You are on page 1of 4

23-7-2016

Verbeter je leven met nullen en enen - Journalist.io

Verbeter je leven met nullen en enen


doorCyrille Klaassenop13 mei 201421:23

Reageer

Steeds meer mensen doen aan quantied self. Met behulp van apps en sensoren verzamelen dezeselftrackersinformatie over
lichaam en geest, waarmee ze hun leven beter leren begrijpen en verbeteren. De huisarts krijgt het minder druk; het
ziekenhuis wordt minder duur. Een verhaal over de beweging die een evolutie in de zorg teweeg gaat brengen.
Joost Plattel draagt tijdens het slapen een band om zijn hoofd, die met behulp van hersengolven meet hoe diep hij slaapt. Ook registreert de
Utrechter op drie verschillende manieren hoeveel hij beweegt. Hij houdt bij hoeveel tijd hij achter zijn computer doorbrengt, waar hij is geweest en
hoeveel hij drinkt. Plattel doet aan quantied self, net als tienduizenden andere Nederlanders.
Toegewijde sporters en coaches weten het al langer: meten is weten . Ze houden bij wat ze eten, hoe er wordt getraind en hoeveel ze slapen.
Ook medische problemen worden steeds vaker getackled met behulp van cijfers. Maar dankzij smartphones en steeds kleiner en goedkoper
wordende sensoren wordt het nu ook voor het individu makkelijker dan ooit om de gezondheid te verbeteren door het om te zetten in cijfers.
Helemaal nieuw is quantied self niet. Denk maar aan de weegschaal die in vrijwel ieder huis staat, de stopwatch of het meetlint. Door in kaart te
brengen hoeveel we eten, slapen, drinken en bewegen, krijgen we zelf steeds nadrukkelijker de controle over onze eigen gezondheid. Vragen als
Waarom ben ik dik?, Waardoor ben ik ziek geworden? en Waarom voel ik me vandaag niet zo lekker? stellen we binnenkort niet meer als eerste
aan onze dokter, maar aan onze data.
Oorsprong
De term quantied self kent zijn oorsprong in 2007, toen journalist en schrijver Gary Wolf de gelijknamige blog oprichtte. In korte tijd sloten steeds
meer mensen zich aan bij de beweging. Het leidde tot zogenaamde meetups , conferenties waarbij mensen vertellen over hun eigen ervaringen
en beginnende bedrijfjes hun nieuwste apps en gadgets tonen. Samen met Martijn Aslander en Maarten den Braber, introduceert Plattel het begrip
in 2011 in Nederland. Inmiddels is het trio werkzaam bij het Quantied Self Institute in Groningen en geven zij in binnen- en buitenland lezingen over
het onderwerp.

Wij waren de eersten in Europa die ook meetups zijn gaan organiseren. In Amsterdam, maar later ook in Groningen. In de meetupgroep zitten zon
1000 man, waarvan er telkens ongeveer honderd naar een meetup komen. Mensen kunnen er hun eigen project presenteren en kennis delen.
Je zou verwachten dat op die meetups alleen maar nerds af komen, maar volgens Plattel is daar niets van waar. Het publiek daar is heel divers. Er
komen kunstenaars, onderzoekers, beginnende bedrijfjes, noem het maar op. Het zijn vooral mensen die nieuwsgierig zijn en meer willen weten
over zichzelf.
Meten en leren
Peter Joosten (29) is fanatiek quantied selver. De Arnhemmer houdt een blog bij over zijn uit de hand gelopen hobby. Het draagt de toepasselijke
naam Project: leven . Het aantal apps en gadgets waarmee Joosten zijn leven meet is niet meer op twee handen te tellen. Ook voert hij testjes uit
om meer te leren over zijn eigen lichaam. Hij dronk bijvoorbeeld een maand lang geen kofe en ontdekte met behulp van een app op zijn
https://web.archive.org/web/20150216053325/http://journalist.io/blog/2014/05/13/verbeter-je-leven-met-nullen-en-enen/
1/4

23-7-2016

Verbeter je leven met nullen en enen - Journalist.io

om meer te leren over zijn eigen lichaam. Hij dronk bijvoorbeeld een maand lang geen kofe en ontdekte met behulp van een app op zijn
smartphone dat zijn nachtrust in die periode ink verbeterde. Ook onderzocht hij wat er met zijn lichaam gebeurde als hij een maand lang koud
douchte. Uit de data, die hij zelf met een app verzamelde, bleek dat hij zich tter en opgewekter voelde.
Maar er is nog veel meer mogelijk met quantied self. Er zijn tegenwoordig apps die bijhouden of je wel genoeg water drinkt, apps die meten of je
wel je dagelijkse portie beweging krijgt en apps die tot op de calorie nauwkeurig weten wat er in je eten zit. Ook tandenborstels, tennisrackets en
zelfs bureaus kunnen tegenwoordig kleine computertjes bevatten, die je leven in de juiste richting sturen.
Wearables
In 2014, het jaar waarin de wearables het grote publiek gaat bereiken , wordt opnieuw een belangrijke stap gezet. Wearables zijn computers die
de gebruiker op het lichaam kan dragen. Deze apparaten maken het meten nog eenvoudiger. Samsung introduceerde onlangs de Galaxy Gear,
het slimme horloge dat kan communiceren met een smartphone, en in de Verenigde Staten doet later dit jaar de Google Glass-bril zijn intrede.
Geschat wordt dat dit jaar al meer dan 10 miljoen wearables verkocht zullen worden. Volgens Plattel is dat zelfs een voorzichtige schatting.

Ook Apple staat op het punt de wereld van quantied self in te stappen. Het bedrijf kondigt hoogstwaarschijnlijk binnenkort zijn eigen smartwatch
aan en komt later dit jaar met een Healthbook app , die gebruikers gegevens over hun eigen leven laat bijhouden. Dan komen er in n klap
twee- tot driehonderd miljoen gebruikers bij. Quantied self wordt een multi-billion dollar industry, voorspelt Martijn Aslander, die net als Plattel
werkzaam is aan het Quantied Self Institute in Groningen.
Mainstream
Hoewel velen zich er misschien nog niet van bewust zijn, lopen ook zij dus waarschijnlijk binnenkort rond met een smartwatch of smartglass,
verwacht Joosten. De situatie van nu is een beetje vergelijkbaar met toen de iPad werd aangekondigd. De meeste mensen zien aan het begin
nog niet hoe zon apparaat een rol kan gaan spelen in hun leven. En als je nu ziet hoeveel mensen een tablet hebben
Eenzelfde ontwikkeling voorziet hij op het gebied van wearables. Er is nog een wereld te winnen. De wearables die er nu zijn, zijn niet erg mooi. Ze
zien er wat nerdy uit. Als de technologie straks wat verder verkleind is en de smartwatches meer lijken op reguliere horloges verwacht ik dat veel
mensen de overstap zullen maken. De grootste winst valt te behalen in spullen die we toch al dragen. Hoe minder belemmerend, hoe beter.
Misschien gaan we straks ook wel sensoren in onze kleding dragen.
Gezondheid 2.0
Martijn Aslander verwacht dat er uiteindelijk een verschuiving zal plaatsvinden van het dragen van technologie op ons lichaam naar het dragen van
technologie in ons lichaam. Hij laat binnenkort een chip in een van zijn vingers installeren. De chip zal voortdurend metingen verrichten. Als
bijvoorbeeld zijn bloeddruk te hoog wordt geeft de chip hem een seintje. Daardoor wordt het niet alleen eenvoudiger om de aanleiding van de
afwijkende waarden op te sporen, maar kunnen ze ook veel sneller worden behandeld.

https://web.archive.org/web/20150216053325/http://journalist.io/blog/2014/05/13/verbeter-je-leven-met-nullen-en-enen/

2/4

23-7-2016

Verbeter je leven met nullen en enen - Journalist.io

Er zijn nu al legio voorbeelden waarbij quantied self heeft geleid tot een beter leven. Een Zweedse vrouw met de ziekte van Parkinson ontdekte met
behulp van een app op haar telefoon welke combinatie van medicijnen het beste werkt. Daarnaast gebruikt ze een computerspel om haar balans
te monitoren n verbeteren. Een Duitse student met een aandoening aan zijn wervelkolom maakt gebruik van een apparaat om zijn ademhaling te
meten en verbetert zo zijn longfunctie met dertig procent. Er is al een app die aan de hand van de locatie waarop een astmapatint zich bevindt, de
hoeveelheid medicijnen die hij of zij moet innemen kan bepalen.
Het kan allemaal nog een tikkeltje futuristischer. In Japan zijn er al toiletten die je urine analyseren, een Star Trek-achtig apparaat dat je tegen je
hoofd houdt en binnen luttele seconden hartslag, temperatuur, zuurstofgehalte en bloeddruk meet moet nog dit jaar in de Verenigde Staten over de
toonbank gaan en lenzen die aan de hand van het vocht in je ogen je bloedsuiker meten zijn op dit moment in ontwikkeling.
Gezondheidszorg
Plattel belooft dat quantied self uiteindelijk enorme tijdwinsten gaat opleveren in de gezondheidszorg. Veel klachten kunnen veel makkelijker
worden behandeld als je er op tijd bij bent. En bedenk eens hoe makkelijk het is als je straks je eigen data bijhoudt en bij de huisarts kan
binnenlopen en meteen kan laten zien hoe het met je gaat. Dat scheelt bakken met tijd.
Ook Aslander voorziet een evolutie in de zorg. Het bewustzijn begint nu te komen dat enorme kostenbesparingen mogelijk zijn. Medisch
onderzoek was altijd duur en complex. Dankzij sensortechnologie en quantied self wordt onderzoek goedkoper en toegankelijker. Onderzoekers
zweren nu nog bij klinische tests, maar als mensen massaal statistieken over hun leven gaan bijhouden kunnen onderzoekers daaruit gaan putten.
Die data kunnen gebruikt worden voor het voorkomen, diagnosticeren en behandelen van ziektes en kwalen.

Maarten den Braber, zelf afgestudeerd op de toekomst van het ziekenhuis , legt uit dat steeds meer artsen de voordelen van quantied self inzien.
In Maasziekenhuis Pantijn wordt sinds kort gebruik gemaakt van de zogenaamde ThuismeetApp , waarmee patinten op afstand kunnen worden
gevolgd en begeleid. De app communiceert met een wiweegschaal, een bloeddrukmeter en een hartslagmeter. Artsen kunnen die resultaten op
afstand inzien en ingrijpen waar nodig. Patinten hoeven zich daardoor minder vaak te melden in het ziekenhuis en voelen zich veiliger.
Geen robot
Heeft quantied self dan geen nadelen? Jawel hoor. Mensen die willen afvallen en het aantal calorien dat ze tot zich nemen bijhouden, lopen het
risico door te slaan en zichzelf uit te hongeren. Een biertje smaakt misschien wel minder lekker als de drinker volgens zijn data een dag later minder
https://web.archive.org/web/20150216053325/http://journalist.io/blog/2014/05/13/verbeter-je-leven-met-nullen-en-enen/

3/4

23-7-2016

Verbeter je leven met nullen en enen - Journalist.io

productief zal zijn. Een wielrenner in het Amerikaanse Californi overleefde het niet toen hij met een app die ranglijsten bijhoudt van bepaalde
stukken weg op een afdaling de snelste tijd wilde verbeteren. Je moet je leven niet laten leiden door algoritmes, waarschuwt Plattel.
Joosten kijkt s ochtends op een app hoe diep hij heeft geslapen. Diezelfde app vraagt hem vervolgens om zijn slaap te beoordelen. Ik betrap
mezelf erop dat ik eerst kijk hoe de app mijn slaap beoordeelt en op basis daarvan zelf een beoordeling geef, geeft hij toe. Het is wel iets om je
bewust van te zijn. Als je de gevoelscomponent uitsluit en gaat vertrouwen op een apparaat is dat wel een gevaarlijke ontwikkeling. Je bent wel
gewoon een mens, geen robot.
Privacy
Ook zijn de data die al deze apps en sensoren verzamelen reuze interessant voor bedrijven. Volgens Den Braber roept dat de nodige vragen op
met betrekking tot privacy. Neem bijvoorbeeld de zorg. We genereren met zijn allen heel veel data. Tot nu toe was het zo dat deze data werden
opgeslagen in het dossier van de arts, maar nu begeven ook externe partijen zich op de markt. Dat roept vragen op over controle en
eigenaarschap van de data. Van wie zijn de data? Waarvoor mag een externe partij jouw data gebruiken? Dat zijn vragen waarover nu discussie
wordt gevoerd.

Bedrijven als Datacoup kopen data van individuen en verkopen die vervolgens aan bedrijven. Maar we geven ook data weg zonder dat we het
door hebben. Dan staat er in kleine lettertjes bij dat we automatisch toestemming geven voor het gebruiken van onze data bij het gebruiken van
een product, legt Den Braber uit. Dit kan bijvoorbeeld voor verzekeraars erg interessant zijn. Een zorgverzekeraar zou in de toekomst een hogere
premie kunnen vragen aan mensen die er volgens hun data een ongezonde leefstijl op na houden. Maar er wordt nu nog heel weinig mee
gedaan. Veel verzekeraars hebben data nog niet op de radar staan.
In Groot-Brittanni maken autoverzekeraars wel al gebruik van de data van bestuurders. Je kunt verzekeraars toestemming geven je data in te zien.
Je betaalt vervolgens aan de hand van je rijgedrag. Als je netjes rijdt wordt de verzekering goedkoper. Maar als je te hard of onbeheerst rijdt betaal
je een hogere premie.
We staan pas aan het begin
Quantied self vraagt volgens Plattel een mate van verantwoordelijkheid van de gebruiker. Je kiest er zelf voor om een service te gebruiken. Ik heb
er vrede mee dat mijn bewegingsdata publiek zijn. De hamvraag is daarom volgens hem wie zijn voordeel kan doen met de data. Als het
antwoord ik is, dan zit je goed.
Ook Aslander wil weinig weten van de kritiek op zijn quantied self. Natuurlijk zijn er nadelen, zoals met alle nieuwe dingen. Maar het is een gebied
dat we moeten verkennen. Er valt nog zoveel leren over het menselijk lichaam. Er is zo ontzettend veel mogelijk met quantied self. Dingen waar we
nu nog niet eens vanaf weten. We staan pas aan het begin.

https://web.archive.org/web/20150216053325/http://journalist.io/blog/2014/05/13/verbeter-je-leven-met-nullen-en-enen/

4/4