You are on page 1of 14

HABARI

HabariZA
za
NISHATI
nishati&MADINI
&madini

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Toleo
No.130
51
Toleo No.

Limesambazwa
kwa Taasisi
naTaasisi
Idarana
zote
MEM
, 2015
Limesambazwa
kwa
Idara
zote MEM Tarehe - 23-29 Januari Julai
29 - Agosti 4, 2016

Wabunge

WAZIRI WA NISHATI NA MADINI AZINDUA RASMI BODI YA TANESCO -Uk2

Uzinduzi wa Mradi Mkubwa wa


Umeme kuanza Septemba, 2016
n Ni wa Backbone (kV 400)

Waimwagia sifa MEM, TANESCO, REA

Somahabari Uk.2

PICHA NDOGO KUSHOTO ni Mhandisi Oscar Kanyama (kushoto) kutoka mradi wa BackBone akitoa maelezo kuhusu mradi wa ujenzi wa
miundombinu ya kusafirisha umeme yenye msongo wa kV 400, kwa Waziri wa Nishati na Madini, Prof. Sospeter Muhongo (katikati). Kulia ni Meneja
Mradi
BackBone, Mhandisi Khalid James. PICHA KUBWA Baadhi ya nguzo zilizokwishakamilika
ambazo
zitasafirisha Mkurugenzi
umeme kutoka
Iringawahadi
Mkurugenzi
MtendMkuu
Waziri
wawa
Nishati
Naibu
Waziri
wa400.
Nishati na
Naibu Waziri wa Nishati na
Shinyanga.
Nguzo
hizo
ni
za
msongo
wa
kV
aji wa TANESCO,
REA, Dk. Lutengano
na Madini, Profesa
Sospeter Muhongo

Madini, anayeshughulikia
Madini Stephen Masele

Madini anayeshughulikia
Nishati, Charles Kitwanga

Mhandisi Felchesmi
Mramba

Mwakahesya

Mnada Mkubwa wa Tanzanite kufanyika Arusha

JWTZ wapongezwa kunusuru mtambo wa Msimbati-Uk4

>>>
UK. 4

Ofisi ya M awasiliano Serik alini inapokea habari za matukio mbalimbali


kwa ajili ya News Bullettin hii ya Wizar a ya Nishati na Madini
Ofisi ya Mawasiliano Serik alini inapokea habari za matukio mbalimbali
Wasiliana nasi Kitengo cha Mawasiliano kwa simu Namba +255 22 2110490 Fax 2110389 Mob: +255 732 999263
kwa
ajili ya News Bullettin
Jarida laGhorofa
Wizarya
a Tano
ya Nishati
au Fika hii
Ofisina
ya Mawasiliano
(MEM) na Madini
Wasiliana nasi Kitengo cha Mawasiliano kwa simu Namba +255 22 2110490 Fax 2110389 Mob: +255 732 999263
au Fika Ofisi ya Mawasiliano Ghorofa ya Tano (MEM) Barua pepe: badra77@yahoo.com

NewsBulletin

Habari za nishati/madini

http://www.mem.go.tz

Julai 29 - Agosti 4, 2016

Uzinduzi wa Mradi Mkubwa wa


Umeme kuanza Septemba, 2016
Teresia Mhagama na
Henry Kilasila

radi wa ujenzi wa njia


ya kusafirisha umeme
yenye msongo wa
Kilovolti 400 kutoka
Iringa hadi mkoani
Shinyanga kwa urefu wa kilomita
670 utaanza kuzinduliwa mwezi
Septemba mwaka huu.
Hayo yameelezwa na Waziri wa
Nishati na Madini, Prof. Sospeter
Muhongo wakati wa ziara ya
kukagua mradi huo katika Mikoa ya
Dodoma, Singida na Shinyanga ili
kuona maendeleo yake.
Alisema mradi wa BackBone
utakuwa na uwezo wa kusafirisha
Zaidi ya megawati 2000 kwa wakati
mmoja na kwamba gharama za
mradi huo ni Dola za Marekani
milioni 450.
Prof. Muhongo alisema
kuwa kukamilika kwa mradi huo
kutaboresha upatikanaji wa umeme
kwa Mikoa ya Kanda ya Ziwa
na Kaskazini Magharibi mwa
Tanzania kwani changamoto ya
umeme kukatika mara kwa mara na
wananchi kupata umeme chini ya
kiwango itafikia ukomo.
Aliongeza kuwa mradi huo pia
utafika hadi kwenye mipaka ya nchi
za Tanzania na Kenya, pia katika

mpaka wa Tanzania na Zambia


ambapo utaiwezesha Tanzania kuuza
umeme kwa nchi hizo pale mahitaji
ya nishati hiyo yatakapotosheleza
nchini hali kadhalika nchi hizo
zinaweza kuuza umeme nchini.
Umeme ndugu zangu ni bidhaa
kwa sababu hata sisi Tanzania
tunanunua umeme karibu megawati
10 kutoka nchini Uganda kwa ajili ya
Mkoa wa Kagera, tunanunua Zambia
karibu megawati Tatu kwa ajili ya
Sumbawanga na pia tunanunua
Kenya megawati moja ya umeme,
alisema Profesa Muhongo.
Awali Meneja Mradi wa
BackBone, Mhandisi Khalid James
alisema kuwa ujenzi wa mradi huo
wa kV 400 umegawanyika katika
sehemu Tatu ambazo ni Iringa
Dodoma, Dodoma Singida na
Singida- Shinyanga.
Alisema kuwa mradi huo ni
muhimu kwa Taifa kwa sababu
utapanua uwezo wa kusafirisha
umeme kutoka Kanda ya Kusini
Magharibi ambako kuna vyanzo
vingi vya umeme na kupeleka Kanda
ya Kaskazini na Kaskazini Magharibi
ambako kuna shughuli nyingi za
kiuchumi.
Alisema kuwa kwa kutumia
miundombinu ya awali ya kV 220
umeme uliokuwa ukisafirishwa
ulikuwa ni megawati 180 lakini

baada ya miundombinu ya kV 400


kujengwa, jumla ya megawati 780
zinasafirishwa.
Mhandisi James alisema kuwa
mradi wa Iringa Dodoma wenye
urefu wa kilometa 225 ambao
umekamilika kwa asilimia 100%,
unategemewa kuzinduliwa mwezi
Septemba, 2016 ambapo mradi
huo umefadhiliwa na Benki ya
Dunia (WB) kwa kiasi cha Dola za
Marekani milioni 150.
Aidha kwa njia ya umeme ya
Dodoma Singida yenye Kilometa
217, alisema kuwa imekamilika
kwa asilimia 80% ambapo wafadhili
ni Benki ya Maendeleo ya Africa
(AfDB) na Shirika la Maendeleo la
Japan (JICA) ambao wametoa kiasi
cha Dola za Marekani milioni 129.
Mradi huu utazinduliwa Oktoba
2016.
Aliongeza kuwa njia ya umeme
ya Singida Shinyanga yenye
Kilometa 228 imekamilika kwa
asilimia 100% ambapo mradi huo
unafadhiliwa na Benki ya Uwekezaji
ya Ulaya EIB (EU) kwa kiasi cha
Dola za Marekani milioni 134.5
na unatarajiwa kuzinduliwa mwezi
Oktoba mwaka huu.
Mradi huu wa BackBone pia
utahusika na uboreshaji wa vituo
vya kupooza na kusambaza umeme
katika Mikoa ya Iringa, Dodoma,

Singida na Shinyanga ambapo


upanuzi huo unafadhiliwa na Shirika
la Kiuchumi la Maendeleo ya Korea
ya Kusini kwa kiasi cha Dola za
Marekani milioni 36. 416.
Alisema kuwa uboreshaji wa vituo
hivyo unahusisha ujenzi wa vituo
vya kupoozea umeme kwa kiwango
cha kV 220 kwa awamu ya kwanza
katika mikoa ya Iringa, Dodoma,
Singida na Shinyanga pamoja
na kuvipatia umeme vijiji vilivyo
kandokando ya njia ya umeme ya kV
400 ambavyo havina umeme wa gridi
ya Taifa.
Katika ujenzi huo wa Backbone,
Mkandarasi Kampuni ya KEC
International ya nchini India inajenga
njia za Iringa hadi Dodoma na
kipande cha kutoka Singida hadi
Shinyanga (lot 1 na 3) ambapo kwa,
upande wa Dodoma- Singida (lot 2),
Mkandarasi ni Jyoti Structures Ltd.
Kuhusu suala la fidia, Mhandisi
James alisema kuwa wananchi wote
waliopisha mradi huo wameshalipwa
stahili zao na kwamba fedha za fidia
kiasi cha shilingi bilioni 23 zilitolewa
na Serikali ya Tanzania.
Naye Mwakilishi wa JICA hapa
nchini, Toshio Magase, ambaye
aliambatana na Waziri katika ziara
hiyo, alisema kuwa amefurahishwa
na jinsi mradi huo ulivyotekelezwa
kwa ufanisi na ndani ya wakati.

Mhandisi Joseph Mongi kutoka kituo cha kupooza na kusambaza


umeme cha Zuzu mkoani Dodoma akitoa maelezo kwa Waziri wa
Nishati na Madini, Prof. Sospeter Muhongo (mwenye fulana ya bluu)
kuhusu kituo hicho ambacho kimeboreshwa ikiwa ni sehemu ya
utekelezaji mradi wa BackBone.
Mafundi wa Kampuni
ya Jyoti Structures Ltd
wakiunganisha moja ya
nguzo za kusafirisha
umeme yenye msongo
wa kV 400 kutoka
Dodoma hadi Singida.

Wawakilishi wa Taasisi zilizofadhili mradi wa ujenzi wa miundombinu


ya kusafirisha umeme ya msongo wa kV 400 kutoka Dodoma hadi
Singida, Toshio Magase (JICA), (katikati) na Solomon Asfaw kutoka
Benki ya Maendeleo Afrika (AfDB)(kushoto) wakizungumza na Waziri
wa Nishati na Madini, Profesa Sospeter Muhongo (kulia) wakati
alipofanya ziara kukagua miundombinu hiyo kutoka Dodoma hadi
Shinyanga.

NewsBulletin

Habari za nishati/madini

http://www.mem.go.tz

Julai 29 - Agosti 4, 2016

JAMHURI YA MUUNGANO WA TANZANIA


WIZARA YA NISHATI NA MADINI

TAHARIRI

Mradi Mkubwa wa Umeme


suluhisho la mgawo wa
umeme nchini

Hivi karibuni Waziri wa Nishati na Madini alifanya ziara


katika mikoa ya Dodoma, Singida na Shinyanga lengo likiwa ni
kuona hatua iliyofikiwa ya utekelezaji ya mradi wa ujenzi wa njia
ya kusafirisha umeme yenye msongo wa Kilovolti 400 kutoka
Iringa hadi mkoani Shinyanga ujulikanao kama backbone.
Ilielezwa kuwa mara baada ya kukamilika kwa mradi huo
wenye urefu wa kilomita 670, utakuwa na uwezo kusafirisha zaidi
ya megawati 2000 kwa wakati mmoja. Gharama za mradi huo
unaotarajiwa kuanza kukamilika mapema Septemba mwaka huu
ni ni Dola za Marekani milioni 450.
Ujenzi wa Mradi wa BackBone wa kV 400 umegawanyika
katika sehemu Tatu ambazo ni Iringa Dodoma, Dodoma
Singida na Singida- Shinyanga.
Mradi wa Iringa Dodoma wenye urefu wa kilometa
225 ambao umekamilika kwa asilimia 100%, unategemewa
kuzinduliwa mwezi Septemba, 2016 ambapo mradi huo
umefadhiliwa na Benki ya Dunia (WB) kwa kiasi cha Dola za
Marekani milioni 150.
Njia ya umeme ya Dodoma Singida yenye Kilometa 217,
imekamilika kwa asilimia 80% ambapo wafadhili ni Benki ya
Maendeleo ya Africa (AfDB) na Shirika la Maendeleo la Japan
(JICA) ambao wametoa kiasi cha Dola za Marekani milioni 129.
Mradi huu utazinduliwa Oktoba 2016.
Njia ya umeme ya Singida Shinyanga yenye Kilometa 228
imekamilika kwa asilimia 100% ambapo mradi huo unafadhiliwa
na Benki ya Uwekezaji ya Ulaya EIB (EU) kwa kiasi cha Dola
za Marekani milioni 134.5 na unatarajiwa kuzinduliwa mwezi
Oktoba mwaka huu.
Pia Mradi wa BackBone utahusika na uboreshaji wa vituo vya
kupooza na kusambaza umeme katika Mikoa ya Iringa, Dodoma,
Singida na Shinyanga ambapo upanuzi huo unafadhiliwa na
Shirika la Kiuchumi la Maendeleo ya Korea ya Kusini kwa kiasi
cha Dola za Marekani milioni 36. 416
Uboreshaji wa vituo hivyo unaenda sambamba na ujenzi
wa vituo vya kupoozea umeme kwa kiwango cha kV 220 kwa
awamu ya kwanza katika mikoa ya Iringa, Dodoma, Singida na
Shinyanga pamoja na kuvipatia umeme vijiji vilivyo kandokando
njia ya umeme ya kV 400 ambavyo havina umeme wa gridi ya
Taifa.
Kukamilika kwa mradi huo kutaboresha upatikanaji wa
umeme kwa Mikoa ya Kanda ya Ziwa na Kaskazini Magharibi
mwa Tanzania kwani changamoto ya umeme kukatika mara
kwa mara na wananchi kupata umeme chini ya kiwango itafikia
ukomo.
Mradi huo ni muhimu kwa Taifa kwa sababu utapanua
uwezo wa kusafirisha umeme kutoka Kanda ya Kusini Magharibi
ambako kuna vyanzo vingi vya umeme na kupeleka Kanda ya
Kaskazini na Kaskazini Magharibi ambako kuna shughuli nyingi
za kiuchumi.
Aidha, inatarajiwa mradi huo kufika hadi kwenye mipaka ya
nchi za Tanzania na Kenya, pia katika mpaka wa Tanzania na
Zambia ambapo utaiwezesha Tanzania kuuza umeme kwa nchi
hizo pale mahitaji ya nishati hiyo yatakapotosheleza nchini hali
kadhalika nchi hizo zinaweza kuuza umeme nchini.
Ikumbukwe kuwa umeme ni bidhaa kutokana na kwamba
Tanzania inanunua umeme karibu megawati 10 kutoka nchini
Uganda kwa ajili ya mkoa wa Kagera, megawati tatu kutoka
Zambia kwa ajili ya Sumbawanga na megawati moja kutoka
Kenya.
Tunaipongeza Wizara, kwa juhudi zake katika ubunifu wa
miradi mbalimbali lengo likiwa ni kuhakikisha kuwa nishati ya
umeme wa uhakika inapatikana na kuchochea ukuaji wa uchumi
wa nchi na kuvutia wawekezaji kwenye sekta ya viwanda.

KUKARIBISHA MAOMBI YA RUZUKU


AWAMU YA III KWA WACHIMBAJI
WADOGO WA MADINI NCHINI
Serikali kupitia Wizara ya Nishati na Madini ambayo inatekeleza Mradi Endelevu
wa Usimamizi wa Rasilimali Madini (SMMRP) inakaribisha maombi ya Ruzuku
Awamu ya Tatu kwa wachimbaji madini wadogo.
Malengo ya ruzuku
(a) Kuendeleza uchimbaji mdogo wa madini ili uwe na tija;
(b) Kuwakwamua wachimbaji madini wadogo kiuchumi na kuongeza pato la
Taifa;
(c) Kuendeleza mkakati wa kurasimisha shughuli za uchimbaji madini
mdogo;
(d) Kutoa vifaa ili kusaidia ukuaji wa Tasnia ya uchimbaji madini mdogo;
(e) Kuhamasisha ushiriki wa wanawake katika Tasnia ya uchimbaji madini
mdogo na uongezaji thamani madini kwa kutoa upendeleo maalum kwa
akinamama.
Namna ya kuomba
Mchakato wa utoaji wa ruzuku utakuwa wazi na utaanzia ngazi za Kanda na
Mikoa. Fomu za maombi zitatolewa katika Ofisi za Madini za Kanda (ZMO)
na Mikoa (RMO) zikiambatana na vipeperushi maalum vinavyoeleza mambo
yote yanayohusu ruzuku. Fomu hizo zitaanza kutolewa tarehe 20 Julai 2016
na mwisho wa kuzirejesha baada ya kujazwa ni saa 9.30 Alasiri ya tarehe 9
Agosti 2016 kwenye ofisi ya madini inayohusika na usimamizi wa mradi wako.
Waliyopata ruzuku awamu zilizotangulia hawatafikiriwa katika awamu hii.
Taarifa ya Maombi ya Ruzuku
Baada ya mchakato wa kuchambua maombi kukamilika, waombaji watajulishwa
kwa maandishi ya kukubaliwa au kukataliwa kupitia anuani zilizo katika fomu ya
maombi husika. Kwa taarifa zaidi tembelea tovuti ya Wizara www.mem.go.tz.
Imetolewa na:
Prof. Justin W. Ntalikwa
KATIBU MKUU - WNM

KWA HABARI PIGA SIMU


kitengo cha mawasiliano

TEL-2110490
FAX-2110389
MOB-0732999263
Bodi ya uhariri
Msanifu: Lucas Gordon
Waandishi: Veronica Simba, Asteria Muhozya, Greyson
Mwase, Teresia Mhagama, Mohamed Saif, Rhoda James ,
Nuru Mwasampeta na Zuena Msuya

Five
Pillars of
Reforms
increase efficiency
Quality delivery
of goods/service
satisfAction of
the client
satisfaction of
business partners
satisfAction of
shareholders

Habari za nishati/madini

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Julai 29 - Agosti 4, 2016

Mnada Mkubwa wa Tanzanite kufanyika Arusha


Na Greyson Mwase,
Dar es Salaam

erikali kupitia Wizara


ya Nishati na Madini
inatarajia kuendesha mnada
mkubwa wa madini aina
ya Tanzanite kuanzia tarehe
9 hadi 12 Agosti mwaka huu katika
Kituo cha Jemolojia Tanzania
(TGC) kilichopo jijini Arusha.
Hayo yalielezwa na Mkurugenzi
wa Kitengo cha Uthaminishaji
wa Madini ya Almasi na Vito
cha Wizara ya Nishati na Madini
(TANSORT), Archard Kalugendo
katika mahojiano maalum na MEM
Bulletin ofisini kwake jijini Dar es
Salaam
Kalugendo alisema kuwa mnada
huo utahusisha wazalishaji na
wanunuzi wakubwa wa madini aina
ya tanzanite kutoka ndani na nje ya
nchi.
Alisema kuwa Serikali
inawakaribisha wazalishaji na
wanunuzi wakubwa wa madini ya

Tanzanite kujitokeza kwenye mnada


huo kwa lengo la kufanya biashara
na kujenga mitandao ya biashara
zaidi.
Akielezea jinsi ya kushiriki katika
mnada huo, Kalugendo alieleza
kuwa wazalishaji wa madini ya
Tanzanite wanatakiwa kujiandikisha
katika Ofisi ya Kamishna Msaidizi
wa Madini Kanda ya Kaskazini
iliyopo jijini Arusha pamoja na Ofisi
ya Afisa

Madini ya Tanzanite

Madini Mkazi iliyopo Mirerani


mkoani Manyara.
Aliongeza kuwa wanunuzi wa
madini hayo watatumiwa mwaliko
na Kamishna wa Madini Nchini na
kuwataka wanunuzi wengine ambao
wangependa kushiriki katika mnada
huo kuwasiliana na Kamishna wa
Madini Nchini au Ofisi ya Kamishna
Msaidizi wa Madini Kanda ya
Kaskazini iliyopo jijini
Arusha kwa ajili ya
kutumiwa mwaliko.
Wakati huohuo,
akielezea mikakati
ya Serikali katika
kukuza soko la madini
ya Tanzanite nchini
Kalugendo alisema
kuwa Serikali imetenga
eneo maalum kwa ajili
ya shughuli za madini
ya Tanzanite.
Aliendelea kusema
kuwa mwezi ujao
Naibu Katibu Mkuu
anayeshughulikia
Madini Prof. James

Dodoma ina umeme wa


kutosha Prof. Muhongo
Na Teresia Mhagama

aziri wa Nishati na Madini, Profesa


Sospeter Muhongo amesema kuwa
mji wa Dodoma ambao ni Makao
Makuu ya nchi, unapata nishati ya
umeme ya kutosha hasa kufuatia
ujenzi ya miundombinu ya kusafirisha umeme kwa
msongo wa kilovolti 400 kutoka mkoani Iringa hadi
Shinyanga.
Profesa Muhongo aliyasema hayo mkoani
Shinyanga wakati akihitimisha ziara yake ya kukagua
maendeleo ya ujenzi wa miundombinu hiyo ya

kusafirisha umeme kwa msongo wa kilovolti 400


ambapo ziara hiyo ilianzia mkoani Dodoma.
Wote mnafahamu kuwa Serikali inahamia
Dodoma, hivyo mimi nilitaka kwanza kujiridhisha,
kwa upande wa Wizara yangu, kama umeme wa
kutosha utakuwepo Dodoma hata baada ya Wizara
zote kuhamia hapo, hivyo katika ziara hii niliyoianza
mkoani Dodoma, nimejiridhisha kuwa hata kama
Wizara zote zitahamia leo, hakutakuwa na matatizo
ya umeme, alisema Profesa Muhongo.
Alithibitisha kuwa umeme wa kutosha upo
mkoani Dodoma kwani mahitaji ya umeme kwa
mkoa huo ni megawati 15.1 huku umeme unaoingia
katika kituo cha kupooza
na kusambaza umeme
mkoani humo ukiwa ni
mwingi kuliko mahitaji

Waziri wa Nishati
na Madini, Profesa
Sospeter Muhongo
(wa Tatu kushoto)
akiwa katika kituo
cha kupooza umeme
mkoani Shinyanga.
Hiki ni moja ya kituo
kilichoboreshwa
ikiwa ni sehemu
ya utekelezaji wa
mradi wa ujenzi wa
miundombinu ya
kusafirisha umeme
ya msongo wa kV 400
kutoka Iringa hadi
Shinyanga (BackBone).

Mdoe anatarajia kukutana na wadau


mbalimbali jijini Arusha kwa ajili ya
kujadili namna ya kuboresha ulinzi
katika eneo husika.
Aliongeza kuwa pia Serikali
ipo katika hatua za mwisho za
ukamilishaji wa taratibu za kukabidhi
eneo lenye ukubwa wa hekta 520 kwa
Mamlaka ya Ukanda Maalumu wa
Uwekezaji Nchini (EPZA) chini
ya Wizara ya Viwanda, Biashara
na Uwekezaji kwa ajili kutumika
kama eneo la Ukanda Maalum
wa Biashara ( Special Economic
Zone) ambapo shughuli mbalimbali
zitafanyika ikiwemo za madini.
Aliendelea kusema kuwa katika
eneo hilo mbali na shughuli nyingine
kutajengwa viwanda vidogo vya
kukata, kungarisha na usonara wa
madini, sehemu za kufanya biashara
na kuhifadhia madini ya vito.
Aidha, alisema kuwa Wizara
inatarajia kuwa na jengo lake ndani
ya eneo hilo ambapo shughuli za
usimamizi na uhamasishaji katika
uwekezaji kwenye madini ya vito
zitafanyika.

hayo.
Profesa Muhongo alisema kuwa umeme kutoka
katika mabwawa ya Kidatu na Mtera unaingia
katika kituo hicho cha kupooza na kusambaza
umeme mkoani Dodoma na baadaye kusambazwa
katika mikoa ya Kaskazini na Kanda ya Ziwa
ambayo imekuwa na changamoto ya upatikanaji wa
umeme wa uhakika.
Alisema kuwa ujenzi wa miundombinu ya
kusafirisha umeme kwa msongo wa kV 400 kutoka
Iringa hadi Shinyanga ndiyo itapelekea mikoa hiyo
ya Kaskazini na Kanda ya Ziwa kuwa na umeme wa
uhakika, usiokatika mara kwa mara.
Aidha aliongeza kuwa Serikali ina mpango wa
kujenga miundombinu kama hiyo kutoka Mbeya,
Sumbawanga, Kigoma mpaka Nyakanazi ili watu
kutoka sehemu hizo mpaka pembeni mwa ziwa
Tanganyika wapate umeme mwingi na wa uhakika.
Vilevile alisema kuwa kutakuwa na mradi wa
kusafirisha umeme mwingi kutoka Dar es Salaam,
Chalinze, Tanga mpaka Arusha ambao utapelekea
mikoa hiyo kuwa na umeme wa uhakika hali
kadhalika miundombinu ya usafirishaji umeme katika
mikoa ya Mtwara na Lindi itaboreshwa ili kubadilisha
njia ya umeme ya iliyopo ambayo ni ndogo.
Kwa hiyo tuna miradi ya uhakika ya
kuhakikisha, umeme mwingi, wa uhakika na wa bei
nafuu unapatikana nchi nzima, tukisema tunataka
nchi ya viwanda na Kilimo cha kisasa maana yake
ni nchi yenye umeme wa uhakika, na huko ndipo
tunapokwenda, alisema Profesa Muhongo.
Alisema kuwa kwa sasa watu waliounganishiwa
umeme ni asilimia 40 lakini Shirika la Umeme
nchini (TANESCO) linatakiwa kuongeza kasi ya
kuunganishia umeme wateja wa mjini ili kasi hiyo
iendane na ile ya uunganishaji umeme wateja waliopo
vijijini ambao sasa wanafikia asilimia 20.
Kuhusu mradi usambazaji umeme vijijini wa
Awamu ya Tatu (REA III) utakaoanza kutekelezwa
mwezi Agosti mwaka huu, Profesa Muhongo
alisema kuwa fedha iliyotengwa kwa ajili ya kazi hiyo
ni zaidi ya shilingi trilioni moja na kwamba gharama
ya kuunganisha umeme vijijini itakuwa shilingi
27,000 kama ilivyokuwa katika REA II.

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Habari za nishati/madini

Julai 29 - Agosti 4, 2016

UMEME SASA NI MUHIMU


KAMA CHAKULA KALEMANI
Na Veronica Simba
Sikonge

erikali imesema kuwa nishati


ya umeme kwa wananchi
sasa ni muhimu sawa na
ilivyo kwa chakula.

Naibu Waziri wa Nishati na


Madini, Dkt Medard Kalemani
aliyasema hayo kwa nyakati tofauti
hivi karibuni (Julai 27), katika vijiji
vya Kiloleli na Mole, wilayani
Sikonge mkoani Tabora, alipokuwa
katika ziara ya kazi kukagua
utekelezaji wa miradi ya umeme
vijijini awamu ya pili maarufu kama
REA II.
Akifafanua kuhusu ulinganifu wa
umeme na chakula kwa wananchi,
Dkt Kalemani alieleza kuwa,
mwananchi anayepata umeme, ana
uhakika wa kuishi maisha mazuri
yanayojumuisha afya njema na
maendeleo kwa kila nyanja.
Bila umeme, hakuna maendeleo
kwa jamii. Huduma zote muhimu
kwa binadamu, ili ziwe katika
viwango stahiki, zinahitaji umeme.
Afya, elimu, biashara na vingine
mvijuavyo, vinahitaji umeme ili
vifanyike kwa ubora. Hivyo basi,
kama ilivyo muhimu kwa binadamu
kupata chakula ili aishi, ndivyo
ilivyo muhimu kuwa na umeme ili
kuwa na uhakika wa maisha bora,
alisisitiza.

Naibu Waziri wa Nishati na Madini, Dkt Medard Kalemani (wa


pili kutoka kushoto) akiwakabidhi viongozi wa Wilaya ya Sikonge,
kifaa kinachotumika kuunganisha umeme pasipo kutumia nyaya za
kawaida za kuunganishia kijulikanacho kitaalam kama Ready Board
au UMETA (Umeme Tayari), wakati akizungumza na wananchi wa
Kijiji cha Kiloleli wilayani humo hivi karibuni.
Dkt. Kalemani alieleza kuwa,
kutokana na umuhimu huo wa
nishati ya umeme kwa wananchi,
Serikali inatekeleza miradi

mbalimbali ukiwemo wa Umeme


Vijijini (REA) ili kuhakikisha
huduma hiyo muhimu inapatikana
kwa watanzania wote hata wale

Naibu Waziri wa Nishati na Madini, Dkt Medard Kalemani (kushoto), akikagua mtambo unaotumika
kusukuma maji kwa ajili ya matumizi ya wakazi wa Wilaya ya Sikonge mkoani Tabora hivi karibuni.
Mtambo huo uliopo katika eneo la Utyatya, hutumia mafuta mazito ambayo ni gharama kubwa. Eneo
hilo ni mojawapo ya maeneo yanayotarajiwa kuunganishiwa umeme wa REA Awamu ya Tatu na hivyo
kuondoa kabisa changamoto hiyo. Katikati ni Mkuu wa Wilaya ya Sikonge, Peres Magiri.

walio vijijini.
Aidha, alisema kwamba, Serikali
haitasubiri mtu ajenge nyumba ya
kiwango fulani ndipo aunganishiwe
umeme bali kila mwananchi
ataunganishiwa huduma hiyo hata
kama nyumba yake ni duni.
Serikali inatambua kuwa siyo
kila Mtanzania ana uwezo wa
kujenga nyumba bora kwa kuwa
tunatofautiana kipato. Hivyo,
nyumba duni haitakuwa sababu
ya kuzuia mwananchi husika
kuunganishiwa umeme. Zoezi la
kuunganisha umeme litaendelea
wakati wananchi wakiendelea
kuboresha makazi yao ili umeme
uwasaidie kuinua vipato vyao.
Kuhusu suala la vijiji ambavyo
havikuunganishiwa umeme katika
Mradi wa REA Awamu ya Pili,
Naibu Waziri alieleza kuwa vijiji
hivyo vyote vitapatiwa umeme katika
Awamu ya Tatu (REA III) ya Mradi
husika ambayo inatarajiwa kuanza
rasmi utekelezaji wake mwezi Agosti
mwaka huu.
Alisema kuwa, uzoefu
uliopatikana kutokana na utekelezaji
wa Mradi wa Umeme Vijijini
Awamu ya Pili umebainisha kuwa
hakukuwa na ushirikiano mzuri
baina ya wasimamizi wa Mradi na
viongozi mbalimbali katika ngazi
za Wilaya, Halmashauri na Vijiji
ambako Mradi husika ulikuwa
ukitekelezwa, hali iliyosababisha
baadhi ya maeneo muhimu kurukwa
pasipo kupatiwa huduma hiyo.
Naibu Waziri alieleza kuwa,
kutokana na uzoefu huo, Serikali
imedhamiria, katika Awamu ya
Tatu ya Mradi, kuwashirikisha
ipasavyo, viongozi katika ngazi hizo,
ambao ndiyo wanafahamu vema
maeneo yao ili wabainishe maeneo
ya vipaumbele kwa ajili ya kupatiwa
nishati ya umeme.
Katika hatua nyingine, Dkt
Kalemani aliwataka watendaji
wa Shirika la Umeme Tanzania
(TANESCO), kuendelea kutoa
elimu kwa wananchi kuhusu
huduma mbalimbali zinazotolewa
na shirika hilo ili kuwaepusha wateja
wao kutapeliwa na matapeli maarufu
kama vishoka ambao hutumia fursa
ya uelewa mdogo wa wananchi.
Miongoni mwa mambo
muhimu ambayo Naibu Waziri
aliagiza wananchi wapewe elimu ni
pamoja na umuhimu wa kutunza
miundombinu ya umeme na bei
halisi ya umeme wa REA.
Alitoa onyo kwa wale
wanaohujumu miundombinu ya
umeme kuwa hatua kali za kisheria
zitachukuliwa dhidi yao endapo
watabainika kufanya hivyo kwani
wanarudisha nyuma jitihada za
Serikali kuwaletea wananchi wake
maendeleo.
Naibu Waziri anatarajia
kuhitimisha ziara yake mwishoni
mwa mwezi huu katika Mkoa
wa Geita. Mikoa ambayo
amekwishaitembelea katika ziara
hiyo ni Dodoma, Iringa, Rukwa,
Katavi na Tabora.

Habari za nishati/madini

Julai 29 - Agosti 4, 2016

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Wachimbaji wa dhahabu Kondoa


kunufaika na teknolojia ya kisasa

Mtambo wa kisasa wa kuchenjulia dhahabu unaomilikiwa na mgodi


wa Kidee na Kondoa Mining Limited, mkoani Dodoma. Mtambo
wa aina hii ni wa kwanza kutumika nchini.

Na Mohamed Saif

achimbaji wadogo
wa madini ya
dhahabu nchini
wamehamasishwa
kuiga mfano kutoka
mgodi wa dhahabu wa Kidee na
Kondoa Mining Limited unaomilikiwa
na wachimbaji wadogo ambao
umefunga mtambo wa kisasa wa
kuchenjulia madini hayo.
Wito huo umetolewa hivi karibuni
wilayani Kondoa na Afisa Madini
Mkazi Dodoma, Mhandisi Silimu
Mtigile wakati wa ziara yake mgodini
hapo.
Mhandisi Silimu alisema juhudi
zilizofanywa na mgodi huo za kufunga
mtambo wa kisasa wa kuchenjulia
dhahabu ni za mfano wa kipekee
ambazo zinapaswa kuigwa na
wachimbaji wadogo wengine kote
nchini.
Ni vyema wachimbaji wadogo
wengine wakaiga; mitambo ni rafiki
wa mazingira na ni salama, alisema
Mhandisi Mtigile.
Alisema ni muhimu kuepukana na
uchimbaji na uchenjuaji wa kizamani
na ambao sio rafiki wa mazingira na
ambao unatumia gharama kubwa ili
kuleta tija katika shughuli za uchimbaji
ikiwemo kuongeza uzalishaji na hivyo
kukuza mapato.
Akizungumza wakati wa ziara
hiyo, Meneja wa mgodi huo, Ismail
Kidee alisema ununuzi wa mitambo
hiyo unatokana na hamasa waliyoipata
kutoka Serikalini kupitia Ofisi ya
Madini mkoani humo.
Alisema kupitia ushauri wa Ofisi
ya Madini Dodoma, mgodi huo

umeweza kununua mtambo huo


maalum na wa kisasa kutoka nchini
China kwa ajili ya kuchenjulia
dhahabu ili kuwa na uchimbaji wenye
tija.
Serikali imekuwa ikituhamasisha
mara kwa mara kuhakikisha tunakuwa
wabunifu na kuepuka uchimbaji
wa kizamani ambao unasababisha
dhahabu nyingi kupotea, alisema
Kidee.
Aliongeza kuwa ili kupunguza
gharama za uendeshaji wa mgodi na
vilevile kuepuka uchimbaji usio rafiki
wa mazingira; mgodi uliona umuhimu
ya kuwa na teknolojia ya kisasa kwa
ajili ya kuchenjulia dhahabu kama
ambavyo ilivyoshauriwa na Ofisi ya
Madini.
Akizungumzia mtambo huo, Kidee
alisema ni wa kwanza nchini Tanzania
na umegharimu kiasi cha shilingi
milioni 250 na kuwa unatarajiwa
kuongeza uzalishaji na wakati huohuo
utakuwa msaada kwa wachimbaji
wengine kwani wataruhusiwa
kuutumia kuchenjulia madini yao kwa
gharama nafuu.
Alisema mtambo huo tayari
umekamilika na kwamba unao uwezo
wa kuchenjua mawe yenye dhahabu
kiasi cha tani tatu kwa saa.
Tulifanya majaribio ya
kuuendesha na tulisaga tani sita na
tukafanikiwa kupata dhahabu kiasi cha
gramu 30, alisema.
Alisema mtambo huo utaendeshwa
na wafanyakazi wapatao sita na
kwamba lengo ni kuwa na mitambo
ya aina hiyo mingi zaidi ili kuongeza
uzalishaji na vilevile kuweza
kuhudumia wachimbaji wadogo
wengine wengi zaidi.

Sehemu ya mtambo wa kuchenjulia dhahabu ambayo ni maalum kwa ajili


ya kupokelea dhahabu baada ya uchenjuaji.

Namna ambavyo mfumo mzima wa mtambo wa kuchenjulia dhahabu


ulivyojengwa.

Meneja mgodi wa Kidee na Kondoa Mining Limited, Ismail Kidee


akionesha namna ambavyo mtambo huo unavyofanya kazi.

7
NewsBulletin
Mradi wa Backbone kunufaisha vijiji 121
Habari za nishati/madini

http://www.mem.go.tz

Julai 29 - Agosti 4, 2016

Teresia Mhagama na
Henry Kilasila

akriban vijiji 121vilivyo


kandokando ya njia
ya kusafirisha umeme
ya msongo wa kilovolti
400 kutoka Iringa
hadi Shinyanga (BackBone),
vitaunganishwa na huduma ya
umeme.
Hayo yalielezwa mkoani Singida
na Meneja anayeshughulikia Umeme
Vijijini katika mradi wa BackBone,
Mhandisi Lewanga Tesha wakati
Waziri wa Nishati na Madini, Profesa
Sospeter Muhongo alipofanya ziara
katika mikoa ya Dodoma, Singida na
Shinyanga ili kukagua mradi huo.
Mhandisi Tesha alisema kuwa
Meneja anayeshughulikia Umeme Vijijini katika mradi wa ujenzi wa
Mradi
huo wa umeme vijijini
miundombinu ya kusafirisha umeme ya msongo wa kV 400 kutoka
unafadhiliwa na Serikali za Sweden,
Iringa hadi Shinyanga (BackBone), Mhandisi Lewanga Tesha (wa kwanza Norway na Tanzania ambapo
kulia) akimsikiliza mmoja wa wananchi mkoani Singida akitoa maoni
utatekelezwa na Shirika la Umeme
yake wakati wa Ziara ya Waziri wa Nishati na Madini, Profesa Sospeter nchini (TANESCO) kwa kushirikiana
Muhongo (wa pili kushoto)ya kukagua mradi huo.
na Wakala wa Nishati Vijijini (REA).
Alisema kuwa utekelezaji wa mradi
huo utaanza mwanzoni mwa mwaka
2017 na kutarajiwa kukamilika ndani
ya miezi 18 baada ya kuanza kazi
rasmi.
Mhandisi Tesha aliongeza kuwa
mikoa itakayofaidika na mradi huo ni
Iringa, Dodoma, Singida, Tabora na
Shinyanga.
Kwa mkoa wa Iringa vijiji
vitakavyofaidika na mradi huu nii 25,

Dodoma vijiji 31, Singida vijiji 40 na


mikoa ya Tabora na Shinyanga vijiji
25, alisema Mhandisi Tesha.
Aliongeza kuwa jumla ya gharama
zitakazotumika katika mradi huo
wa kupelekeka umeme katika vijiji
kandokando ya BackBone ni Dola za
Kimarekani milioni 39.6.
Vilevile alisema kuwa tayari
Mshauri Mwelekezi ameshateuliwa na
mchakato wa kuwapata wakandarasi
wa kazi za ujenzi unaendelea ambapo
zoezi hilo linafanyika kwa ushirikiano
kati ya TANESCO na REA.
Kwa upande wake, Waziri wa
Nishati na Madini, Profesa Sospeter
Muhongo, alisema kuwa mradi huo
wa kupeleka umeme vijijini hauhusiani
na miradi ya REA ya upelekaji umeme
vijijini na kwamba vijiji vingi zaidi
katika mikoa hiyo vitapata umeme
kupitia miradi ya REA, Awamu ya
Tatu.
Alitumia fursa hiyo pia kuwaeleza
wananchi kuwa gharama za
kuunganisha umeme vijijini katika
miradi ya REA, Awamu ya Tatu
inayotarajia kuanza mwezi Agosti
mwaka huu, imebaki kuwa shilingi
27,000 kama ilivyokuwa katika miradi
ya REA, Awamu ya Pili.
Aidha alisema kuwa katika mwaka
huu wa Fedha (2016/2017), bajeti ya
usambazaji umeme vijijini imekuwa
ni ya kihistoria kwani zaidi ya shilingi
Trilioni moja, imetengwa kwa ajili ya
zoezi husika.

Waziri wa Nishati na Madini, Profesa Sospeter Muhongo (kushoto)


akiwa na Mkuu wa Mkoa wa Singida, Mhandisi Mathew Mtigumwe
wakati alipofika katika Ofisi za Mkuu wa mkoa wa Singida, akiwa
katika ziara ya kukagua mradi wa ujenzi wa miundombinu ya kusafirisha
umeme ya msongo wa kV 400 kutoka Iringa hadi Shinyanga (BackBone).

Baadhi ya mitambo ya umeme katika kituo cha kupooza na


kusambaza umeme kilichopo mkoani Singida. Hiki ni moja ya kituo
kilichoboreshwa ikiwa ni sehemu ya utekelezaji mradi wa ujenzi wa
miundombinu ya kusafirisha umeme ya msongo wa kV 400 kutoka
Iringa hadi Shinyanga (BackBone).

Kushoto ni baadhi ya nguzo kubwa (Towers) za msongo wa kV 400


zilizojengwa ikiwa ni utekelezaji mradi wa ujenzi wa miundombinu
ya kusafirisha umeme ya msongo wa kV 400 kutoka Iringa hadi
Shinyanga (BackBone). Kulia ni nguzo za awali za msongo wa kV 220.

Habari za nishati/madini

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Julai 29 - Agosti 4, 2016

MATUKIO PICHANI

Mmoja wa wamiliki wa mgodi wa madini ya


ujenzi yajulikanayo kama Mawe ya Nakshi
wa Ntyuka mkoani Dodoma ambaye
ameipongeza Ofisi ya Afisa Madini Mkazi
Dodoma kwa kumsaidia kupata mbia wa
kuendesha mgodi huo.

Meneja wa mgodi wa madini ya ujenzi yajulikanayo


kama Mawe ya Nakshi wa Itiso wilayani Chamwino,
Dominic Mwaria ambaye mgodi wake unatarajia kujenga
kiwanda cha kukata na kusafisha madini hayo kufuatia
ushauri kutoka kwa wataalamu wa Ofisi ya Madini
Dodoma.

Meneja wa mgodi wa dhahabu wa Kidee


na Kondoa Mining Ltd uliopo wilayani
Kondoa, Ismail Kidee ambaye kupitia
ushauri na ukaguzi wa mara kwa mara
wa wataalamu kutoka Ofisi ya Madini
Dodoma, mgodi wake umejenga mtambo
wa kisasa na ni wa kwanza nchini kwa
ajili ya kuchenjulia madini hayo.

THE UNITED REPUBLIC OF TANZANIA

JAMHURI YA MUUNGANO WA TANZANIA

MINISTRY OF ENERGY AND MINERALS


WIZARA YA NISHATI NA MADINI
MKUTANO WA WADAU WA MADINI YA JASI
(GYPSUM) NA MAKAA YA MAWE NCHINI
Kuna ongezeko kubwa la mahitaji yanayoendelea ya madini ya jasi
(gypsum) na makaa ya mawe nchini kwa matumizi ya viwanda vya
saruji, gypsum boards/powder, mbolea, karatasi, nondo, urembo wa
majumbani (Decorative plaster, floor lining and partitions) na kupelekea
viwanda hivyo kuagiza madini hayo nje ya nchi.
Kutoka na uhitaji huo mkubwa, Waziri wa Nishati na Madini Prof.
Sospeter M. Muhongo ameitisha mkutano na wazalishaji na wamiliki
wote wa leseni za madini hayo nchi nzima ili kuweka mikakati ya
uzalishaji ili kutoruhusu uagizwaji wa madini hayo nje ya nchi. Mkutano
huo utafanyika siku ya Jumatano, tarehe 3 Agosti 2016 kuanzia saa 3:00
kamili asubuhi katika ukumbi wa Benki Kuu, Dar es Salaam
Imetolewa na:
Prof. Justin W. Ntalikwa
KATIBU MKUU

INVITATION FOR THE FIRST GOVERNMENT TANZANITE


TENDER TO BE HELD IN ARUSHA, TANZANIA
VENUE: TANZANIA GEMOLOGICAL CENTRE (TGC)
DATE: FROM 09TH -12TH AUGUST, 2016
Ministry of Energy and Minerals has a pleasure to invite all potential buyers to
participate on the first Government Tanzanite Tender to be held in Arusha, Tanzania from
09th August to 12th August, 2016.
Tender schedule:
s/n

Activity

Time

Date

Venue

Registration

8:00-18:00 Hrs

09th -11th August, 2016

TGC, Arusha, Tanzania

Lot viewing by
appointment

08:00-18:00 Hrs 09th -11th August, 2016

TGC, Arusha, Tanzania

Tender closing

10:00 Hrs

12th August, 2016

TGC, Arusha, Tanzania

Tender result
announcement

14:00 Hrs

12th August, 2016

TGC, Arusha, Tanzania

Key contact person:


Name: Issa Lunda
Mob & whatsApp: +255683120063
Email: issa.lunda@mem.go.tz
Website: www.mem.go.tz
Sponsored by: Sustainable Management of Mineral Resources Project (SMMRP)

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Habari za nishati/madini

Julai 29 - Agosti 4, 2016

Dkt. Kalemani aagiza ufuatiliaji makini Sekta ya Madini


Na Veronica Simba
Sikonge

aibu Waziri wa Nishati


na Madini, Dkt
Medard Kalemani,
ameagiza ufuatiliaji
makini, hususan kwa
wawekezaji wakubwa wa madini
nchini wenye leseni za utafiti ili
kujiridhisha endapo wanafuata
kanuni na sheria husika.

Dkt. Kalemani alitoa agizo hilo


hivi karibuni (Julai 27) kwa Afisa
Madini Mkazi wa Tabora, Mhandisi
Gasper Kachenge, alipokuwa katika
ziara ya kazi wilayani Sikonge
mkoani humo.
Agizo hilo la Naibu Waziri
lilitolewa kutokana na taarifa ya
utekelezaji wa majukumu ya Ofisi ya
Madini, iliyowasilishwa kwake na
Mhandisi Kachenge ambayo pamoja
na mambo mengine ilieleza kuwa
kumekuwepo na tabia ya baadhi ya
wawekezaji wakubwa wa madini

wenye leseni za utafiti mkoani humo,


kutoyafanyia kazi maeneo yao.
Aidha, malalamiko hayo pia
yalitolewa kwa nyakati tofauti mbele
ya Naibu Waziri na Kaimu Mkuu
wa Mkoa wa Tabora ambaye pia ni
Katibu Tawala wa Mkoa huo, Thea
Ntala pamoja na Mkuu wa Wilaya
ya Sikonge, Peres Magiri wakati wa
ziara hiyo.
Dkt Kalemani alimtaka Afisa
Madini Tabora, pamoja na mambo
mengine, kufuatilia na kuandaa
ripoti endapo wamiliki wa leseni

Wananchi wa Kata ya Mole wilayani Sikonge, Mkoa wa Tabora, wakimpungia mikono Naibu Waziri wa
Nishati na Madini, Dkt Medard Kalemani, ikiwa ni ishara ya kufurahishwa na yale aliyokuwa akiwaeleza
wakati wa ziara yake kijijini hapo hivi karibuni.

Kaimu Mkuu wa Mkoa wa Tabora ambaye pia ni Katibu Tawala wa


Mkoa huo, Thea Ntala akizungumza na wananchi wa eneo la Kiloleli
wilayani Sikonge mkoani humo hivi karibuni wakati wa ziara ya
Naibu Waziri wa Nishati na Madini, Dkt Medard Kalemani kukagua
utekelezaji wa Mradi wa REA Awamu ya Pili.

za utafutaji madini mkoani humo


wanafuata taratibu na sheria ya
madini ya mwaka 2010, inayowataka
kuwasilisha taarifa za utafiti wao kila
baada ya miezi mitatu.
Utuletee wizarani taarifa husika
mapema iwezekanavyo ili tuchukue
hatua stahiki kwa mujibu wa sheria,
alisisitiza Naibu Waziri.
Naibu Waziri aliwataka maafisa
madini kushirikiana na Halmashauri
zote katika maeneo yao mkoani
humo kwa kuandaa takwimu
za wachimbaji wote wa madini
ambazo zitabainisha mchimbaji
yupi anapaswa kulipa kodi ipi ili
Halmashauri ziweze kuwabana
hususan katika malipo ya ushuru wa
huduma (service levy) unaopaswa
kulipwa kwao.
Awali, akiwasilisha taarifa ya
utekelezaji wa Ofisi yake kwa Naibu
Waziri, Mhandisi Kachenge alisema
kuwa jumla ya mrabaha wa shilingi
milioni 29 umekusanywa kutokana
na mauzo ya dhahabu katika eneo
hilo hadi hivi sasa.
Pia, akizungumzia mafanikio
katika sekta ya madini mkoani humo,
alisema kuwa Serikali kupitia Wizara
ya Nishati na Madini imetoa leseni
nne kwa kikundi cha Tumaini Miners
Group na leseni moja kwa Kikundi
cha Umoja Miners Group ambapo
zaidi ya wananchi 5000 wa maeneo
ya Undomo, Mwanshina, Nhobola,
Mbogwe na Lusu wamenufaika kwa
kupata ajira kutokana na uwepo wa
leseni hizo.
Madini yanayopatikana na
kuchimbwa katika Mkoa wa Tabora
ni pamoja na dhahabu, vito, almasi,
mawe ya chokaa na madini ya ujenzi.

Mbunge wa Sikonge, George Kakunda (kushoto) akimweleza jambo


Naibu Waziri wa Nishati na Madini, Dkt Medard Kalemani (katikati),
wakati wa ziara ya Naibu Waziri wilayani humo hivi karibuni
kukagua utekelezaji wa Mradi wa REA Awamu ya Pili. Kulia kwa
Naibu Waziri ni Mkuu wa Wilaya ya Sikonge, Peres Magiri.

10

Habari za nishati/madini

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Julai 29 - Agosti 4, 2016

BILIONI 6 ZA RUZUKU AWAMU YA TATU:

Wachimbaji kupewa vifaa badala ya fedha taslimu


Na Zuena Msuya,
Dar es Salaam

mahitaji yao katika fomu za kuomba


ruzuku.
Wachimbaji wengi wamekuwa
wadanganyifu, katika fomu ya
erikali imesema mchimbaji
maombi anataka vifaa vya uchimbaji
mdogo atakayekidhi vigezo
uchenjuaji bora lakini baada ya
vya kupata ruzuku ya awamu au
kupata
zile fedha ananza kufanya
ya tatu, atapatiwa vifaa ama
biashara
na hata kuzitumia kwa
mahitaji yenye thamani ya
anasa
tofauti
na lengo la ruzuku hiyo,
fedha aliyostahili badala ya kupewa
alisema
Prof.
Mdoe.
fedha taslimu.
Vilevile,
alifafanua
kuwa mara
Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya
baada
ya
wachimbaji
kupatiwa
fedha
Nishati na Madini anayeshughulikia
za
ruzuku,
wataalam
hutembelea
Madini Profesa James Mdoe, alisema
maeneo ya wachimbaji hao ili kufanya
hayo jijini Dar es salaam wakati
tathmni, pamoja na kuona maendeleo
akizungumza katika kipindi cha
baada ya kupata fedha hizo tofauti na
Power Breakfast kinachorushwa kila
ilivyokuwa hapo awali.
siku asubuhi na kituo cha Redio cha
Akizungumzia ruzuku zilizopita,
Clouds.
Profesa
Mdoe alisema kuwa
Profesa Mdoe alisema kuwa
awamu ya kwanza ya ruzuku hiyo
Serikali imeamua kutumia utaratibu
ilitolewa mwaka 2013/2014 ambapo
huo baada ya kubaini kuwa fedha
wachimbaji 11 ndio waliokidhi
nyingi za ruzuku zilizotolewa na
viwango vya kupata ruzuku;
Serikali kwa wachimbaji wadogo
2014/2015 idadi wa wanufaika
katika awamu zilizopita hazitimizi
iliongezeka na kufikia 111 kati ya
malengo yaliyokusudiwa kwa
mchimbaji husika na taifa kwa ujumla. waombaji 720, ambapo mwaka huu
2016/2017 wanatarajia idadi hiyo
Aliongeza kuwa Wachimbaji
kuongezeka zaidi kutokana na kiasi
wengi hutumia fedha za ruzuku
cha shilingi bilioni sita zilizotengwa
walizopata kuendesha shughuli
kwa ajili hiyo.
zingine kama biashara na miradi
mingine tofauti na maelezo ya
Pia, aliwasisitiza wachimbaji

WAKUU WA MIKOA,
MAKATIBU WAKUU
KUELIMISHWA MRADI
BOMBA LA MAFUTA

izara ya Nishati na Madini


kwa kushirikiana na
Shirika la Maendeleo ya
Petroli Tanzania (TPDC),
wameandaa semina ya
uelimishaji kuhusu bomba la mafuta ghafi
kutoka Uganda hadi Bandari ya Tanga.
Semina hiyo itakayofanyika katika
Ukumbi wa Julius Nyerere jijini Dar es
Salaam, tarehe 29 Julai,2019, itarushwa
moja kwa moja na Kituo cha Televisheni
cha Taifa (TBC) na pia itawahusisha Wakuu
wa Mikoa ambayo mikoa yao itapitiwa na
bomba la mafuta.
Aidha, semina hiyo itawahusisha
Makatibu Wakuu ambao Wizara zao
zinazohusika na ujenzi wa bomba hilo na
wadau wengine.
Mikoa itakayopitiwa na bomba hilo
ni pamoja na Kagera, Geita, Shinyanga,
Tabora, Singida, Manyara, Dodoma na
Tanga.

wadogo wote pamoja na wanawake


wanaotoa huduma katika migodi
kuchangamkia fursa ya kupata zuruku
kwa kufika katika Ofisi za Madini za
Kanda pamoja na mikoa ili kujaza
fomu za maombi zitakazowawezesha
kupata ruzuku hizo kwa kuzingatia

masharti, kanuni na vigezo


vilivyowekwa.
Alisema kuwa, tayari fomu hizo
zinapatikana katika Ofisi za Madini za
mikoa na Kanda ambapo mwisho wa
kuchukuwa fomu hizo na kuzirudisha
ni tarehe 9, Agosti mwaka huu.

Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati na Madini anayeshughulikia


Madini Profesa James Mdoe (kulia) akiwa katika mahojiano na
watangaziji wa Clouds FM, Masoud Kipanya (kushoto) na Fredy
Fidelis (katikati) kwenye kipindi cha Power Breakfast.

KAMPUNI ZAIDI ZAONESHA NIA


KWENYE UZALISHAJI UMEME
Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati na
Madini anayeshughulikia Nishati, Dkt. Mhandisi
Juliana Pallangyo (mbele), akisikiliza maelezo
yaliyokuwa yanatolewa na mmoja wa wakilishi
wa kampuni za zilizoonesha nia kwenye
uwekezaji wa uzalishaji wa umeme kwa
kutumia jua, upepo na gesi asilia za Rand
Merchant Bank na Industria Development
Copp kutoka Afrika ya Kusini (wa kwanza
kushoto). Kikao hicho kilichofanyika hivi
karibuni jijini Dar es salaam kilishirikisha
pia watendaji kutoka Wizara ya Nishati na
Madini, Shirika la Umeme Tanzania (Tanesco)
na Wakala wa Nishati Vijijini (REA)
Naibu Katibu Mkuu wa
Wizara ya Nishati na Madini
anayeshughulikia Nishati,
Dkt. Mhandisi Juliana
Pallangyo (mbele) pamoja na
watendaji kutoka Wizara ya
Nishati na Madini, Shirika la
Umeme Tanzania (Tanesco)
Wakala wa Nishati Vijijini
(REA) na kampuni za
wawekezaji za Rand
Merchant Bank, Industria
Development Copp kutoka
Afrika Kusini na kampuni
ya Bluestone kutoka China
wakiwa katika kikao hicho.

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Habari za nishati/madini

Julai 29 - Agosti 4, 2016

11

MATUKIO PICHANI

Naibu Katibu Mkuu wa Nishati na Madini anayeshughulikia Nishati, Dkt. Viongozi Waandamizi kutoka Wizara ya Nishati na Madini, Tanesco na
Mhandisi Juliana Pallangyo (mbele) akiongoza kikao kilichoshirikisha
Ewura wakifuatilia maelezo yaliyokuwa yanayotolewa na ujumbe kutoka
ujumbe kutoka Japan, watendaji kutoka Wizara ya Nishati na Madini,
Japan.
Shirika la Umeme Nchini (Tanesco) na Mamlaka ya Usimamizi wa
Huduma za Nishati na Maji (Ewura) kilichofanyika hivi karibuni jijini
Dar es salaam.

Ujumbe kutoka Kampuni ya Sumitomo ya nchini Japan wakifuatilia


maelekezo yaliyokuwa yanatolewa na Naibu Katibu Mkuu wa
Nishati na Madini anayeshughulikia Nishati, Dkt. Mhandisi Juliana
Pallangyo (hayupo pichani).

Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati na Madini, Profesa Justin Ntalikwa


( katikati) akiongoza kikao kilichoshirikisha Balozi wa Denmark
Nchini na ujumbe wake (kushoto) pamoja na wa watendaji
kutoka Wizara ya Nishati Madini, Shirika la Maendeleo ya Petroli
Nchini (TPDC) (kulia) hivi karibuni jijini Dar es Salaam. Mambo
yaliyojadiliwa katika kikao hicho ni pamoja na ujenzi wa kiwanda cha
mbolea kinachotarajiwa kujengwa katika eneo la Kilwa mkoani Lindi,
ya gesi itakayouzwa kwa matumizi ya kiwanda hicho.

Kutoka kushoto Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati na Madini,


Profesa Justin Ntalikwa, Kaimu Kamishna wa Nishati na Maendeleo
ya Petroli, James Andilile na Mkurugenzi Mtendaji wa Shirika
la Maendeleo ya Petroli Tanzania (TPDC) Dk. James Mataragio
wakipitia baadhi ya nyaraka kuhusu mpango wa ujenzi wa kiwanda
cha mbolea kinachotarajiwa kujengwa katika eneo la Kilwa Mkoani
Lindi.

12

Habari za nishati/madini

Julai 29 - Agosti 4, 2016

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

KIKAO CHA JICA NA MEM

Watendaji kutoka Wizara ya Nishati na Madini na Taasisi zake


pamoja na Shirika la Maendeleo la Kimataifa la Japan (JICA) katika
kikao kilichofanyika jijini Dar es Salaam hivi karibuni.

Kaimu Kamishna wa Nishati na Maendeleo ya Petroli, James


Andilile (kushoto) akizungumza katika kikao kilichofanyika hivi
karibuni jijini Dar es Salaam kikihusisha Shirika la Maendeleo la
Kimataifa la Japan (JICA), Wizara na baadhi ya Taasisi zake.

UDOM na Hecate Energy kuzalisha megawati 55 za Umeme Jua


Na Zuena Msuya,
Dar es salaam.

huo Kikuu cha Dodoma


kwa kushirikiana na
Kampuni Hecate Energy
ya Marekani kinatarajia
kuzalisha megawati 55 za
umeme jua.
Akizungumza jijini Dar es salaam
Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya
Nishati na Madini anayeshughulikia
Nishati, Dkt. Mhandisi Juliana
Pallangyo alisema kuwa mara baada
ya umeme huo kuanza kuzalishwa
megawati 50 zitaingizwa katika Gridi
ya taifa na megawatt 5 zitakuwa kwa
ajili ya matumizi ya Chuo Kikuu cha
Dodoma.
Alisema kuwa tayari mchakato wa
kuanza ujenzi wa kituo cha kuzalisha
umeme huo uko katika hatua za

awali za mazungungo kati ya Shirika


la Umeme Nchini (Tanesco) na
kampuni ya Hecate Energy
Kwa upande wake mwanzilishi wa
kampuni ya Hecate energy, Profesa
Shaaban Mlacha kutoka Chuo
Kikuu cha Dodoma, alisema mbali
na kuzalisha umeme pia watakuwa
wakitoa mafunzo kwa mafundi sanifu
wa umeme jua ili kuongeza idadi ya
mafundi hao nchini.
Aliongeza kuwa chuo kikuu cha
Dodoma ndio kitakuwa Chuo Kikuu
cha kwanza nchini Tanzania kutoa
mafunzo ya Umeme Jua kwa mafundi
sanifu.
Alifafanua kuwa mara baada ya
mchakato huo kukamilika mtambo
wa kuzalisha umeme huo utajengwa
katika eneo la Chuo Kikuu cha
Dodoma na kuanza uzalishaji
mwishoni mwa mwaka 2017.

Naibu Katibu Mkuu wa Wizara ya Nishati na Madini anayeshughulikia


Nishati, Dkt, Mhandisi Juliana Pallangyo (kulia) akimsikiliza mwanzilishi
wa kampuni ya Hecate energy, Profesa Shaaban Mlacha kutoka Chuo
Kikuu cha Dodoma (katikati) wakati wa kujadili mchakato wa kuanza
kwa ujenzi wa kituo cha kuzalisha Megawati 55 za umeme jua huko
mkoani Dodoma. Kikao hicho kilifanyika hivi karibuni jijini Dar es
salaam.

Naibu Katibu Mkuu wa


Wizara ya Nishati na Madini
anayeshughulikia Nishati, Dkt.
Mhandisi Juliana Pallangyo
(katikati) akimsikiliza mmoja
wa wajumbe katika kikao
hicho.

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Habari za nishati/madini

Julai 29 - Agosti 4, 2016

13

BALOZI WA CANADA NCHINI AAGANA NA WAZIRI WA


NISHATI NA MADINI PROFESA SOSPETER MUHONGO

Balozi wa Canada Nchini Tanzania, Alexandre Lvque akisaini kitabu


cha wageni kwenye Ofisi ya Waziri wa Nishati na Madini Profesa
Sospeter Muhongo. Balozi huyo alimtembelea Profesa Muhongo kwa
ajili ya kumuaga mara baada ya muda wake kumalizika hapa nchini.

Waziri wa Nishati na Madini Profesa Sospeter Muhongo (kulia)


akimweleza Balozi wa Canada Nchini Tanzania, Alexandre Lvque
(kushoto) mikakati ya Serikali katika uboreshaji wa sekta ya nishati nchini

Waziri wa Nishati na Madini Profesa Sospeter Muhongo (kulia) na


Balozi wa Canada Nchini Tanzania, Alexandre Lvque (kushoto)
wakiwa katika picha ya pamoja.
Naibu Katibu Mkuu
wa Nishati na Madini
anayeshughulikia
Madini Prof. James
Mdoe (kushoto) na
Naibu Katibu Mkuu
wa Nishati na Madini
anayeshughulikia Nishati
Dk. Juliana Pallangyo
(kulia) wakifuatilia
mazungumzo kati ya
Waziri wa Nishati na
Madini Profesa Sospeter
Muhongo na Balozi wa
Canada Nchini Tanzania,
Alexandre Lvque
(hawapo pichani)

14

Habari za nishati/madini

NewsBulletin
http://www.mem.go.tz

Julai 29 - Agosti 4, 2016

BUSINESS PERSPECTIVE

Email: salum.mnuna@gmail.com

By Salum Mnuna

Salum Mnuna is certified PPP specialist based in Dar es Salaam.


Can be reached via Email: salum.mnuna@gmail.com
The views in the article are solely based on the knowledge of the author and should
not be associated with his employer.

Can we afford the Cost coming from ground operations inefficiency and
incompetence on Winning and attracting Energy Investment in the Country?
Questions about the reliability,
affordability and sustainability of
our energy future often boil down to
questions about investment. Energy
Investments like any other type of
investments are driven by desire to
build fortune and profit whilst creating
value to the society. Before investors
commit capital, they need to be sure
of the investment environments
stability and ability to accommodate
investment challenges. On the other
hand for recipient of investment
needs to understand these investment
characteristic facts and prepare their
house by cleaning out all form of
inefficiencies be operational, processes
or peoples inefficiencies, unnecessary
negative bureaucracy , incompetency
or poor deployment and application of
technology you name it, just clean it. My
home country economic facts recorded
in past decade are positive, growing at
6-7% rate and figures are projected to
continuing growing by same rate for
next two years indicating the demand
for more efforts from public and private
investments to maintain or raise the
growth rate.
To keep the pace even more work is
required from every individual. Thanks
to current country administration
continuing efforts to tackle all kind of
inefficiencies, incompetency and reckless
government spending, setting up five
years nurturing industrial economy
development plan, which sets new
hopes to the countrys ability to attract
investment and the country to live up
and realize its potential as an investment
destination.
Banks, Lenders and project
financing underlying principals
In simple language in order for brain
investment to happen on the ground
one need to understand the investment
environments including political risks
level and existing mitigations, players,
financial markets, the return on the
assets, credit markets, the existing
need of such investment, regulations,
financial structure and support for such
investment and technology to name
the few. Large-scale energy investment
are risky investment in nature usually
project financing model a preferred
financial support model to investments
with highest financial and technology
demands. Project financing model is a

model whereby sponsors organization


tend to formulate special purpose
vehicle (SPV) separate from sponsor
organizations activities and balance
sheet. SPV by large percent is owned
by lenders and equity contributed by
project sponsors and other investors.
SPV ability to repay its debt obligations
is direct function of its ability to generate
cash flow sustainably and in stable
manner. Lenders cannot afford SPVs
operations be interrupted at any point
during project duration. Financial
institutions and lenders in general plays
the biggest role in investment decisions
in SPV. Lenders are conscious on the
risk they take, and cannot afford to lose
money they invest in SPV. You know,
why? Because they finance investments,
with deposits owned by third parts
individual or institutions. Banks and
credit agents do not have money of
their own so they would never lend
money in any project investment they
deem too risky that are not sure if the
project will sustainably generate enough
cash flow to meet its debt obligations.
The risk appetite is incentivized by the
margins and prospects of returns equally
to sustainability of the project. The role
of mitigating investment risks is not a
one sided responsibility, its role of both
investors and those who will benefit
from the investment portfolio.
Investment recipients and equity
contributors on the other hand need
to be aware of the existing investment
facts in order to structure policy, strategy
and internal operations to be friendly
to investment attraction and place
rightful competent individuals who
understands investments to manage
existing investment and prospects.
Building an investment destinations
brand has become a global competition
issue. Every nation especial in emerging
markets compete for every cent available
from global giant investors. The nation
that build environment, competence and
understanding on how investment game
works and commits its workforce and
resources would position its countrys
brand to attract and win investments.
It is not easy to build an investment
preferred destination brand. It requires
a lot of coordinations, consistency,
continues improvement, ownership and
strong commitment from institutional
players and its workface. These qualities
are not cheap they come with price,

the price that leaders should always


be ready to take to offset the cost of
incompetency.
Roads towards Winning investment
The road to winning large-scale
investment is long and bumpy, which
is typically the nature of energy
investments. The path ahead is
characterized by long journey of tough
negotiations before reaching consensus
between investors and sponsors, legal
and sector experts, politicians, diversified
multidisciplinary team and individuals.
Dis agreements, agreements and
emotions are common characteristics
of Negation sessions before a strike
of equilibrium balance of win-win
consensus is reached. The road is
rough, tough and turbulent in nature
that needs a balanced competence and
emotions during the negotiations phase.
Breakdown of negotiations sessions
is common place but not dangerous
to stop negations its just a nature to
get a balanced consensus. Inefficiency,
incompetence and emotions triggered
arguments will not help either side
involved in the closing out business
deals. Investment is the game of number,
which always demands evidenced
facts that am certain, is not acquired
cheaply neither. The evidenced facts
calculated using existing and researched
information obtained primarily in the
field or based on the past trends. Parts
involved must be honest in closing some
deals, failure to that will not guarantee
sustainability of the investment and
could lead to a ruined reputation
and building up bad names to both
investors and recipient as an investment
destination brand. Dealing parts must
always stay focused on numbers and
avoid emotions triggered argument with
less value on closing down business
deals.
Multiculturalism and investment game
Energy investment has become
a global phenomenon competitive
investment issue, the investment comes
from different supplying corners
around the world be financially or
technologically. The flow of investments
to most emerging markets come from
either China, Japan, USA, and Europe
or even from our backyard neighboring
countries. The nature of flow demand a
need to understand each others cultural

setting background and operations.


Understanding of cultural settings
and operations adds some advantage
during negotiations phase to lure and
win investments but also eliminates
disagreement and other unnecessary
wastes towards achieving some goals.
Incompetence, misunderstandings
and fear generates emotions adrenalin
that can prove a catastrophe during
investment negotiations sessions. Both
investment recipients and interesting
investors needs to understand some
basics of cultural setting and operations
behaviors of each players and merge
with investment principals to be
effective during negotiations stages and
operations.
Setting up a winning path
Ministry of Energy and Minerals
is amongst the prioritized government
on development agenda evidenced
on 2016/2017 development budget
allocations; this could be due to the
fact of current industrial economic
development plan that might demand
extra energy availability to light up the
implementation road map. Energy
sector will fuel growth at home
country industrial economy ambitions
by providing sustainable, affordable
and reliable energy. The prospects of
realizing that vision will be possible
with effective work force and efficient
cost effective operations to support and
facilitate both internal and external
investments prospects. The current
administration focus to cut inefficiencies
and run a cost effective government
will provide nothing but investors
confidence. Should the effort to build
investment environment succeed, the
public and investors will expect nothing
but steady economic growth to bring
our motherland to its right full place
in African economy position. The
cost of inefficiency is too high to bear
in speeding up and growing energy
investments portfolio in the country
to meet our targets. For us working
force lets take ownership and truly
commit as professionals to improve
productivity and profitability at areas
of our jurisdictions undertakings to
contribute in attracting competitive and
better investments to our home land. Let
us continue trusting in God but demand
evidence from human being and our
takings.