You are on page 1of 5

23-7-2016

Hoe apps ons leven kunnen beheersen - Media & technologie - TROUW

venster sluiten

Denk aan het milieu. Denk na voor je print!

Hoe apps ons leven kunnen
beheersen
Door: Catrien Spijkerman 
3­11­13 ­ 12:00 © epa.

Ons leven wordt, haast ongemerkt, gestuurd door techniek. Talloze apparaten,
hulpmiddelen en computerprogramma's helpen ons door de dag. Catrien Spijkerman liet
zich een maand lang leiden door alle mogelijke apps op haar smartphone.

Door jezelf zo minutieus onder de loep te nemen, leer je niet
alleen hoe je 'werkt', je krijgt inzicht in wat er beter kan. De
metende mens kan zo een betere versie van zichzelf maken.
 

Een doorsnee dinsdag uit mijn leven: Ik word wakker om 7:22, nadat ik 7 uur en 2 minuten heb
geslapen, waarvan 45 procent in diepe slaap. Ik ren 8,2 kilometer in 43 minuten (6600 stappen
gezet, 431 calorieën verbrand). Ik voel me voor 57 procent gelukkig en voor 32 procent relaxed.
Ik werk 9 uur en 7 minuten op mijn computer, waarvan bijna 6 uur in Word en ­ hoe productief ­
slechts 16 actieve minuten op Facebook. Ik eet en drink 2.135 calorieën, en spendeer 3 uur en
40 minuten aan 'sociale ontspanning'. 
Nee, ik ben geen controlefreak of data­ neuroot. Ik heb 35 dagen aan 'Quantified Self' gedaan,
bij wijze van experiment. Quantified Self is een van oorsprong Amerikaanse beweging waarbij
mensen data verzamelen over hun dagelijks leven, om zo beter inzicht te krijgen in hoe ze in
elkaar zitten. Dat klinkt ingewikkelder dan het is. "Eigenlijk is zelfmeting van alle tijden, denk
maar aan die weegschaal thuis", zegt Martijn de Groot, onderzoeksleider van het Quantified
Self Institute aan de Hanzehogeschool in Groningen. "Maar door de technologische
ontwikkelingen ­ en vooral de komst van de smartphone ­ kan het nu allemaal veel makkelijker,
sneller en preciezer." De Quantified Self­beweging in Nederland kent zo'n duizend
geregistreerde leden, maar volgens De Groot zijn er veel meer self trackers. "Die weten niet dat
het een naam heeft, maar meten zichzelf wel. Gewoon, omdat het kan." 
http://www.trouw.nl/tr/nl/5133/2013/article/print/detail/3537979/Hoe-apps-ons-leven-kunnen-beheersen.dhtml

1/5

23-7-2016

Hoe apps ons leven kunnen beheersen - Media & technologie - TROUW

Meten om jezelf te verbeteren 
Het gaat inderdaad makkelijk. Ik hoef alleen maar wat apps op mijn iPhone te installeren, en
vervolgens te zorgen dat ik mijn telefoon altijd bij me heb ­ en dat doe ik tóch al. Door de
sensoren in de telefoon snapt de app Moves bijvoorbeeld dat ik aan het lopen ben (en telt de
stappen), dat ik aan het fietsen ben (en telt de kilometers), dat ik in de bus zit (dan telt­ie niet).
Andere apps vergen meer discipline: ik 'moet' bijvoorbeeld invoeren wat ik gegeten heb, of hoe
gestrest ik me voel op een schaal van 1 tot 10. 
Door jezelf zo minutieus onder de loep te nemen, leer je niet alleen hoe je 'werkt', je krijgt
inzicht in wat er beter kan. De metende mens kan zo een betere versie van zichzelf maken. 
Echt? Bij Ellis Bartholomeus (42) werkte het wel een beetje zo. Zij meet zichzelf al jaren. "Het
begon uit nieuwsgierigheid. Ik heb een zittend beroep, en wilde wel eens weten hoeveel ik
bewoog per dag", zegt ze. "Het bleek motiverend te werken. Als ik zag dat ik op een dag nog
nauwelijks had gelopen, ging ik een paar keer de trap op en neer." Nu heeft ze een speciale
armband die niet alleen haar activiteit meet, maar haar ook vertelt of ze haar zelf gestelde
beweegdoelen heeft gehaald. "Ik krijg dan een berichtje op mijn telefoon. 'You did it!' Dat is een
beloning. Ik probeer dagen achter elkaar mijn doelen te halen. Het wordt een wedstrijdje met
jezelf." 
Wat zeggen die data eigenlijk? 
Wat leer ik zelf van mijn data? Kan ik al beginnen aan de betere versie van mezelf? Eet ik te
veel? Slaap ik te weinig? Ben ik te gestrest? Een rapportje van mijn 'mappiness'­app vertelt me
op welke geografische plekken ik het gelukkigst was. Heel duidelijk: Brussel. Geen verrassing,
want daar woont mijn vriend. Om zoiets te ontdekken, heb ik geen app nodig. Verder: ik blijk
met stip op nummer één het gelukkigst te zijn als ik alcohol aan het drinken ben. Oeps. Dat is
wél confronterend. Van de andere kant: als ik drink, doe ik dat meestal in goed gezelschap ­ zo
raar is het dus niet dat ik me dan goed voel. 

© anp.
 

Zeven uur slaap levert maar 41 procent diepe slaap op. Okay,
dat extra halfuurtje loont blijkbaar. Maar voel ik me ook

http://www.trouw.nl/tr/nl/5133/2013/article/print/detail/3537979/Hoe-apps-ons-leven-kunnen-beheersen.dhtml

2/5

23-7-2016

Hoe apps ons leven kunnen beheersen - Media & technologie - TROUW

gelukkiger als ik goed geslapen heb?
Mijn 'sleep cycle'­app leert me dat ik meestal minder dan acht uur slaap. Daar was ik al bang
voor. Maar het is ook weer niet dramatisch gesteld met mijn nachtrust: ik slaap gemiddeld 7 uur
en 14 minuten. Als ik wat beter naar de grafiekjes kijk, zie ik dat wanneer ik (maar een beetje)
langer dan 8 uur slaap, mijn percentage 'diepe slaap' ineens hard omhoog gaat. Slaap ik acht­
en­een­half uur, dan blijkt ineens 73 procent daarvan 'diepe slaap' te zijn.  
Zeven uur slaap levert maar 41 procent diepe slaap op. Okay, dat extra halfuurtje loont
blijkbaar. Maar voel ik me ook gelukkiger als ik goed geslapen heb? En ­ om maar een ander
dwarsverband te noemen ­ slaap ik beter als ik bij mijn vriend ben? Geef ik meer uit als ik me
ongelukkig voel? Nu wordt het ingewikkeld. Door al die apps en grafiekjes, is het lastig
verbanden leggen. Misschien moet je daarvoor wel een datafreak zijn. 
Moet je een datafreak zijn? 
Een beetje wel, geeft Peter Joosten (29) toe. "Ik heb een dwangmatige impuls om alles te
kwantificeren", schrijft hij op zijn website met de veelzeggende naam 'Project: leven'. Joosten
meet onder andere zijn slaap, zijn stappen, zijn stemming, zijn sportprestaties. Eén keer per
maand meet hij zijn bloeddruk, bloedsuikerspiegel en gewicht, en maakt hij een foto van
zichzelf in zijn onderbroek.  
Hij houdt een spreadsheet bij van de boeken die hij heeft gelezen en de films die hij bekeek, en
af en toe voert hij analyses uit op zijn mailgedrag en zijn digitale kalender. "Het leven gaat zo
snel, ik heb af en toe behoefte om terug te kijken en te zien welke ontwikkelingen ik heb
doorgemaakt." 
Patronen ontdekken 
Om zo veel mogelijk te kunnen analyseren en patronen te ontdekken,''knutselt' hij de
koppelingen van verschillende data zelf in elkaar. "Zo ben ik erachter gekomen dat ik meer eet
als ik de nacht ervoor slecht heb geslapen", vertelt hij. Ook heeft hij ontdekt dat hij de
krachttrainingen in de sportschool beter aan kan wanneer hij van te voren een kop koffie heeft
gedronken. "Af en toe doe ik kleine experimenten met mezelf. Wat gebeurt er als ik een maand
geen alcohol drink? Nou, inderdaad, ik sliep beter."  
Ondanks dat inzicht heeft hij alcohol niet uitgebannen of geminderd. "Maar nu is het meer een
bewuste afweging. Veel dingen deed ik op de automatische piloot: voor je het weet zit je iedere
avond aan een biertje, of kijk je zomaar een paar uur per dag televisie. Door self tracking ben ik
bewuster gaan leven." 
Daar heeft hij een punt. Vier keer per dag popt er op mijn telefoon een berichtje op: 'Hi Catrien,
how do you feel?' Vervolgens krijg ik een lijst van tien toestanden voor mijn kiezen: confused?
happy? inadequate? Wanneer ik er één uitkies, komt er een lijst subcategorieën te voorschijn.
Happy ­ oké, maar bedoel ik 'thrilled', 'contented' of 'serene'? Tja. Hoe voel ik me eigenlijk?
Steeds die vraag op mijn scherm, doet me beseffen dat ik daar eerst niet al te veel bij stil stond. 
Wat beïnvloedt daadwerkelijk de resultaten? 
Het zijn dus niet zozeer de resultaten, maar het meten zélf dat me blijkt te beïnvloeden. Als ik
ga hardlopen zonder telefoon, vind ik dat stiekem jammer. Het is niet geregistreerd, dus 'telt' het
niet. Des te leuker blijk ik het te vinden wanneer de app juicht: 'Wow, this was your all­time
record!' Ook de eetmeter laat me niet onberoerd. Ik constateer dat ik bij een hap chocola
schaamtevol aan mijn telefoon denk. 
http://www.trouw.nl/tr/nl/5133/2013/article/print/detail/3537979/Hoe-apps-ons-leven-kunnen-beheersen.dhtml

3/5

23-7-2016

Hoe apps ons leven kunnen beheersen - Media & technologie - TROUW

Naast het meten van je geluk, kun je apps nu ook inzetten om af te rekenen. ING startte
onlangs een proef. © anp.

Die apparaten kunnen zaken registeren die je zelf niet kunt
waarnemen of onthouden. Daar kunnen we op allerlei
manieren ons voordeel mee doen. De dokter zal je in de toekomst
bijvoorbeeld kunnen vragen: maar hoe was uw hartslag een jaar
geleden dan? Nu, dan toon je hem een grafiekje.
 

Ik vraag me af hoeveel mijn Quantified Self over mij mag bepalen. "Je moet natuurlijk geen
slaaf worden van je data", zegt Bartholomeus. "Maar in sommige gevallen vertrouw ik mijn data
meer dan mezelf. Soms denk ik dat ik de hele nacht heb wakker gelegen, maar dan zie ik de
volgende ochtend in de statistieken dat ik maar eventjes wakker was", zegt Ellis Bartholomeus.
"Dan denk ik: moe? Je stelt je aan! Je hebt wél goed geslapen."  
De Groot: "Die apparaten kunnen zaken registeren die je zelf niet kunt waarnemen of
onthouden. Daar kunnen we op allerlei manieren ons voordeel mee doen. De dokter zal je in de
toekomst bijvoorbeeld kunnen vragen: maar hoe was uw hartslag een jaar geleden dan? Nu,
dan toon je hem een grafiekje." 
Eigenlijk gewoon irritant 
Ik mag dan nu inzicht weten dat ik te weinig eiwitten eet, na een maand self tracking vind ik het
gevoel dat alles wordt bijgehouden vooral irritant. Alsof er iemand 24 uur per dag over mijn
schouder zit mee te kijken en over me oordeelt. Daarmee doel ik niet eens op de mogelijkheid
dat 'mijn data' ooit in handen vallen van derden ­ hoewel alle apps gepaard gaan met
wachtwoorden en privacybeloften, is die kans natuurlijk altijd aanwezig ­ en ook niet op de apps
die me aanmoedigings­ en adviesberichten sturen.  
Wat me tegenstaat, ben ik zelf. Door alles te meten, ben ik me steeds bewust van wat er
mogelijk niet goed genoeg, ongezond, te veel of te weinig is. Ik 'moet' hard werken, maar ik
'moet' ook ontspannen, sporten, en genoeg slapen. Alsof ik ­ nu ik over al die data kan
beschikken ­ niet 'gewoon' mijn leven mag leven, maar het vooral moet verbeteren. Daar word
ik onrustig van. Bovendien kweek ik nog een extra schuldgevoel als ik een meting nalaat of
vergeet. 
Meten is niet altijd nodig
http://www.trouw.nl/tr/nl/5133/2013/article/print/detail/3537979/Hoe-apps-ons-leven-kunnen-beheersen.dhtml

4/5

23-7-2016

Hoe apps ons leven kunnen beheersen - Media & technologie - TROUW

"Je hoeft niet alles te meten, en ook niet voor altijd", sust De Groot. "De motivatie is essentieel.
Als je niet wilt afvallen, is het logisch dat je het moeilijk opbrengt steeds je maaltijden in te
voeren. Dat is het mooie van Quantified Self: Iedereen is verschillend. Iedereen zijn eigen data,
zijn eigen gebruiksaanwijzing." 
Ik besluit dat het welletjes is. De 'stille' apps die me op de achtergrond volgen en mijn stappen
tellen, laat ik zitten. De zeurderige apps ('Catrien, Catrien, hoe voel je je?') gooi ik van m'n
telefoon af. Een opluchting. Fijn om niet meer de hele tijd aan mijn minder bewuste manier van
leven herinnerd te worden.
De Persgroep Nederland. Alle rechten voorbehouden.

http://www.trouw.nl/tr/nl/5133/2013/article/print/detail/3537979/Hoe-apps-ons-leven-kunnen-beheersen.dhtml

5/5