You are on page 1of 2

EIA และ HIA คืออะไร?

EIA เป น การศึ ก ษาเพื่ อ คาดการณ ผ ลกระทบ
สิ่งแวดลอมที่จะเกิดขึ้น ทั้งในทางบวกและทางลบจากการ
ดํ า เนิ น โครงการหรื อ กิ จ กรรมที่ สํ า คั ญ เพื่ อ กํ า หนดวิ ธี /
มาตรการปองกันและแกไขผลกระทบสิ่งแวดลอม และใช
ประกอบการตั ด สิ น ใจในการดํ า เนิ น โครงการนั้ น ๆ
ผลการศึกษาดังกลาวเราเรียกวา “รายงานการวิเคราะห
ผลกระทบสิ่งแวดลอม”
HIA หมายถึง กระบวนการ วิธีการ และเครื่องมือ
หลากหลาย ที่ใชเพื่อคาดการณถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น
จากแผนงานหรื อ โครงการ ที่ มี ต อ สุ ข ภาพอนามั ย ของ
ประชาชนและการกระจายของผลกระทบในกลุมประชากร
และการประเมินผลกระทบตอสุขภาพจะกําหนดถึงกิจกรรมที่
เหมาะสมในการจัดการผลกระทบเหลานั้น ซึ่งการทํา HIA
เปนสวนหนึ่งของรายงานการวิเคราะหผลกระทบสิ่งแวดลอม

ทําไมตองทํา EIA และ HIA
นั่นเพราะวา ปจจุบันประเทศไทยมีโครงการพัฒนา
ตางๆ เกิดขึ้นมากมายทั้งโครงการของรัฐและเอกชน เชน
โครงการเขื่ อ น โรงไฟฟ า ถนน สนามบิ น ที่ อ ยู อ าศั ย
โรงงานอุตสาหกรรม เปนตน โครงการเหลานี้กอใหเกิด
ปญหาสิ่งแวดลอมตามมาและชัดเจนมากขึ้นทุกที ซึ่งที่สุด
แลวปญหาตางๆ เหลานี้ ก็จะสงผลกระทบยอนกลับมาที่
โครงการและสงผลกระทบตอการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
รวมถึงคุณภาพชีวิตและสุขภาพของประชาชน
ดังนั้น จึงตองมีการทํา EIA และ HIA เพื่อเปนการ
วางมาตรการป อ งกั น และแก ไ ขป ญ หาอย า งมี ร ะบบและ
เหมาะสม อีกทั้งยังเปนการปองกันและคุมครองสุขภาพ

อนามัยของประชาชน รวมถึงมาตรการลดผลกระทบทางลบ
และเสริมมาตรการทางบวกเพื่อสงเสริมสุขภาพ

การถมที่ดินในทะเล การกอสรางหรือขยายสิ่งกอสรางใน
ทะเล การกอสรางหรือขยายสนามบิน

โครงการที่ตองทํา EIA

กลุ ม ที่ 4 โครงการด า นบริ ก ารชุ ม ชนและที่ พั ก อาศั ย
ไดแก โครงการโรงแรมและโครงการอาคารที่พักอาศัยที่มี
หองพักตั้งแต 80 หองขึ้นไป หรือมีพื้นที่ใชสอยตั้งแต 4,000
ตารางเมตรขึ้นไป โครงการโรงพยาบาลหรือสถานพยาบาล
โครงการบานจัดสรร เปนตน

โครงการที่ ตอ งทํ า รายงานการวิ เ คราะห ผ ลกระทบ
สิ่งแวดลอมตามประกาศของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดลอม ปจจุบันมี 34 ประเภท และรายงานการวิเคราะห
ผลกระทบสิ่ ง แวดล อ มสํ า หรั บ โครงการหรื อ กิ จ การที่ อ าจ
ก อ ให เ กิ ด ผลกระทบต อ ชุ ม ชนอย า งรุ น แรงมี 11 ประเภท
ซึ่งประกาศทั้ง 2 ฉบับ สามารถแบงโครงการออกเปน 6 กลุม
ดังนี้
กลุ ม ที่ 1 โครงการด า นเหมื อ งแร แ ละการพั ฒ นา
ปโตรเลียม ไดแก การทําเหมืองแร เชน เหมืองแรถานหิน
เหมืองแรโพแทช เหมืองแรเกลือหิน เหมืองแรหินปูนเพื่อ
อุตสาหกรรมปูนซิเมนต เหมืองแรใตดิน เหมืองแรโลหะทุก
ชนิ ด เหมื อ งแร ที่ มี ก ารใช วั ต ถุ ร ะเบิ ด รวมถึ ง การสํ า รวจ
ปโตรเลียมโดยวิธีเจาะสํารวจและการผลิตปโตรเลียม
กลุมที่ 2 โครงการดานอุตสาหกรรม ไดแก โครงการนิคม
อุตสาหกรรม อุตสาหกรรมผลิตปูนซิเมนต อุตสาหกรรมผลิต
เยื่อกระดาษ อุตสาหกรรมเกี่ยวกับน้ําตาล อุตสาหกรรมเหล็ก
หรือเหล็กกลา อุตสาหกรรมปโตรเลียมที่มีกระบวนการผลิต
ทางเคมี อุตสาหกรรมกลั่นน้ํามันปโตรเลียมอุตสาหกรรมแยก
หรือแปรสภาพกาซธรรมชาติ
กลุมที่ 3 โครงการดานคมนาคม ไดแก โครงการระบบ
ทางพิเศษ ระบบขนสงมวลชนที่ใชราง ทางหลวงหรือถนนที่
ตัดผานพื้นที่ออนไหว เชน พื้นที่เขตรักษาพันธุสัตวปาและ
เขตห า มลาสั ต ว ป า เขตอุ ท ยานแห ง ชาติ พื้ น ที่ ลุม น้ํ า ชั้ น 2
เป น ต น รวมถึ ง โครงการท า เที ย บเรื อ ท า เที ย บเรื อ สํ า ราญ

กลุมที่ 5 โครงการดานแหลงน้ําและพัฒนาเกษตรกรรม
ได แ ก โครงการเขื่ อ นหรื อ อ า งเก็ บ น้ํ า ตั้ ง แต 100 ล า น
ลูกบาศกเมตรขึ้นไป หรือมีพื้นที่กักเก็บน้ําตั้งแต 15 ตาราง
กิ โ ลเมตรขึ้ น ไป รวมถึ ง การชลประทานที่ มี พื้ น ที่ ตั้ ง แต
80,000 ไรขึ้นไป
กลุ ม ที่ 6 โครงการด า นพลั ง งาน ได แ ก โครงการ
โรงไฟฟาพลังความรอนที่มีกําลังการผลิตตั้งแต 10 เมกะ
วัตตขึ้นไป รวมทั้ง โครงการระบบขนสง ปโ ตรเลีย มและ
น้ํามันเชื้อเพลิงทางทอ

ใครคือผูรับผิดชอบทํา EIA
ผู เ ป น เจ า ของโครงการตามประเภทที่ ร ะบุ ไ ว
ต อ งว า จ า งนิ ติ บุ ค คลที่ ไ ด รั บ ใบอนุ ญ าตจากสํ า นั ก งาน
นโยบายและแผนสิ่ งแวดลอ ม (สผ.) เปน ผูจั ดทํ ารายงาน
EIA และเมื่อเสร็จเรียบรอยแลว เจาของโครงการหรือผูรับ
มอบอํานาจตอ งนํารายงาน EIA ไปยื่นตอ สผ. เพื่อเขา สู
กระบวนการพิ จ ารณารายงาน EIA และเมื่ อ ผ า นความ
เห็นชอบแลวจึงนําไปยื่นประกอบการขออนุญาตโครงการ

การติดตามตรวจสอบการปฏิบัติตามมาตรการใน
รายงาน EIA
วัต ถุ ประสงค ในการติ ด ตามตรวจก็เ พื่ อ ตรวจสอบ
ความถูกตองแมนยําของการประเมินผลกระทบที่ศึกษาไว
และเพื่อติดตามดูวามาตรการลดผลกระทบไดถูกนําไปใช
หรือไม ซึ่งในรายงาน EIA จะกําหนดมาตรการไว 2 ประเด็น
เพื่ อ ให เ กิ ด ความมั่ น ใจว า คุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล อ มที่ อ ยู ร อบ
บริเวณโครงการอยูในมาตรฐาน คือ
1.มาตรการปองกันและแกไขผลกระทบสิ่งแวดลอม
2.มาตรการในการติ ด ตามตรวจสอบผลกระทบ
สิ่งแวดลอม
สผ. เปนหนวยงานที่ดําเนินการติดตามตรวจสอบ
การปฏิบัติตามมาตรการที่กําหนดในรายงาน EIA หากพบวา
เจ า ของโครงการไม ป ฏิ บั ติ ต ามมาตรการที่ กํ า หนด สผ.
จะแจ ง แก ห น ว ยงานอนุ ญ าต ให กํ า กั บ ดู แ ลโครงการให
ปฏิบัติ ต ามมาตรการที่ ร ะ บุใน เงื่ อ นไขการอนุญาต
นอกจากนี้แลว ยังกําหนดใหมีการสงรายงานผลการปฏิบัติ
ตามมาตรการปองกันและแกไขผลกระทบสิ่งแวดลอม และ
มาตรการติ ดตามตรวจสอบคุ ณภาพสิ่ งแวดล อม (เรียกว า
รายงาน Monitor) ดังนี้
1. โครงการภาครัฐ รัฐวิสาหกิจ จะตองรายงาน
ผลการปฏิ บั ติ ต ามมาตรการป อ งกั น และลดผลกระทบ
สิ่งแวดลอมตอคณะกรรมการสิ่งแวดลอมแหงชาติปละ 1 ครั้ง
2. โครงการของเอกชน ตองสงรายงานให สผ.
อยางตอเนื่องทั้งในระยะกอสรางและระยะเปดดําเนินการแลว
ปละ 2 ครั้ง คือทุกเดือนมกราคม และเดือนกรกฎาคม
ในกรณี ก ารติ ด ตามตรวจสอบตามมาตรการด า น
สุขภาพทั้งระหวางกอสรางและระยะดําเนินการ หนวยงาน

อนุญาตอาจไมมีอํานาจติดตามตรวจสอบดานสุขภาพ ดังนั้น
หนวยงานอนุญาตตองประสานกับหนวยงานดานสาธารณสุข
ในการติ ด ตามและเฝ า ระวั ง ผลกระทบที่ เ กิ ด ขึ้ น จากการ
ดําเนินงานดังกลาว
*********************************

ที่มา :
1. ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม เรื่อง กําหนด
ประเภทและขนาดของโครงการหรือกิจการซึ่งตองจัดทํารายงานการวิเคราะห
ผลกระทบสิ่งแวดลอม และหลักเกณฑวิธีการ ระเบียบปฏิบัติ และแนวทาง
การจัดทํารายงานการวิเคราะหผลกระทบสิ่งแวดลอม (ประกาศ ณ วันที่ 16
มิถุนายน พ.ศ.2552 และประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม
2552 มีผลบังคับใชตั้งแตวันที่ 30 ธันวาคม 2552)
2. ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม เรื่อง กําหนด
ประเภท ขนาด และวิ ธี ป ฏิบัติ สํา หรั บโครงการหรื อ กิจการที่ อาจก อ ใหเ กิ ด
ผลกระทบต อ ชุ ม ชนอย า งรุ น แรงทั้ ง ทางด า นคุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล อ ม
ทรั พ ยากรธรรมชาติ แ ละสุ ข ภาพ ที่ ส ว นราชการ รั ฐ วิ ส าหกิ จ หรื อ เอกชน
จะต อ งจั ด ทํ า รายงานการวิ เ คราะห ผ ลกระทบสิ่ ง แวดล อ ม พ.ศ.2553
(ราชกิจจานุเบกษา วันที่ 31 สิงหาคม 2553)
3. ประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอม เรื่อง กําหนด
หลักเกณฑ วิ ธีการ ระเบียบปฏิ บัติ และแนวทางในการจั ดทํ ารายงานการ
วิเคราะหผลกระทบสิ่งแวดลอม สําหรับโครงการหรือกิจการที่อาจกอใหเกิด
ผลกระทบต อ ชุ ม ชนอย า งรุ น แรงทั้ ง ทางด า นคุ ณ ภาพสิ่ ง แวดล อ ม
ทรัพยากรธรรมชาติและสุขภาพ (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2553 (ราชกิจจานุเบกษา
วันที่ 16 กันยายน 2553)
4. แนวทางการประเมินผลกระทบทางสุขภาพในรายงานการวิเคราะห
ผลกระทบสิ่งแวดลอม, สํานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและ
สิ่งแวดลอม. พิมพครั้งที่ 3 กันยายน 2553.
สํานักงานสิ่งแวดลอมภาคที่ 6
47/100 ซอยโรงพยาบาลศรีธัญญา ถนนติวานนท
ตําบลตลาดขวัญ อําเภอเมือง จังหวัดนนทบุรี 11000
โทร. 02-968-8064 โทรสาร 02-986-8062 www.reo06.net
ติดตอ : กลุมงานแผนสิ่งแวดลอม
นางประนอม ปยะสาธุกิจ, นางสมจิตต บัวเทศ
นางสาวนภาพร วิศวกุล,
นางสาวตวงพร แปนพุม

EIA : Environmental Impact Assessment
(รายงานการวิเคราะหผลกระทบสิ่งแวดลอม)
HIA : Health Impact Assessment
(การประเมินผลกระทบตอสุขภาพ)