You are on page 1of 4

โครงการพัฒนาความชํานาญดานไฟฟากําลัง คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร

1

สนามไฟฟาสูง การเกิดโคโรนาและการปองกัน
โคโรนา (Corona) เปนปรากฎการณที่เกิดเบรกดาวนบางสวน (partial breakdown) โดยมีสนามไฟฟา
บางสวนสูงจนเกินกวาสนามไฟฟาวิกฤติของอากาศ ( 30 kV/ซม. ที่ 760 มม.ปรอท 20oC ที่ ความชื้น 11
กรัม/ม.3) ทําใหอากาศเปลี่ยนสภาพจากฉนวนเปนตัวนํา แตอากาศไมไดเปลี่ยนสภาพเปนตัวนําทั้งหมด
จึงไมเกิดเบรกดาวน แตเกิดโคโรนา
สนามไฟฟา
มาทําความเขาใจกับสนามไฟฟาของอิเล็กโทรดแบบตางๆกันเพื่อใหเขาใจเรื่องโคโรนามากขึ้น
รูปที่ 1 แสดงสนามไฟฟาของอิเล็กโทรดแบบตางๆกัน
ปอนแรงดันไฟฟา
ปอนแรงดันไฟฟา

ก. สนามไฟฟาสม่ําเสมอ
ข. สนามไฟฟาไมสม่ําเสมอ
รูปที่ 1 สนามไฟฟาแบบตางๆ
รูปที่ 1 ก. แสดงสนามไฟฟาสม่ําเสมอสําหรับระนาบขนาน (parallel plane) พิจารณาจาก
จํานวนเสนแรงสนามไฟฟาไมวาที่จุดใดๆจะมีจํานวนเสนสนามไฟฟาเทากัน นั่นก็คือ สนามไฟฟามีคา
เทากันในทุกจุด สวนรูปที่ 1 ข. แสดงสนามไฟฟาไมสม่าํ เสมอสําหรับตัวอยางระนาบแบบกาน-ระนาบ
(rod-plane gap) ซึ่งพิจารณาจากจํานวนเสนสนามไฟฟามีจํานวนมากที่ปลายแหลม และมีจํานวนเบา
บางลงที่ระนาบเรียบที่ปลายอีกขั้ว นัน่ คือ สนามไฟฟาทีป่ ลายแหลมมีคาสูง
ในรูปที่ 1 ก. เมื่อปอนแรงดันไฟฟาสูงขี้นเรื่อยจนสนามไฟฟาในชองวางสูงกวาสนามไฟฟา
วิกฤติของอากาศ (สมมุติใหมีคา 30 kV/ซม.) ก็จะทําใหสนามไฟฟาทุกจุดในชองวางเกินกวา
สนามไฟฟาวิกฤติอากาศก็เปลี่ยนสภาพจากฉนวนเปนตัวนําทั้งหมดในชองวาง และเกิดเบรกดาวนโดย
ไมเกิดโคโรนา
รศ.ดร.ชํานาญ หอเกียรติ

12/02/49

ดร.ก็ทําใหหยดน้ําเหือดแหงไปและในที่สุดหยดน้ําก็หายไปและไมเกิดโคโรนา การลดโคโรนา ในสภาพที่สนามไฟฟามีคาสูงมากที่จุดใดๆในระบบไฟฟา เราสามารถลดสนามไฟฟาให นอยลงเพื่อไมใหเกิดโคโรนาได โดยพยายามแกไขใหสนามไฟฟาออนลง พิจารณาจากรูปที่ 1 ข. มา รศ. เมื่อปอนแรงดันไฟฟาสูงขึ้นเรื่อยจนสนามไฟฟาที่ปลายแหลมสูงเกินกวา สนามไฟฟาวิกฤติของอากาศ โดยที่สนามไฟฟาในสวนอื่นของชองวางต่ํากวาสนามไฟฟาวิกฤติของ อากาศ ก็ทําใหอากาศเฉพาะบริเวณปลายแหลมเปลี่ยนสภาพจากฉนวนเปนตัวนํา หรือที่เรียกวาเกิดไอ ออไนเซชั่น (ionization) สวนอากาศบริเวณอืน่ ๆยังเปนตัวนําอยู อยางนี้เราเรียกวาเกิดเบรกดาวน บางสวน (partial breakdown) ไมเกิดอารกหรือสปารกทั้งหมด แตอากาศบริเวณปลายแหลมแตกตัว ได ยินเสียง เห็นแสงโคโรนา และโดยทัว่ ไปการเกิดโคโรนาจะมีโอโซน หรือ O3 เกิดขึน้ ทําไมหลังฝนตกไดยินเสียงโคโรนาไดงา ยที่สายสงหรือสถานีไฟฟายอย หลังฝนตกใหมๆมีหยดน้ําเกาะที่สายหรือทีต่ ัวนําในสถานีไฟฟายอยอืน่ ๆ ดังแสดงในรูปที่ 2 หยดน้ําที่เกาะเมื่อมีสนามไฟฟาทําใหมีรูปรางเปลี่ยนไปเปนปลายแหลมทําใหสนามไฟฟาที่ปลายแหลม สูงกวาปกติ และเกิดโคโรนาเพราะสนามไฟฟาที่ปลายแหลมของหยดน้ําสูงเกินกวาสนามไฟฟาวิกฤติ ของอากาศ แตถาเปนสนามไฟฟารอบตัวนําในสภาพปกติทจี่ ายไฟฟาและไมมีหยดน้ําเกาะอยูไมควร เกิดโคโรนาเพราะโคโรนาทําใหเกิดกระแสไหลออกจากระบบ และเปนความสูญเสียทางไฟฟา สายตัวนํา สายตัวนํา หยดน้ําเกาะใตสายสง เมือยังไมมีสนามไฟฟา เมื่อมีสนามไฟฟา หยดน้ําถูกแรง ดึงลงมาจนเปนปลายแหลม และ เกิดสนามไฟฟาสูงมากที่ปลาย และเกิดโคโรนาไดงาย รูปที่ 2 รูปรางหยดน้ําในสภาพที่ไมมีสนามไฟฟาและอยูภายใตสนามไฟฟา เมื่อมีหยดน้ําทําใหเกิดโคโรนาไดงายหลังฝนตกเสร็จใหมๆ และเมื่อมีเบรกดาวนบางสวนดัง แสดงในรูปที่ 2 ข.ชํานาญ หอเกียรติ 12/02/49 .โครงการพัฒนาความชํานาญดานไฟฟากําลัง คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร 2 ในรูปที่ 1 ข.

จุดตอระหวางอุปกรณไฟฟา ข. จุดตอ ตอเขากับวงแหวนโคโรนา ซึ่งมีสนามไฟฟาสูง รูปที่ 4 จุดตอระหวางอุปกรณมีสนามไฟฟาสูงลดสนามไฟฟาไดโดยใชวงแหวนโคโรนา รศ.โครงการพัฒนาความชํานาญดานไฟฟากําลัง คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร 3 เขียนใหมเปนรูปที่ 3 ก.ดร. ทํา ใหสนามไฟฟาลดลง เชื่อมตอตัวนําระหวางตัวนํา ปลายแหลมและตัวนําทรงโคง คลายครึ่งทรงกลม ก. 500 kV เชน การใช corona ring ที่รอยตอตางๆดังแสดงในรูปที่ 4 อุปกรณไฟฟาหรือตัวนํา จุดตอที่ทําใหเกิดสนามไฟฟาสูง อุปกรณไฟฟาหรือตัวนํา ก. สนามไฟฟาปลายแหลมที่เปลี่ยนไปเมื่อ เติมทรงกลมโคงเขาไป รูปที่ 3 สนามไฟฟาปลายแหลมเปลี่ยนแปลงไปไดดว ยทรงกลมโคง รูปที่ 3 เปนหลักการของการลดโคโรนา และในทางปฏิบัติกใ็ ชหลักการดังกลาว ซึ่งเห็นได ทั่วไปในสถานีไฟฟาแรงดัน 230. ซึ่งมีสนามไฟฟาสูงที่ปลายแหลม และแกไขดวยการนําอิเล็กโทรดที่มีลักษณะ เปนทรงโคงมาใสและตอเขากับขั้วปลายแหลม จะเปลี่ยนเสนแรงสนามไฟฟาดังแสดงในรูปที่ 3 ข.ชํานาญ หอเกียรติ 12/02/49 . สนามไฟฟาปลายแหลม ข.

ชํานาญ หอเกียรติ 12/02/49 .ดร. สนามไฟฟาเมื่อมีวงแหวนโคโรนา รูปที่ 5 สนามไฟฟาเมื่อมีและไมมีวงแหวนโคโรนา รศ.โครงการพัฒนาความชํานาญดานไฟฟากําลัง คณะวิศวกรรมศาสตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร 4 สนามไฟฟาซึง่ ใชวงแหวนโคโรนาสําหรับลดสนามไฟฟาไดแสดงไวในรูปที่ 5 ซึ่งเปนรูป เดียวกันกับรูปที่ 4 แตแสดงสนามไฟฟาของจุดตอเมื่อยังไมมีวงแหวนและกรณีที่มีวงแหวนโคโรนา แลว เสนสนามไฟฟา อุปกรณไฟฟาหรือตัวนํา อุปกรณไฟฟาหรือตัวนํา วงแหวนโคโรนา ก. สนามไฟฟาเมื่อไมมวี งแหวนโคโรนา ข.