάβα στην ομίχλη. Για να παίξω τον καβαλάρη του ονείρου.
Nα αφεθώ στη μαγεία της λίμνης και στην Πάνω στην Ολυμπία και μακριά από τον
υποβλητική σιωπή της. Από το να περνάω τα Αντρίκο -έχουν και τα άλογα τα δικά τους,
Σαββατοκύριακά μου με τους τηλεβούβαλους κάποια συμπαθιούνται, κάποια όχι- να
και τα πινκ φλαμίνγκος της ψυχαγωγικής καλπάσω (συγκρατημένα, μη φύγει και
ζώνης, προτιμώ τους γνήσιους νεροβούβαλους κανένας πόντος...) στις κατάφυτες πλαγιές
και τα αυθεντικά πινκ φλαμίνγκος ενός του όρους Κερκίνη, ακόμη Μπέλες για τους
από τους 10 σημαντικότερους διεθνώς ντόπιους, ανάμεσα στους πλάτανους, τις
υγροβιότοπους της χώρας (συνθήκη Ραμσάρ). οξυές, τα μαύρα πεύκα και τα έλατα και
Να ακούω μόνο τον Γιάννη Ρέκλο να μιλάει μέσα από κρυστάλλινα νερά, μαζεύοντας
με πάθος για κορμοράνους και ερωδιούς, όση φυσική ομορφιά αν τέχει η ψυχή
σταχτοτσικνιάδες και τσίφτηδες, νούφαρα μου. Χρησιμοποιώντας τμήμα του παλιού
και καλαμιές. Μπροστά μπροστά στη βάρκα μονοπατιού των καραβανιών, που συνέδεε την
να εξιστορεί τα περασμένα, πώς φτιάχτηκε περιοχή με την υπόλοιπη βόρεια Βαλκανική,
το πρώτο φράγμα το ‘32, στο Λιθότοπο, να φτάσω στη μαγευτική καλύβα-καταφύγιο,
και τα νερά του Στρυμόνα σχημάτισαν τον με οδηγό τον Νίκο Βαρκά, τον άνθρωπο που
τεχνητό ταμιευτήρα νερού, που στήριξε κάνει πράξη για τους φιλοξενούμενούς του
τον ανεκτίμητο φυσικό πλούτο. Και πώς ένα -θεωρώ- σχεδόν συλλογικό παιδικό
επηρέασαν την περιοχή, 30 χρόνια μετά, απωθημένο: το «ξέγνοιαστος καβαλάρης
οι ανασκευές του 1982, για να φτάσουν του ονείρου σε περιπέτειες στην άγρια
σήμερα οι άνθρωποι της λίμνης να παλεύουν φύση». Βέβαια, η ανήλικη φαντασίωση
με τη στάθμη των υδάτων που πνίγει ό,τι δεν περιλάμβανε γεν ναίες ποσότητες
αναπνέει στο μαγευτικό παρυδάτιο δάσος. τσίπουρου ούτε βουβαλίσια λουκάνικα
Και πόσο δραματικά επείγον είναι να και καβουρμάδες, ούτε βλάχικες πίτες
βρεθεί η λύση που θα σέβεται εξίσου την και ντόπια κρέατα ψημένα με τις ώρες
αγωνία των ντόπιων αγροτών με την κοινή σε παραδοσιακούς φούρνους. Αυτά είναι
οικολογική αγωνία όλων μας. τα ωραία της ενηλικίωσης, να ’χεις να
θυμάσαι αποχαιρετώντας το πανέμορφο
Για να δακρύσω με «το λιβάδι που βουνό. Τσάο Μπέλες...
δακρύζει». Να αντικρίσω κατάματα αυτή
τη μακάβρια, γυμνή ερημιά, συνέπεια
της υπερβολικής αύξησης των νερών της
Κερκίνης, κάθε άνοιξη που κλείνει το
φράγμα. Να σταθώ πρόσωπο με πρόσωπο
απέναντι στους κορμούς-σκελετούς των
δέντρων και στα άψυχα ζώα, που αφήνουν
σε ένα παντέρημο, ρυτιδιασμένο πυθμένα
τα αδυσώπητα νερά καθώς αποσύρονται.
Το να αφήνεις την ψυχή σου να ματώνει
πού και πού, μπορεί και να πονάει, αλλά
αυτό δεν είναι οπωσδήποτε κακό. Και
σίγουρα είναι ελαφρώς σοφότερο από το
να αφήνεις το οικολογικό σου ένστικτο να
κοιμάται τον εντελώς ανώδυνο μεν, άκρως
επικίνδυνο δε ύπνο του δικαίου.
Για να γίνει της ...πέστροφας στην ανάταση και ψυχική ευφορία σού δημιουργεί
ταβέρνα του Θεοδωρακέλη. Αφού, βεβαίως, το περιποιημένο βιολογικό αγρόκτημα,
Για να ζήσω 4Χ4 εμπειρίες. Γιατί τι θέλει
περιπλανηθώ με ρομαντική διάθεση και προετοιμάζοντάς σε με τον τρόπο του για
ο άνθρωπος της πόλης, ο κορεσμένος σε
πρακτικές γαλότσες στις κατακόκκινες μηλιές τα μεγάλα γλέντια, που έπονται το βράδυ
άσφαλτο και τσιμέντο, για να πει ότι ζει; Λίγη
του πρότυπου βιολογικού οπωρώνα του, στην ταβέρνα. Διότι ο Γιώργος δεν κρύβεται
λάσπη, λίγο βράχο, λίγο χωματόδρομο, να
του μεγαλύτερου της περιοχής. Ο Γιώργος μόνο πίσω από τις μηλιές, τις κυδωνιές και
νιώσει πως βγαίνει από τα αποστειρωμένα
Θεοδωρακέλης και η «Αγραία» του είναι η τις κοντούλες αχλαδιές, κρύβεται και πίσω
περιβάλλοντα και τις προκαθορισμένες
απόδειξη ότι όταν έχεις όραμα και άποψη σε από το εκτροφείο πέστροφας. Επιπλέον,
ζώνες επιβίωσης. Να απλώσει στα μισά
αυτή τη ζωή, αλλά δεν φοβάσαι να πιάσεις όταν έχει κέφια, κρύβεται και πίσω από το
τού πουθενά τον καβουρμά πάνω στο καπό
και το φτυάρι στα χέρια σου μη και σε μπουζούκι του. Όταν λοιπόν καλλιάσει το
του τζιπ, να βγάλει και το ζυμωτό ψωμί,
δαγκώσει, κάνεις θαύματα. Μη φανταστείτε προχωρημένο τρίγωνο πέστροφα - κρασί
να υψώσει τα ποτήρια με τους φίλους και
βέβαια ότι η μονάδα του δουλεύεται με - ταξίμι στην ταβέρνα του, πρέπει να είσαι
να νιώσει αυτό που λέμε «ελεύθερος κι
προϊστορικά συστήματα παραγωγής και πολύ περίεργη κατασκευή ανθρώπου για να
ωραίος». Κι άμα κολλήσει στο γυρισμό,
ελέγχου ούτε ότι θα συναντήσετε εκεί αυτό μη σου ’ρθει αυθόρμητα να μουρμουρίσεις:
τι έγινε; Θα τον ξεκολλήσουν οι ειδικοί.
το μίζερο κάτι του «φτωχού συγγενή» που «Δεν πάω πουθενά, πουθενά, πουθενά, εδώ
Άλλωστε, ελευθερία χωρίς κολλήματα
απέπνεαν οι πρώτες απόπειρες βιολογικής θα μείνω!» (αν και δεν το παίζουν).
γίνεται; Δε γίνεται…
γεωργίας στην Ελλάδα. Το ανάποδο: Μόνο

21
MEET THE GREEKS

Info:
Για θρυλικές τζιπάδες, ονειρικές βαρκάδες
και κανό στην Κερκίνη, ξενάγηση στη
λίμνη, βόλτες στο παρυδάτιο δάσος, ορεινές
πεζοπορίες, διαμονή: «Οικοπεριηγητής»,
Γιάννης Ρέκλος, τηλ.: 23270 41090, κιν.:
6947152240.
www.oikoperiigitis.gr

Για πιο σοφιστικέ διαμονή σε αποψάτο


ξενώνα: Ο «Βιγλάτορας» του Στέργιου
Καλέση, Άνω Πορόια Σερρών, τηλ.: 210
6640077, www.viglatoras.com

Για …αλογάδες, οικοπεριηγήσεις και


ημερήσια εκδρομή στο καταφύγιο του
Όρους Κερκίνης: Άνω Πορόια Σερρών,
Νίκος Βαρκάς, τηλ.: 2327 051296, κιν.:
6977 043245.

Για ξενάγηση στο βιολογικό οπωρώνα


«Αγραία», πεστροφοκατάσταση και
καμιά διπλοπενιά (εφόσον κρίνει ο
…μάστορας): Θεοδωρακέλης Γιώργος, Άνω
Πορόια, Σέρρες, τηλ.: 23270 51375, fax:
23270 51570, κιν.: 6978 896910, email:
teogeo@ser.forthnet.gr, info@agraia.gr

Για γνήσιο καβουρμά από 100% βουβαλίσιο


κρέας, βουβαλίσιο λουκάνικο κι άλλες
ανομολόγητες αμαρτίες της ...σαρκός
από μικρές, ε λε γ χόμενες μονάδες
αποκ λειστικά της περιοχής: Ψάξτε
οπωσδήποτε το κρεοπωλείο «Χασαπάκι»
του Νάσου Κοκκώνα, στη Ροδόπολη του
Δήμου Κερκίνης, www.toxasapaki.gr,
τηλ.: 23270 22093, 6977 226943. Είναι
το πρώτο και μοναδικό κρεοπωλείου που
εντάχθηκε στο δίκτυο συνεργαζόμενων
επιχειρήσεων στους Δρόμους Κρασιού
της Βόρειας Ελλάδας.
Ενα λ λακ τικά γ ια καβουρμά, 80%
βουβαλίσιο κρέας, 15% χοιρινό παραγωγής
τους και 5% πρόβειο, απευθυνθείτε στον
«Μπόρα»: τηλ.: 23270 31109.
mporaszs@yahoo.gr.

Για να πάρει κάποιος την ευθύνη της


οργάνωσης από πάνω σας και να σας
μείνει μόνο η απόλαυση της φύσης,
των εκδρομών και του καλού φαγητού,
εμπιστευτείτε το SeaVilization και τη Δέσποινα
Παπαδήμα, που ξέρει την περιοχή καλύτερα
και από την τσέπη του casual παντελονιού
της. Ορμητήριο: Σταδίου 7, Σύνταγμα, τηλ.:
210 3227688, e-mail: info@seatravel.gr,
www.seatravel.gr.

Το i CookGreek ευχαριστεί θερμά τη


Νομαρχία Σερρών, το Δήμο Κερκίνης και
όλους όσοι συμμετείχαν με τον τρόπο
τους στο να μετατραπεί η επίσκεψή μας
στα μέρη τους σε μια αξέχαστη εμπειρία.

22
συνταγές ελληνικής κουζίνας

ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 07
που αξίζει να μαγειρέψετε ΓΕ Σ
ΟΙ ΣΥΝΤΑ ΥΝ
ΜΑΣ ΕΧΟ ΕΙ!
ΥΤ
8 ΚΛΑΣΙΚΕΣ + ΟΧΤΩ ΝΕΕΣ ΣΥΝΤΑΓΕΣ ΜΑΓΕΙΡΕ
από την Κωνσταντίνα Αθανασίου
και τον Λευτέρη Λαζάρου
Φωτογραφίες: Γιώργος Δρακόπουλος, Σταύρος Κωστάκης, Γιάννης Λεπίδας

Τ. 0 8
Food styling: Tina Webb, Λίντα Αγάλλου

ΔΕΝ ΤΟ ΠΕΤΑΣ, ΤΟ ΚΡΑΤΑΣ!


Με την ευγενική χορηγία
Προετοιμασία: 20΄
Ψήσιμο: 1 ώρα
Μέτριας δυσκολίας

Πένες
με λαχανικά
Κωνσταντίνα Αθανασίου Για 4-6 μερίδες

Υλικά Εκτέλεση
πένες....................................... 500 γρ. 1. Αφήνετε τα κυβάκια μελιτζάνας να ξεπικρίσουν για 20’ σε σουρωτήρι,
μελιτζάνα................................ 1 κομμένη σε κυβάκια αφού τα πασπαλίσετε με αλάτι. Τα ξεπλένετε και τα στραγγίζετε καλά.
μανιτάρια................................ 250 γρ. Ζεσταίνετε το λάδι και σοτάρετε τα μανιτάρια, τα κολοκυθάκια τα
κολοκυθάκια.......................... 2 κρεμμύδια και τα κυβάκια μελιτζάνας για 4’ - 5’ ανακατεύοντας συχνά.
ελαιόλαδο............................... 1 φλιτζάνι του τσαγιού 2. Προσθέτετε το σκόρδο και συνεχίζετε το σοτάρισμα για 3’ - 4’ ακόμη
κρεμμύδια............................... 2 ψιλοκομμένα - ανακατεύοντας πάντα. Κατόπιν ρίχνετε τα ντοματάκια κονσέρβας,
σκόρδο.................................... 2 σκελίδες ψιλοκομμένες τον κύβο λαχανικών και αλατοπίπερο και βράζετε για 20’ – 25’ σε
ντοματάκια κονσέρβας.......... 400 γρ. χαμηλή φωτιά, μέχρι να μαλακώσουν τα λαχανικά.
μαϊντανός............................... 4 κουταλιές της σούπας, ψιλοκομμένος 3. Όταν τα υγρά εξατμισθούν, σκορπίζετε το μαϊντανό και ανακατεύετε
κύβος λαχανικών.................. 1 πάλι. Βράζετε ξεχωριστά τις πένες και τις στραγγίζετε. Τις αδειάζετε
κεφαλοτύρι ή παρμεζάνα..... για το γαρνίρισμα σε πιατέλα βαθιά και προσθέτετε τη σάλτσα με τα μανιτάρια, το κρεμμύδι
αλάτι....................................... λίγο και τη μελιτζάνα και ανακατεύετε. Γαρνίρετε με τριμμένο κεφαλοτύρι
πιπέρι..................................... φρεσκοτριμμένο ή φλούδες παρμεζάνας και σερβίρετε.
Προετοιμασία: 25΄
Ψήσιμο: 25΄
Μέτριας δυσκολίας

Τηγανητές
κασερόπιτες
Για 8 μερίδες Κωνσταντίνα Αθανασίου

Υλικά Εκτέλεση
χωριάτικα φύλλα.... 8, έτοιμα ή σπιτικά 1. Σε ένα μπολ ετοιμάζετε τη γέμιση, ανακατεύοντας τα τυριά με το μαϊντανό, τα
κασέρι...................... 400 γρ., τριμμένο αυγά χτυπημένα και αλατοπίπερο. Απλώνετε σε επίπεδη επιφάνεια κάθε φύλλο
κεφαλογραβιέρα..... 200 γρ., τριμμένη και το κόβετε σε 3 λωρίδες. Απλώνετε στην άκρη κάθε λωρίδας λίγη από τη
μαϊντανός................ 2 κουταλιές της σούπας, ψιλοκομμένος γέμιση. Αλείφετε το υπόλοιπο φύλλο με λίγο καλαμποκέλαιο και τυλίγετε σε
καλαμποκέλαιο...... 2/3 φλιτζανιού του τσαγιού τρίγωνα πιτάκια.
αυγά......................... 3 2. Επαναλαμβάνετε την ίδια διαδικασία με τα υπόλοιπα φύλλα, την υπόλοιπη
αλάτι......................... όσο θέλετε γέμιση και το υπόλοιπο λάδι και φτιάχνετε συνολικά 24 τριγωνικές τυρόπιτες.
πιπέρι....................... φρεσκοτριμμένο Κατόπιν τηγανίζετε τα πιτάκια σε καυτό καλαμποκέλαιο και από τις δύο πλευρές,
μέχρι να ροδίσουν. Τις στραγγίζετε σε απορροφητικό χαρτί και τις σερβίρετε.
Προετοιμασία: 30΄
Ψήσιμο: 1 ώρα και 15΄
Μέτριας δυσκολίας

Μακαρονόπιτα
με σπανάκι
Κωνσταντίνα Αθανασίου Για 6 μερίδες

Υλικά Εκτέλεση
φύλλο κρούστας.................. 500 γρ. 1. Βράζετε τα ζυμαρικά και τα στραγγίζετε. Καθαρίζετε το σπανάκι, το πλένετε
σπανάκι................................ 500 γρ. και το ζεματάτε σε αλατισμένο νερό για 2’-3’ και κατόπιν το στραγγίζετε και
μακαρόνια για παστίτσιο.... 300 γρ. το χοντροκόβετε.
κρεμμυδάκια στιφάδου...... 4-5 μικρά 2. Ζεσταίνετε το μισό βούτυρο και σοτάρετε τα κρεμμυδάκια και κατόπιν το σπανάκι.
μαϊντανός............................. 1 ματσάκι, ψιλοκομμένο Αποσύρετε από τη φωτιά, αλατοπιπερώνετε και ανακατεύετε το μίγμα με το
φέτα...................................... 300 γρ., τριμμένη μαϊντανό, τα ζυμαρικά και τα τυριά. Τέλος, ρίχνετε το γάλα και τα 5 αυγά
κεφαλογραβιέρα.................. 200 γρ., τριμμένη και ανακατεύετε πάλι.
γκούντα................................ 100 γρ., τριμμένη 3. Στρώνετε τα μισά φύλλα κρούστας σε μεγάλο στρογγυλό ταψί αλείφοντας
γάλα εβαπορέ...................... 1/2 φλιτζάνι του τσαγιού το καθένα με βούτυρο και αδειάζετε μέσα το μίγμα με τα ζυμαρικά και το σπανάκι.
αυγά...................................... 5 χτυπημένα και 1 επιπλέον Καλύπτετε με τα υπόλοιπα φύλλα, αλείφοντας και αυτά με βούτυρο. Από πάνω
για το άλειμμα περιχύνετε με το τελευταίο αυγό, χτυπημένο με λίγο νερό ή γάλα. Ψήνετε την
βούτυρο................................ 150 γρ. πίτα στους 200 °C μέχρι να ροδίσει.
αλάτι..................................... λίγο
πιπέρι................................... φρεσκοτριμμένο
Προετοιμασία: 40΄
Ψήσιμο: 1 ώρα
Εύκολη

Ρολό με χόρτα
και πράσα
Για 8-10 μερίδες Κωνσταντίνα Αθανασίου

Υλικά Εκτέλεση
φύλλο κρούστας................ 500 γρ. 1. Ζεματίζετε τα χόρτα για 3’ - 4’, τα στραγγίζετε και τα χοντροκόβετε. Ζεσταίνετε
χόρτα (λάπατα, σπανάκι, 4 κουταλιές της σούπας λάδι και σοτάρετε τα πράσα για 3’ - 4’. Προσθέτετε τα χόρτα
σέσκουλα).......................... 500 γρ. και συνεχίζετε το σοτάρισμα για 5’ - 6’. Αφήνετε το μείγμα να κρυώσει και
πράσα................................. 3, κομμένα σε ροδέλες ρίχνετε τα αυγά, το σιμιγδάλι και τα τυριά. Αλατοπιπερώνετε και ανακατεύετε
σιμιγδάλι........................... 2 κουταλιές της σούπας καλά.
κεφαλογραβιέρα............... 200 γρ., τριμμένη σε χοντρό τρίφτη 2. Στρώνετε σε ένα τραπέζι τα μισά φύλλα κρούστας το ένα πάνω στο άλλο,
φέτα................................... 450 γρ., κομματιασμένη με πιρούνι αλείφοντας με λάδι κάθε φύλλο. Απλώνετε στο επάνω φύλλο, στη μια άκρη,
αυγά................................... 3-4 τη μισή ποσότητα από το μείγμα με τα χόρτα. Τυλίγετε σε ρολό και το
ελαιόλαδο.......................... 1½ φλιτζάνι του τσαγιού τοποθετείτε σε λαδωμένο ταψί.
αλάτι.................................. λίγο 3. Επαναλαμβάνετε την ίδια διαδικασία άλλη μια φορά, φτιάχνοντας και δεύτερο
πιπέρι................................ φρεσκοτριμμένο ρολό. Περιχύνετε τα ρολά με το υπόλοιπο λάδι και τα ψήνετε για 1 ώρα περίπου,
μέχρι να ροδίσουν. Τα σερβίρετε κομμένα σε χοντρές φέτες.
Προετοιμασία: 30΄
Ψήσιμο: 1 ώρα και 30΄
Μέτριας δυσκολίας

Χταπόδι
με μακαρονάκι
Κωνσταντίνα Αθανασίου Για 6 μερίδες

Φωτογραφία: Γιώργος Δρακόπουλος


Food styling: Tina Webb

Υλικά Εκτέλεση
χταπόδι............................. 1 κιλό 1. Βράζετε το χταπόδι χωρίς να προσθέσετε νερό, σε μέτρια φωτιά, μέχρι
κρεμμύδια ξερά................ 2 να βγάλει τα υγρά του. Κατόπιν το κόβετε σε μέτρια κομμάτια και προσθέτετε
ντοματάκια κονσέρβας.... 600 γρ. τα κρεμμύδια ψιλοκομμένα, τους κόκκους πιπεριού, αλάτι, πιπέρι, το
κανέλα.............................. 1 ξυλάκι (προαιρετικά) σκόρδο, τα ντοματάκια, την κανέλα (προαιρετικά) και το λάδι και βράζετε
πιπέρι............................... 15 κόκκοι μέχρις ότου το χταπόδι μαλακώσει αρκετά.
ελαιόλαδο......................... 2/3 του φλιτζανιού του τσαγιού 2. Προσθέτετε το μαϊντανό και το μπούκοβο και ανακατεύετε. Βράζετε
μαϊντανός......................... 1/2 ματσάκι, ψιλοκομμένο χωριστά το κοφτό μακαρονάκι σε άφθονο αλατισμένο νερό και το
μπούκοβο......................... λίγο στραγγίζετε. Ανακατεύετε το ζυμαρικό με το χταπόδι και τη σάλτσα του
σκόρδο.............................. 2-3 σκελίδες, ψιλοκομμένες και το σερβίρετε αμέσως.
κοφτό μακαρονάκι.......... 500 γρ.
αλάτι................................. λίγο
πιπέρι............................... φρεσκοτριμμένο
Προετοιμασία: 1 ώρα (Αναμονή: 20΄)
Ψήσιμο: 1 ώρα
Μέτριας δυσκολίας

Μελιτζάνες με λουκάνικα
και μανιτάρια
Για 6 μερίδες Κωνσταντίνα Αθανασίου

Υλικά Εκτέλεση
μελιτζάνες φλάσκες.... 6 μεγάλες 1. Χαράζετε τις μελιτζάνες και αφαιρείτε αρκετή από τη σάρκα τους. Πασπαλίζετε
λουκάνικο................... 200 γρ., χωριάτικο, ψιλοκομμένο τη σάρκα μελιτζάνας με αλάτι και την αφήνετε σε σουρωτήρι για 20’ να
μανιτάρια..................... 200 γρ., κομμένα σε φέτες ξεπικρίσει. Την ξεπλένετε και τη στραγγίζετε καλά.
ελαιόλαδο.................... 2/3 του φλιτζανιού του τσαγιού 2. Στο μεταξύ, τοποθετείτε τις άδειες μελιτζάνες σε ένα ταψί, τις περιχύνετε με λίγο
κεφαλογραβιέρα......... 200 γρ. τριμμένη σε λεπτό τρίφτη λάδι και τις ψήνετε για 20’-25’, μέχρι να αρχίσουν να μαλακώνουν. Τις αφήνετε
κρεμμύδι..................... 2 ψιλοκομμένα να κρυώσουν.
σκόρδο........................ 3 σκελίδες, ψιλοκομμένες 3. Ετοιμάζετε τη γέμιση ως εξής: Ζεσταίνετε σε τηγάνι το υπόλοιπο λάδι και σοτάρετε
μαϊντανός.................... 2-3 κουταλιές της σούπας, ψιλοκομμένος τα λουκάνικα μαζί με τη σάρκα μελιτζάνας, τα μανιτάρια το σκόρδο και το κρεμμύδι.
ντομάτες...................... 4 ώριμες, σφιχτές 4. Ξεφλουδίζετε τις ντομάτες και τις ψιλοκόβετε, αφού αφαιρέσετε τους σπόρους
πιπεριές....................... 1 πράσινη ή κόκκινη, και τα υγρά τους. Τις ρίχνετε στο τηγάνι με τα λουκάνικα μαζί με την πιπεριά,
κομμένη σε κυβάκια αλατοπίπερο και λίγη ζάχαρη (προαιρετικά) και σιγοβράζετε για 30’-35’, μέχρι
αλάτι............................ λίγο να εξατμισθούν τα υγρά. Προσθέτετε το μαϊντανό και το τυρί.
πιπέρι.......................... φρεσκοτριμμένο 5. Γεμίζετε τις μελιτζάνες με μια καλή στρώση από τη γέμιση που ετοιμάσατε παραπάνω
ζάχαρη......................... λίγη (προαιρετικά) και ψήνετε τις μελιτζάνες στους 200 °C για 15’. Τις σερβίρετε μόλις κρυώσουν.
Προετοιμασία: 20’
Ψήσιμο: 30’
Μέτριας δυσκολίας

Κεμπάμπ
πικάντικο
Κωνσταντίνα Αθανασίου Για 6 μερίδες

Υλικά Εκτέλεση
κιμάς αρνίσιος........... 400 γρ. 1. Σε μεγάλο μπολ ανακατεύετε τους κιμάδες, το ψωμί, τα πιπέρια,
κιμάς μοσχαρίσιος.... 300 γρ. το κύμινο, τον κόλιαντρο, το αλάτι και το βούτυρο. Ανακατεύετε
ψωμί........................... 2 φέτες χωρίς κόρα, μουσκεμένες και στυμμένες καλά και αφήνετε στο ψυγείο για 1 ώρα.
κόλιαντρο................... 1 κουταλάκι του γλυκού, φρεσκοτριμμένο 2. Πλάθετε σε μακρόστενα κυλινδρικά μπιφτέκια (κεμπάμπ),
κύμινο......................... 1 κουταλάκι του γλυκού, φρεσκοτριμμένο τα περνάτε σε σούβλες μεταλλικές ή ξύλινες και τα ψήνετε
πιπέρι.......................... 1 κουταλάκι του γλυκού, φρεσκοτριμμένο στη σχάρα σε προθερμασμένο γκριλ ή στα κάρβουνα για
πιπέρι καγιέν.............. 1 κουταλάκι του γλυκού 20’ περίπου.
αλάτι............................ λίγο 3. Αλείφετε τις αραβικές πίτες με λάδι και τις βάζετε στη σχάρα
βούτυρο....................... 2 κουταλιές σούπας, κομμένο σε μικρά κομμάτια για λίγο, να ζεσταθούν αλλά χωρίς να γίνουν σκληρές.
πίτες αραβικές............ 4 (προαιρετικά) 4. Σερβίρετε τα μπιφτέκια πάνω σε πίτα. Γαρνίρετε με κρεμμύδια,
ελαιόλαδο................... 1/2 φλιτζάνι του τσαγιού ντομάτα, αγγούρι και μαϊντανό και πασπαλίζετε με λίγο
κρεμμύδια................... 2 μεσαία, κομμένα σε φέτες σουμάκ ή πάπρικα. Συνοδεύετε πιλάφι.
μαϊντανός.................... ψιλοκομμένος
σουμάκ ή πάπρικα..... 1 κουταλιά της σούπας
πιλάφι και φρέσκα
λαχανικα .................... για το γαρνίρισμα

Tip
Το σουμάκ είναι τουρκικό μπαχαρικό.
Προετοιμασία: 30’
Ψήσιμο: 1 ώρα και 45’
Μέτριας δυσκολίας

Μοσχάρι σοφρίτο
Κέρκυρας
Για 4 μερίδες Κωνσταντίνα Αθανασίου

Φωτογραφία: Γιώργος Δρακόπουλος


Food styling: Tina Webb
Υλικά Εκτέλεση
μοσχάρι................ 1 κιλό κιλότο, κομμένο σε φέτες 1. Αλατοπιπερώνετε και αλευρώνετε ελαφρά τα κομμάτια του κρέατος.
κρασί λευκό......... 1 φλιτζάνι του τσαγιού Ροδίζετε σε μια κατσαρόλα το κρέας μαζί με το κρεμμύδι μέσα στο λάδι
ζάχαρη.................. 1 κουταλάκι του γλυκού για 5’. Προσθέτετε το λιωμένο σκόρδο και ανακατεύετε.
πράσινο πιπέρι.... 15 κόκκους 2. Προσθέτετε όλα τα υπόλοιπα υλικά και νερό ζεστό μέχρι που να σκεπάζει
κρεμμύδι.............. 1 ψιλοκομμένο το κρέας και ανακατεύετε καλά. Σκεπάζετε την κατσαρόλα και σιγοβράζετε
σκόρδο................. 4 σκελίδες, λιωμένες για 1½ ώρα περίπου. Αλατίζετε και ανακατεύετε πού και πού μέχρι να πήξει
καρότο.................. 1 τριμμένο (προαιρετικά) η σάλτσα.
μαϊντανός............. 2 κουταλιές της σούπας
ελαιόλαδο............. 1 φλιτζάνι του τσαγιού
αλεύρι................... 2 κουταλιές της σούπας
φύλλα δάφνης..... 2
αλάτι..................... όσο θέλετε
πιπέρι................... φρεσκοτριμένο

Ιδέα
Το σοφρίτο -μαζί με την παστιτσάδα- είναι από τα πιο διάσημα πιάτα της κερκυραϊκής κουζίνας. Σερβίρεται σε όλα τα εστιατόρια του
νησιού, όλες τις εποχές του χρόνου. Σε μερικές περιπτώσεις αντικαθιστούν το κρασί με ξίδι (σε μικρότερη ποσότητα).
Προετοιμασία: 45΄(Αναμονή: 12 ώρες)
Ψήσιμο: 1 ώρα
Μέτριας δυσκολίας

Μους από ρεβίθια


με καραβίδες
Λευτέρης Λαζάρου Για 4 μερίδες

Υλικά Εκτέλεση Φωτογραφία: Σταύρος Κωστάκης

ελαιόλαδο................. 150ml 1. Κόβετε τα κολοκύθια σε πολύ λεπτές ροδέλες (τσιπς) και τα βάζετε ένα ένα
κρεμμύδι ξερό.......... 250 γρ., ψιλοκομμένο ξεχωριστά στο αλεύρι. Τα αφήνετε μέσα στο αλεύρι για 5’ και στη συνέχεια τα
ρεβίθια...................... 250 γρ., μουλιασμένα για 12 ώρες στο νερό τηγανίζετε στο 1/3 από το ελαιόλαδο σε πολύ χαμηλή φωτιά, μέχρι να πάρουν
ζωμός καραβίδας..... 2½ λίτρα χρυσοκίτρινο χρώμα. Τα βγάζετε με τρυπητή κουτάλα, τα στραγγίζετε σε
θυμάρι...................... 2 κλωνάρια, φρέσκο απορροφητικό χαρτί και τα κρατάτε ζεστά.
σάλτσα ντομάτας...... 300 γρ. 2. Σε μια κατσαρόλα ζεσταίνετε το μισό από το υπόλοιπο ελαιόλαδο και σοτάρετε
αλάτι......................... 1 κουταλιά της σούπας το ξερό κρεμμύδι μέχρι να μαλακώσει. Προσθέτετε τα ρεβίθια στην κατσαρόλα
πιπέρι....................... 1/3 κουταλιά της σούπας καλά στραγγισμένα και τα σοτάρετε για 4’. Σβήνετε με το ζωμό καραβίδας,
καραβίδες................. 20 μεγάλου μεγέθους, καθαρισμένες προσθέτετε τη σάλτσα ντομάτας, αλάτι, πιπέρι, το θυμάρι και βράζετε για 50’
σιρόπι balsamico.... 50ml μέχρι να μαλακώσουν αρκετά.
κολοκύθια................ 2 3. Αφαιρείτε το θυμάρι και περνάτε τα ρεβίθια από μπλέντερ για να πολτοποιηθούν.
αλεύρι....................... για τα κολοκυθάκια Κρατάτε τη μους ζεστή. Σε ένα τηγάνι ρίχνετε το υπόλοιπο ελαιόλαδο να ζεσταθεί
καλά και προσθέτετε τις καραβίδες. Αλατοπιπερώνετε και τις σοτάρετε για 3’.
4. Τοποθετείτε σε ένα πιάτο τη μους ρεβιθιών και προσθέτετε από πάνω τις
καραβίδες. Ραντίζετε με μερικές σταγόνες σιρόπι balsamico και τοποθετείτε από
πάνω τα τσιπς κολοκυθιών.
Προετοιμασία: 30΄
Ψήσιμο: 40΄
Μέτριας δυσκολίας

Πεσκανδρίτσα
με σάλτσα λιαστής ντομάτας
Για 6 μερίδες Λευτέρης Λαζάρου

Φωτογραφία: Σταύρος Κωστάκης


Υλικά Εκτέλεση
φιλέτο πεσκανδρίτσας.... 1.500 γρ., κομμένο σε φέτες πάχους 1. Σε μια κατσαρόλα ρίχνετε το ζωμό καραβίδας μαζί με τη λιαστή ντομάτα
1εκ., χτυπημένες ελαφρά και βράζετε για 20’, μέχρι να μείνουν 300ml περίπου. Σε μια άλλη
σκόρδο............................. 1/2 σκελίδα, ψιλοκομμένη κατσαρόλα ρίχνετε τα 50ml ελαιόλαδο και σοτάρετε το ξερό κρεμμύδι
βούτυρο............................ 20 γρ. για 4’, μέχρι να μαλακώσει.
ελαιόλαδο........................ 70ml 2. Προσθέτετε το μπαλσάμικο, τις φρέσκιες ντομάτες, βράζετε για 1’ και
κρεμμύδι ξερό.................. 100 γρ., ψιλοκομμένο στη συνέχεια ρίχνετε το ζωμό καραβίδας μαζί με τις λιαστές ντομάτες.
λιαστή ντομάτα................ 160 γρ., στραγγισμένη Προσθέτετε το βασιλικό, αλάτι και πιπέρι, βράζετε για 5’ ακόμα και
και κομμένη λωρίδες περνάτε τη σάλτσα από μπλέντερ και ψιλή σήτα. Κρατάτε τη σάλτσα
ντομάτες........................... 2 καθαρισμένες από φλούδα ζεστή.
και σπόρους, ψιλοκομμένες 3. Σε ένα τηγάνι ρίχνετε τα 20ml ελαιόλαδο και το βούτυρο και σοτάρετε
ζωμός καραβίδας............ 500ml το σκόρδο ελαφρά. Προσθέτετε τα φιλετάκια πεσκανδρίτσας, ρίχνετε
ξίδι μπαλσάμικο............. 20ml αλάτι, πιπέρι και σοτάρετε και από τις δύο πλευρές. Ρίχνετε τη σάλτσα
βασιλικός........................ 2 κουταλιές της σούπας, ψιλοκομμένος και συνεχίζετε να βράζετε για 3’ ακόμα.
αλάτι................................ 1/2 κουταλιά της σούπας 4. Σερβίρετε τη σάλτσα σε 4 πιάτα και από πάνω τοποθετείτε τα φιλετάκια
πιπέρι............................... 1/4 κουταλιά της σούπας πεσκανδρίτσας. Ραντίζετε με μερικές σταγόνες ελαιόλαδο και στολίζετε
με ένα φύλλο φρέσκου βασιλικού.
Προετοιμασία: 45΄
Ψήσιμο: 50΄
Μέτριας δυσκολίας

Σούπα με σκορπίνα,
σελινόριζα και σπαράγγια
Λευτέρης Λαζάρου Για 4 μερίδες

Φωτογραφία: Σταύρος Κωστάκης

Υλικά Εκτέλεση
ελαιόλαδο................... 120ml 1. Σε μια κατσαρόλα ρίχνετε το ελαιόλαδο και σοτάρετε το ξερό κρεμμύδι για 3’.
κρεμμύδι ξερό............ 370 γρ., ψιλοκομμένο Προσθέτετε τη σελινόριζα και συνεχίζετε για 5’ ακόμα. Ρίχνετε τα σπαράγγια
σελινόριζα.................. 500 γρ., καθαρισμένη, κομμένα σε χοντρά κομμάτια, σοτάρετε για 4’ και σβήνετε με το ζωμό ψαριού
κομμένη σε χοντρά κομμάτια και το χυμό λεμονιού.
σπαράγγια φρέσκα.... 400 γρ. καθαρισμένα 2. Βράζετε τη σούπα σε δυνατή φωτιά για 25’, μέχρι να μαλακώσει η σελινόριζα.
(κρατάτε λίγες κορυφές για στόλισμα) Περνάτε τη σούπα από μπλέντερ και πολύ ψιλή σήτα και την ξαναβάζετε στην
ζωμός ψαριού............. 1.750ml κατσαρόλα. Ανακατεύετε σε σιγανή φωτιά για 1΄. Αλατοπιπερώνετε και κρατάτε ΄
αλάτι........................... 1/2 κουταλιά της σούπας τη σούπα ζεστή.
πιπέρι......................... 1/4 κουταλιά της σούπας, φρεσκοτριμμένο 3. Σε ένα τηγανάκι ρίχνετε μερικές σταγόνες ελαιόλαδο και σοτάρετε τις κορυφές
χυμός λεμονιού......... 2 κουταλιές της σούπας των σπαραγγιών για 2’. Σε ένα άλλο αντικολλητικό τηγάνι που καίει πολύ καλά
σκορπίνες................... 400 γρ. μικρές, καθαρισμένες, σε φιλέτα τοποθετείτε τα φιλέτα από τις σκορπίνες, αφού πρώτα τα έχετε λαδώσει και
αλατίσει ελαφρά.
4. Ψήνετε τα φιλέτα και από τις δύο πλευρές και όταν είναι έτοιμα τα τοποθετείτε
σε 4 πιάτα. Γεμίζετε τα πιάτα με σούπα ώστε να καλυφθούν τα φιλέτα, στολίζετε
με τις κορυφές των σπαραγγιών και ραντίζετε με λίγο ελαιόλαδο.
Προετοιμασία: 30’
Ψήσιμο: 1 ώρα
Μέτριας δυσκολίας

Φέτα σφυρίδας
με σάλτσα από φιστίκια Αιγίνης
Για 4 μερίδες Λευτέρης Λαζάρου

Φωτογραφία: Σταύρος Κωστάκης


Υλικά Εκτέλεση
σφυρίδα.................. 12 φέτες 1. Για τη γαρνιτούρα: Κόβετε το πράσο σε πολύ λεπτές λωρίδες και τις ραντίζετε
ελαιόλαδο............... 60ml με το ξίδι. Τις ανακατεύετε απαλά και τις ρίχνετε στο αλεύρι. Τις βάζετε σε
κρεμμύδι ξερό........ 100 γρ., ψιλοκομμένο σουρωτήρι και κοσκινίζετε για να φύγει το περιττό αλεύρι.
σέλερι...................... 2 κλωναράκια, ψιλοκομμένα 2. Σε ένα τηγάνι ζεσταίνετε αρκετό ελαιόλαδο και τηγανίζετε τις λωρίδες
μοσχάτο Λήμνου.... 200ml πράσου σε χαμηλή φωτιά, μέχρι να πάρουν χρυσοκίτρινο χρώμα.
ζωμός καραβίδας.... 600ml Τις στραγγίζετε σε απορροφητικό χαρτί.
αλεύρι...................... 1 κουταλιά της σούπας 3. Σε μια κατσαρόλα ρίχνετε 60ml ελαιόλαδο και σοτάρετε το ξερό κρεμμύδι
φιστίκια Αιγίνης..... 280 γρ., ανάλατα, καθαρισμένα μέχρι να μαλακώσει. Προσθέτετε τα φιστίκια, το σέλερι, το αλεύρι, σοτάρετε
κρέμα γάλακτος...... 200ml για 1’ και σβήνετε με το γλυκό κρασί και το ζωμό καραβίδας.
αλάτι........................ 1/2 κουταλιά της σούπας 4. Βράζετε για 20’, προσθέτετε την κρέμα γάλακτος, αλάτι και πιπέρι,
πιπέρι...................... 1/4 κουταλιά της σούπας χαμηλώνετε τη φωτιά και συνεχίζετε για 15’ ακόμα. Περνάτε τη σάλτσα
ελαιόλαδο............... για το άλειμμα της σφυρίδας από μπλέντερ και ψιλή σήτα και την κρατάτε ζεστή.
5. Ζεσταίνετε ένα αντικολλητικό τηγάνι μέχρι να κάψει καλά και στο μεταξύ
Για τη γαρνιτούρα λαδώνετε και αλατίζετε ελαφρά τις φέτες της σφυρίδας. Τις ψήνετε για
3’ από κάθε πλευρά και σερβίρετε τη σάλτσα σε 4 πιάτα. Τοποθετείτε από
πράσο...................... 1 μεγάλο, κομμένο σε πολύ λεπτές λωρίδες 3 φέτες σφυρίδας σε κάθε πιάτο και στη συνέχεια ραντίζετε με λίγες σταγόνες
αλεύρι..................... για το πανάρισμα ελαιόλαδο. Γαρνίρετε με τις τηγανισμένες λωρίδες πράσου.
ξίδι λευκό............... 40ml
ελαιόλαδο............... για το τηγάνισμα
Προετοιμασία: 20΄
Ψήσιμο: 25΄
Εύκολο

Φιλέτο γαλοπούλας
Λευτέρης Λαζάρου
με σάλτσα μουστάρδας
Για 4 μερίδες

Φωτογραφία: Σταύρος Κωστάκης

Υλικά Εκτέλεση
βούτυρο............................. 65 γρ. 1. Σε μια κατσαρόλα ρίχνετε το βούτυρο και σοτάρετε το ξερό κρεμμύδι
κρεμμύδι ξερό................... 200 γρ. μέχρι να μαλακώσει. Προσθέτετε τον δυόσμο, τη μουστάρδα και τον
αστεροειδής γλυκάνισος.. 2 αστεροειδή γλυκάνισο και σβήνετε με το ζωμό κότας.
δυόσμος φρέσκος............. 2 κουταλιές της σούπας, ψιλοκομμένος Βράζετε σε δυνατή φωτιά για 7’, αφαιρείτε τον γλυκάνισο, περνάτε
μουστάρδα με σπόρους.... 250 γρ. τη σάλτσα από μπλέντερ και πολύ ψιλή σήτα και την ξαναβάζετε
ζωμός κότας...................... 500ml στην κατσαρόλα.
αλάτι.................................. 1/3 κουταλιά της σούπας 2. Προσθέτετε την κρέμα γάλακτος, την ντομάτα, το ρόζ πιπέρι, λίγο αλάτι.
πιπέρι................................ φρεσκοτριμένο Ανακατεύετε και κρατάτε τη σάλτσα ζεστή. Βάζετε ένα αντικολλητικό
ρόζ πιπέρι.......................... 4-5 κόκκοι τηγάνι να κάψει πολύ καλά. Στο μεταξύ, λαδώνετε και αλατοπιπερώνετε
κρέμα γάλακτος............... 150ml ελαφρά τα φιλέτα από τη γαλοπούλα.
ντομάτα............................. 1 φρέσκια, καθαρισμένη 3. Ψήνετε τα φιλέτα και από τις δύο πλευρές και, όταν είναι έτοιμα,
από φλούδα και σπόρους, ψιλοκομμένη σερβίρετε τη σάλτσα σε 4 πιάτα. Από πάνω τοποθετείτε τα φιλέτα
φιλέτο γαλοπούλας.......... 700 γρ. γαλοπούλας και πασπαλίζετε με μαϊντανό ψιλοκομμένο. Σερβίρετε
ελαιόλαδο......................... για το άλειμμα με τσιπς παντζαριού ή ρύζι basmati.
Προετοιμασία: 45΄
Ψήσιμο: 35΄
Μέτριας δυσκολίας

Χριστόψαρο
με σάλτσα σαμπάνιας
Για 4 μερίδες Λευτέρης Λαζάρου

Υλικά Εκτέλεση Φωτογραφία: Σταύρος Κωστάκης

χριστόψαρα.................... 4 φιλεταρισμένα, 300-350 γρ. το καθένα 1. Σε μια κατσαρόλα ρίχνετε το ελαιόλαδο και σοτάρετε το ξερό κρεμμύδι
ελαιόλαδο...................... 70ml μέχρι να μαλακώσει. Προσθέτετε το πράσο και συνεχίζετε για 2’ ακόμα.
κρεμμύδι ξερό............... 100 γρ., ψιλοκομμένο Ρίχνετε τα μανιτάρια, συνεχίζετε για 3’ και σβήνετε με τη σαμπάνια.
πράσο............................. 50 γρ., ψιλοκομμένο 2. Προσθέτετε το ζωμό καραβίδας, αλάτι και πιπέρι και βράζετε τη σάλτσα
μανιτάρια Portobello.... 150 γρ. φρέσκα, κομμένα σε φέτες για 12’. Ρίχνετε την κρέμα γάλακτος και συνεχίζετε να βράζετε για 3’ ακόμα.
σαμπάνια........................ 400ml Περνάτε τη σάλτσα από μπλέντερ και ψιλή σήτα και την κρατάτε ζεστή.
ζωμός καραβίδας........... 500ml 3. Αφήνετε ένα αντικολλητικό τηγάνι να κάψει πολύ καλά και στο μεταξύ
κρέμα γάλακτος............. 300ml λαδώνετε και αλατίζετε τα φιλέτα από το χριστόψαρο. Ψήνετε για 2’ από
αλάτι............................... 1/2 κουταλιά της σούπας κάθε πλευρά και στη συνέχεια τα βάζετε σε ένα τηγάνι, όπου έχετε βάλει
πιπέρι............................. 1/4 κουταλιά της σούπας τη σάλτσα.
ελαιόλαδο...................... λίγο, για το άλειμμα του ψαριού 4. Βράζετε σε χαμηλή φωτιά για 4’ και σερβίρετε τη σάλτσα σε 4 πιάτα.
μαϊντανός....................... 1 κουταλιά της σούπας ψιλοκομμένος, Από πάνω τοποθετείτε τα φιλέτα από το χριστόψαρο και ραντίζετε με
για το γαρνίρισμα μερικές σταγόνες ελαιόλαδο. Πασπαλίζετε με λίγο μαϊντανό ψιλοκομμένο.
Προετοιμασία: 1 ώρα
Ψήσιμο: 45΄- 50΄
Δύσκολο

Ψαρονέφρι με σάλτσα
Λευτέρης Λαζάρου
και τάρτες μανιταριών
Για 4 μερίδες

Φωτογραφία: Σταύρος Κωστάκης


Εκτέλεση
Υλικά
1. Για να φτιάξετε τις βάσεις από τις τάρτες, ρίχνετε το βούτυρο μαζί με το αλάτι
ελαιόλαδο........................ 150ml
στο μπολ του μίξερ και το χτυπάτε σε υψηλή ταχύτητα για 4’. Χαμηλώνετε την
κρεμμύδι ξερό................. 300 γρ. ψιλοκομμένο
ταχύτητα και προσθέτετε το αυγό. Ρίχνετε σταδιακά το αλεύρι και το ζυμώνετε
μανιτάρια πορτσίνι......... 800 γρ. χοντροκομμένα
τόσο, ώστε η ζύμη να ξεκολλάει από τα τοιχώματα.
κρασί λευκό..................... 200ml
2. Μοιράζετε τη ζύμη σε 4 ίσα μέρη και την τοποθετείτε σε 4 τσέρκια με διάμετρο
αλάτι................................. 1/2 κουταλιά του γλυκού
7cm. Σπρώχνετε τη ζύμη προς τα τοιχώματα και την ανοίγετε μέχρι να λεπτύνει
πιπέρι............................... 1/4 κουταλιά του γλυκού
πολύ. Την τρυπάτε με ένα πιρούνι και την ψήνετε σε προθερμασμένο φούρνο
κάρδαμο........................... 4 σπόρους
στους 200 °C για 8’.
γλυκάνισος...................... 2, αστεροειδείς
3. Σε μια κατσαρόλα ζεσταίνετε το ελαιόλαδο και σοτάρετε το ξερό κρεμμύδι μέχρι
ζωμός μοσχαρίσιος......... 1.250ml
να μαλακώσει. Προσθέτετε τα μανιτάρια και τα σοτάρετε για 3’. Σβήνετε με το
ντομάτα............................ 1 φρέσκια, καθαρισμένη από φλούδα
κρασί, προσθέτετε το κάρδαμο, το γλυκάνισο, αλάτι, πιπέρι και το ζωμό. Βράζετε
και σπόρους, ψιλοκομμένη
για 17’ σε μέτρια φωτιά. Αποσύρετε από τη φωτιά και στραγγίζετε τα μισά
ψαρονέφρι....................... 1.200 γρ. ψαρονέφρι
μανιτάρια, με τα οποία θα γεμίσετε τις βάσεις από τις τάρτες.
ελαιόλαδο........................ λίγο, για το άλειμμα
4. Από τα υπόλοιπα μανιτάρια αφαιρείτε το κάρδαμο και το γλυκάνισο και περνάτε
Για τις τάρτες τη σάλτσα από μπλέντερ και ψιλή σήτα. Την ξαναβάζετε σε μια κατσαρόλα και
προσθέτετε την ντομάτα. Διατηρείτε τη σάλτσα ζεστή.
βούτυρο φρέσκο............. 125 γρ. σε θερμοκρασία δωματίου
5. Τοποθετείτε τις τάρτες στο φούρνο στους 180 °C και τις ψήνετε για 10’ τις
αλεύρι σκληρό................ 250 γρ.
γεμίζετε με τα μανιτάρια. Στο μεταξύ, λαδώνετε και αλατίζετε ελαφρά το ψαρονέφρι.
αλάτι................................. 1/3 κουταλιά της σούπας
Αφήνετε ένα αντικολλητικό τηγάνι να κάψει πολύ καλά, τοποθετείτε
αυγό.................................. 1
το ψαρονέφρι και το ψήνετε από όλες τις πλευρές για 2’ περίπου.
6. Όταν είναι έτοιμο, το κόβετε σε φαρδιές διαγώνιες ροδέλες. Τοποθετείτε
τη σάλτσα σε 4 πιάτα και από πάνω βάζετε το ψαρονέφρι και δίπλα την τάρτα.
Ραντίζετε με μερικές σταγόνες ελαιόλαδο.
Προετοιμασία: 30΄
Ψήσιμο: 6΄ - 8΄
Εύκολο

Μύδια με άνηθο, κρέμα γάλακτος


και κρόκο Κοζάνης
Για 4 μερίδες Λευτέρης Λαζάρου

Φωτογραφία: Σταύρος Κωστάκης

Υλικά Eκτέλεση
κρεμμυδάκια φρέσκα.... 100 γρ., ψιλοκομμένα 1. Πλένετε τα μύδια σχολαστικά με βούρτσα για να φύγουν τα παράσιτα
ελαιόλαδο....................... 200ml και στη συνέχεια τραβάτε με προσοχή το «γένι» τους. Ξεπλένετε πολύ
άνηθος............................ 2 κουταλιές της σούπας, ψιλοκομμένος καλά. Σε μια κατσαρόλα ρίχνετε το ελαιόλαδο και σοτάρετε το φρέσκο
μύδια φρέσκα................. 1.500 γρ. κρεμμύδι για 2’. Προσθέτετε τα μύδια, σοτάρετε για 1’ και σβήνετε
λευκό κρασί.................... 100ml με το κρασί.
κρόκος Κοζάνης............. 1 γρ., διαλυμένο σε 30ml βραστό νερό 2. Σκεπάζετε την κατσαρόλα και μετά από 1’ προσθέτετε την κρέμα γάλακτος,
κρέμα γάλακτος..............150ml τον κρόκο Κοζάνης και τον άνηθο. Βράζετε μέχρι να ανοίξουν.
Σερβίρετε τα μύδια σε βαθιά πιάτα και περιχύνετε με τη σάλτσα.

Tip
Για να διαλύσετε τον κρόκο, ρίχνετε τις κλωστές σε βραστό νερό και αφήνετε για 20’ περίπου.
FEEL GOOD της Χριστίνας Τσαμουρά

Φόρτσα το πετάλι!
Ποδήλατο ονομάζεται το δίτροχο όχημα που κινείται χάρη στον έλεγχο του κέντρου βάρους απ’ την πλευρά του
αναβάτη και τη μυϊκή δύναμη που ασκεί με τα πόδια του. Αυτό το δεύτερο είναι που κάνει την ποδηλασία μια από
τις πιο αποτελεσματικές μορφές αερόβιας άθλησης.

Σε ένα κλεμμένο ποδήλατο έμαθα να


ποδηλατώ. Πρώτα έφαγα τις τούμπες μου
σύστημα, ενισχύουν την αντοχή μας και τη
φυσική μας κατάσταση, τονώνουν το μυϊκό
Τύποι ποδηλάτου ΔΙΑΤΡΟΦΗ
κι ύστερα έφαγα της χρονιάς μου. Το ξύλο σύστημα στα επίμαχα σημεία των μηρών και Στην αγορά κυκλοφορούν διαφορετικά
το έφαγα για την παλιοϊδέα, φυσικά, που των γλουτών και προάγουν την καύση των είδη ποδηλάτων, ανάλογα με τη χρήση Μην ξεμένετε από ασβέστιο
είχε η μαρίδα της γειτονιάς να βουτήξει λιπαρών οξέων του σώματος, μειώνοντας για την οποία προορίζονται: Είτε αθλείστε είτε όχι (για κάποιους κοινούς
το ποδήλατο του μπακάλη και στην οποία έτσι το ποσοστό λίπους σε συνδυασμό Το ποδήλατο πόλης (αφορά όσους θέλουν και κάποιους διαφορετικούς λόγους στην
συμμετείχα πανηγυρικώς, αντί να την πάντα με προσεγμένη διατροφή. ένα ποδήλατο για μετακίνηση ή για λόγους κάθε περίπτωση), φροντίζετε πάντα να
καταγγείλω -ως όφειλα- στους μεγάλους. Για να επιτύχουμε όμως τα αποτελέσματα αναψυχής, κάνει όμως μια χαρά τη δουλειά τροφοδοτείτε τον οργανισμό σας με επαρκείς
Τις τούμπες τις έφαγα γιατί αν δεν πέσεις, αυτά, πρέπει να ασκούμαστε σε ασφαλή μεν του και για αερόβια άσκηση). ποσότητες ασβεστίου. Δεν πρόκειται μόνο
ποδήλατο δε μαθαίνεις - οι μαζοχιστικοί πλην όμως «προπονητική» ζώνη καρδιακών Το αγων ισ τ ι κό ποδή λατο (αφ ο ρά για τα δόντια μας και τα οστά, μας που καλό
νόμοι της εξέλιξης, βλέπετε. Σήμερα βέβαια παλμών και όχι στη ζώνη αναψυχής. Αυτό επαγγελματίες ή ερασιτέχνες αθλητές που είναι να τα έχουμε όλη μας τη ζωή ακέραια,
δεν κρύβεται η χαρά μου που έχω στα χέρια απλά σημαίνει πως πρέπει να δουλεύουμε συμμετέχουν ή σκοπεύουν να συμμετάσχουν αλλά και για πολλές άλλες λειτουργίες του
μου ένα τέτοιο μέσο μεταφοράς, άθλησης και μεταξύ του 60% και 75% της μέγιστης σε αγώνες). οργανισμού μας, όπως οι καρδιακές, οι
ψυχαγωγίας. Και μπορεί για το «μεταφοράς» καρδιακής έντασης. Πώς βρίσκουμε τη Το ποδήλατο βουνού (πιο γνωστό πια ως μυϊκές και των νεύρων μας, που ρυθμίζονται
να μην πολυψήνομαι -καθότι η ζωή για τους μέγιστη καρδιακή ένταση; Αφαιρούμε την mountain bike, είναι ειδικά διαμορφωμένο από την ύπαρξη ασβεστίου.
ποδηλάτες στην Αθήνα είναι πραγματικά ηλικία μας από το σταθερό αριθμό 220. για …κατσάβραχο). Εμποδίζουν την απορρόφηση ασβεστίου:
«μια ζωή ποδήλατο», αφού δεν υπάρχει Ένας άνθρωπος κοντά στα 40 έχει δηλαδή Το ποδήλατο BMX (το αγαπημένο των Η υπερκατανάλωση φυτικών ινών (πάνω
ίχνος ποδηλατόδρομου και ίχνος σεβασμού όριο ασφαλείας τους 180 παλμούς το λεπτό πιτσιρικάδων, γεννημένο για άγρια κόλπα από 50 γρ. την ημέρα).
από την πλευρά των οδηγών τροχοφόρων, και όταν ποδηλατεί καλό είναι να μένει και μαγκιές, προέρχεται από τα αρχικά των Η υπερκατανάλωση καφέδων (πάνω από
και αντ’ αυτών υπάρχουν τόνοι ρύπων που ανάμεσα στους 108 και 135 καρδιακούς λέξεων Bicycle Moto Cross -X). 6 φλιτζάνια την ημέρα).
περιμένουν να εισβάλλουν στα ορθάνοιχτα παλμούς. Σήμερα πια υπάρχουν πολλοί Η υπερκατανάλωση αλκοόλ.
πνευμόνια τους- για το «άθλησης» όμως παλμογράφοι που συνδέονται με ρολόγια, Η έ λ λειψη βιταμίνης D (γι‘ αυτό το
και «ψυχαγωγίας» προσυπογράφω με όλη οπότε δε χρειάζεται να διακόπτετε την λόγο αποφεύγετε τα γαλακτοκομικά 0%
μου την καρδιά. άσκηση για να μετρηθείτε με τον κλασικό και προτιμάτε όσα είναι από 1,5 % και
τρόπο. Απλώς ρίχνετε μια ματιά στο ρολόι πάνω).
Όλα τα καλά της αερόβιας σας και ξέρετε πού βρίσκεστε, αν πρέπει Πού θα βρείτε ασβέστιο;
Σαράντα πέντε λεπτά ποδήλατο στους να φορτσάρετε με το πετάλι ή να μειώσετε Στα γαλακτοκομικά προϊόντα: το γάλα,
στίβους και τα πάρκα της Αθήνας 3-5 φορές την ένταση. το γιαούρτι, τα τυριά.
την εβδομάδα εξασφαλίζουν στο σώμα μας Στα πράσινα λαχανικά.
όλες τις θετικές συνέπειες της αερόβιας Στο σολομό, τον τόνο, τις σαρδέλες.
άθλησης. Με άλλα λόγια, βελτιώνουν Στα καρύδια, τα αμύγδαλα, το σουσάμι
το αναπνευστικό και καρδιαγγειακό μας και τα παράγωγά του όπως το ταχίνι
και το παστέλι.
ΑΛΚΟΤΕΣΤ Της Νικολέτας Μακρυωνίτου

Τι κρασιά
θα πιούμε φέτος;
Για τα ανήσυχα και ανυπόμονα λαρύγγια ακολουθεί δελτίο κρασιού
2007. Η ΕΔΟΑΟ μας ενημερώνει πως τη φετινή χρονιά η ποσότητα
υστερεί, αλλά η ποιότητα είναι εξαιρετική.

Σύμφωνα με την Εθνική Διεπαγγελματική αμπελιών της περιοχής. Στη Νεμέα η ποιότητα
Wine Spirit
Οργάνωση Αμπέλου και Οίνου (ΕΔΟΑΟ), είναι εξαιρετική, ενώ στην Ηλεία -όπου η Τεντούρα Κάστρο
η φετινή σοδειά κρασοστάφυλων θα είναι μείωση της παραγωγής φτάνει το 50%- η Κτήμα Μιχαλάκη, Μεράστρι Λευκό
μειωμένη από 30% έως 50%. Ωστόσο, ποιότητα χαρακτηρίζεται άριστη. Ο τόπος: Ρωμανός Πάτρας, όπου η Τεντούρα
τούτα τα σταφυλάκια φαίνεται πως Ικανοποιητική είναι η εικόνα και στον Ο τόπος: Στο Μεταξοχώρι στο κέντρο είναι το παραδοσιακό λικέρ, γνωστό στα
κρύβουν μέσα τους ψυχή, αφού οι πρώτες Τύρναβο, αν και σημειώνεται μείωση της του νομού Ηρακλείου, στην περιοχή της παλιά χρόνια και ως «Μοσχοβολήθρα».
εκτιμήσεις θέλουν τα κρασιά του 2007 να παραγωγής έως και 50%. Ιεράς Μονής του Αγίου Γεωργίου του Οι άνθρωποι: Πρόκειται για οικογενειακή
είναι λιγότερα μα ποιοτικότερα. Η άποψη Στη Στερεά Ελλάδα η ποιότητα των κρασιών Επανωσήφη, 32 περίπου χιλιόμετρα από επιχείρηση της οποίας οι ρίζες ξεκινούν τον
των παραγωγών είναι πως η ποιότητα αναμένεται πολύ καλή για τα λευκά, ενώ την πόλη του Ηρακλείου βρίσκεται το περασμένο αιώνα από τη Χίο. Ο Γεώργιος
των σταφυλιών τους χαρακτηρίζεται περιμένουμε κόκκινα κρασιά πολύ πλούσια Κτήμα Μιχαλάκη. Χάχαλης, που ζούσε στον Άγιο Γεώργιο της
από πολύ καλή έως εξαιρετική, και τα σε τανίνες. Οι άνθρωποι: Η εταιρεία «Υιοί Γεωργίου Χίου, ήταν γνώστης όλων των μυστικών της
κρασιά που θα έρθουν αναμένονται Στα Ιωάννινα και συγκεκριμένα στη Μιχαλάκη», που ιδρύθηκε το 1962, εμφιαλώνει απόσταξης. Οι γνώσεις του γύρω από την
ελπιδοφόρα. περιοχή του Μετσόβου σημειώνεται πτώση κρασί από το 1965 με τις ετικέτες «Παλαιός τέχνη της παρασκευής του ούζου και των
Οι κακές καιρικές συνθήκες που παραγωγής κατά 30% και στη Ζίτσα 40%, Μιχαλάκη» και τη συλλογή κρασιών «Λατώ», άλλων ποτών πέρασαν και στις επόμενες
επικράτησαν το καλοκαίρι και κυρίως αλλά η ποιότητα είναι πολύ καλή. τα οποία σηματοδοτούν την πορεία του γενιές της οικογένειας και οι παραδοσιακές
οι υψηλές θερμοκρασίες οδήγησαν σε Στη Ραψάνη η σοδειά αναμένεται μειωμένη εμφιαλωμένου κρασιού στην Κρήτη. Η συνταγές τηρούνται πιστά μέχρι σήμερα.
σημαντική μείωση της παραγωγής, κατά 40%, αλλά ο ΟΠΑΠ Ραψάνη του 2007 εταιρεία πλέον εμφιαλώνει τη Συλλογή από Η επιχείρηση μεταφέρθηκε στην Πάτρα το
γεγονός που, εντούτοις, επηρέασε θα είναι σκουρόχρωμος, υψηλόβαθμος, με το Κτήμα Μιχαλάκη, Συλλογή με branded 1939 και τελευταία λειτουργεί σε σύγχρονη
θετικά την ποιότητα. Ωστόσο, οι τιμές δυνατότητα μακροχρόνιας ωρίμασης. πολυποικιλιακά, ποικιλιακά από Βηλάνα και μονάδα στην περιοχή Ρωμανού, που φημίζεται
του σταφυλιού για τους παραγωγούς Στη Μακεδονία οι καιρικές συνθήκες Κοτσιφάλι και τη σειρά Wines of Passion. για την άριστη ποιότητα του νερού. Τα ποτά
κυμάνθηκαν στα περσινά επίπεδα. κρίνονται οι ιδανικότερες για την παραγωγή Το ποτό: Μαλβάζια, Βηλάνα και Δαφνί που παράγονται είναι Τεντούρα, Ούζο,
σταφυλιών, που θα δώσουν οίνους υψηλής συνθέτουν ένα κρασί με πολύ ανοιχτό Μπράντι, Μαυροδάφνη Πατρών, Μοσχάτος
Οργώνοντας την Ελλάδα ποιότητας καθώς η χρονιά χαρακτηρίζεται αχυροκίτρινο χρώμα, αρώματα κίτρινων Πατρών και Λικέρ. Η ετικέτα, το κουτί και
Στην Κρήτη η παραγωγή ήταν μικρότερη ιδιαίτερα ξηρική. φρούτων, μπανάνα, αχλάδι, ανανά, γιασεμί, γενικότερα η καλλιτεχνική επιμέλεια της
κατά 50-60% σε σχέση με τα περσινά Στη Θράκη η παραγωγή είναι μειωμένη φλούδα λεμονιού και νότες από μαστίχα. Τεντούρας «Κάστρο» φέρουν τη σφραγίδα
επίπεδα, εξαιτίας του παγετού το χειμώνα έως και 20%. Λεμονάτη γεύση με ζωηρή οξύτητα, σε καλή της ζωγράφου Ευθαλίας Χάχαλη.
και του καύσωνα το καλοκαίρι. Ο τρύγος Στη Χαλκιδική έχουμε μείωση της παραγωγής αρμονία με μια ήπια γλύκα. Μια υποψία Το ποτό: Εκρηκτικό άρωμα κανέλας που
ήταν πρώιμος, λόγω υψηλών θερμοκρασιών, κατά 30%, ενώ στο Άγιο Όρος η απόδοση ανθρακικού που τσιμπάει στη γλώσσα, του συνοδεύεται διακριτικά από νότες γαρίφαλου
αλλά τα σταφύλια ήταν καλής ποιότητας. αναμέ νε ται μικρότερη κατά 50%. Οι δίνει επιπλέον φρεσκάδα. Ωραία λεμονάτη και αρωματικών βοτάνων. Έντονη γλύκα,
Στα νησιά του Αιγαίου οι παραγωγοί ήρθαν αγιορείτικοι οίνοι αναμένονται υψηλόβαθμοι, και μακριά επίγευση. που ρεγουλάρεται κάπως αν σερβιριστεί
αντιμέτωποι με πολύ υψηλές θερμοκρασίες. με έντονο χρώμα και χαμηλές οξύτητες. Η αρμονία: Πίνεται δροσερό μαζί με μαζί με μπόλικο τριμμένο πάγο. Πίνεται
Έτσι, στη Σαντορίνη ο όγκος παραγωγής Στην Αττική, τέλος, και στην περιοχή ομελέτες με φρέσκα λαχανικά, γεμιστά με επίσης σε συνδυασμό με άλλα ποτά ή σε
μειώθηκε σημαν τικά σε ποσοστό 30- των Σπάτων ο καύσωνας οδήγησε σε ρύζι, τυριά κατσικίσια και σαγανάκια και κοκτέιλ με χυμούς φρούτων.
40% σε σχέση με την περσινή χρονιά, πρώιμη χρονιά και σε μειωμένη παραγωγή χωριάτικη σαλάτα. Η αρμονία: Είναι θαυμάσιο χωνευτικό, αλλά
αλλά η ποιότητα -παρά τους φόβους των Σαββατιανού χαμηλής οξύτητας. χρησιμοποιείται επίσης στη ζαχαροπλαστική
παραγωγών- είναι πολύ καλή. Στη Σάμο η Τιμή: 7€ για να αρωματίσει διάφορα γλυκά. Συνοδεύει
μείωση της παραγωγής κυμαίνεται από 15 με επιτυχία τάρτες σοκολάτας, σορμπέ
έως 20%, με σταφύλια καλής ποιότητας. Τα νέα του κρασιού πικρής σοκολάτας κι όσο το δυνατόν άγλυκες
Στη Λήμνο η παραγωγή είναι ελαφρά κρέμες βανίλιας και ρυζόγαλο.
αυξημένη σε σχέση με πέρυσι, αλλά όχι - Νέα κάβα Ανθίδη λειτουργεί πλέον και στη
η αναμενόμενη. Αναμένονται εξαιρετικά Γλυφάδα. Θα βρείτε ό,τι τραβάει η ψυχή σας Τιμή: 12€ περίπου το 0,5lt
γλυκά, υψηλόβαθμα κρασιά και καλής σε ό,τι αφορά το κρασί και το ποτό.
ποιότητας λευκά. Γρηγορίου Λαμπράκη 77, Γλυφάδα, 210-
Στο Ιόνιο και συγκεκριμένα στη Λευκάδα 9690234
ο όγκος παραγωγής αναμένεται μικρότερος - Petit Gourmand στο Κολωνάκι. Delicates-
κατά 40-50%, λόγω καύσωνα και ξηρασίας. sen μεν, με αγάπη στο κρασί δε. Τσεκάρετε
Στην Κεφαλονιά η μείωση της παραγωγής το χώρο με τα επιλεγμένα γαλλικά κρασιά
αγγίζει το 2% στη Ρομπόλα και το 36% στη αποκλειστικά δικής τους εισαγωγής!
Ρομπόλα βιολογικής καλλιέργειας, αλλά Αναγ νωστοπούλου 8, Κολωνάκι 210-
η ποιότητα του καρπού εμφανίζεται κατά 3614963
πολύ βελτιωμένη. - Αναζητήστε το νέο κρασί του Σκούρα, με
Στην Πελοπόννησο η μείωση της παραγωγής το brand name Λαβύρινθος. Χρησιμοποιεί
φτάνει το 50%, ενώ συγκεκριμένα στην σαν βάση του τον γνωστό μας Μέγα Οίνο
Πάτρα η παραγωγή εκτιμάται ότι είναι (Αγιωργήτικο - Cabernet) εφαρμόζοντας
μειωμένη κατά 10%. Περισσότερα είναι τα τη μέθοδο της solera, δηλαδή ανάμιξη
προβλήματα στην περιοχή της Αιγιαλείας, κρασιών από διαφορετικές εσοδείες στο
λόγω αφενός των δυσμενών κλιματολογικών ίδιο βαρέλι. Κυκλοφορούν μόλις 400
συνθηκών και αφετέρου των καταστροφικών φιάλες, κι όποιος προλάβει...
πυρκαγιών που κατέστρεψαν το 1/3 από τα
Γεώργιος Σ. Βαριάς & Υιός, Βενιζέλου 2, Χίος
συνολικά 10.000 στρέμματα οινοποιήσιμων

44
Mix AND MATCH / Προτάσεις για τα πιάτα της Κωνσταντίνας Mix AND MATCH / Προτάσεις για τα πιάτα του Λευτέρη
οι συνταγές είναι από το ένθετο 8+ΟΧΤΩ οι συνταγές είναι από το ένθετο 8+ΟΧΤΩ
Κεμπάμπ πικάντικο Μους από ρεβίθια με καραβίδες
Δοκιμάστε να συνδυάσετε τα πικάντικα κι αρωματικά κεμπάπ με Πρόκειται για πιάτο με βαθιά, γήινη γεύση που ταυτόχρονα
ένα παρόμοιο κρασί. Δηλαδή με ένα Tempranillo, την ισπανική δροσίζεται από τα τραγανά κολοκυθάκια και ξαλαφρώνει με
ποικιλία που πρόσφατα άρχισε να καλλιεργείται και στη χώρα τη θαλασσινή αύρα της γλυκόσαρκης καραβίδας. Η σάλτσα
μας. Βαθύ χρώμα, πλούσια, πιπεράτα αρώματα και στόμα ντομάτας ωστόσο παραπέμπει σε κάποιο ρόδινο κρασί, γι’ αυτό
στρογγυλό, ταννικό και δροσερό. ένα ροζέ θα ήταν μάλλον ιδανικό. Δοκιμάστε το μαζί με ένα
Κρητικό ροζέ από Κοτσιφάλι και Μανδηλαριά.
Μακαρονόπιτα με σπανάκι Μύδια με άνηθο, κρέμα γάλακτος και κρόκο Κοζάνης
Η ωραία αυτή πίτα χρειάζεται ένα λευκό δροσερό κρασί με καλή Αυτά τα γεμάτα αρώματα μύδια θα αναδείξουν την
οξύτητα να της ρεγουλάρει τη λιπαρότητα που της προσδίδουν πολυπλοκότητά τους, παρέα με κάποιο λευκό και κατά
τα τυριά. Μια καλή φρέσκια Μαντινεία είναι ιδανική, καθότι προτίμηση ώριμο κρασί. Αποφύγετε τα λευκά fume, που
ο αρωματικός της πλούτος είναι ένας λόγος παραπάνω να την τα «καμένα» καπνιστά τους αρώματα θα σκεπάσουν το πιάτο.
επιλέξουμε δίπλα στην τυρένια αύρα της μακαρονόπιτας. Προτιμήστε ένα καλό Chardonnay 3 ή 4 χρόνων.

Μελιτζάνες με λουκάνικα και μανιτάρια Πεσκανδρίτσα με σάλτσα λιαστής ντομάτας


Η αλήθεια είναι πως τούτο το πιάτο ζητάει απεγνωσμένα ένα Το παιχνίδι των αρωμάτων σε αυτό το πιάτο με εμπνέει για ένα
δυνατό τσιπουράκι. Βαρύ φαγητό που εκρήγνυται με πάταγο φρέσκο ιταλιάνικο κρασί. Θεωρώ πως η σάλτσα παραπέμπει
στον ουρανίσκο, θέλει δυνατό σύντροφο για να το αντέξει. Αν αρκετά στη γείτονα χώρα, γι’ αυτό θα μου ταίριαζε καλά με
πάλι επιμένετε στο κρασί, απευθυνθείτε στην στιβαρότητα ενός ένα φρέσκο και καλοδομημένο Chianti, που η ζωηρή του
παλαιωμένου Ξινόμαυρου. οξύτητα και οι μαλακές του ταννίνες θα δέσουν όμορφα με το
Μεσογειακό πιάτο.

Μοσχάρι σοφρίτο Κέρκυρας Σούπα με σκορπίνα, σελινόριζα και σπαράγγια


Ένα φίνο κρασί είναι ό,τι πρέπει για το παραδοσιακό πιάτο Οι σούπες σε γενικές γραμμές δεν αγαπάνε το κρασί. Ωστόσο τα
της Κέρκυρας. Το σοφρίτο χρειάζεται ένα κόκκινο, μέτριας ισπανικά sherry, με τον ιδιόμορφο «οξειδωμένο» χαρακτήρα
παλαίωσης κρασί, με ντελικάτο αρωματικό χαρακτήρα και τους, παίζουν συνήθως τον ρόλο του αναπληρωματικού με
μέτρια δυναμικότητα. Είναι μια καλή στιγμή για ένα Cabernet μεγάλη επιτυχία. Η εν λόγω σούπα με το ντελικάτο αρωματικό
διετίας ή τριετίας. περι-εχόμενο και τη γευστική φινέτσα της χρειάζεται
ένα dry sherry.
Τηγανητές κασερόπιτες Φέτα σφυρίδας με σάλτσα από φιστίκια Αιγίνης
Η ρετσίνα θα κάνει πάρτι μαζί με αυτά τα τραγανά πιτάκια. Η Η θαλασσινή συμφωνία ετούτου του πιάτου, με τη σφυρίδα
αλμυράδα της κεφαλογραβιέρας, ο μυρωδάτος μαϊντανός και πρωταγωνιστή, το ζωμό καραβίδας, τα φιστίκια της Αίγινας
η γλύκα του τηγανιού θα ισορροπήσουν ευχάριστα μαζί με ένα και το κρασί της Λήμνου να την πλαισιώνουν, δεν θα πρέπει
καλό και αρωματικό ρητινίτη. να χαλάσει με τίποτα. Γι’ αυτό προτείνω ένα επίσης νησιώτικο
λευκό κρασί, όπως το ξηρό Μοσχάτο Λήμνου.

Χταπόδι με μακαρονάκι Φιλέτο γαλοπούλας με σάλτσα μουστάρδας


Το χταπόδι είναι δυνατό έδεσμα από μόνο του. Ειδικά σε αυτή Αστεροειδής γλυκάνισος, δυόσμος, μουστάρδα, κρεμμύδι, ντο-
τη συνταγή που συνδυάζεται με το καυτερό μπούκοβο, τα μάτα. Από τα θεμέλια μέχρι τα συνοδευτικά αυτό το πιάτο σφύζει
κρεμμύδια, τα σκόρδα και την αρωματική σάλτσα ντομάτας, από αρώματα. Έτσι θα χρειαστεί μια εξίσου αρωματική παρέα
χρειάζεται έναν επίσης δυνατό αντίπαλο για να παίξει μπάλα προκειμένου να μην την καταδυναστεύσει αρωματικά τουλά-
στα ίσια. Προτείνω ένα Syrah 4 με 5 χρόνων παλαίωσης. χιστον. Το Sauvignon blanc είναι από τα ιδιαιτέρως αρωματικά
κρασιά, γι’ αυτό και ταιριάζει γάντι.

Ρολό με σπανάκι και πράσα Χριστόψαρο με σάλτσα σαμπάνιας


Τα βοτανικά και γήινα αρώματα του ρολού δένουν αρμονικά Θα συνιστούσα να επιλέξετε μια αρκετά καλή σαμπάνια Extra
με ένα φρέσκο, καλοδομημένο Ροδίτη. Κρασί χωρίς εντάσεις, Brut – όχι την ακριβότερη – να χρησιμοποιήσετε όση απαιτεί
ικανό όμως να συνοδεύσει ένα απλό, νόστιμο πιάτο όπως η συνταγή και στη συνέχεια να τη μεταφέρετε στο τραπέζι για
αυτό το ρολό. Διακρίνεται από αρώματα κίτρινων φρούτων να συνοδεύσετε το φαγητό. Εναλλακτικά, μπορείτε να την
-όπως βερίκοκο, ανανά- έχει αρκετά καλό όγκο στο στόμα και αντικαταστήσετε με έναν αφρώδη ελληνικό οίνο όπως είναι οι
δυνατότητες μέτριας οξύτητας. πολύ καλοί αφρώδεις που παράγονται από Ντεμπίνα.

Πένες με λαχανικά Ψαρονέφρι με σάλτσα και τάρτες μανιταριών


Από τη μια η σάλτσα ντομάτας, από την άλλη η δροσεράδα Το Gewurztraminer είναι μια ποικιλία που παράγει κρασιά με
των λαχανικών, συνωμοτούν για ένα φρέσκο κι αρωματικό σχετικά χαμηλή οξύτητα, αλλά με θαυμάσια, έντονη αρωματική
ροζέ. Μια επιλογή από ροζέ Syrah είναι ασφαλής λύση, αφού πολυπλοκότητα. Στο στόμα το πάντρεμα με το φαγητό θα
πρόκειται για ένα όσο πρέπει δροσερό κρασί, το οποίο όμως γίνει αρμονικά χωρίς εκρήξεις, ενώ στη μύτη τα αρώματα θα
ταυτόχρονα έχει ταννικό περιεχόμενο ικανό να αντεπεξέλθει πρωταγωνιστήσουν ισάξια, χωρίς να επικαλύπτει το ένα το άλλο.
στην πολυπλοκότητα του πιάτου.

45
ΓΕΥΣΗ ΑΠΟ ΝΟΕΜΒΡΗ Της Νταϊάνας Κόχυλα

Με κάστανα κάνουμε από πουρέδες μέχρι


Τα κάστανα στην κουζίνα
γεμίσεις, από μεζεδάκια (όπως η σκορδαλιά
με κάστανα από την Αρκαδία) μέχρι γλυκά.
Το κάστανο είναι συγχρόνως λαϊκή τροφή,
από τις πιο προσιτές πρώτες ύλες σε μια
χώρα όπως η Ελλάδα γεμάτη καστανιές,
αλλά και gourmet ακριβή λιχουδιά, εάν
σκεφτούμε τη θέση του μαρόν γλασέ στο
γιορτινό τραπέζι. Τα κάστανα τα βρίσκουμε
σε διάφορες μορφές. Φυσικά, τα πιο γευστικά
είναι τα ωμά, ολόκληρα κάστανα. Βρίσκουμε
όμως και κάστανα καθαρισμένα σε κενό
αέρος, όπως και κάστανα σε πουρέ, είτε
γλυκό είτε άγλυκο - το τελευταίο δεν είναι
πολύ γευστικό.

Για να τα καθαρίσουμε, απαιτείται χρόνος


και υπομονή.
Αφού τα χαράξουμε -με μικρό κοφτερό
μαχαίρι- με ένα «Χ» στην επιφάνεια της
φλούδας, στη συνέχεια είτε τα ψήνουμε στο
φούρνο είτε τα βράζουμε στην κατσαρόλα με
νερό. Μπορούμε να τα ψήσουμε κατευθείαν
σε φούρνο στους 200 °C (υπάρχουν και
ειδικά ταψιά με τρυπούλες στον πάτο,
σχεδιασμένα για το ψήσιμο σε ανοιχτή
φωτιά ή στα κάρβουνα). Στην περίπτωση
που τα βράσουμε, τα ρίχνουμε σε κρύο νερό
και τα ζεσταίνουμε όλα μαζί, φροντίζοντας
να μη βράσουν για πάνω από 4-5 λεπτά.

Φωτογραφία: Βασίλης Στενός


Στη συνέχεια τα σουρώνουμε και αφού
τα στραγ γίσουμε από το νερό, με ένα

Styling: Dawn Brown


μαχαίρι βγάζουμε την εξωτερική, σκληρή
φλούδα. Η φλούδα μπορεί να μη βγει με
την πρώτη προσπάθεια, οπότε θα χρειαστεί
να τα ξαναζεματίσουμε για 1 λεπτό, να τα
στραγγίσουμε σε χαρτί κουζίνας και να τα
σοτάρουμε ελαφρώς, για λίγα δευτερόλεπτα,
σε καυτό λάδι. Με αυτό τον τρόπο η λεπτή
μεμβράνη γίνεται τραγανή και βγαίνει με Χοιρινό με κάστανα
τη μία. Για 3-4 άτομα

ψαρονέφρι.......................................... 600 γρ.


ελαιόλαδο........................................... 1/3 φλιτζανιού
ξηρό κόκκινο κρασί.......................... 200ml
κρεμμύδια........................................... 4 μέτρια, κομμένα σε λεπτές φέτες
συμπυκνωμένος χυμός ντομάτας.... 1 φλιτζάνι
κάστανα.............................................. 50 γρ., βρασμένα και ξεφλουδισμένα
δαμάσκηνα ξερά................................ 14, χωρίς κουκούτσι
αλάτι.................................................... λίγο
πιπέρι.................................................. φρεσκοτριμμένο

Εκτέλεση

1. Αλατοπιπερώνετε το ψαρονέφρι. Ζεσταίνετε το ελαιόλαδο και σοτάρετε το κρέας σε φαρδιά κατσαρόλα, μέχρι
να ροδίσει παντού. Προσθέτετε τα κρεμμύδια, γυρίζετε λίγο μέχρι να πάρουν χρώμα και να μαλακώσουν, και
σβήνετε με το μισό κρασί. Συνεχίζετε το μαγείρεμα μέχρι να σωθεί το μισό υγρό περίπου, 5 με 6 λεπτά.
2. Προσθέτετε το συμπυκνωμένο χυμό ντομάτας, τα μισά κάστανα και το υπόλοιπο κρασί. Σκεπάζετε την κατσαρόλα
και μαγειρεύετε το κρέας μέχρι να γίνει τρυφερό, γύρω στα 20 λεπτά. Προσθέτετε τα 4-5 δαμάσκηνα λιωμένα, για
να πήξετε τη σάλτσα. Τέλος, ρίχνετε τα υπόλοιπα κάστανα και τα υπόλοιπα δαμάσκηνα και τα μαγειρεύετε όλα μαζί
μέχρι να ζεσταθούν. Συνοδεύετε με πουρέ πατάτας ή σελινόριζας-πατάτας.

46
Ο Νοέμβρης είναι μήνας αλλαγής για το τραπέζι. Τα καλοκαιρινά αγαθά χάνουν τη δόξα τους
και παραδίδουν τη θέση τους σε νέα. Απ’ αυτά το κάστανο με σαγηνεύει περισότερο, ίσως
επειδή είναι ο πιο ιδιαίτερος ξηρός καρπός -ο μόνος που χρειάζεται μαγείρεμα για να
φαγωθεί- και σίγουρα εκείνος που αξιοποιείται με τους περισσότερους τρόπους.
Ένα χειμωνιάτικο σνακ ή μια γευστικότατη
προσθήκη σε διάφορα πατροπαράδοτα
φαγητά, αυτό ήταν και είναι τα κάστανα.
Πιο γνωστή είναι η χριστουγεννιάτικη
γαλοπούλα γεμιστή με κάστανα, σταφίδες
και ρύζι. Σε διάφορα νησιά, όπως επίσης
και στη Βόρεια Ελλάδα, συναντάμε κρέας
-χοιρινό ή μοσχάρι- με κάστανα και με
πλούσιες σάλτσες από κρασί, ντομάτα
και άλλα. Στις συνταγές που ακολουθούν
σερβίρω μια κλασική βορειοελλαδίτικη
σπεσιαλιτέ και μια εντελώς δική μου,
ε ύκολ η σούπα για κάσ τανα, η οποία
όμως περιέχει σχεδόν τα ίδια υλικά. Στην
Ελλάδα καστανιές βρίσκονται κυρίως στη
Θεσσαλία, τη Μακεδονία και τις ορεινές
περιοχές της Κρήτης. Ονομαστά είναι τα
κάστανα Πηλίου και Κρήτης.
Φωτογραφία: Βασίλης Στενός

Φωτογραφία: Βασίλης Στενός


Styling: Dawn Brown

Styling: Dawn Brown


Σούπα με κάστανο, πράσο και σύγλινο Μάνης
Για 6-8 άτομα Εκτέλεση

βούτυρο................... 2 κουταλιές της σούπας 1. Σε μια μεγάλη κατσαρόλα ζεσταίνετε το βούτυρο και
ελαιόλαδο................ 1 κουταλιά της σούπας το λάδι και σοτάρετε το φινόκιο και το πράσο μέχρι να
φινόκιο.................... 1, καθαρισμένο και ψιλοκομμένο μαλακώσουν. Προσθέτετε το σκόρδο και τα μαγειρεύ-
πράσα....................... 2, μόνο το άσπρο τμήμα, ψιλοκομμένα ετε όλα μαζί για 1-2 λεπτά.
σκόρδο..................... 2 σκελίδες 2. Προσθέτετε τον πουρέ κάστανου, τα ανακατεύετε
κάστανα.................... 2 κονσέρβες ανάλατο πουρέ όλα μαζί στην κατσαρόλα και ρίχνετε το ούζο και
ούζο........................... 100ml στη συνέχεια το κρασί. Όταν εξατμιστεί το αλκοόλ,
λευκό κρασί............. 100ml προσθέτετε το ζωμό. Αλατοπιπερώνετε. Βράζετε τη
ζωμός κότας............. 3 λίτρα σούπα σε μέτρια-σιγανή φωτιά μέχρι να πήξει.
αλάτι......................... όσο θέλετε 3. Πολτοποιείτε τη σούπα με το μπλέντερ χειρός.
πιπέρι....................... φρεσκοτριμμένο Περνάτε την πολτοποιημένη σούπα μέσα από λεπτό
ξίδι μπαλσάμικο...... 2-3 κουταλιές της σούπας σουρωτήρι και την τοποθετείτε πάλι στην κατσαρόλα.
κρέμα γάλακτος....... 4-5 κουταλιές της σούπας 4. Τη ζεσταίνετε ξανά λίγο πριν τη σερβίρετε.
σύγλινο Μάνης........ 100 γρ., κομμένο σε φετάκια Αν χρειάζεται αλατοπιπερώνετε ή αραιώνετε με λίγο
φύλλα μάραθου....... λίγα, για το γαρνίρισμα ζωμό ακόμα. Προσθέτετε την κρέμα γάλακτος, το
μπαλσάμικο και 1 κουταλιά σούπας βούτυρο. Όταν
λιώσει, σερβίρετε τη σούπα, αφού τη γαρνίρετε με
ωμό λάδι, λίγο σύγλινο κομμένο σε λεπτές φέτες
και φύλλα μάραθου.

47
Η ΛΙΝΑ ΚΑΙ Η ΠΡΑΛΙΝΑ Της Λίνας Γιατρά

Η γλυκύτατη σεφ-ζαχαροπλάστισσα παίζει με τις καραμελένιες


μνήμες και τις σημερινές ανάγκες σε γλυκό και χαρίζει πέντε
υπέροχα επιδόρπια, τόσο απλά που σε προκαλούν να τα φτιάξεις
αμέσως, τόσο αποψάτα που σε βγάζουν κι απ’ τη δυσκολότερη θέση Προετοιμασία: 30΄ (Αναμονή: 15΄)
και τόσο ελληνικά που τα χάνεις. Ψήσιμο: 25΄
Μέτριας δυσκολίας

Μιλφέιγ κάστανο - σοκολάτα


για 4 άτομα

Υλικά για τη μους


σφολιάτα............................. 1 φύλλο
κρέμα γάλακτος................. 300ml
κάστανα (μαρόν γλασέ)..... 300 γρ.
σοκολάτα κουβερτούρα..... 300 γρ.
κακάο.................................. 100 γρ.
ρούμι μαύρο....................... 30ml.
σπράδια αυγών................... 4
ζάχαρη................................. 200 γρ.
άχνη.................................... για το γαρνίρισμα

Εκτέλεση
1. Τοποθετείτε ένα φύλλο σφολιάτας σε ταψί πάνω σε λαδόκολλα και το τρυπάτε
πολύ καλά με ένα πιρούνι. Ψήνετε σε θερμοκρασία 160 °C για 20’ περίπου.
Βγάζετε τη σφολιάτα από το φούρνο και την κόβετε σε 12 τετράγωνα κομμάτια
7 εκ. όσο είναι ζεστή. Κρατάτε τα κομμάτια στην άκρη.
2. Κόβετε τα μαρόν γλασέ σε μικρά κομματάκια. Χτυπάτε την κρέμα γάλακτος με τα
100 γρ. ζάχαρη στο μίξερ σε υψηλή ταχύτητα μέχρι να γίνει σφιχτή σαντιγί.
Σταματάτε το χτύπημα και ανακατεύετε με τα μαρόν γλασέ.
3. Λιώνετε τη σοκολάτα σε μπεν μαρί, την αφήνετε να γίνει χλιαρή και την
ανακατεύετε με τη σαντιγί και τα μαρόν γλασέ με απαλές κινήσεις. Προσθέτετε
το ρούμι και το κακάο και ανακατεύετε όλα τα υλικά.
4. Τοποθετείτε το μείγμα στο ψυγείο για 10’, να «σταθεί». Στη συνέχεια χτυπάτε τα
ασπράδια μαζί με τα 100 γρ. ζάχαρη, ώσπου να γίνουν σφιχτή μαρέγκα.
Ανακατεύετε προσεχτικά το μείγμα με τα κάστανα με τη μαρέγκα με απαλές
κινήσεις. Τοποθετείτε την κρέμα στο ψυγείο μέχρι να παγώσει.
5. Βάζετε σε πιάτο ένα τετράγωνο κομμάτι σφολιάτας και καλύπτετε με κρέμα.
Επαναλαμβάνετε ακόμα μία φορά και στο τρίτο σφολιατάκι πασπαλίζετε
με άχνη ζάχαρη.

Ιδέα
Μπορείτε να γαρνίρετε το πιάτο με μαρόν γλασέ.
Φωτογραφία: Βασίλης Στενός
Food styling: Dawn Brown

48
Προετοιμασία: 25΄
Ψήσιμο: 55΄
Μέτριας δυσκολίας

Ραβανί με σοκολάτα υγείας


για 6 άτομα

Υλικά
σιμιγδάλι ψιλό......... 400 γρ.
αλεύρι....................... 250 γρ.
σοκολάτα υγείας...... 200 γρ.
ζάχαρη...................... 250 γρ.
βούτυρο.................... 250 γρ.
νερό.......................... 200ml
μπέικιν πάουντερ.... 50 γρ.
αυγά.......................... 3
πορτοκάλι................. 1, το ξύσμα
αμύγδαλα εφιλέ
ή σαντιγί.................. για το γαρνίρισμα
Για το σιρόπι
νερό........................... 750ml
ζάχαρη....................... 700 γρ.
γλυκόζη..................... 2 κουταλιές της σούπας
πορτοκάλι................. ένα, η φλούδα

Εκτέλεση
1. Χτυπάτε τη ζάχαρη με τα αυγά μέχρι να αφρατέψουν. Στη συνέχεια λιώνετε
τη σοκολάτα σε μπεν μαρί μαζί με το βούτυρο και την ανακατεύετε με τα αυγά
και τη ζάχαρη.
2. Προσθέτετε το αλεύρι ανακατεμένο με το μπέικιν πάουντερ, το σιμιγδάλι,
το ξύσμα πορτοκαλιού και το νερό. Ανακατεύετε όλο το μείγμα καλά, το
αδειάζετε σε βουτυρωμένο ταψί και ψήνετε για 45’ περίπου στους 180 - 200 °C.
3. Σε μια κατσαρόλα βάζετε το νερό με τη ζάχαρη, τη γλυκόζη και τη φλούδα
πορτοκαλιού και βράζετε για 10’ περίπου σε μέτρια θερμοκρασία, μέχρι
να γίνουν σιρόπι.
4. Αφού ψηθεί το ραβανί, αφήνετε να κρυώσει και το περιχύνετε με το ζεστό σιρόπι.
Γαρνίρετε με σαντιγί και καβουρδισμένα αμύγδαλα.

Επανόρθωση
Στη συνταγη «Σφολιάτα με μαρμελάδα και κρέμα μασκαρπόνε»
του τεύχους 7, σελ. 39, μας παραέπεσε άχνη!
Η σωστή ποσότητα ειναι 50 γρ. και όχι 500 γρ.
Φωτογραφία: Βασίλης Στενός
Food styling: Dawn Brown

49
Η ΛΙΝΑ ΚΑΙ Η ΠΡΑΛΙΝΑ

Προετοιμασία: 30΄
Ψήσιμο: 15΄
Εύκολο

Πανακότα με πικραμύγδαλο
για 4 άτομα

Υλικά
γάλα φρέσκο........................................150ml
κρέμα γάλακτος................................. 300ml
ζάχαρη................................................ 50 γρ.
λικέρ πικραμύγδαλου (Amaretto).. 50ml
φύλλα ζελατίνης................................ 3
βανίλια φρέσκια (ή σκόνη).............. 1

Για τους ξηρούς καρπούς


ζάχαρη................................................. 200 γρ.
αμύγδαλα ανάλατα με τη φλούδα.... 100 γρ.
φουντούκια......................................... 100 γρ.
βούτυρο............................................... για το άλειμμα

Εκτέλεση
1. Τοποθετείτε σε κατσαρόλα το γάλα με τη ζάχαρη να βράσουν σε χαμηλή θερμο-
κρασία. Αφού το μείγμα ζεσταθεί καλά, ρίχνετε το λικέρ, τη βανίλια και τέλος
τα φύλλα της ζελατίνης, τα οποία προηγουμένως έχετε μαλακώσει σε κρύο νερό
και στραγγίσει καλά.
2. Αποσύρετε από τη φωτιά και προσθέτετε στο μείγμα την κρέμα γάλακτος.
Ανακατεύετε και το αδειάζετε σε ατομικά μπολάκια. Βάζετε τις πανακότες στο
ψυγείο να παγώσουν.
3. Σε αντικολλητικό τηγάνι βάζετε τη ζάχαρη μαζί με τα αμύγδαλα και τα φουντούκια
σε χαμηλή θερμοκρασία. Ανακατεύετε συνεχώς με ξύλινη σπάτουλα μέχρι να
καραμελώσει η ζάχαρη.
4. Αδειάζετε το καραμελωμένο μείγμα πάνω σε αντικολλητική λαδόκολλα ή
σε επιφάνεια που έχετε βουτυρώσει καλά. Τη στιγμή που θα σερβίρετε, βουτάτε
τα μπολάκια σε καυτό νερό για 5 δευτερόλεπτα και τα αναποδογυρίζετε σε πιάτα.
Τα γαρνίρετε με τους καραμελωμένους ξηρούς καρπούς σπασμένους σε κομμάτια.
Φωτογραφία: Βασίλης Στενός
Food styling: Dawn Brown

50
Προετοιμασία: 35΄
Ψήσιμο: 20΄
Μέτριας δυσκολίας

Μους με σαμπάνια και λευκά σταφύλια


για 4 άτομα

Υλικά
σαμπάνια...................................... 200ml
κρόκοι αυγών............................... 6
ζελατίνη........................................ 1 φύλλο
ζάχαρη.......................................... 80 γρ.
κρέμα γάλακτος........................... 300ml

Για τα σταφύλια
σταφύλια λευκά (σουλτανίνα).... 300 γρ., μόνο οι ρώγες
ζάχαρη καστανή........................... 100 γρ.
νερό.............................................. 50ml
χυμός πορτοκάλι...........................50ml
πορτοκάλι..................................... μισό, το ξύσμα
φρέσκο δυόσμο............................ για το γαρνίρισμα

Εκτέλεση
1. Τοποθετείτε τους κρόκους με τη ζάχαρη σε μπεν μαρί και ανακατεύετε το μείγμα
με το σύρμα για 2’. Ρίχνετε τη σαμπάνια και συνεχίζετε για περίπου 5’ ακόμα.
Προσθέτετε το φύλλο ζελατίνης -αφού το έχετε μαλακώσει σε κρύο νερό και το
έχετε στύψει καλά- και ανακατεύετε. Αποσύρετε αμέσως και αφήνετε το μείγμα
να γίνει χλιαρό.
2. Στη συνέχεια χτυπάτε την κρέμα γάλακτος μέχρι να γίνει σφιχτή σαντιγί στο
μίξερ σε υψηλή ταχύτητα και την ενσωματώνετε με μια σπάτουλα στο μίγμα
σαμπάνιας. Μοιράζετε τη μους σε ψηλά ποτήρια και τα βάζετε στο ψυγείο
να παγώσουν.
3. Σε μια κατσαρόλα βάζετε τη ζάχαρη με το νερό, το χυμό πορτοκάλι και το ξύσμα
μέχρι να γλασάρουν ελαφρά. Τότε ρίχνετε τα σταφύλια να μαλακώσουν ελαφρά.
Αφήνετε το μείγμα να κρυώσει. Γαρνίρετε τα ποτήρια με τη μους, τα σταφύλια
και φυλλαράκια φρέσκου δυόσμου.

Ιδέα
Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε και γλυκό κουταλιού σταφύλι
για τη συνταγή αυτή.
Φωτογραφία: Βασίλης Στενός
Food styling: Dawn Brown

51
Η ΛΙΝΑ ΚΑΙ Η ΠΡΑΛΙΝΑ

Προετοιμασία: 40΄(Αναμονή: 4-5 ώρες)


Ψήσιμο: 20΄ - 25΄
Μέτριας δυσκολίας

Κρύα σούπα με σύκα και παγωτό με ελαιόλαδο


για 4 άτομα

Υλικά
σύκα φρέσκα.................. 500 γρ.
κόκκινο ξηρό κρασί...... 750ml
ζάχαρη............................. 100 γρ.
μέλι.................................. 100 γρ.
ξυλάκι κανέλας............... 1
γαρίφαλα......................... 3
πορτοκάλι....................... μισό, μόνο η φλούδα

Για το παγωτό
γάλα φρέσκο................... 350ml
κρέμα γάλακτος.............. 350ml
κρόκοι αυγών................. 4
ελαιόλαδο....................... 150ml
ζάχαρη............................. 175 γρ.
αλάτι................................ λίγο

Εκτέλεση
1. Τοποθετείτε σε κατσαρόλα το κρασί μαζί με τη ζάχαρη, το μέλι, το ξυλάκι κανέλας,
τα γαρίφαλα και τη φλούδα πορτοκαλιού να βράσουν, ώσπου το μείγμα να αρχίσει
να πήζει και να αποκτάει υφή γλάσου. Εντωμεταξύ, έχετε καθαρίσει τα σύκα, τα
κόβετε σε τέταρτα και τα ρίχνετε μέσα στο παχύρρευστο μείγμα. Αποσύρετε
αμέσως από τη φωτιά. Τοποθετείτε τη σούπα στο ψυγείο να παγώσει.
2. Για το παγωτό: Τοποθετείτε το γάλα με τους κρόκους σε ένα μεταλλικό σκεύος
πάνω σε μια κατσαρόλα με νερό που βράζει (μπεν μαρί) και ανακατεύετε συνεχώς.
Προσθέτετε τη ζάχαρη και το αλάτι και συνεχίζετε το ανακάτεμα για 5’ - 7’
περίπου, μέχρι το μείγμα να γίνει παχύρρευστο. Ρίχνετε και το ελαιόλαδο,
ανακατεύετε και αποσύρετε από τη φωτιά.
3. Προσθέτετε την κρέμα γάλακτος, ανακατεύετε και βάζετε το παγωτό σε παγωτο-
μηχανή ή σε μεταλλικό σκεύος στην κατάψυξη, ανακατεύοντας κάθε 1 ώρα
περίπου για τουλάχιστον 3-4 φορές. Βάζετε σε βαθύ πιάτο ή μπολ λίγη απ’ τη
σούπα με τα σύκα και μια μπάλα παγωτό και σερβίρετε.
Φωτογραφία: Βασίλης Στενός
Food styling: Dawn Brown

52
ΟΜAΔΑ ΑΙΓΟΠΡOΒΑΤΟ Του Δημήτρη Ναθαναήλ Του Δημήτρη Παπαγεωργίου

Το 5ο στοιχείο Μπλιαξ!
(της γεύσης) 6 φαγητά-παιδικοί εφιάλτες
Γάρος, umami, γλουταμινικό μονονάτριο: τρία φαινομενικά ασύνδετα Γιατί το να σου αρέσει το κουνουπίδι είναι σαφώς ένδειξη ότι μεγάλωσες.
στοιχεία μάς ανοίγουν μονοπάτι για το ξεχασμένο πέμπτο αισθητήριο της
γεύσης.

Είναι χρόνια τώρα που με ένα φίλο διαφωνούμε 1980 έγινε αποδεκτό από την ορθόδοξη Πολλά φαγητά που θεωρούσα σιχαμένα πάω για διάβασμα. ΤΙ ΔΙΑΒΑΣΜΑ, ΡΕ
σε ό,τι αφορά την αίσθηση της γεύσης. Με δυτική επιστήμη. Το έψαξα λίγο το θέμα όταν ήμουν παιδί, πλέον τα θεωρώ ΜΙΚΡΕ, ΑΦΟΥ ΔΕΝ ΔΙΑΒΑΖΕΙΣ ΠΟΤΕ!
λίγα λόγια, η άποψή μου είναι ότι αν η και άρχισα να φέρνω στο μυαλό μου τις πολύ νόστιμα. Νομίζω πάντως ότι ΑΝ ΕΙΝΑΙ ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΤΟΣΗ ΟΡΕΞΗ ΓΙΑ
αίσθηση της γεύσης δεν συνδυάζεται με εμπειρίες μου. Όντως, κάτι κοινό είχαν αυτό συμβαίνει σε όλα τα φυσιολογικά ΔΙΑΒΑΣΜΑ ΟΤΑΝ ΕΧΕΙ ΦΑΚΕΣ, ΤΟΤΕ
της όσφρησης, μειώνεται κατά πολύ η ένας έτοιμος κύβος βοδινού με τη soya παιδιά. Άλλωστε, το φυσιολογικό παιδί ΘΑ ΕΧΕΙ ΦΑΚΕΣ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ! Τρώω όλο
ευχαρίστηση που παίρνουμε. sause ή το γλουταμινικό μονονάτριο με την σε καμία περίπτωση δεν είναι σίγουρο μου το φαγητό και δε διαβάζω, προκειμένου
Αυτό που στην καθομιλουμένη ονομάζουμε πάστα αντσούγιας. Τι όμως; ότι θα εξελιχτεί σε φυσιολογικό ενήλικα να μην οδηγήσω άθελά μου στο τραγικό
γεύση δεν έχει παρά μικρή σχέση με την Γάρος, ο κύβος τού χθες (άσχετο). Βασικά η φυσιολογικότητα συμπέρασμα ότι φακές και όρεξη για
επιστημονική έννοια του όρου, καθώς αφορά είναι συνάρτηση της ύπαρξης....πωπω, διάβασμα συνδέονται.
συνδυασμό αισθήσεων που περιλαμβάνει, Οι συνειρμοί μου με κατεύθυναν κάποια άσ’ το, κάηκε. Από τις αχνές μνήμες 4. Κουνουπίδι σε οποιαδήποτε μορφή:
εκτός από τις τέσσερις βασικές γεύσεις στιγμή σε ένα βιβλίο του 1955 του Θέμου που μου έχουν απομείνει, θα κάνω μια μπαίνω σπίτι χαρούμενος μετά το σχολείο,
που ανιχνεύονται από τη γλώσσα μας, τα Ποταμιάνου με τίτλο «Τα ψάρια και η απόπειρα να θυμηθώ ό,τι με ζόριζε ως και το αναγνωρίζω αμέσως. Τρελή μπόχα!
τέσσερα αισθητήρια της κοιλότητας του μαγειρική». Γράφει ο κύριος Ποταμιάνος: παιδί: Βγαίνω από το σπίτι κατευθείαν, πριν
στόματος (το γλυκό, το ξινό, το πικρό και «Γάρος λέγεται το ταριχευμένο συκώτι του καταλάβει κανείς ότι έφτασα, τρέχω στον
το αλμυρό), την όσφρηση, την υφή κ.λπ. σκουμπριού. [...] Μα αξίζει ο κόπος να 1. Φασολάδα: «Όχι ρε μάνα, πάλι αυτή τηλεφωνικό θάλαμο, ρίχνω κέρμα, παίρνω
Η άποψή μου αυτή δεν στηριζόταν μόνο κάνουμε τόση φασαρία [να μαζεύουμε και να η φασολάδα». Βλέπω τα φασόλια να τους γονείς και τους ε ν ημερώνω ότι
στην -περιορισμένη- θεωρητική μου γνώση ταριχεύουμε τα συκώτια του σκουμπριού]; στροβιλίζονται στο βαθύ μου πιάτο και πρέπει να μείνω στο σχολείο για άλλες
γύρω από τη νευροφυσιολογία της γεύσης, Αξίζει. Γιατί ο γάρος είναι το πιο θαυμάσιο αναρωτιέμαι γιατί να υπάρχει αυτό το δύο ώρες για να γράψω στον μαυροπίνακα
αλ λά και σε βιώματα. Παραδείγματος πράγμα που μας δίνει η θάλασσα». Ο γάρος, φαγητό. «Μαμά δεν πεινάω»... ΦΑΕ, ΔΕΝ 10 τρισεκατομμύρια φορές: ΑΓΑΠΑΩ ΤΟ
χάριν, αν έχεις συνάχι, τι να καταλάβεις έδεσμα γνωστό από τα αρχαία χρόνια τόσο ΒΛΕΠΕΙΣ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ ΣΤΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΧΟΛΕΙΟ. Πρόκειται για παλιές και πολύ
από γεύση και τι νόημα έχει να φας καλό στην Ελλάδα όσο και στη Ρώμη, ήταν το ΠΟΣΑ ΠΑΙΔΑΚΙΑ ΠΕΘΑΙΝΟΥΝ ΑΠΟ πετυχημένες παιδαγωγικές μεθόδους, οπότε
φαγητό; Ή αν περνάς ώρες μέσα στην ενισχυτικό νοστιμιάς των προγόνων μας. ΤΗΝ ΠΕΙΝΑ; Τρώω, γιατί πολλά παιδάκια γίνεται αμέσως αποδεκτή ως δικαιολογία.
κουζίνα μαγειρεύοντας, δεν ευχαριστιέσαι Ως σάλτσα έμπαινε σε πάμπολλα φαγητά, πεθαίνουν από την πείνα. Ακόμη αναρωτιέμαι Στο μεταξύ πάω για σουβλάκι.
το έδεσμα που έφτιαξες κ.λπ. από κρεατικά μέχρι λαχανικά. Η βασική πώς τα βοήθησα με την πράξη μου αυτή. 5. Ελιές: ΦΑΕ ΠΑΙΔΙ ΜΟΥ, ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ
χημική σύσταση που είναι υπεύθυνη για 2. Αγκινάρες αλά πολίτα: τι όνομα είναι ΚΑΛΑΜΑΤΑ, ΕΛΙΕΣ ΚΑΛΑΜΩΝ ΛΟΥΞ.
Η νοστιμιά στα γιαπωνέζικα τη νοστιμιά του; Γλουταμινικό και άλλα αυτό, δεν καταλαβαίνω. Παρατηρώ κάτι Άμεσα συμπεραίνω ότι και γι’ αυτό το δεινό
Και όμως, πάν τα κάτι μου έλε γε μέσα ελεύθερα αμινοξέα! Ιδού, λοιπόν, που η κίτρινα μπλουμ με πατάτες και καρότα (... ευθύνονται αυτοί οι Πελοποννήσιοι, που όπως
μου ότι αυτή η ανάλυση είναι κάπως νοστιμιά ενός κύβου knorr ή maggi είχε χειροκρότα, χειροκρότα). Αποφασίζω να μαθαίνουμε στο βορειοελλαδίτικο σχολείο
απλοϊκή. Για παράδειγμα, δεν μπορούσα απομονωθεί από τα αρχαία χρόνια. Και το δοκιμάσω. Με προσοχή πιρουνίζω μια που πηγαίνω, είναι η αιτία για τα περισσότερα
να το αρνηθώ ότι η αντσούγια (ο γαύρος ότι η ουσία του γάρου βρίσκεται στη γεύση αγκινάρα, τη βάζω στο στόμα μου και ...Θεέ κακά της χώρας (βλ. Κωνσταντινούπολη,
ο παστός) δεν «έβγαινε» μόνο στη μύτη, και όχι στην οσμή, μας το αποδεικνύει και μου, τι αηδία είναι αυτή; Η μαμά με κοιτάει. Παλαιολόγοι, κ.λπ.).
αλ λά σου προξενούσε ένα ευχάριστο το ιστορικό δεδομένο αρχαίων διαταγμάτων Τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα. Έχω ήδη 6. Μοσχαράκι νουά λεμονάτο με έτοιμο
μούδιασμα μέσα και χαμηλά στα μάγουλα που απαγόρευαν τη λειτουργία εργαστηρίων αποφασίσει ότι δεν υπάρχει περίπτωση πουρέ: Ίσως το μοναδικό φαγ ητό με
και στη γλώσσα. Κι εκεί έρχεται να δέσει παρασκευής γάρου μέσα στα όρια των να φάω ποτέ αυτό το «αλά πολίτα», το κρέας που σιχαίνομαι, αλλά πραγματικά
το εφήμερο της επιστημονικής αλήθειας. αστικών οικισμών, λόγω των δυσβάστακτων θέμα είναι πώς θα το πετύχω. Αρχίζω και το σιχαίνομαι. Ο πατέρας παίρνει το
Ξεφυλλίζοντας το εξαιρετικό εγχειρίδιο οσμών που προξενούσαν. Άλλο ψαρίλα, μαζεύω πιρουνιές στο αριστερό μάγουλο, αλυσοπρίονο και αρχίζει να κόβει λεπτές
του Harold McGee «On food and cooking», άλλο umami! προσευχόμενος ότι πριν φτάσω να κρύβω φέτες από αυτό το απροσδιορίστου χρώματος
έπεσα πάνω στο λήμμα «Monosodium Σημειώνω ότι παραμένω συνεπής στην άποψή ολόκληρο το πιάτο στο μικρό μου στόμα κρέας (κάτι σαν στερεοποιημένες φακές). Η
Glutamate». Τι ανακάλυψη! Οι Ιάπωνες, μου πάνω στην πρωταρχική σημασία της θα χτυπήσει το ρημάδι το τηλέφωνο να φέτα τοποθετείται πάνω στον τραγελαφικό
μάστορες της γεύσης και των αρωμάτων, όσφρησης σε αυτό που κοινώς αποκαλούμε σωθώ... πουρέ (ανάθεμα την ώρα που εφευρέθηκε)
είχαν διαπιστώσει ήδη από τις αρχές του γεύση και ελπίζω να επανέλθω στο θέμα 3. Φακές: έξω βρέχει, κάνει και κρύο, και περιχύνεται με ανύπαρκτη σάλτσα.
προηγούμενου αιώνα ότι οι υποδοχείς με νεότερα στοιχεία από την επιστήμη μπήκα με τόση όρεξη στο σπίτι για να δω Το μεγάλο ατού αυτού του φαγητού είναι
της γεύσης στη στοματική κοιλότητα δεν της νευροφυσιολογίας της νοστιμιάς. μπροστά μου να αχνίζει ένα πιάτο με φακές! ότι με σωστή ανάμιξη γίνεται πραγματικό
ήταν μόνο τέσσερις, αλλά τουλάχιστον Δεν μπορώ όμως να μην παραδεχτώ ότι η Επικεντρώνομαι με πάθος στα περιφερειακά χολιγουν τιανό υπερθέαμα. Δουλεύω
πέντε. Το umami -σε ελεύθερη μετάφραση, ιαπωνική επιστήμη του 1900 μου άνοιξε (ψωμί, ταραμοσαλάτα, ακόμη και στη ρέγκα προσηλωμένος στην κατεύθυνση αυτή,
«νοστιμιά»- αναγνωρίστηκε το 1908 από τα μάτια σχετικά με έναν υπαρκτό, αν και που τέτοιες ώρες μου φαίνεται καλούτσικη). μέχρι να ακουστεί το κλασικό: ΤΙ ΚΑΝΕΙΣ
τον Kikunae Ikeda σ το πανεπισ τήμιο άδηλο, γρίφο του μυαλού μου. Και πάνω που πάω να αγγίξω τις φακές, ΕΚΕΙ ΜΕ ΤΟ ΦΑΓΗΤΟ ΣΟΥ; ΣΤΑΜΑΤΑ
του Τόκιο, αλλά μόλις τη δεκαετία του λέω με αποφασιστικότητα ότι πρέπει να ΝΑ ΠΑΙΖΕΙΣ ΚΑΙ ΤΡΩΓΕ!

54
TΑ ΚΑΛΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ Της Νικόλ Λαφαζάνη

Οινομαγειρέματα

Βιβλιοφαγία
Η ιστορία των αισθήσεων: Γεύση
Νίκη Μηταρέα
Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, 2005
Σελ.: 215 Τιμή: 25 €

Αν σας αρέσει το κρασί, το ανά χείρας


λεύκωμα θα αποτελέσει το νέο σας γευστικό
Diane Ackerman καταφύγιο. Το μεράκι της γνωστής, από τη
Εκδόσεις Περίπλους, 2002 στήλη της γευσιγνωσίας στο «Έθνος» και
Τιμή: 12,50 € τη «Ναυτεμπορική», αλλά και σε μεγάλα
μηνιαία περιοδικά, Νίκης Μηταρέα για
H λέξη ισ τορία οδηγεί το μυαλό μας εθνικόφρονες Αυστριακούς αρτοποιούς), για το κρασί και το μαγείρεμα γέννησε τα
ασυνείδητα στα λιβάδια του παρελθόντος: την πρώτη γραπτή μαρτυρία για τη ζάχαρη «Οινομαγειρέματα» και χάρισε στη συγγραφέα
πρόγονοι, μάχες, φιλοσοφικά ρεύματα και στο ιερό ινδουιστικό κείμενο Αθαρβαβέδα το σημαντικό βραβείο Gourmand για την
επιστημονικές ανακαλύψεις γίνονται ένα. (!) του 800 π.Χ., συναρπαστικές -έως και προσπάθειά της.
Εν ολίγοις, ένας αχταρμάς δεινοσαυρικών ανατριχιαστικές- περιγραφές κανιβαλικών Η κυρία Μηταρέα μας εισάγει στον κόσμο
πληροφοριών. Πώς θα μας φαινόταν μια τελετών όπου το ανθρώπινο σώμα γίνεται του κρασιού μ’ ένα πλούσιο κεφάλαιο, το
ιστορία γραμμένη αποκλειστικά για τις φιλέτο για τη μυημένη κοινότητα, τον οποίο περιλαμβάνει το σύνολο των γνώσεων
έξι αισθήσεις; Ασφαλώς ιδιαίτερη και θυμωμένο μάγειρα της Νέας Υόρκης που που πρέπει να έχει κανείς γύρω απ’ αυτό:
γοητευτική. γέννησε τα τσιπς το 1853, τις ακραίες μορφές ποικιλίες διεθνείς και ελληνικές, μυστικά
Αυτό το εγχείρημα ανέλαβε και έφερε σε τρυφηλότητας που έδειχναν οι αρχαίοι του φελλού, χρυσούς κανόνες και επιλογές,
πέρας η Dianne Ackerman, μια βραβευμένη Ρωμαίοι στα συμπόσιά τους, την υπερβολική σωστό μαρινάρισμα, κατάλληλα ποτήρια
ποιήτρια, συγγραφέας και αρθρογράφος χρήση των μπαχαρικών στις upper class και ούτω καθεξής.
του πολύ γνωστού περιοδικού New Yorker. κουζίνες του Μεσαίωνα για να καλύψουν Κι αφού τε λειώσει το πρώτο μάθημα
Έγραψε μια πρωτότυπη, πολύπλευρη και τη μυρωδιά απ’ τα μισοσαπισμένα κρέατα βουτάμε στα βαθιά νερά – συγγνώμη, στους
πολυδιάστατη παρουσίαση του κόσμου των που σέρβιραν, τις σαδιστικές μαγειρικές νεροχύτες και τους φούρνους εννοώ! Ανά
αισθήσεων μέσα από τη φυσιολογία τους, συνήθειες που γεννήθηκαν στην Αγγλία του κατηγορία προσφέρονται όλων των ειδών
την κοινωνική τους υπόσταση και εξέλιξη, 18ου αιώνα από αστούς (με αποκορύφωμα τα εδέσματα στα οποία τα εκχυλίσματα του
αλλά και τη μουσική, τη λογοτεχνία και ένα απόσπασμα του δρα Γούλιαμ Κίτσινερ θεού Βάκχου παίζουν αθόρυβα πολλές
τον κινηματογράφο: με λίγα λόγια, μέσα για το πώς να μαγειρέψεις και να φας φορές καταλυτικό ρόλο: Σαλάτες, σούπες,
από τη ζωή. Στην Αμερική, όπου το βιβλίο μια χήνα ενώ είναι ακόμα ζωντανή …την κρεατικά, κυνήγια, θαλασσινά, ζυμαρικά,
κυκλοφορεί σε έναν τόμο, χρησίμευσε ως ώρα που εμείς οι ζωόφιλοι με ντροπή μέχρι και επιδόρπια βρεγμένα με κρασάκι
βάση για τη σειρά του δικτύου PBS «Το παραδεχόμαστε ότι μας αρέσει το φουά περιμένουν το δικό σας crash test. Η
μυστήριο των αισθήσεων», που είχε μεγάλη γκρα), τον Φερδινάνδο Κορτές που βρήκε συγγραφέας συμβουλεύει μάλιστα για το
επιτυχία. Στην Ελλάδα, αντί του ενός τόμου στους Αζτέκους τη σοκολάτα (αλλά και τη είδος του κρασιού που είναι κατάλληλο για
το βιβλίο των αισθήσεων έγινε σειρά των βανίλια, τη δυσκολότερα καλλιεργήσιμη την κάθε συνταγή, αιτιολογώντας ενδελεχώς
έξι (Ακοή, Γεύση, Όσφρηση, Αφή, Όραση, τροφή σ’ ολόκληρο τον κόσμο: εξοντωτική κάθε συνδυασμό ώστε να καταλάβει κι ο
Συναισθησία). και μόνο η ανάγνωση του τι πρέπει να πλέον ανίδεος.
Ένα απόγευμα γύρισα σπίτι κουρασμένη. κάνει κανείς για να πάρει στα χέρια του Κι εκεί που μέχρι πρότινος έμπαινα σε
Δεν είχα όρεξη για μυθιστόρημα, δεν τα αρωματικά αυτά ξερά κλαράκια) και κάβα για να γεμίζω τα βράδια τα ποτήρια
άντεχα να μπω σε έναν νέο κόσμο, οπότε για καλό όλων ημών, που λατρεύουμε τη των φίλων μου (και το δικό μου), με βλέπω
πήρα τη Γεύση απ’ το ράφι της βιβλιοθήκης σοκολάτα, μας την έφερε στην Ισπανία το την επόμενη φορά να αναζητώ κόκκινο
με ένα μικρό δισταγμό. Φοβόμουν ότι θα 16ο αιώνα όπου για χρόνια αποτελούσε ξινόμαυρο για χοιρινό με μανιτάρια και
βαρεθώ πριν προλάβω να τελειώσω το ρόφημα των ανώτερων κοινωνικών τάξεων, ξινόμηλα και τον ιδιοκτήτη να με κοιτά με
πρώτο κεφάλαιο. Έπεσα έξω εντελώς. Μια τα τοξικά φούγκου που τρώνε στην Ιαπωνία βλέμμα όλο μυστήριο… Ε, ρε γλέντια!
νοητική διαστροφή μάλλον ευθύνεται που οι θαρραλέοι, την πρώτη έκδοση της κόκα
οι περισσότεροι από εμάς έχουμε συνηθίσει κόλα το 1888 ως προϊόν για το ξέπλυμα
να ταυτίζουμε τη γνώση με αχώνευτα και του στόματος που περιείχε κοκαΐνη η οποία
βαριά κείμενα. Οι Αμερικανοί πάλι, όπως η αφαιρέθηκε το 1903, και ο κατάλογος των
Ackerman, ανακάλυψαν ένα πολύ καλύτερο αναφορών συνεχίζεται…
περιτύλιγμα για να την προσφέρουν ελαφριά Αν μου άρεσε το βιβλίο; Σαφώς, το καταχάρηκα.
σαν φτερό: κελαριστός λόγος αναμεμειγμένος Και ξέρω τι θα διαβάσω την επόμενη φορά
με έξυπνες παρατηρήσεις και βιωματικές που θα νιώσω κουρασμένη: πέντε ακόμα
ιστορίες. Αποτέλεσμα; Γυρνάς τις σελίδες τόμοι περιμένουν υπομονετικά τη σειρά τους.
με ταχύτητα, σαν να βρίσκεσαι στη δίνη Κι όπως έλεγε ο Όσκαρ Ουάιλντ «Nothing
ενός ανεμοστρόβιλου, τελειώνεις το βιβλίο can cure the soul but the senses, just as
πριν καλά καλά το καταλάβεις, και έχεις nothing can cure the senses but the soul»,
εμπλουτίσει τις γνώσεις σου μ’ ένα σωρό ένιωσα πως βρίσκομαι σε αποθεραπεία
ενδιαφέρουσες πληροφορίες …σχεδόν όταν έκλεισα το βιβλίο και έσβησα το φως
ακούραστα. Και, φυσικά, όταν πια κλείσεις εκείνο το βράδυ!
το βιβλίο, συνειδητοποιείς ότι έχει νυχτώσει.
Ναι, ο χρόνος κύλησε σαν νερό.
Ομολογώ ότι έ μαθα πολ λά. Για τους
καταληκτικούς βολβούς του Κράουζε, ότι
οι Κινέζοι άνοιξαν τα πρώτα εστιατόρια
την εποχή της δυναστείας Ταν γκ, την
ιστορία του κρουασάν (οφείλω ένα μεγάλο
ευχαριστώ για το κλασικό πρωινό μου στους

56
Της Βάσως Παππή

Πήγα για καφέ στο Cargo... Έσο έτοιμος ...για ψώνια!


Θέατρο
«Γάλα» στο Μεταξουργείο «Πεντανόστιμη» στο Ρουφ
...στη Ν. Ερυθραία, μια δυσοίνωνη μέρα Το Σώμα Ελληνικού Οδηγισμού διοργανώνει Μετά το «Καλιφόρνια Ντρίμιν», το θέατρο Για δεύτερη χρονιά η αμαξοσ τοιχία-
που ξεκίνησε με βροχή και συνεχίστηκε την ετήσια χριστουγεννιάτικη εορταγορά του Μεταξουργείο παρουσιάζει από την 1η θέατρο Το Τρένο στο Ρουφ παρουσιάζει
με βροχή συν λογιστή. Έχοντας απόλυτη το Σαββατοκύριακο 24 και 25 Νοεμβρίου Νοεμβρίου το επόμενο έργο του Βασίλη την «Πεντανόστιμη» της Λένας Διβάνη. Η
ανάγκη από έναν καφέ με προσωπικότητα από τις 10.00 το πρωί έως τις 7.00 το Κατσικονούρη, «Το γάλα». Στην παράσταση παράσταση ξεκινά με νέα διανομή από τις
σε ένα cafe με προσωπικότητα, η μύτη μου απόγευμα στο Ζάππειο. Βιβλία, χαρτικά, αυτή η Άννα Βαγενά επιχειρεί την πρώτη της 7 Νοεμβρίου, σε σκηνοθεσία της Τατιάνας
με οδήγησε στο Cargo (έχω μύτη εγώ), λίγο κοσμήματα, κεριά, λουλούδια και φυτά, σκηνοθετική δουλειά, έχοντας συγχρόνως Λύγαρη.
πιο κάτω από τα Flo Cafe της περιοχής. Εκεί ποτά, ρούχα, παιχνίδια και πολλά πολλά τον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η «παραμυθένια κωμωδία γευσιγνωσίας»,
ανακάλυψα τον καφέ TUSSO. Για να είμαι χριστουγεννιάτικα δώρα περιμένουν να Το αίσθημα να είσαι ξένος και η αναζήτηση που έγραψε η Λένα Διβάνη ειδικά για
ειλικρινής, πρώτα ανακάλυψα το φλιτζανάκι βάλουν στο κλίμα των γιορτών όσους ταυτότητας είναι το κεντρικό θέμα του το Τρένο στο Ρουφ, βασίζεται στην ιδέα
του καφέ TUSSO και έπειτα ανακάλυψα τον επισκεφτούν τις αίθουσες του Μεγάρου έργου. Μια οικογένεια, μια μητέρα και που είχε η σκηνοθέτιδα να παρουσιάσει
ίδιο τον καφέ, καθότι παιδί της εικόνας το εν λόγω Σαββατοκύριακο. οι δυο γιοι της, παλιννοστήσαντες από το ζήτημα της διατροφής και τη σημασία
και θύμα της συσκευασίας. Επίσης θύμα τη Γεωργία, προσπαθούν να επιβιώσουν που έχει για τη ζωή μας μέσα από τις
γενικώς, γιατί πίσω από την ιδέα TUSSO Κ.Α. στην αφιλόξενη Αθήνα ενώ συγχρόνως δυνατότητες που προσφέρει το θεατρικό
κρύβεται η Mousegraphics, στην οποία τρώω νοσταλγούν την πατρίδα που άφησαν μέσο. Η Διβάνη μετατρέπει την ιστορία της
τα νιάτα και την ομορφιά μου για διάφορες πίσω τους. Καθώς ο μεγάλος γιος κάνει Σταχτοπούτας σε ένα σύγχρονο παραμύθι που
δημιουργικές δουλειές, πλην όμως επειδή προσπάθειες να ενσωματωθεί στη νέα διακωμωδεί τις διατροφικές μας συνήθειες και
όταν τρώω δεν παίρνω χαμπάρι τι γίνεται κοινωνία, ο μικρός, όντας ψυχικά ασταθής, προβληματίζει για την ποιότητα της τροφής
γύρω μου, έπρεπε να πάω για καφέ στο αδυνατεί να απογαλακτιστεί από τους δυο μας και τα συναισθήματα που συνοδεύουν
συμπαθέστατο Cargo μια μέρα που έβρεχε γεννήτορές του: τη μητέρα του και τον τόπο την παρασκευή και την κατανάλωσή της. Η
και που είχα και λογιστή, για να ανακαλύψω καταγωγής του. Η μητέρα πιστεύει ότι δεν Πεντανόστιμη πορεύεται στη ζωή με όπλα
το ωραιότατο φλιτζάνι TUSSO που μέσα του μπόρεσε να μεγαλώσει το μικρό της γιο την εξυπνάδα της και το ταλέντο της στη
έκρυβε έναν εξαιρετικό espresso. Δυστυχώς έτσι ώστε να γίνει δυνατός και να αντέχει μαγειρική, κι όχι την ομορφιά της. Είναι
ναυάγησε η επιθυμία μου να αγοράσω τον στις δυσκολίες, επειδή όταν εκείνος ήταν εξαιρετική μαγείρισσα, με ευαισθησία και
καφέ αυτό για το σπίτι, μια και ενδελεχής μωρό δεν είχε αρκετό μητρικό γάλα να του κοινή λογική, που φτιάχνει απλά αλλά
έρευνα (ένα τηλέφωνο) μου αποκάλυψε πως προσφέρει. Είναι διχασμένη ανάμεσα στους νόστιμα και υγιεινά φαγητά, σε αντίθεση
πίσω από τον TUSSO κρύβεται η Draculi κόσμους που αντιπροσωπεύουν οι δυο γιοι με τις αδερφές της, οι οποίες επινοούν
Coffee, με δεκαετίες παράδοση στον καφέ, της: ανάμεσα στις μνήμες του παρελθόντος εξεζητημένες συνταγές που δεν έχουν
γεγονός που εξηγεί την εξαιρετική ποιότητα και στις αμφίβολες δυνατότητες που δίνει καμία σχέση με τις πραγματικές ανάγκες
του καφέ, αφού έχουν υπερσύγχρονη ο νέος τόπος εγκατάστασης. ενός ανθρώπου που θέλει να ικανοποιήσει
εσπρεσομονάδα στο Αλιβέρι, πλην όμως Ο Βασίλης Κατσικονούρης εμφανίστηκε το την πείνα του απολαμβάνοντας συγχρόνως
εξηγεί και το ναυάγιο της επιθυμίας μου, μια 2004 με το έργο «Εντελώς αναξιοπρεπές», το φαγητό του.
και διακινούν χονδρική και τροφοδοτούν που ανέβηκε στο θέατρο Στοά σε σκηνοθεσία Ο Ηλίας Μαμαλάκης δανείζει τη φωνή του σε
μόνο επαγγελματικούς χώρους για την του Γιάννη Αναστασάκη, και το «Καλιφόρνια έναν από τους χαρακτήρες της παράστασης,
ώρα. Άρα το μόνο που μου μένει για να Ντρίμιν» (1ο Κρατικό Βραβείο Θεατρικού ενώ οι συνταγές -που μαγειρεύονται επί
απολαύσω τον TUSSO μου είναι είτε το Έργου 2002), που σκηνοθέτησε ο Τάκης σκην ής βάσει δικών του προτάσεων-
Cargo στη Ν. Ερυθραία είτε το Culto στα Τζαμαργιάς στην Πειραματική Σκηνή του προσφέρονται στους θεατές για να τις
Άνω Πατήσια. Ή να πεταχτώ ως το Λονδίνο Εθνικού και στη συνέχεια στο θέατρο δοκιμάσουν στο τέλος της.
στα εγκαίνια του πρώτου TUSSOCafe, σε Μεταξουργείο το χειμώνα του 2007. Η πανεπιστημιακός και μυθιστοριογράφος
περίπτωση που τους συγκινήσει η αναφορά «Το γάλα» παίχτηκε με μεγάλη επιτυχία Λένα Διβάνη εμφανίστηκε στο θέατρο
και με καλέσουν. Για να δούμε... στο θέατρο Χώρα από τη Νέα Σκηνή του το 2002 με την «Ωραία Θυμωμένη», που
Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία Νίκου ανέβηκε για δύο σεζόν στο Τρένο στο Ρουφ.
Χ.Τ. Μαστοράκη επί δύο σεζόν, με τη Μάνια Το 2006 η Πειραματική Σκηνή της Τέχνης
Παπαδημητρίου στο ρόλο της μητέρας. του Νικηφόρου Παπανδρέου παρουσίασε
Φέτος τον Οκτώβριο, πριν το ανεβάσει το έργο της «Οικογενειακό Δίκαιο».
στην Αθήνα, η Βαγενά το παρουσίασε Η Τατιάνα Λύγαρη ξεκίνησε να ανεβάζει
στην ιδιαίτερη πατρίδα της, τη Λάρισα, θεατρικές παραστάσεις στο Ρουφ το 1997,
στο Θέατρο του Μύλου. σε μια ανακατασκευασμένη σε θεατρική
Το θέατρο Μεταξουργείο λειτουργεί από σκηνή ιταλική επιβατική αμαξοστοιχία
το 1999, στεγάζοντας τις θεατρικές και του ’50.
μουσικές δραστηριότητες της Άννας Βαγενά
και του Λουκιανού Κηλαηδόνη. «Η Πε ν τανόσ τιμη»: ΤΟ ΤΡΕΝΟ ΣΤΟ
ΡΟΥΦ – ΘΕΑΤΡΙΚΟ ΒΑΓΟΝΙ, επί της οδού
«Το γάλα»: ΜΕΤΑΞΟΥΡΓΕΙΟ, Ακαδήμου 14-16, Κωνσταντινουπόλεως, τηλ.: 210 5298922.
τηλ.: 210 5234 382.
TΑ ΚΑΛΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ Της Στέλλας Χατζημιχαήλ

Θεσσαλονίκη για καφέ


Mεταξύ day shopping, 48ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου και after parties,
επιβάλλεται ένα coffee break στα πιο hot σημεία της πόλης.

Αν εξαιρέσουμε το κυκλοφοριακό, που φέτος Tre Marie


δοκιμάζει τις αντοχές μας περισσότερο από Café στην Π. Πατρών Γερμανού 13 με άρωμα
ποτέ εξαιτίας των έργων του μετρό (πού Ιταλίας. Απλόχωρο με vitro διακοσμήσεις
θα πάει, θα γίνουμε και εμείς Αθήνα...), η στην οροφή και ένα μεγάλο bar να σας
Θεσσαλονίκη υποδέχεται το χειμώνα με υποδέχεται, έχει φροντίσει και για τους
Φεστιβάλ Κινηματογράφου και φλας στις μη καπνίζοντες. Προσφέρει τον καφέ με
glamour αφίξεις. Χαβιέ Μπαρδέμ, Γκαέλ γευστικά snacks και κέικ. Μεσημέρι και
Γκαρσία Μπερνάλ, Κρις Κούπερ είναι μερικά βράδυ ανοίγει η κουζίνα του με ιταλικές
από τα πιο γνωστά ονόματα που αναμένεται σπεσιαλιτέ.
να παραβρεθούν. Από δίπλα οι συναυλίες Must: το soufflé σοκολάτας και η κρεμ
και τα πολιτιστικά δρώμενα (τα Δημήτρια σε μπριλέ με άρωμα πικραμύγδαλου.
εξέλιξη ήδη από τον Οκτώβριο) ανεβάζουν
τους σφυγμούς της πόλης. Ουζερί, ταβέρνες Ciel
και καφέ, κομπάρσοι στο κινηματογραφικό Βγάζει τα τραπεζάκια του στο ομορφότερο
σκηνικό, πρωταγωνιστούν όταν η αυλαία σημείο της Θεσσαλονίκης, στην πλατεία
πέσει. Αρισ τοτέ λους. Α πέ ναν τι α πό τον
Εμείς θα μείνουμε στα καφέ... κινηματογράφο Ολύμπιον, στην καρδιά
του Φεστιβάλ, ιδανικό για coffee break και
Café Greco σινεφίλ ενημέρωση.
Μητροπόλεως 100 Ξέρει από café και τον σερβίρει αρκετές
Μικρό, ήσυχο, ατμοσφαιρικό, για λίγους. φορές με δύο διαφορετικές γεύσεις: κέικ
Ανακαινίστηκε πρόσφατα και, αν ο καιρός και τραγανά κουλουράκια.
το επιτρέπει, είναι όμορφα και στο χώρο Στα συν: η θέα στην πλατεία και το delicioso
που το περιβάλλει. Σερβίρει τον καφέ με ιταλικό παγωτό σε πληθώρα γεύσεων.
φρέσκα κουλουράκια ή κέικ. Αν προτιμήσετε
cappuccino, θα τον πιείτε όπως σ την Καφενείο το «Ελληνικό»
πατρίδα του. Καφέ στη χόβολη ψήνει το καφενείο από το
Στα συν: η εκλεκτή μουσική! 1938, τον σερβίρει με μπακιρένιο μπρίκι
και λουκούμι για συνοδευτικό. Είναι ίσως
Melia το πιο ατμοσφαιρικό καφενείο της πόλης
Μητροπόλεως 70 & Μητρ. Ιωσήφ. και αξίζει να πιείτε τον ελληνικό σας
Ένα από τα πιο στιλάτα café του κέντρου. συντροφιά με τις εφημερίδες τα πρωινά
Όμορφος διάκοσμος στις ζεστές φυσικές και το ουζάκι σας με τους γηραιούς και
αποχρώσεις του ξύλου, φρέσκα λουλούδια στιλάτους θαμώνες του το μεσημέρι.
στα τραπέζια και καλοντυμένες κυρίες οι Με τά τ ις 10 το β ρ άδ υ το κ α φ ε ν ε ίο
θαμώνες του. Προσφέρει τον καφέ με τα μεταλλάσσεται σε καφωδείο και φιλοξενεί
απαραίτητα γλυκά κεράσματα και ευγενική έντεχνα μουσικά σχήματα.
διάθεση.

Social
Όλο το café στο πεζοδρόμιο, σε ένα από
τα πιο πολυσύχναστα σημεία της πόλης,
Κούσκουρα και Μητροπόλεως γωνία.
Ψηλά σκαμπό, σόμπες, video screen,
trendy υπάρξεις και γιάπικες εμφανίσεις.
Espresso, cappuccino και frappe έχουν την
τιμητική τους.
Στα συν: το defile της πόλης!

De facto
Μικρό café με κουλτουριάρικη διάθεση.
Δυνατός καφές με νότες jazz, ethnic, classic.
Όλος ο free τύπος της πόλης (και αρκετοί
free τύποι) στα πόδια σας. Στην Παύλου
Μελά 19.

58
PANTOPOLION

Ευκαιρία για BBQ Ελληνικός καφές BRAVO Τα COOKIE BITΕS Όταν το Κτήμα Σιγάλα
από τα Cook-Shop με άρωμα Ελλάδας που σου φτιάχνουν τη μέρα! και ο ήλιος δημιουργούν
Το BBQ δεν έχει εποχή. Τώρα τα Cook-Shop Ο ελληνικός καφές BRAVO, η αγαπημένη Είναι μικρά, τραγανά και απολαυστικά, Ένας άνεμος που πνέει από την ανατολή,
σας δίνουν την ευκαιρία να συνεχίσετε το καθημερινή μας συνήθεια, πρωτοπορεί και κυκλοφορούν σε τρεις υπέροχες γεύσεις την πλευρά απ’ όπου κάθε πρωί ανατέλλει
ψήσιμο όλο το χειμώνα με τις απίθανες δημιουργεί τη νέα διάσταση στον ελληνικό και αποτελούν ιδανικ ή λιχουδιά που ο ήλιος. Και ένα ξεχωριστό κόκκινο γλυκό
ψηστιέρες BBQ. καφέ! Τρεις νέες, αυθεντικές γεύσεις με μπορείτε να απολαύσετε παντού, κάθε κρασί από τη Σαντορίνη, δημιούργημα κι
Καλέστε τους φίλους σας και απολαύστε άρωμα Ελλάδας εκπλήσσουν ευχάριστα στιγμή της ημέρας. Ο λόγος φυσικά για τα αυτό του ήλιου, με τη σφραγίδα του Κτήματος
λαχταριστά ψητά στη σχάρα, με τα μοναδικά και προσφέρουν μια πραγματικά μοναδική Cookie Bites, τα νέα μπισκότα της Αλλατίνη Σιγάλα. Αυτός είναι ο ΑπΗλιώτης!
BBQ των Cook-Shop και πάρτε δώρο ένα γευστική εμπειρία. που μπορείτε να τα βρείτε βουτηγμένα σε Ο Πάρις Σιγάλας δημιούργησε το ιδιαίτερο
ανοξείδωτο σετ BBQ. Η πρώτη νέα γεύση συνδυάζει το αγαπημένο σοκολάτα γάλακτος, με κομματάκια μαύρης αυτό γλυκό κρασί, από 100 % Μανδηλαριά,
Εσε ίς με τέ τοια δώρα πώς να μ ην χαρμάνι του ελληνικού καφέ BRAVO με σοκολάτας και με γέμιση κακάο. τη γηγενή ερυθρή αιγαιοπελαγίτικη ποικιλία,
ψηθείτε; άρωμα της Μαστίχας, το δάκρυ του σχίνου. Κάθε σ τιγ μ ή της ημέρας, όπου κι αν βασιζόμενος στην παράδοση του νησιού για
Ερχόμενη από τα βορειοανατολικά του βρίσκεστε, τα Cookie Bites είναι ένας τα γλυκά κρασιά, έτσι όπως περιγράφεται
Αιγαίου, τη Χίο, τη γενέτειρα και μοναδική ακαταμάχητος γευστικός πειρασμός. Σε ήδη από την αρχαιότητα. «Άπλωσέ τα 10
παραγωγό της, η μαστίχα ήρθε για να συσκευασία των 70 γρ., τα Cookie Bites μερόνυχτα στον ήλιο και 5 στη σκιά. Την
εμπλουτίσει τον καφέ με τη μοναδική της είναι η ιδανική λιχουδιά που σας επιτρέπει έκτη ημέρα βάλε στους πίθους τα δώρα του
γεύση και το πλούσιο άρωμά της. να την απολαύσετε παντού. Διονύσου, πλούσια σε χαρές» μας λέει ο
Η δεύτερη γεύση του καφέ BRAVO έχει Τα Cookie Bites ανήκουν στην οικογένεια Ησίοδος τον 7ο π.Χ. αιώνα. Έτσι και για τον
το άρωμα του Τριαντάφυλλου, που φέρνει των αγαπημένων μας Cookie Αλλατίνη, ΑπΗλιώτη, τα σταφύλια «απλώνονται» στον
στο μυαλό μας άρωμα από παραδοσιακές των μπισκότων που αγαπήσαμε από την ήλιο για 10 - 12 ημέρες περίπου, δίνοντας
γειτονιές, ροδόνερο, γλυκό του κουταλιού, πρώτη στιγμή που τα δοκιμάσαμε και τα έναν πλούσιο σε σάκχαρα μούστο. Ακολουθεί
λουκούμι και παιδικές αναμνήσεις γεμάτες λατρέψαμε για τις υπέροχες γεύσεις που η ζύμωση σε γαλλικά δρύινα βαρέλια και η
ζεστασιά. μας φτιάχνουν την ημέρα! παλαίωση του κρασιού, στα ίδια βαρέλια,
Με το γνώριμο σε όλους τους Έλληνες για τουλάχιστον δύο χρόνια.
άρωμα Ούζου έρχεται η τρίτη νέα γεύση
του καφέ BRAVO, κουβαλώντας αγαπημένες Ο ΑπΗλιώτης είναι ένας φυσικώς γλυκύς
εικόνες από την Ελλάδα και την ιστορία Μέλιστο οίνος με συναρπαστικό, βαθύ κόκκινο χρώμα
και ασυνήθιστα πληθωρικό χαρακτήρα,
Ψηστιέρα Υγραερίου EXCEL 100
του ελληνικού ποτού, που χάνεται στα
βάθη του χρόνου και είναι τόσο μοναδική
Απολαύστε φύση με το κουτάλι... που σίγουρα δεν θα σας θυμίσει κανένα
Επιφάνεια ψησίματος 50χ38 εκ. όσο και οι στιγμές που συνδέονται με την από τα γλυκά κρασιά που έχετε δοκιμάσει
Καυστήρας από αλουμίνιο Ψάχνετε μέλι 100% ελληνικό, υψηλής
απόλαυσή του. ως σήμερα. Στην αρωματική και γευστική
Σχάρα χρωμίου διατροφικής αξίας, που παράγεται με
Ανοίγοντας τα νέα πακέτα του ελληνικού καφέ του πολυπλοκότητα κυρίαρχα είναι τα
Πέτρες από λάβα ηφαιστείου βάση τις παραδοσιακές μεθόδους; Το
BRAVO με άρωμα Μαστίχα, Τριαντάφυλλο κόκκινα φρούτα και τα γλυκά μπαχαρικά,
Ελαστικοί τροχοί για μεταφορά «Μέλιστο» φτιάχτηκε για σας. Κυκλοφορεί
και Ούζο, ξεσηκώνονται όλες οι αισθήσεις ενώ ο ταννικός και γλυκύς του χαρακτήρας
Ισχύς 6,2 kw σε 5 τύπους, ο καθένας με τη δική του
και ξυπνά η επιθυμία για ένα απολαυστικό εξισορροπείται από την οξύτητα της
Πιεζοηλεκτρικό άναμμα. ξεχωριστή γεύση:
φλιτζάνι μοναδικού ελληνικού καφέ. ποικιλίας. Απολαύστε τον ΑπΗλιώτη μόνο
του -ιδανικά παγωμένο στους 6-8°- ή βάλτε
Μέλιστο Εκλεκτό, από άνθη, πεύκο και
τον πλάι σε δυνατά τυριά και αποξηραμένα
θυμάρι
φρούτα.
Μέλιστο Πορτοκαλιάς, από επιλεγμένα
άνθη πορτοκαλιάς
Κυκλοφορεί σε κομψή, ψιλόλιγνη φιάλη
Μέλιστο Θυμαρίσιο, από το καλύτερο
των 500ml με σήμα-κατατεθέν τον κόκκινο
θυμάρι του κόσμου, το ελληνικό
ήλιο!
Μέ λ ισ το Πε ύκου, α πό τα ε λ λ ην ι κά
πευκοδάση
Μέλιστο Ανθέων, από άγρια άνθη και
βότανα αυτοφυούς ορεινής βλάστησης

Η π λ ήρης και ολοκ λ ηρωμέ ν η σειρά


μελιού «Μέλιστο» αξιοποιεί τον πλούτο
της ελληνικής φύσης, φροντίζοντας να
τον χρησιμοποιεί με τον καλύτερο τρόπο,
έτσι ώστε κάθε κουταλιά «Μέλιστο» να
φθάνει στους καταναλωτές με αναλλοίωτα
τα πολύτιμα χαρακτηριστικά της και την
υπέροχη γεύση της.

60
ΟΙ ΜΑΪΝΤΑΝΟΙ Των Μαϊντανών

ω! ...μαϊντανοί!
-Πλάκα πλάκα φτάσαμε στο 8ο τεύχος i cook greek!
-Ναι, αλλά μην το φωνάζεις, χρυσή μου, γιατί αυτό το ξέρουμε μόνο εμείς που δουλεύουμε εδώ. Οι αναγνώστες έχουν μείνει
άλλοι στο 5ο, άλλοι στο 6ο και κάποιος μου έστειλε μέιλ ευτυχής ότι βρήκε το 7ο τεύχος.
-Αλήθεια, γιατί συμβαίνει αυτό;
-Είναι ένας σατανικός συνδυασμός «κοινωνικής αδικίας» και «προσωπικής γκαντεμιάς». Όπως τα περισσότερα προβλήματα σε
αυτή τη ζωή.
-Αχ, δε σε καταλαβαίνω, αγάπη μου, τι εννοείς;
-Εννοώ ότι είναι κοινωνική αδικία να είσαι Αλβανός σε αυτή την ιστορική φάση, αναγκασμένος να ξεσπιτώνεσαι για να βρεις μια
καλύτερη ζωή, αλλά είναι και προσωπική γκαντεμιά ερχόμενος στην Ελλάδα να πέσεις πάνω στην κυρία Ρούλα Βροχοπούλου, δε
νομίζεις;
-Νομίζω, αλλά πού κολλάει η κοινωνική αδικία στην περίπτωσή μας, που μας ψάχνει ο κόσμος και δε μας βρίσκει;
-Στο ότι δεν έχουμε μια Ομιλάρα από πίσω μας, να τραβήξει μια εκτύπωση 10.000.000 φύλλα i CookGreek να χορτάσει ο κάθε
πεινασμένος.
-Και η προσωπική γκαντεμιά;
-Πάντα να βρίσκεται μπροστά σου κάποιος που σου παίρνει μέσα από τα χέρια το τελευταίο φύλλο i CookGreek από το σταντ στο
μετρό.
-Και δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’ αυτό;
«Μην κρίνετε, για να μην κριθείτε»; -Εμείς από την κουζίνα μας, αγάπη μου, το πολύ πολύ που μπορούμε είναι να φτιάξουμε τα μπιφτέκια στο φούρνο με τυρί - που
Πολύ βαρετό για τους μαϊντανούς. μου φάνηκαν και εύκολα.

Προτιμούν σαφώς το «Κρίνε, κι


άσε τους άλλους να σε κρίνουν», -Ξεφύλλισα το τελευταίο i CookGreek και έχω να καταγγείλω τη σύνταξη, που αυτή τη φορά δε φιλοξενεί κανέναν διάσημο από
άλλο χώρο.
που ’χει περισσότερο ενδιαφέρον. -Και τι σε νοιάζει, καλέ; Σάμπως τους προηγούμενους τους ήξερες; Δυστυχώς για σένα, μια ξανθιά με τσιχλόφουσκα και φούξια
μίνι, αχάραγο στα εκτυπωτήρια, που προσπαθεί να αποστηθίσει το βιογραφικό του Μίλτου Πασχαλίδη από τα πρώτα σκάρτα
Αποτέλεσμα; Ξεφυτρώνουν παντού, φύλλα του i CookGreek, δεν περνάει απαρατήρητη.
μιλούν ακατάπαυστα, σχολιάζουν -Αν μάθω ποια με κάρφωσε... Τον Λαζόπουλο, που τον έψαχναν τις προάλλες να δώσει κείμενο πάντως τον ξέρω, δεν τον ξέρω;
Τι μου λες τώρα.
τους πάντες και κανείς δε βρίσκει -Από πότε; Από τότε που πήγε η κυρία Ρούλα στην εκπομπή του;
τρόπο να τους ξανακλείσει στην -Όχι, από τότε που πήγε η Μενεγάκη. Γιατί δεν έγραψε κάτι ο Λάκης;
-Γιατί έχει το Αλ Τσαντίρι, ετοιμάζει και το θεατρικό του και δεν προλαβαίνει. Επίσης δεν προλαβαίνει και ο Ξανθούλης, που
κουζίνα τους, εκεί όπου ανήκουν. πρέπει να παραδώσει το νέο του βιβλίο στα Ελληνικά Γράμματα, αλλά ούτε και ο Χρήστος Θηβαίος, που είναι στο στούντιο και
ηχογραφεί τη νέα του δουλειά...
-Μη συνεχίζεις, το κατάλαβα: μόνο εγώ τα προλαβαίνω όλα σε αυτή τη ζωή, και μανικιούρ και πεντικιούρ και ρίζα και να δώσω
την ύλη μου πριν απ’ όλους!
-Ναι, αγάπη μου, γιατί ισχύει ο νόμος του Μέρφι και στην εφορμοσμένη εφημεριδολογία: «Πρώτη έρχεται η ύλη που δεν αφορά
κανέναν». Συνακόλουθο: «Η ύλη που θα ενδιέφερε τους πάντες, ή δεν έρχεται ποτέ ή θα έρθει τόσο αργά, που δεν προλαβαίνει
την εκτύπωση».

-Βρε κορίτσια, ειλικρινά το ξανθό μου το κεφάλι δεν μπορεί να συλλάβει με τίποτα το μέγεθος της πράξης «βγαίνω να σκοτώσω τα
ελάφια που σώθηκαν από την πύρινη κόλαση της Πάρνηθας». Πώς γίνεται αυτό;
-Impossible is nothing για την adidas και τον σαββοπουλικό «κωλοέλληνα», για να το πω κάπως έντεχνα.
-Ξέρετε όμως τι άκουσα; Ότι μια εταιρεία που τη λένε MIG ανοίγει εκτροφείο ελαφιών στην Πάρνηθα, με σκοπό να βοηθήσει
στην αναπαραγωγή και τη διάσωσή τους.
-Τι ακριβώς κάνει αυτή η εταιρεία;
-Mεγαλώνει κάθε μέρα και πιο πολύ. Επίσης είναι Made In Greece εταιρεία.
-Μμμ, μπράβο μωρέ, μας κατατόπισες πλήρως. Είσαι γεννημένη για οικονομικό ρεπορτάζ. Γιατί δεν πας στον «Επενδυτή» και
σπαταλιέσαι εδώ, άγγελέ μου;
-Δε με παρατάτε; Εγώ αυτό κατάλαβα.

-Αχ, έχω κομμωτήριο σε μισή ώρα και δεν έχω αποφασίσει: τι χρώμα θα βάψω τα μαλλιά μου;
-;;;;;;;;;;;;;;
-;;;;;;;;;;;;;;
-Τι με κοιτάτε, καλέ, έτσι; Να τα βάψω ξανθό μενεγακί, ξανθό αλικακί ή ξανθό μελετί;
-Γιατί βασανίζεσαι, αγάπη μου, υπάρχει ξανθό που να μη σου πηγαίνει εσένα;
-Αχ, ευχαριστώ, δεν κρύβεται αυτή μου η προσωπικότητα που αναδεικνύει όλο το ξανθό του κόσμου, το ξέρω. Λέω να τα κάνω
μελετί πάντως, γιατί η Μελέτη είπε κάτι πολύ ψαγμένο, που με προβλημάτισε...
-Σαν τι;
-Είπε: «Ίσως η τηλεόραση να μοιάζει με παραμύθι, αλλά γι’ αυτόν που τη βιώνει είναι εφιάλτης». Ποιον εννοεί;
-Να σου πω: Ίσως η τηλεόραση να μοιάζει με παραμύθι για τον τηλεαστέρα, που αυταπατάται βαθύτατα ότι κάτι είναι
και ότι κάτι κάνει, αλλά γι’ αυτόν που τη βιώνει -δηλαδή τον τηλεθεατή- είναι εφιάλτης. Απλό μου φαίνεται. Δεν καταλαβαίνω
πού μπερδεύτηκες.

62
Ψάχνετε το
iCookGreek;
Ψάξτε το
στα σωστά μέρη!

ΑΤΤΙΚΗ

Σταθμός ΗΣΑΠ Μοναστηράκι Μηνιαία δωρεάν εφημερίδα


Μετρό Σύνταγμα
Μετρό Μέγαρο Μουσικής για την ελληνική κουζίνα
Μετρό Εθνική Άμυνα που εκδίδεται και διευθύνεται
από την iCookGreek ΕΠΕ.
ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΑΒ CITY
Γαλάτσι (Καραϊσκάκη 19 και Βαλαωρίτου),
Ιλίσια (πεζόδρομος Νυμφαίου & Λαοδικείας), Διεύθυνση σύνταξης
Κυψέλη (Φαιδριάδων 4-6), Αθανασίου Κωνσταντίνα
Μαρούσι (Β. Αλεξάνδρου 18 & Πλουτάρχου), athanasiou@icookgreek.com
Μεταμόρφωση (Πεύκων 26),
Πειραιάς (Νικήτα 14),
Τσαμουρά Χριστίνα
Κέντρο (Μαυρομιχάλη 157 & Διγενή Ακρίτα), tsamoura@icookgreek.com
Χαλάνδρι (Χίου 53-55),
Γκύζη (Βαρβάκη 22-26),
Διεύθυνση Πωλήσεων
Ανάβυσσος (Λ. Σουνίου και Καραμανλή 2),
Μελιτσιώτης Γιώργος
melitsiotis@icookgreek.com
ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ COOK SHOP
Αιγάλεω (Σμύρνης 42),
Ά. Γλυφάδα (Γούναρη 118),
Συντακτική ομάδα
Βριλήσσια (Λ. Πεντέλης 39 Α), Γιατρά Λίνα
Γαλάτσι (Βεΐκου 32), Κοσμάς Πάνος
Γλυφάδα (Λαζαράκη 33),
Κόχυλα Νταϊάνα
Ηλιούπολη (Σοφοκλή Βενιζέλου 77),
Καλλιθέα (Ελ. Βενιζέλου 136), Λαζάρου Λευτέρης
Κέντρο Αθήνας (Πανεπιστημίου 41, στοά Νικολούδη), Λαφαζάνη Νικόλ
Κηφισιά (Αργυροπούλου 1-3 & Λεβίδου), Παππή Βάσω
Κολωνάκι (Ηροδότου 26),
Λ. Πεντέλης (Λ. Πεντέλης 12-14),
pappi@icookgreek.com
Μαρούσι (Διονύσου 24), Χατζημιχαήλ Στέλλα
Ν. Ερυθραία (Ελ. Βενιζέλου 155),
Ν. Μάκρη (Λ. Μαραθώνος 80),
Ειδικοί συνεργάτες
Ν. Σμύρνη (Ομήρου 46),
Παγκράτι (Φιλολάου 60), Harry Popper
Πειραιάς (Ηρώων Πολυτεχνείου 31), Λαφαζάνη Νικόλ (βιβλίο)
Χαλάνδρι (Α. Παρασκευής 33 & Αριστοφάνους). Μαïντανοί
ΕΜΠΟΡΙΚΑ ΚΕΝΤΡΑ
Μακρυωνίτου Νικολέτα (κρασί)
nikoletamak@yahoo.gr
Attica (Κολοκοτρώνη 3-5), Ναθαναήλ Δημήτρης (Ομάδα Αιγοπρόβατο)
THE MALL (Α. Παπανδρέου 35), aigoprovato@icookgreek.com
NOTOS GALLERIES (Πλατεία Κοτζιά, Αθήνα),
Hondos - Γλυφάδα (Α. Κωνσταντίνου 2 και Λαζαράκη), Παπαγεωργίου Δημήτρης (Ομάδα Αιγοπρόβατο)
Hondos - Καλλιθέα (Ελ. Βενιζέλου 108-110), aigoprovato@icookgreek.com
Hondos - Ομόνοια (Πλατεία Ομονοίας 4), Pitsoulis (ταινίες, μουσική)
Hondos - Πειραιά (Τσαμαδού και Εθν. Αντιστάσεως),
Hondos - Ερμού (Ερμού 39 και Ευαγγελιστρίας 2).
pitsoulis@icookgreek.com

ΚΑΙ ΑΚΟΜΑ Φωτογράφοι


Δρακόπουλος Γιώργος
Hilton Αίθριο (Βασ. Σοφίας 46),
Hilton Oasis Pool Bar (Βασ. Σοφίας 46), Καραηλίας Γιώργος
Chef in Love - Βιβλιοπωλείο Γαστρονομίας (Χαριλάου Τρικούπη και Φειδίου 2), Κωστάκης Σταύρος
Chef in Love - Πολυχώρος Γαστρονομίας (Εστίας 10, Αμπελόκηποι), Λαφαζάνη Βίκη
Βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης (Κων/νου Παλαιολόγου 2, Ν. Σμύρνη),
Λεπίδας Γιάννης
Βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ (Σταδίου 24),
Βιβλιοπωλείο ΠΑΤΑΚΗ (Ακαδημίας 65), Στενός Βασίλης
Βιβλιοπωλείο Μικρός Κοραής (Παπάγου 7, Χαλάνδρι),
Μουσείο Κοσμήματος Ηλία Λαλαούνη (Καρυάτιδων 4Α & Καλλισπέρη 12, Ακρόπολη), Food styling
Βαρούλκο (Πειραιώς 80),
Πιλ Πουλ (Αποστόλου Παύλου 51, Θησείο),
Αγάλλου Λίντα
Γιορτή Μπαξεβάνη (Τέρμα Ιεράς Οδού, Δαφνί-Χαϊδάρι), Brown Dawn
Kuzina (Αδριανού 9, Θησείο), Webb Tina
Fragma (Λίμνη Μαραθώνα, 6 χλμ. από Αγ. Στέφανο),
Μπέρδεμα (Βασιλίσσης Αμαλίας 20, Κηφισιά),
Μέλι (Εθν. Αντιστάσεως 4, Καισαριανή), Επιμέλεια-Διόρθωση
Κανέλα (Κωνσταντινουπόλεως 70, Γκάζι), Κοσμάς Πάνος
Rosebud (Σκουφά 40 και Ομήρου, Κολωνάκι),
Hell’s Kitchen (Κλεισθένους 13, πλ. Κοτζιά),
ΥΠΟΛΟΙΠΗ ΕΛΛΑΔΑ Υποβρύχιο (Ασκληπιού 53 και Αραχόβης),
Υποδοχή διαφήμισης
Capital (Λεωφ. Κηφισίας 118Α, Αμπελόκηποι), Μπατσή Κέλλυ
ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ COOK SHOP Βασιλόπουλος delicatessen (Σταδίου 19),
Αγρίνιο (Πλατεία Σουλίου), Brazita (Πλ. Ομονοίας 6 και Γ΄ Σεπτεμβρίου)
Καλλιτεχνική διεύθυνση
Βόλος (Ερμού & Σκεδεράνη), ΓήΟινος (Αγ. Παρασκευής 55, Χαλάνδρι),
Ιωάννινα (Hondos) (28ης Οκτωβρίου 39), Μεσογαία (Νίκης 52 και Κυδαθηναίων), Mouse Graphics
Κατερίνη (Τσιμισκή 6), Πανδαισία (Αγ. Ιωάννου 23Β, Αγ. Παρασκευή), Τσακνάκης Γρηγόρης
Κεφαλλονιά (Σιτεμπόρων 77, Αργοστόλι), Το Παντοπωλείον (Σοφοκλέους 1 και Αριστείδου 11), www.mousegraphics.gr
Κοζάνη (Μεγ. Αλεξάνδρου 13), Φούρνος Σπύρου (Λ. Πεντέλης 55, Χαλάνδρι),
Κως (Πλ. Κονίτσης/Ζερβάνου), Ελληνικά Καλούδια (Χατζηχρήστου 8, Ακρόπολη).
Κόρινθος (Κύπρου 65), Creative director
Λαμία (Χατζοπούλου 9), ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Ξενάκης Γιάννης
Λειβαδιά (Μπουφίδου 24),
Λέρος (Λακκί Λέρος), ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ COOK SHOP
Μύκονος (Αργύραινα Μυκόνου), Κέντρο Θεσσαλονίκης (Τσιμισκή 23), Υπεύθυνος Λογιστηρίου
Μυτιλήνη (Ερμού 35), Πανόραμα (Αναλήψεως 3), Ζαμάνης Διονύσης
Ναύπλιο (Άργους 29), Εμπ. COSMOS (11ο χλμ. Θεσ/νίκης-Μουδανιών), Τηλ: 210 6202894
Ξάνθη (Βενιζέλου 100Α), 25ης Μαρτίου (25ης Μαρτίου 76).
Πάρος (Περιφερειακός Παροικιάς),
Fax: 210 6202895
Πάτρα (Kολοκοτρώνη 19-23), ΚΑΙ ΑΚΟΜΑ zamanis_d@hol.gr
Πρέβεζα (Μπιζανίου 7),
Ρόδος (25ης Μαρτίου 22), Βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟΣ (Αριστοτέλους 7), Εκτύπωση-Βιβλιοδεσία
Σέρρες (Χατζηιακώβου 2), Βιβλιοπωλείο Ελευθερουδάκης
Σύρος (Χίου 11), (Νίκης 73 και Γούναρη 1 και Εθ. Αντιστάσεως 131), Τυποεκδοτική Α.Ε.
Τρίκαλα (Γαριβάλδη 16), Βιβλιοπωλείο Παπασωτηρίου (Τσιμισκή 87 & Γρ. Παλαμά 3),
Τήνος (Τριών Ιεραρχών 13), Αγιολί (Πλατεία Αριστοτέλους, ισόγειο «Ηλέκτρα Παλάς»), Έδρα
Φλώρινα (Ταγμ. Φουλεδάκη 44), Bio (Μητροπολίτου Ιωσήφ 6),
Χαλκίδα (Κριεζώτου 20), 7 Θάλασσες (Λεωφ. Νίκης 3),
Λ. Δημοκρατίας 48, Δροσιά
Χανιά (Σκαλίδη 70), Μόλυβος (Ίωνος Δραγούμη 31 και Καποδιστρίου), Γραφεία – Αποθήκες
Χίος (Φιλίππου Αργέντη 6), Ζύθος Ντορέ (Τσιρογιάννη 7, Λευκός Πύργος), Μυλοποτάμου 4-6, Αμπελόκηποι
Ζύθος στα Λαδάδικα (Κατούνη 5, Λαδάδικα), Τηλέφωνο 210 6994753
ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ ΑΒ CITY Meat me (Ερμού 24-26, Στοά Μοδιάνο και Πολυτεχνείου 57),
Πάτρα (Ναυαρίνου & Παπαφλέσσα), Β. - Βυζαντινό Μουσείο (Γ΄ Σεπτεμβρίου 2), Fax 210 6981471
Χαλκίδα (Νεοφύτου και Κοτοπούλη). Πανελλήνιον (Οδός Σαλαμίνος έναντι ξενοδοχείου Mediterranean). www.icookgreek.com

63