You are on page 1of 46

PREZES

URZDU OCHRONY KONKURENCJI


I KONSUMENTW
DELEGATURA W BYDGOSZCZY
ul. Duga 47,85-034 Bydgoszcz
Tel. 52 345-56-44, Fax 52 345-56-17
E-mail: bydgoszcz@uokik.gov.pl

Bydgoszcz, dnia 29 lipca 2016 r.


Znak: RBG-61-01/15/KL

DECYZJA NR RBG - 5/2016

I. Na podstawie art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji
i konsumentw (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) w zw. z art. 7 ustawy z dnia 5
sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw oraz niektrych
innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 ustawy z
dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentw, po przeprowadzeniu
postpowania w sprawie stosowania praktyk naruszajcych zbiorowe interesy
konsumentw
- w imieniu Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw
uznaje si za praktyk naruszajc zbiorowe interesy konsumentw dziaania UPC Polska
Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie polegajc na informowaniu konsumentw bdcych
stron umw o wiadczenie przez UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie usug
telekomunikacyjnych zawartych na czas nieokrelony, o jednostronnej zmianie warunkw
tych umw z dniem 1 grudnia 2014 r., polegajcej na podwyszeniu opaty abonamentowej
o 7 z brutto, w sytuacji braku zoenia przez konsumenta do dnia 30 listopada 2014 r.
owiadczenia woli o rozwizaniu umowy w razie braku akceptacji nowych warunkw,
mimo e w umowach o wiadczenie usug telekomunikacyjnych nie zostay wskazane
przesanki umoliwiajce dokonanie przez UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie
jednostronnego podwyszenia opaty abonamentowej w trakcie trwania umowy, co narusza
art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziaaniu nieuczciwym praktykom
rynkowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 3) i w konsekwencji stanowi naruszenie art. 24 ust. 1
i 2 pkt 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentw
i stwierdza si jej zaniechanie z dniem 28 padziernika 2014 r.
II. Na podstawie art. 27 ust. 4 w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie
konkurencji i konsumentw (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) w zw. z art. 7 ustawy
z dnia 5 sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw oraz

niektrych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634), po przeprowadzeniu postpowania
w sprawie praktyk naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw, Prezes Urzdu Ochrony
Konkurencji i Konsumentw nakada na UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie
rodki usunicia trwajcych skutkw naruszenia zbiorowych interesw konsumentw
praktyki stwierdzonej w punkcie I niniejszej decyzji w postaci:
1. obowizku zwrcenia - w terminie 4 miesicy od dnia uprawomocnienia si decyzji kademu konsumentowi 7 z za kady miesic, przez ktry ww. konsument opaci
abonament w podwyszonej wysokoci wynikajcej z otrzymania informacji
o jednostronnej zmianie warunkw umowy o wiadczenie usug telekomunikacyjnych
przez UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie, o ktrej mowa w pkt. I niniejszej
decyzji, a do miesica (wcznie) poprzedzajcego miesic wydania niniejszej decyzji
i ktry poinformowa UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie o woli otrzymania
zwrotu ww. czci zapaconego abonamentu;
2. obowizku poinformowania wszystkich konsumentw, do ktrych zostaa wysana
informacja o jednostronnej zmianie warunkw umowy o wiadczenie przez UPC Polska
Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie usug telekomunikacyjnych, o ktrej mowa w pkt. I
niniejszej decyzji i ktrzy opacili przez co najmniej jeden miesic abonament
w podwyszonej wysokoci (tj. wyszej o 7 z w stosunku do tej sprzed wprowadzenia
zmiany), o przysugujcym im prawie do uzyskania zwrotu zapaconego abonamentu
w zakresie wskazanym w pkt. II.1. sentencji niniejszej decyzji poprzez:
a) wysanie w terminie 2 miesicy od dnia uprawomocnienia si decyzji - pisemnej
informacji oraz wiadomoci sms informujcej o przysugujcym konsumentom
prawie do uzyskania zwrotu czci abonamentu wynikajcego z jego podwyszenia,
o ktrym mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji oraz czynnociach, jakie
musi podj konsument w celu jego otrzymania, w tym o koniecznoci wskazania
przez konsumenta sposobu zwrotu przez UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib
w Warszawie pienidzy (przelewem bankowym lub przekazem pocztowym); przy
czym czas na podjcie przez konsumenta tych czynnoci nie moe by krtszy ni 1
miesic;
b) dwukrotn publikacj, w odstpie co najmniej 7 dni, na koszt UPC Polska Sp. z o.o.
z siedzib w Warszawie - w terminie 30 (trzydziestu) dni od daty uprawomocnienia
si przedmiotowej decyzji - informacji o przysugujcym konsumentom prawie do
uzyskania zwrotu czci abonamentu wynikajcego z jego podwyszenia, o ktrym
mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji, w zakresie wskazanym w pkt II.1.
sentencji niniejszej decyzji oraz czynnociach, jakie musi podj konsument w celu
jego otrzymania, na jednej z piciu pierwszych stron dziennika o zasigu
oglnopolskim ze rednim nakadem dziennym w wysokoci co najmniej 100 000
egzemplarzy w module obejmujcym co najmniej 25% strony, czarn czcionk
Times New Roman nie mniejsz ni 10 punktw, na jasnym tle;
c) zamieszczenie, na koszt UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie - w terminie
7 (siedmiu) dni od daty uprawomocnienia si przedmiotowej decyzji - informacji o
przysugujcym konsumentom prawie do uzyskania zwrotu czci abonamentu

wynikajcego z jego podwyszenia, o ktrym mowa w punkcie I sentencji niniejszej


decyzji, w zakresie wskazanym w pkt II.1. sentencji niniejszej decyzji oraz
czynnociach, jakie musi podj konsument w celu jego otrzymania, na oficjalnej
stronie internetowej UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie, tj. na dzie
wydania decyzji www.upc.pl w ten sposb, e powysze informacje zostan
umieszczone na stronie gwnej oraz bd utrzymywane na niej przez okres 3
miesicy;
3. obowizku publikacji wersji jawnej niniejszej decyzji w caoci, na koszt UPC Polska
Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie na oficjalnej stronie internetowej tego przedsibiorcy
tj. obecnie www.upc.pl, w cigu 7 (siedmiu) dni od daty uprawomocnienia si
przedmiotowej decyzji, w ten sposb, e odnonik do treci decyzji powinien zosta
umieszczony na stronie gwnej oraz utrzymywania jej na przedmiotowej stronie
internetowej przez okres 3 (trzech) miesicy od daty opublikowania na stronie
internetowej.
III. Na podstawie art. 106 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji
i konsumentw (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184) w zw. z art. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015
r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw oraz niektrych innych ustaw
(Dz. U. z 2015 r., poz. 1634) oraz stosownie do art. 33 ust. 4, 5 i 6 tej ustawy po
przeprowadzeniu postpowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesw konsumentw
dziaajc w imieniu Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw
nakada si na UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie kar pienin
w wysokoci 817.640 z (sownie: osiemset siedemnacie tysicy szeset czterdzieci
zotych) patn do budetu pastwa z tytuu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 24 ust.
1 i 2 ust. 3 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentw
w zakresie opisanym w punkcie I sentencji niniejszej decyzji;
IV. Na podstawie art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji
i konsumentw (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 184 ze zm.) w zw. z art. 7 ustawy z dnia 5
sierpnia 2015 r. o zmianie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw oraz niektrych
innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1634)w zwizku z art. 80 tej ustawy oraz stosownie
do art. 33 ust. 4, 5 i 6 ww. ustawy, a take na podstawie art. 263 1 i art. 264 1 ustawy z
dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postpowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2016 r. poz.
23) w zwizku z art. 83 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i
konsumentw
- w imieniu Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw
obcia si UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie kosztami postpowania
opisanego w punkcie I sentencji niniejszej decyzji w sprawie naruszenia zbiorowych
interesw konsumentw w kwocie 62,70 z (sownie: szedziesit dwa zote 70/100) i
zobowizuje si UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie do ich zwrotu Prezesowi
Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia
si niniejszej decyzji.

UZASADNIENIE
W dniu 5 listopada 2014 r. - postanowieniem Nr RBG-223/2014 Prezes Urzdu
Ochrony Konkurencji i Konsumentw (dalej: Prezes UOKiK lub organ ochrony
konsumentw) wszcz z urzdu w oparciu o informacje pojawiajce si w mediach i skargi
przedstawiane przez konsumentw - postpowanie wyjaniajce, majce na celu wstpne
ustalenie, czy UPC Polska Sp. z o. o. z siedzib w Warszawie (dalej: UPC, Spka lub
przedsibiorca) dopuci si naruszenia przepisw, uzasadniajcego wszczcie postpowania
w sprawie zakazu stosowania praktyk naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw lub
naruszenia chronionych prawem interesw konsumentw, uzasadniajcego podjcie dziaa
okrelonych w odrbnych ustawach, w zwizku z modyfikacj warunkw wiadczenia usug w
ramach zawartych z konsumentami umw o wiadczenie usug telekomunikacyjnych.
W toku tego postpowania Prezes UOKiK wezwa Spk do przedstawienia zasad, na
jakich odbywao si wprowadzenie do obowizujcych umw nowej (wyszej) opaty
abonamentowej za wiadczone usugi dostpu do sieci Internet. Organ ochrony konsumentw
podda analizie rwnie dokumenty przesane przez UPC, w tym Oglne warunki umowy
abonenckiej dla Abonentw indywidualnych dalej: OWU oraz Regulamin wiadczenia
usug przez UPC Polska Sp. z o.o. dalej: Regulamin. W wyniku przeprowadzonego badania
zaszo podejrzenie stosowania przez przedsibiorc praktyki naruszajcej zbiorowe interesy
konsumentw. W zwizku z powyszym postanowieniem Nr RBG-9/2015 z dnia 27 stycznia
2015 r. organ ochrony konsumentw wszcz z urzdu postpowanie w sprawie stosowania
przez Spk praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw w zakresie wskazanym w
pkt. I sentencji niniejszej decyzji.
W pimie z dnia 31 marca 2015 r. Spka ustosunkowaa si do przedstawionych
zarzutw, wskazujc przy tym, e jej dziaania s zgodne z prawem i dotychczasowym
stanowiskiem Prezesa UOKiK w tym zakresie.
W ocenie Spki, zmiana warunkw umw zostaa dokonana przez UPC zgodnie z
procedur wymagan przez przepisy art. 60a ust. 1 i art. 61 ust. 5 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r.
Prawo telekomunikacyjne (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.) dalej: u.p.t. Klienci zostali
poinformowani z odpowiednim wyprzedzeniem o planowanych zmianach oraz o
przysugujcym im prawie wypowiedzenia umowy, jeeli z nimi si nie zgadzaj. Taka
interpretacja przepisw u.p.t. zdaniem Spki - odpowiada utrwalonej i powszechnej praktyce
obrotu i jest akceptowana przez Prezesa UOKiK. Jako argument na potwierdzenie ww. racji,
przedsibiorca przywouje Stanowisko Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw w
sprawie transparentnoci umw o wiadczenie usug telekomunikacyjnych z 2011 roku, w
ktrym ww. organ mia wskaza, e prawo do zmiany warunkw umowy jest autonomiczn
decyzj dostawcy usug. Spka wskazaa rwnie na wczeniejsz decyzj Prezesa UOKiK
wydan w jej sprawie (RBG-5/2015), w ktrej to organ naoy na ni w ramach decyzji
zobowizujcej obowizek dokonania zmian w cenniku mimo braku w umowie stosownej
klauzuli okrelajcej precyzyjne przestanki dokonania takiej zmiany cennika. Spka zwrcia
rwnie uwag na decyzj Prezesa UOKiK nr DDK-13/2005 z dnia 19 lipca 2005 r., w ktrej

w ocenie UPC organ ochrony konsumentw uzna za prawidowe dziaanie przedsibiorcy


telekomunikacyjnego, ktry dokona arbitralnej zmiany regulaminu z zachowaniem trybu
wskazanego w dawnym art. 58 ust. 2 u.p.t. (odpowiedniku obecnego art. 60a ust. 1 u.p.t.), a
take przedstawia wybrane z niej cytaty. Przedsibiorca wskaza ponadto, e z przepisw u.p.t.
nie wynika wymg, aby klauzula uprawniajca dostawc usug do dokonania zmiany
warunkw umowy precyzowaa przesanki (kryteria) dokonania tej zmiany.
UPC argumentowaa rwnie, e jego praktyka nie moe narusza dobrych obyczajw
poniewa:
podmiot wiadczcy usugi na rzecz klientw (ktrych liczba jest liczona w milionach)
przy uyciu jednej sieci i infrastruktury, winien mie moliwo dokonania
jednostronnej zmiany warunkw umw wicych go z klientem, w szczeglnoci w
zakresie umw na czas nieokrelony, ktre nie mog obowizywa wiecznie na takich
samych warunkach;
przyznanie tosamych uprawnie (tj. moliwoci dokonania zmiany warunkw umowy)
klientowi prowadzioby do absurdalnych gospodarczo rezultatw;
wymg posiadania w umowie klauzuli modyfikacyjnych prowadzi do niepraktycznych i
sprzecznych z zaoeniami przepisw u.p.t. konsekwencji, gdy m.in. poddano by
polityk cenow operatora pod kontrol Prezesa UOKiK, ktry byby uprawniony do
weryfikowania, czy dokonana podwyka jest zgodna z kryteriami wskazanymi w
klauzuli, za sam przedsibiorca telekomunikacyjny byby zmuszony do prowadzenia
stosownej rachunkowoci regulacyjnej;
dokonane zmiany nie dotycz tzw. umw lojalnociowych (na czas oznaczony), lecz
jedynie umw zawartych na czas nieoznaczony, w ktrych to Spka nie gwarantowaa
klientom, e umowa bdzie trwa w nieskoczono na niezmienionych warunkach.
Gwarancja w takim wypadku odnosia si tylko do okresu objtego aktualnym okresem
wypowiedzenia;
na rynku usug telekomunikacyjnych nie wytworzy si obyczaj stosowania klauzuli
modyfikacyjnej precyzujcy przesanki (kryteria) dokonania zmian, a Prezes UOKiK
w ocenie UPC w peni akceptowa zasadn praktyk rynkow polegajc na
dokonywaniu zmian umowy bez precyzyjnej klauzuli modyfikacyjnej.
Spka wskazaa rwnie, e Prezes UOKiK w postanowieniu wszczynajcym niniejsze
postpowanie nie uzasadni swojej oceny prawnej oraz nie wskaza przepisu, z ktrego
wynikaaby norma prawna wymagajca wskazania w klauzuli modyfikacyjnej przesanki
uzasadniajce dokonanie zmiany warunkw umowy. Zdaniem UPC, podstaw dokonania
zmian by 7 ust. 1 OWU oraz analogicznie brzmice przepisy u.p.t. Na poparcie swoich
twierdze przedsibiorca zaczy opinie prof. Stanisawa Pitka oraz prof. Adama
Brzozowskiego i prof. Wojciecha Kocota, ktre maj potwierdza stanowisko prezentowane
przez Spk.
UPC wskazaa rwnie na zasad wolnoci wypowiadania umw zawartych na czas
nieoznaczony, ktra to na paszczynie normatywnej zostaa wyraona w art. 3651 k.c.
Przedsibiorca wskaza, e moliwo wypowiedzenia umowy bezterminowej o charakterze

cigym znajduje uzasadnienie w ochronie wolnoci jednostki. W ocenie Spki, ustawodawca


w przypadku umw o wiadczenie usug telekomunikacyjnych nie zdecydowa si z uwagi na
brak uzasadnionych potrzeb socjalnych w tym zakresie na wprowadzenie ochrony trwaoci
tego rodzaju umw, a prawo swobodnego wypowiedzenia tak zawartej umowy skorelowane
jest z wymogiem zachowania przez wypowiadajcego okrelonego terminu wypowiedzenia.
UPC wskaza rwnie na 6 ust. 1-4 OWU, ktry daje kadej ze stron umowy zawartej na czas
nieoznaczony prawo swobodnego wypowiedzenia umowy z zachowaniem jednomiesicznego
okresu wypowiedzenia. Spka w tym zakresie zastosowaa tzw. wypowiedzenie zmieniajce,
w oparciu o ktre, dotychczasowe uzgodnione przez strony warunki umowy obowizuj do
upywu okresu dokonanego wypowiedzenia.
W dalszej czci pisma UPC wskaza, e wczeniejsze rozwaania potwierdzaj tez
przedstawion przez Spk, o braku koniecznoci zastrzegania w klauzuli modyfikacyjnej
przesanek (kryteriw) uzasadniajcych dokonanie zmiany warunkw umowy. Przedsibiorca
wskazuje przy tym na brak abuzywnoci postanowie wskazanych w 7 ust. 1 i 3 OWU, gdy
stanowi one odzwierciedlenie przepisw u.p.t. (art. 60 a ust. 1 oraz art. 61 ust. 5 u.p.t.), tak
wic brak jest podstaw do badania ich niedozwolonego charakteru. Niemniej jednak w ocenie
UPC jeeli takiej kontroli podda ww. postanowienia, to nie naruszaj one w sposb racy
dobrych obyczajw oraz interesw konsumentw, gdy istnieje wymg dorczenia
konsumentowi kadej proponowanej zmiany warunkw umowy z odpowiednio dugim
terminem na zapoznanie si i zakomunikowanie decyzji przedsibiorcy, a take istnieje
moliwo wypowiedzenia umowy. O braku naruszenia interesw konsumentw wiadczy
rwnie zdaniem Spki art. 3853 pkt. 20 k.c. oraz tre zacznika do Dyrektywy
93/13/EWG w pkt. 1 lit. j) oraz pkt. 2 lit. b). Niezalenie od powyszego, przedsibiorca
wskaza, e brak jest podstaw do dokonywania oceny abuzywnoci w ramach postpowania w
sprawie praktyk naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw. Na zakoczenie, UPC
zauwayo, e nawet gdyby brak byo przepisw art. 60a ust. 1 i art. 61 ust. 5 u.p.t. oraz
klauzuli 7 ust. 1 i 3 OWU, to swobodne dokonywanie przez Spk zmian w umowach
zawartych na czas nieokrelony moliwe jest na podstawie oglnej regulacji z art. 384 1 k.c., co
miaoby potwierdza przywoane w pimie przedsibiorcy stanowisko doktryny.
Jednoczenie, w pimie z dnia 31 marca 2015 r. UPC wnioso o wydanie decyzji w
trybie art. 28 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentw (t.j. Dz. U.
z 2015 r., poz. 184 ze zm.) dalej: u.o.k.i.k. - przedkadajc propozycj zmiany
kwestionowanej w niniejszym postpowaniu praktyki.
W pimie z dnia 21 maja 2015 r. przedsibiorca przedoy zmodyfikowan wersj
zobowizania. W odpowiedzi z dnia 31 lipca 2015 r. Prezes UOKiK przedstawi UPC
zastrzeenia zwizane z ww. zobowizaniem, a take w osobnym pimie z tego samego dnia
wezwa do przedstawienia informacji zwizanych ze stosowan praktyk oraz okreleniem jej
skutkw.
W pimie z dnia 8 wrzenia 2015 r. Spka podtrzymaa swoje stanowisko w sprawie, a
take wskazaa na postanowienie austriackiego Sdu Najwyszego (OGH) z 28 kwietnia 2014

r. o sygn. 8b 72/13s, z ktrego ma wynika, e 25 Telekommunikationsgesetz 2003 (TKG),


ktry w swoim brzmieniu jest analogiczny jak art. 61 ust. 5 u.p.t. stanowi samoistn podstaw
do dokonywania przez operatora, albowiem interesy abonenta chronione s przez przyznane mu
prawa nadzwyczajnego wypowiedzenia. UPC zwrcio rwnie uwag na stanowiska
Rzecznika Generalnego w opinii z dnia 9 lipca 2015 r. przedstawion w sprawie o sygn. C326/14. Jednoczenie Spka przedoya w przedmiotowym pimie now propozycj
zobowizania w oparciu o art. 28 u.o.k.i.k. Ostatnia przedoona przez Spk w toku
postpowania administracyjnego propozycja zobowizania przekazana zostaa w pimie z dnia
23 grudnia 2015 r.
Pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. Prezes UOKiK poinformowa Spk o tym, e
propozycja UPC nie spenia wymaga organ ochrony konsumentw w zakresie skutkw
wynikajcych z decyzji zobowizujcej. W wezwaniu z dnia 13 kwietnia 2016 r. Prezes
UOKiK wezwa Spk o przedoenie informacji o wysokoci uzyskanego obrotu w ubiegym
roku rozliczeniowym, a take, aby przekaza informacje dot. jakoci wiadczonych usug oraz
skutkw stosowania kwestionowanej praktyki. Spka udzielia informacji w pimie z dnia 25
maja 2016 r. oraz uzupenia je w pimie z dnia 10 czerwca 2016 r.
Prezes UOKiK zawiadomi Spk o zakoczeniu zbierania materiau dowodowego
oraz o moliwoci zapoznania si z aktami sprawy (pismo z dnia 7 lipca 2016 r.). Penomocnik
przedsibiorcy w dniu 19 lipca 2016 r. zapozna si z aktami sprawy. Jednoczenie w pimie z
dnia 22 lipca 2016 r. UPC przedstawio swoje kocowe stanowisko w niniejszej sprawie.
Spka podtrzymaa swoje stanowisko przedstawione wczeniej w toku postpowania (w
szczeglnoci w pismach z dnia 31 marca 2015 r. oraz 8 wrzenia 2015 r.) a take powtrzya
najwaniejsze tezy w nim zawarte.
Prezes UOKiK ustali nastpujcy stan faktyczny:
Na podstawie zebranych w toku postpowania dokumentw organ ochrony konsumentw
ustali, i UPC Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie jest wpisane do Rejestru
Przedsibiorcw Krajowego Rejestru Sdowego pod numerem KRS 0000273136,
prowadzonego przez Sd Rejonowy dla m.st. Warszawy, Wydzia XII Gospodarczy Krajowego
Rejestru Sdowego. Przedmiotem dziaalnoci Spki s m.in. dziaalno w zakresie
telekomunikacji przewodowej (61.10.Z) oraz nadawanie programw telewizyjnych
oglnodostpnych i abonamentowych (60.90.Z). W zwizku z prowadzon dziaalnoci
Spka wiadczy konsumentom usugi telekomunikacyjne, w tym w zakresie dostpu do
Internetu i telewizji kablowej.
Przedsibiorca w dniach 24 i 27 padziernika 2014 r. wystpi w formie pisemnej
(listem zwykym) do konsumentw z informacj o zmianie warunkw wiadczonych przez
przedsibiorc usug z dniem 1 grudnia 2014 roku. Zmiana dotyczya modyfikacji parametrw
usugi internetowej, czyli dostpu do Internetu poprzez dwukrotne przyspieszenie prdkoci
przesyu danych oraz podwyszenie ceny za usug internetow o kwot 7 z
brutto/miesicznie. W pimie Spka wskazywaa abonentom wysoko podwyki oraz zakres
zmian parametru usug internetowej. Bya to informacja oglna, bez odwoywania si do

wysokoci abonamentu i maksymalnej prdkoci przesyu danych, jaka wystpuje w konkretnej


sytuacji indywidualnego klienta Spki. Przedmiotowa wiadomo zostaa skierowana do
klientw UPC, ktrzy mieli zawart umow na czas nieoznaczony. Umowy, ktrych dotyczya
zmiana, zawierane byy w okresie od wrzenia 2007 roku do padziernika 2014 roku
(wikszo w latach 2011-2013). S to umowy, ktre byy zawarte na czas nieoznaczony od
pocztku trwania umowy lub te przeksztaciy si w umowy na czas oznaczony po upywie
okresu wskazanego w umowie. 90% tego typu umw objtych zmian byo zawieranych na
warunkach promocyjnych, z obnionymi opatami pocztkowymi zwizanymi z instalacj lub
uruchomieniem usugi w domu konsumenta (tj. opatami instalacyjnymi i opatami
aktywacyjnymi).
Powysz modyfikacj warunkw umowy zostao objtych cznie [TP] abonentw
Spki, bdcych konsumentami. Przewaajca cze konsumentw nie wypowiedziaa umowy
bezporednio po zmianie warunkw umowy. Szczegowa liczba i termin wypowiedze
zoonych przez konsumentw objtych zmian warunkw umw analizowanych w pkt. I
sentencji decyzji, a take korzyci dla przedsibiorcy wynikajce z analizowanej podwyki
wyglday nastpujco:
Miesic Rok

Liczba konsumentw,
ktrzy
rozwizali
umow (A)

Liczba
konsumentw,
ktra
zobowizana bya do zapaty
abonamentu w podwyszonej
wysokoci (B)

Wpywy wynikajce z podwyki


w danym miesicu w stosunku do
klientw, ktrzy zwizani byli
umow suma A + B w danym
miesicu - (w PLN)1

Listopad 2014 r.

[TP]

[TP]

[TP]

Grudzie 2014 r.
Stycze 2015 r.
Luty 2015 r.
Marzec 2015 r.
Kwiecie 2015 r.
Maj 2015 r.
Czerwiec 2015 r.
Lipiec 2015 r.
Sierpie 2015 r.
Wrzesie 2015 r.
Padziernik 2015 r.
Listopad 2015 r.
Grudzie 2015 r.

Przy zaoeniu, e 100% abonentw, ktrzy zwizani byli umow z UPC i ktrzy otrzymali informacj, o
zmianie warunkw umowy od dnia 1 grudnia 2014 r. zapacio dan przez Spk opat (7 z) wynikajc z
podwyki abonamentu oraz e konsumenci byli opacili abonement w podwyszonej wysokoci rwnie w
miesicu, w ktrym rozwizali umowy
1

Stycze 2016 r.
Luty 2016 r.
Marzec 2016 r.
Kwiecie 2016 r.
Maj 2016 r.
Czerwiec 2016 r.
Suma wpyww z podwyki do czerwca 2016 r.

UPC wskaza (w pimie z dnia 21 listopada 2014 r.), e wprowadzone podwyki


abonamentu za usug internetow wi si z realizowanymi konsekwentnie przez Spk
inwestycjami w technologi internetow i rozwj sieci, umoliwiajcymi podnoszenie jakoci i
standardw usug szerokopasmowego dostpu do Internetu.
W zakresie dopuszczalnoci zmian warunkw wiadczenia usugi internetowej
postanowienia zawarte w OWU ksztatoway si w nastpujcy sposb:
7 ust. 1 OWU - stanowicego integraln cz Umowy o wiadczenie usug".
Z zastrzeeniem zmian Umowy Abonenckiej dokonanej na wniosek Abonenta, zmian, o
ktrych mowa w 6 powyej oraz w ust. 2 poniej, Dostawca usug powiadamia Abonenta o
zmianie Umowy Abonenckiej, Regulaminu lub Cennika z wyprzedzeniem co najmniej jednego
miesica przed wprowadzeniem tych zmian w ycie - na pimie lub w formie wiadomoci
elektronicznej opatrzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy
wanego kwalifikowanego certyfikatu. O ile Abonent tego zada, Dostawca usug przesya
zawiadomienie wycznie w formie zwyklej wiadomoci elektronicznej, na wskazany przez
Abonenta w tym celu adres poczty elektronicznej.
[w przypadku umw zawartych od 8 czerwca 2014 r.]
Z zastrzeeniem zmian Umowy Abonenckiej dokonanej na wniosek Abonenta, zmian o
ktrych mowa w 6 powyej oraz w ust. 2 poniej, Dostawca usug powiadamia Abonenta o
zmianie Umowy Abonenckiej, Regulaminu lub Cennika z wyprzedzeniem co najmniej jednego
miesica przed wprowadzeniem tych zmian w ycie - na pimie, bd o ile Abonent tego
zada, drog elektroniczn na wskazany przez Abonenta w tym celu adres poczty
elektronicznej lub za pomoc podobnego rodka porozumiewania si na odlego.
[w przypadku umw zawartych przed 8 czerwca 2014 r.]

7 ust. 3 OWU:
Abonent, nie pniej ni do dnia wejcia w ycie zmian Umowy Abonenckiej,
Regulaminu lub Cennika, moe dorczy Dostawcy usug pisemne owiadczenie o
wypowiedzeniu Umowy Abonenckiej z powodu braku akceptacji zmian Umowy Abonenckiej,
Regulaminu lub Cennika. W przypadku dorczenia takiego owiadczenia Umowa Abonencka
ulegnie rozwizaniu w dniu poprzedzajcym zmian Cennika, Umowy Abonenckiej lub
Regulaminu. Brak pisemnego owiadczenia Abonenta w powyszym terminie oznacza
akceptacj zmian.

Analogiczne regulacje dotyczce zmiany cennika oraz regulaminu zawarte byy w


Regulaminie.
14 ust. 3 i 4 Regulaminu:
3. Dostawca usug powiadamia Abonenta o zmianie Cennika z wyprzedzeniem co
najmniej jednego miesica przed wprowadzeniem tej zmiany w ycie - na pimie, bd o ile
Abonent tego zada, drog elektroniczn na wskazany przez Abonenta w tym celu adres
poczty elektronicznej lub za pomoc podobnego rodka porozumiewania si na odlego.
4. Abonent, nie pniej ni do dnia wejcia zmian Cennika w ycie, moe dorczy
Dostawcy usug pisemne owiadczenie o wypowiedzeniu umowy z powodu braku akceptacji
zmian Cennika. W przypadku dorczenia takiego owiadczenia Umowa Abonencka ulegnie
rozwizaniu w dniu poprzedzajcym zmian Cennika. Brak pisemnego owiadczenia Abonenta
w powyszym terminie oznacza akceptacj zmian Cennika

29 ust. 1-3 Regulaminu:


1. Dostawca usug powiadamia Abonenta o zmianie Regulaminu z wyprzedzeniem co
najmniej jednego miesica przed wprowadzeniem tych zmian w ycie - na pimie, bd o ile
Abonent tego zada, drog elektroniczn na wskazany przez Abonenta w tym celu adres
poczty elektronicznej lub za pomaca podobnego rodka porozumiewania si na odlego.
2. Abonent, nie pniej ni do dnia wejcia zmian Regulaminu w ycie, moe dorczy
Dostawcy usug pisemne owiadczenie o wypowiedzeniu Umowy Abonenckiej z powodu braku
akceptacji zmian Regulaminu. W przypadku dorczenia takiego owiadczenia Umowa
Abonencka ulegnie rozwizaniu w dniu poprzedzajcym zmian Regulaminu.
3. Brak pisemnego owiadczenia Abonenta w powyszym terminie oznacza akceptacj
zmian.
Majc na uwadze zebrany materia dowodowy, Prezes UOKiK zway,
co nastpuje:
Podstaw do rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy u.o.k.i.k. jest uprzednie
zbadanie przez organ ochrony konsumentw, czy w danej sprawie zagroony zosta interes
publicznoprawny. Stwierdzenie, e to nastpio, pozwala na realizacj celu tej ustawy,
wskazanego w art. 1 ust. 1, ktrym jest okrelenie warunkw rozwoju i ochrony konkurencji
oraz zasad podejmowanej w interesie publicznoprawnym ochrony interesw przedsibiorcw
i konsumentw. Zdaniem organu ochrony konsumentw, rozpatrywana sprawa ma charakter
publicznoprawny, albowiem wie si z ochron interesu wszystkich konsumentw, ktrzy s
lub bd klientami skaronego przedsibiorcy. Zatem uzasadnione byo w niniejszej sprawie
podjcie przez Prezesa UOKiK dziaa przewidzianych w u.o.k.i.k.
I. Naruszenie zbiorowych interesw konsumentw
Przepis art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. stanowi, i Zakazane jest stosowanie praktyk
naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw., natomiast art. 24 ust. 2 pkt 3 okrela, i
Przez praktyk naruszajc zbiorowe interesy konsumentw rozumie si godzce w nie

10

bezprawne dziaanie przedsibiorcy, w szczeglnoci nieuczciwe praktyki rynkowe lub czyny


nieuczciwej konkurencji.
Oceny, czy w danym przypadku mamy do czynienia z praktyk okrelon w wyej
wymienionym przepisie naley dokona na podstawie ustalenia cznego spenienia trzech
przesanek, ktrymi s:

dziaania przedsibiorcy,
bezprawno tych dziaa,
naruszenie zbiorowych interesw konsumentw.

Dziaania przedsibiorcy
Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 u.o.k.i.k., ilekro w ustawie tej jest mowa
o przedsibiorcy, pojmuje si przez to w pierwszej kolejnoci przedsibiorc w rozumieniu
przepisw ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dziaalnoci gospodarczej (t.j. Dz. U.
z 2015 r., poz. 584 ze zm.). Przedsibiorc w rozumieniu art. 4 ust. 1 tej ustawy jest osoba
fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebdca osob prawn, ktrej odrbna
ustawa przyznaje zdolno prawn - wykonujca we wasnym imieniu dziaalno gospodarcz.
Przepis art. 2 ustawy o swobodzie dziaalnoci gospodarczej definiuje dziaalno gospodarcz
jako zarobkow dziaalno wytwrcz, handlow, budowlan, usugow oraz poszukiwanie,
rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze z, a take dziaalno zawodow wykonywan w
sposb zorganizowany i cigy.
Zdaniem Prezesa UOKiK, dziaalno UPC polegajca na zawieraniu umw o
wiadczenie usugi telekomunikacyjnej, w tym dostpu do Internetu (usugi internetowej)
spenia kryteria dziaalnoci gospodarczej, o jakich mowa w ww. przepisach. Jest to bowiem
dziaalno wykonywana w sposb stay, powtarzalny oraz zarobkowy.
Majc powysze na uwadze uzna naley, i Spka - prowadzc dziaalno
gospodarcz jako osoba prawna - jest przedsibiorc w rozumieniu art. 4 pkt 1 u.o.k.i.k. Tym
samym jej dziaania mog podlega ocenie w aspekcie naruszenia zakazu stosowania praktyk
naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw.
Bezprawno praktyki okrelonej w punkcie I sentencji niniejszej decyzji
Bezprawno w rozumieniu art. 24 ust. 1 u.o.k.i.k. polega na zachowaniu przedsibiorcy
- w postaci dziaania, jak rwnie zaniechania - ktre jest sprzeczne z powszechnie
obowizujcym porzdkiem prawnym, a wic zarwno z normami prawnymi, jak rwnie
z zasadami wspycia spoecznego i dobrymi obyczajami. Bezprawno jest przy tym
czynnikiem obiektywnym, niezalenym od winy i jej stopnia. Bez znaczenia jest przy tym
wiadomo istnienia narusze lub wystpienia szkody.

11

W wietle przepisu art. 24 ust. 2 pkt 3 u.o.k.i.k. przez praktyk naruszajc zbiorowe
interesy konsumentw rozumie si godzce w nie bezprawne dziaanie przedsibiorcy,
w szczeglnoci stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziaaniu
nieuczciwym praktykom rynkowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 3) dalej: u.p.n.p.r., stosowana
przez przedsibiorc wzgldem konsumentw praktyka rynkowa jest nieuczciwa, jeeli jest
sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposb znieksztaca lub moe znieksztaci
zachowanie rynkowe przecitnego konsumenta przed zawarciem umowy, w trakcie jej
zawierania lub po jej zawarciu.
Art. 2 pkt 3 u.p.n.p.r. stanowi, e przez produkt rozumie si kady towar lub usug, w
tym nieruchomoci, prawa i obowizki wynikajce ze stosunkw prawnych. W ocenie Prezesa
UOKiK, dziaanie UPC polegajce na informowaniu konsumentw o podwyszeniu wysokoci
abonamentu o 7 z w trakcie wykonywania umw zawartych na czas nieokrelony mieci si w
dziaaniu podejmowanych w zwizku z produktem w rozumieniu art. 2 pkt 3 u.p.n.p.r., tj. usug
dostpu do Internetu.
Model przecitnego konsumenta
W niniejszym postpowaniu koniecznym stao si rwnie przeanalizowanie, czy
dziaania przedsibiorcy w zakresie stosowania nieuczciwej praktyki rynkowej mogo
wprowadza przecitnego konsumenta w bd i tym samym mogy powodowa podjcie przez
niego decyzji dotyczcej umowy, ktrej inaczej by nie podj.
Ustawa o przeciwdziaaniu nieuczciwym praktykom rynkowym posuguje si pojciem
przecitnego konsumenta. To w odniesieniu do przecitnego konsumenta powinna by
dokonywana ocena kadej praktyki rynkowej, w tym rwnie praktyki opartej o klauzul
generaln okrelon w art. 4 u.p.n.p.r.. Bdce przedmiotem niniejszego rozstrzygnicia
zachowanie Spki w zakresie nieuczciwej praktyki rynkowej wymienionej w sentencji
niniejszej decyzji powinna by zatem oceniana z perspektywy przecitnego konsumenta.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 u.p.n.p.r. przez przecitnego konsumenta rozumie si
konsumenta, ktry jest dostatecznie dobrze poinformowany, uwany i ostrony. Oceny tej
powinno dokona si z uwzgldnieniem czynnikw spoecznych, kulturowych, jzykowych
i przynalenoci danego konsumenta do szczeglnej grupy konsumentw, przez ktr rozumie
si dajc si jednoznacznie zidentyfikowa grup konsumentw, szczeglnie podatn na
oddziaywanie praktyki rynkowej lub na produkt, ktrego praktyka rynkowa dotyczy ze
wzgldu na szczeglne cechy, takie jak m. in. wiek, wyksztacenie, sprawno fizyczn czy
umysow. Wzorzec przecitnego konsumenta nie jest stay, zmienia si bowiem w zalenoci
od okolicznoci konkretnego przypadku.
Definicja przecitnego konsumenta zamieszczona w u.p.n.p.r. jest wynikiem dorobku
orzeczniczego Trybunau Sprawiedliwoci Unii Europejskiej (dalej: TSUE lub Trybuna).

12

Stopniowy rozwj orzecznictwa TSUE doprowadzi do utrwalenia modelu konsumenta jako


konsumenta rozwanego, przecitnie zorientowanego, majcego prawo do rzetelnej informacji
niewprowadzajcej w bd, zawierajcej wszelkie niezbdne dane wynikajce z funkcji i
przeznaczenia danego towaru. W wietle orzecznictwa Trybunau, poziom percepcji i uwagi
konsumenta rni si w zalenoci od tego, jakiego produktu dotyczy praktyka rynkowa oraz w
jakich okolicznociach produkt ten jest nabywany2.
W przedmiotowej sprawie dziaania przedsibiorcy polegajce na zmianie warunkw
umowy duej grupie klientw, z ktrymi Spka miaa zawarte umowy na czas nieoznaczony
nie bya skierowana do szczeglnej grupy konsumentw. Umowy o wiadczeniu usugi
telekomunikacyjnej (w tym przede wszystkim usugi internetowej, polegajcej na wiadczeniu
dostpu do Internetu) zawieraj osoby w rnym wieku, o zrnicowanym wyksztaceniu i
dochodach oraz wiadomoci otaczajcej rzeczywistoci. Na potrzeby niniejszej sprawy
konstrukcj modelu przecitnego konsumenta naley stworzy bez odwoywania si do
przynalenoci do szczeglnej grupy konsumentw. Tak zdefiniowany konsument ma prawo
zakada, e dziaanie Spki bdzie charakteryzowao si sumiennoci oraz uczciwoci i nie
bdzie powodowao dla niego negatywnych konsekwencji, ktre wynikaj z dziaania wbrew
dobrym obyczajom i przepisom prawa. Konsumenci, dziaajc w dobrej wierze, maj prawo
sdzi, i UPC - jako profesjonalista - jest podmiotem wiarygodnym i nie bdzie podejmowa
decyzji biznesowych, ktre s niezgodne z obowizujcym prawem czy te zawart umow. Z
tego wzgldu konsumenci, bdcy klientami Spki, ktrzy otrzymali informacj o zmianie
warunkw umowy z dniem 1 grudnia 2014 r. mieli uzasadnione podstawy do przypuszczenia,
e dziaanie przedsibiorcy jest prawnie dozwolone i mieci si w ramach czcej strony
umowie.
Naruszenie dobrych obyczajw
Ponadto w celu wykazania, e wskazane w sentencji niniejszej decyzji dziaania Spki
stanowi nieuczciw praktyk rynkow konieczne jest wykazanie, e niniejsza praktyka
sprzeczna jest z dobrymi obyczajami. Pojcie dobrych obyczajw nie jest w prawie
zdefiniowane, ale podobnie jak zasady wspycia spoecznego, jest przedmiotem wielu
orzecze sdowych oraz opracowa doktryny. Wskazuje si w nich, e dobre obyczaje to
uczciwe zasady postpowania i ustalone zwyczaje w ujciu etyczno-moralnym, a na ich tre
skadaj si elementy etyczne i socjologiczne ksztatowane przez oceny moralne i spoeczne,
stanowice uzupenienie porzdku prawnego.
Warto jednak w tym miejscu nadmieni, i dobre obyczaje pozostaj klauzul generaln,
ktra podlega konkretyzacji na okoliczno danego stanu faktycznego. Zgodnie z pogldem
doktryny, sprzeczne z dobrymi obyczajami s dziaania, ktre zmierzaj do
niedoinformowania, dezorientacji, wywoania bdnego przekonania u klienta, wykorzystania
jego niewiedzy lub naiwnoci, czyli takie dziaanie, ktre potocznie okrelone jest jako
2

Por. C-342/97 Lloyd Schuhfabrik Meyer Rec. 1999, s. I-3819, pkt 26; C-299/99 Philips Rec. 2002, s. I-5475, pkt
63, a take wyroki z 2007 r. w sprawach C-353/03 Nestle przeciwko Mars, pkt 25; T-241/05 Procter & Gamble,
pkt 43; T-33/04 House of Donut Int, pkt 50-51.

13

nieuczciwe, nierzetelne, odbiegajce in minus od przyjtych standardw postpowania3.


W relacjach przedsibiorcw z konsumentami, istota zachowa zgodnych z dobrymi
obyczajami zostaa przedstawiona i wielokrotnie interpretowana w judykaturze. Zgodnie
z wypracowanym w orzecznictwie stanowiskiem stwierdzi naley, i istot pojcia dobrego
obyczaju jest szeroko rozumiany szacunek dla czowieka. W stosunkach z konsumentami
powinien on wyraa si we waciwym informowaniu o przysugujcych uprawnieniach,
niewykorzystywaniem uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty i rzetelnym traktowaniem
partnerw umw. Za sprzeczne z dobrymi obyczajami mona uzna dziaania zmierzajce do
niedoinformowania, dezorientacji, wywoania bdnego przekonania u konsumenta, take
wykorzystania jego niewiedzy i naiwnoci4.
W niniejszej sprawie dobre obyczaje naley oceni jako prawo konsumenta do
otrzymania rzetelnej, zgodnej z przepisami prawa informacji. To wanie informacja,
ktrej konsekwencj jest zmiana warunkw umowy, ktra to nie ma oparcia w
przepisach prawa moe powodowa niczym nieuzasadnion zmian zachowania
konsumenta, ktry pod jej wpywem postpi w sposb odmienny, niby to czyni w
ramach pierwotnych warunkw umowy, niesprowokowany informacj, ktr otrzyma od
przedsibiorcy. Dobre obyczaje naley utosamia rwnie z koniecznoci przestrzegania
przez UPC obowizku dotrzymania zawartych z konsumentami umw i niedokonywania
ich arbitralnej zmiany bez wyranej podstawy prawnej zawartej w tej umowie.
W ocenie Prezesa UOKiK, naruszenie dobrych obyczajw przez Spk polegao na
informowaniu konsumentw o jednostronnej zmianie warunkw umowy o wiadczenie usug
telekomunikacyjnych zawartej na czas nieokrelony w zakresie elementw przedmiotowo
istotnych umowy, tj. ceny usugi, bez wskazania w tyche umowach przesanek, ktre
umoliwiayby przedsibiorcy podwyszenie w trakcie umowy ceny miesicznego
abonamentu. Uczciwo kupiecka w relacji z konsumentami nakazuje przedsibiorcy
powstrzymania si od przekazywania konsumentom informacji, ktre maj charakter
bezprawny i mog narusza jego interesy, w tym prawa nabyte, ktre wynikaj z zawartych i
wykonywanych aktualnie umw.
Jednoczenie przedsibiorca zobowizany jest do
wykonywania usug na warunkach wskazanych w umowie, a wszelkie ewentualne, nastpcze i
jednostronne modyfikacje wiadcze obu stron umowy powinny zosta okrelone w
postanowieniach umownych, aby konsument - zawierajc umow o wiadczenie usugi
telekomunikacyjnej - mg przewidzie, pod jakimi warunkami moliwa jest ich zmiana, np.
ceny czy jakoci wiadczonych przez przedsibiorc usug. Dopiero ziszczenie si okrelonej
przesanki wskazanej w klauzuli modyfikacyjnej zezwalaoby przedsibiorcy na dokonanie
zmian w zawartym kontrakcie. Jak susznie zauway Sd Najwyszy: w paszczynie
stosunkw kontraktowych zasady te wyraaj si istnieniem powszechnie akceptowanych regu
przyzwoitego zachowania si wobec kontrahenta. Szczeglne znaczenie maj reguy uczciwoci
i rzetelnoci tzw. kupieckiej, ktrych naley wymaga od przedsibiorcy profesjonalisty na
rynku, a mianowicie przestrzegania dobrych obyczajw, zasad uczciwego obrotu, rzetelnego

3
4

K. Pietrzykowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, Warszawa 2002 r., str. 804.
Wyrok SOKiK z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt XVII Ama 118/04.

14

postpowania czy lojalnoci i zaufania5. Zdaniem organu ochrony konsumentw, zasady


uczciwoci i rzetelnoci kupieckiej przy wykonaniu umw powinny uwzgldnia rwnie
interes konsumentw, a przynajmniej go nie narusza. Dziaania przedsibiorcy nie powinny
dy do naruszenia nabytych praw sabszej strony kontraktu, w tym wypadku niezmiennoci
warunkw umowy z uwagi na brak odpowiedniej klauzuli modyfikacyjnej zawartej
w kontrakcie lub niewystpienie okolicznoci tam wskazanych. Powysze oznacza, e
dokonanie zmiany warunkw umowy w trakcie trwania stosunku obligacyjnego moliwe jest
tylko i wycznie w sytuacji istnienia materialnoprawnej podstawy umownej dopuszczajcej
tak czynno oraz wystpienie tych przesanek w trakcie wykonywanej umowy.
Tak podstaw jest odpowiednia (tzn. nienaruszajca art. 3851 1 k.c.) klauzula
modyfikacyjna, ktra w sposb precyzyjny, jednoznaczny i zrozumiay wskazuje okolicznoci
faktyczne warunkujce moliwo dokonania tej zmiany. Powysza zasada wynika z wprost
z art. 3853 pkt 10 k.c., ktry pozwala uzna za abuzywn klauzul, postanowienie
uprawniajce przedsibiorc do jednostronnej zmiany umowy bez wanej przyczyny wskazanej
w tej umowie (jednoczenie okrelenie wanych przyczyn nie moe narusza zasady przyjtej
w art. 3853 pkt 9 k.c.). Naley przy tym zauway, e przedmiotowa regua dotyczy
zarwno umw zawartych na czas oznaczony, jak i nieoznaczony. Takie konkluzje
wynikaj m.in. z wykadni art. 3853 pkt 15 k.c., ktry wskazuje, e w razie wtpliwoci uwaa
si, e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s te, ktre zastrzegaj dla przedsibiorcy
uprawnienie wypowiedzenia umowy zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania wanych
przyczyn i stosownego terminu wypowiedzenia. Skoro wic abuzywnym postanowieniem
umownym jest klauzula umoliwiajca przedsibiorcy wypowiedzenie umowy na czas
nieoznaczony bez wanych przyczyn, to takie same reguy dotycz rwnie moliwoci
dokonania zmiany warunkw umowy przez tego przedsibiorc, ktre to w zakresie w jakim
przyznaj prawo do wypowiedzenia umowy przez konsumenta w sytuacji niezaakceptowania
zmian wywouj identyczny skutek polegajcy na rozwizaniu trwajcego kontraktu.
W przeciwnym przypadku przedsibiorca wiedzc, e nie moe dowolnie wypowiedzie
umowy, ale jednoczenie jest uprawniony do dowolnej zmiany kontraktu wprowadziby do
wykonywanych umw takie postanowienia (nowe obowizki po stronie konsumenta w zakresie
podwyszenia opaty za wiadczon usug, czy te obnienie zakresu wiadczonych usug
przez przedsibiorc za tosam cen), aby wymusi na konsumencie wypowiedzenie umowy
z tytuu niezaakceptowania proponowanych zmian. W gospodarce rynkowej takie dziaania
mog wystpi np. w sytuacji, w ktrej przedsibiorca nie doszacuje kosztw wiadczonych
usug (i zaplanuje ich wykonywanie poniej przewidywanej rentownoci) lub zmianie ulegn
okolicznoci rynkowe, ktrych przedsibiorca nie przewidzia (albo wiedzia, e mog
wystpi, ale liczy na to, e taka sytuacja nie bdzie miaa miejsca). Charakterystyczn cech
takiego rozwizania jest rwnie to, e konsument nie moe wyrazi sprzeciwu i
kontynuowa umowy na niezmienionych warunkach (na tzw. starych zasadach).
Przedmiotowy obowizek tj. zamieszczenie odpowiedniej klauzuli modyfikacyjnej jest szeroko akceptowany w doktrynie, w ktrej rwnie podkrela si, e taka klauzula nie
powinna mie charakteru blankietowego, poniewa legitymizuje dziaania jednej ze stron
5

Wyrok SN z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. IV CSK 555/09.

15

umowy wpywajce na prawa i obowizki drugiej z nich6. Podobne stanowisko prezentowane


jest rwnie w orzecznictwie, w ktrym z kolei wskazuje si, e zmiana treci stosunku
zobowizaniowego przez zwizanie wzorcem wydanym w czasie trwania tego stosunku
dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy taka moliwo zostaa przewidziana w umowie lub we
wzorcu poprzez zastrzeenie odpowiedniej klauzuli modyfikacyjnej7.
W jednym
z najnowszych orzecze tego dotyczcych Sd Najwyszy prawidowo wskaza, e () zgodnie
z art. 384 kc, wzorzec wydany w czasie trwania stosunku umownego o charakterze cigym
wie drug stron, jeeli zostay zachowane wymagania okrelone w art. 384 kc, a druga
strona nie wypowiedziaa umowy w najbliszym terminie wypowiedzenia. W orzecznictwie
przyjmuje si jednak, e zmiana treci stosunku zobowizaniowego przez zwizanie wzorcem
wydanym w czasie trwania tego stosunku dopuszczalna jest tylko wtedy, gdy taka moliwo
zostaa przewidziana w umowie lub we wzorcu poprzez zastrzeenie klauzuli modyfikacyjnej
(zob. np. uchwa skadu siedmiu sdziw Sdu Najwyszego z dnia 6 marca 1992 r., III CZP
141/91, OSNC 1992, nr 6, poz. 90, uchwa Sdu Najwyszego z dnia 19 maja 1992 r. , III
CZP 50/92, OSP 1993, nr 6, poz. 119 oraz wyrok Sdu Najwyszego z dnia 5 kwietnia 2002 r.,
II CKN 933/99, nie publ.). Pogld taki dominuje rwnie w nauce prawa, przy czym jego
zwolennicy podkrelaj, e w przeciwnym wypadku moliwe byoby wnoszenie do treci
uksztatowanego stosunku zobowizaniowego dowolnych zmian niekiedy tylko w tym celu, by
druga strona skorzystaa z moliwoci wypowiedzenia. Klauzula modyfikacyjna jak przyjmuje
si w orzecznictwie powinna by dostatecznie skonkretyzowana i wskazywa okolicznoci
uprawniajce do zmiany wzorca ()8.
W zakresie koniecznoci zawarcia w warunkach umowy odpowiedniej klauzuli
modyfikacyjnej w sytuacji, w ktrej przedsibiorca ma zamiar dokonywa zmiany umowy w
trakcie jej trwania, wypowiada si rwnie TSUE. Uzna on, e do celw przestrzegania
wymogu przejrzystoci zasadnicze znaczenie zyskuje kwestia, czy umowa o kredyt wskazuje w
sposb przejrzysty powody i specyfik mechanizmu zmiany stopy procentowej i zwizek midzy
tym warunkiem a innymi warunkami dotyczcymi wynagrodzenia kredytodawcy, tak by
poinformowany konsument mg przewidzie, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiae kryteria,
wypywajce dla niego z tego faktu konsekwencje ekonomiczne9. W innym orzeczeniu
Trybuna zauway, e w celu oceny, czy standaryzowana klauzula umowna, na podstawie
ktrej przedsibiorstwo zaopatrzenia zastrzega sobie prawo do zmiany opat za dostawy gazu,
odpowiada bd nie odpowiada ustanowionym przez te przepisy wymogom dobrej wiary,
rwnowagi i przejrzystoci, istotnego znaczenia nabieraj w szczeglnoci: kwestia, czy umowa
wskazuje w sposb przejrzysty powody i sposb zmiany rzeczonych opat, tak aby konsument
K. Zagrobelny, Kodeks cywilny Komentarz pod red. E. Gniewek, Warszawa 2006, s. 589; M. migiel, M.
migiel, Wzorce umw jako czynnik ksztatujcy zobowizaniowe stosunki prawne ewolucja instytucji, [w:] O
rdach i elementach stosunkw cywilnoprawnych, pod red. E. Gniewka, Krakw 2000, s.358; W. Popioek,
Kodeks Cywilny Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, t. I, Warszawa 2005, s.797; M. Bednarek, System
prawa prywatnego pod red. E. towskiej, t. V, Prawo zobowiza cz oglna, Warszawa 2006, s. 695;
A. Olejniczak, Komentarz do art. 3841 Kodeksu cywilnego, LEX, stan prawny: 01 maja 2014 r., A. Rzetecka-Gil,
Komentarz do art. 3841 Kodeksu cywilnego, LEX, stan prawny: 19 wrzenia 2011 r.
7
Uchwaa 7 sdziw SN z 6 maja 1992 r., sygn. III CZP 141/09; wyrok SN z 19 maja 1992 r., sygn. III CZP
50/92; wyrok SN z 5 kwietnia 2002 r., sygn. II CKN 933/33; wyrok SN z 15 lutego 2013 r., sygn. I CSK 313/12.
8
Wyrok SN z 15 lutego 2013 r., sygn. I CSK 313/12.
9
Wyrok TSUE z dnia 26 luty 2015 r., sygn. akt C143/13, pkt 74 w sprawie Bogdan Matei, Ioana Ofelia Matei v.
SC Volksbank Romnia SA; wyrok TSUE C-26/13, pkt 73.
6

16

mg przewidzie, w oparciu o jasne i zrozumiae kryteria, ewentualne zmiany tych opat. Brak
informacji w tym zakresie przed zawarciem umowy co do zasady nie moe by
zrekompensowany sam okolicznoci, e w czasie wykonywania umowy konsumenci zostan
poinformowani o zmianie opat z odpowiednim wyprzedzeniem oraz o ich prawie do
rozwizania umowy, jeeli nie zamierzaj zaakceptowa tej zmiany10. Jak wynika z
powyszego, samo prawo do wypowiedzenia umowy nie stanowi gwarancji dziaania zgodnie z
przepisami prawa.
Omawiajc dorobek judykatury oraz doktryny w powyszym zakresie, szczegln
uwag naley przede wszystkim zwrci na ekspertyz naukow dr hab. Moniki
Namysowskiej Moliwo i sposoby eliminacji z obrotu prawnego postanowie umownych
uznanych przez Sd Ochrony Konkurencji i Konsumentw za abuzywne, ktra jednoznacznie
przesdza, e klauzula modyfikacyjna musi spenia wymogi okrelone przez wykadni art.
3841 k.c. w zw. z art. 3853 pkt 10 k.c., co oznacza, i za niedopuszczalne uzna naley klauzule
modyfikacyjne sformuowane w sposb blankietowy, ktre dopuszczaj zamian wzorca w
kadej sytuacji lub w przypadku zaistnienia wanych przyczyn bez ich wskazania11.
Majc na wzgldzie powysze rozwaania, nie mona zgodzi si z tezami
przedstawiamy przez Spk o niepraktycznoci i sprzecznoci z zaoeniami przepisw
u.p.t. spowodowanymi wymogiem zamieszczenia w umowie o wiadczenie usugi
telekomunikacyjnej klauzuli modyfikacyjnej i koniecznoci dostosowania si do niej UPC w
trakcie wykonywania umw z konsumentami. W pierwszej kolejnoci naley bowiem
zauway, e konsekwencj dostosowania si w przyszych dziaaniach do wymogw
zakrelonych niniejsz decyzj (ktre nie powinny by dla przedsibiorcy nowoci, gdy
maj umocowanie w wieloletnim orzecznictwie oraz w doktrynie) nie jest to, e UPC bdzie
zmuszone do prowadzenia bliej nieokrelonej rachunkowoci regulacyjnej. Prezes UOKiK nie
wkracza w wewntrzny sposb prowadzenia dziaalnoci gospodarczej, o ile zewntrzne jego
skutki nie oddziauj negatywnie na prawa konsumentw, w tym prawo do braku moliwoci
dokonywania arbitralnych zmian w wykonywanych umowach przez silniejsz stron kontraktu.
Organ ochrony konsumentw w niniejszym postpowaniu weryfikowa jedynie dopuszczalno
w ramach obowizujcych przepisw prawa - okrelonej w zarzucie praktyki, a nie kwestie
regulacyjne zwizane z rachunkowoci czy wysokoci cen wiadczonych usug. Dlatego
wymagane jest to, aby przedsibiorca dokonywa zmian w obowizujcych umowach nie
wedug wasnego uznania, w oparciu o znane tylko sobie kryteria, ale eby dziaa w
poszanowaniu praw, ktre przysuguj sabszej stronie umowy czyli w oparciu o warunki
umowy. Oznacza to, e dokonanie zmian warunkw wiadczonych usug moe odby si tylko
na zasadach wskazanych w umowie i pod warunkiem wystpienia przesanek w niej
okrelonych12. Tym samym, jeeli dojdzie do takiej zmiany umowy, to UPC powinno liczy
si z tym, e dziaanie takie moe by przedmiotem kontroli organu ochrony konsumentw.
W ocenie Prezesa UOKiK, brak okrelenia we wzorcu umowy prawidowej klauzuli
modyfikacyjnej suy interesom przedsibiorcy, natomiast konsumenta stawia w sytuacji
10

Wyrok TSUE z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt C92/11, pkt 49-55 w sprawie RWE Vertrieb AG v.
Verbraucherzentrale Nordrhein-Westfalen e.V.
11
Dostp: http://www.cars.wz.uw.edu.pl/tresc/badania/07/Ekspertyza_naukowa_dla_ZBP.pdf
12
Wyjtkiem moe by sytuacja, w ktrej to przepis prawa wprost nakazuje dokonania stosowanych zmian, np. w
celu dostosowania wykonywanych umw do znowelizowanych przepisw prawa.

17

niepewnoci co do treci potencjalnego stosunku prawnego, przez co raco narusza jego


interesy i godzi w dobre obyczaje13. Negatywne skutki niezamieszczenia w umowie
odpowiedniej klauzuli modyfikacyjnej powinny obcia tylko i wycznie twrc wzorca,
czyli przedsibiorc. Oznacza to, e w sytuacji, w ktrej w umowie nie ma wystarczajco
precyzyjnego postanowienia, na podstawie ktrego moe doj do jednostronnej zmiany
umowy w trakcie jej trwania (czyli ma charakter abuzywny) lub te takiej klauzuli w ogle nie
ma to przedsibiorca nie ma moliwoci dokonania jednostronnej zmiany warunkw umowy w
trakcie trwania stosunku obligacyjnego. W takim wypadku jedynym rozwizaniem jest
zawarcie pomidzy stronami porozumienia (aneksu) na partnerskich zasadach i w ramach
penej dobrowolnoci jego zawarcia przez sabsz stron umowy, bez koniecznoci
wypowiadania umowy w trybie art. 3841 k.c., art. 60a ust. 1 u.p.t. czy art. 61 ust. 5 u.p.t.
Naley podkreli, i konieczno zamieszczania klauzuli modyfikacyjnej w przypadku
zamiaru zmiany warunkw umowy przez przedsibiorc w trakcie trwania umowy dotyczy
kadego rodzaju umowy cigej, bez wzgldu na to, czy odnosi si to do umowy o usug
finansow, umow o dostaw energii czy te umow o wiadczenie usugi telekomunikacyjnej
(w tym dostaw usugi do internetu). Pozostaje przy tym poza sporem, e umowy zawarte na
czas nieokrelony, stosowane przez UPC, nie zawieray odpowiedniej klauzuli modyfikacyjnej
ze wskazanymi przesankami materialnoprawnymi, ktre umoliwiaaby zmian wysokoci
opaty w trakcie trwania stosunku umownego, w sytuacji ich wystpienia.
Postanowienia, zarwno OWU, jak i Regulaminu, okrelaj jedynie sposb
przeprowadzenia zmiany (kwestie terminw czy formy powiadomienia), ktre s wzorowane
na przepisach u.p.t. (art. 60a ust. 1 czy art. 61 ust. 5), ale nie okrelaj materialnoprawnych
podstaw (tj. przyczyn) umoliwiajcych dokonania tej zmiany i zakresu dozwolonych
modyfikacji. Zgodnie z art. 60a ust. 1 pkt 1 u.p.t., dostawca publicznie dostpnych usug
telekomunikacyjnych jest obowizany dorczy na pimie abonentowi bdcemu stron
umowy zawartej w formie pisemnej lub elektronicznej tre kadej proponowanej zmiany
warunkw umowy, w tym okrelonych w regulaminie wiadczenia publicznie dostpnych usug
telekomunikacyjnych. Wyjtek od powyszej zasady stanowi sytuacja, kiedy abonent zoy
danie okrelone w art. 60a ust. 1b u.p.t. Zgodnie z art. 60a ust. 1 pkt 2 u.p.t., dostawca
publicznie dostpnych usug telekomunikacyjnych dorcza abonentowi niebdcemu stron
umowy zawartej w formie pisemnej lub elektronicznej, ktry udostpni swoje dane, o ktrych
mowa w ust. 1a, tre kadej proponowanej zmiany warunkw umowy okrelonych w
regulaminie wiadczenia publicznie dostpnych usug telekomunikacyjnych. Analogicznie do
przypadku, o ktrym mowa w art. 60a ust 1 pkt 1 u.p.t., wyjtek od wskazanej zasady stanowi
sytuacja, kiedy abonent zoy danie okrelone w art. 60a ust. 1b u.p.t. Z kolei przepis art.
60a ust. 1 pkt 3 u.p.t. stanowi, e dostawca publicznie dostpnych usug telekomunikacyjnych
podaje do publicznej wiadomoci tre kadej proponowanej zmiany warunkw umowy
okrelonych w regulaminie wiadczenia publicznie dostpnych usug telekomunikacyjnych.
Zatem w przypadku zmiany warunkw umowy okrelonych w regulaminie konieczne bdzie
nie tylko dorczenie abonentowi treci kadej proponowanej zmiany, lecz take podanie jej do
publicznej wiadomoci. Art. 60a ust. 1 u.p.t. zawiera rwnie inne postanowienia regulujce
techniczne aspekty dokonywania zmiany warunkw umw o wiadczenie usug
13

Wyrok SN z 15 lutego 2013 r., sygn. I CSK 313/12.

18

telekomunikacyjnych tj. zastrzeenie, i realizacja obowizkw, o ktrych mowa w art. 60a


ust. 1 pkt 1-3 u.p.t. powinna nastpi z wyprzedzeniem co najmniej jednego miesica przed
wprowadzeniem zmian w ycie (przy czym okres ten moe by krtszy, jeeli publikacja aktu
prawnego, z ktrego wynika konieczno wprowadzenia zmian, nastpuje z wyprzedzeniem
krtszym ni miesic przed jego wejciem w ycie lub okres taki wynika z decyzji Prezesa
Urzdu Komunikacji Elektronicznej) oraz postanowienie, w myl ktrego abonent powinien
zosta poinformowany o prawie wypowiedzenia umowy w przypadku braku akceptacji tych
zmian, przy czym termin na realizacj tego prawa nie moe by krtszy ni do dnia ich wejcia
w ycie.
W ocenie Prezesa UOKiK, analiza treci art. 60a ww. ustawy, dotyczca: sposobu
poinformowania abonenta przez dostawc publicznie dostpnych usug telekomunikacyjnych
o proponowanych zmianach (art. 60a ust. 1 pkt 1 i 2 dorcza, art. 60a ust. 1 pkt 3 podaje
do publicznej wiadomoci), okresu wyprzedzenia, z jakim powinno nastpi poinformowanie
abonenta, wymogu poinformowania abonenta o prawie do wypowiedzenia umowy, wskazania
minimalnej dugoci terminu na realizacj przez abonenta tego uprawnienia, treci dania,
ktre abonent moe zoy na mocy ust. 1b czy wreszcie ograniczenia w zakresie moliwoci
wystpienia przez dostawc usug z roszczeniem, o ktrym mowa w art. 57 ust. 6 u.p.t,
wskazuje, e w przypadku art. 60a u.p.t. mamy do czynienia z regulacj odnoszc si do
samego przebiegu (procedury) procesu dokonywania zmiany, tj. do praw i obowizkw stron
umowy o wiadczenie usug telekomunikacyjnych, ktre aktualizuj si dopiero w przypadku
propozycji dokonania zmiany warunkw umowy. Przedmiotowy przepis nie stanowi jednak
podstawy do oceny zasadnoci wprowadzenia zmian w wykonywanych umowach.
Naley zauway, i wspominane przepisy sektorowe stanowi lex specialis w stosunku
do art. 3841 k.c., ktry rwnie wbrew twierdzeniom Spki - nie stanowi podstawy do
wprowadzenia zmian w warunkach umowy cigej, a jedynie okrela sposb przeprowadzenia
tej modyfikacji. Zgodnie z tym przepisem, wzorzec wydany w czasie trwania stosunku
umownego o charakterze cigym wie drug stron, jeeli zostay zachowane wymagania
okrelone w art. 384 k.c., a strona nie wypowiedziaa umowy w najbliszym terminie
wypowiedzenia. Z kolei w myl art. 384 1 k.c. ustalony przez jedn ze stron wzorzec umowy,
w szczeglnoci oglne warunki umw, wzr umowy, regulamin, wie drug stron, jeeli
zosta jej dorczony przed zawarciem umowy. Jak susznie wskazuje si w doktrynie - ww.
artyku nie okrela przesanek dopuszczalnoci dokonywania zmiany, lecz jeden z moliwych
technicznych sposobw jej przeprowadzenia.14 Oznacza to, e art. 3841 k.c. okrela jedynie
proceduralny sposb przeprowadzenia zmiany oglnych warunkw umowy, ale nie stanowi
materialnej podstawy do dokonania takiej zmiany. Oddzieln jednak kwesti jest zamieszczenie
we wzorcach umownych procedury dokonywania zmian w warunkach umw, w tym okrelenia
terminu zawiadomienia konsumenta o zmianie, terminu na udzielenie odpowiedzi przez
konsumenta, czy te skutkw braku reakcji ze strony abonenta.
Zawierane umowy nie powinny co do zasady by zmieniane w trakcie ich
obowizywania, co jest naturaln konsekwencj zasady pacta sunt servanda. Powysza zasada
dotyczy rwnie umw o wiadczenie usug telekomunikacyjnych zawieranych na czas
nieoznaczony (nie zastrzeono kocowego okresu trwania zobowizania) ktre najczciej s
14

M. Orlicki, Komentarz do art. 830 kodeksu cywilnego, stan prawny: 2008.01.01 el.Lex.

19

umowami zawieranymi na warunkach standardowych, niepromocyjnych lub te doszo do


przeksztacenia umowy zawartej na czas okrelony, po upywie wskazanego w umowie
terminu, na umow na czas nieokrelony. Umowa zawarta na czas nieoznaczony jest
stosunkiem kontraktowym otwartym, ktry moe zosta przez kad ze stron wypowiedziany
(przy zaoeniu, e przedsibiorca moe to uczyni tylko na podstawie przesanek wskazanych
w umowie), a w konsekwencji (z upywem przewidzianego w umowie okresu wypowiedzenia)
ulec rozwizaniu bez dodatkowych konsekwencji finansowych dla konsumenta (w postaci np.
obowizku zwrotu proporcjonalnie zmniejszonej ulgi, ktra zostaa udzielona w zwizku
z zawarciem umowy) czy przedsibiorcy. Nie istniej jednak adne regulacje prawne, ktre
umoliwiayby jednostronn zmian warunkw umowy przez przedsibiorc w trakcie jej
obowizywania. Jednoczenie dobre obyczaje oraz uksztatowana ju linia orzecznicza
sprzeciwiaj si takim praktykom. Aby rzeczywicie istniaa taka moliwo dostawca usugi
dokonujcy jednostronnej zmiany warunkw umowy (przedsibiorca) musi dopilnowa, aby
w umowie znalazo si odpowiednie postanowienie (klauzula modyfikacyjna) wskazujce
przesanki (czynniki) umoliwiajce mu dokonanie takiej zmiany oraz dopuszczalny zakres
wprowadzonych modyfikacji, a take musz faktycznie zaistnie wskazane w umowie
okolicznoci. Konsument bowiem, jako sabsza strona stosunku prawnego, powinien mie
wiadomo, e wic si umow z przedsibiorc, moe spodziewa si z jego strony zmiany
warunkw czcego ich kontraktu, ale musi rwnie mie moliwo zweryfikowania czy ww.
zmiana nie wykracza poza wczeniej przyjte ramy i czy dokonana zostaa w oparciu
o wskazane w umowie przesanki.
Klauzule modyfikacyjne powinny w sposb transparentny okrela przesanki
(kryteria) moliwych jednostronnych zmian warunkw umowy ze strony przedsibiorcy oraz
ich maksymalny zakres. Wymg ten naley rozumie w ten sposb, e zawarta w umowie
klauzula modyfikacyjna powinna wskazywa stany faktyczne, w ktrych moe doj do
jednostronnej zmiany stosunku prawnego w sposb jak najbardziej skonkretyzowany (tj.
moliwy do weryfikacji przez konsumenta w czasie wykonania umowy) oraz wskaza ich
wpyw (zakres) na nowe warunki umowy.
W tym miejscu naley przypomnie, e konieczne elementy umowy o wiadczenie
usug telekomunikacyjnych okrelone zostay w art. 56 ust. 3 u.p.t. Zgodnie z art. 56 ust. 3 pkt
9 u.p.t., jednym z obowizkowych elementw umowy jest okrelenie trybu i warunkw
dokonywania zmian umowy. Wymg ten oznacza, e zastrzeenie przez przedsibiorc
moliwoci wprowadzania jednostronnych zmian w umowie powinno wiza si z
zamieszczeniem odpowiedniego (tj. speniajcego wymagania stawiane klauzulom
modyfikacyjnym) postanowienia w treci takiej umowy zawieranej z abonentem (o ile
konieczno dokonania zmiany nie wynika bezporednio z przepisw prawa). Przepis art. 56
ust. 3 pkt 9 u.p.t. prowadzi zatem do wniosku, e art. 60a u.p.t. nie stanowi samodzielnej
podstawy do wprowadzania zmian, jeeli przedsibiorca nie okreli w umowie warunkw
(przesanek) wprowadzenia do niej jednostronnych zmian. Wniosek ten jest aktualny nie
tylko na gruncie zmian, ktrych sposb wprowadzenia okrelono w art. 60a u.p.t., ale take
zmian, ktrych tryb wprowadzenia przewidziano w art. 61 u.p.t. dotyczcym posugiwania si
cennikiem. Majc na uwadze, e zmiana ceny prowadzi w konsekwencji do zmiany warunkw
umowy, naley przyj, e jest objta sformuowanym w art. 56 ust. 3 pkt 9 u.p.t. wymogiem,
dotyczcym okrelenia w umowie trybu i warunkw dokonywania w niej zmian. Przeniesienie

20

treci art. 60a oraz 61 u.p.t. do umowy o wiadczenie usug telekomunikacyjnych skutkuje
wprowadzeniem do niej jedynie okrelonego trybu, jaki powinien by stosowany przy
zmianie warunkw umowy w trakcie jej trwania. W dalszym cigu istnieje jednoczenie
konieczno dookrelenia przesanek (kryteriw) i zakresu moliwych zmian, czyli
okrelenie warunkw po wystpieniu ktrych moliwe jest dokonanie odpowiednich
modyfikacji.
Majc na uwadze powysze, nie mona zgodzi si z tezami zaprezentowanymi
w opinii prawnej przedstawionych przez UPC w toku postpowania autorstwa prof. W. Kocota
oraz Prof. A. Brzozowskiego w zakresie, w jakim wskazuj oni, e pojcie warunkw
dokonywania zmian umowy, o ktrych art. 56 ust. 3 pkt 9 u.p.t., nie mona w aden sposb
utosamia z pojciem przesanek (kryteriw) ich wprowadzania. Autorzy przyrwnuj ww.
pojcie warunku m.in. do tosamego terminu wskazanego w art. 704 1 k.c. czy te definiuj
na potrzeby niniejszego postpowania - termin przyczyny uyty w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia
2 marca 2000 r. o ochronie niektrych praw konsumentw oraz o odpowiedzialnoci za szkod
wyrzdzon przez produkt niebezpieczny (Dz. U. z 2000 r. Nr 22, poz.271 ze zm.). W ocenie
Prezesa UOKiK, ww. rozwaania s bez znaczenia dla niniejszej sprawy, gdy inna jest
specyfika umowy o wiadczenie usug telekomunikacyjnych (w tym przede wszystkim jest to
umowa o charakterze cigym) oraz aukcji czy przetargu. Ustawodawca celowo wprowadzi do
przepisw u.p.t. dwa odmienne pojcia (tj. tryb, jak i warunek), aby rozrni proceduralne
przesanki proceduralne dokonania zmian od przesanek materialnych, ktre legy u podstaw
wdroenia do wykonywanych umw nowych postanowie.
Prezes UOKiK nie zgadza si w tym zakresie rwnie z pogldem przedstawionym
przez prof. S. Pitka w opinii prawnej przygotowanej na zlecenie UPC, jakoby pojcie
warunku dotyczyo jedynie skutkw proponowanej zmiany w zalenoci od stanowiska
abonenta (przyjcie lub odrzucenie propozycji zmiany) oraz wzajemne zobowizania w
przypadku, gdy na skutek odrzucenia propozycji zmiany, umowa zawarta na czas oznaczony
ulega rozwizaniu przed terminem. Jak zostao wskazane we wczeniejszych fragmentach
uzasadnienia niniejszej decyzji warunek naley definiowa jako okrelenie (opisanie) w
umowie podstaw faktycznych umoliwiajcych przedsibiorcy zmiany postanowie umowy po
zaistnieniu ww. okolicznoci.
Na poparcie argumentacji przedstawionej powyej przez Prezesa UOKiK warto w tym
zakresie przywoa rozstrzygnicie SOKIK, w ktry uzna, e tryb zmiany umowy okrela
czynnoci, jakie podejmuje strona lub obydwie strony w celu dokonania zmian w umowie.
Warunkiem zmiany umowy mog dotyczy rnych okolicznoci od ktrych wystpienia lub
braku moe by uzaleniona zmiana. Na podstawie tego postanowienia dostawca usug jest
zobowizany do okrelenia trybu i warunkw wprowadzenia zmian do regulaminu, jeeli
zamierza zastrzec dla siebie uprawnienie. Brak odpowiednich postanowie w umowie
uniemoliwia dokonywanie jednostronnych zmian zarwno w tej umowie, jak i w
regulaminie15.
Na marginesie naley zauway, e ww. rozwaania dotyczce charakteru informacji
zamieszczonych w art. 56 u.p.t. maj w niniejszej sprawie drugorzdne znaczenie, gdy zarzut
15

Wyrok SOKiK z dnia 24 marca 2016 r., sygn. XVII Ama 5/15.

21

postawiony przedsibiorcy nie dotyczy nieprawidowego wywizania si z obowizkw


informacyjnych, tj. niezamieszczenia elementw wymaganych w przepisach u.p.t.
Przedmiotem analizy w niniejszej sprawie bya tre informacji, jaka zostaa do konsumentw
przesana oraz jej skutek w postaci dokonania faktycznych zmian w wykonywanych umowach
z udziaem konsumentw, ktrych stron jest Spka bez podstawy prawnej wskazanej
w umowie. Brak zamieszczenia w przedmiotowych umowach warunkw
(tj. kryteriw/przesanek) umoliwiajcych dokonywanie kwestionowanej zmiany powoduje to,
e tak modyfikacj naley uzna za bezprawn, co jednak nie oznacza, e gdyby ww. warunki
byy w nich zawarte to a priori dokonana zmiana musiaaby by uznana za zgod z prawem16.
Przepisy u.p.t. nie funkcjonuj w prni prawnej, a przedsibiorcy telekomunikacyjni nie s
szczeglnie uprzywilejowan grup podmiotw, ktre mog w sposb cakowicie arbitralny
zmienia warunki umowy w trakcie trwania kontraktu. Taka interpretacja znaczco osabiaby
pozycj konsumentw i powodowaaby moliwo dokonywania znaczcych ingerencji
w zawarte ju umowy przez silniejsz stron. Warto przy tym wskaza, e takiego uprawnienia
nie posiadaj konsumenci nie mog oni w trakcie trwania umowy narzuci przedsibiorcy
innych postanowie, ni w pierwotnie czcym ich kontrakcie.
Nie trafiony jest argument prezentowany przez Spk zwizany z zagwarantowaniem
konsumentom prawa do wypowiedzenia umowy17 oraz zwolnienia ich z koniecznoci
proporcjonalnego zwrotu przyznanych wczeniej ulg. Okoliczno ta nie moe by rwnie,
w ocenie Prezesa UOKiK, traktowana jako rodzaj potwierdzenia przez ustawodawc, e
umowy, w zwizku z ktrych zawarciem udzielana jest abonentowi ulga, mog by zmieniane
z inicjatywy dostawcy usug w okresie ich obowizywania bez wzgldu na zakres ww. zmian.
Jak wynika bowiem ze wskazanej powyej argumentacji, kwestia zwrotu ulgi jest nastpcza w
stosunku do dokonania jednostronnej zmiany warunkw umowy (nie byaby przedmiotem
rozwaa, gdyby najpierw konsument nie zosta poinformowany o dokonaniu przez
przedsibiorc jednostronnej zmiany warunkw umowy). Ponadto prawo do wypowiedzenia
umowy przewiduj wprost przepisy prawa (art. 60a i n. u.p.t.; art. 3841 k.c.), ktre dotycz
zarwno umw zawieranych na rynku konsumenckim (B2C), jak i profesjonalnym (B2B).
Na kwestionowan w niniejszym postpowaniu praktyk nie maj rwnie wpywu
okolicznoci przytoczone przez Spk dotyczce wczeniejszych rozstrzygni Prezesa
UOKiK, czy te wskazwek (poradnikw) zamieszczonych na jego stronie internetowej.
Ustosunkowujc si do tych twierdze naley wskaza, e

zmiana cennika usug w zakresie postanowie dotyczcych kar umownych wynikajca ze


zobowizania Spki przyjtego przez Prezesa UOKiK w decyzji nr RBG-5/2014 zostaa
oparta o przepisy u.o.k.i.k. (w tym wypadku w oparciu o art. 28 ww. ustawy), ktre

Moliwa rwnie byaby sytuacja (niepodana z punktu widzenia interesw konsumentw), w ktrej to w
umowach znajdowayby si okrelone warunki (kryteria/przesanki) dokonania zmian, ale przedsibiorca dokona
zmian warunkw wykonywanych umw wbrew zasadom wczeniej w nich okrelonych, czyli np. nie wystpiy
okolicznoci faktyczne, ktre umoliwiay dokonania takiej, a nie innej zmiany umowy lub te pomimo
wystpienia ww. okolicznoci faktycznych, przedsibiorca dokona zmian przekraczajcych upowanienie
umowne zawarte w czcym strony kontrakcie. W niniejszej sprawie taka bezprawno jednak nie wystpia,
gdy UPC w aden sposb nie wskaza w umowie warunkw (kryteriw/przesanek) umoliwiajcych dokonania
zmian w umowach ju wykonywanych.
17
Wyrok TSUE, sygn. C92/11, pkt 49-55.
16

22

pozwalaj organowi ochrony konsumentw wydawa tego typu rozstrzygnicia. Zmiana


umowy nie stanowia w tym wypadku arbitralnej modyfikacji warunkw umowy, tylko
spowodowana bya rozstrzygniciem wydanym w sprawie Spki przez organ administracji
pastwowej, ktry ma umocowania do takiego dziaania w ramach obowizujcych
przepisach prawa. W identycznej formie Spka musiaaby zmieni warunki umowy np.
gdyby przepisy prawa wskazywayby na konieczno dostosowania wykonywanych umw
do zmieniajcego si stanu prawnego. Powysze okolicznoci (powszechnie obowizujcy
przepis prawa, jak i decyzja Prezesa UOKiK) wprost stanowi podstaw do modyfikacji
warunkw umowy i nie jest przy tym konieczna podstawa umowna w postaci opisania ww.
przesanek w ramach klauzuli modyfikacyjnej. Ustawa wprowadzajca bezwzgldnie
obowizujce przepisy prawa ma wysz moc obwizywania ni umowa, ktra nie moe
by z ni sprzeczna oznacza to, e tego rodzaju sytuacje nie mog by zmieniane materi
umown. Naley zauway, e z tak sytuacj UPC miao do czynienia na pocztku 2014
r., gdy wesza w ycie nowelizacja u.p.t.18, ktra w art. 13 wprowadzia wymg
dostosowania do ww. nowelizacji warunkw wykonywanych umw19.

Stanowisko Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw w sprawie


transparentnoci umw o wiadczenie usug telekomunikacyjnych dotyczyo zagadnienia
niezwizanego z przedmiotem niniejszego postpowania, tj. konstrukcji umw o
wiadczenie usug telekomunikacyjnych. W treci Stanowiska nie zostao omwione
zagadnienie klauzul modyfikacyjnych w umowach o wiadczenie usug
telekomunikacyjnych, bo nie byo to przedmiotem tego opracowania (m.in. ze wzgldu na
obszerny i wielowtkowy charakter tego zagadnienia). Pojawiajce si w treci Stanowiska
fragmenty dotyczce jednostronnej zmiany warunkw umowy naley odczytywa w
kontekcie regulacji u.p.t. odnoszcych si, jak wskazano powyej, do trybu dokonywania
zmian nie stanowi one natomiast analizy przypadkw, kiedy zmiany te bd
dopuszczalne. Wskaza naley rwnie, e tre Stanowiska jest faktem powszechnie
znanym, a dokument ten jest publicznie dostpny na stronie internetowej Urzdu Ochrony
Konkurencji i Konsumentw20.

rozstrzygnicie Prezesa UOKiK nr 13/2005 rwnie nie ma zwizku z niniejsz spraw,


gdy analiza dowolnoci zmiany umowy w trakcie jej wykonywania nie bya przedmiotem
zarzutu w przywoanej sprawie. Naley przy tym zauway, e przytoczone przez Spk
fragmenty niniejszej decyzji zachowuj aktualno rwnie w obecnym stanie prawnym w
zakresie regulacji znajdujcych swoje oparciu w przepisie art. 60 u.p.t. Niemniej jednak w
niniejszym postpowaniu przeciwko UPC kwestionowana praktyka nie polega na
naruszeniu przepisw u.p.t. (w tym na nakadaniu kar umownych za wypowiedzenie

Ustawa z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy - Prawo telekomunikacyjne oraz niektrych innych ustaw
(Dz. U. z 2012 r., poz. 1445).
19
Tre art. 13 ustawa z dnia 16 listopada 2012 r. o zmianie ustawy - Prawo telekomunikacyjne oraz niektrych
innych ustaw (Dz. U. z 2012 r., poz. 1445). 1. W terminie 5 miesicy od dnia wejcia w ycie niniejszej ustawy
dostawcy usug telekomunikacyjnych obowizani s do dostosowania warunkw umw, w tym okrelonych w
regulaminie wiadczenia publicznie dostpnych usug telekomunikacyjnych lub w cenniku usug
telekomunikacyjnych, do przepisw ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym mniejsz ustaw. 2. Przepisu
art. 56 ust. 4a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejsz ustaw nie stosuje si do umw
zawartych przed dniem wejcia w ycie niniejszej ustawy.
20
https://uokik.gov.pl/aktualnosci.php?news_id=3104
18

23

umowy w zwizku z jej modyfikacj w trakcie wykonywania kontraktu) tylko na


naruszeniu dobrych obyczajw poprzez dokonanie arbitralnej zmiany cen wiadczonych
usug.
adnego zwizku z obecnie analizowanym problemem prawnym nie ma rwnie
przytoczone przez Spk w pimie z dnia 8 wrzenia 2015 r. stanowisko Rzecznika
Generalnego oraz Komisji Europejskiej zoone w sprawie zawisej przed TSUE o sygn.
C-326/14, gdy dotyczy on kwestii zmian umowy w oparciu o tzw. klauzul waloryzacyjn,
a nie o klauzul modyfikacyjn. Rnica w tego rodzaju postanowieniach jest olbrzymia, gdy
w pierwszym wypadku po zawarciu tego rodzaju zapisu w umowie prawidowe dziaanie
klauzuli waloryzacyjnej (tj. nie ma charakteru abuzywnego) np. w zakresie zmiany cen za
usug (w tym nie tylko jej podwyszenie, ale rwnie jej obnienie) powinno odbywa si
niezalenie od silniejszej strony kontraktu i jej decyzji biznesowych czyli wprost
przeciwnie ni ma to miejsce w niniejszej sprawie21. Na marginesie naley zauway, e
przedmiotowe rozwaania s rwnie o tyle bezzasadne na gruncie kwestionowanej w pkt I
sentencji niniejszej decyzji praktyki, e UPC w swoich umowach nie posiadao zarwno
klauzuli waloryzacyjnej, jak i modyfikacyjnej, ktra wskazywaaby materialnoprawne
przesanki dokonywania zmian w warunkach umowy.
Odnoszc si do kolejnych argumentw przedstawionych w toku postpowania
administracyjnego przez UPC nie sposb zgodzi si ze stanowiskiem, e moliwe byo w
niniejsze sprawie zastosowanie tzw. wypowiedzenia zmieniajcego. Niewtpliwie zarzut
sformuowany w niniejszym postpowaniu dotyczy zmiany umw na czas nieokrelony, ale
nie oznacza to automatycznie, e tak umow mona dowolnie wypowiada. Spka upatruje
takie dziaanie w treci art. 3651 k.c. zgodnie, z ktrym zobowizanie bezterminowe o
charakterze cigym wygasa po wypowiedzeniu przez dunika lub wierzyciela z zachowaniem
terminw umownych, ustawowych lub zwyczajowych, a w razie braku takich terminw
niezwocznie po wypowiedzeniu, zapominajc przy tym, e przepis ten odnosi si tylko do
sposobu rozwizania umowy (tj. za wypowiedzeniem), a nie do powodw, w oparciu o ktre
nastpuje wypowiedzenie umowy. Spka ponadto wskazuje, e 6 ust. 1-4 OWU gwarantuje
kadej ze stron umowy zawartej na czas nieoznaczony prawo do swobodnego wypowiedzenia
umowy z zachowaniem jednomiesicznego okresu wypowiedzenia. Niemniej jednak naley
zauway, e w obrocie konsumenckim swoboda wypowiadania umowy ograniczona jest przez
samego ustawodawc, ktry w tzw. szarej klauzuli w art. 3853 pkt 15 k.c. przesdzi, e w
razie wtpliwoci uwaa si, e niedozwolonymi postanowieniami umownymi s te, ktre w
szczeglnoci zastrzegaj dla kontrahenta konsumenta uprawnienie wypowiedzenia umowy
zawartej na czas nieoznaczony, bez wskazania wanych przyczyn i stosownego terminu
wypowiedzenia. Powysze oznacza, e nie bdzie dozwolone takie dziaanie ani
postanowienie umowne (z uwagi na naruszenie dobrych obyczajw), ktre umoliwiaoby
W wyroku TSUE z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. C-326/14 w sprawie w sprawie Verein fr
Konsumenteninformation przeciwko A1 Telekom Austria AG, Trybuna stwierdzi m.in., e zmiana opat ()
nastpujca na podstawie postanowienia o waloryzacji opat, ktre jest zawarte w oglnych warunkach umw
stosowanych przez przedsibiorstwo wiadczce te usugi i ktre przewiduje, e taka waloryzacja jest zalena od
obiektywnego wskanika cen konsumpcyjnych ustalonego przez instytucj publiczn, nie stanowi zmiany
warunkw umowy w rozumieniu tego przepisu, uprawniajcej abonenta do wycofania si z umowy bez
ponoszenia kar
21

24

wypowiedzenie umowy zawartej na czas nieokrelony przez przedsibiorc bez okrelenia w


umowie wanych przyczyn dokonania wypowiedzenia umowy. Tak wic, jeeli Spka
chciaby wypowiedzie umow na czas nieokrelony w trakcie jej trwania to rwnie w
umowie powinny zosta zamieszczone wane przyczyny, dla ktrych takie dziaanie byoby
dozwolone (opisane w sposb jednoznaczny, zrozumiay i precyzyjny). Z uwagi na powysze,
w ocenie Prezesa UOKiK, nazwanie dziaania kwestionowanego w niniejszym postpowaniu
jako wypowiedzenia zmieniajcego nie ma dla kwalifikacji prawnej samej praktyki
znaczenia, bo rwnie i w tym przypadku wymagane jest w umowie zawarcie klauzuli
modyfikacyjnej umoliwiajcej podjcie takich dziaa w toku wykonywania umowy.
Na gruncie niniejszej sprawy podkrelenia wymaga fakt, e w ramach umowy
o wiadczenie usug telekomunikacyjnych zawartej pomidzy operatorem telekomunikacyjnym
a konsumentem do istotnych elementw umowy zaliczy trzeba wystpujce po stronie
przedsibiorcy zobowizanie do wiadczenia usug telekomunikacyjnych oraz odpowiadajce
mu wzajemne wiadczenie pienine konsumenta (zobowizanie do zapaty za wiadczone
usugi). Dlatego te dokonanie przez Spk jednostronnej zmiany warunkw umowy
polegajce na podwyszeniu opaty abonamentowej, uzna naley za zmian dotyczc
istotnych elementw umowy. Nie ma przy tym znaczenia okoliczno, e ww. podwyka
spowodowana bya zwikszeniem prdkoci dostpu do Internetu, gdy zmiana ta bya
wymuszona na odbiorcy usugi i nie mg on zachowa poprzednich jej parametrw przy
dotychczasowej wysokoci abonamentu. Konsument nie mg nie wyrazi zgody na zmian
warunkw umowy i pozosta przy dotychczasowej wysokoci abonamentu i prdkoci
Internetu. Jednoczenie analiza wzorcw umownych stosowanych przez Spk pod ktem
zawartych w nich klauzul modyfikacyjnych, na podstawie ktrych Spka dokonaa
jednostronnych zmian warunkw umw, i okolicznoci dokonania przez Spk tych zmian
(czynniki zalene od woli przedsibiorcy) wskazuj, e Spka nie bya uprawniona do
dokonania jednostronnej zmiany warunkw umw zawartych na czas nieoznaczony.
Klauzule umowne wykorzystywane przez UPC w dacie wysyki do konsumentw
powiadomie o dokonaniu jednostronnej zmiany warunkw umowy zawieray bowiem
wycznie opis trybu, w jakim mog zosta wprowadzone zmiany do czcego strony
kontraktu oraz zwizanych z tym konsekwencji w postaci koniecznoci (bd te jej braku)
zwrotu ulgi, o ktrej mowa w art. 57 ust. 6 u.p.t. W treci przedmiotowych klauzul nie zostay
okrelone materialne warunki (przesanki) dokonywania takich zmian, w oparciu o analiz
ktrych konsument mgby przewidzie, w jakich sytuacjach i z uwagi na jakie czynniki
zawartej z dostawc usug telekomunikacyjnych umowy mog ulec zmianie.
Omawiane powyej praktyka bya sprzeczna z dobrymi obyczajami, gdy Spka
informowaa konsumentw o jednostronnej zmianie warunkw umw o wiadczenie usug
telekomunikacyjnych w zakresie cen za wiadczone usugi, mimo e UPC nie posiadao w ww.
umowach klauzuli modyfikacyjnej, ktra okrelaaby kryteria (przesanki) i zakres przyszych
zmian, a zatem nie mia prawa do dokonywania takiej zmiany. Majc bowiem na uwadze treci
przedstawionych przez Spk w toku postpowania klauzul wykorzystywanych w umowie
oraz regulaminie wiadczenia usug telekomunikacyjnych oraz zwizane z przyjt strategi
biznesow okolicznoci podwyszenia przez przedsibiorc opaty abonamentowej za
wiadczone usugi, naley stwierdzi, e zmiany umowy w tym zakresie wymagay zoenia

25

przez strony umowy zgodnych owiadcze woli. Oznacza to, e brak takiej woli ze strony
konsumentw nie musia powodowa wypowiedzenia umowy, gdy mia on prawo do
wiadczenia usugi na dotychczasowych warunkach.
Tym samym, poinformowanie konsumentw przez Spk o dokonaniu jednostronnej
zmiany warunkw umowy byo sprzeczne z dobrymi obyczajami, za ktre z pewnoci uzna
naley respektowanie zasad rzdzcych naleytym wykonywaniem zobowiza umownych, do
ktrych nale rwnie reguy odnoszce si do dopuszczalnoci dokonywania przez
przedsibiorc jednostronnych zmian warunkw umowy. Konsument, dziaajc w zaufaniu do
przedsibiorcy, ma prawo do otrzymywania od niego rzetelnych informacji w zakresie praw
przysugujcych stronom umowy. Przekazywanie przez przedsibiorc, tj. podmiot posiadajcy
wzgldem konsumenta silniejsz pozycj, rzetelnych informacji stanowi przejaw realizacji
przysugujcego konsumentowi prawa do uczestniczenia w rynku na jasnych i przejrzystych
zasadach. Umoliwia to rwnie podjcie konsumentowi wiadomej decyzji dotyczcej
umowy, w tym kontynuowania jej na niezmiennych zasadach.
Ponadto, Prezes UOKiK mia na wzgldzie prawo konsumentw bdcych stronami
umw zawartych z UPC, do ich realizacji na ustalonych przez strony warunkach, przy
jednoczesnym zaoeniu, e w przypadku, gdy po stronie przedsibiorcy pojawi si wola
dokonania jednostronnej zmiany warunkw umowy, konsument bdzie mia moliwo
dokonania oceny takiej zmiany w oparciu o jasne i przejrzyste kryteria zawarte w prawidowo
skonstruowanej klauzuli modyfikacyjnej zamieszczonej w umowie o wiadczenie usug
telekomunikacyjnych. Praktyka Spki naruszaa dobre obyczaje, gdy dokonana zmiana
uzaleniona bya wycznie od woli przedsibiorcy, a jedynym zachowaniem po stronie
konsumenta moga by tylko akceptacja lub jej brak dla wprowadzanych zmian (co wizao si
z rozwizaniem umowy).
Bez znaczenia dla oceny przedmiotowej praktyki s argumenty prezentowane przez
UPC dotyczce zwikszonego komfortu po stronie konsumentw poprzez podwyszenie
prdkoci przesyu danych .
Odnoszc si do tego argumentu, po pierwsze, naley zauway, e dua cz
konsumentw moga w ogle nie odczu ww. zmiany lub te nie wykorzystaa moliwoci,
ktre si z ni wi, gdy uywa sieci Internet do biecej pracy lub rozrywki nie
wykorzystujc penej prdkoci cza. Co istotne, w informacji przesyanej do konsumentw
przedsibiorca nie podawa informacji, jaka bdzie docelowa prdko przesyu danych, a
wskazywa jedynie, e dwukrotnie przyspieszymy Pastwu internet. Bez zapoznania si z
pierwotnymi warunkami umowy (a po duszym okresie czasu od jej zawarcia dokumenty z
tym zwizane mog by trudne do odnalezienia) konsumenci mog nawet nie wiedzie, jakiej
szybkoci cze bd posiadali po wprowadzeniu sygnalizowanych zmian.
Po drugie, pierwotna prdko, ktr zapisan w umowie mieli klienci UPC bya
wystarczajca do codziennej pracy. rednia prdko Internetu dla klienta objtego podwyk
to wedug ustale UPC - [TP]. Taka szybko jest wystarczajca do przegldania nawet
zaawansowanych stron internetowych, korzystania z rozrywki dostpnej w sieci (np. VOD, gry
sieciowe, etc.), czy te swobodnego korzystania dostpu do sieci przez kilka urzdze. Jeeli
dla konsumenta prdko przesyu danych bya zbyt maa to mg ona w kadej chwili

26

wystpi do UPC z wnioskiem o zawarcie nowej umowy lub zmian parametrw w ramach
aktualnie wykonywanego kontraktu. Niemniej jednak inicjatywa zmiany umowy wychodziaby
w takiej sytuacji od konsumenta, a nie tak jak w niniejszej sprawie zostaa narzucona
jednostronnie przez Spk.
Po trzecie, z punktu widzenia konsumentw istotne jest rwnie to, e UPC swoim
klientom nie gwarantowao minimalnej prdkoci przesyu danych w sieci Internet. Oznacza to,
e dwukrotne przyspieszenie mogo odby si tylko na papierze (lub poprzez ustawienie
odpowiednich parametrw technicznych przez UPC dla klienta kocowego) jednak nie oznacza
to, e konsument w rzeczywicie bdzie mg przez cay czas korzysta z podwyszonej
prdkoci. Z uwagi na niezalene od niego czynniki (za ktre odpowiedzialno ponosi
przedsibiorca lub te za ktre odpowiada za zasadzie ryzyka) nie bdzie mg korzysta ze
zwikszonego komfortu, a jednoczenie bdzie zobowizany do pacenia miesicznego
abonamentu w podwyszonej wysokoci.
Po czwarte, w wyniku bezprawnej praktyki UPC konsumenci zostali zmuszeni (w
przypadku zamiaru dalszego kontynuowania umowy) do podejmowania decyzji o akceptacji
nowych warunkw, do czego nie byliby zobligowani w sytuacji zgodne z prawem dziaania
Spki. Nowa opata abonamentowa, jak rwnie zmieniona prdko wiadczonych usug
dostpu do Internetu zostaa konsumentom narzucona w sposb arbitralny przez przedsibiorc.
Przy normalnych, wolnorynkowych zasadach zawierania umw, konsument, ktry byby
zainteresowany zwikszeniem przepustowoci cza za dodatkow opat powinien
samodzielnie wyj z inicjatyw zmiany warunkw umowy poprzez kontakt np. z infolini
przedsibiorcy lub te Spka moga zaproponowa mu modyfikacj obecnych parametrw (w
ramach np. przekazania informacji handlowej na maila konsumenta) w ramach niewicej
oferty. UPC zdecydowaa si jednak na wariant siowy i jednostronnie dokonaa zmian w
wykonywanych umowach, niezalenie od tego, czy konsument by w jakikolwiek sposb
zainteresowany popraw parametrw wiadczonych usug.
Nadmieni rwnie naley, e niezbdnym warunkiem korzystania przez konsumenta z
usugi internetowej wiadczonej przez Spk jest zainstalowanie odpowiedniego sprztu, tj.
routera, a take jego instalacja oraz podczenie w domu klienta, co wie si czsto z
poniesieniem przez konsumenta dodatkowych kosztw przy zawarciu umowy w postaci opaty
za usug aktywacyjn lub za usug instalacyjn. W okresie pomidzy 2007 a 2014 rokiem,
wysoko opaty za usug aktywacyjn ksztatowaa si w zalenoci od obowizujcego w
momencie podpisania Umowy Cennika od 10 z do 49 z. Z kolei za usug instalacyjn
konsument mg ponie opat w wysokoci nawet 200 z (lub te zosta z niej cakowicie
zwolniony). W rzadkich przypadkach przy instalacji niestandardowej, np. wymagajcej
doprowadzenia kabla do domu jednorodzinnego klienta koszt instalacji mg by wyszy, i
wynika z przedstawionego kosztorysu. UPC wskazuje, e ponad 90% umw w zakresie usugi
internetowej byo zawieranych na warunkach promocyjnych, co oznacza, e nie ponieli oni
pocztkowych kosztw lub te ponieli je w niszej wysokoci. Jednak nie dotyczy to
wszystkich konsumentw, gdy cay czas bya grupa klientw (ok 10%, co oznacza dodatkowe
obcienia finansowe dla ponad [TP] abonentw), ktrzy ponieli czsto wysokie - koszty
pocztkowe przy zawarciu umowy, w ramach ktrych mieli prawo oczekiwa, e wiadczona
im bdzie usuga po ustalonej w umowie cenie, a jeeli doszoby do zmiany jej warunkw bo

27

z tak okolicznoci rwnie klienci mogliby si liczy to odbdzie si to na jasnych


i klarowanych zasadach opisanych w umowie, w tym przede wszystkim w oparciu o zasady
opisane w klauzuli modyfikacyjnej. Jeeli umowa nie przewidywaa odpowiedniej klauzuli
modyfikacyjnej w tym zakresie, to konsumenci mogli podejrzewa, e decyzj biznesow
Spki umowa nie bdzie ulega zmianie. Poniesione przez ww. klientw koszty pocztkowe s
ich bezporedni strat finansow, a jednoczenie inwestycj w moliwo korzystania z usug
UPC. W przypadku niezaakceptowania przez konsumenta nowej opaty abonamentowej,
jednostronnie narzuconej przez silniejsz stron kontraktu ww. koszty pocztkowe nie
s mu zwracane. Jednoczenie, przy zmianie operatora bdzie on zobligowany do ponownego
poniesienia analogicznych opat, co, w przypadku niestosowania przez Spk analizowanej w
niniejszej decyzji praktyki, nie miaoby miejsca.
Majc na uwadze powysze gdyby przyj stanowisko prezentowane przez Spk
w toku postpowania, zgodnie z ktrym niezalenie od przyczyn wprowadzanych zmian oraz
istnienia i treci klauzuli modyfikacyjnej do dokonania jednostronnej zmiany warunkw
umowy o wiadczenie usug telekomunikacyjnych wystarczajce jest wysanie do
konsumentw informacji zgodnie z trybem przewidzianym w przepisach u.p.t., za dopuszczalne
naleaoby uzna wszelkiego rodzaju zmiany warunkw zawartej umowy niezalenie od
okolicznoci ich dokonania, o ile tylko zostayby spenione wymogi formalne zwizane z
zawiadomieniem o nich konsumentw.
Przykadowo moliwa byaby wic sytuacja, w ktrej przedsibiorca w okresie,
w ktrym zwyczajowo konsumenci s skonni dokonywa wikszej ni zwykle iloci transakcji
(np. okres przedwiteczny), oferowaby moliwo zawarcia umowy na bardzo atrakcyjnych
warunkach, a nastpnie po bardzo krtkim okresie korzystania przez konsumenta z korzystnie
uksztatowanych warunkw umownych dokonywaby jednostronnej zmiany warunkw umowy,
przy czym konsument nie miaby ju ani moliwoci skorzystania z ofertowanych przez innych
przedsibiorcw promocji (przedwitecznych), ani moliwoci odzyskania nakadw
poczynionych na zawart umow zarwno ekonomicznych (np. opata aktywacyjna), jak
i pozaekonomicznych (czas powicony na kontakt z przedsibiorc, porwnanie ofert itp.).
Reasumujc, zdaniem Prezesa UOKiK, informowanie przez UPC konsumentw
w zwizku z planowanym podwyszeniem opaty za usug internetow naruszao dobre
obyczaje, gdy moliwo zmiany warunkw umowy w takim ksztacie nie zostaa
przewidziana w umowie czcej strony umowy, a przepisy prawa nie zezwalay na
jednostronn zmian tych warunkw przez przedsibiorc. Jednoczenie dziaanie Spki
mogo implikowa w wiadomoci konsumentw bdne przekonanie o moliwoci dokonania
takich zmian. Niezamieszczenie w umowach zawieranych z konsumentami odpowiedniej
klauzuli modyfikacyjnej nie dawao Spce uprawnienia do zmiany stosunku obligacyjnego na
zasadach zaprezentowanych w pismach kierowanych do abonentw, tj. poprzez podwyszenie
ceny za usug internetow o 7 z. Tym samym nieprawdziwa informacja przekazywana przez
przedsibiorc negatywnie wpyna na sytuacj ekonomiczn konsumentw, ktrzy byli
abonentami UPC oraz na prawo konsumenta do uczestniczenia w wymianie rynkowej
uksztatowanej w oparciu o jasne i uczciwe zasady, w tym przede wszystkim prawo
konsumenta do uzyskiwania od przedsibiorcy niewprowadzajcych w bd informacji.

28

Majc na wzgldzie powysze rozwaania naley uzna, i informowanie o zmianie


warunkw umowy o wiadczenie usugi dostp do Internetu poprzez podwyszenie opaty
miesicznej o 7 z narusza obowizek przekazywania konsumentom rzetelnej, zgodnej
z prawem informacji. Przekaz ten narusza dobre obyczaje, gdy powodowa zamanie
obowizku dotrzymania zawartych z konsumentami umw i niedokonywania ich
arbitralnej zmiany. Zmiany, ktre UPC zaproponowa konsumentom w ramach
wykonywanych umw, nie byy umotywowane ani czynnikami zawartymi w klauzuli
modyfikacyjnej, ktra umoliwiaaby dokonanie takich zmian, ani rwnie nie miay oparcia w
powszechnie obowizujcych przepisach prawa. Warto przy tym wskaza, e zmiana miaa
charakter istotny, gdy dotyczya podstawowego wiadczenia konsumenta, czyli podwyszaa
naleno, ktr musia co miesic uici za wiadczon przez przedsibiorc usug. Tym
samym Spka naruszya dobre obyczaje poprzez prb dokonania jednostronnej zmiany
umowy zmierzajcej do modyfikacji jej warunkw, gdy tymczasem zmiana taka w wietle
obowizujcych przepisw prawa i na podstawie pierwotnych warunkw umowy - nie
bya moliwa.
Naley zauway, e taka praktyka stanowia naruszenie jednej z podstawowych zasad
prawa cywilnego, wedug ktrej umw naley dotrzymywa (pacta sunt servanda) Przecitny
konsument ma prawo oczekiwa, e przedsibiorca dotrzyma postanowie zawartej z nim
umowy zgodnie z dobrymi obyczajami kupieckimi i nie zmieni w sposb arbitralny
warunkw w trakcie jej wykonywania. Jeeli jednak Spka chciaaby dokona zmiany treci
postanowie zawartych w umowie w sposb, ktry nie byby dozwolony w ramach
obowizujcej klauzuli modyfikacyjnej to powinno si to odby w formie zoenia zgodnych
i dobrowolnych owiadcze woli przez obie strony kontraktu i zawarcia aneksu do
umowy.
Znieksztacenie zachowa rynkowych przecitnego konsumentw
W niniejszej sprawie moliwo znieksztacenia zachowania rynkowego przecitnego
konsumenta po zawarciu umowy polega moga na:
1) Podjciu przez konsumenta decyzji o rozwizaniu umowy, w wyniku przekazania mu przez
Spk mogcej wprowadza go w bd informacji dotyczcej dokonania przez UPC skutecznej
jednostronnej zmiany warunkw umowy. Naley bowiem zauway, i w przypadku braku
niezgodnej z prawem praktyki przedsibiorcy konsument kontynuowaby umow na
niezmienionych warunkach i korzystaby z dostpu do Internetu wiadczonego przez UPC po
niszej opacie (bez podwyki w wysokoci 7 z). W wyniku dziaania Spki stan ten przesta
istnie, bo konsument nie mg zachowa jednoczenie starej wysokoci opaty
abonamentowej i dostpu do Internetu wiadczonego przez UPC na niezmienionych zasadach.
2) Podjciu przez konsumenta decyzji o pozostaniu dalej stron umowy czcej go ze Spk
na zmienionych - innych ni pierwotnie ustalono warunkach. W takim jednak przypadku,
bezprawna praktyka przedsibiorcy w istotny sposb wpywa na interes ekonomiczny
konsumenta, gdy jest zmuszony regulowa miesiczny rachunek w wyszej wysokoci niby
to wynikao z pierwotnych warunkw umowy. Skoro jednak warunki umowy nie przewidyway

29

takiej zmiany wysokoci abonamentu w trakcie trwania umowy, Spka nie miaa prawa
wprowadzi jej w ycie.
3) Podjciu przez konsumenta decyzji o przejciu na nowe taryfy oferowane przez Spk,
mimo e taki obowizek na nim nie ciy i mia prawo do kontynuowania umowy na
niezmienionych warunkach. W wyniku takiego dziaania konsument mg zwiza si z
przedsibiorc inn umow (w tym terminow), ktra z rnych wzgldw moe by dla niego
mniej korzystna ni oferta, z ktrej dotychczas korzysta, np. aby zachowa dotychczasow
cen przeszed na wolniejsze cze (o ile taka usuga znajdowaa si w ofercie Spki), czy te
podpisa umow pakietow za wysz cen.
Majc na wzgldzie powysze rozwaania, naley stwierdzi, i Spka w wyniku
przyjtego sposobu zmiany warunkw umw zawartych na czas nieokrelony poprzez
podwyszenie ceny za wiadczon usug o 7 z moga znieksztaci zachowanie rynkowe
konsumentw, w wyniku czego podejmowali oni decyzje dotyczce kontynuowania umowy na
zmienionych warunkach lub jej wypowiedzenia, ktrej podejmowa by nie musieli, jeeli UPC
postpowaoby zgodnie z prawem i nie informowaoby ich o dokonaniu jednostronnego
podwyszenia opaty abonamentowej. Przedmiotowe dziaanie, w ocenie Prezesa UOKiK,
spenia przesanki nieuczciwej praktyki rynkowej, o ktrej mowa w art. 4 ust. 1 u.p.n.p.r.
Godzenie w zbiorowe interesy konsumentw
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentw formuuje definicj negatywn pojcia
zbiorowego interesu konsumentw, stwierdzajc w art. 24 ust. 3, e nie jest nim suma
indywidualnych interesw konsumentw. Przedmiotem ochrony nie s zatem interesy
indywidualnego konsumenta lub grupy indywidualnych konsumentw, ale wszystkich
aktualnych lub potencjalnych klientw traktowanych jako grupa uczestnikw rynku
zasugujca na szczegln ochron22.
Stanowisko to potwierdzone zostao rwnie w orzecznictwie Sdu Najwyszego, ktry
w uzasadnieniu jednego z wyrokw stwierdzi, i: nie jest zasadne uznawanie, e
postpowanie z tytuu naruszenia ustawy antymonopolowej mona wszczyna tylko wtedy, gdy
zagroone s interesy wielu odbiorcw, a nie jest to moliwe w sytuacji, gdy pokrzywdzonym
jest tylko jeden konsument. Wydawane orzeczenie ma bowiem wymiar znacznie szerszy, peni
take funkcj prewencyjn, suy bowiem ochronie take nieograniczonej liczby potencjalnych
konsumentw23.
W ocenie Prezesa UOKiK, zakwestionowane w przedmiotowej decyzji zachowanie
Spki godzi w zbiorowe interesy konsumentw. Stron umowy zawieranej przez
ww. przedsibiorc jest okrelony krg podmiotw, wyodrbnionych spord ogu
konsumentw za pomoc wsplnego dla nich kryterium, jakim jest trwajca umowa o
wiadczenie usugi telekomunikacyjnej, polegajca na umoliwieniu dostpu do Internetu
Wyrok Sdu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2008 r., sygn. akt VI ACa 306/08, a take T. Skoczny,
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentw Komentarz, Warszawa 2009, s. 962.
23
Wyrok Sdu Najwyszego z dnia 12 wrzenia 2003 r., sygn. akt I CKN 504/01.
22

30

zawarta na czas nieokrelony oraz informacja od UPC o podwyszeniu opaty abonamentowej


za wiadczone usugi. Jednoczenie podkreli naley, e w tym krgu mg by kady
konsument, ktry zdecydowaby si zawrze umow z przedsibiorc. Nie mona przy tym si
zgodzi ze stwierdzeniem prezentowanym przez Spk, e w niniejszej sprawie rozpatrywana
jest suma indywidualnych interesw konsumentw (art. 24 ust. 3 u.o.k.i.k.). Jak susznie uzna
Sd Najwyszy w swoim rozstrzygniciu przedmiotem ochrony nie jest indywidualny interes
konsumenta, ani suma interesw indywidualnych konsumentw, lecz interes zbiorowy.
Zbiorowy to odnoszcy si do pewnej grupy osb lub zbioru rzeczy, waciwy jakiemu
zbiorowi, zoony z wielu jednostek, skadajcy si na jaki zbir; gromadny, kolektywny,
wsplny. Gramatyczna wykadnia pojcia praktyka naruszajca zbiorowe interesy
konsumentw prowadzi do wniosku, e chodzi o zachowanie przedsibiorcy, ktre godzi
w interesy grupy osb stanowicych okrelony zbir24. Ponadto Sd ten wskaza, e praktyk
naruszajc zbiorowe interesy konsumentw jest bowiem takie zachowanie przedsibiorcy,
ktre podejmowane jest w warunkach wskazujcych na powtarzalno zachowania
w stosunku do indywidualnych konsumentw wchodzcych w skad grupy, do ktrej
adresowane s zachowania przedsibiorcy, w taki sposb, e potencjalnie ofiar takiego
zachowania moe by kady konsument bdcy klientem lub potencjalnym klientem
przedsibiorcy. Stanowisko to jest popierane w najnowszym orzecznictwie25.
Nie ulega wtpliwoci, e dziaanie przedsibiorcy godzi w interesy konsumentw
wtedy, gdy wywouje negatywne skutki w sferze ich praw i obowizkw. Natomiast przez
interes zbiorowy naley rozumie interes dotyczcy konsumentw jako okrelonej zbiorowoci.
Dla stwierdzenia godzenia w zbiorowe interesy konsumentw istotne jest ustalenie, e
konkretne dziaanie przedsibiorcy nie ma cile okrelonego adresata, lecz jest kierowane do
nieoznaczonego z gry krgu podmiotw. Jak podnosi si w doktrynie, w pojciu praktyki
naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw mieci si take dziaanie przedsibiorcy
skierowane wprawdzie do oznaczonych (zindywidualizowanych) konsumentw, o ile przy tym
konsumentw tych czy jaka wsplna cecha rodzajowa. Wwczas bowiem poszkodowana
zostaje pewna grupa konsumentw, nie bdca jedynie z punktu widzenia przedsibiorcy
stosujcego dan praktyk zbiorowoci przypadkowych jednostek, lecz stanowic
okrelon i odrbn kategori konsumentw, reprezentujc w znacznym stopniu wsplne
interesy. Naley zatem przyj, e zbiorowy interes konsumentw nie musi odnosi si do
nieograniczonej liczby konsumentw, ktrych nie da si zindywidualizowa, gdy brak
indywidualizacji nie sprzeciwia si moliwoci wyodrbnienia kategorii bd zbioru
konsumentw o pewnych cechach. Oznacza to, e nie ilo faktycznych, potwierdzonych
narusze, ale przede wszystkim ich charakter, a w zwizku z tym moliwo (chociaby tylko
potencjalna) wywoania negatywnych skutkw wobec okrelonej zbiorowoci przesdza o
naruszeniu zbiorowego interesu
W niniejszej sprawie Prezes UOKiK przyj, e doszo do naruszenia praw licznej
zbiorowoci konsumentw. Organ ochrony konsumentw, podejmujc rozstrzygnicie w
niniejszej sprawie, nie opiera si zatem na indywidualnych przypadkach przedstawianych
przez konsumentw, a wzi pod uwag dziaania Spki odnoszce si do naruszenia
24
25

Wyrok Sdu Najwyszego z dnia 10 wrzenia 2008 r., sygn. akt III SK 27/07.
Wyrok Sdu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 wrzenia 2013 r., sygn.. VI ACa 67/13.

31

zbiorowych interesw konsumentw-abonentw UPC. Na praktyk Spki mg by naraony


kady konsument, bdcy sygnatariuszem umowy. Bezprawne dziaanie przedsibiorcy nie
dotyczyo bowiem interesw poszczeglnych osb, lecz szerokiego krgu usugobiorcw,
ktrych sytuacja bya identyczna i wsplna dla caej, licznej grupy kontrahentw UPC. Wobec
tego zachowanie Spki mogo wywoa, czy wywoywao niekorzystne nastpstwa w
odniesieniu do kadego z tych konsumentw, a nie jedynie wobec okrelonego konsumenta i
zagraao interesom czonkw zbiorowoci konsumentw26.
Majc powysze na wzgldzie naley uzna, e rwnie przesanka dotyczca
godzenia w zbiorowe interesy konsumentw zostaa uprawdopodobniona.
Zaniechania stosowania praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw
wskazane w pkt. I rozstrzygnicia decyzji
Zgodnie z art. 27 u.o.k.i.k, w przypadku zaniechania stosowania przez przedsibiorc
praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw, Prezes Urzdu wydaje decyzj o
uznaniu praktyki za naruszajc zbiorowe interesy konsumentw, jednoczenie stwierdzajc
zaniechanie jej stosowania.
Prezes Urzdu stwierdzi zaniechanie stosowania praktyki opisanej w pkt. I
rozstrzygnicia niniejszej decyzji w dacie 28 padziernika 2014 r. Z uwagi na to, e ostatnie
skierowane do konsumentw powiadomienie o dokonanej przez Spk jednostronnej zmianie
warunkw umw zostao wysane w dniu 27 padziernika 2014 r., dzie 28 padziernika
2014 r. by pierwszym dniem, w ktrym Spka zaprzestaa wysyania wprowadzajcej w bd
informacji, o ktrej mowa w pkt. I rozstrzygnicia decyzji.
Nieprzyjcie zobowizania przedsibiorcy
Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.o.k.i.k, jeeli w toku postpowania w sprawie praktyk
naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw zostanie uprawdopodobnione, e zosta
naruszony zakaz, o ktrym mowa w art. 24, a przedsibiorca, ktremu jest zarzucane
naruszenie tego zakazu, zobowie si do podjcia lub zaniechania okrelonych dziaa
zmierzajcych do zakoczenia naruszenia lub usunicia jego skutkw, Prezes UOKiK moe, w
drodze decyzji, zobowiza przedsibiorc do wykonania tych zobowiza. W przypadku gdy
przedsibiorca zaprzesta naruszania zakazu, o ktrym mowa w art. 24, i zobowie si do
usunicia skutkw tego naruszenia, zdanie pierwsze stosuje si odpowiednio.
W pierwszej kolejnoci naley zauway, i art. 28 u.o.k.i.k. ma zastosowanie
w przypadku, kiedy zostay spenione cznie nastpujce przesanki:
1) uprawdopodobnienie w trakcie postpowania stosowania praktyk naruszajcych
zbiorowe interesy konsumentw;
2) zoenie wniosku przez przedsibiorc do zobowizania si do podjcia lub
zaniechania okrelonych dziaa zmierzajcych do zakoczenia naruszenia lub usunicia jego
skutkw;
3) uznanie przez Prezesa UOKiK za celowe naoenie obowizku wykonania
przedoonych przez przedsibiorc zobowiza.
26

Wyrok SOKiK z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt XVII Ama 51/12.

32

Zgodnie z art. 28 u.o.k.i.k. () Prezes Urzdu moe, w drodze decyzji, zobowiza


przedsibiorc do wykonania tych zobowiza. Z powyszego wynika, i decyzja wydana w
trybie art. 28 ust. 1 u.o.k.i.k. jest decyzj o charakterze uznaniowym, w zwizku z czym Prezes
UOKiK nie ma obowizku wydania decyzji zobowizujcej w kadym przypadku, gdy wniesie
o to przedsibiorca. Przepis ten nie nakada na organ ochrony konsumentw obowizku
wydania decyzji zobowizujcej27, a jedynie stwarza mu prawn moliwo wydania takiej
decyzji28.
Ostatnia przedoona przez Spk w toku postpowania administracyjnego propozycja
zobowizania (pismo z dnia 23 grudnia 2015 r.) polegaa na zaoferowaniu konsumentom
objtych zmian wzorca umownego w zakresie podwyszenia ceny oraz parametrw usugi
Internet UPC, przeprowadzon przez Spk z dniem 1 grudnia 2014 r., 1 lutego 2015 r. oraz 1
marca 2015 r., a jednoczenie pozostajcych abonentami UPC w dniu dorczenia
przedsibiorcy decyzji koczcej postpowanie (z wyczeniem jednak tych, ktrzy po dniu
odpowiednio 1 grudnia 2014 r., 1 lutego 2015 r. oraz 1 marca 2015 r. zawarli z UPC Polska
Sp. z o.o. now umow), moliwoci
a. zmiany warunkw wiadczenia usugi Internet, polegajcych na przywrceniu parametrw
oraz opat za usug obowizujcych bezporednio do dnia 30 listopada 2014 r. i/lub:
b. zamwienia nowej usugi bd usug, lub zawarcia nowej umowy promocyjnej na
korzystanie z usug UPC, z udzieleniem klientowi dodatkowego rabatu w wysokoci 30 z
brutto.
Ponadto UPC zobowizao si do przeprowadzenia akcji informacyjnej zwizanej z ww.
ofert Spki w przypadku przyjcia zobowizania oraz skierowania do tych konsumentw, w
terminie trzech miesicy od dnia uprawomocnienia si decyzji Prezesa UOKiK, akcji
komunikacyjnych (mailowo, telefonicznie oraz listownie) informujcych o moliwoci
przyjcia tej oferty w drodze telefonicznej lub poprzez formularz elektroniczny udostpniony
na stronie internetowej Spki. Jednoczenie przedsibiorca zobowiza si do oddzielnego
poinformowania konsumentw, ktrzy ju nie s abonentami Spki, ale otrzymali informacj
o zmianie warunkw umowy, o moliwoci ponownego zawarcia kontraktu z UPC na
warunkach obowizujcych do dnia 30 listopada 2014 r.
Pismem z dnia 7 stycznia 2016 r. Prezes UOKiK przedstawi Spce informacj o
podtrzymaniu dotychczasowego stanowisko (wyraonego wczeniej w pismach z dnia 31 lipca
2015 r., 28 wrzenia 2015 r.). w zakresie niezbdnych wymaga zwizanych z ewentualnym
zobowizaniem przedsibiorcy zoonym w trybie art. 28 u.o.k.i.k. Propozycja przedstawiona
przez Spk w pimie z dnia 23 grudnia 2015 r., a take we wczeniejszej korespondencji nie
uwzgldnia zastrzee przedstawionych w ww. stanowisku Prezesa UOKiK w szczeglnoci
w zakresie braku realnego przysporzenia po stronie konsumentw majcego zwizek z
kwestionowan praktyk. W tym wypadku dotyczy to zwrotu kosztw zwizanych z
bezprawnie ponoszonymi opatami w zawyonej wysokoci (tj. 7 zotych miesicznie) przez

27

Wyrok SOKiK z dnia 13 lutego 2012 r. sygn. akt XVII Ama 217/10.
M. Radwaski, Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentw Komentarz, pod red. E. Stawicki, A. Stawicki,
Warszawa 2011, s. 647.
28

33

okres od momentu podwyszenia abonamentu do dnia przywrcenia pierwotnych warunkw


umownych.
W ocenie Prezesa UOKiK, prawidowe zobowizanie przedsibiorcy zoone na
podstawie art. 28 u.o.k.i.k., oprcz przywrcenia stanu faktycznego sprzed dokonania
naruszenia (czyli przywrcenia warunkw umownych sprzed 1 grudnia 2014 r.), powinno
rwnie zmierza do penego zrekompensowania konsumentom skutkw bezprawnego
dziaania zakwestionowanego w postanowieniu wszczynajcym postpowanie w sprawie
naruszenia zbiorowych interesw konsumentw. W analizowanym stanie faktycznym
negatywne nastpstwa analizowanej praktyki sprowadzaj si przede wszystkim do
koniecznoci ponoszenia przez klientw Spki, ktrzy kontynuowali umow na zmienionych
jednostronnie przez UPC warunkach, opat miesicznych o podwyszonej wysokoci 7 zotych.
Przedstawione powyej zobowizanie nie spenia zaoonych celw, jakie powinna nie za
sob decyzja wydana w trybie art. 28 u.o.k.i.k. Z uwagi na powysze nie mogo zosta ono
przyjte przez organ ochrony konsumentw.
Zdaniem Prezesa UOKiK z uwagi na powysze - niecelowym jest korzystanie w tej
sytuacji z instrumentu przewidzianego w art. 28 ust. 1 u.o.k.i.k. Wydanie decyzji
zobowizujcej musi bowiem suy realizacji gwnego celu dziaania Prezesa UOKiK, jakim
jest ochrona interesu publicznego, ktry w przypadku wydania decyzji, o jak wnioskuje
przedsibiorca, nie byby naleycie chroniony29. Naley bowiem wskaza, i ostateczne
rozstrzygnicie powinno by zgodne nie tyle z interesem przedsibiorcy, co przede wszystkim
z interesem konsumentw. Jednym z celw niniejszej decyzji jest zarwno zaniechanie
stosowanej praktyki i usunicie jej skutkw zarwno poprzez przywrcenie warunkw umowy
(w tym przede wszystkim wysokoci abonamentu sprzed 1 grudnia 2014 r.), a take zwrot
przez przedsibiorc korzyci, jakie otrzyma od abonentw w zwizku z skierowan do nich
informacj o podwyszeniu wartoci abonamentu.
Konkludujc, biorc pod uwag caoksztat okolicznoci niniejszej sprawy, Prezes
UOKiK uzna, i korzystniejszym rozwizaniem (dla osignicia celw stawianych decyzjom
organu ochrony konsumentw) jest wydanie decyzji stwierdzajcej naruszenie przez UPC
zbiorowych interesw konsumentw i ustalenie rodkw usunicia trwajcych skutkw
naruszenia zbiorowych interesw konsumentw praktyki stwierdzonej w punkcie I niniejszej
decyzji (por. pkt. II sentencji decyzji).
Wobec tego orzeczono jak w pkt I sentencji decyzji.
II. rodki usunicia trwajcych skutkw naruszenia zbiorowych interesw konsumentw
Prezes UOKiK naoy na Spk, na podstawie art. 26 ust. 2 w zw. z art. 27 ust. 4 w
zw. z art. 27 ust. 2 u.o.k.i.k., wskazane w sentencji decyzji rodki usunicia trwajcych
skutkw naruszenia zbiorowych interesw konsumentw.
A.Doering, Decyzje zobowizujce koczce postpowania w sprawach dotyczcych praktyk ograniczajcych
konkurencj oraz w sprawach dotyczcych praktyk naruszajcych zbiorowe interesy konsumentw, Dodatek do
Monitora Prawniczego Nr 8/2010, s. 44.
29

34

W przypadku decyzji wydawanych na podstawie art. 27 ust. 2 u.o.k.i.k, przepis art. 26


ust. 2 u.o.k.i.k znajduje odpowiednie zastosowanie. Decyzja o uznaniu praktyki za naruszajc
zbiorowe interesy konsumentw oraz stwierdzajca zaniechanie jej stosowania moe zatem
okrela rodki usunicia trwajcych skutkw naruszenia zbiorowych interesw konsumentw,
m.in. w postaci: zobowizania przedsibiorcy do zoenia jednokrotnego lub wielokrotnego
owiadczenia o okrelonej treci lub formie lub zobowizania do publikacji decyzji w caoci
lub w czci na koszt przedsibiorcy. Katalog rodkw usunicia trwajcych skutkw
naruszenia jest przykadowy. W zwizku z tym Prezes UOKiK moe naoy na przedsibiorc
inne ni wymienione w ustawie rodki usunicia trwajcych skutkw naruszenia, ktre s
adekwatne do rodzaju stwierdzonego naruszenia oraz skutkw, ktre naruszenie wywoao.
Ocena adekwatnoci dziaa zmierzajcych do usunicia skutkw niedozwolonego zachowania
musi by dokonana z uwzgldnieniem moliwie najszerszego kontekstu postpowania
przedsibiorcy, ktremu zarzucana jest praktyka o trwajcych skutkach.
W niniejszej sprawie Prezes UOKiK zdecydowa o zastosowaniu rodkw usunicia
trwajcych skutkw poinformowania konsumentw bdcych stron umw o wiadczenie
przez UPC usug telekomunikacyjnych zawartych na czas nieokrelony, o jednostronnej
zmianie warunkw tych umw z dniem 1 grudnia 2014 r., polegajcych na podwyszeniu
opaty abonamentowej o 7 z brutto, co zostao uznane za nieuczciw praktyk rynkow, a w
konsekwencji za praktyk naruszajc zbiorowe interesy konsumentw. W dacie wydania przez
Prezesa Urzdu niniejszej decyzji trwaj skutki stosowanej przez UPC praktyki naruszajcej
zbiorowe interesy konsumentw, gdy jak to ju wskazano powyej, kady konsument
dotknity praktyk UPC, na skutek dziaania Spki, podj okrelon decyzj rynkow (tj.
pozosta dalej stron umowy czcej go ze Spk i uiszcza wysz opat abonamentow albo
rozwiza umow z UPC i ewentualnie zawar now umow o wiadczenie usug
telekomunikacyjnych z innym dostawc usug na innych od dotychczas posiadanych w UPC
warunkach albo skorzysta z nowej oferty zaproponowanej przez Spk). W zwizku z tym,
wycznie na skutek zakwestionowanych dziaa Spki, konsumenci dotknici praktyk UPC
znajduj si w innej sytuacji rynkowej w porwnaniu do momentu poprzedzajcego
poinformowanie konsumentw przez Spk o jednostronnej zmianie umowy. Jednoczenie
skutki naruszenia przez UPC zbiorowych interesw konsumentw nie zostay dotychczas
konsumentom przez Spk w aden sposb zrekompensowane.
1.
Okrelajc rodki zmierzajce do usunicia trwajcych skutkw naruszenia zbiorowych
interesw konsumentw, Prezes UOKiK wyodrbni jako grup konsumentw, wobec ktrej
skutki kwestionowanej praktyki byy najbardziej daleko idce, tych konsumentw, ktrzy
wskutek jednostronnego dokonania zmian warunkw umowy przez UPC od 1 grudnia 2014 r.
musieli regulowa abonament za wiadczone usugi dostpu do Internetu w podwyszonej
wysokoci (o 7 z). S to klienci, ktrzy nie zdecydowali si na wypowiedzenie umowy po jej
zmianie lub zawarcie nowej umowy ze Spk wg. dostpnej oferty. Okres przez jaki ww.
konsumenci byli lub nadal s zobowizani do regulowania nalenoci w podwyszonej
wysokoci i t opat abonamentow faktycznie uicili moe by zrnicowany i zaley od
indywidualnej sytuacji kadego konsumenta. Niektrzy abonenci mogli wypowiedzie umow
po jednym miesicu opacenia rachunku w podwyszonej wysokoci (np. dopiero wtedy

35

zorientowali si, e umowa ulega zmianie, gdy wczeniej nie otrzymali albo nie zauwayli
korespondencji w tej sprawie od Spki) i przej do innego przedsibiorcy wiadczcego
usugi telekomunikacyjne. Kolejna grupa ww. konsumentw moga z kolei w nastpnych
miesicach wypowiedzie dotychczasowe warunki umowy i zawrze nowy kontrakt z UPC
wedug aktualnej (na tamten okres) oferty Spki. Podstawow cech, ktra charakteryzuje tych
konsumentw jest to, e przynajmniej za jeden miesic wiadczenia usugi przez UPC zapacili
opat abonamentow w podwyszonej wysokoci (o 7 z). Liczba tych miesicy moe by
rna i zaley od tego, jak dugo abonent zwizany by umow z UPC. S rwnie tacy
konsumenci, ktrzy na dzie wydania niniejszej decyzji w dalszym cigu ponosz koszty
bezprawnego dziaania przedsibiorcy, poprzez konieczno regulowania nalenoci za
abonament w innej wysokoci, ni przewidywaa to umowa przed 1 grudnia 2014 r. (czyli w
wysokoci o 7 z wikszej).
Z uwagi na konieczno wyeliminowania wyej wymienionych trwajcych skutkw
praktyki, za najbardziej adekwatny do stwierdzonego naruszenia rodek Prezes UOKiK uzna
nakazanie przedsibiorcy zwrot wpaconych przez konsumentw opat wynikajcych z
podwyszenia opaty abonamentowej o 7 z, uzaleniajc przy tym wysoko ww. nalenoci
od iloci miesicy przez ktre konsument rzeczywicie regulowa ww. nalenoci. Tym samym,
im konsument duej paci opat abonamentow za Internet w kwocie wyszej o 7 zotych na
miesic, tym wiksze bdzie musia otrzyma naleno od Spki. Prezes UOKiK przyj
metod obliczania wysokoci zwrotu, ktre zobowizana bdzie wypaci Spka swoim
klientom, poprzez pomnoenie iloci miesicy, za ktre konsumenci opacali opaty
abonamentowej w podwyszonej wysokoci a do miesica (wcznie) poprzedzajcego
miesic wydania decyzji - przez kwot, o ktr zostaa podwyszona opata abonamentowa
(czyli 7 z). Dla przykadu na miesic wydania niniejszej decyzji (lipiec 2016 r.), jeeli
konsument w dalszym cigu zwizany jest ze Spk umow, ktra ulega zmianie z dniem 1
grudnia 2014 r. i regularnie opaca opat abonamentow w zmienionej wysokoci (tj. o
dodatkowe 7 z), to po 19 miesicach (od grudnia 2014 r. do czerwca 2016 r. wcznie)
powinien otrzyma zwrot pienidzy w wysokoci 133 z. W przypadku dalszego
regulowania nalenoci przez konsumenta w kolejnych miesicach trwania umowy, a po
wydaniu niniejszej decyzji, abonent bdzie mg dochodzi jej zwrotu na drodze
pozasdowej (np. w wyniku pozytywnego rozpatrzenia reklamacji konsumenta czy te przy
pomocy mediacji prowadzonej przez Prezesa UKE lub przy dziaajcym przy nim sdzie
polubownym po spenieniu warunkw dla takiego rozpatrzenia sporu) albo sdowej (pozew
cywilny do sdu powszechnego).
Prezes UOKiK przenalizowa odpyw abonentw, ktrzy otrzymali informacj o
zmianie warunkw w dniu 1 grudnia 2014 r. w kolejnych miesicach trwania umowy, a do
miesica poprzedzajcego miesic, w ktrym wydano niniejsz decyzj. Naley przy tym
przypomnie, e ww. modyfikacj warunkw umowy zostao objtych cznie [TP] abonentw
Spki.
Miesic Rok

Liczba konsumentw,
ktrzy
rozwizali
umow (A)

Liczba
konsumentw,
ktra
zobowizana bya do zapaty
abonamentu w podwyszonej

Wpywy wynikajce z podwyki


w danym miesicu w stosunku do
klientw, ktrzy zwizani byli
umow suma A + B w danym

36

Listopad 2014 r.

[TP]

wysokoci (B)

miesicu - (w PLN)30

[TP]

[TP]

Grudzie 2014 r.
Stycze 2015 r.
Luty 2015 r.
Marzec 2015 r.
Kwiecie 2015 r.
Maj 2015 r.
Czerwiec 2015 r.
Lipiec 2015 r.
Sierpie 2015 r.
Wrzesie 2015 r.
Padziernik 2015 r.
Listopad 2015 r.
Grudzie 2015 r.
Stycze 2016 r.
Luty 2016 r.
Marzec 2016 r.
Kwiecie 2016 r.
Maj 2016 r.
Czerwiec 2016 r.
Suma wpyww z podwyki do czerwca 2016 r.

Z powyszych statystyk wynika, e na dzie wydania decyzji UPC bdzie zobowizane


do zwrotu konsumentom ok. [TP] mln z (faktyczna warto moe by mniejsza z uwagi na to,
e niektre osoby nie ureguloway dnej nalenoci za abonament mimo trwajcej umowy lub
te nie wszyscy konsumenci byli zobowizani do zapaty abonamentu w podwyszonej
wysokoci w miesicu rozwizania umowy tabela wiersz A).
Wysoko zwrotu nalenego klientowi, ktry otrzyma informacj, o zmianie warunkw
umowy, o ktrej mowa w pkt I sentencji niniejszej decyzji, uzaleniona jest od tego, czy nadal
zwizany jest ze Spk umow, czy te po otrzymaniu informacji od UPC o jednostronnej
zmianie umowy wypowiedzia umow lub te w kolejnych miesicach umowa ulega
Przy zaoeniu, e 100% abonentw, ktrzy zwizani byli umow z UPC i ktrzy otrzymali informacj, o
zmianie warunkw umowy od dnia 1 grudnia 2014 r. zapacio dan przez Spk opat (7 z) wynikajc z
podwyki abonamentu oraz e konsumenci byli opacili abonement w podwyszonej wysokoci rwnie w
miesicu, w ktrym rozwizali umowy
30

37

rozwizaniu (bez wzgldu na przyczyn). Konsumenci, ktrzy opacili opat abonamentow w


podwyszonej wysokoci (o 7 z) co najmniej przez jeden miesic s uprawnieni na podstawie
niniejszej decyzji do otrzymania jej zwrotu. Wysoko przedmiotowej nalenoci uzaleniona
jest od okresu, przez ktry regulowali abonament w tak ustalonej wysokoci, niemniej jednak
zwrot ten w oparciu o niniejsz decyzj obejmuje maksymalnie okres a do czerwca 2016
roku wcznie.
Istotne przy tym jest to, e dla otrzymania zwrotu nalenoci wynikajcych z II.1.
sentencji niniejszej decyzji nie ma znaczenia okoliczno, na podstawie ktrej doszo do
rozwizania umowy, ktra ulega zmianie po dziaaniach przedsibiorcy opisanych w pkt I
sentencji decyzji. Oznacza to, e konsument, ktry rozwiza ww. umow w kwietniu 2015 r.
(i zapaci za ten miesic jeszcze opat abonamentow w podwyszonej wysokoci) z uwagi
np. na zamiar zmiany dostawcy usug telekomunikacyjnych lub zamiar zawarcia z UPC nowej
umowy (np. o rozszerzonym zakresie usug rwnie na usug telefoniczn i dostaw
kanaw telewizyjnych), ni ta, ktra bya przedmiotem jednostronnej zmiany z dniem
1 grudnia 2014 r. rwnie powinien otrzyma zwrot pienidzy tylko za ten okres, za jaki
regulowa opat abonamentow w podwyszonej wysokoci. W analizowanym przykadzie
bdzie to 5 miesice (grudzie 2014 kwiecie 2015), co oznacza, e ww. konsument
powinien otrzyma zwrot pienidzy w wysokoci 35 z.
W ocenie Prezesa UOKiK, naoony na Spk rodek w opisanym powyej ksztacie
pozostaje w korelacji do przypisanego Spce naruszenia i dc do przywrcenia rwnowagi
stron stosunku prawnego zmierza do usunicia trwajcych skutkw naruszenia. Powyszy
obowizek UPC jest zobowizane wykona w terminie 4 miesicy od dnia uprawomocnienia
si decyzji.
2.
Aby zapewni skuteczno wywizania si z obowizku usunicia przez UPC
trwajcych skutkw naruszenia opisanych w pkt II.1., niezbdne jest rwnie to, aby
konsumenci, ktrzy zostali objci ww. praktyk mogli si o takim obowizku przedsibiorcy
dowiedzie i wystpi do niego z odpowiednim wnioskiem. W tym celu Prezes UOKiK naoy
na Spk odpowiednie obowizki informacyjne majce na celu poinformowania abonentw o
przysugujcych im uprawnieniach, a take o sposobie wnioskowania o wypat pienidzy.
Przedmiotowa informacja przekazywana zarwno w formie papierowej, jak i telefonicznej (za
pomoc wiadomoci sms) ma na celu zapewnienie konsumentom praktycznej moliwoci
skorzystania z uprawnienia przewidzianego w pkt. II.1. Konsumenci, do ktrych UPC wysaa
informacj o dokonaniu jednostronnej zmiany warunkw umowy i ktrzy opacili abonament w
podwyszonej wysokoci przez co najmniej jeden miesic znajduj w chwili obecnej w innej
sytuacji faktycznej i prawnej (tj. byli abonenci Spki, obecni abonenci Spki, ktrzy nie
wypowiedzieli umowy i zostali objci podwyk opaty abonamentowej, obecni abonenci
Spki, ktrzy przeszli na nowe oferty). Tym samym, przewidziane w decyzji obowizki
zwizane z poinformowaniem o przysugujcej konsumentom przysporzeniu uwzgldniaj
rne sposoby kontaktowania si przez Spk z abonentami. Prezes Urzdu w pkt. II.2 naoy
na UPC obowizek poinformowania wszystkich konsumentw, do ktrych zostaa wysana
informacja o jednostronnej zmianie warunkw umowy o wiadczenie usug
telekomunikacyjnych przez UPC, o ktrej mowa w pkt. I niniejszej decyzji i ktrzy opacili

38

przez co najmniej jeden miesic abonament w podwyszonej wysokoci (tj. o 7 z), o


przysugujcej im prawie do uzyskania zwrotu zapaconego abonamentu w zakresie
wskazanym w pkt. II.1. sentencji niniejszej decyzji poprzez:
a) wysanie w terminie 2 miesicy od dnia uprawomocnienia si decyzji - pisemnej
informacji oraz wiadomoci sms informujcej o przysugujcym konsumentom
prawie do uzyskania zwrotu czci abonamentu wynikajcego z jego podwyszenia,
o ktrym mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji oraz czynnociach, jakie
musi podj konsument w celu jego otrzymania, w tym o koniecznoci wskazania
przez konsumenta sposobu zwrotu przez UPC pienidzy (przelewem bankowym lub
przekazem pocztowym); przy czym czas na podjcie przez konsumenta tych
czynnoci nie moe by krtszy ni 1 miesic;
b) dwukrotn publikacj, w odstpie co najmniej 7 dni, na koszt UPC - w terminie 30
(trzydziestu) dni od daty uprawomocnienia si przedmiotowej decyzji - informacji o
przysugujcym konsumentom prawie do uzyskania zwrotu czci abonamentu
wynikajcego z jego podwyszenia, o ktrym mowa w punkcie I sentencji niniejszej
decyzji oraz czynnociach, jakie musi podj konsument w celu jego otrzymania, na
jednej z piciu pierwszych stron dziennika o zasigu oglnopolskim ze rednim
nakadem dziennym w wysokoci co najmniej 100 000 egzemplarzy w module
obejmujcym co najmniej 25% strony, czarn czcionk Times New Roman nie
mniejsz ni 10 punktw, na jasnym tle;
c) zamieszczenie, na koszt UPC - w terminie 7 (siedmiu) dni od daty uprawomocnienia
si przedmiotowej decyzji - informacji o przysugujcym konsumentom prawie do
uzyskania zwrotu czci abonamentu wynikajcego z jego podwyszenia, o ktrym
mowa w punkcie I sentencji niniejszej decyzji oraz czynnociach, jakie musi podj
konsument w celu jego otrzymania, na oficjalnej stronie internetowej UPC, tj. na
dzie wydania decyzji www.upc.pl w ten sposb, e powysze informacje zostan
umieszczone na stronie gwnej oraz bd utrzymywane na niej przez okres 3
miesicy.
Czynnoci, o ktrych mowa w pkt. II.2.a, ktre bdzie musia podj konsument
w celu poinformowania Spki o woli skorzystania z naoonych na przedsibiorcw rodkw
zmierzajcych do usunicia trwajcych skutkw naruszenia orzeczonych w niniejszej decyzji,
nie powinny by z jego punktu widzenia czynnociami nadmiernie skomplikowanymi,
wymagajcymi podjcia szeregu dziaa czy te poczonymi z zawarciem innej umowy lub
akceptacj postanowie, ktre nie maj zwizku z prawidowym wykonaniem tej czci
decyzji. Jednoczenie przy okrelaniu sposobu, w jaki konsument bdzie mg poinformowa
Spk o swojej decyzji, UPC powinna uwzgldni zrnicowanie kanaw komunikacyjnych
wykorzystanych przez konsumentw (Internet, infolinia, wizyta w salonie).
Nakadajc na Spk obowizek, o ktrym mowa w pkt. II.2.b, Prezes UOKiK mia
na wzgldzie moliwe trudnoci zwizane ze skutecznym poinformowaniem konsumentw
o przysugujcej im rekompensacie wycznie przy wykorzystaniu instrumentu okrelonego
w pkt. II.2.a (np. moliwo zagubienia przesyki, przypadek, w ktrym konsument niebdcy
ju abonentem Spki zmieni miejsce zamieszkania, a nowy adres nie jest przedsibiorcy

39

znany). Tym samym zobowizanie Spki do publikacji informacji o przysugujcej


konsumentom rekompensacie w dzienniku o zasigu oglnopolskim ma na celu zapewnienie,
e kady konsument poszkodowany praktyk UPC otrzyma informacj o przysugujcych mu
uprawnieniach.
3.
Ponadto, organ ochrony konsumentw naoy na UPC obowizek publikacji
niniejszej decyzji w caoci (z wyczeniem tajemnicy przedsibiorstwa), na koszt Spki na
stronie internetowej tego przedsibiorcy, w cigu 7 (siedmiu) dni od daty uprawomocnienia si
przedmiotowej decyzji, w ten sposb, e odnonik do treci decyzji powinien zosta
umieszczony na stronie gwnej oraz utrzymywania jej na przedmiotowej stronie internetowej
przez okres 3 (trzech) miesicy od daty opublikowania na stronie internetowej.
W ocenie Prezesa UOKiK naoony na Spk obowizki publikacyjne okrelone
w pkt II.2 zmierzaj do przekazania moliwie najszerszemu krgowi odbiorcw (konsumentw
rwnie tych niebdcych abonentami Spki, jak i innych profesjonalnych uczestnikw
rynku) informacji o dziaaniach UPC uznanych za praktyki naruszajce zbiorowe interesy
konsumentw. Obowizek ten speni funkcj edukacyjn oraz prewencyjn. Ma bowiem
stanowi czyteln informacj dla konsumentw i przedsibiorcw, w jaki sposb zgodnie
z prawem moliwe jest wprowadzanie zmian do czcych konsumentw z przedsibiorcami
umw. Jednoczenie ma ostrzega, i w przypadku braku dochowania przez przedsibiorcw
wymaganych standardw i zastosowania podobnych praktyk musz oni liczy si z
okrelonymi sankcjami.
Niezalenie od powyszego, jak ju wskazano we wczeniejszej czci uzasadnienia,
naoenie na przedsibiorc koniecznoci usunicia trwajcych skutkw naruszenia poprzez
zwrot czci abonamentu (w zakresie podwyszonej opaty) nie stanowi przeszkody dla
konsumentw do dochodzenia naprawienia szkody od UPC na drodze sdowej lub
pozasdowej. Dotyczy to rwnie konsumentw, ktrzy otrzymali informacj od UPC o
jednostronnej zmianie warunkw umowy i bezzwocznie j wypowiedzieli, bez ponoszenia
kosztw wynikajcych z poniesionej opat abonamentowej w kolejnych miesicach. Wszyscy
ci konsumenci mog dochodzi szkody (w tym odsetek oraz utraconych korzyci) jak ponieli
w zwizku z bezprawn praktyk przedsibiorcy stwierdzon w niniejszej decyzji. Dotyczy to
zarwno szkody poniesionej przed wydaniem niniejszej decyzji, jak i po jej wydaniu. W
przypadku uprawomocnienia si niniejszej decyzji, moe ona stanowi prejudykat dla
dochodzenia przez indywidualnych konsumentw roszcze na podstawie art. 12 u.p.n.p.r., w
czym take przejawia si jej walor praktyczny.
Majc na uwadze powysze, orzeczono jak w pkt. II rozstrzygnicia niniejszej
decyzji.
III. Kara pienina
Zgodnie z art. 106 ust. 1 pkt 4 u.o.k.i.k. Prezes UOKiK ma kompetencje do ukarania
przedsibiorcy poprzez naoenie na niego kary pieninej w wysokoci nie wikszej ni 10%
obrotu osignitego w roku obrotowym poprzedzajcym rok naoenia kary, jeli
przedsibiorca ten, choby nieumylnie, dopuci si stosowania praktyki naruszajcej
zbiorowe interesy konsumentw.

40

Majc na wzgldzie powyszy stan faktyczny oraz prawny niniejszej sprawy, organ
ochrony konsumentw postanowi skorzysta z uprawnienia do naoenia kary pieninej
z tytuu naruszenia zakazu stosowania praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw.
Prezes UOKiK podejmujc decyzj o naoeniu sankcji finansowej na Spk, mia na
wzgldzie, i nie wystpuj szczeglne okolicznoci uzasadniajce odstpienie od wymierzenia
kary. Jednoczenie, Prezes UOKiK przy podjciu decyzji dotyczcej naoenia kary finansowej
mia na wzgldzie, i przypisana przedsibiorcy praktyka godzi w interesy konsumentw
zwizane bezporednio z ich interesami ekonomicznymi (konieczno zawarcia umowy z
innym dostawc na mniej korzystnych warunkach, ponoszenie kosztw aktywacji nowej
usugi) oraz pozaekonomicznymi (strata czasu na wyszukanie nowych ofert, konieczno
zawierania umowy z nowym dostawc usug), a take okoliczno, i poszkodowanymi w
wyniku jej stosowania jest bardzo dua grupa konsumentw tj. przeszo [TP] osb.
Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentw nie zawiera zamknitego katalogu
przesanek, od ktrych uzaleniona jest wysoko kar nakadanych na przedsibiorcw.
W art. 111 ust. 1 pkt 1 u.o.k.i.k. w sposb nieenumeratywny wskazano, i Prezes UOKiK
winien wzi pod uwag okolicznoci naruszenia przepisw ustawy oraz uprzednie naruszenia
przepisw ustawy, a take okres, stopie oraz skutki rynkowe naruszenia przepisw ustawy, w
tym okolicznoci dot. natury naruszenia oraz dziaalnoci przedsibiorcy. Ponadto zgodnie z
art. 111 ust. 2 ww. ustawy Prezes UOKiK przy ustalaniu wymiaru kary bierze pod uwag
okolicznoci agodzce i obciajce wymienione w art. 111 ust. 3 i 4 u.o.k.i.k. Naley przy
tym zauway, e okolicznoci agodzce wskazane w tym przepisie nie maj charakteru
zamknitego.
Podkreli nadto naley, i nakadana przez organ ochrony konsumentw kara
finansowa peni trojak funkcj: represyjn, prewencyjn i dyscyplinujcy.
Ustalajc wymiar kary naley wzi przede wszystkim pod uwag funkcj prewencyjn
kar, w tym prewencj ogln. Kara bowiem winna by ustalona tak, aby powstrzymywa
przedsibiorc stosujcego praktyk oraz innych przedsibiorcw przed stosowaniem
w przyszoci tego typu praktyk w obrocie z konsumentami.
Ponadto sankcja finansowa naoona w niniejszej decyzji spenia rwnie funkcj
represyjn, w szczeglnoci w zwizku z dziaaniem Spki w stosunku do klientw, ktrzy
rozwizali umowy przed poniesieniem opaty abonamentowej w podwyszonej wysokoci.
Naley zauway, e w tym zakresie w pkt. II sentencji decyzji nie zosta naoony na Spk
obowizek usunicia trwajcych skutkw praktyki, std te konieczne byo wymierzenie
sankcji, aby nie pojawio si przekonanie (u przedsibiorcy, jak rwnie wrd innych
uczestnikw rynku), e takiego typu dziaanie jest bezkarne. Oczywicie wymierzona w decyzji
kara pienina ma rwnie oddziaywa represyjnie za dziaania podejmowane w stosunku do
konsumentw, ktrzy zmuszeni byli regulowa opat abonamentow za dostp do internetu w
podwyszonej wysokoci.
W roku 2015 UPC osigna obrt w wysokoci [TP] z, ktry bdzie podstaw do
obliczenia wymiaru kary wskazanego w niniejszej decyzji. Maksymalny wymiar kary, jaki
mona naoy na przedsibiorc wynosi [TP] z tj. 10% osignitego obrotu w roku 2015.

41

Przy nakadaniu kary istnieje konieczno spenienia przesanek podmiotowych, tj.


stwierdzenia, czy okrelone w ww. przepisie naruszenie dokonane byo nieumylnie czy
umylnie. W wietle obowizujcych przepisw prawa nieumylno naruszenia przepisw
ustawy nie wyklucza istnienia podstaw do naoenia na przedsibiorc kary pieninej.
Stwierdzenie nawet nieumylnego naruszenia ustawy daje zatem podstaw do naoenia kary
pieninej. Zgodnie z art. 83 Konstytucji RP, kady ma obowizek przestrzegania prawa
Rzeczypospolitej Polskiej. Obowizek znajomoci i przestrzegania norm prawa ciy tym
bardziej na profesjonalnych uczestnikach obrotu rynkowego. Dokonujc oceny strony
podmiotowej praktyki Spki wskazanej w pkt I rozstrzygnicia decyzji Prezes UOKiK zway
przede wszystkim, czy miaa ona zamiar jej stosowania czy te praktyka ta bya jedynie
skutkiem niezachowania przez ni ostronoci wymaganej w danych okolicznociach. Zdaniem
Prezesa UOKIK og okolicznoci sprawy kae przyj, e Spka dokonaa nieprawidowej
interpretacji przepisw, uznajc e ta, ktr przyja jest suszna, a przez to jej zdaniem dziaanie to byo zgodne z prawem. Naley w takim wypadku jednak podkreli, e z dwch
moliwych interpretacji przedsibiorca wybra korzystniejsz dla siebie. Zakwestionowana
praktyka Spki bya konsekwencj nieprzykadania przez przedsibiorc naleytej wagi dla
poszanowania prawa konsumentw do realizacji umowy na ustalonych warunkach przez cay
okres jej obowizywania, jak rwnie braku naleytego respektowania zasad regulujcych
dopuszczalno modyfikowania tych warunkw (konieczno zamieszczenia we wzorcach
umownych klauzul modyfikacyjnych o stosownej treci).
Jednoczenie w ocenie Prezesa UOKiK brak jest podstaw do uznania, e Spka nie
miaa moliwoci przewidzenia, e podejmowane przez ni dziaania maj charakter
bezprawny. W wietle powyszego naley stwierdzi, e stosujc zarzucan praktyk, Spka
dziaaa nieumylnie, co w konsekwencji skutkuje wypenieniem przesanki z art. 106 ust. 1 pkt
4 u.o.k.i.k, umoliwiajcej naoenie kary pieninej.
Ustalajc wymiar kary za naruszenie opisane w niniejszej decyzji, Prezes UOKiK
w pierwszej kolejnoci dokona oceny wagi stwierdzonych praktyk i na tej podstawie ustali
kwot bazow, stanowic podstaw do dalszych ustale w zakresie wysokoci kary. Nastpnie
organ ochrony konsumentw rozway, czy w sprawie wystpuj okolicznoci obciajce
i agodzce oraz jaki powinny mie wpyw na wysoko kary.
W pkt. I sentencji niniejszej decyzji uznano okrelone dziaanie Spki za praktyk
naruszajc zbiorowe interesy konsumentw i stwierdzono zaniechanie jej stosowania.
Praktyka ta polegaa na informowaniu konsumentw bdcych stron umw o wiadczenie
przez UPC usug telekomunikacyjnych zawartych na czas nieokrelony, o jednostronnej
zmianie warunkw tych umw z dniem 1 grudnia 2014 r., polegajcej na podwyszeniu opaty
abonamentowej o 7 z brutto, w sytuacji braku zoenia przez konsumenta do dnia 30 listopada
2014 r. owiadczenia woli o rozwizaniu umowy w razie braku akceptacji nowych warunkw,
mimo e w umowach o wiadczenie usug telekomunikacyjnych nie zostay wskazane
przesanki umoliwiajce dokonanie przez UPC jednostronnego podwyszenia opaty
abonamentowej w trakcie trwania umowy.
W ramach niniejszego zarzutu do naruszenia przepisw u.o.k.i.k. doszo na etapie
wykonania kontraktu, ktrego istot jest zachowanie przedsibiorcy polegajce na
wykorzystaniu przewagi wynikajcej z zawarcia kontraktu poprzez znieksztacenie

42

wynikajcych z przepisw praw i obowizkw stron umowy. Konsument bowiem, zawierajc


stosunek umowny na okrelonych warunkach (zarwno przy umowie zawartej na czas
nieoznaczony, jak na czas oznaczony przeksztacony w czas nieoznaczony po upywie
okrelonego w umowie okresu) ma prawo oczekiwa, e kontrakt wykonywany bdzie zgodnie
z ich treci, a jednostronna zmiana warunkw umowy bdzie moga zosta dokonana
wycznie w oparciu o jasne i przejrzyste kryteria wskazane w prawidowo skonstruowanej
klauzuli modyfikacyjnej.
Od profesjonalisty naley wymaga, by nie dokonywa zmian w zawartych
z konsumentami umowach w sprzecznoci z obowizujcymi przepisami prawa. W niniejszej
sprawie UPC naruszya prawa konsumenta nie tylko w wymiarze ekonomicznym,
przejawiajcym si w nienaleytym wykonaniu obowizkw kontraktowych i dokonaniu
jednostronnej zmiany warunkw umownych w zakresie elementw istotnych umowy, w
sytuacji, gdy Spka nie bya do tego uprawniona, ale take w wymiarze pozaekonomicznym
(naraenie na strat czasu i mitrg zwizane z koniecznoci poszukiwania alternatywnej
oferty, uniemoliwienie uczestniczenia w rynku na jasnych i przejrzystych zasadach). Organ
ochrony konsumentw wzi rwnie pod uwag okoliczno, e zmiana warunkw umownych
dotyczya wycznie umw na czas nieokrelony, a wic nie dotyczyo to umw zawartych na
czas okrelony (a wic kontrakty o wikszym rygorze prawnym i skutkach jej wypowiedzenia).
Niemniej jednak dokonujc oceny wagi naruszenia, Prezes UOKiK uwzgldni take
okoliczno, e podjta przez Spk decyzja o jednostronnej zmianie warunkw umw nie
wynikaa z ekstraordynaryjnych wydarze, ktrych wystpienie mogoby zaskoczy
profesjonalny podmiot dziaajcy na rynku usug telekomunikacyjnych, ale bya przejawem
przyjtej strategii biznesowej.
Oceniajc wag naruszenia Prezes UOKiK mia rwnie na wzgldzie, i
zakwestionowana praktyka wymierzona bya w znaczc liczb konsumentw-abonentw
Spki w liczbie [TP]. Prezes UOKiK uwzgldni ponadto relatywnie krtki okres stosowania
praktyki (ale z drugiej strony wskaza naley na dugotrwae jej skutki, ktre trwaj do dnia
wydania decyzji), jak rwnie okoliczno braku uprzedniego naruszenia przepisw ustawy.
Majc na uwadze powysze, ocena stwierdzonego naruszenia pozwolia Prezesowi
UOKiK na przyjcie kwoty bazowej sucej do obliczenia kary w wysokoci [TP]% obrotu
osignitego przez Spk. Tym samym ustalona przez Prezesa Urzdu kwota bazowa, po
zaokrgleniu do penych zotych wynosi [TP] z.
Dokonujc ustalenia ostatecznego wymiaru kary pieninej naoonej na Spk, Prezes
Urzdu dokona rwnie oceny zaistniaych w postpowaniu okolicznoci obciajcych
i agodzcych.
I tak, ustalajc wysoko kary, jako okoliczno agodzc wzito pod uwag, i UPC
zaniechaa stosowania praktyki bdcej przedmiotem postpowania w sprawie naruszenia
zbiorowego interesu konsumentw. Prezes UOKiK przyj dat 28 padziernika 2014 r. jako
moment zaniechania stosowania kwestionowanej praktyki (dzie nastpujcy po dacie wysania
do konsumenta ostatniego powiadomienia o jednostronnej zmianie warunkw umw). Organ
ochrony konsumentw uwzgldni jednak fakt, e tak rozumiane zaniechanie byo immanentnie
wpisane w charakter zakwestionowanej praktyki, nie bdc skutkiem refleksji przedsibiorcy

43

nad prawidowoci podejmowanych dziaa. Prezes Urzdu uzna, i ta okoliczno agodzca


uzasadnia zmniejszenie wyjciowego poziomu kary o [TP]%.
Ponadto, jako okoliczno agodzc Prezes UOKiK zdecydowa si uwzgldni
aktywne wspdziaanie Spki w toku prowadzonego postpowania wyraajce si w
przedstawianiu zestawie porwnawczych, analizie najnowszych trendw orzeczniczych
w obszarze bdcym przedmiotem postpowania czy aktywnego uczestnictwa w spotkaniach
z przedstawicielami UOKiK. Rwnie w przypadku tej okolicznoci agodzcej, w ocenie
Prezesa UOKiK, zmniejszenie wyjciowego poziomu kary powinno wynie [TP]%.
Jednoczenie w niniejszej sprawie miaa miejsce okoliczno przemawiajca za
podwyszeniem kwoty bazowej kary znaczny zasig naruszenia zwizany z faktem, e
praktyka Spki obejmowaa swoim zasigiem wszystkich konsumentw znajdujcych si w
zasigu wiadczenia usug przez UPC, a wiec na terytorium caego kraju, jeli tylko byli oni
stron umowy na czas nieokrelony objtej modyfikacj warunkw umowy. W ocenie Prezesa
UOKiK ta okoliczno obciajca uzasadnia zwikszenie wyjciowego poziomu kary o
[TP]%.
Kolejn okolicznoci uzasadniajc zwikszenie wyjciowego poziomu kary o [TP]%
byy znaczne korzyci, jakie Spka osigna w zwizku ze stosowaniem stwierdzonej
praktyki naruszajcej zbiorowe interesy konsumentw. Praktyka UPC dotyczya przeszo [TP]
konsumentw korzystajcych z usug Spki, z ktrych znaczna cz (por. tabela) pozostaa
stron umowy, w ktrej kwota opaty abonamentowej ulega podwyszeniu o 7 z i regulowaa
ww. nalenoci w kolejnych miesicach (nawet do dnia wydania niniejszej decyzji)
Jednoczenie w ocenie organu ochrony konsumentw wystpiy w sprawie rwnie
dodatkowe okolicznoci, ktre Prezes UOKiK zdecydowa si uwzgldni przy nakadaniu
kary za stosowanie praktyki, o ktrej mowa w pkt. I rozstrzygnicia decyzji. W pkt. II. 1
rozstrzygnicia decyzji organ ochrony konsumentw naoy na UPC obowizek zwrcenia - w
terminie 4 miesicy od dnia uprawomocnienia si decyzji - kademu konsumentowi 7 z za
kady miesic, przez ktry ww. konsument opaci abonament w podwyszonej wysokoci
wynikajcej z otrzymania informacji o jednostronnej zmianie warunkw umowy o wiadczenie
usug telekomunikacyjnych przez Spk, o ktrej mowa w pkt. I niniejszej decyzji, a miesica
(wcznie) poprzedzajcego miesic wydania niniejszej decyzji i ktry poinformowa UPC
Polska Sp. z o.o. z siedzib w Warszawie o woli otrzymania zwrotu ww. czci zapaconego
abonamentu.
Majc na uwadze powyszy rodek usunicia trwajcych skutkw naruszenia, Prezes
UOKiK oszacowa, e koszty wynikajce z koniecznoci zwrotu bezprawnie pobranych opat
abonamentowych wynios na dzie wydania decyzji ok [TP] mln z (przy zaoeniu, e kady
konsument opaci abonament w podwyszonej wysokoci i uregulowa ten abonament rwnie
za miesic, w ktrym doszo do wypowiedzenia umowy). Cho rodek usunicia trwajcych
skutkw naruszenia i kara pienina s wzgldem siebie niezalene, Prezes UOKiK postanowi
uwzgldni przedmiotow okoliczno przy nakadaniu kary pieninej i naoy na UPC kar
w szczeglnie niskiej wysokoci, obniajc kwot bazow powikszon o [TP] % na skutek
kumulacji omwionych powyej okolicznoci obciajcych i agodzcych o [TP]%.

44

W wietle powyszych okolicznoci, wysoko kary ustalono na poziomie 817.640 z


(sownie: osiemset siedemnacie tysicy szeset czterdzieci zotych). Oznacza to, e naoona
na Spk kara pienina mieci si w granicach wyznaczonych przez art. 106 ust. 1 pkt 4
u.o.k.i.k i jednoczenie stanowi [TP]% obrotu osignitego przez Spk w 2015 r. czyli [TP]%
kary, jak Prezes UOKiK mia prawo naoy na przedsibiorc.
Jak ju zostao wskazane powyej, nakadajc niniejsz decyzj kar pienin za
naruszenie przepisw ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw Prezes UOKiK wzi pod
uwag, e maj one: po pierwsze charakter represyjny (nakadana s za naruszenie
ustawowych zakazw), po drugie prewencyjny (maj zapobiega podobnym naruszeniom w
przyszoci i zniechca do naruszania prawa), za zagroenie nimi, czyli potencjalna
moliwo naoenia kary przez organ ochrony interesw konsumentw nadaje im charakter
dyscyplinujcy31. W ocenie Prezesa UOKiK kara pomimo wskazanej powyej szczeglnie
niskiej wysokoci speni stawiane przed ni cele.
W ocenie Prezesa UOKiK wymierzona kara jest rwnie adekwatna do okresu, stopnia
oraz okolicznoci naruszenia przepisw ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw.
Wobec powyszego, Prezes UOKiK orzek jak w pkt. III rozstrzygnicia niniejszej
decyzji.
Zgodnie z art. 112 ust. 3 u.o.k.i.k kar pienin naley uici w terminie 14 dni od dnia
uprawomocnienia si niniejszej decyzji na konto Urzdu Ochrony Konkurencji i
Konsumentw: NBP o/o Warszawa nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000.
IV. Koszty postpowania
Zgodnie z art. 80 u.o.k.i.k. Prezes UOKiK rozstrzyga o kosztach w drodze
postanowienia, ktre moe by zamieszczone w decyzji koczcej postpowanie. W myl
art. 77 ust. 1 u.o.k.i.k., jeeli w wyniku postpowania organ ochrony konsumentw stwierdzi
naruszenie przepisw ustawy, przedsibiorca, ktry dopuci si tego naruszenia, jest
obowizany ponie koszty postpowania. W wietle natomiast art. 263 1 kodeksu
postpowania administracyjnego w zw. z art. 83 u.o.k.i.k., do kosztw postpowania zalicza si
m.in. koszty dorczenia stronom pism urzdowych. Z kolei zgodnie z art. 264 1 ww. kodeksu,
jednoczenie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia
wysoko kosztw postpowania, osoby zobowizane do ich poniesienia oraz termin i sposb
ich uiszczenia.
Postpowanie w sprawie naruszenia zbiorowych interesw konsumentw zostao
wszczte z urzdu, a w jego wyniku organ ochrony konsumentw w punkcie I sentencji decyzji
stwierdzi naruszenie przepisw ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw. Kosztami
niniejszego postpowania s wydatki zwizane z korespondencj prowadzon przez Prezesa
UOKiK ze stron. W zwizku z powyszym, postanowiono obciy ww. przedsibiorc
kosztami postpowania w wysokoci 62,70 z (sownie: szedziesit dwa zote 70/100).
Z uwagi na powysze orzeczono jak w pkt IV sentencji.

31

Wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2004 r., III SK 31/04

45

Koszty niniejszego postpowania przedsibiorca obowizany jest wpaci na konto


Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw w Warszawie w NBP o/o Warszawa
Nr 51 1010 1010 0078 7822 3100 0000 w terminie 14 dni od uprawomocnienia si decyzji.
Stosownie do treci art. 81 ust. 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentw
w zwizku z art. 47928 2 kodeksu postpowania cywilnego od niniejszej decyzji przysuguje
stronie odwoanie, ktre wnosi si za porednictwem Prezesa Urzdu Ochrony Konkurencji
i Konsumentw - Delegatury Urzdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw w Bydgoszczy do
Sdu Okrgowego w Warszawie - Sdu Ochrony Konkurencji i Konsumentw w terminie
miesica od dnia jej dorczenia.
W przypadku kwestionowania wycznie postanowienia o kosztach zawartego
w punkcie IV niniejszej decyzji, stosownie do art. 81 ust. 5 ustawy o ochronie konkurencji
i konsumentw w zwizku z art. 47932 1 i 2 kodeksu postpowania cywilnego oraz stosownie
do art. 264 2 kodeksu postpowania administracyjnego w zwizku z art. 83 ustawy o ochronie
konkurencji i konsumentw, stronie przysuguje zaalenie za porednictwem Prezesa Urzdu
Ochrony Konkurencji i Konsumentw - Delegatury Urzdu Ochrony Konkurencji
i Konsumentw w Bydgoszczy do Sdu Okrgowego w Warszawie - Sdu Ochrony Konkurencji
i Konsumentw w terminie tygodniowym od dnia jej dorczenia.

46