You are on page 1of 145

‫ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﻥ ﻣﻌﺎﺻﺮ‬

‫ﺍﺯ ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ ﺗﺎ ﻗﯿﺼﺮ‬

‫ﭘﯽﺩﯼﺍﻑ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﺑﺰﺍﺭ ﻣﺘﻦﺑﺎﺯ ‪ mwlib‬ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ‪ /http://code.pediapress.com .‬ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﺴﺐ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬
‫‪PDF generated at: Fri, 06 Jan 2012 07:25:58 UTC‬‬

‫ﻣﺤﺘﻮﯾﺎﺕ‬
‫ﻣﻘﺎﻻﺕ‬
‫‪1‬‬

‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ‬

‫‪3‬‬

‫ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬

‫‪6‬‬

‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬

‫‪8‬‬

‫ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬

‫‪11‬‬

‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‬

‫‪15‬‬

‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬

‫‪22‬‬

‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ‬

‫‪25‬‬

‫ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‬

‫‪29‬‬

‫ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‬

‫‪33‬‬

‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬

‫‪36‬‬

‫ﻧﯿﻤﺎ‬

‫‪37‬‬

‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ )ﺷﺎﻋﺮ(‬

‫‪42‬‬

‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‬

‫‪46‬‬

‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬

‫‪52‬‬

‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ‬

‫‪53‬‬

‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ‬

‫‪55‬‬

‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬

‫‪59‬‬

‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬

‫‪64‬‬

‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬

‫‪69‬‬

‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬

‫‪83‬‬

‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬

‫‪86‬‬

‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬

‫‪92‬‬

‫ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦﭘﻮﺭ‬

‫‪94‬‬

‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ‬

‫‪96‬‬

‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‬

‫‪99‬‬

‫ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ‬

‫‪101‬‬

‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ‬

‫‪103‬‬

‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‬

‫‪105‬‬

‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺗﻮﻟﻠﯽ‬

‫‪107‬‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬

‫‪111‬‬

‫ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽ ﻋﻄﺎﯾﯽ‬

‫‪112‬‬

‫ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ‬

‫‪114‬‬

‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬

‫‪118‬‬

‫ﺳﯿﺪ ﮐﺮﯾﻢ ﺍﻣﯿﺮﯼ ﻓﯿﺮﻭﺯﮐﻮﻫﯽ‬

‫‪119‬‬

‫ﻣﺤﻤﺪ ﺯﻫﺮﯼ‬

‫‪120‬‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬

‫‪131‬‬

‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬

‫‪133‬‬

‫ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‬

‫‪135‬‬

‫ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‬

‫‪137‬‬

‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ‬

‫‪138‬‬

‫ﻣﺸﻔﻖ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ‬

‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬
‫‪139‬‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖﻫﺎ‬

‫‪141‬‬

‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺼﻮﯾﺮ‪ ،‬ﻣﺠﻮﺯﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖﻫﺎ‬

‫ﻣﺠﻮﺯ ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ‬
‫‪142‬‬

‫ﺍﺟﺎﺯﻩﻧﺎﻣﻪ‬

‬‬ .‬ﺍﺩﯾﺐ ﺑﻪ ﻭﺍﺳﻄﻪ ﺫﻭﻕ ﻓﻄﺮﯼ ﻭ ﻧﯿﺮﻭﯼ ﺣﺎﻓﻈﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻓﻦ ﺑﻪ ﻣﻬﺎﺭﺕ ﺭﺳﯿﺪ‪.‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ‬ ‫‪1‬‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺍﺻﻠﯽ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺑﻦ ﺳﯿﺪ ﺷﻬﺎﺏﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﻫﻨﺪﯼ‪-‬ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪) ۱۲۶۰‬ﻗﻤﺮﯼ(‬ ‫ﭘﯿﺸﺎﻭﺭ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﺳﯿﺪﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺯﺍﻕ ﺭﺿﻮﯼ‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫‪ ٣‬ﺻﻔﺮ ‪) ۱۳۴۹‬ﻗﻤﺮﯼ(‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻟﻘﺐ‬ ‫ﺳﯿﺪﺷﺎﻩﺑﺎﺑﺎ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ‪) ،‬ﺍﺣﻤﺪﺑﻦ ﺳﯿﺪﺷﻬﺎﺏﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﻮﺳﻮﻡ ﺑﻪ ﺳﯿﺪﺷﺎﻩﺑﺎﺑﺎ‪ ،‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺳﯿﺪﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺯﺍﻕ ﺭﺿﻮﯼ( ﺍﺯ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﺻﺎﺣﺐ ﺯﻫﺪ ﻭ ﺗﻘﻮﺍ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ »ﺳﯿﺮ ﻭ‬ ‫ﺳﻠﻮﮎ« ﺍﺯ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺳﻬﺮﻭﺭﺩﯼ ﻧﺴﺐ ﻣﯽﺑﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻋﻠﻢ ﺣﮑﻤﺖ ﻭ ﺭﯾﺎﺿﯽ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﯿﺮﺯﺍﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺣﻤﻦ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭ »ﻋﻠﻮﻡ ﻋﻘﻠﯿﻪ« ﺭﺍ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﻼﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﺷﯿﺦﺍﻻﺳﻼﻡ ﻓﺮﺍﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺁﻣﻮﺧﺘﻦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷﺖ‪ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﮐﺎﺑﻞ ﻧﺰﺩ ﻣﻼﻣﺤﻤﺪ ﺁﻝﻧﺎﺻﺮ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻮﻡ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺎﻝ ﺭﺍﻫﯽ ﻏﺰﻧﯿﻦ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺭ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺳﻨﺎﯾﯽ ﻭ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻏﺰﻧﻮﯼ ﺩﺭ ﻣﺤﻠﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﺑﺎﻍ ﻓﯿﺮﻭﺯﻩ« ﺍﻗﺎﻣﺖ ﮔﺰﯾﺪ‪ .‬ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۶۰‬ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ ﺩﺭ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭ ﭼﺸﻢ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﮔﺸﻮﺩ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺑﻪ ﺳﻦ ﺗﻌﻠﻢ ﺭﺳﯿﺪ‪ ،‬ﭘﺪﺭﺵ ﺍﻭ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ ﺗﺎ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﻭ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺁﻣﻮﺯﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﻣﻼﻫﺎﺩﯼ ﺳﺒﺰﻭﺍﺭﯼ‪ ،‬ﺩﺭ ﻣﺤﻀﺮ ﻓﺮﺯﻧﺪﺵ ﻣﻼﻣﺤﻤﺪ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﺯ ﻣﺤﻀﺮ ﻣﻼﺍﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺑﻬﺮﻩ ﯾﺎﻓﺖ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﭼﻨﺪﯼ ﺑﻪ ﻣﺸﻬﺪ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻣﯿﺮﺯﺍﺟﻌﻔﺮ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﮔﺰﯾﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﺍﺯ ﻋﻼﯾﻖ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﻣﺎﻝ ﺩﻧﯿﺎ ﺟﺰ ﭼﻨﺪ ﺟﻠﺪ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻪ ﭘﺎﺭﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺁﻥﻫﺎ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺧﻂ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻧﺴﺨﻪﺑﺮﺩﺍﺭﯼ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﭼﯿﺰ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۰‬ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ ﺭﺧﺖ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺍﻓﮑﻨﺪ ﻭ ﺗﺎ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺩﺭ ﺁﻥﺟﺎ ﺑﺴﺮ ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺍﺩﯾﺐ ﺩﺭ ﻣﺸﻬﺪ ﻧﺰﺩ ﻓﻀﻼﯼ ﺁﻥ ﺩﻭﺭﻩ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥﺟﺎ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻮﻡ ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷﺖ ﻭ ﺍﺯ ﻣﺤﻀﺮ ﻣﻼﺳﻌﺪﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻬﺮﻣﻨﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﭼﻨﺎﻥﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ »ﻗﯿﺼﺮﻧﺎﻣﻪ« ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺧﺮﺩﯾﻢ‪ ،‬ﻓﺮﺥﭘﺪﺭ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎﺩﺵ ﺭﻭﺍﻥ ﺷﺎﺩ‪ ،‬ﻣﯿﻨﻮﯼ ﺩﺭ‬ ‫ﺑﻪ ﯾﮏ ﭘﺮﻫﻨﺮ ﭘﺎﺭﺳﺎﯾﻢ ﺳﭙﺮﺩ‬ ‫ﭼﻮ ﻣﻪ ﮔﺸﺖ ﻧﻮ‪ ،‬ﻣﺎﻫﯿﺎﻧﻪ ﺷﻤﺮﺩ‬ ‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﺟﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺶ ﺑﺮﺍﻓﺮﻭﺯﺩﻡ‬ ‫ﺯ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺩﺍﻧﺶ ﺑﯿﺎﻣﻮﺯﺩﻡ‬ ‫ﺯ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﺩﺍﻧﺶ ﭼﻮ ﭘﺮﺗﻮ ﮔﺮﻓﺖ‬ ‫ﻫﯿﻮﻻﯼ ﺟﺎﻥ‪ ،‬ﺻﻮﺭﺕ ﻧﻮ ﮔﺮﻓﺖ‬ ‫ﭼﻨﺎﻥ ﭼﻮﻥﮐﻪ ﺗﻦ‪ ،‬ﺯﻧﺪﻩ ﮔﺮﺩﺩ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺶ ﻓﺮﻭﺯﻧﺪ ﺟﺎﻥ ﻭ ﺭﻭﺍﻥ‬ ‫ﭘﺲ ﺁﻣﻮﺯﮔﺎﺭﺕ ﻣﺴﯿﺤﺎﯼ ﺗﻮﺳﺖ‬ ‫ﺩَﻡ ﭘﺎﮐﺶ ﺍﻓﺴﻮﻥ ﺍﺣﯿﺎﯼ ﺗﻮﺳﺖ‬ ‫ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﯽ ﻭ ﮐﺴﺐ ﺩﺍﻧﺶ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﺩﺭ ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﻣﻘﺪﻣﺎﺕ ﺭﺍ ﺁﻣﻮﺧﺖ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺩﺭ ﺳﺮﺣﺪﺍﺕ ﻏﺮﺑﯽ ﻫﻨﺪ ﺑﯿﻦ ﺍﻫﺎﻟﯽ ﻭ ﻗﻮﺍﯼ ﺍﻧﮕﻠﯿﺲ ﺟﻨﮓ ﺩﺭﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﭘﺪﺭ ﻭ ﺩﯾﮕﺮ ﺧﻮﯾﺸﺎﻭﻧﺪﺍﻧﺶ ﺑﻪ ﻗﺘﻞ ﺭﺳﯿﺪﻧﺪ‪.‬ﺍﺩﯾﺐ‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺎﻝ ﻭ ﻧﯿﻢ ﻏﺰﻧﯿﻦ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﻫﺮﺍﺕ ﺗﺮﮎ ﮔﻔﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥﺟﺎ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﭼﻬﺎﺭﺩﻩﻣﺎﻩ ﺑﻤﺎﻧﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺭﺍﻫﯽ ﺗﺮﺑﺖ ﺟﺎﻡ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﻦ ﺑﯿﺴﺖ ﻭ ﺩﻭﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺸﻬﺪ ﺭﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﺳﺒﺰﻭﺍﺭ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‪ ۱۲۸۷‬ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺒﺰﻭﺍﺭ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﮔﺰﯾﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺣﻠﻘﻪ ﺩﺭﺱ ﻣﻼﻫﺎﺩﯼ ﺳﺒﺰﻭﺍﺭﯼ ﺩﺭ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺩﻭﺳﺎﻝ ﺁﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﺍﯾﻦ ﺣﮑﯿﻢ ﺭﺍ ﺩﺭﮎ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﻣﺎﺩﺭ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﻩ ﺭﺍ ﻭﺩﺍﻉ ﮔﻔﺖ ﻭ ﺭﻫﺴﭙﺎﺭ ﮐﺎﺑﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﻧﻮﺩﺳﺎﻝ ﻋﻤﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻭﻗﻒ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺍﻧﺶ ﻭ‬ ‫ﻓﻀﯿﻠﺖ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﻋﻤﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﺰﮐﯿﻪ ﻧﻔﺲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﺍﺩﯾﺐ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ ﻭ ﻓﻀﻼﯼ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﯽﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﺍﺩﯾﺐ ﻫﻨﺪﯼ« ﺍﺷﺘﻬﺎﺭ ﯾﺎﻓﺖ‪.

‬ﺍﺯ ﺣﻮﺍﺷﯽ ﻭ ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍﺑﻮﺍﻟﻔﻀﻞ ﺑﯿﻬﻘﯽ ﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺍﺣﺎﻃﻪ ﺑﺴﯿﻂ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ ﻟﻐﺖ ﭘﯽﺑﺮﺩ‪ .‬ﺍﺩﯾﺐ ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺍﺷﺎﺭﺍﺕ ﺍﺑﻦ ﺳﯿﻨﺎ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﻋﻤﺮﺵ ﺑﻪ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﺁﻥ ﻭﻓﺎ ﻧﮑﺮﺩ‪ .‬ﻗﯿﺼﺮﻧﺎﻣﻪ ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺤﺮ‬ ‫ﻣﺘﻘﺎﺭﺏ ﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺍﻭﻝ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ﭼﻬﺎﺭﺩﻩﻫﺰﺍﺭ ﺑﯿﺖ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﻭ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺩﯾﮕﺮ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺩﺭ ﺑﯿﺎﻥ »ﻗﻀﺎﯾﺎﯼ ﺑﺪﯾﻬﯿﯿﺎﺕ ﺍﻭﻟﯿﻪ« ﻭ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺩﺭ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻧﺎﺻﺮﺧﺴﺮﻭ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﯾﮑﯽ ﮔﻞ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻧﻐﺰﮔﻠﺰﺍﺭ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﮐﻪ ﭼﯿﻨﻨﺪﻩ ﺭﺍ ﺯ ﺁﻥ ﺩﻭﺻﺪ ﺧﺎﺭ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﻣﻨﻪ ﺩﻝ ﺑﺮ ﺁﻭﺍﯼ ﻧﺮﻡ ﺟﻬﺎﻥ‬ ‫ﺟﻬﺎﻥ ﺭﺍ ﭼﻮ ﮔﻔﺘﺎﺭ‪ ،‬ﮐﺮﺩﺍﺭ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﻣﺸﻮ ﻏﺮﻩ ﺑﺮ ﻋﻬﺪ ﻭ ﺯﻧﻬﺎﺭ ﻭﯼ‬ ‫ﮐﻪ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻭﯼ ﻋﻬﺪ ﻭ ﺯﻧﻬﺎﺭ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﮔﻬﯽ ﻗﯿﺮﮔﻮﻥ‪ ،‬ﮔﻪ ﭼﻮ ﺭﻭﺷﻦﭼﺮﺍﻍ ﺟﺰ ﺍﯾﻦ ﺩﻭ‪ ،‬ﺟﻬﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﮔﺮ ﮐﺎﺭ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﻣﻨﺒﻊ‬ ‫• ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻣﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺭﺷﯿﺪ ﯾﺎﺳﻤﯽ‬ ‫• ﻟﻮﺡ ﻓﺸﺮﺩﻩ ﻟﻐﺖﻧﺎﻣﻪ ﺩﻫﺨﺪﺍ‬ ‫ﺩﺭﺍﺯ ﺍﺳﺖ ﻃﻮﻣﺎﺭ ﮔﺮﺩﻭﻥ ﻭﻟﯿﮏ‬ ‫ﻧﮕﺎﺭِﺵ ﺑﺠﺰ ﺩﺭﺩ ﻭ ﺗﯿﻤﺎﺭ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﻗﻠﻢﺯﻥ ﻧﺰﺩ ﺧﺎﻣﻪ ﺩﺭ ﺁﺷﺘﯽ‬ ‫ﻃﺮﺍﺯﺵ ﺑﺠﺰ ﺟﻨﮓ ﻭ ﭘﯿﮑﺎﺭ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮﻩﺑﺎﺯﺍﺭ ﭘﺮﻣﺸﺘﺮﯼ‬ ‫ﻣﺘﺎﻉ ﻣﺮﺍ ﮐﺲ ﺧﺮﯾﺪﺍﺭ ﻧﯿﺴﺖ‬ .‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ‬ ‫‪2‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺭﺳﺎﻻﺕ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻋﻤﺮ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭ ﻣﺮﺍﺟﻌﻪ ﺑﻪ ﺁﺛﺎﺭ ﺧﺎﻗﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻧﺎﺻﺮﺧﺴﺮﻭ‪ ،‬ﺳﻨﺎﯾﯽ ﻭ ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﻣﻮﻟﻮﯼ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ ،‬ﻟﺬﺍ ﺁﺛﺎﺭ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺩﯾﺐ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺗﻘﺮﯾﺒﺄ ﻫﯿﭻﮐﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭﺵ ﺧﺎﻟﯽ ﺍﺯ ﭼﺎﺷﻨﯽ ﻣﯿﻬﻦﭘﺮﺳﺘﯽ ﻭ ﺗﺮﻭﯾﺞ‬ ‫ﺍﺳﺘﻘﻼﻝ ﻭ ﺁﺯﺍﺩﮔﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬ﺟﺴﺪ ﻭﯼ ﺩﺭ »ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ« )ﺷﺎﻩﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ(‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﭼﻬﺎﺭﻫﺰﺍﺭ ﻭ‬ ‫ﺩﻭﯾﺴﺖ ﺑﯿﺖ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﺳﯿﺼﺪ ﻭ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﺑﯿﺖ ﻋﺮﺑﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۲‬ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺧﺮﺩ‪ ،‬ﭼﯿﺮﻩ ﺑﺮ ﺁﺭﺯﻭ ﺩﺍﺷﺘﻢ‬ ‫ﺟﻬﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﻢﻣﺎﯾﻪ ﺑﮕﺬﺍﺷﺘﻢ‬ ‫ﺳﭙﺮﺩﻡ ﭼﻮ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﺮﯾﻢ‪ ،‬ﺟﻬﺎﻥ ﻧﻪ ﺷﺎﻣﻢ ﻣﻬﯿﺎ ﻭ ﻧﻪ ﭼﺎﺷﺘﻢ‬ ‫ﺗﻦﺁﺳﺎﯾﯽ ﺁﺭﺩ ﺭﻭﺍﻥ ﺭﺍ ﮔﺰﻧﺪ‬ ‫ﮔﺰﻧﺪ ﺭﻭﺍﻥ ﺧﻮﺍﺭ ﺑﮕﺬﺍﺷﺘﻢ‬ ‫ﺯﻣﺎﻧﻪ ﺑﮑﺎﻫﺪ ﺗﻦ ﻭ‪ ،‬ﺑﻨﺪﻩ ﻧﯿﺰ‬ ‫ﺑﺮ ﺁﯾﯿﻦ ﺍﻭ ﻫﻮﺵ ﺑﮕﻤﺎﺷﺘﻢ‬ ‫ﭼﻮ ﺗﺨﻢ ﺍﻣﻞ‪ ،‬ﺑﺎﺭ ﺭﻧﺞ ﺁﻭﺭﺩ‬ ‫ﻧﻪ ﻭﺭﺯﯾﺪﻡ ﺍﯾﻦ ﺗﺨﻢ ﻭ ﻧﻪ ﮐﺎﺷﺘﻢ‬ ‫ﺯﺩﻭﺩﻡ ﺯ ﺩﻝ ﻧﻘﺶ ﻫﺮ ﺩﻓﺘﺮﯼ‬ ‫ﺳﺘﺮﺩﻡ ﻫﻤﻪ ﺁﻥﭼﻪ ﺑﻨﮕﺎﺷﺘﻢ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ ﮔﺮﺍﻣﯽﺩﺍﺷﺖ ﺧﺎﮎ ﻣﯿﻬﻦ ﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﺧﺎﮎ ﮐﺖ ﻧﺎﻑ ﺁﻥ ﺟﺎ ﺯﺩﻧﺪ ﺗﻦ ﻭ ﺟﺎﻧﺖ ﺭﺍ ﺗﻮﺷﻪ ﺯ ﺁﻥﺟﺎ ﭼﺪﻧﺪ‬ ‫ﺗﺮﺍ ﺩﺍﯾﻪ ﻭ ﻣﻬﺮﺑﺎﻥﻣﺎﺩﺭ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺧﻮﺭﺵﺧﺎﻧﻪ ﺗﻮﺳﺖ ﻭ ﺧﻮﺍﻟﯿﮕﺮ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻧﮕﻪ ﮐﻦ ﮐﻪ ﭘﺴﺘﺎﻥ ﺍﯾﻦ ﻣﺎﻡ ﭘﯿﺮ‬ ‫ﭼﻪﻣﺎﯾﻪ ﺑﻪ ﮐﺎﻣﺖ ﺑﯿﺎﻟﻮﺩ ﺷﯿﺮ‬ ‫ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ ﺩﺭ ﻣﺎﻩ ﺻﻔﺮ ‪ ۱۳۴۹‬ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺳﮑﺘﻪ ﻧﺎﻗﺺ ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﻓﻠﺞ ﺍﻭ ﺷﺪ‪ ،‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .

‫ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫‪3‬‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺍﺻﻠﯽ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺠﻮﺍﺩ ﺑﺠﻨﮕﺮﺩﯼ‬ ‫ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ‪ ،‬ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﻋﻠﻮﻡ ﺍﺳﻼﻣﯽ‪ ،‬ﮐﻼﻡ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪) ۱۲۸۱‬ﻗﻤﺮﯼ(‬ ‫ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ‪ ،‬ﺭﻭﺳﺘﺎﯼ ﺑﯿﮋﻥ ﮔﺮﺩ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﮐﺮﺑﻼﯾﯽ ﺣﺴﯿﻦ ﺑﺠﻨﮕﺮﺩﯼ‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫‪ ۱۵‬ﺫﯾﻘﻌﺪﻩ ‪۱۳۴۴‬‬ ‫‪ ۲۷‬ﻣﯽ ‪۱۹۲۶‬‬ ‫‪ ۶‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۰۵‬‬ ‫ﻣﺸﻬﺪ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ ﻭ ﻣﺸﻬﺪ‬ ‫ﻣﺪﻓﻦ‬ ‫ﺣﺮﻡ ﺍﻣﺎﻡ ﺭﺿﺎ‪ ،‬ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺩﺍﺭﺍﻟﺤﻔﺎﻅ‬ ‫ﻧﺎﻡ)ﻫﺎﯼ(‬ ‫ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺠﻮﺍﺩ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫ﺩﯾﮕﺮ‬ ‫ﻟﻘﺐ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫ﺑﻨﯿﺎﻧﮕﺬﺍﺭ‬ ‫ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺩﺑﯽ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﻣﺪﺭﺱ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﯽ‬ ‫ﺳﺒﮏ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭﯼ‬ ‫ﻗﺎﺁﻧﯽ‪ ،‬ﺧﺮﺍﺳﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻋﺮﺍﻗﯽ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﻫﺎ‬ ‫ﺷَﺮﺡ ﻣُﻌَﻠَّﻘﺎﺕ ﺳَﺒﻌﻪ‪ ،‬ﺷﺮﺡ ﺧﻄﯿﺐ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼ‪ ،‬ﺷﺮﺡ ﺑﺮ ﺣﻤﺎﺳﻪ ﺍﺑﻮﺗﻤﺎﻡ‬ ‫ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ‬ ‫ﺩﺭﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﻋﺮﻭﺽ ﻋﺮﺑﯽ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﻵﻟﯽ ﻣﮑﻨﻮﻥ ﺑﻪ ﺳﻌﯽ ﻋﺒﺎﺱ ﺯﺭﯾﻦ ﻗﻠﻢ‬ ‫ﺗﺨﻠﺺ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ)ﻫﺎ(‬ ‫ﻟﯿﻼ‬ ‫ﺣﻮﺯﻩ‬ ‫ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺧﯿﺮﺍﺕ ﺧﺎﻥ‪ ،‬ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻧﻮﺍﺏ‪،‬‬ ‫ﺩﯾﮕﺮ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩﻫﺎ‪:‬ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ )ﺍﺑﻬﺎﻡ ﺯﺩﺍﯾﯽ(‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺠﻮﺍﺩ ﺑﺠﻨﮕﺮﺩﯼ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ)ﺍﺩﯾﺐ ﺍﻭﻝ‪-‬ﯾﮑﻢ(‪ ،‬ﺍﺩﺏ ﺷﻨﺎﺱ‪،‬ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻣﺤﻘﻖ‪ ،‬ﻣﺪﺭﺱ ﻭ ﺍﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺍﺩﯾﺐ ﺑﻪ ﺩﻭ‬ ‫ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ ﺷﻌﺮ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺻﺪﻭﭘﻨﺠﺎﻩ ﺳﺎﻝ ﺍﺧﯿﺮ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪:‬ﯾﮑﯽ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺠﻮﺍﺩ ﺑﺠﻨﮕﺮﯼ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﺍﻭﻝ ﻭ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺍﺩﯾﺐ ﺩﻭﻡ ﻭ ﻣﺘﺨﻠﺺ ﺑﻪ ﺭﺍﻣﻮﺯ ﮐﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩ ﺍﺩﯾﺐ ﺍﻭﻝ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ .

‬ﺩﺭﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮﺍﺯﺳﺒﮏ‬ ‫ﻗﺎﺁﻧﯽ ﭘﯿﺮﻭﯼ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫‪4‬‬ .‬ﺗﻔﺮﯾﺢ ﻭ ﮔﺮﺩﺵ ﺍﻭ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﺑﺎﻏﻬﺎﯼ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﻣﺸﻬﺪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺁﻥ‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﺤﺚ ﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯽ ﻣﯽ ﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﮔﺎﻫﯽ ﻫﻢ ﺩﺭ‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﺶ ﭼﻮﻥ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻭ ﻣﯿﺮﺯﺍﻗﻬﺮﻣﺎﻥ )ﺷﮑﺴﺘﻪ( ﻣﯽ ﺭﻓﺖ‪. [2‬ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺍﺭﺯﺷﻤﻨﺪ ﺑﺪﺍﻧﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺪﺭﺳﯽ ﺗﻮﺍﻧﺎ ﻭ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﯽ ﺩﺍﻧﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ ﻣﻼﻫﺎﺩﯼ ﺳﺒﺰﻭﺍﺭﯼ ﺩﺭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭ ﻣﻨﻄﻖ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻣﯽ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﺯﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻵﻟﯽ ﻣﮑﻨﻮﻥ‪» ،‬ﺑﺨﺸﯽ ﺍﺯﺷَﺮﺡ ﻣُﻌَﻠَّﻘﺎﺕ‬ ‫ﺳَﺒﻌﻪ ﻭ ﺭﺳﺎﻟﻪﺍﯼ ﺩﺭﺟﻤﻊ ﺑﯿﻦ ﻋﺮﻭﺽ ﻋﺮﺑﯽ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ« ﺑﺎﻗﯿﺴﺖ‪.‬ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ ﺭﺍ ﻓﺼﯿﺢ ﻣﯽ ﮔﻔﺖ ﻭ ﺑﻪ ﯾﺎﺭﯼ ﺣﺎﻓﻈﻪ ﺍﺵ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻗﻮﯼ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺗﻤﺎﻡ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﻃﺮﺯ ﻣﻨﺴﺠﻢ ﺑﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻧﺶ ﺍﻟﻘﺎ ﻣﯽ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﻤﯿﻦ ﺍﻣﺮ ﺳﺒﺐ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺣﻠﻘﻪ ﻫﺎﯼ ﺩﺭﺳﯽ ﺍﺵ‪ ،‬ﺁﻧﭽﻨﺎﻥ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﻭ ﺟﺬﺍﺏ ﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍﺯ ‪ ۳۰۰‬ﻃﻠﺒﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ ﻣﯽ ﮐﺮﺩﻧﺪ]‪ .‬‬ ‫• ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﻭ ﺻﻮﻓﯿﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺎ ﺧﻮﺩﺵ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍﯾﻦ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺭﺍ ﺩﻭﺳﺖ ﻣﯽﺩﺍﺷﺘﻪﺍﺳﺖ‪.‫ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫ﺳﺒﮏ ﺷﻌﺮﯼ‬ ‫ﺍﻭ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﯽ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺶﻫﺎﯼ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻭ ﻋﻠﻮﻡ ﻗﺪﯾﻢ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﺷﺮﺍﻓﺶ ﺑﻪ ﻭﺍﮊﻩﻫﺎﯼ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﺷﺎﺭﺍﺕ ﻭ ﺗﻠﻤﺤﯿﺎﺕ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺮﺷﺎﺭ‬ ‫ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺍﯾﻦ ﻣﻨﻄﻘﯽ ﺑﻮﺩﻥ ﻭ ﺁﮔﺎﻫﺎﻧﻪ ﺳﺮﻭﺩﻥﻫﺎ ﺳﺒﺐ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺍﻭ ﺷﻮﺭ‪ ،‬ﺣﺎﻝ ﻭ ﻋﻮﺍﻃﻒ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﮐﻤﺘﺮ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻮﺟﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﯿﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﻄﺢ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺑﺮﺍﯼ ﻋﻤﻮﻡ ﻃﻼﺏ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺷﺮﺡ ﻧﻈﺎﻡ‪ ،‬ﻣﻐﻨﯽ ﻭ ﻣﻄﻮﻝ‬ ‫ﻣﯽ ﮔﻔﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺍﺵ‪ ،‬ﺳﻄﺢ ﻋﺎﻟﯽ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻋﺮﺏ‪ .‬ﺷﯿﻮﻩ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺍﻭ‬ ‫ﺧﻄﺎﺑﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺷﺎﮔﺮﺩ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﺑﺤﺚ ﻭ ﺳﺆﺍﻝ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﮑﺘﺐ ﺍﻭ ﺍﺩﺑﺎ ﻭ ﻓﻀﻼﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻣﮑﺘﺐ ﺍﻭ‪ ،‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺪﺭﯾﺲ‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۹۷‬ﻗﻤﺮﯼ ﺑﻪ ﻣﺸﻬﺪ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ »ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺧﯿﺮﺍﺕ ﺧﺎﻥ« ﻭ »ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﺧﺎﻥ« ﻭ »ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻧﻮﺍﺏ« ﺩﺭﺱ ﺧﻮﺍﻧﺪ ‪.‬ﺍﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯﻣﺪﺗﯽ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩ ﺗﺮﮐﺴﺘﺎﻧﯽ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺧﻮﺩ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺒﮑﯽ ﻭﯾﮋﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺗﻨﮕﺪﺳﺖ ﺑﻮﺩ ﻭﻟﯽ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﻋﺖ ﻃﺒﻊ ﻭ‬ ‫ﻋﺰﺕ ﻧﻔﺲ ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺩﺭﺁﻣﺪ ﺍﻭ ﻓﻘﻂ ﻣﺴﺘﻤﺮﯼ ﺳﺎﻻﻧﻪ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻧﻮﺍﺏ ﻣﺸﻬﺪ ﻭ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﮐﻤﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﻠﮏ ﺍﺭﺛﯽ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻣﯿﺮﺳﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺗﻨﻬﺎ ﯾﮑﺒﺎﺭ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﻋﻤﺮﺵ ﺑﻪ ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﻭ‬ ‫ﺳﻔﺮﯼ ﺑﻪ ﮐﺎﺷﻤﺮ ﻭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﺗﺮﺑﺖ ﺣﯿﺪﺭﯾﻪ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺑﻨﺪﯼ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺩﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪:‬‬ ‫• ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﭘﯿﺮﻭﯼ ﺍﺯ ﻗﺎﺁﻧﯽ ﺳﺮﻭﺩﻩﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺧﻮﺩﺵ ﻧﭙﺴﻨﺪﯾﺪ‪.‬ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ ﺩﺭ ﺩﻭ ﺳﻄﺢ ﻋﺎﻟﯽ ﻭ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻣﺪﺡ ﮐﺴﯽ ﺭﺍ ﻧﻤﯽ ﮔﻔﺖ ) ﺗﻨﻬﺎ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﺍﺵ ‪-‬ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﻣﺪﺡ‪-‬ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﻈﻔﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺍﻓﺘﺘﺎﺡ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﻠﯽ ﺑﻮﺩ‪ (.‬‬ ‫• ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ ﺧﺮﺍﺳﺎﻧﯽ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭﯼ ﺍﺯ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﻏﻨﯽ‪ ،‬ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻧﻪﺍﺳﺖ‪.‬ﺩﻋﻮﺕ ﻫﯿﭻ ﯾﮏ ﺍﺯ‬ ‫ﺛﺮﻭﺗﻤﻨﺪﺍﻥ ﻭ ﺧﺎﻥ ﻫﺎﯼ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﻤﯽ ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﻋﻤﺮﺵ ﺟﺰ ﺑﺎ ﺻﯿﺪﻋﻠﯽ ﺧﺎﻥ ﺑﺎ ﮐﺲ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﻣﺮﺍﻭﺩﻩ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ ،‬ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺻﺎﺣﺐ ﻣﻨﺼﺒﺎﻥ‪ ،‬ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ‬ ‫ﺍﺻﻼ ﺳﺮ ﺗﻌﻈﯿﻢ ﻓﺮﻭﺩ ﻧﯿﺎﻭﺭﺩ‪ .‬ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺗﻮﺍﻧﺎ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺍﻟﻔﺎﻅ ﻭ‬ ‫ﺍﻧﺴﺠﺎﻡ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎﺕ ﻭ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﺩﻗﯿﻖ ﺍﺯﺧﺼﻮﺻﯿﺎﺕ ﺑﺎﺭﺯ ﺷﻌﺮﺍﻭﺳﺖ‪.‬ﺍﻭ ﭼﻮﻥ ﻣﯽ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺵ‪ ،‬ﺩﺭﺱ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﺍﯼ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺍﺷﮑﺎﻟﯽ ﺣﺘﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﺎﮔﺮﺩﯼ ﺑﺎ‬ ‫ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺗﺮﯾﻦ ﺳﻄﺢ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩ ﺑﺮﺟﺎﯼ ﻧﻤﯽ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﺿﻌﯿﻔﯽ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺯﯾﻦ ﺭﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺍﺯﻭ ﺑﺮ ﺟﺎﯼ ﻧﻤﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ‬ ‫ﻣﻠﮏﺍﻟﺸﻌﺮﺍ ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ ﻭ ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﻭﺍﺩﯾﺐ ﻃﻮﺳﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﻣﺪﺭﺱ ﺭﺿﻮﯼ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺥ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ‬ ‫ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﺟﻼﻝ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﺗﻬﺮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﺣﺴﻦ ﻣﺸﮑﺎﺕ ﻃﺒﺴﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺳﺠﺎﺩﯼ‪ ،‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺍﻭ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﺍﺧﻼﻕ ﻭ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺍﻭ‬ ‫ﺍﻭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺳﺎﺩﻩ ﻭ ﺑﺮﺧﻼﻑ ﻣﺤﯿﻂ ﻋﻠﻤﯽ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ‪ ،‬ﻭﺿﻊ ﻇﺎﻫﺮﯼ ﺍﺵ ﺁﻣﯿﺰﻩ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺳﻨﺖ ﻫﺎﯼ ﻗﺪﯾﻢ ﻭ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۴‬ﺗﺎ ‪.‬ﺍﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﻋﻤﺮﺵ ﻓﻘﻂ ﯾﮏ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﻗﺒﻮﻝ ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺩﺑﯽ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ‪ .۱۳۴۴‬ﻣﺮﮒ‪-‬ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺸﻬﺪ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‬ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺩﺭﺱ ﻭ ﺑﺤﺚ ﺧﻼﺻﻪ ﻣﯽ ﺷﺪ‪ .

[5].‬ﺗﺮﮎ ﻋﻠﻢ ﭼﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺩﺍﺭﺩ؟ ﺭﺳﻮﻝ ﺧﺪﺍ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺯ ﮔﻬﻮﺍﺭﻩ ﺗﺎ ﮔﻮﺭ ﺩﺍﻧﺶ ﺑﺠﻮﯼ‪ .۱۵‬‬ ‫ﺍﺯ ﺻﺒﺎ ﺗﺎ ﻧﯿﻤﺎ )‪،(۲/ ۱۹.ru/bse2.Tehran.bashgah.php?name=Articles‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻃﻬﻮﺭ )‪(http://www.‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﻧﻈﺮﻳﺎﺕ ﻣﻼﺻﺪﺭﺍ ﺭﺍ ﻣﻲ ﭘﺴﻨﺪﻳﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺠﻮﻡ ﻭ ﺟﺒﺮ ﻭ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﻭ‬ ‫ﺣﺴﺎﺏ ﻭ ﻫﻨﺪﺳﻪ ﺗﺴﻠﻂ ﻛﺎﻣﻞ ﺩﺍﺷﺖ‪ .۱۵‬‬ ‫ﺳﺨﻨﻮﺭﺍﻥ ﻧﺎﻣﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ )‪،(۱/ ۲۱۹‬‬ ‫ﺳﺮﺁﻣﺪﺍﻥ ﻓﺮﻫﻨﮓ )‪،(۱/ ۱۵۶.۱ .al-shia. Moscow.‬‬ ‫»‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫» ﺍﺩﯾﺐ ﺍﻭﻝ ﮐﻪ ﺭﻓﺖ ﻗﯿﺪ ﺛﺎﻧﯽ ﻫﻢ ﺭﻓﺖ«ﮔﻔﺘﻪ ﯼ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺍﺩﯾﺐ ﺛﺎﻧﯽ‪/‬ﺷﺎﻓﯿﻪ‪ ،‬ﺣﺠﺖ ﻫﺎﺷﻤﯽ ﺧﺮﺍﺳﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺻﻔﺤﻪ‪۱۵‬‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ‪ ،‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﮔﺮﺍﯾﻠﯽ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫‪(http://bse. Sokhanwarana namiya moasar.‬ﺍﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﻗﺎﻣﻮﺱ ﻭ ﺑﺮﻫﺎﻥ ﻗﺎﻃﻊ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺣﻔﻆ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﺍﻓﺰﻭﻥ ﺑﺮ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﻫﺰﺍﺭ ﺑﻴﺖ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﻋﺮﺏ ﺟﺎﻫﻠﻲ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪. 1928‬‬ ‫‪.com/article001439.Chaikin. vol‬‬ ‫ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ‪ ،‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﮔﺮﺍﯾﻠﯽ‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻋﻠﻤﺎﯼ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ‪ ،‬ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﮐﻤﺎﻟﯽ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻘﺪﻣﻪ ‪ :‬ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﻴﻌﻰ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻣﻌﺎﺻﺮ )‪(۱۴.H.(۱۹۵۰ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﺩﯾﺐ ﻫﯿﭽﮕﺎﻩ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺍﺵ ﺭﺍ ﺣﺘﯽ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎﯼ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺭﺳﻤﯽ‪ ،‬ﺭﻫﺎ ﻧﻤﯽ ﮐﺮﺩ‪ .net/modules.com/article001439.۲۰‬‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﮔﺎﻥ )‪،(۳۳۳‬‬ ‫ﺩﺍﯾﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﻓﺎﺭﺳﯽ )‪،(۱/ ۷۸‬‬ ‫ﺩﻭﯾﺴﺖ ﺳﺨﻨﻮﺭ )‪،(۱۵. K.(۸/ ۱۵۰‬‬ ‫«‬ .+Murza+Abdul+Jawad+Ibn+Mulla+Abbas‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪.com/search/Adib+Nishaburi. (A.tahoorkotob.‬ﺍﻣﺎ ﺗﺨﺼﺺ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻋﻠﻮﻡ ﺍﺩﺑﯽ ﺑﻮﺩ‪ .D . Muhammad Baqar.‬ﻧﻔﺮﻣﻮﺩﻩ ﻏﯿﺮ ﺍﺯ ﺑﻌﻀﯽ ﺭﻭﺯﻫﺎ‪.php‬‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﻨﺎﻣﻪ ﺷﻮﺭﻭﯼ‬ ‫)‪(Adib+Nishaburi.۱۶‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻬﯽ ﺭﺟﺎﻝ ﻭﻣﺸﺎﻫﯿﺮ )‪،(۱/ ۱۰۷‬‬ ‫ﺳﺨﻨﻮﺭﺍﻥ ﻧﺎﻣﯽ )‪،(۱/ ۱۰.‬ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮﺍﻥ ﻭ ﺍﺋﻤﻪ ﺍﻃﻬﺎﺭ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻋﻠﻢ ﺁﻥ ﻫﺎﺳﺖ‪.sci-lib.Burqai.html) Адиб Нишабури Мирза Абдул Джавад ибн Мулла Аббас‬‬ ‫ﺳﺎﯾﺖ ﺍﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﺁﺳﺘﺎﻥ ﻗﺪﺱ ﺭﺿﻮﯼ‪ ،‬ﺑﺨﺶ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﺪﻓﻦ‬ ‫ﯾﺎﺩﻧﺎﻣﻪ ﺍﺩﯾﺐ‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ ﻭ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺩﺍﯾﺮﻩ ﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺑﺰﺭﮒ ﺷﻮﺭﻭﯼ ‪(http://farhang.com/docs/45502407268.۹۸‬‬ ‫ﻟﻐﺘﻨﺎﻣﻪ )ﺫﯾﻞ‪ /‬ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ(‪،‬‬ ‫ﯾﺎﺩﺩﺍﺷﺘﻬﺎﯼ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ )‪.html#adib) ۱۹۷۷ ،‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺑﺰﺭﮒ ﻋﻠﻤﯽ ﺭﻭﺳﯿﻪ )‪(http://bse.?language=en<"http://technorati.html‬‬ ‫ﺗﺒﯿﺎﻥ )‪(pid=10658&op=peoples&http://www. Kratkii ocherk noveishei persidskoi literatury.۱۵۷‬‬ ‫ﮔﻨﺠﯿﻨﻬﯽ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ )‪،(۷/ ۹۷.sci-lib.‫ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫‪5‬‬ ‫ﻧﻈﺮﺍﺕ ﺧﺎﺹ‬ ‫ﺍﺩﻳﺐ ﺿﻤﻦ ﻛﺴﺐ ﻋﻠﻮﻡ ﺩﻳﻨﻲ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺪﺭﻳﺞ ﺑﺮ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﻫﺎﻱ ﺍﺩﺑﻲ ﻭ ﺗﺎﺭﻳﺨﻲ ﺧﻮﺩ ﺍﻓﺰﻭﺩ‪ . 1329 A.

‬ﺍﺯ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺳﺎﻝ‪ ۱۳۳۳‬ﻫـ‪ .‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫‪6‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺍﺻﻠﯽ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﺧﯿﺮﺁﺑﺎﺩﯼ‬ ‫ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‬ ‫ﻡ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪۱۳۱۰‬ﻩ‪ .‬ﺩﺭ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۷‬ﺵ‪ ،.‬ﺍﻭ‬ ‫ﻣﺘﺨﺼﺺ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻖ‪ ،‬ﻓﻠﺴﻔﻪ‪ ،‬ﺭﯾﺎﺿﯿﺎﺕ‪ ،‬ﺍﺻﻮﻝ‪ ،‬ﻓﻘﻪ‪ ،‬ﺭﺟﺎﻝ‪ ،‬ﺣﺪﯾﺚ‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮ‪ ،‬ﻃﺐ ﻗﺪﯾﻢ‪ ،‬ﻧﺠﻮﻡ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻕ‪ (.‬‬ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﺷﺎﮔﺮﺩ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﭘﺪﺭ‪ ،‬ﮐﻪ ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﺭﺍ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﻓﺮﺍﮔﯿﺮﯼ ﻋﻠﻮﻡ ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ ﺩﺭ ‪ ۱۸‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﺸﻬﺪ ﻣﯽﻓﺮﺳﺘﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺧﺪﻣﺖ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﺪ ﮐﺪﮐﻨﯽ )ﺩﺭ‬ ‫ﮔﺬﺷﺘﻪ ‪ ۱۳۵۷‬ﻫـ‪ .‬ﮐﻪ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻢ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺖ ﺑﻌﻀﯽ ﺍﺯ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻧﺶ ﺩﺭ ﺍﯾﻮﺍﻥ‬ ‫ﺁﺧﺮﯾﻦ ﻏﺮﻓﻪ ﺟﻨﻮﺏ ﻏﺮﺑﯽ ﺻﺤﻦ ﻋﺘﯿﻖ )ﺍﻧﻘﻼﺏ( ﺭﺿﻮﯼ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﻕ‬ ‫ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ‪ ،‬ﺭﻭﺳﺘﺎﯼ ﺧﯿﺮﺁﺑﺎﺩ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﺍﺳﺪﺍﻟﻠﻪ‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫‪ ۲۱‬ﺁﺫﺭﻣﺎﻩ ‪۱۳۵۵‬ﺵ‬ ‫ﻣﺸﻬﺪ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ ﻭ ﻣﺸﻬﺪ‬ ‫ﻣﺪﻓﻦ‬ ‫ﺣﺮﻡ ﺍﻣﺎﻡ ﺭﺿﺎ‪ ،‬ﺍﯾﻮﺍﻥ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﻏﺮﻓﻪ ﺟﻨﻮﺏ ﻏﺮﺑﯽ ﺻﺤﻦ ﻋﺘﯿﻖ )ﺍﻧﻘﻼﺏ( ﺭﺿﻮﯼ‬ ‫ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖ‬ ‫ﻟﻘﺐ‬ ‫ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‪ ،‬ﺍﺩﯾﺐ ﺛﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺍﺩﯾﺐ ﺩﻭﻡ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻋﺮﺑﯽ‪ ،‬ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻖ‪ ،‬ﻓﻠﺴﻔﻪ‪ ،‬ﺭﯾﺎﺿﯿﺎﺕ‪ ،‬ﺍﺻﻮﻝ‪ ،‬ﻓﻘﻪ‪ ،‬ﺭﺟﺎﻝ‪ ،‬ﺣﺪﯾﺚ‪ ،‬ﺗﻔﺴﯿﺮ‪ ،‬ﻃﺐ ﻗﺪﯾﻢ‪ ،‬ﻧﺠﻮﻡ‬ ‫ﺗﺨﻠﺺ‬ ‫ﺭﺍﻣﻮﺯ‬ ‫ﺣﻮﺯﻩ‬ ‫ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺧﯿﺮﺍﺕ ﺧﺎﻥ‪ ،‬ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻧﻮﺍﺏ‪،‬‬ ‫ﺩﯾﮕﺮ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩﻫﺎ‪:‬ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ )ﺍﺑﻬﺎﻡ ﺯﺩﺍﯾﯽ(‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ)‪۱۳۹۶ -۱۳۱۰‬ﻫـ‪ .‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺭﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﻣﺪﺭﺱ ﺑﻪ ﺯﻣﯿﻦ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﺩﭼﺎﺭ ﺷﮑﺴﺘﮕﯽ ﭘﺎ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫ﺣﺎﺩﺛﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪﻧﺸﯿﻦ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺎﻻﺧﺮﻩ ﺩﺭ ‪ ۲۱‬ﺁﺫﺭﻣﺎﻩ ‪۱۳۵۵‬ﺵ )ﺑﯿﺴﺘﻢ ﺫﯼ ﺍﻟﺤﺠﻪ ‪ ۱۳۹۶‬ﻫـ‪ .‬ﻕ( ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﺍﺩﯾﺐ ﺛﺎﻧﯽﻣﺘﺨﻠﺺ ﺑﻪ »ﺭﺍﻣﻮﺯ« ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪﺍﻥ ﻋﻠﻮﻡ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻭ ﺷﺎﻋﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺯﺑﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻧﺎﻡ ﻣﺎﺩﺭﺵ‪ ،‬ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻭ ﭘﺪﺭﺵ‪ ،‬ﺍﺳﺪﺍﻟﻠﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬ﻕ‪ (.‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﻳﻦ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﻭﻱ ﻣﻲ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺩﻛﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﺟﻌﻔﺮﻱ ﻟﻨﮕﺮﻭﺩﻱ‬ ‫ﺣﻘﻮﻕ ﺩﺍﻥ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻭ ﺍﺳﻼﻡ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎﻟﻴﻔﺎﺕ ﻋﺪﻳﺪﻩ ﺩﺭ ﻓﻘﻪ ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺩﺭ ﺧﯿﺮﺁﺑﺎﺩ ﺩﺭ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ ﺩﺭ ‪ ۱۳۱۰‬ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ‪ ،‬ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺣﻘﻮﻕ ﻭ ﺍﺩﺑﻴﺎﺕ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺣﻘﻮﻕ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻛﺮﺩ‪.‬ﻕ ﺩﺭ ﻣﺤﻀﺮ ﺩﺭﺱ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻭ ﺑﻼﻏﺖ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﯾﻌﻨﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﺯﻣﻮﻥ ﻭﺭﻭﺩﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺷﻔﺎﻫﯽ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ ﻣﻮﺭﺩﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺹ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﯼ‬ ‫ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ‪ ۲۵‬ﺳﺎﻟﮕﯽ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐ ﺣﻮﺯﻩٔ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .

‬‬ ‫ﺁﺭﺍﯾﺶ ﺳﺨﻦ )ﺩﺭ ﻋﻠﻢ ﺑﺪﯾﻊ(‪.‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺗﺎﺑﺶ ﺟﺎﻥ ﻭ ﺑﯿﻨﺶ ﺭﻭﺍﻥ )ﺩﺭ ﺣﮑﻤﺖ ﺍﻟﻬﯽ(‪.‬‬ ‫• ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﺗﺎ ﺣﮑﯿﻢ ﻧﺎﺻﺮﺧﺴﺮﻭ(‪.‬‬ ‫ﮔﻮﻫﺮﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻗﺎﻓﯿﻪ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﯼ ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻋﺮﺏ‪ ،‬ﺭﺳﺎﻟﻪ ﻗﺎﻓﯿﻪ‪ ،‬ﺁﺭﺍﯾﺶ ﺳﺨﻦ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﻭ ﻏﺰﻝ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﮔﻮﻫﺮ ﺩﺍﻧﺶ« ﺩﺭ ‪ ۱۳۳۷‬ﺷﻤﺴﯽ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ‬ ‫ﺭﺳﯿﺪﻩﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻟﺒﺪﺍﯾﻪ ﻭ ﺍﻟﻨﻬﺎﯾﻪ )ﺩﺭ ﺣﮑﻤﺖ(‪.‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﻧﻈﻢ‬ ‫ﺑﻪ ﻏﯿﺮ ﺍﺯ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﮐﻪ ﭼﻬﺎﺭ ﻫﺰﺍﺭ ﺑﯿﺖ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻨﻈﻮﻣﻪﻫﺎﯾﯽ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﺍﺩﯾﺐ ﺩﻭﻡ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﮐﻪ ﻋﺒﺎﺭﺗﻨﺪ ﺍﺯ‪:‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺁﯾﯿﻦ ﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺁﺳﺎﯾﺶ ﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺣﺪﯾﺚ ﺟﺎﻥ ﻭ ﺟﺎﻧﺎﻥ‬ ‫ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﻓﯿﺮﻭﺯﯼ ﺟﺎﻭﯾﺪ‬ ‫ﮔﻮﻫﺮ ﺗﺎﺑﻨﺪﻩ‬ ‫ﻣﺠﻤﻊ ﺭﺍﺯ ﻭ ﻣﻨﺒﻊ ﻧﯿﺎﺯ‬ ‫ﯾﻌﻘﻮﺑﯿﻪ‬ ‫ﻧﺜﺮ‬ ‫• ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻋﺮﺏ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺍﺛﺮﺁﻓﺮﯾﻨﺎﻥ ﺟﻠﺪ ﺍﻭﻝ‪-‬ﺑﺨﺶ ﺷﺸﻢ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫• ﺁﻓﺘﺎﺏ‬ ‫• ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ ﺍﺯ ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﮔﺮﺍﯾﻠﯽ ﺑﺨﺶ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫‪7‬‬ ‫‪-%D8%AA%D9%82%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%A8-%D9%86%DB%8C%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D9%88%D9%85‬‬ .

‬‬ ‫ﺑﺸﺮﻭﯾﻪ ﺍﺯ ﺗﻮﺍﺑﻊ ﻓﺮﺩﻭﺱ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪ ۱۶‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪۷۳ ) ۱۳۴۹‬‬ ‫ﺳﺎﻟﮕﯽ(‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﺑﺎﻍ ﻃﻮﻃﯽ )ﺻﺤﻦ ﺷﺎﻩﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ(‬ ‫ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ ﺑﺸﺮﻭﯾﻪﺍﯼ‬ ‫ﻧﻘﺶﻫﺎﯼ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫ﻟﻘﺐ‬ ‫ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﺠﻠﯿﻞ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺿﯿﺎء‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﺁﻗﺎ ﺷﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﺸﺮﻭﯾﻪﺍﯼ‬ ‫ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﺍﺩﯾﺐ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺥ‪.‬ﺩﺭ‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﻋﻀﻮﯾﺖ ﻣﺠﻠﺲ ﺳﻨﺎ ﺭﺍ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۳‬ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺭﺃﯼ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ ﺑﻪ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩٔ ﻣﻌﻘﻮﻝ ﻭ ﻣﻨﻘﻮﻝ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۶‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ‬ ‫ﺳﻤﺖ ﺑﺎﻗﯽ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ ﺑﺸﺮﻭﯾﻪﺍﯼ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺁﻗﺎ ﺷﯿﺦ ﻋﻠﯽ ﺑﺸﺮﻭﯾﻪﺍﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۷۶‬ﻩ‪.‬‬ ‫ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۶‬ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﺩﯼ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺎﺯﻧﺸﺴﺘﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺗﺎ ﺭﻭﺯﻫﺎﯼ ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋﻤﺮ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺥ‪ .‬ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ ﺍﯾﻦ ﮔﻮﺍﻫﯿﻨﺎﻣﻪ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﺍﺳﺘﺎﺩﯼ ﺩﺍﻧﺸﺴﺮﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩﻫﺎﯼ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻭ ﻣﻌﻘﻮﻝ ﻭ ﻣﻨﻘﻮﻝ ﻣﻨﺼﻮﺏ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۳‬ﺑﻪ ﻣﻌﺎﻭﻧﺖ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩٔ ﻣﻌﻘﻮﻝ ﻭ ﻣﻨﻘﻮﻝ‬ ‫)ﺍﻟﻬﯿﺎﺕ( ﻣﻨﺼﻮﺏ ﺷﺪ‪.‬ﺍﺯ ﺍﺑﺘﺪﺍﯼ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪٔ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺭﺍ ﭘﺎﯾﻪﮔﺬﺍﺭﯼ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ‬ ‫ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﭼﻨﺪﯼ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۵‬ﺑﻪ ﺳﻤﺖ ﻣﻌﻠﻤﯽ ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﻟﻤﻌﻠﻤﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻨﺼﻮﺏ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﺩﺭ ‪ ۱۶‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ۱۳۴۹‬ﺑﺮ ﺍﺛﺮ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﺳﮑﺘﻪٔ ﻗﻠﺒﯽ ﺩﺭ ‪ ۷۳‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﺎﺕ ﻋﻠﻮﻡ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺁﻣﻮﺧﺖ ﻭ ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺭﺍﻫﯽ ﻣﺸﻬﺪ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻣﺤﻀﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ ﺍﺩﺏ ﺣﻮﺯﻩٔ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ ﺑﻬﺮﻩ ﺑﺮﺩ‪ .‬ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻭ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﯼ ﺟﻤﻌﯽ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ ﻣﺒﺮﺯ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻭ ﺍﻟﻬﯿﺎﺕ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪٔ ﺍﺩﺏ ﭘﺎﺭﺳﯽ ﻭ‬ ‫ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺷﺪﻧﺪ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ‪ :‬ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﺫﺑﯿﺢ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻔﺎ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﯿﻦ ﺯﺭﯾﻦﮐﻮﺏ‪ ،‬ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﯾﻮﺳﻔﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺍﻣﯿﻦ‬ ‫ﺭﯾﺎﺣﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺩﺑﯿﺮﺳﯿﺎﻗﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‪ ،‬ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺩﺍﻧﺸﻮﺭ‪ ،‬ﺿﯿﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ ﺳﺠﺎﺩﯼ‪ ،‬ﺟﻼﻝ ﻣﺘﯿﻨﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﺻﺎﺩﻕ ﮔﻮﻫﺮﯾﻦ‪ ،‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺳﺘﻮﺩﻩ ﻭ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‬ ‫ﻣﺮﺗﻀﻮﯼ‪.‬ﺩﺭ ﯾﮏ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﮐﺮﺩ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺩﺭ ﺑﺸﺮﻭﯾﻪ ﺯﺍﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۴‬ﻫﯿﺌﺖ ﻣﻤﯿﺰﻩٔ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﺮﮐﺐ ﺍﺯ ﻧﺼﺮﺍﻟﻠﻪ ﺗﻘﻮﯼ‪ ،‬ﻋﻠﯽﺍﮐﺒﺮ ﺩﻫﺨﺪﺍ ﻭ ﻭﻟﯽﺍﻟﻠﻪ ﻧﺼﺮ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺍﺭﺯﻧﺪﻩٔ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ‬ ‫ﺟﻼﻝﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻠﺨﯽ« ﺭﺍ ﺍﺭﺯﯾﺎﺑﯽ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﮔﻮﺍﻫﯿﻨﺎﻣﻪٔ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺍﻋﻄﺎ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻣﺪﺗﯽ ﻧﯿﺰ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪٔ ﺳﻠﻄﻨﺘﯽ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺣﺪﻭﺩ ﺳﺎﻝ ‪۱۳۰۰‬‬ ‫ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪٔ ﺳﭙﻬﺴﺎﻻﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ ﻭ ﭼﻨﺪﯼ ﺣﺠﺮﻩﺍﯼ ﺩﺭ ﻣﺴﺠﺪ ﺳﭙﻬﺴﺎﻻﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬‬ .‫ﺑﺪﯾﻌﺎﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬ ‫‪8‬‬ ‫ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬ ‫ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬ ‫ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۱۲۷۶‬ﻩ‪.

‬ﺗﺪﺭﯾﺠﺎً‬ ‫ﻣﺜﻞ ﺍﮐﺜﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺎﻣﺒﺮﺩﺍﺭ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺍﺷﺘﻐﺎﻝ ﺑﻪ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺭﺍ ﺩﻭﻥ ﺷﺎﻥ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭﺱ ﺍﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻧﺒﻮﺩ‪ ،‬ﻫﻢ ﺗﻬﺬﯾﺐ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺣﯿﻦ ﺣﺎﻝ ﺗﻔﺮﯾﺢ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺍﺛﺮ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﮐﺎﺭ ﺗﺎﺯﻩﺍﯼ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻭ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﺸﺮ‪ ،‬ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻮﺟﻪ ﻭ ﺗﺤﺴﯿﻦ ﺍﻫﻞ ﻧﻈﺮ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪ ﻭ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﭼﻮﻥ ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﻓﺮﻭﻏﯽ ﻭ ﻣﯿﻨﻮﺭﺳﮑﯽ ﺟﺰء ﺍﻭﻟﯿﻦ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﮐﺎﺭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺳﺘﻮﺩﻧﺪ‪ [5] .‬ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺍﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻭ ﺗﺼﻮﻑ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺧﺎﺻﻪ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺻﻔﻮﯾﻪ‪«.‬‬ ‫‪9‬‬ .‬ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻣﻮﻻﻧﺎ )‪ (۱۳۰۵‬ﻃﻠﯿﻌﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩٔ ﻣﻮﻟﻮﯼ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻃﯽ ﭼﻬﻞ ﺳﺎﻝ ﺑﺎ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻣﺂﺧﺬ‬ ‫ﻗﺼﺺ ﻭ ﺗﻤﺜﯿﻼﺕ ﻣﺜﻨﻮﯼ‪ ،‬ﺍﺣﺎﺩﯾﺚ ﻣﺜﻨﻮﯼ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺒﯿﺮ )ﮐﻠﯿﺎﺕ ﻣﻮﻟﻮﯼ( ﻭ ﺷﺮﺡ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﺷﺮﯾﻒ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﻫﻨﻮﺯ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﻣﺮﻭﺭ ﯾﮏ ﺭﺑﻊ ﻗﺮﻥ ﺍﺯ ﻏﯿﺒﺖ ﺍﻭ‪ ،‬ﻫﺮ ﭼﻪ‬ ‫ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻧﺰﺩ ﻣﺎ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪٔ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺏ ﺟﺪﯼ ﻭ ﺩﺭﺧﻮﺭ ﺍﺭﺝ ﺍﺳﺖ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﺍﻭﺳﺖ ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﺍﺯ ﺣﻮﺯﻩٔ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺑﻼﻭﺍﺳﻄﻪ ﯾﺎ ﻣﻊﺍﻟﻮﺍﺳﻄﻪٔ ﺍﻭ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺍﺯ ﻋﻤﻖ ﻭ‬ ‫ﻟﻄﻒ ﻭ ﺗﺄﻣﻞ ﺧﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽﺭﺳﺪ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺍﻭ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺭﺍ ﭘﯿﺸﻪ ﻧﮑﺮﺩ‪ .‬ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﺟﺴﺘﺠﻮﯼ ﯾﮏ ﻣﺒﻨﺎﯼ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﺮﺡ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﺁﺛﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﺭﺍﺩﺭ ﺑﯿﻦ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺍﻟﻬﺎﻡ ﺍﻭ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺑﻬﺎء‬ ‫ﻭﻟﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺑﺮﻫﺎﻥﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻘﻖ ﻭ ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺷﻤﺲ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼ ﻣﯽﺷﺪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﮐﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﻘﺪﻡ ﺷﻤﺮﺩ‪ .‬ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺑﺮﻫﺎﻥ ﻣﺤﻘﻖ ﺭﺍ‪ -‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻇﺎﻫﺮﺍً ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﯼ ﯾﮏ ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ ﻧﺎﻗﺺ ‪ -‬ﺑﺎ ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺕ‬ ‫ﻣﺤﻘﻘﺎﻧﻪ ﻭ ﺑﺎﻣﻘﺪﻣﻪ ﻭ ﻓﻬﺮﺳﺖﻫﺎﯼ ﺩﻗﯿﻖ ﻃﺒﻊ ﻧﻤﻮﺩ‪ ،‬ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺑﻬﺎء ﻭﻟﺪ ﺭﺍ‪ ،‬ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻓﻮﺍﯾﺪ ﻭﺍﻟﺪﺵ ﻣﯽﺧﻮﺍﻧﺪ ﺩﺭ ﺩﻭ ﺟﺰء ﺟﺪﺍﮔﺎﻧﻪ ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕ ﻋﺎﻟﻤﺎﻧﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺩﺭ ﺷﺮﺡ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻋﻄﺎﺭ‪،‬‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺑﻬﺎء ﻭﻟﺪ‪ ،‬ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺑﺮﻫﺎﻥﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻘﻖ ﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺭﺳﺎﻟﻪٔ ﻗﺸﯿﺮﯾﻪ ﺭﺍ ﮔﺎﻡﻫﺎﯼ ﺟﻨﺒﯽ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﺮ ﺗﮑﻮﯾﻦ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﻣﻮﻟﻮﯼ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪﺍﻧﺪ‪ ....‬ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﻧﺸﺮ ﺍﯾﻦ ﺗﺬﮐﺮﻩٔ‬ ‫ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ‪ ،‬ﻋﺎﻟﯽﺗﺮﯾﻦ ﺍﺛﺮﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯽ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﻌﻤﻮﻝ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺷﻌﺮﺍ ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺗﻘﺮﯾﺮﺍﺕ ﺩﺭﺳﯽ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ ﺧﺎﻥ‬ ‫ﺫﮐﺎءﺍﻟﻤﻠﮏ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺩﺭ ﺟﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺁﮐﻨﺪﻩ ﺍﺯ ﻧﮑﺎﺕ ﺟﺎﻟﺐ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺍﺯ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﺮ ﻫﯿﭻ ﻣﺒﻨﺎﯼ ﻣﺘﻔﻖﻋﻠﯿﻪ ﻣﻘﺒﻮﻟﯽ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﻧﺒﻮﺩ‪ ..‬ﺣﻮﺯﻩٔ ﮐﻨﺠﮑﺎﻭﯾﺶ ﻭﺳﯿﻊ ﻭ ﻋﺮﺻﻪٔ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩﺵ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﻧﺎﻣﺤﺪﻭﺩ ﺑﻮﺩ‪ ...‬ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﻪ‪ ،‬ﺗﻮﻓﯿﻖ ﺍﻭ ﺩﺭ ﮐﺎﺭ ﻣﻌﻠﻤﯽ ﺩﺭ ﺑﯿﻦ‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ ﺍﺩﺏ ﻋﺼﺮ ﺑﻪﮐﻠﯽ ﺑﯽﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ..‬ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺷﻤﺲ ﺭﺍ ﻫﻢ ﻇﺎﻫﺮﺍً ﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﭼﻨﺪ ﻧﺴﺨﻪٔ ﻋﮑﺴﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﮐﺮﺩ ﺍﻣﺎ ﻣﺠﺎﻝ ﻃﺒﻊ ﻭ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻧﻬﺎﯾﯽ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻧﯿﺎﻓﺖ‪.‬ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺍﺳﺒﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﯿﺎﺕ ﺍﺩﺑﯽ ﻭﯼ ﻣﺆﺛﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ ،‬ﺍﺯ ﻭﯼ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﯾﮏ ﻣﺤﻘﻖ ﻭ ﯾﮏ ﻋﺎﻟﻢ ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﻣﻘﺎﻟﻪﻧﻮﯾﺴﯽ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺎﺭ ﺑﺎ ﻧﻘﺪ ﺑﺮ ﺣﻮﺍﺷﯽ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ ﺑﺮ ﭼﻬﺎﺭ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺁﺯﻣﺎﯾﺶ ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﺍﺯ ﺁﻥ ﻧﯿﺰ ﺧﯿﻠﯽ ﺯﻭﺩ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﺍﻧﺼﺮﺍﻑ ﯾﺎﻓﺖ ﻭ ﺟﺰ ﺑﻪﻧﺪﺭﺕ ﯾﺎ ﺑﻪﺿﺮﻭﺭﺕ ﺑﺪﺍﻥ ﮐﺎﺭ ﻧﭙﺮﺩﺍﺧﺖ‪« .‫ﺑﺪﯾﻌﺎﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﻃﻮﻃﯽ )ﺻﺤﻦ ﺷﺎﻩﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ( ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺗﻮﻟﯿﺖ ﺁﺳﺘﺎﻥ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ )ﺑﻪ ﺻﺮﻑ ﮔﺬﺷﺖ ﺳﯽ ﺳﺎﻝ ﻭ ﺭﻓﻊ ﻣﺎﻧﻊ ﻓﻘﻬﯽ( ﻗﺒﺮ‬ ‫ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‪ ،‬ﺑﺰﺭﮒﺗﺮﯾﻦ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻧﻮﺍﺩﺭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺯﻣﯿﻦ ﺭﺍ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺒﻠﻎ ﯾﮏ ﻣﯿﻠﯿﻮﻥ ﺗﻮﻣﺎﻥ )ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻗﯿﻤﺖ ﯾﮏ‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﺍﺗﻮﻣﺒﯿﻞ ﭘﯿﮑﺎﻥ ﺩﺳﺖ ﺳﻮﻡ( ﺑﻪ ﯾﮏ ﺣﺎﺟﯽ ﺑﺎﺯﺍﺭﯼ ﻓﺮﻭﺧﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫»ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﻧﻪ ﻓﻘﻂ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﻭ ﻣﻮﻻﻧﺎ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺩﺭﺗﻤﺎﻡ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﺤﻘﻘﯽ ﺑﯽﺑﺪﯾﻞ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﮐﺘﺎﺏ ﻓﯿﻪ ﻣﺎﻓﯿﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﮔﻔﺘﺎﺭﻫﺎﯼ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺠﺎﻟﺲ ﺧﺎﺹ ﺑﻮﺩ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺕ ﺟﺎﻣﻊ ﻭ ﺑﺎﯾﺴﺘﻪ ﻧﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺭﻭ ﺟﺰ ﺑﻪﻧﺪﺭﺕ ﻭ ﺟﺰ ﺑﻪ ﺍﻟﺰﺍﻡ ﺿﺮﻭﺭﺕ ﺷﻌﺮ ﻧﮕﻔﺖ ﻭ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﻣﻨﺴﻮﺏ ﺷﻮﺩ ﺗﺎ ﺣﺪﯼ ﺍﺑﺎ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬ ‫ﺿﻤﻦ ﺁﻥ ﮐﻪ ﺳﻨﺖ ﺩﯾﺮﯾﻨﻪٔ ﺗﺬﮐﺮﻩﻧﻮﯾﺴﯽ ﺩﺭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺷﺘﻪ‪ ،‬ﺭﺍﻫﮕﺸﺎﯼ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕ ﻧﻮﯾﻦ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺻﺎﺣﺐﻧﻈﺮﺍﻥ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﯿﻦ ﺯﺭﯾﻦ ﮐﻮﺏ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺍﺩﺏ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﻣﻌﻠﻢ ﻭ ﺍﺳﺘﺎﺩﯼ ﺩﻟﺴﻮﺯ ﻭ ﺻﻤﯿﻤﯽ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺨﺼﻮﺻﺎ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﯾﻞ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪٔ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﻫﻢ ﻃﺒﻊﺁﺯﻣﺎﯾﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﻣﺎ ﺁﻧﭽﻪ ﻧﺎﻡ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺗﺎﺭﮎ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﻧﺸﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺷﯿﻔﺘﮕﯽ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﺒﻮﻍ ﺍﺩﺑﯽ ﺷﮕﺮﻑ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼﻝﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻠﺨﯽ‪ ،‬ﻭ ﺗﻼﺵ ‪ ۴۰‬ﺳﺎﻟﻪٔ ﺍﻭ ﺩﺭ ﮐﺎﺭ‬ ‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪٔ ﻣﻮﻟﻮﯼ ﺑﻮﺩ‪ ...‬ﺷﻌﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ ﻗﺪﻣﺎ ﻣﺤﮑﻢ ﻭ ﻣﺘﯿﻦ ﻣﯽﮔﻔﺖ‪ ،‬ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩٔ ﻧﺎﺻﺮﺧﺴﺮﻭ ﻭ ﺧﺎﻗﺎﻧﯽ ﻋﻼﻗﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﻭ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺣﯿﺚ‬ ‫ﯾﺎﺩﺁﻭﺭ ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﮋﻭﻫﺶﻫﺎﯼ ﺑﻌﺪﯼ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪٔ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺷﺎﺧﺺﺗﺮ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺫﺑﯿﺢ ﺍﻟﻠﻪ ﺻﻔﺎ ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺏ ﺳﺨﻦ ﻭ‬ ‫ﺳﺨﻨﻮﺭﺍﻥ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪﺍﻧﺪ‪.‬ﭘﺎﺭﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭﺵ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﯾﺎﻡ ﺷﻬﺮﺕ ﻭ ﻗﺒﻮﻝ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪﺍﯼ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ..‬‬ ‫ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺳﺨﻦ ﻭ ﺳﺨﻨﻮﺭﺍﻥ )‪ (۱۳۱۲-۱۳۰۸‬ﺍﺛﺮ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪٔ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‪ ،‬ﺳﺮﻣﺸﻘﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻭ ﺩﺭﯾﭽﻪﺍﯼ ﺑﻪ ﻧﻘﺪ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﻮﺩ‪ .

Badi‬‬ ‫ﻭﯾﮋﻩﻧﺎﻣﻪٔ ﻫﻤﺎﯾﺶ ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ‪۱۳۸۳‬‬ ‫ﺳﺨﻦ ﺁﺷﻨﺎ‪ ،‬ﯾﺎﺩﻧﺎﻣﻪٔ ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﻌﯽ ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﯾﺎﺣﻘﯽ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ ‪۱۳۸۳‬‬ ‫ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‪» .ketabname.1390‬‬ ‫ﺑﺪﯾﻊ ﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ )‪http://www.com/main2/identity/?serial=1767‬ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎﯼ(‪ ،‬ﺳﺎﯾﺖ ﺍﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﻭ ﺷﻌﺮ )‪(nid=632&http://www.‫ﺑﺪﯾﻌﺎﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﻨﺘﺸﺮﺷﺪﻩ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺳﺨﻦ ﻭ ﺳﺨﻨﻮﺭﺍﻥ‪ ،‬ﺩﺭ ﺩﻭ ﺟﻠﺪ )‪(۱۳۱۲-۱۳۰۸‬‬ ‫ﻣﻨﺘﺨﺒﺎﺕ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ )‪(۱۳۱۳‬‬ ‫ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺩﺭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼﻝﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﻣﻮﻟﻮﯼ )‪(۱۳۱۵‬‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ )‪(۱۳۱۷‬‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ )ﺑﺎ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﭼﻬﺎﺭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ( )‪(۱۳۱۹‬‬ ‫ﺧﻼﺻﻪٔ ﻣﺜﻨﻮﯼ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻭ ﺍﻧﻀﻤﺎﻡ ﺗﻌﻠﯿﻘﺎﺕ )‪(۱۳۲۱‬‬ ‫ﺯﻧﺪﻩٔ ﺑﯿﺪﺍﺭ )ﺣﯽ ﺑﻦ ﯾﻘﻈﺎﻥ( ﺍﺛﺮ ﺍﺑﻦ ﻃﻔﯿﻞ )ﺗﺼﺤﯿﺢ( )‪(۱۳۳۴‬‬ ‫ﻓﯿﻪ ﻣﺎﻓﯿﻪ ﺍﺯ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﺟﻼﻝﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﻣﻮﻟﻮﯼ )ﺗﺼﺤﯿﺢ( )‪(۱۳۳۰‬‬ ‫ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺳﻠﻄﺎﻥﺍﻟﻌﻠﻤﻞ ﺑﻬﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﺣﺴﯿﻦ ﺧﻄﯿﺒﯽ ﺑﻠﺨﯽ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﺑﻬﺎء ﻭﻟﺪ )ﺗﺼﺤﯿﺢ( )‪(۱۳۳۸-۱۳۳۳‬‬ ‫ﻣﺄﺧﺬ ﻗﺼﺺ ﻭ ﺗﻤﺜﯿﻼﺕ ﻣﺜﻨﻮﯼ )‪(۱۳۳۳‬‬ ‫ﺍﺣﺎﺩﯾﺚ ﻣﺜﻨﻮﯼ )‪(۱۳۳۴‬‬ ‫ﮐﻠﯿﺎﺕ ﺷﻤﺲ ﯾﺎ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺒﯿﺮ )‪(۱۳۴۸-۱۳۳۶‬‬ ‫ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺑﺮﻫﺎﻥﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻘﻖ ﺗﺮﻣﺬﯼ )ﺗﺼﺤﯿﺢ( )‪(۱۳۳۹‬‬ ‫ﺷﺮﺡ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﻧﻘﺪ ﻭ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺁﺛﺎﺭ ﺷﯿﺦ ﻓﺮﯾﺪﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﻄﺎﺭ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ )‪(۱۳۴۰-۱۳۳۹‬‬ ‫ﻣﻨﺎﻗﺐ ﺍﻭﺣﺪﺍﻟﺪﯾﻦ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ )ﺗﺼﺤﯿﺢ( )‪(۱۳۴۷‬‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺭﺳﺎﻟﻪٔ ﻗﺸﯿﺮﯾﻪ )ﺗﺼﺤﯿﺢ( )‪(۱۳۴۵‬‬ ‫• »ﺷﺮﺡ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﺷﺮﯾﻒ« ﺩﺭ ﺳﻪ ﺟﻠﺪ )‪(۱۳۴۸-۱۳۴۶‬‬ ‫• ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﻋﻨﺎﯾﺖﺍﻟﻠﻪ ﻣﺠﯿﺪﯼ )‪(۱۳۵۱‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫• ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ )ﺑﺎ ﻣﻘﺪﻣﻪٔ ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ(‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﺑﺨﺶ ﻭﯾﮋﻩٔ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎﺕ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ]‪ .ketabname.iranica.ir/news-160166.‬ﺍﺯ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻠﺘﯽ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﻗﻊ ﺣﺎﻓﻈﺔ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺩﺍﺷﺖ؟« )‪ .[7‬ﺳﺎﯾﺖ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫]‪[7‬‬ ‫‪(http://www.com/main2/lists/from_this_author.php?id=10-2-1-16‬‬ ‫‪10‬‬ .(http://khabaronline.ketabname.aspx‬ﺧﺒﺮﺁﻧﻼﯾﻦ‪ 9 ،‬ﺗﯿﺮ ‪.com/main2/bookreview/review.com/articles/foruzanfar) al-Zamān-ʿFORUZĀNFAR.php?serial=1385‬‬ ‫‪chlang=fa&http://www.

‬ﻕ‪ .‬ﭘﺪﺭﺵ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻣﺤﻤﺪﮐﺎﻇﻢ ﺻﺒﻮﺭﯼ‪ ،‬ﻣﻠﮏﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﺁﺳﺘﺎﻥ ﻗﺪﺱ ﺭﺿﻮﯼ‬ ‫ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻧﺎﺻﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩ ﺑﻮﺩ؛ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﭘﺪﺭ‪ ،‬ﺑﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻣﻈﻔﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩ‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺭ ﺭﺳﯿﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﭼﻨﺪﯼ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﻟﯿﻞ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﻗﻮﺍﯼ ﺭﻭﺳﯿﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﺨﺎﺻﻤﻪ ﺑﺎ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺁﻥ ﺩﻭﻟﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍﻣﺮ ﮐﻨﺴﻮﻝ ﺭﻭﺱ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺷﺪ‪ .‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‬ ‫‪11‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۱۶‬ﺁﺑﺎﻥ‪ ۱۲۶۶ ،‬ﻩ‪ .‬ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺍﺩﺑﯽ‪-‬ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﻣﻀﺎ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﻣﯽﺭﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻣﺸﻬﻮﺭﺗﺮﯾﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺴﺘﺰﺍﺩﯼ ﺍﺳﺖ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺷﺎﻩ‪.‬ﺩﺭ ﻣﺸﻬﺪ ﺯﺍﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﺻﻮﻝ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺭﺍ ﻧﺰﺩ ﭘﺪﺭ ﻓﺮﺍﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﺰﺩ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺠﻮﺍﺩ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ ﺗﮑﻤﯿﻞ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺑﻬﺎﺭ ﻋﺪﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺍﻫﻞ ﻗﻠﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻋﺒﺎﺱ ﺍﻗﺒﺎﻝ ﺁﺷﺘﯿﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﺭﺷﯿﺪ ﯾﺎﺳﻤﯽ‪ ،‬ﺳﻌﯿﺪ ﻧﻔﯿﺴﯽ ﻭ ﺗﯿﻤﻮﺭﺗﺎﺵ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ‬ .‬ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﭘﺪﺭﯼ ﺑﻬﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﺴﻞ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﺻﺒﻮﺭ‬ ‫ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ )ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻪٔ ‪ ،(۱۲۲۹‬ﻗﺼﯿﺪﻩﺳﺮﺍﯼ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﻋﻬﺪ ﻓﺘﺤﻌﻠﯽ ﺷﺎﻩ ﻣﯽﺩﺍﻧﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﭘﺪﺭ ﺑﻬﺎﺭ ﺗﺨﻠﺺ ﺻﺒﻮﺭﯼ ﺭﺍ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ‪ .‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﭼﻬﺎﺭﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﻣﮑﺘﺐ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺷﺶ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻣﯽﺧﻮﺍﻧﺪ‪ .‬ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺑﺎ ‪ ۱۳۰۵‬ﻩ‪ .‬ﻭﻗﺘﯽ ‪ ۱۵‬ﺳﺎﻟﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍﻭﺿﺎﻉ‬ ‫ﮐﺸﻮﺭ ﯾﻌﻨﯽ ﻣﺮﮒ ﻧﺎﺻﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩ ﻭ ﺭﻭﯼ ﮐﺎﺭ ﺁﻣﺪﻥ ﻣﻈﻔﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩ ﭼﻨﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭘﺪﺭﺵ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺭﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺩﯾﮕﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﻋﺘﻨﺎﯾﯽ‬ ‫ﻧﺨﻮﺍﻫﺪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﻌﺮ ﮔﻔﺘﻦ ﻣﻨﻊ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺗﻼﺵ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﻭﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﻭﺍﺩﺍﺭﺩ‪.‬ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﭘﺪﺭﺵ ﺗﺮﺟﻤﻪﻫﺎﯼ ﺍﻟﮑﺴﺎﻧﺪﺭ ﺩﻭﻣﺎ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺗﺎﺯﻩ‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﯽﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻣﯽﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺧﺴﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺭﺍ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﯽﺩﺍﺩ‪.‬ﺵ‪ .‬ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺩﻭﺭﻩ ﺳﻮﻡ ﻧﻮﺑﻬﺎﺭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ‪ ۱۳۳۴‬ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺩﺑﯽ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﻭ ﻧﯿﺰ ﻣﺠﻠﻪ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﻨﯿﺎﻥ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﺍﻭ‬ ‫ﻣﮑﺘﺐ ﺗﺎﺯﻩ ﺍﯼ ﺩﺭ ﻧﻈﻢ ﻭ ﻧﺜﺮ ﭘﺪﯾﺪ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺷﺎﻧﺰﺩﻫﻢ ﺁﺑﺎﻥ ‪ ۱۲۶۶‬ﻩ‪ .‬‬ ‫ﺍﻣﺎ ﺍﯾﻦ ﺗﻼﺵ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺩﻟﯿﻞ ﺑﻪ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻧﺮﺳﯿﺪ‪ ،‬ﻧﺨﺴﺖ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﻋﻼﻗﻪﺍﯼ ﺑﻪ ﺗﺠﺎﺭﺕ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﻭﻡ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﭘﺪﺭﺵ ﺩﺭ ﺳﻦ ‪ ۱۸‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺍﻭ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭ‬ ‫ﻣﻮﻓﻖ ﻧﺸﺪ ﮐﻪ ﺟﻠﻮﯼ ﺷﺎﻋﺮ ﺷﺪﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﮕﯿﺮﺩ‪ .‬ﺵ‪.‬ﺍﻭ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺗﺎﺯﻩ ﺑﻬﺎﺭ ﺭﺍ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﻣﺸﻬﺪ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪ ۲‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪۱۳۳۰‬‬ ‫‪ ۲۲‬ﺁﻭﺭﯾﻞ‪۱۹۵۱ ،‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻇﻬﯿﺮﺍﻟﺪﻭﻟﻪ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﻣﻮﺭﺥ‪ ،‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎﺭ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﺖﻣﺪﺍﺭ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﻣﻠﮏﺍﻟﺸﻌﺮﺍ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎﺭ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﺖﻣﺪﺍﺭ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪.‬ﻣﺎﺩﺭ ﺍﻭ ﺍﺯ ﻣﺴﯿﺤﯽﺍﻥ‬ ‫ﻣﻬﺎﺟﺮ ﻗﻔﻘﺎﺯ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ؛ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺪﺭ ﺍﻫﻞ ﺳﻮﺍﺩ ﻭ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺩﺍﻧﺶ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ‪ ،۱۳۲۸‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﺑﻬﺎﺭ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻧﺎﺷﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺣﺰﺏ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺕ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺳﺎﺧﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﯾﺖ ﮐﻤﯿﺘﻪ ﺍﯾﺎﻟﺘﯽ ﺍﯾﻦ ﺣﺰﺏ ﺩﺭﺁﻣﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﺻﻒ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﻃﻠﺒﺎﻥ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﭘﯿﻮﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺭﺍﻩ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺍﯾﻦ‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﺮﻡ ‪ ۱۳۳۰‬ﺑﻪ ﺍﻣﺮ ﻭﺛﻮﻕ ﺍﻟﺪﻭﻟﻪ‪ ،‬ﻭﺯﯾﺮ ﺧﺎﺭﺟﻪ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﻭ ﺑﻬﺎﺭ ﻧﯿﺰ ﺩﺳﺘﮕﯿﺮ ﻭ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ‪ ۱۳۳۲‬ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﺳﻮﻡ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﻠﯽ‬ ‫ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻧﺰﺩ ﭘﺪﺭ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﺁﻣﻮﺧﺖ ﻭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺳﺮﻭﺩ‪ .

‬ﺍﻣﺎ ﻣﻀﯿﻘﻪٔ ﺷﺪﯾﺪ ﻣﺎﻟﯽ ﺑﺎﻋﺚ ﮔﺮﺩﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺎﺭ ﺑﺎ ﻧﯿﻤﻪﮐﺎﺭﻩ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩﻥ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ‬ ‫ﺭﺍﻫﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺧﻄﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺳﭙﻪ ﺭﺍ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﻇﺎﻫﺮﺍً ﺩﺭ ﺗﺤﺴﯿﻦ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ‬ ‫ﺳﺮﻭﺩ‪ .‬‬ ‫ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﻣﻨﺜﻮﺭ ﻭ ﻣﻨﻈﻮﻡ ﺑﻬﺎﺭ ﻣﺘﻨﻮﻉ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﺷﻌﺮ ﺳﻨﺘﯽ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺤﻠﯽ‪ ،‬ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻭ ﺗﺮﺍﻧﻪ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯿﻬﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ‪ ،‬ﺭﺳﺎﻟﻪﻫﺎﯼ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ‪،‬‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺍﺧﻮﺍﻧﯿﺎﺕ ﻭ ﻣﮑﺘﻮﺑﺎﺕ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﻣﺘﻮﻥ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪﻫﺎﯼ ﻣﺘﻮﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ‪ ،‬ﺳﺒﮏﺷﻨﺎﺳﯽ ﻧﻈﻢ ﻭ ﻧﺜﺮ‪ ،‬ﺩﺳﺘﻮﺭﺯﺑﺎﻥ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺣﺰﺍﺏ‪ ،‬ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺑﺮ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﻭ ﺣﻮﺍﺷﯽ‬ ‫ﺑﺮ ﻣﺘﻮﻥ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪٔ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮﻣﯽﮔﯿﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ ﺑﺨﺸﯽ ﺍﺯ ﺳﺒﮏﺷﻨﺎﺳﯽ ﺷﻌﺮ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺩﻭﺭﻩ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭﺱ ﺩﺍﺩﻩ‪ ،‬ﻭ ﺑﺎ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺭ ﺑﻬﺎﺭ ‪ ۱۳۲۹‬ﺑﺮﺍﯼ ﭼﺎﭖ ﻭ ﻧﺸﺮ ﺁﻥ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ‬ ‫ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺳﻞ ﻣﺠﺎﻝ ﺁﻥ ﭘﯿﺪﺍ ﻧﮑﺮﺩ ﺗﺎ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﻭ ﻧﮕﺎﺭﺵ ﺍﯾﻦ ﺍﺛﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺑﺎ ﺳﯿﺪﺣﺴﻦ ﻣﺪﺭﺱ ﺭﻫﺒﺮ ﻓﺮﺍﮐﺴﯿﻮﻥ ﺍﻗﻠﯿﺖ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ‪ ،‬ﺳﺮﺷﺎﺭﺗﺮﯾﻦ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﺎﺭ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﻬﺎﺭ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻧﺰﻭﺍﯼ ﺍﻭ ﺩﺭ ‪ ۱۳۰۷‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺸﻢ ﻭ ﮐﻨﺎﺭﻩ ﮔﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﻣﺠﻠﺲ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻏﻨﺎﯼ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﯾﺎﻓﺖ‪.‬ﺩﺳﺘﺎﻭﺭﺩ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﻋﻠﻤﯽ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ‬ ‫ﺩﻭﺭﻩ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﺘﻮﻥ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺁﺛﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺳﺒﮑﺸﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﻧﮕﺎﺭﺵ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﺑﺮ ﻣﺒﻨﺎﯼ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﻨﻮﺯ ﻫﻢ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﮐﻪ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺑﺎ ﺁﻥ ﺭﻗﺎﺑﺖ ﮐﻨﺪ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻧﺸﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺳﻔﺮ ﺑﻬﺎﺭ ﺑﻪ ﺳﻮﯾﺲ ﮐﻤﯽ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺗﺎ ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ۱۳۲۸‬ﻃﻮﻝ ﮐﺸﯿﺪ‪ .‬‬ ‫ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻧﻮﺑﻬﺎﺭ ﺑﺎﺭﻫﺎ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﻭ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ‪.‬ﮐﻮﺩﺗﺎﯼ‬ ‫‪ ۱۲۹۹‬ﺑﻬﺎﺭ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺳﻪ ﻣﺎﻩ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺸﯿﻦ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﺪﺕ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺑﻪ ﯾﺎﺩﻣﺎﻧﺪﻧﯽﺗﺮﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪﻩﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ‪» ،‬ﻫﯿﺠﺎﻥ ﺭﻭﺡ«‪ ،‬ﺭﺍ ﺳﺮﻭﺩ‪ .‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﺑﻬﺎﺭ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ‪ ۱۳۲۲‬ﻧﮕﺎﺷﺖ‪ .‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‬ ‫ﻣﺠﻠﻪ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬ﺩﺭ ‪ ،۱۳۰۸‬ﺑﻪ ﺍﺗﻬﺎﻡ ﻣﺨﺎﻟﻔﺘﻬﺎﯼ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺑﺎ ﺭﺿﺎﺷﺎﻩ‪ ،‬ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﺗﺎ ‪ ۱۳۱۲‬ﭼﻨﺪ‬ ‫ﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﺣﺒﺲ ﻭ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﻣﺤﮑﻮﻡ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﺯ ‪ ۱۳۲۲‬ﺗﺎ ‪ ،۱۳۲۶‬ﺭﺋﯿﺲ ﮐﻤﯿﺴﯿﻮﻥ ﺍﺩﺑﯽ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺷﻮﺭﻭﯼ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﮐﻨﮕﺮﻩ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ‪ ۱۳۲۴‬ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﺍﯾﻦ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺑﻪ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺍﻭ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪ‪.‬ﺍﯾﻦ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﯿﺎﺕ ﺍﻭ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﻧﺮﺳﯿﺪ‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﻌﺮﻭﻓﺘﺮﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪﻩﻫﺎﯼ ﺑﻬﺎﺭ‪» ،‬ﺑﺚﺍﻟﺸﮑﻮﯼ«‪ ،‬ﺩﺭ ‪ ۱۳۳۷‬ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺗﻮﻗﯿﻒ ﻧﻮﺑﻬﺎﺭ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺑﺎ ﺳﻘﻮﻁ ﺭﺿﺎﺷﺎﻩ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ،۱۳۲۰‬ﺑﻬﺎﺭ ﻣﺠﺪﺩﺍً ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﻗﺼﯿﺪﻩ »ﺣﺐﺍﻟﻮﻃﻦ« ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻧﺪﺭﺯ ﺑﻪ ﺷﺎﻩ ﺟﺪﯾﺪ ﺳﺮﻭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ‪ ۱۳۱۱‬ﺩﺭ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻋﻠﯽﺍﺻﻐﺮ ﺣﮑﻤﺖ ﺑﺎ ﻭﺯﺍﺭﺕ‬ ‫ﻣﻌﺎﺭﻑ ﻣﻨﻌﻘﺪ ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﺖ‪.‬ﺑﻬﺎﺭ ﻗﺼﯿﺪﻩ »ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﻭﻃﻦ« ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ »ﻟُﺰَﻧﯿﻪ« ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺷﻬﺮ ﺳﺮﻭﺩ‪ .‬‬ ‫ﻭﯼ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺗﯿﺮ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۰۵‬ﺑﻪ ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻌﺎﺭﻑ ﻣﻨﺼﻮﺏ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺳﻤﺖ ﺭﺍ ﺗﺎ ‪ ۱۳۲۲‬ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﻏﺎﺋﻠﻪٔ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﺩﺭ ‪ ،۱۳۲۴‬ﺑﻬﺎﺭ ﺯﯾﺮ ﻟﻮﺍﯼ ﻗﻮﺍﻡﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻨﮕﺮﻩٔ ﺣﺰﺏ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﺠﺪﺍﻧﻪ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺣﺎﺻﻞ ‪ ۳۰‬ﺳﺎﻝ ﺗﺘﺒﻊ ﻭ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﻧﺰﺩ ﻫﺮﺗﺴﻔﻠﺪ ﺯﺑﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﻣﯽﺁﻣﻮﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۲۹‬ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻫﻮﺍﺩﺍﺭﺍﻥ ﺻﻠﺢ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮔﺮﺩﯾﺪ ﻭ ﺑﻬﺎﺭ ﮐﻪ ﺍﺯ ﭘﺎﯾﻪﮔﺬﺍﺭﺍﻥ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ )ﺍﻋﻀﺎﯼ ﻣﺆﺳﺲ ﺩﯾﮕﺮ‪ :‬ﺩﮐﺘﺮ ﻋﻠﯽ ﺷﺎﯾﮕﺎﻥ‪ ،‬ﺣﺎﺋﺮﯼﺯﺍﺩﻩ‪ ،‬ﻣﻬﻨﺪﺱ‬ ‫ﻗﺎﺳﻤﯽ‪ ،‬ﺩﮐﺘﺮ ﺣﮑﻤﺖ‪ ،‬ﺍﺣﻤﺪ ﻟﻨﮑﺮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ ﺭﺷﺎﺩ ﻭ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻫﺮﻣﺰ(‪ ،‬ﺑﻪ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺟﻤﻌﯿﺖ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ ﻭ ﻗﺼﯿﺪﻩٔ ﻣﻌﺮﻭﻑ »ﺟﻐﺪ ﺟﻨﮓ« ﺭﺍ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍﻗﺘﻔﺎﯼ ﭼﮑﺎﻣﻪٔ ﺑﻠﻨﺪ‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮﯼ ﺳﺮﻭﺩ‪.‬ﺑﻬﺎﺭ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﺒﺤﺚ ﺍﺯ ﻋﻠﻮﻡ ﺍﺩﺑﯽ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺳﺘﻘﻼﻝ ﻭ ﻫﻮﯾﺖ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﻭ ﺩﺭﺱ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﺁﻥ‪ ،‬ﺑﻪ‬ ‫ﺣﻖ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﻭ ﻣُﻬﺮ ﺧﻮﺭﺩ‪ .‬‬ ‫ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺍﺛﺮ ﺑﻬﺎﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻋﺘﺒﺎﺭﯼ ﮐﺎﺭﻧﺎﻣﻪٔ ﻋﻤﺮ ﺍﻭ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽﺭﻭﺩ‪ .‬ﮊﯾﻠﺒﺮ ﻻﺯﺍﺭ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﻧﻔﯿﺲ ﺧﻮﺩ »ﺯﺑﺎﻥ ﮐﻬﻦﺗﺮﯾﻦ ﺁﺛﺎﺭ ﻧﺜﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ« ﺑﻪ ﺳﺒﮏﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﻬﺎﺭ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﻫﺮ ﺍﺛﺮ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩ‪ ،‬ﻭ ﺁﻥ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺛﺮﯼ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭﺁﻣﯿﺰ ﺷﻤﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺟﻼﻝ ﻣﺘﯿﻨﯽ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺭ ﻧﻘﻞ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﺳﺮﻭﺩﻩﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺻﺎﻓﯽ ﻧﻘﺪ ﺑﮕﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﻭﺗﻦ‬ ‫ﺁﺷﻨﺎ ﺑﺎ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﭘﺎﮎﻧﻮﯾﺲ ﺍﺷﻌﺎﺭﺵ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﮕﺬﺍﺭﺩ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺍﯾﻦ ﺗﻘﺎﺿﺎ ﺍﺟﺎﺑﺖ ﻧﺸﺪ‪.‬ﺩﺭ ‪ ۱۳۲۶‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﺲ ﭘﺎﻧﺰﺩﻫﻢ‬ ‫ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ ﻭ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﻓﺮﺍﮐﺴﯿﻮﻥ ﺣﺰﺏ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺕ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺍﺑﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺳﻞ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﺎﻫﻬﺎﯼ ﺗﯿﺮ‪ ،‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ﻭ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۲۶‬ﻓﺮﺻﺖ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺠﻠﺲ ﺭﺍ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ‪ ۱۳۱۲‬ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺁﺯﺍﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ‪ ۱۳۱۳‬ﺑﺎ ﻭﺳﺎﻃﺖ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﻓﺮﻭﻏﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﺟﺸﻦﻫﺎﯼ ﻫﺰﺍﺭﻩ‬ ‫ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻓﺮﺍﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪ‪.‬ﺩﺭ‬ ‫ﺑﻬﻤﻦ‪ ۱۳۲۴‬ﺩﺭ ﮐﺎﺑﯿﻨﻪٔ ﻗﻮﺍﻡ ﻭﺯﯾﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺍﻭ ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻫﯽ ﺑﯿﺶ ﻃﻮﻝ ﻧﮑﺸﯿﺪ ﻭ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺁﺛﺎﺭ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ ﻧﯿﺰ ﺳﺒﮏﺷﻨﺎﺳﯽ ﯾﺎ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺗﻄﻮﺭ ﻧﺜﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻣﻤﺘﺎﺯ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺗﻘﺮﯾﺮﺍﺕ ﺩﺭﺳﯽ ﺍﻭ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺗﻄﻮﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﭼﺎﭖ ﻭ‬ ‫‪12‬‬ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺠﻠﺲ ﭘﻨﺠﻢ ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺻﻒ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺭﺿﺎﺧﺎﻧﯽ ﺟﺎﯼ ﮔﺰﯾﺪ ﻭ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﻮﺍﻓﻘﺖ ﺳﺮﺩﺍﺭﺳﭙﻪ ﺑﺎ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ‪ ،‬ﺍﺳﺒﺎﺏ ﺗﺮﺩﯾﺪ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﻧﺘﯿﺠﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺭﺍ ﺩﯾﮑﺘﺎﺗﻮﺭﯼ ﺭﺿﺎﺧﺎﻥ ﻣﯽﺑﯿﻨﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ‪ ۱۳۱۶‬ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﺩﮐﺘﺮﯼ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬ﺩﺭ ﻧﯿﻤﻪٔ ﺩﻭﻡ ‪ ۱۳۲۶‬ﺑﻬﺎﺭ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺳﻞ ﻣﺒﺘﻼ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻣﺮﺧﺼﯽ ﺍﺳﺘﻌﻼﺟﯽ ﺍﺯ ﻣﺠﻠﺲ‪ ،‬ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﺑﻪ ﺷﻬﺮ ﻟﻮﺯﺍﻥ ﺩﺭ‬ ‫ﺳﻮﯾﺲ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﭼﻨﺪﯼ ﺑﻌﺪ ﮐﻪ ﺯﻧﺪﺍﻧﯿﺎﻥ‬ ‫ﺭﮊﯾﻢ ﮐﻮﺩﺗﺎ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﻭ ﻗﻮﺍﻡﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ ﻧﺨﺴﺖﻭﺯﯾﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻬﺎﺭ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺩﻭﻡ ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ،۱۳۳۰‬ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺴﮑﻮﻧﯽ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺭﺍ ﺑﺪﺭﻭﺩ ﮔﻔﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺷﻤﯿﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﻇﻬﯿﺮﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻋﻠﻤﯽ ﻭ ﺁﻣﻮﺯﺷﯽ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻧﯽ ﭼﻮﻥ ﻋﺒﺎﺱ ﺍﻗﺒﺎﻝ ﺁﺷﺘﯿﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﻭ ﺻﺎﺩﻕ ﺭﺿﺎﺯﺍﺩﻩ ﺷﻔﻖ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ‪ ۱۳۰۸-۱۳۰۷‬ﺩﺭ ﺩﺍﺭﺍﻟﻤﻌﻠﻤﯿﻦ ﻋﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﻧﯽ ﭼﻮﻥ ﻣﺠﻤﻞﺍﻟﺘﻮﺍﺭﯾﺦ ﻭ ﺍﻟﻘﺼﺺ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﻠﻌﻤﯽ ﻭ ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺟﻮﺍﻣﻊﺍﻟﺤﮑﺎﯾﺎﺕ ﻋﻮﻓﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺷﺸﻢ ﻣﺠﻠﺲ‪ ،‬ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻘﺮﺍﺭ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺭﺿﺎﺷﺎﻩ‪ ،‬ﺩﯾﮕﺮ ﺯﻣﯿﻨﻪﺍﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﻬﺎﺭ ﻭﺟﻮﺩ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺍﻭ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪﺍﻧﻪ ﺍﺯ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﮐﻨﺎﺭﻩﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻃﯽ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪٔ ﻣﺘﻮﻥ ﻭ ﺗﺘﺒﻊ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﺯﺑﺎﻧﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .

‬ﺍﻭ ﺿﻤﻦ ﺩﺭﺱ ﺳﺒﮏﺷﻨﺎﺳﯽ ﻧﺜﺮ‪ ،‬ﻧﮑﺎﺕ ﺩﺳﺘﻮﺭﯼ ﺗﺎﺯﻩﺍﯼ ﺑﯿﺎﻥ ﻣﯽﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺻﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺤﺎﻥ ﺩﺭﺱ ﺳﺒﮏﺷﻨﺎﺳﯽ ﺍﯾﻦ ﻧﮑﺎﺕ‬ ‫ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺳﺆﺍﻝ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﻫﺪ‪.‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‬ ‫‪13‬‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﺭ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩ‬ ‫ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ ﻓﺮﺍ ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻋﻤﯿﻖ ﺩﺭ ﺁﺛﺎﺭ ﮔﺬﺷﺘﮕﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﺪﺩ ﺣﺎﻓﻈﻪ‬ ‫ﭘﺮ ﺑﺎﺭ ﻭ ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺧﻮﺩ‪ ،‬ﺍﯾﻦ ﻧﻘﯿﺼﻪ ﺭﺍ ﺟﺒﺮﺍﻥ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻓﻨﻮﻥ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﺎﯾﻪ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺟﺎﻣﻌﯿﺖ ﺭﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﯾﻦ ﻣﺤﻘﻘﺎﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﺍﺳﺘﻨﺎﺩ ﻣﯽﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﮔﺎﻩ ﻧﯿﺰ ﻗﺼﺎﯾﺪ ﺷﻌﺮﺍﯼ‬ ‫ﺳﻠﻒ ﺭﺍ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺭﻭﺩﮐﯽ‪ ،‬ﻓﺮﺧﯽ‪ ،‬ﺟﻤﺎﻝ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺯﺍﻕ‪ ،‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮﯼ ﻭ ﺳﻨﺎﯾﯽ‬ ‫ﺩﺭ ﻭﺯﻥ ﻭ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺻﻄﻼﺡ ﺟﻮﺍﺏ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺮﺑﯽ ﺗﺎ ﺁﻥ ﺣﺪ ﮐﻪ ﺑﺘﻮﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﻣﺴﯿﺮ‬ ‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭ ﺗﺘﺒﻊ ﺑﻪ ﺁﺳﺎﻧﯽ ﺑﮕﺬﺭﺩ ﺁﺷﻨﺎ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻧﻬﺎﯼ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﻭ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺗﺎ‬ ‫ﺣﺪﻭﺩﯼ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﺩﺭ ﻣﺒﺤﺚ ﻓﻌﻞ‪ ،‬ﺗﻤﺎﯾﺰ ﻣﺎﺩﻩٔ ﻣﻀﺎﺭﻉ ﻭ ﻣﺎﺿﯽ ﻭ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﻣﺸﺘﻘﺎﺕ‬ ‫ﻫﺮ ﯾﮏ‪ ،‬ﺍﺑﺘﮑﺎﺭ ﺷﺨﺼﯽ ﺍﻭﺳﺖ‪ .‬ﺑﻬﺎﺭ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﻏﺰﻟﺴﺮﺍ ﻧﺒﻮﺩ ﻭ ﺧﻮﺩ ﻧﯿﺰ ﭼﻨﯿﻦ ﺍﺩﻋﺎﯾﯽ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﻋﺮﺻﻪ ﺷﺎﻋﺮﯼ‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ ﺭﺍ ﻋﻘﯿﺪﻩ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺟﺎﻣﯽ‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﻧﺴﺠﺎﻡ ﮐﻼﻡ ﻭ ﺭﻭﺍﻧﯽ ﻃﺒﻊ ﻭ‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﯿﺖ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮﯼ ﻫﻢ ﭘﺎﯾﻪ ﺑﻬﺎﺭ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺍﯾﻢ‪ .‬ﭘﺎﯾﻪ ﻭ ﻣﻘﺎﻡ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻋﻨﻔﻮﺍﻥ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺣﺪﯼ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﯽ ﺍﺯ ﺣﺎﺳﺪﺍﻥ ﺳﺮﻭﺩﻩﻫﺎﯼ‬ ‫ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺪﺭﺵ ﯾﺎ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﺭ ﺷﺮﻭﺍﻧﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﯽﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﯿﺎﺕ ﯾﺎ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻭﻓﺎﺕ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺟﺮﺍﯾﺪ ﻭ ﻣﺠﻼﺕ ﻭ ﻧﺸﺮﯾﺎﺕ ﻣﺘﻌﺪﺩ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻮﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﻣﻬﺮ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ‪ ،‬ﺑﺎﺧﺘﺮ‪ ،‬ﺍﺭﻣﻐﺎﻥ‪ ،‬ﺗﻌﻠﯿﻢ ﻭ‬ ‫ﺗﺮﺑﯿﺖ‪ ،‬ﺩﺍﻧﺶ‪ ،‬ﺟﻬﺎﻥ ﻧﻮ‪ ،‬ﯾﻐﻤﺎ‪ ،‬ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ‪ ،‬ﻧﮕﯿﻦ‪ ،‬ﮔﻠﻬﺎﯼ ﺭﻧﮕﺎﺭﻧﮓ‪ ،‬ﭘﯿﺎﻡ ﻧﻮ‪ ،‬ﻧﺎﻣﻪٔ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ‪ ،‬ﺁﯾﻨﺪﻩ‪ ،‬ﺁﺭﻣﺎﻥ‪ ،‬ﻣﻬﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺳﺨﻦ ﭼﺎﭖ ﻭ‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﻗﺼﺎﯾﺪ ﺍﻭ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﻃﺒﻊ ﺧﻮﺩ ﺍﻭﺳﺖ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺯﺑﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺍﺩﺑﯽ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ‪ ،‬ﻭﺍﮊﻩﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺩﺳﺘﻮﺭ‪ ،‬ﺧﻂ‪ ،‬ﺍﺣﻮﺍﻝ ﺭﺟﺎﻝ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﻣﺬﻫﺒﯽ‪ ،‬ﻧﻘﺪ ﻣﺘﻮﻥ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷﺎﻣﻞ ﻧﻘﺪ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻭ ﻣﮑﺎﺗﺒﺎﺕ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺩﯾﻮﺍﻧﻬﺎﯼ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺳﻠﻒ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻗﺖ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﯾﻦ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﺫﻫﻦ ﺍﻭ ﺩﺭ ﯾﺎﻓﺘﻦ ﻭ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﺩﻥ ﻟﻐﺎﺕ ﺩﺭ ﺗﺮﮐﯿﺒﺎﺕ ﺷﻌﺮﯼ‬ ‫ﯾﺎﺭﯼ ﻣﯽﺭﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺑﺪﯾﻬﻪ ﮔﻮﯾﯽ ﻭ ﺍﺭﺗﺠﺎﻝ‪ ،‬ﻃﺒﻌﯽ ﻓﺮﺍﺥ ﺍﻧﺪﯾﺶ ﻭ ﺯﻭﺩﯾﺎﺏ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺁﺳﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﻣﻀﺎﯾﻖ ﻭﺯﻥ ﻭ ﺗﻨﮕﻨﺎﯼ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ ﻣﯽﺁﻣﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ‬ ‫ﻏﺰﻟﻬﺎﯼ ﺍﻭ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺘﻮﺍﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺣﯿﺚ ﻣﻀﻤﻮﻥ ﺑﺎ ﺳﺮﻭﺩﻩﻫﺎﯼ ﻏﺰﻟﺴﺮﺍﯾﺎﻥ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﺮﺩ ﺍﻧﺪﮎ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻫﺮﭼﻨﺪ ﺍﺯ ﺟﻨﺒﻪ ﻟﻔﻈﯽ ﻭ ﻓﺨﺎﻣﺖ ﻭ ﺍﻧﺴﺠﺎﻡ‬ ‫ﮐﻼﻡ ﺑﺪﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﺩﯼ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻥ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺟﺰ ﺁﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﻏﺰﻝ ﻧﯿﺰ ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﺭﺳﻢ ﻣﺘﻌﺎﺭﻑ‪ ،‬ﮔﺎﻩ ﺑﻪ ﺗﺼﺮﯾﺢ ﻭ ﮔﺎﻩ ﺑﻪ ﮐﻨﺎﯾﻪ‪ ،‬ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﺁﻣﯿﺰ ﻭ ﺷﮑﻮﺍﺋﯿﻪ ﻭ ﻭﻃﻨﯽ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﯽ‬ ‫ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﮔﻨﺠﺎﻧﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺷﯿﻮﻩ‬ ‫ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻧﯿﺰ ﻧﻮﺁﻭﺭﯾﻬﺎﯾﯽ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺑﻬﺎﺭ‬ ‫ﻫﻨﺮ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻗﺼﯿﺪﻩ‪ ،‬ﺑﺎﯾﺪ ﺩﺭ ﻣﺜﻨﻮﯾﻬﺎﯼ ﺍﻭ ﺩﯾﺪ‪ ،‬ﻣﺜﻨﻮﯾﻬﺎﯼ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﻭ ﺑﻠﻨﺪﯼ ﮐﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﻫﺸﺘﺎﺩ ﻣﯽﺭﺳﺪ‪ .‬‬ ‫ﺍﺯ ﺗﺼﻨﯿﻔﻬﺎ ﻭ ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﺳﺮﻭﺩﻩٔ ﺑﻬﺎﺭ »ﺑﻬﺎﺭ ﺩﻟﮑﺶ«‪» ،‬ﺑﺎﺩ ﺻﺒﺎ ﺑﺮ ﮔﻞ ﮔﺬﺭ ﮐﻦ«‪» ،‬ﺍﯼ ﺷﻬﻨﺸﻪ«‪» ،‬ﺍﯼ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺩﻝ«‪» ،‬ﮔﺮ ﺭﻗﯿﺐ ﺁﯾﺪ«‪» ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﮐﺎﺭ«‪» ،‬ﺯ ﻣﻦ‬ ‫ﻧﮕﺎﺭﻡ«‪» ،‬ﭘﺮﺩﻩ ﺯ ﺭﺥ ﺑﺮﺍﻓﮑﻦ«‪» ،‬ﺳﺮﻭﺩ ﭘﻬﻠﻮﯼ«‪» ،‬ﻋﺮﻭﺱ ﮔﻞ« ﻭ »ﻣﺮﻍ ﺳﺤﺮ« ﺭﺍ ﺑﺎﯾﺪ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺩ‪.‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﺜﻨﻮﯾﻬﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺤﺮ‬ ‫ﺣﺪﯾﻘﻪ ﺳﻨﺎﯾﯽ ﯾﺎ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﻭ ﯾﺎ ﺳﺒﺤﻪ ﺍﻻﺑﺮﺍﺭ ﺟﺎﻣﯽ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺟﻠﺐ ﻧﻈﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﻟﺤﺎﻅ ﺷﯿﻮﻩ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ ﺍﯾﻦ ﺳﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺴﯿﺎﺭ‬ ‫ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺣﺎﺳﺪﺍﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻌﺮﺽ‬ ‫ﺁﺯﻣﺎﯾﺶ ﻧﯿﺰ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﻟﻐﺎﺗﯽ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎﺭ ﺭﺍ ﺑﺎﺭﻫﺎ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ ﺍﻭ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ ﺗﺎ‬ ‫ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ ﯾﮏ ﺑﯿﺖ ﯾﺎ ﯾﮏ ﺭﺑﺎﻋﯽ ﺟﺎﯼ ﺩﻫﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺧﻮﺏ ﺍﺯ ﻋﻬﺪﻩ‬ ‫ﺑﺮﻣﯽﺁﻣﺪ‪ ،‬ﻭ ﺍﻋﺠﺎﺏ ﻭ ﺗﺤﺴﯿﻦ ﺣﺎﺿﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﻣﯽﺍﻧﮕﯿﺨﺖ‪.‬ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﯿﻦ ﺯﺭﯾﻦﮐﻮﺏ ﺩﺭ ﻭﺻﻒ ﺳﺒﮏﺷﻨﺎﺳﯽ ﺷﻌﺮ ﺑﻬﺎﺭ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺑﯿﺎﻥ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎﺕ ﻣﮑﺘﺒﻬﺎﯼ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﺿﺎﺑﻄﻪ ﺑﺨﺸﯿﺪ ﻭ ﮐﺎﺭﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺏ ﺻﻮﺭﺕ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺟﺰ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﻭ ﺷﺮﺡ ﺁﻥ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬ﻗﺼﺎﯾﺪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻗﺘﻀﺎﯼ ﻃﺒﻊ ﻭ ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ ﺭﺍ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﺗﻔﻨﻦ ﻣﯽﺳﺮﻭﺩ‪ .‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ‪ ،‬ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﭘﻨﺞ ﺍﺳﺘﺎﺩ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ (۱۳۲۹ ،‬ﺳﻬﻢ ﻋﻤﺪﻩ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺍﺯ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮﯼ ﺳﺮﻭﺩﻩ‪،‬‬ ‫ﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﺍﻟﻔﺎﻅ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻧﻮ ﭼﻨﺎﻥ ﺟﺎﯼ ﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﻓﺖ ﮐﻼﻡ ﻧﺎﻫﻤﮕﻮﻥ ﻭ ﻧﺎﻫﻨﺠﺎﺭ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻧﺮﺳﺪ‪.‬‬ .‬ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﻗﺴﺎﻡ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﺰ ﻃﺒﻊ ﺁﺯﻣﺎﯾﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﺭﺯﻧﺪﻩ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺟﺎ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪.

‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‬ ‫‪14‬‬ ‫ﻓﻬﺮﺳﺖ ﮐﺘﺎﺏﻫﺎﯼ ﻣﻨﺘﺸﺮﺷﺪﻩ‬ ‫• ﻣﻨﻈﻮﻣﻪٔ ﭼﻬﺎﺭ ﺧﻄﺎﺑﻪ‪۱۳۰۵ ،‬‬ ‫• ﺍﻧﺪﺭﺯﻫﺎﯼ ﺁﺫﺭﺑﺎﺩ ﻣﺎﺭﺍﺳﭙﻨﺪﺍﻥ )ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﻣﻨﻈﻮﻡ ﺍﺯ ﭘﻬﻠﻮﯼ(‪۱۳۱۲ ،‬‬ ‫• ﯾﺎﺩﮔﺎﺭ ﺯﺭﯾﺮﺍﻥ )ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﻣﻨﻈﻮﻡ ﺍﺯ ﭘﻬﻠﻮﯼ(‪۱۳۱۲ ،‬‬ ‫• ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﻣﺎﻧﯽ‪۱۳۱۳ ،‬‬ ‫• ﮔﻠﺸﻦ ﺻﺒﺎ‪ ،‬ﻓﺘﺤﻌﻠﯽ ﺧﺎﻥ ﺻﺒﺎ )ﺗﺼﺤﯿﺢ(‪۱۳۱۳ ،‬‬ ‫• ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ‪۱۳۱۳ ،‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ )ﺗﺼﺤﯿﺢ(‪۱۳۱۴ ،‬‬ ‫ﺭﺳﺎﻟﻪٔ ﻧﻔﺲ ﺍﺭﺳﻄﻮ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺑﺎﺑﺎﺍﻓﻀﻞ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ )ﺗﺼﺤﯿﺢ(‪۱۳۱۶ ،‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻞﺍﻟﺘﻮﺍﺭﯾﺦ ﻭﺍﻟﻘﺼﺺ )ﺗﺼﺤﯿﺢ(‪۱۳۱۸ ،‬‬ ‫ﻣﻨﺘﺨﺐ ﺟﻮﺍﻣﻊﺍﻟﺤﮑﺎﯾﺎﺕ‪ ،‬ﺳﺪﯾﺪﺍﻟﺪﯾﻦ ﻋﻮﻓﯽ )ﺗﺼﺤﯿﺢ(‪۱۳۲۴ ،‬‬ ‫ﺳﺒﮏ ﺷﻨﺎﺳﯽ‪) ،‬ﺳﻪ ﺟﻠﺪ( ‪۱۳۲۶-۱۳۲۱‬‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﺳﯿﺎﺳﯽ )ﺩﻭ ﺟﻠﺪ(‪۱۳۶۳-۱۳۲۱ ،‬‬ ‫ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﭘﻨﺞ ﺍﺳﺘﺎﺩ )ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﻗﺮﯾﺐ‪ ،‬ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‪ ،‬ﺭﺷﯿﺪ ﯾﺎﺳﻤﯽ‪ ،‬ﻫﻤﺎﯾﯽ(‪۱۳۲۹ ،‬‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪۱۳۳۳ ،‬‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺗﻄّﻮﺭ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪۱۳۳۴ ،‬‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪۱۳۳۵ ،‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﻠﻌﻤﯽ‪ ،‬ﺍﺑﻮﻋﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻠﻌﻤﯽ )ﺗﺼﺤﯿﺢ( )ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ(‪۱۳۴۱ ،‬‬ ‫ﻓﺮﺩﻭﺳﯽﻧﺎﻣﻪ ﺑﻬﺎﺭ‪) ،‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﻣﺤﻤﺪ ﮔﻠﺒﻦ(‪۱۳۴۵ ،‬‬ ‫ﺭﺳﺎﻟﻪ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻣﺤﻤﺪﺑﻦ ﺟﺮﯾﺮ ﻃﺒﺮﯼ‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ ﻭ ﺍﺩﺏ ﻓﺎﺭﺳﻲ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ‪ .html‬‬ .۱۳۶۸ ،‬‬ ‫ﺳﭙﺎﻧﻠﻮ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ‪ .net/newstext.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻃﺮﺡ ﻧﻮ‪.farsnews.۱۳۵۷ ،‬ﺻﺺ ﺍﻟﻒ ﺗﺎ ﯾﺞ‪.‬ﺑﻬﺎﺭ‪ .‬ﺣﻘﻮﻕ ﻣﻌﻨﻮﯼ ﺁﻥ ﺑﺨﺶﻫﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ ﻣﺤﻔﻮﻅ ﺍﺳﺖ‪.۱۳۸۱ ،‬ﺻﺺ ‪ ۴۷۵‬ﻭ ‪.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪.‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ‪ .‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ‪ .۱۳۷۴ ،‬‬ ‫ﻣﺼﺎﺣﺐ‪ ،‬ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ )ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ(‪ .‬ﭼﺎﭖ ﺳﻮﻡ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯼ ﺟﯿﺒﯽ‪ .‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫• ﺳﺎﯾﺖ ﺭﺳﻤﯽ ﻣﻠﮏ ﺍﻟﺸﻌﺮﺍء ﺑﻬﺎﺭ‬ ‫• ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺭﻭﺯﻫﺎﯼ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ ﺑﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﭘﺴﺮﺵ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫• ﮐﺘﺎﺏ »ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ« ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻠﮏ ﺍﻟﺸﻌﺮﺍء ﺑﻬﺎﺭ‬ ‫]‪[4‬‬ ‫• ﮔﺰﯾﺪﻩ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﻠﮏ ﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﻓﺮﻣﺖ ‪PDF‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫‪http://www.‬ﺩﺍﯾﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ .peiknet.‬ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺑﻬﺎﺭ‪ .‬‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ‪ .htm‬‬ ‫‪http://www.‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﺳﯿﺎﺳﯽ‪ .com/1387/hafteh/102/31BAHAR.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺷﺮﮐﺖ ﺳﻬﺎﻣﯽ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯼ ﺟﯿﺒﯽ‪ .bahar.com/file/24178922/88b1be60/247-Goziedeh_Dievan_malek_o_shoaraye_bahar.۴۷۶‬‬ ‫ﺍﯾﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﺨﺶﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ )ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻪ ﺩﺭ ‪ ۱‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ (۱۳۳۰‬ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺷﺮﮐﺖ ﺳﻬﺎﻣﯽ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯼ ﺟﯿﺒﯽ‪ .‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ‪ .php?nn=8508260150‬‬ ‫‪http://www.fr‬‬ ‫‪http://www.4shared.۱۳۵۱ ،‬ﺻﺺ ﺍﻟﻒ ﺗﺎ ﯾﺞ‪.

‬ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎﯼ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺷﻌﺮ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﻭ‬ ‫ﺍﺭﺯﺷﻤﻨﺪﺗﺮﯾﻦ ﺍﺷﻌﺎﺭﺵ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ‪ ،‬ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﺍﺣﺴﺎﺳﯽ ﻭ ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪ .‬‬ .‬ﺷﻌﺮ ﺍﯾﺮﺝ ﺳﺎﺩﻩ ﻭ ﺭﻭﺍﻥ ﻭ ﮔﺎﻫﯽ ﺩﺭﺑﺮﮔﯿﺮﻧﺪﻩٔ ﻭﺍﮊﮔﺎﻥ ﻭ ﮔﻔﺘﺎﺭﻫﺎﯼ ﻋﺎﻣﯿﺎﻧﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻋﻤﯿﻘﯽ ﺑﺮ ﺷﻌﺮ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ ﮔﺬﺍﺷﺖ‪.[1‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ۱۳۰۴‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺗﻬﺮﺍﻥ(]‪ [2‬ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ »ﺟﻼﻝﺍﻟﻤﻤﺎﻟﮏ« ﻭ »ﻓﺨﺮﺍﻟﺸﻌﺮﺍ«‪ ،‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺩﺭ ﻋﺼﺮ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ )ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺩﻭﺭﻩ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﻭ ﺍﻭﺍﯾﻞ ﺩﻭﺭﻩ ﭘﻬﻠﻮﯼ(]‪ [3‬ﻭ ﺍﺯ ﭘﯿﺸﮕﺎﻣﺎﻥ ﺗﺠﺪﺩ ﺩﺭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﻮﺩ‪ [4].‬ﺩﺭ ﻧﻮﺯﺩﻩﺳﺎﻟﮕﯽ ﻟﻘﺐ »ﺍﯾﺮﺝ ﺑﻦ ﺻﺪﺭﺍﻟﺸﻌﺮﺍ« ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﮔﻤﺮﮎ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﻭ ﭘﺲ‬ ‫ﺍﺯ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﮐﺸﻮﺭ ﺩﺭ ﺳﻤﺖ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﺍﺭ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﻭ ﻣﻌﺎﻭﻧﺖ ﺍﺳﺘﺎﻧﺪﺍﺭﯼ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺧﺪﻣﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ ﺗﺮﮐﯽ‪ ،‬ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﻋﺮﺑﯽ ﻭ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺗﺴﻠﻂ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺭﻭﺳﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺖ ﻭ ﺧﻂ ﻧﺴﺘﻌﻠﯿﻖ ﺭﺍ ﺧﻮﺏ‬ ‫]‪[10] [9] [8] [7] [6] [5‬‬ ‫ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﺗﺤﺼﯿﻼﺗﺶ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺻﻮﺭﺕ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﻫﻤﺎﻥ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻣﻘﺪﻣﺎﺕ ﻋﺮﺑﯽ ﻭ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺭﺍ ﺁﻣﻮﺧﺖ‪ .‬ﺁﺭﺍﻡﮔﺎﻩ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺩﺭ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻇﻬﯿﺮﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺰﻭﺩﯼ ﺍﺯ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﮐﻨﺎﺭﻩ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﻣﺨﺘﻠﻔﯽ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺎﺭ ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ )ﻣﻌﺎﺭﻑ ﺁﻥﺯﻣﺎﻥ( ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﻭﻗﺘﯽ ﺍﻣﯿﺮﻧﻈﺎﻡ ﮔﺮﻭﺳﯽ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻣﻈﻔﺮﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺗﺎﺳﯿﺲ ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺳﻤﺖ ﻣﻌﺎﻭﻧﺖ ﺁﻥ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺭﺍ ﯾﺎﻓﺖ‬ ‫ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﻤﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻭﺭﻗﻪ )ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﯽ ﺗﺒﺮﯾﺰ( ﺭﺍ ﺑﺮﻋﻬﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺍﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺻﺪﺭﺍﻟﺸﻌﺮﺍ ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦﻣﯿﺮﺯﺍ‪ ،‬ﻧﻮﻩٔ ﺍﯾﺮﺝ ﭘﺴﺮ ﻓﺘﺤﻌﻠﯽﺷﺎﻩ ﻭ ﻧﺘﯿﺠﻪٔ ﻓﺘﺤﻌﻠﯽ ﺷﺎﻩ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺑﻮﺩ‪ .‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫‪15‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪) ۱۲۹۱‬ﻗﻤﺮﯼ(‬ ‫‪) ۱۸۷۴‬ﻣﯿﻼﺩﯼ(‬ ‫ﺗﺒﺮﯾﺰ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ‪ ۲۷‬ﺷﻌﺒﺎﻥ ‪) ۱۳۴۳‬ﻗﻤﺮﯼ(‬ ‫ﺳﻮﻡ ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪۱۳۰۴‬‬ ‫‪) ۱۹۲۶‬ﻣﯿﻼﺩﯼ(‬ ‫ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﻋﯿﻦﺍﻟﺪﻭﻟﻪ(‪ ،‬ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ‬ ‫ﭘﻬﻠﻮﯼ‬ ‫ﺑﺎﺯﺍﺭﭼﻪ ﺳﻘﺎﺑﺎﺷﯽ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺳﮑﺘﻪ ﻗﻠﺒﯽ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻇﻬﯿﺮﺍﻟﺪﻭﻟﻪ‪ ،‬ﺷﻤﯿﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﺳﺒﮏ ﻫﺰﻟﯿﺎﺕ‬ ‫ﻟﻘﺐ‬ ‫ﺟﻼﻝﺍﻟﻤﻤﺎﻟﮏ‪ ،‬ﻓﺨﺮﺍﻟﺸﻌﺮﺍ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺟﻌﻔﺮﻗﻠﯽ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ ،‬ﺧﺴﺮﻭﻣﯿﺮﺯﺍ‪ ،‬ﺭﺑﺎﺑﻪ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ )‪ ۱۲۵۱‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺗﺒﺮﯾﺰ]‪ ۲۲ .‬ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺩﺭ ﭘﯽ ﯾﮏ‬ ‫ﺳﮑﺘﻪ ﻗﻠﺒﯽ ﺩﺭ ﻣﻨﺰﻟﯽ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .

‬ﺍﻭ ﻣﺤﺎﻓﻈﻪﮐﺎﺭﺍﻧﻪ‪ ،‬ﺩﺧﺎﻟﺖ ﺩﺭ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺭﺍ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻣﯽﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺷﺨﺼﯽ ﻟﻄﻤﻪ ﻧﺨﻮﺭﺩ‪ .‬ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻭﻗﺘﯽ ﺧﻮﺩﺵ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻣﯽﺧﻮﺍﻧﺪ‪ ،‬ﺟﺎﻥ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﺎ ﺍﯾﺮﺝ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻧﺪ‪ ،‬ﮔﻔﺘﻪﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ ﻣﺮﺩﯼ ﻣﺘﯿﻦ ﻭ ﻣﻮﻗﺮ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺟﻤﻊ ﺑﻪ ﻟﻔﻆ ﻗﻠﻢ ﺳﺨﻦ ﻣﯽﮔﻔﺘﻪ ﺍﻣﺎ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺣﻀﻮﺭ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﻭ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺍﯾﻦ ﺣﺮﯾﻢ ﺑﻪ ﯾﮑﺒﺎﺭﻩ ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﯽﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺑﺬﻟﻪﮔﻮﯾﯽ ﻣﺒﺪﻝ ﻣﯽﺷﺪ‪ [13].‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫‪16‬‬ ‫ﺷﺨﺼﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﺑﻪ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﮔﺎﻥ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺗﻌﻠﻖ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﮑﻤﺮﺍﻧﯽ ﺑﺮ ﮐﺸﻮﺭ ﺳﻬﻢ ﻣﻮﺛﺮﯼ ﻧﺪﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭﻟﯽ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻭﺟﻮﺩ‪ ،‬ﺗﻌﻠﻖ ﺧﺎﻃﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺴﺐ ﻭ ﺍﺷﺮﺍﻓﯿﺖ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺧﺼﻠﺖ ﻭﻟﺨﺮﺟﯽ‪ ،‬ﺳﻔﺮﻫﺎﯼ ﻣﺪﺍﻭﻡ ﻭ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﮑﺮﺭ ﺷﻐﻞ‪ ،‬ﺑﺮﺧﻼﻑ ﻣﯿﻞ ﺑﺎﻃﻨﯽ ﺧﻮﺩ ﮔﺎﻩ ﻣﺠﺒﻮﺭ ﺑﻪ ﻣﺪﯾﺤﻪﺳﺮﺍﯾﯽ‬ ‫]‪[12] [11‬‬ ‫ﺍﻋﯿﺎﻥ ﻭ ﺍﺷﺮﺍﻑ ﻣﯽﺷﺪ ﻭﻟﯽ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﻣﻼﯾﻢ ﺍﻣﺎ ﻣﻮﺛﺮ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺍﺑﺮﺍﺯ ﺩﻟﺘﻨﮕﯽ ﻭ ﺑﯿﺰﺍﺭﯼ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫»‬ ‫«‬ ‫ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺳﯿﺎﺳﯽ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ ﺍﺻﻠﯽ‪:‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻠﮏﺍﻟﺸﻌﺮﺍ ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﺑﻠﻨﺪﺗﺮﯾﻦ ﺻﺪﺍﯼ ﺷﻌﺮ ﺩﻭﺭﻩٔ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ ﺍﻭ‬ ‫ﻓﺎﺭﻍ ﺍﺯ ﺣﺐ ﻭ ﺑﻐﺾ ﻭ ﺗﻌﺼﺐ ﺑﯽﺟﺎ‪ ،‬ﻣﻨﺶ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﯼ ﻭ ﺁﺯﺍﺩﺍﻧﺪﯾﺸﯽ ﺭﺍ ﭘﯿﺸﻪ ﺧﻮﺩ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻟﯽ ﺩﺭ ﻋﯿﻦ ﺣﺎﻝ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﻭﻃﻦﭘﺮﺳﺘﺎﻧﻪﺍﯼ‬ ‫]‪[15‬‬ ‫ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﻭﺯ ﻣﯽﺩﺍﺩ‪..‬ﺍﯾﺮﺝ ﻧﯿﺰ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﭘﺪﺭﺵ ﺻﺪﺭﺍﻟﺸﻌﺮﺍ‪ ،‬ﮔﺎﻩ ﺩﭼﺎﺭ ﻓﻘﺮ ﻭ ﺗﻨﮕﺪﺳﺘﯽ ﻣﯽﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻫﻤﯿﻦ ﺭﻭ ﻫﻤﻔﮑﺮﯼ ﻭ ﻫﻤﺪﺭﺩﯼ ﺑﺎ ﺗﻬﯿﺪﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺭﻭﺡ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺎﺑﺮﺍﺑﺮﯼﻫﺎﯼ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩﺭ ﻭﯼ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭ ﺿﻤﻦ ﺁﻧﮑﻪ ﺗﻮﺩﻩ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﻓﺎﻗﺪ ﺷﻌﻮﺭ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺩﺭﮎ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺖ‪ ،‬ﺩﻭﺭﯼ ﺍﺯ ﺧﻄﺮ ﺩﺭ ﺍﻓﺘﺎﺩﻥ ﺑﺎ‬ ‫]‪[15‬‬ ‫ﻗﺪﺭﺗﻤﻨﺪﺍﻥ ﻭ ﭘﯿﺮﻭﯼ ﺍﺯ ﻣﺼﻠﺤﺖ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺗﺠﻮﯾﺰ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪.‬‬ ..‬‬ ‫ﺭﻋﺎﯾﺎ ﺟﻤﻠﮕﯽ ﺑﯿﭽﺎﺭﮔﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﻓﻘﺮ ﻭ ﻓﻨﺎ ﺁﻭﺍﺭﮔﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﺍﺯ ﺟﻨﺲ ﮔﺎﻭ ﻭ ﮔﻮﺳﻔﻨﺪﻧﺪ ﻧﻪ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻧﻪ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻣﯽﭘﺴﻨﺪﻧﺪ‬ ‫ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﭽﻮ ﻣﻠﺖ ﻫﻤﭽﻮ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﻧﺒﺎﯾﺪ ﮐﺮﺩ ﻋﻘﻞ ﺧﻮﯾﺶ ﺭﺍ ﮔﻢ‬ ‫ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻧﮑﻪ ﺍﯾﺮﺝ ﺑﻪ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﮔﯽ ﺧﻮﺩ ﻣﺒﺎﻫﺎﺕ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ ،‬ﻭﻟﯽ ﺍﺑﯿﺎﺗﯽ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﻧﻘﺪ ﻭ ﺑﺪﮔﻮﯾﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺷﺎﻩ ﻭ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻩ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﯾﮏ ﭘﺮﻭﻓﺴﻮﺭ ﺧﺎﻭﺭﺷﻨﺎﺱ ﺭﻭﺳﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﺣﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺝ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ ﺍﻭ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫ﻣﺮﺩﯼ ﺑﻮﺩ ﺳﯿﺎﻩﺳﻮﺧﺘﻪ ﻭ ﻻﻏﺮﺍﻧﺪﺍﻡ ﻭ ﻣﺘﻮﺳﻂﺍﻟﻘﺎﻣﻪ ﻭ ﺩﺭ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻭ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﺷﮑﯿﺒﺎ ﻭ ﺑﺮﺩﺑﺎﺭ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮ ﺧﻼﻑ ﺑﻬﺎﺭ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺯﺍﻭﯾﻪ ﻣﯿﻬﻦﭘﺮﺳﺘﯽ ﺑﻪ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﻣﯽﻧﮕﺮﯾﺴﺖ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ‬ ‫ﯾﮏ ﺑﻮﺭﮊﻭﺍﯼ ﺍﺷﺮﺍﻓﯽ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻘﺪ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﻮﺩ‪ [14].‬ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻗﯿﺎﻡ ﮐﻠﻨﻞ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽﺧﺎﻥ ﭘﺴﯿﺎﻥ‪ ،‬ﺍﺯ ﻣﺸﺎﻭﺭﯾﻦ ﺍﻭ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽﺭﻓﺖ‪ [16].

‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺧﻂ ﻧﺴﺘﻌﻠﯿﻖ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺮﺩﺭ ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍﯾﯽ‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺯﻧﯽ ﺑﻪ ﮔﭻ ﮐﺸﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﺍﺭﺑﺎﺏ ﻋﻤﺎﯾﻢ ﺍﯾﻦ ﺧﺒﺮ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺯ ﻣﺨﺒﺮ ﺻﺎﺩﻗﯽ ﺷﻨﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﮔﻔﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻭﺍ ﺷﺮﯾﻌﺘﺎ‪ ،‬ﺧﻠﻖ‬ ‫ﺭﻭﯼ ﺯﻥ ﺑﯽ ﻧﻘﺎﺏ ﺩﯾﺪﻧﺪ‬ ‫ﺁﺳﯿﻤﻪ ﺳﺮ ﺍﺯ ﺩﺭﻭﻥ ﻣﺴﺠﺪ‬ ‫ﺗﺎ ﺳﺮﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺮﺍ ﺩﻭﯾﺪﻧﺪ‬ ‫ﺍﯾﻤﺎﻥ ﻭ ﺍﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺮﻕ‬ ‫ﻣﯽﺭﻓﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﻣﻨﯿﻦ ﺭﺳﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﺍﯾﻦ ﺁﺏ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺁﻥ ﯾﮑﯽ ﺧﺎﮎ‬ ‫ﯾﮏ ﭘﯿﭽﻪ ﺯ ﮔﻞ ﺑﺮ ﺍﻭ ﺑﺮﯾﺪﻧﺪ‬ ‫ﻧﺎﻣﻮﺱ ﺑﻪ ﺑﺎﺩ ﺭﻓﺘﻪﺍﯼ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺎ ﯾﮏ ﺩﻭ ﺳﻪ ﻣﺸﺖ ﮔﻞ ﺧﺮﯾﺪﻧﺪ‬ ‫ﭼﻮﻥ ﺷﺮﻉ ﻧﺒﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺧﻄﺮ ﺟﺴﺖ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺁﺭﻣﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﻏﻔﻠﺖ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺧﻠﻖ ﻭﺣﺸﯽ‬ ‫ﭼﻮﻥ ﺷﯿﺮ ﺩﺭﻧﺪﻩ ﻣﯽﺟﻬﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﺑﯽ ﭘﯿﭽﻪ ﺯﻥ ﮔﺸﺎﺩﻩ ﺭﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﭘﺎﭼﯿﻦ ﻋﻔﺎﻑ ﻣﯽﺩﺭﯾﺪﻧﺪ‬ ‫ﻟﺒﻬﺎﯼ ﻗﺸﻨﮓ ﺧﻮﺷﮕﻠﺶ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺒﺎﺕ ﻣﯽﻣﮑﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﺑﺎﻟﺠﻤﻠﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺮﺩﻡ ﺷﻬﺮ‬ ‫ﺩﺭ ﺑﺤﺮ ﮔﻨﺎﻩ ﻣﯽﺗﭙﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﺩﺭﻫﺎﯼ ﺑﻬﺸﺖ ﺑﺴﺘﻪ ﻣﯽﺷﺪ‬ ‫ﻣﺮﺩﻡ ﻫﻤﻪ ﻣﯽﺟﻬﻨﻤﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﻣﯽ ﮔﺸﺖ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺁﺷﮑﺎﺭﺍ‬ ‫ﯾﮑﺒﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺻﻮﺭ ﻣﯽﺩﻣﯿﺪﻧﺪ‬ .‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫‪17‬‬ ‫ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﻣﺬﻫﺒﯽ‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﻮﺿﻊ ﺳﺨﺘﯽ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺣﺠﺎﺏ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﺮﺣﺎﻝ ﺑﺎ ﺭﻭﯼ ﮐﺎﺭ ﺁﻣﺪﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﺬﻫﺒﯽ ﺭﺿﺎ ﺷﺎﻩ‪ ،‬ﮔﺮﻭﻩ ﺩﻭﻡ ﺍﺯ‬ ‫]‪[17‬‬ ‫ﺟﻤﻊ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﺟﺪﺍ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭ ﺍﻭ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬ﺩﺭ ﺟﺎﯼﺟﺎﯼ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺝ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻣﻘﻮﻟﻪ‬ ‫ﺳﺨﻦ ﺭﻓﺘﻪ ﻭ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺩﻭ ﮔﺮﻭﻩ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ‪ ،‬ﺑﺎ ﺍﯾﺮﺝ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺍﻭ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﮔﺮﻭﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺗﻤﺎﯾﻼﺕ ﻣﺬﻫﺒﯽ ﺑﺎ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺍﺻﻮﻟﯽ ﻭ ﻋﻘﯿﺪﺗﯽ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻟﺤﺎﻅ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺿﺮﺑﻪ ﺯﺩﻥ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﻣﻮﺿﻊ ﺭﺍ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺭﺍﺣﺘﯽ ﺩﺭ ﻗﻄﻌﻪ »ﮐﺎﺭﻭﺍﻧﺴﺮﺍ« ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮐﺮﺩ‪ .

‬‬ ‫ﺑﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺍﯾﺮﺝ )ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﻣﺨﺒﺮﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ ﻫﺪﺍﯾﺖ( ﺍﺯ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻌﺮﯼ ﺭﺍ ﺑﻄﻮﺭ ﺧﺎﺹ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺳﺮﻭﺩﻩ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺁﺛﺎﺭ ﺗﺮﺑﯿﺘﯽ ﺍﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﮐﻮﺩﮎ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ ﻭ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﺻﻤﺪ ﺑﻬﺮﻧﮕﯽ ﺑﻪﻃﻮﺭ ﺟﺪﯼ ﺑﻪ ﭼﺎﻟﺶ ﮐﺸﯿﺪﻩ ﺷﺪ‪ [22].‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫‪18‬‬ ‫ﻃﯿﺮ ﺍﺯ ﻭﮐﺮﺍﺕ ﻭ ﻭﺣﺶ ﺍﺯ ﺟﺤﺮ‬ ‫ﺍﻧﺠﻢ ﺯ ﺳﭙﻬﺮﻣﯽ ﺭﻣﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺧﺎﻟﻖ ﻭ ﺧﻠﻖ‬ ‫ﻃﻼﺏ ﻋﻠﻮﻡ ﺭﻭ ﺳﻔﯿﺪﻧﺪ‬ ‫ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻋﻠﻤﺎ ﻫﻨﻮﺯ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﺍﺯ ﺭﻭﻧﻖ ﻣﻠﮏ ﻧﺎﺍﻣﯿﺪﻧﺪ‬ ‫]‪[18‬‬ ‫ﺍﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻋﻘﺐﻣﺎﻧﺪﮔﯽ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻋﻤﻞ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﺎﻧﯿﻮﻥ ﻭ ﺭﻭﺿﻪﺧﻮﺍﻧﺎﻥ ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺖ‪ .‬‬ ‫]‪[24‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﺯﺟﻤﻠﻪ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﺮﺩﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺟﻨﺒﺶﻫﺎﯼ ﺣﺎﻣﯽ ﺣﻘﻮﻕ ﺯﻧﺎﻥ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫]‪[19‬‬ ‫ﻭ ﻋﻠﯿﺮﻏﻢ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮏ ﺷﺎﻋﺮ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻧﻤﯽ ﺷﻮﺩ‪ ،‬ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﻭ ﻣﻮﺿﻊﮔﯿﺮﯼ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﯾﺎﺩﻭﺍﺭﻩ‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻫﻢﺩﻭﺭﻩ ﺑﺎ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻣﺎﻧﻨﺪ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻭ ﻭﺣﯿﺪ ﺩﺳﺘﮕﺮﺩﯼ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﻮﮒ ﺍﻭ‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﺳﺮﻭﺩﻩﺍﻧﺪ‪ .‬ﻗﻄﻌﻪ ﺯﯾﺮ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻗﻄﻌﻪﺍﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫]‪[25‬‬ ‫ﻣﻠﮏﺍﻟﺸﻌﺮﺍ ﺑﻬﺎﺭ ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺍﯾﺮﺝ ﺳﺮﻭﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺁﺭﺍﻡﮔﺎﻩ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ .‬ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﺍﺯ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﯾﮑﺴﺎﻥ ﺷﺪﻥ ﮐﺘﺎﺏﻫﺎﯼ ﺩﺭﺳﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺩﺭ‬ ‫]‪[23‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﻫﺎﯼ ﺩﺭﺳﯽ ﭼﺎﭖ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺍﯾﻦ ﺭﻡ ﺭﺍ ﭼﻮ ﻧﺎﺩﺍﻧﺎﻥ ﺍﺩﺏ ﺑﻨﻬﺎﺩﻩﺍﻧﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﺻﺎﺣﺒﺎﻥ ﺳﯿﻢ ﻭ ﺯﺭ ﺭﻡ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬ ‫ﮔﺮ ﻭﺯﯾﺮﯼ ﺍﺯ ﺩﺭ ﺁﯾﺪ ﺭﻡ ﻣﻔﺼﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﺩﯾﮕﺮ ﺁﻧﺠﺎ ﺍﻫﻞ ﻣﺠﻠﺲ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺭﻡ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬ ‫ﺍﻭ ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺩﺭ ﺧﺼﻮﺹ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﮐﺎﺭﮔﺮ ﻭ ﮐﺎﺭﻓﺮﻣﺎ ﺑﺎ ﺩﯾﮕﺮ ﺷﻌﺮﺍﯼ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ ،‬ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ ﻫﻤﮑﻼﻡ ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻭﻟﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ‬ ‫]‪[21‬‬ ‫ﺧﺼﻮﺹ ﺍﺯ ﭼﺎﺭﭼﻮﺏ ﺭﻓﻊ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﻓﺮﺍﺗﺮ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﮐﺒﺮ ﻭ ﻏﺮﻭﺭ ﮐﺎﺭﻓﺮﻣﺎ ﺍﯾﺮﺍﺩ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻤﻖ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺑﯽﺭﺣﻤﺎﻧﻪ ﺍﺳﺘﺜﻤﺎﺭﯼ ﺑﯽﺗﻮﺟﻪ ﻣﯽﻣﺎﻧﺪ‪.‬ﺍﻭ ﻏﺰﻟﯽ ﺩﺭ ﻫﺠﻮ ﺷﯿﺦ ﻓﻀﻞﺍﻟﻠﻪ ﻧﻮﺭﯼ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﻨﺘﻘﺪ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺳﻨﺘﯽ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﺭﺍﺣﺘﯽ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﻄﺎﯾﺒﻪ ﻭ ﻃﻨﺰ‪ ،‬ﺍﺯ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺭﺳﻮﻡ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ )ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﻠﻨﺪ ﺷﺪﻥ ﺩﺭ ﺟﻠﻮﯼ ﭘﺎﯼ ﺍﺷﺨﺎﺹ ﻫﻨﮕﺎﻡ‬ ‫]‪[20‬‬ ‫ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ( ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪.

‬‬ ‫• ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻣﮑﺮﺭ ﺍﺯ ﺳﺎﺭﻭﺝﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ »ﻣﺮ« ﻭ »ﺍﯾﺪﻭﻥ« ﺑﻪ ﺿﺮﻭﺭﺕ ﺷﻌﺮﯼ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﺭﺍ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺑﺨﺶ ﭘﯿﺶ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺍﯾﺮﺝ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ‬ ‫ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﻫﺎﯼ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺑﮑﺮ ﺍﺧﺘﺼﺎﺹ ﺩﺍﺭﺩ‪ ،‬ﺩﺍﺭﺍﯼ ﺍﻋﺘﺒﺎﺭ ﺍﺩﺑﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ [8] [34] [33] .‬ﺍﻭ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﭘﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻫﻨﺠﺎﺭﻫﺎﯼ ﭘﺬﺑﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺭﺍﯾﺞ ﺷﻌﺮ ﺩﻭﺭﻩ ﺧﻮﺩ ﻓﺮﺍﺗﺮ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ‪ ،‬ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺟﺪﯾﺪ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭﺍﻗﻊ‬ ‫ﮔﺮﺍﯾﺎﻧﻪﺍﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺍﺧﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﻓﻀﺎﯼ ﺟﺪﯾﺪ ﺍﺩﺑﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ‪ ،‬ﻗﺼﺎﯾﺪ‪ ،‬ﻗﻄﻌﺎﺕ ﻭ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﺍﺯﺟﻤﻠﻪ‬ ‫ﻣﺜﻨﻮﯼ ﺯﻫﺮﻩ ﻭ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﻭ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﻋﺎﺭﻑﻧﺎﻣﻪﺍﺳﺖ‪.‬ﺑﺨﺸﯽ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﻨﻈﻮﻡ ﻭﯼ‪ ،‬ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺑﻘﺎﺕ ﺍﺩﺑﯽ‬ ‫)ﻣﻄﺮﻭﺣﻪ( ﺍﻧﺠﻤﻦﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮﺍ ﻭ ﯾﺎ ﻧﺸﺮﯾﺎﺕ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺍﺩﺑﯽ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺨﺶ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﺳﺘﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﺍﻣﺮﻭﺯﻩ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺍﻭ ﮐﻪ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺍﻭﺳﺖ‪ ،‬ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻗﺼﺎﯾﺪﯼ ﺩﺭ‬ ‫ﺳﺘﺎﯾﺶ ﺭﺟﺎﻝ ﺯﻣﺎﻥ ﻭ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ .‬‬ ‫ﻧﻘﺪ ﺍﯾﺮﺝ‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﻭ ﺑﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺑﻪ ﻣﯿﺰﺍﻥ ﻣﺠﺎﺯ ﺑﻮﺩﻥ ﻭﺭﻭﺩ ﻫﺰﻝ ﺑﻪ ﺣﻮﺯﻩ ﻋﻔﺖ ﻋﻤﻮﻣﯽ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﺑﺎﻥ ﺁﺷﻨﺎ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻭﻟﯽ ﺑﻪ ﻭﻓﻮﺭ ﺍﺯ ﻣﻌﺎﻧﯽ‬ ‫ﺯﺷﺖ‪ ،‬ﺍﻟﻔﺎﻅ ﺭﮐﯿﮏ ﻭ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﻣﺴﺘﻬﺠﻦ ﺩﺭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺑﯽﻧﻈﯿﺮ ﺍﯾﺮﺝ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﺳﺎﺩﻩ ﻭ ﺧﺮﻭﺝ ﺍﻭ ﺍﺯ ﭼﺎﺭﭼﻮﺏﻫﺎ ﻭ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎﯼ ﺭﺍﯾﺞ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪﻩ ﺗﺎ ﺷﻌﺮ ﺍﻭ‪ ،‬ﺟﺎﯾﮕﺎﻩ ﻭﯾﮋﻩﺍﯼ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻫﻢ‬ ‫ﺩﻭﺭﻩ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﯿﺎﺑﺪ‪ .‬ﻗﻄﻌﺎﺕ »ﺩﻝ ﻣﺎﺩﺭ« ﻭ »ﻫﺪﯾﻪ ﻋﺎﺷﻖ« ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﻣﻄﺮﻭﺣﻪﻫﺎﯼ ﻣﺠﻼﺕ »ﺍﯾﺮﺍﻧﺸﻬﺮ« ﻭ »ﺍﻗﺪﺍﻡ«‬ ‫]‪[35‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩﺍﻧﺪ‪.‬ﭘﺮﻫﯿﺰ ﺍﺯ ﺍﻏﺮﺍﻕﻫﺎﯼ ﻏﯿﺮ ﺿﺮﻭﺭﯼ ﺭﺍﯾﺞ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮﯾﻦ ﻭ‬ ‫ﻧﺰﺩﯾﮑﯽ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﻭﺍﻗﻌﯿﺎﺕ ﺭﻭﺯﻣﺮﻩ‪ ،‬ﺍﺯ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎﺕ ﺷﻌﺮ ﺍﻭ ﺍﺳﺖ‪ [36].‬ﺍﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻭﺍﮊﻩﻫﺎ ﭼﻨﺎﻥ ﺯﯾﺎﺩ ﺩﺭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩ ﺑﺮﺧﯽ‬ ‫]‪[31‬‬ ‫ﮐﺎﺭﺷﻨﺎﺳﺎﻥ‪ ،‬ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻥ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺝ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﺮﺱ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ‪.‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫‪19‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺟﺎ ﺭﻓﺘﯽ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺗﻮ ﻣﺎﻧﺪ ﮐﻮﭺ ﮐﺮﺩﯼ ﺗﻮ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺗﻮ ﻣﺎﻧﺪ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﻋﻤﺮﯼ ﺩﻝ ﯾﺎﺭﺍﻥ ﺑﺮﺩﻥ‬ ‫ﺩﻝ ﻣﺎ ﺳﻮﺧﺘﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺩﻥ‬ ‫ﻗﻠﻢ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﺍﻓﺘﺎﺩ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺯ ﻣﻘﺪﺍﺭ ﺍﻓﺘﺎﺩ‬ ‫ﺑﯽ ﺗﻮ ﺭﻧﺪﯼ ﻭ ﻧﻈﺮﺑﺎﺯﯼ ﻣﺮﺩ ﺭﺍﺳﺘﯽ ﺳﻌﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ ﻣﺮﺩ‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻗﻤﺮﺍﻟﻤﻠﻮﮎ ﻭﺯﯾﺮﯼ ﺩﺭ ﺭﺛﺎﯼ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺗﺮﺍﻧﻪ »ﺍﻣﺎﻥ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﻝ« ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺳﻪﮔﺎﻩ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩﺍﺳﺖ‪ [27] [26].‬ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻧﻮﺍﻗﺺ ﭼﻨﯿﻦ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫]‪[32‬‬ ‫• ﺍﺳﻘﺎﻁ ﺣﺮﻑ »ﻋﯿﻦ« ﺑﺪﻝ ﺍﺯ ﺍﺳﻘﺎﻁ »ﻫﻤﺰﻩ« ﺩﺭ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺑﯿﺎﺕ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍﺳﻘﺎﻁ ﻋﯿﻦ ﺩﺭ ﮐﻠﻤﻪ »ﻋﺮﺿﻪ« ﺩﺭ ﺑﯿﺖ ﺯﯾﺮ‪:‬‬ ‫ﺍﻋﯿﺎﺩ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﻣﺪﯾﺢ ﻋﺮﺿﻪ ﻧﻤﻮﺩﻡ ﺍﯾﻨﺠﺎ ﺑﺪﯼ‪ ،‬ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻧﺪﺍﻧﻢ ﺑﮑﺠﺎﯾﯽ؟‬ ‫• ﺟﻤﻊ ﺑﺴﺘﻦ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﻋﺮﺑﻲ ﺑﺎ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﻓﺎﺭﺳﻲ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﻠﻤﻪ »ﻣﺴﺘﻤﻨﺪﯾﻦ« ﺩﺭ ﺑﯿﺖ ﺯﯾﺮ‪:‬‬ ‫ﻧﻪ ﺷﺎﻧﻪ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﮐﻪ ﺁﻥ ﮔﯿﺴﻮﺍﻥ ﺑﻬﻢ ﻣﯽﺩﻭﺧﺖ ﮐﻠﯿﺪ ﻣﺤﺒﺲ ﺩﻟﻬﺎﯼ »ﻣﺴﺘﻤﻨﺪﯾﻦ« ﺑﻮﺩ‬ ‫• ﻭﺍﺭﺩ ﮐﺮﺩﻥ ﮐﻠﻤﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺟﻮﺍﺯ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ »ﻓﻘﻂ« ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪.‬ﺑﻮﻟﻮﺍﺭﯼ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻣﺸﻬﺪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻧﺎﻡﮔﺬﺍﺭﯼ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۸‬ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺁﻧﭽﻪ »ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻣﺴﺘﻬﺠﻦ« ﺍﯾﺮﺝ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪ‪،‬‬ ‫]‪[30] [29‬‬ ‫ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺎﻡ ﯾﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻓﺰﻭﻥﺑﺮ ﺍﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﺭﮐﯿﮏ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﺍﯾﺮﺝ ﺑﺎ ﻫﻤﻪ ﭘﺨﺘﮕﯽ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﻓﻦ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﺰ ﺧﺎﻟﯽ ﺍﺯ ﺍﺷﮑﺎﻝ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻧﯽﺩﺍﻭﻭﺩ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﭼﻨﺪﯼ‬ ‫ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﻭﺍﻟﻪ ﻗﻤﺮ ﺑﻮﺩ‪ [28].

۱۳۷۸ ،‬‬ ‫ﺑﻬﺪﺍﺩ ﺍﺭﺑﺎﺑﯽ‪ .‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ .org/wiki/Iraj_Mirza) Iraj Mirza → Wikipedia.‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻭ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻭ«‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺁﺑﯽ‪ ۳۹ ،۳۶ . Africa and the Middle East .۲۷۷‬‬ .‬ﻧﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﻣﺤﻞ ﭼﺎﭖ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺎﻭﯾﺪﺍﻥ‪ ۲۶۴ .‬‬ ‫ﻋﻠﯽ ﺩﻫﺒﺎﺷﯽ‪» .‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻭ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻭ«‪ .37 .‬ﻧﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﻣﺤﻞ ﭼﺎﭖ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺎﻭﯾﺪﺍﻥ‪ ۵۳ .(http://bukharamag.‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .‬ﺳﯿﺮﯼ ﺩﺭ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ« )‪ .‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻭ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻭ«‪ .‬ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ« )‪ .persian-language.‬ﭼﺎﭖ ﭘﻮﯾﺎﻥ‪ .4542922.‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽﮐﺪﮐﻨﯽ‪» .‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۶‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.ir/shavad.ir/fa/pages/?cid=7429‬ﺷﻔﺎﻑ‪ ۱۲ ،‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪۱۳۸۸‬‬ ‫ﺍﻋﻼﻡ ﺩﻟﯿﻞ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺎﻡ ﺑﻠﻮﺍﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺩﺭ ﻣﺸﻬﺪ )‪ (http://www.‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ .rasatous.‬ﻧﻨﮓ ﻭ ﻧﺎﻡ ﺷﺎﻋﺮ‪ .۱۳۸۹‬‬ ‫»ﯾﺎﺩﯼ ﺍﺯ ﻗﻤﺮ ﻏﺰﻟﺨﻮﺍﻥ ﺑﺎﻍ ﺁﺯﺍﺩﯼ« )‪ .۱۳۶۶ ،‬ﻭ‪.۱۳۵۹ ،‬‬ ‫ﺑﻬﺪﺍﺩ ﺍﺭﺑﺎﺑﯽ‪ .‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ ..Homa Katusian‬ﺵ‪.khabaronline.‬‬ ‫ﭼﻮ ﺟﻐﺪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻭﯾﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﺷﺎﻩ ﻋﺒﺎﺱ ﻧﺸﺴﺖ »ﻋﺎﺭﻑ« ﻭ ﻟﻌﻨﺖ ﺑﻪ ﺭﻭﺡ ﺧﺎﻗﺎﻥ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺍﯾﺮﺝ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﻮﺍﺩﮔﺎﻥ ﻓﺘﺤﻌﻠﯽﺷﺎﻩ )ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺧﺎﻗﺎﻥ( ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺖ ﻭ ﺍﺯ ﻃﺮﻓﯽ ﺑﺎ ﻣﺸﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺳﯿﺪ ﺿﯿﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﯾﯽ ﻣﻮﺍﻓﻖ‬ ‫]‪[37‬‬ ‫ﻧﺒﻮﺩ‪ ،‬ﮐﻤﺮ ﺑﻪ ﺩﺷﻤﻨﯽ ﺑﺎ ﻋﺎﺭﻑ ﺑﺴﺖ ﻭ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﻫﻔﺘﺼﺪ ﺑﯿﺘﯽ ﻋﺎﺭﻓﻨﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﺠﻮ ﺍﻭ ﺳﺮﻭﺩ‪.‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﮔﻔﺘﻪ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﻣﻠﯽ ﻣﺸﻬﺪ ﺷﻌﺮﯼ ﺧﻮﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﺑﯿﺖ ﺧﺘﻢ ﻣﯽﺷﺪ‪. .(http://www.html) «1308‬ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺁﻣﻮﺯﺷﯽ ﺭﺳﺎﯼ ﻃﻮﺱ‪ .ac.‬‬ ‫‪.ISBN 964-90664-5-4 .‬ﭼﺎﭖ ﭘﻮﯾﺎﻥ‪ .aspx‬ﻣﻮﺯﻩ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻋﻠﻮﻡ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺗﺒﺮﯾﺰ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .۱۳‬‬ ‫‪.۱۳۷۸ ،‬‬ ‫ﺑﻬﺪﺍﺩ ﺍﺭﺑﺎﺑﯽ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺁﺑﯽ‪.41 – Winter 1979): 3) Volume 12.۱۳۸۹‬‬ ‫‪.1366 ،‬‬ ‫»ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ »ﻭﺭﻗﻪ« ﺍﺭﮔﺎﻥ »ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ ﺗﺒﺮﯾﺰ«« )‪ .‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻭ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻭ«‪ . .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ‪ .Aliakbar Mahdi‬ﺵ‪.‬ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﺍﯾﺮﺝ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﻋﺎﺭﻑ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﻣﺸﻬﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﺰﻝ ﺍﻭ ﺑﯿﺎﯾﺪ ﻭ ﻣﯿﻬﻤﺎﻧﺶ ﺷﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﯾﻦ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﻧﻤﯽﺍﻓﺘﺪ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﯾﺮﺝ‪ ،‬ﻋﺎﺭﻑ ﮐﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻧﻈﺎﺭﺕ ﺑﺮ ﻧﺼﺐ ﺩﮐﻮﺭﻫﺎﯼ ﮐﻨﺴﺮﺕ ﺑﻮﺩﻩ‪ ،‬ﺍﻋﺘﻨﺎﯼ ﭼﻨﺪﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.۱۳۸۹‬‬ ‫‪) (http://en.۱۳۸۹‬‬ ‫ﺳﯿﺪ ﻫﺎﺩﯼ ﺣﺎﺋﺮﯼ‪» .۲۰۰۲/۱۳۸۱ ،‬‬ ‫»ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ‪ -‬ﻗﻠﺐ ﻣﺎﺩﺭ ‪ -‬ﺩﺍﺩ ﻣﻌﺸﻮﻗﻪ ﺑﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﭘﯿﻐﺎﻡ« )‪ .1969 ،The Middle East Journal .asp?id=123‬ﺩﺍﺋﺮﻩﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﺳﻼﻣﯽ‪ .00.‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻭ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻭ«‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ‪.‬‬ ‫ﺳﯿﺪ ﻫﺎﺩﯼ ﺣﺎﺋﺮﯼ‪» .:Poet and revolution: the impact of Iran's constitutional revolution on the social and literary outlook of the poets of the time .‬‬ ‫ﻋﻠﯽ ﺩﻫﺒﺎﺷﯽ‪» .ir/asnad.shafaf.‬ﻗﻤﺮﺍﻟﻤﻠﻮﮎ ﻭﺯﯾﺮﯼ« )‪ .1389‬‬ ‫ﺑﻬﺪﺍﺩ ﺍﺭﺑﺎﺑﯽ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺍﺛﺮ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋﻤﺮ ﺍﯾﺮﺝ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﻧﺎﺗﻤﺎﻡ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﻭ‬ ‫]‪[38‬‬ ‫ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﯿﻦ ﺣﺴﺎﺑﯽ ﺗﮑﻤﯿﻞ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫‪20‬‬ ‫ﻣﺜﻨﻮﯼ ﻋﺎﺭﻑﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ ﺍﺻﻠﯽ‪:‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻧﮕﯿﺰﻩ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﻋﺎﺭﻑ ﻧﺎﻣﻪ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .‬ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ«‪ .۱۳۷۸ ،‬ﺗﺎ‪.html‬ﺩﻭﯾﭽﻪ ﻭﻟﻪ‪ .‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫]‪[7‬‬ ‫]‪[8‬‬ ‫]‪[9‬‬ ‫]‪[10‬‬ ‫]‪[11‬‬ ‫]‪[12‬‬ ‫]‪[13‬‬ ‫]‪[14‬‬ ‫]‪[15‬‬ ‫]‪[16‬‬ ‫]‪[17‬‬ ‫]‪[18‬‬ ‫]‪[19‬‬ ‫]‪[20‬‬ ‫]‪[21‬‬ ‫]‪[22‬‬ ‫]‪[23‬‬ ‫]‪[24‬‬ ‫]‪[25‬‬ ‫]‪[26‬‬ ‫]‪[27‬‬ ‫]‪[28‬‬ ‫]‪[29‬‬ ‫]‪[30‬‬ ‫]‪[31‬‬ ‫]‪[32‬‬ ‫»ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ‪ -‬ﻗﻠﺐ ﻣﺎﺩﺭ ‪ -‬ﺩﺍﺩ ﻣﻌﺸﻮﻗﻪ ﺑﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﭘﯿﻐﺎﻡ« )‪ .de/dw/article/0.‬ﻧﻨﮓ ﻭ ﻧﺎﻡ ﺷﺎﻋﺮ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺗﻮﺱ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪» .۱۳۸۹‬‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮ ‪ :‬ﺩﻟﯿﻞ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺎﻡ ﺑﻠﻮﺍﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺩﺭ ﻣﺸﻬﺪ ! )‪ (http://www.‬ﻧﻨﮓ ﻭ ﻧﺎﻡ ﺷﺎﻋﺮ‪ .(P&http://www.‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻭ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻭ«‪ .۱۳۸۹‬‬ ‫ﻗﻨﺒﺮﻋﻠﯽ ﺭﻭﺩﮔﺮ‪» .۴۱ .‬ﭼﺎﭖ ﭘﻮﯾﺎﻥ‪ .۱۳۴۲ ،‬ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻭ ﯾﮑﻢ‪.ir/vdcgtu9w.dw-world.(http://www.Sorour Soroudi‬‬ ‫‪.aava.‬‬ ‫‪ ،1 Comparative Studies of South Asia.1475-4819 Iranian Studies .۱۳۴۲ ،‬ﺳﯽ ﻭ ﺷﺸﻢ‪.1389‬‬ ‫‪ ،4 The Muslim World .org/Adabiat/Poem.ak93u4prra.free.‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .۲۹ .۴۵ .‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .com/?p=46‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﻣﺠﻠﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻫﻨﺮﯼ ﺑﺨﺎﺭﺍ‪ .‬ﭼﺎﭖ ﭘﻮﯾﺎﻥ‪ .‬ﻧﻨﮓ ﻭ ﻧﺎﻡ ﺷﺎﻋﺮ‪ .(P&http://www.۱۳۸۹‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪» .‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪» . Issue 1 .asp?ID=265‬ﺷﻮﺭﺍﯼ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ .‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۶‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.۲۵۸‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪» .‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪۶‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.۱۳۷۸ ،‬‬ ‫»ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭﺳﯽ ﺳﺎﻝ ﺩﻭﻡ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ .(http://www.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ‪ .com/akhbar/1387/3-4/n7. the free encyclopedia‬ﺑﺎﺯﺩﯾﺪ‪ ۶ :‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪(۱۳۸۹‬‬ ‫ﭘﯿﺮﻭﺯ ﺟﻮﻫﺮﯾﺎﻥ‪» .۱۳۴۲ ،‬ﺳﯽ ﻭ ﺩﻭﻡ‪.‬‬ ‫ﻣﺜﻨﻮﯼ ﺯﻫﺮﻩ ﻭ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ ﺍﺻﻠﯽ‪:‬‬ ‫ﺯﻫﺮﻩ ﻭ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﻭﻧﻮﺱ ﻭ ﺁﺩﻭﻧﯿﺲ ﺍﺛﺮ ﻭﯾﻠﯿﺎﻡ ﺷﮑﺴﭙﯿﺮ‪ .The Iranian Women's Movement: A Century Long Struggle .html‬ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ‪ .ISBN 964-90664-5-4 .‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪۶‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.۴۰‬‬ ‫ﺳﯿﺪ ﻫﺎﺩﯼ ﺣﺎﺋﺮﯼ‪» .‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ 11‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪.ISBN 964-90664-5-4 .ISBN 964-90664-5-4 .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺁﺑﯽ‪.‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .ir/news-16277. .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ‪ .‬ﻧﻨﮓ ﻭ ﻧﺎﻡ ﺷﺎﻋﺮ‪ .php?article67‬ﺳﺎﯾﺖ ﺁﻭﺍ)ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺳﻨﺘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ(‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .tbzmed.۱۳۴۲ ،‬ﺳﯽ ﻭ ﭘﻨﺠﻢ‪.۱۳۴۲ ،‬ﺳﯽ ﻭ ﺳﻮﻡ‪.‬ﻧﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﻣﺤﻞ ﭼﺎﭖ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺎﻭﯾﺪﺍﻥ‪.‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ 11‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪.۱۳۶۶ ،‬ﺗﺎ‪.ibna.(avaid=4186&http://www.‬ﭼﺎﭖ ﭘﻮﯾﺎﻥ‪ .The Influence of Europe on Literary Modernization in Iran .persian-language.cgie.‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬ﺳﯿﺮﯼ ﺩﺭ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ« )‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺁﺑﯽ‪.‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۶‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺁﺑﯽ‪۵ .283-290 :(2008) 28‬‬ ‫ﺑﻬﺪﺍﺩ ﺍﺭﺑﺎﺑﯽ‪ .fr/spip.Mohammad'Ali Eslami-Nodushan‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪» .۱۳۷۸ ،‬ﻭ ‪.‬ﺩﺭ ﺍﺩﻭﺍﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ .October 2004): 429) 94 .(http://www.aspx‬ﺧﺒﺮ ﺁﻧﻼﯾﻦ‪ ۱۲ ،‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪۱۳۸۸‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪» .Private Parts and Public Discourses in Modern Iran .ISBN 964-90664-5-4 .asp?ID=265‬ﺷﻮﺭﺍﯼ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ .‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۶‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۶‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.org.wikipedia.۱۳۴۲ ،‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧﮑﻔﻮﺭﺕ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻟﺒﺮﺯ‪.‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ‪ .org/Adabiat/Poem.(http://museum.

asp?ID=158879) «SPECIFIC USE OF LANGUAGE IN IRAJ MIRZA'S POETRY» .FALL 2007-WINTER 2008.2 (6).‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .SAREMI&http://www.۱۳۴۲ ،‬‬ ‫• ﻣﻌﯿﻦ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ ﺟﻠﺪ ﭘﻨﺞ‬ ‫• ﺍﺯ ﺻﺒﺎ ﺗﺎ ﻧﯿﻤﺎ )ﺟﻠﺪ ﯾﮑﻢ(‪ ،‬ﯾﺤﯿﯽ ﺁﺭﯾﻦﭘﻮﺭ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺯﻭﺍﺭ‪.ir/en/ViewPaper.‬ﻧﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﻣﺤﻞ ﭼﺎﭖ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺎﻭﯾﺪﺍﻥ‪ ۴۷ .‬ﺩﺭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ ..‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ .۱۳۸۹‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪» .۲۰۰۲/۱۳۸۱ ،‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﺩﺍﻧﻠﻮﺩ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ )‪(http://www.۱۳۸۹‬‬ ‫ﺳﯿﺪ ﻫﺎﺩﯼ ﺣﺎﺋﺮﯼ‪» .۵۶ .4shared.sid.(S.۱۳۴۲ ،‬ﺳﯽ ﻭ ﺳﻮﻡ ﻭ ﺳﯽ ﻭ ﭼﻬﺎﺭﻡ‪.com/fehreste-7.‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬ﺩﺭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .‬‬ ‫ﺳﯿﺪ ﻫﺎﺩﯼ ﺣﺎﺋﺮﯼ‪» .83.‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻭ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻭ«‪ .persian-language.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ‪.۱۳۶۶ ،‬ﺗﺎ ‪.۴۹‬‬ ‫ﺳﯿﺪ ﻫﺎﺩﯼ ﺣﺎﺋﺮﯼ‪» .‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ .(P&http://www.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ‪ .3.setar.۴۷‬‬ ‫‪varStr=5.‬ﺩﺭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ .html‬‬ ‫• ﻇﻬﯿﺮﺍﻟﺪﻭﻟﻪ )‪) (http://www.S SAREMI‬‬ ‫‪ .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬ﻧﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﻣﺤﻞ ﭼﺎﭖ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺎﻭﯾﺪﺍﻥ‪.LANGUAGE AND LINGUISTICS.۱۳۶۶ ،‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪» .۱۳۷۵ ،‬‬ ‫• ﺩﺍﺩﻩﻫﺎﯼ ﺟﻌﺒﻪٔ ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ ﺍﺯ‪ :‬ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧﮑﻔﻮﺭﺕ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻟﺒﺮﺯ‪.asp?ID=265‬ﺷﻮﺭﺍﯼ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ .‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪۶‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.org/Adabiat/Poem.info/index.۱۳۶۶ ،‬ﺗﺎ ‪.‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫]‪[33‬‬ ‫]‪[34‬‬ ‫]‪[35‬‬ ‫]‪[36‬‬ ‫]‪[37‬‬ ‫]‪[38‬‬ ‫‪21‬‬ ‫»ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ‪ -‬ﻗﻠﺐ ﻣﺎﺩﺭ ‪ -‬ﺩﺍﺩ ﻣﻌﺸﻮﻗﻪ ﺑﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﭘﯿﻐﺎﻡ« )‪ .LANGUAGE AND LINGUISTICS .com/file/32265392/8036541a/Divan_Iraj_Mirza.102‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۱۶‬ﺁﺫﺭ ‪.php?option=com_content‬‬ ‫ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﻗﻤﺮﺍﻟﻤﻠﻮﮎ ﻭﺯﯾﺮﯼ ﻭ ﺩﺭ ﺭﺛﺎﯼ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ .‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻭ ﺧﺎﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﻧﯿﺎﮐﺎﻥ ﺍﻭ«‪ .‬ﻧﺎﻡ ﺷﻬﺮ ﻣﺤﻞ ﭼﺎﭖ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺎﻭﯾﺪﺍﻥ‪ ۴۰ .zahirdowleh.‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ .htm‬ﺭﺩﯾﻒ ‪(۳۰۱‬‬ ‫• ﺩﺍﻧﻠﻮﺩ ﺗﺼﻨﯿﻒ »ﺍﻣﺎﻥ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﻝ«‬ ‫)‪(Itemid=66&catid=39:audio-ressources&id=86:tasnif-ghamar-aman-az-in-del&view=article&http://www.

‬ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﺭﻭﺯ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﻓﺼﻞ ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ‬ ‫ﺳﺮﻭﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ ﻧﺎﻡ ﺍﺻﻠﯿﺶ »ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﮐﺮﺩﺳﺘﺎﻧﯽ« ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ »ﺣﺎﺝ ﺳﯿﺪ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﮐﺮﺩﺳﺘﺎﻧﯽ« ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺩﻭﺍﺯﺩﻫﻢ ﺟﻤﺎﺩﯼﺍﻵﺧﺮ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۲‬ﻫﺠﺮﯼ‬ ‫ﻗﻤﺮﯼ ﻣﻄﺎﺑﻖ ‪ ۲۰‬ﺁﺫﺭﻣﺎﻩ ‪ ۱۲۷۳‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﻭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۸۹۴‬ﻣﯿﻼﺩﯼ ﺩﺭ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺯﺍﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺑﺴﺮ ﻣﯽﺑﺮﺩ ﺍﻭﺍﺋﻞ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺍﻭﻝ ‪ ۱۹۱۸-۱۹۱۴‬ﻣﯿﻼﺩﯼ ﺑﻪ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﺩﯾﮕﺮ ﺩﻭﺭﻩ ﮐﺸﻤﮑﺶ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻣﺘﻔﻘﯿﻦ ﻭ ﺩﻭﻝ ﻣﺘﺤﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۳‬ﻩ‪ .‬ﻋﺸﻘﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﻫﻮﺍﺧﻮﺍﻫﯽ ﺍﺯ ﻋﺜﻤﺎﻧﯽﻫﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﺯﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﻫﺰﺍﺭ ﺗﻦ ﻣﻬﺎﺟﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﻋﺒﻮﺭ ﺍﺯ ﻏﺮﺏ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ ﻣﯽﺭﻓﺘﻨﺪ ﺍﻭ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﯿﻮﺳﺖ ﻭ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﻣﻬﺎﺟﺮﯾﻦ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺭﻓﺖ‪.‬ﻕ‪ .‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻋﺸﻘﯽ« ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺩﺍﺩ‪» .‬ﻧﻮﺭﻭﺯﯼ ﻧﺎﻣﻪ« ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۶‬ﻩ‪ .‬ﻕ‪» .‬‬ .‬ﺍﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ ﺍﺛﺮ ﻣﺸﺎﻫﺪﺍﺕ ﺍﻭﺍﺯ ﻭﯾﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﻣﺪﺍﺋﻦ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻋﺒﻮﺭ ﺍﺯ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﻭ ﻣﻮﺻﻞ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ‬ ‫ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﮑﺘﺐﺧﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﻣﺤﻠﯽ ﻭ ﺍﺯ ﺳﻦ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺁﻣﻮﺯﺷﮕﺎﻩﻫﺎﯼ »ﺍﻟﻔﺖ« ﻭ »ﺁﻟﯿﺎﻧﺲ« ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺍﺷﺘﻐﺎﻝ ﺩﺍﺷﺘﻪ‪،‬‬ ‫ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﮔﻮﺍﻫﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﮐﻨﺪ ﺩﺭ ﺗﺠﺎﺭﺗﺨﺎﻧﻪ ﯾﮏ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﯼ ﺑﻪ ﺷﻐﻞ ﻣﺘﺮﺟﻤﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﻭ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﻣﺴﻠﻂ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﻭﺭﻩ ﺗﺤﺼﯿﻠﯽ ﻭﯼ ﺗﺎ ﺳﻦ ﻫﻔﺪﻩ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻃﻮﻝ ﻧﮑﺸﯿﺪ‪ ،‬ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﺳﻦ ‪ ۱۵‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺭﻓﺖ‪ ،‬ﺳﭙﺲ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ‪ ،‬ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﺳﻪ ﻣﺎﻩ‬ ‫ﻧﮕﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺑﺎﺯ ﮔﺸﺖ ﻭﭼﻬﺎﺭ ﻣﺎﻩ ﺑﻌﺪﺵ ﺑﻪ ﺍﺻﺮﺍﺭ ﭘﺪﺭ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﺎﺯﻡ ﭘﺎﯾﺘﺨﺖ ﺷﺪ ﻭﻟﯽ ﻋﺸﻘﯽ ﺍﺯ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺭﺷﺖ ﻭ ﺑﻨﺪﺭ ﺍﻧﺰﻟﯽ ﺭﻫﺴﭙﺎﺭ ﻭﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺮﮐﺰ ﺑﺎﺯ ﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﻋﺸﻘﯽ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻟﯽ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺩﺭ ﺷﻌﺒﻪ ﻋﻠﻮﻡ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ ﺑﺎﺏ ﻋﺎﻟﯽ ﺟﺰء ﻣﺴﺘﻤﻌﯿﻦ ﺁﺯﺍﺩ ﺣﻀﻮﺭ ﻣﯽﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﻫﻢ ﯾﮏ ﺑﺎﺭﺑﻪ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﺁﻟﻤﺎﻧﯿﻬﺎ ﺑﻪ ﺑﯿﺠﺎﺭ ﻭ ﮐﺮﺩﺳﺘﺎﻥ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫»ﺍﭘﺮﺍﯼ ﺭﺳﺘﺎﺧﯿﺰ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ« ﺭﺍ ﻋﺸﻘﯽ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ ﻧﻮﺷﺖ‪ .‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ‬ ‫‪22‬‬ ‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ‬ ‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪۱۲۷۳‬‬ ‫ﺩﻭﺍﺯﺩﻫﻢ ‪ ۱۲‬ﺟﻤﺎﺩﯼﺍﻟﺜﺎﻧﯽ ‪۱۳۱۲‬‬ ‫)ﻗﻤﺮﯼ(‬ ‫‪۱۸۹۴‬‬ ‫ﻫﻤﺪﺍﻥ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪ ۱۲‬ﺗﯿﺮ ‪۱۳۰۳‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﮐﺮﺩﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﺣﺎﺝ ﺳﯿﺪ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﮐﺮﺩﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ )ﺯﺍﺩﻩٔ ‪ ۱۲۷۳‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﻫﻤﺪﺍﻥ ‪ -‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻪٔ ‪ ۱۲‬ﺗﯿﺮ ‪ ۱۳۰۳‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﺷﺎﻋﺮ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ‪ ،‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎﺭ ﻭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻗﺮﻥ ﺑﯿﺴﺘﻢ ﺑﻮﺩ‪.

‬ﺷﺎﯾﺪ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻋﺸﻘﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻋﻤﺮ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﺷﺎﻋﺮﯾﺶ ﻫﯿﭻ ﮔﺎﻩ ﻣﺠﺎﻝ ﭘﺨﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﭘﯿﺪﺍ ﻧﮑﺮﺩﻧﺪ ﺍﻣﺎ‬ ‫ﺻﺮﺍﺣﺖ ﻟﻬﺠﻪ‪ ،‬ﻧﮑﺘﻪﺑﯿﻨﯽ ﻭ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻓﻨﯽ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﺤﻮﻻﺕ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩﻭﺭﻩ ﺧﻮﺩﺵ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻣﺸﻬﻮﺩﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺑﺎ ﺩﺭ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺍﻭﻝ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۹۱۴‬ﻣﯿﻼﺩﯼ ‪ ۱۲۹۳‬ﺷﻤﺴﯽ ﺯﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﺩﺭ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﺍﯼ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ »ﻧﺎﻣﻪٔ ﻋﺸﻘﯽ« ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﺍﻧﺪﺍﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺰﺍﺭ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﺑﻦ ﺑﺎﺑﻮﯾﻪ ﻭ ﺩﺭ ﮔﻮﺷﻪﺍﯼ ﻣﺘﺮﻭﮎ )ﺩﺭ ﻧﺰﺩﯾﮑﯽ ﻣﺰﺍﺭ ﻧﺼﺮﺕ ﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﻓﯿﺮﻭﺯ( ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺍﻭﻟﯿﻦ‬ ‫ﺍﺩﺑﺎﯼ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺷﻌﺮ ﻧﻮ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺁﻏﺎﺯ ﻣﺒﺎﺭﺯﺍﺗﺶ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺭﺿﺎﺧﺎﻥ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻋﺪﻩﺍﯼ ﺩﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺟﻬﺖ ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﻋﺜﻤﺎﻧﯿﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺍﻭﻝ ﺑﻪ ﺁﻧﺠﺎ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪﻩٔ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻣﻮﺭﺧﯿﻦ‪ ،‬ﻋﺸﻘﯽ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﺍﻥ ﻣﻮﻟﻮﺩ ﺭﻭﺷﻨﮕﺮﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬ﺩﯾﺪﻥ‬ ‫ﻭﯾﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﻃﺎﻕ ﮐﺴﺮﯼ ﺩﺭ ﻣﺪﺍﺋﻦ ﺑﺎﻋﺚ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺍﭘﺮﺍﯼ ﺭﺳﺘﺎﺧﯿﺰ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺷﺪ‪.‬ﻭﯾﮑﯽﭘﺪﯾﺎ‪:‬ﭘﯿﻮﻧﺪﻫﺎﯼ ﻣﺮﺩﻩ‬ ‫ﻋﺸﻘﯽ ﮔﺎﻩ ﮔﺎﻫﯽ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﻭ ﻣﺠﻼﺕ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭ ﻣﻘﺎﻻﺗﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺳﺎﺧﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺟﻨﺒﻪٔ ﻭﻃﻨﯽ ﻭﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﭼﻨﺪﯼ ﻫﻢ ﺷﺨﺼﺎً ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ »ﻗﺮﻥ ﺑﯿﺴﺘﻢ«‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺎ ﻗﻄﻊ ﺑﺰﺭﮒ ﺩﺭ ﭼﻬﺎﺭ ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﻣﺘﯿﺎﺯﺵ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺍﻭ ﺗﻌﻠﻖ ﺩﺍﺷﺖ ﻟﯿﮑﻦ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ‪ ۱۷‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻧﯿﺎﻓﺖ‪.‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﺩﻭ ﺭﻭﺯ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺁﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﺶ )ﻣﯿﺮ ﻣﺤﺴﻦ ﺧﺎﻥ( ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺍﺗﻔﺎﻗﯽ‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﺗﺎﻕ ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﺗﺎﻣﯿﻨﺎﺕ ﺧﺒﺮ »ﻋﺸﻘﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﻮﺩ« ﺭﺍ ﺷﻨﯿﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺗﻨﺪﺗﺮﯾﻦ ﻭ ﻣﻌﺮﻭﻑﺗﺮﯾﻦ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻋﺸﻘﯽ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺑﺮ ﻭﻃﻦ ﻭ ﺑﻮﻡ ﻭ ﺑﺮﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺠﻠﺲ ﻭ ﺑﺮ ﮐﺮ ﻭ ﻓﺮﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺩﺭ ﻋﺪﻝ ﺍﺭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﻡ ﻭ ﺩﺭ ﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺪﻝ ﻭ ﺑﻪ ﺩﯾﻮﺍﺭ ﻭ ﺩﺭﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﺁﻥﮐﻪ ﺑﮕﺮﻓﺘﻪ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺗﺎ ﮐﻤﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﮔﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﮑﺎﻓﺎﺕ ﺍﻟﯽ ﺗﺎ ﮐﻤﺮﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﭘﺪﺭ ﻣﻠﺖ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﮔﺮ ﺍﯾﻦ ﺑﯽ ﭘﺪﺭ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻠﺖ ﻭ ﺭﻭﺡ ﭘﺪﺭﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺪﺭﺱ ﻧﺘﻮﺍﻥ ﮐﺮﺩ ﺟﺴﺎﺭﺕ ﺍﻣﺎ‬ ‫ﺁﻥﻗﺪﺭ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺭﯾﺶ ﺧﺮﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﺍﯾﻦ ﺣﺮﺍﺭﺕ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺍﺣﻤﺪ ﺁﺫﺭ ﺩﺍﺭﺩ‬ ‫ﺗﺎ ﮐﻪ ﺧﺎﻣﻮﺵ ﺷﻮﺩ ﺑﺮ ﺷﺮﺭﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﺷﻔﻖ ﺳﺮﺥ ﻧﻮﺷﺖ ﺁﺻﻒ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﻣﺮﺩ‬ ‫ﻏﻔﺮﺍﻟﻠﻪ ﮐﻨﻮﻥ ﺑﺮ ﺍﺛﺮﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﺁﻥ ﺩﻫﺴﺘﺎﻧﯽ ﺑﯽ ﻣﺪﺭﮎ ﺗﺤﻤﯿﻠﯽ ﻟﺮ‬ ‫ﺍﺯ ﺗﻮﮎ ﭘﺎﺵ ﺍﻟﯽ ﻣﻐﺰ ﺳﺮﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﮔﺮ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﺿﺮﺭ ﻭ ﻧﻔﻊ ﻣﺸﯿﺮﺍﻟﺪﻭﻟﻪ‬ ‫ﺑﻬﺮ ﺍﯾﻦ ﻣﻠﮏ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﻭ ﺿﺮﺭﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﺍﺭ ﺭَﻭﺩ ﻣﻮﺗﻤﻦﺍﻟﻤﻠﮏ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﮔﺎﻫﯽ‬ ‫ﺍﺣﺘﺮﺍﻣﺎٌ ﺑﻪ ﺳﺮ ﺭﻫﮕﺬﺭﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺭﯾﺪ‬ ‫ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎﺭﯼ‬ ‫ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪٔ ﻋﺸﻘﯽ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ »ﻗﺮﻥ ﺑﯿﺴﺘﻢ« ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺵ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﻭ ﻣﺸﺘﺮﮎ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﺸﻘﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺩﺭ ﺻﻒ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﺟﺪﯼ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺳﭙﻪ ﺩﺭﺁﻣﺪ‪ .‬‬ ‫ﺷﻤﺎﺭﻩﻫﺎﯼ ﺍﻭﻝ ﻭﺳﻮﻡ ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺗﺎﺭﯾﺦﻫﺎﯼ ‪ ۱۸‬ﺫﯾﻘﻌﺪﻩ ‪ ۱۳۳۳‬ﻩ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ‪ ۱۲‬ﺗﯿﺮﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۰۳‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ‪ ،‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻫﺪﻑ ﮔﻠﻮﻟﻪٔ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ‪ ۳۱‬ﺳﺎﻟﮕﯽ‪ ،‬ﭼﺸﻢ ﺍﺯ ﺟﻬﺎﻥ‬ ‫ﻓﺮﻭ ﺑﺴﺖ‪.‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ‬ ‫‪23‬‬ ‫ﻋﺸﻘﯽ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ ﺑﻪ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﺎﺯ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺷﺘﺎﻓﺖ‪ .‬ﻭ‪ ۲۷‬ﻣﺤﺮﻡ ‪ ۱۳۳۴‬ﻩ‪ .‬ﺍﻭ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ ﺁﺧﺮ ﻋﻤﺮﺵ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﺮ ﺑﺮﺩ‪ ،‬ﻗﻄﻌﻪ »ﮐﻔﻦ ﺳﯿﺎﻩ« ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺎﺏ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺯﻧﺎﻥ ﻭ ﺣﺠﺎﺏ‬ ‫ﺁﻧﺎﻥ ﺑﺎ ﻣﺴﻤﻂ ﻧﻮﺷﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﺯﻣﺰﻣﻪ ﺟﻤﻬﻮﺭﯾﺖ‪ ،‬ﻋﺸﻘﯽ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ »ﻗﺮﻥ ﺑﯿﺴﺘﻢ« ﺭﺍ ﺑﺎ ﻗﻄﻊ ﮐﻮﭼﮏ ﺩﺭ ﻫﺸﺖ ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻧﯿﺎﻓﺖ ﻭﺑﺮ ﺍﺛﺮ‬ ‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ‪ ،‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﺵ ﺗﻮﻗﯿﻒ ﺷﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺩﻭ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﺩﻭﺍﺯﺩﻫﻢ ﺗﯿﺮ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۰۳‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺴﮑﻮﻧﯿﺶ ﺟﻨﺐ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩ ﺩﻭﻟﺖ‪ ،‬ﺳﻪ ﺭﺍﻩ‬ ‫ﺳﭙﻬﺴﺎﻻﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﻗﻄﺐ ﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﻫﺪﻑ ﮔﻠﻮﻟﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﺸﻘﯽ‪ ،‬ﺯﺑﺎﻧﯽ ﺁﺗﺸﯿﻦ ﻭ ﻧﯿﺶﺩﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﮐﺎﺑﯿﻨﻪ ﺣﺴﻦ ﭘﯿﺮﻧﯿﺎ‪ ،‬ﻣﺸﯿﺮﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﻪ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺷﻬﺮﺩﺍﺭﯼ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮔﺮﺩﯾﺪ ﻭﻟﯽ ﻧﭙﺬﯾﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫»ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻗﺮﻥ ﺑﯿﺴﺘﻢ« ﮐﻪ ﺷﻤﺎﺭﻩﻫﺎﯼ ﺁﻥ ﻃﯽ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﻭ ﺍﻧﺪﯼ ﺑﻪ ﺯﺣﻤﺖ ﺍﺯ ﺑﯿﺴﺖ ﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻧﺎﻣﻨﻈﻢ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﯽﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﭼﻨﺪﺍﻧﯽ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺷﻬﺮﺗﯽ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﻓﺮﺽ ﮐﻨﯿﻢ ﺷﻬﺮﺗﯽ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻭﺭﺩ‪ ،‬ﻣﺪﯾﻮﻥ ﻧﺎﻡ ﺧﻮﺩ ﻋﺸﻘﯽ ﺑﻮﺩ‪.‬ﻕ‪ ۱۲۹۳ .‬ﻕ‪ .‬‬ .‬ﺷﻤﺴﯽ ﺧﺒﺮ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪ .‬ﻻﺯﻡ ﺑﻪ ﺫﮐﺮ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺁﺛﺎﺭ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ‪ ،‬ﭘﺪﺭ ﺷﻌﺮ ﻧﻮ ﭘﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺑﺎﺭ ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫ﻭﯼ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻗﺮﻥ ﺑﯿﺴﺘﻢ ﭼﺎﭖ ﺷﺪ‪.‬ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﺍﯾﻦ ﺍﺛﺮ ﺑﺎ ﺛﻤﺮﺵ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯾﺨﭽﻪٔ ﺗﺰ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ ﻭ ﺩﻭﺭﻩﺍﯼ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﯽﺯﯾﺴﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ [1].‬‬ ‫ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﻋﺸﻘﯽ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﻧﻮﺭﻭﺯﯼﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺳﻪ ﺗﺎﺑﻠﻮ ﻣﺮﯾﻢ‪ ،‬ﺍﺣﺘﯿﺎﺝ ﻭ ﺭﺳﺘﺎﺧﯿﺰ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺩ‪.

html‬‬ ‫ﺷﻮﺭﺍﯼ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ )‪(P=7&http://www.com/mirzade.‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺑﺨﺶﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ »ﺷﺮﺡ ﺣﺎﻝ ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ« ﻧﻮﺷﺘﻪ‪ :‬ﻓﯿﺮﻭﺯ ﺧﺮﺩﻣﻨﺪ ‪ ۱۳۷۹‬ﺑﻨﺪﺭ ﺍﻧﺰﻟﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﺑﻬﺮﻩﮔﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﻣﺂﺧﺬ ﺯﯾﺮ‪:‬‬ ‫• ﯾﺤﯿﯽ ﺁﺭﯾﻦ ﭘﻮﺭ‪ ،‬ﺍﺯ ﺻﺒﺎ ﺗﺎ ﻧﯿﻤﺎ ﺟﻠﺪ ﺩﻭﻡ‪.۱۱۱‬‬ ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﻣﻐﺎﻥ ﺍﺭﺱ ]‪) [4‬ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﺎ ﺫﮐﺮ ﻣﻨﺒﻊ( )ﺍﮐﻨﻮﻥ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻧﯿﺴﺖ(‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫)‪(http://www.asp?ID=547‬‬ ‫‪http://www.htm‬‬ ‫‪24‬‬ .org/culture_article/2006/8/e2fed1dc-e91b-40b7-987b-a54aa83e01be.‬‬ ‫• ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻋﺼﺮ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ ‪ -‬ﺟﻠﺪ ﺍﻭﻝ ‪ -‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ ۴۸۰‬ﻭ ‪۶۷۲‬‬ ‫• ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺎﺋﺪ‪ :‬ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ‪ ،‬ﺳﯿﻤﺎﯼ ﻧﺠﯿﺐ ﯾﮏ ﺁﻧﺎﺭﺷﯿﺴﺖ]‪ ،[3‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ ،19‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻃﺮﺡ ﻧﻮ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‬ ‫• ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪ :‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎﻟﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ‪ -‬ﺟﻠﺪ ﺳﻮﻡ ‪ -‬ﺻﻔﺤﻪ ‪.‬‬ ‫• ﮐﺘﺎﺏ ﺳﺪﻩ ﻣﯿﻼﺩ – ﺻﻔﺤﻪ ‪.htm‬‬ ‫‪http://www.moghanaras.persian-language.۷۰‬‬ ‫• ﮐﺘﺎﺏ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻭ ﻣﺨﺎﻃﺮﺍﺕ‪.com/books/portrait_of_anarchist.mghaed.radiofarda.org/Group/Article.

‬ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻪ ﺍﺻﺮﺍﺭ ﭘﺪﺭ ﺩﺭ ﭘﺎﯼ ﻣﻨﺒﺮ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺣﺴﯿﻦ ﻭﺍﻋﻆ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻭﻋﺎﻅ‬ ‫ﻗﺰﻭﯾﻦ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﻮﺣﻪ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﻋﻤﺎﻣﻪ ﻣﯽﺑﺴﺖ ﻭﻟﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﭘﺪﺭ ﻋﻤﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺗﺮﮎ ﺭﻭﺿﻪ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﮐﺮﺩ‪..۱۲۵۹‬ﺑﻬﻤﻦ ‪ ،(۱۳۱۲‬ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﺗﺼﻨﯿﻒﺳﺎﺯ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ..‬ﭘﺪﺭﺵ "ﻣﻼﻫﺎﺩﯼ ﻭﮐﯿﻞ" ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‬ ‫ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ‪ ۱۷‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﺩﺧﺘﺮﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ "ﺧﺎﻧﻢ ﺑﺎﻻ" ﻋﺸﻖ ﻭ ﻋﻼﻗﻪ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺩﺭ ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪) .‬‬ ‫ﮐﻮﺩﮐﯽ ﻭ ﺟﻮﺍﻧﯽ‬ ‫ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﺣﺪﻭﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۰‬ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ ﺩﺭ ﻗﺰﻭﯾﻦ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﻋﺎﺭﻑ ﺻﺮﻑ ﻭ ﻧﺤﻮ ﻋﺮﺑﯽ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻗﺰﻭﯾﻦ ﻓﺮﺍ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺩﯾﺪﻡ ﺻﻨﻤﯽ ‪ .‬ﺧﻂ‬ ‫ﺷﮑﺴﺘﻪ ﻭ ﻧﺴﺘﻌﻠﯿﻖ ﺭﺍ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺧﻮﺏ ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ‪ .‬ﺭﺍ ﺩﺭ ﻭﺻﻒ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﺳﺮﻭﺩ(‬ ‫ﻓﺸﺎﺭﻫﺎﯼ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺩﺧﺘﺮ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﻣﻄﻠﻊ ﮔﺮﺩﯾﺪﻧﺪ ﺯﯾﺎﺩ ﺷﺪ ﻭ ﻋﺎﺭﻑ ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎﺭ ﺑﻪ ﺭﺷﺖ ﺭﻓﺖ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﻋﺸﻖ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺁﻥ ﺩﺧﺘﺮ ﺭﺍ ﻃﻼﻕ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺗﺎ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺁﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻧﮑﺮﺩ‪.‫ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‬ ‫‪25‬‬ ‫ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‬ ‫ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‬ ‫ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺍﺻﻠﯽ‬ ‫ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪ ۱۲۵۹‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ‬ ‫ﻗﺰﻭﯾﻦ ‪،‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﻣﻼﻫﺎﺩﯼ ﻭﮐﯿﻞ‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫ﯾﮑﺸﻨﺒﻪ ‪ ۱‬ﺑﻬﻤﻦ ‪۱۳۱۲‬‬ ‫ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﺩﺭ ﻫﻤﺪﺍﻥ ‪،‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺪﻓﻦ‬ ‫ﻣﺤﻮﻃﻪ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ ‪ ،‬ﻫﻤﺪﺍﻥ‬ ‫ﺑﻨﯿﺎﻧﮕﺬﺍﺭ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﺗﺼﻨﯿﻒﺳﺎﺯ‬ ‫ﺳﺒﮏ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭﯼ‬ ‫ﺳﺮﺍﯾﻨﺪﻩ ﺗﺼﻨﯿﻒﻫﺎﯼ ﻣﯿﻬﻨﯽ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ‪ ،‬ﺗﺼﺎﻧﯿﻒ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ)ﻫﺎ(‬ ‫ﺧﺎﻧﻢ ﺑﺎﻻ‬ ‫ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ )‪ ۱ .‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺭﺍ ﻧﺰﺩ ﺣﺎﺝ ﺻﺎﺩﻕ ﺧﺮﺍﺯﯼ ﻓﺮﺍ ﮔﺮﻓﺖ‪ .

‬ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ‬ ‫ﺳﺮ ﮐﻠﻨﻞ ﺭﺍ ﺭﻭﯼ ﺗﻮﭖ ﺑﮕﺬﺍﺭﻧﺪ‪ ،‬ﻋﺎﺭﻑ ﻓﺮﯾﺎﺩ ﺑﺮ ﺁﻭﺭﺩ‪:‬‬ ‫ﺍﯾﻦ ﺳﺮ ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻥ ﺳﺮ ﭘﺮﺳﺘﯽ ﺳﺖ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺭﻫﺎ ﺯ ﻗﯿﺪ ﻫﺴﺘﯽ ﺳﺖ‬ ‫ﺑﺎ ﺩﯾﺪﻩٔ ﻋﺒﺮﺗﺶ ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ‬ ‫ﮐﺎﯾﻦ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻭﻃﻦ ﭘﺮﺳﺘﯽ ﺳﺖ‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۵‬ﻩ‪.‬‬ ‫«‬ .‬ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺑﯿﻤﺎﺭ‪ ،‬ﺭﻧﺞ ﺩﯾﺪﻩ ﻭ ﻣﺎﯾﻮﺱ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﺟﺰ ﺍﻧﺪﮎ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﯽ ﯾﮏ ﺩﻝ ﻭ ﺻﻤﯿﻤﯽ ﮐﻨﺎﺭﻩ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎ ﺭﺍ ﺷﯿﻄﺎﻥ ﻭ ﺩﺭﻭﻏﮕﻮ ﻣﯽ ﻧﺎﻣﯿﺪ‪ .‬ﻕ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﭼﻮﻥ ﺻﺪﺍﯼ ﺧﻮﺷﯽ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﺎ ﺷﺎﻫﺰﺍﺩﮔﺎﻥ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪ ﻭ ﻣﻈﻔﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺩﯾﻒ ﻓﺮﺍﺵ ﺧﻠﻮﺗﻬﺎ‬ ‫ﺩﺭﺁﻭﺭﺩ ﺍﻣﺎ ﻋﺎﺭﻑ ﺑﻪ ﻗﺰﻭﯾﻦ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪.‬ﺩﺭ ﺍﺭﺍﮎ ﻫﻢ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺭﺍﺣﺖ ﻧﮕﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۵‬ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻋﺎﺭﻑ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﻋﺒﺪﺍﻟﺮﺣﯿﻢ ﺧﺎﻥ« ﺧﻮﺩﮐﺸﯽ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻋﺎﺭﻑ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺍﯾﻦ ﺑﻪ ﺟﻨﻮﻥ ﻣﺒﺘﻼ ﺷﺪ ﻭ ﻧﻈﺎﻡ ﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ ﻣﺎﻓﯽ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺪﺍﻭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺑﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺩﺷﻤﻨﯽ ﺍﻫﻞ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﭼﻨﯿﻦ ﺷِﮑﻮﻩ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪:‬‬ ‫»‬ ‫"ﺁﺧﺮ ﺍﯾﻦ ﭼﻪ ﺑﺪﺑﺨﺘﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺍﻣﻦ ﮔﯿﺮ ﻣﻦ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻣﺎ ﺍﺯ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺣﺎﺩﺛﻪﺍﯼ ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﯾﻨﺪ )ﻣﺴﻤﻮﻡ‬ ‫ﮐﺮﺩﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺳﮕﻬﺎﯼ ﻭﯼ ﻭ ﺷﺎﯾﻌﺎﺗﯽ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ ﺩﻓﻦ ﺟﺴﺪ ﺳﮓ ﺩﺭ ﯾﮏ ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ( ﺧﺎﺭﺝ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺍﺭﺍﮎ ﭘﻨﺎﻩ ﺑﺮﺩ‪ .‬ﻕ ﺩﺭ ﺗﺸﯿﯿﻊ ﺟﻨﺎﺯﻩٔ ﺍﻭ ﺷﺮﮐﺖ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻣﺴﺒﺒﯿﻦ ﺍﯾﻦ ﺣﺎﺩﺛﻪ ﻧﺎﺳﺰﺍ ﮔﻔﺖ ‪ .‬ﻓﺮﻣﺎﻧﻔﺮﻣﺎ ﺑﺎ ﻣﻦ ﺑﺪ‪ ،‬ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺑﺪ‪ ،‬ﻗﻮﺍﻡﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ ﺑﺪ‪ ،‬ﺗﻘﯽﺯﺍﺩﻩ ﻫﻢ ﺑﺪ‪ ،‬ﻧﺼﺮﺕﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﺑﺪ‪ ،‬ﻣﻠﮏﺍﻟﺸﻌﺮﺍ ﺑﺪ‪ ،‬ﻣﺮﺗﺠﻊ ﻭ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺧﻮﺍﻩ ﻫﺮ ﺩﻭ‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﺩﺷﻤﻦ‪ ،‬ﻣﻦ ﺍﺯ ﻫﺮ ﻃﺮﻑ ﻫﺪﻑ ﺗﯿﺮ ﮐﯿﻨﻪ ﺧﻮﺍﻫﯽ ﺷﺪﻩ‪".‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﭼﻨﺪﯼ ﺑﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺍﻭﻝ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻧﻈﺎﻡ ﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ ﺭﻓﺖ‪.‬ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫ﻃﻨﺰ ﺳﺮﺍﯼ ﻣﻌﺮﻭﻑ‪ ،‬ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ ﻋﺎﺭﻓﻨﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﺠﻮ ﻭﯼ ﺳﺮﻭﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻭﯼ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﭘﺸﯿﻤﺎﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۷‬ﻩ‪.‬ﺍﻭ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫"ﺑﻌﺪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﺍﯾﻦ ﻧﻨﮓ]ﻣﻘﺼﻮﺩ ﺧﻮﺩ ﻋﺎﺭﻑ ﺍﺳﺖ[ ﺑﺴﺘﻪ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺩﺭﺧﺎﮎ ﻗﺒﺮ ﺑﻤﺎﻧﺪ‪ ،‬ﺍﯼ ﺩﺍﺩ‪ ،‬ﺑﯽ ﺩﺍﺩ! ﺣﻘﯿﻘﺘﺎً ﺍﯼ ﺩﺍﺩ‪ ،‬ﺑﯽ ﺩﺍﺩ؛ ﺍﻻﻥ ﺩﻩ‪ ،‬ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﺳﺎﻝ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﺍﺳﺖ ﺷﺐ ﻭ ﺭﻭﺯ ﻭﺭﺩ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﻦ ﺍﯾﻦ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﺍﯼ ﺩﺍﺩ‪ ،‬ﺑﯿﺪﺍﺩ‪".‬‬ ‫«‬ ‫ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۷‬ﺟﻬﺖ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﻧﺰﺩ ﺩﮐﺘﺮ ﺑﺪﯾﻊ ﺑﻪ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‫ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‬ ‫‪26‬‬ ‫ﻣﯿﺎﻥ ﺳﺎﻟﯽ ﻭ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ‬ ‫ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۶‬ﻩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۳‬ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺁﻏﺎﺯ ‪ ۲۳‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻋﺎﺭﻑ ﺯﻣﺰﻣﻪ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ ﺑﻠﻨﺪ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻋﺎﺭﻑ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﻏﺰﻟﻬﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ ﮐﻤﮏ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺵ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺩﻭﺳﺘﯽ ﺑﻪ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ ﺭﻓﺖ ﺗﺎ ﺷﺮﺡ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺧﻮﺍﻫﯽ ﺭﺍ ﺑﻨﻮﯾﺴﺪ‪ .‬‬ ‫ﺳﭙﺲ ﺑﯿﻤﺎﺭﯾﺶ ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺣﻨﺠﺮﻩ ﺍﺵ ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﺍﺯ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪ ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ‪:‬‬ ‫»‬ ‫]‪[3‬‬ ‫"ﺁﯾﺎ ﺑﻪ ﮐﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺳﯿﻨﻪٔ ﻣﻦ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﻣﻦ ﺍﺳﺘﻄﺎﻋﺖ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪٔ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻧﺪﺍﺷﺘﻢ ﺗﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺑﻪ ﮐﻠﯽ ﺍﺯ ﺑﯿﻦ ﺭﻓﺖ‪".‬ﻕ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﮐﻨﺴﺮﺕ ﺑﺎ ﺷﮑﻮﻫﯽ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻣﺮﮒ ﮐﻠﻨﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﺧﺎﻥ ﭘﺴﯿﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۰‬ﻩ‪.

‬ﺟﯿﺮﺍﻥ‪ ،‬ﮐﻠﻔﺘﺶ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻘﺪ ﺧﻮﯾﺶ ﺩﺭ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﮐﻪ ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺩﻡ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻭﯼ ﺭﺍ‬ ‫ﻧﺰﺩﯾﮏ ﭘﻨﺠﺮﻩ ﺑﺒﺮﺩ ﺗﺎ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﻭ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻣﯿﻬﻦ ﺭﺍ ﺑﺒﯿﻨﺪ ﻭ ﺍﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﯾﺪﻥ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﭼﻨﯿﻦ ﺧﻮﺍﻧﺪ‪:‬‬ ‫ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻣﺮ ﺁﻥ ﺍﯾﺰﺩ ﺗﺎﺑﻨﺎﮎ ﮐﻪ ﭘﺎﮎ ﺁﻣﺪﻡ ﭘﺎﮎ ﺭﻓﺘﻢ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ‬ ‫ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﻟﺤﻈﺎﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺑﻮ ﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ ﺩﺭ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﺩﺭ ﺧﺎﮎ ﺁﺭﻣﯿﺪ‪.‬ﻧﻪ ﻗﺪﺭﺕ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻭﯼ ﻧﺸﯿﻨﻢ‪ ،‬ﻧﺎ ﻃﺎﻗﺖ ﮐﻪ ﺟﺰ ﻭﯼ ﺑﺒﯿﻨﻢ – ﺁﻭﺍﺯ ﺍﻓﺸﺎﺭﯼ‬ ‫‪ 11.‬ﺑﻠﺒﻞ ﺷﻮﺭﯾﺪﻩ ﻓﻐﺎﻥ ﻣﯽﮐﻨﺪ – ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﻣﺎﻫﻮﺭ – ‪۱۲۸۹‬‬ ‫‪ 14.‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﻓﻘﺮ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﮔﺮﯾﺒﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺩﻭﺭ ﻭ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ،‬ﺍﯾﻦ ﺍﻣﺮ ﺑﻪ ﺭﻭﺡ ﺁﺯﺍﺩﻩٔ ﺷﺎﻋﺮ ﻟﻄﻤﻪ ﻣﯽﺯﺩ ﻭ ﺍﻭ‬ ‫ﺭﺍ ﺷﺮﻣﻨﺪﻩ ﻣﯽ ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬‬ ‫ﺗﺼﻨﯿﻒﻫﺎ‬ ‫‪ 1.‬ﺧﻮﺩ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺭﻭﺯﻫﺎﯼ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫ﻣﻘﺒﺮﻩ ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﻣﯿﺪﺍﻥ ﺍﺑﻦ ﺳﯿﻨﺎ ﻫﻤﺪﺍﻥ‬ ‫»‬ ‫"ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺯﻭﺍﻝ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﻋﻤﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺑﻪ ﻏﻔﻠﺖ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪﻩٔ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺧﻮﻥ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﻭﻃﻦ ﻻﻟﻪ ﺩﻣﯿﺪﻩ ]‪[6‬‬ ‫‪ 2.‬ﮐﻪ ﺗﺎﺯﻩ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﺍﻡ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻣﻦ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺗﺎ ﺳﮓ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻭﻓﺎ ﻭ ﻣﺤﺒﺖ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﻬﺎ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﺩﺭﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍﻡ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۸‬ﻋﺎﺭﻑ ﺳﺮ ﻣﮑﺎﺗﺒﻪ ﺑﺎ ﺯﺭﺗﺸﺘﯿﺎﻥ ﻫﻨﺪ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﮐﺮﺩﻭ ﺑﺮﺧﯽ ﭘﮋﻭﻫﺶﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ »ﺳﺮﺩﯾﻦ ﺷﺎﻩ ﭘﺎﺭﺳﯽ« ﺑﻪ ﻫﻨﺪ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ .‬ﻧﻨﮓ ﺁﻥ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﻣﻬﻤﺎﻥ ﺯ ﺳﺮ ﺧﻮﺍﻥ ﺑﺮﻭﺩ – ﺁﻭﺍﺯ ﺩﺷﺘﯽ – ‪) .‬ﺍﯼ ﺍﻣﺎﻥ ﺍﺯ ﻓﺮﺍﻗﺖ ﺍﻣﺎﻥ – ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺷﻮﺭ – ‪) ۱۲۷۵‬ﻫﻢﺯﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺧﻮﺍﻫﺎﻥ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ(‬ ‫‪ 4.‬ﺩﻝ ﻫﻮﺱ ﺳﺒﺰﻩ ﻭ ﺻﺤﺮﺍ ﻧﺪﺍﺭﺩ – ﺁﻭﺍﺯ ﺍﺑﻮﻋﻄﺎ‬ ‫‪ 10.‬ﻧﻤﯽ ﺩﺍﻧﻢ ﭼﻪ ﺩﺭ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ ﮐﺮﺩﯼ – ﺁﻭﺍﺯ ﺍﻓﺸﺎﺭﯼ‬ ‫‪ 5.‫ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‬ ‫‪27‬‬ ‫ﻋﺎﺭﻑ ﺑﺎﻗﯿﻤﺎﻧﺪﻩٔ ﻋﻤﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪﺍﯼ ﺍﺟﺎﺭﻩﺍﯼ ﺩﺭ ﯾﮏ ﻗﻠﻌﻪٔ‬ ‫ﮐﻮﭼﮏ ﺩﺭ ﺩﺭﻩٔ ﻣﺮﺍﺩ ﺑﯿﮏ ﺑﺎ ﯾﮏ ﮐﻠﻔﺖ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺗﺒﻌﯿﺪﯼ ﻭ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﮔﺰﯾﺪ؛ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﺍﻭ ﺳﻪ ﺳﮓ‬ ‫ﻭ ﺩﻭ ﺩﺳﺖ ﻟﺒﺎﺱ ﮐﻬﻨﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺗﻮﺍﯼ ﺗﺎﺝ‪ ،‬ﺗﺎﺝ ﺳﺮ ﺧﺴﺮﻭﺍﻧﯽ – ﺁﻭﺍﺯ ﺍﻓﺸﺎﺭﯼ – ‪) .۱۲۷۷‬ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺎﺝ ﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ ‪ -‬ﺩﺧﺘﺮ ﻧﺎﺻﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩ(‬ ‫‪ 8.‬ﺍﺯ ﮐﻔﻢ ﺭﻫﺎ ﺷﺪ ﻣﻬﺎﺭ ﺩﻝ –ﺁﻭﺍﺯ ﺍﻓﺸﺎﺭﯼ – ‪۱۲۸۸‬‬ ‫‪ 16.‬ﺯﺭﺗﺸﺘﯿﺎﻥ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻫﻨﺪ‬ ‫ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺟﻮﺍﺏ ﺭﺩ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺩﯾﺮﯼ ﻧﮕﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ ﮐﺮﺩﻩٔ ﺧﻮﺩ ﭘﺸﯿﻤﺎﻥ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﯾﺪﻡ ﺻﻨﻤﯽ‪ ،‬ﺳﺮﻭ ﻗﺪﯼ‪ ،‬ﺭﻭﯼ ﭼﻮ ﻣﺎﻫﯽ – ﺁﻭﺍﺯ ﺍﻓﺸﺎﺭﯼ – ‪۱۲۶۵‬‬ ‫‪ 3.‬ﺗﺮﮎ ﭼﺸﻤﺶ ﺍﺭ ﻓﺘﻨﻪ ﮐﺮﺩ ﺭﺍﺳﺖ – ﺍﺑﻮﻋﻄﺎ)ﺣﺠﺎﺯ( – ‪۱۲۹۴‬‬ ‫‪ 17.‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻣﯽﻓﺼﻞ ﮔﻞ ﻭ ﮔﺸﺖ ﭼﻤﻦ ﺷﺪ – ﺁﻭﺍﺯ ﺩﺷﺘﯽ ‪) -‬ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺍﻓﺘﺘﺎﺡ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﻭﻡ ﻣﺠﻠﺲﺷﻮﺭﺍﯼﻣﻠﯽﺍﯾﺮﺍﻥ(‬ ‫‪ 9.‬ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ ﻫﻤﻪ ﺁﻓﺎﻗﯽ ﻭ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﻣﻨﯽ – ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺳﻪﮔﺎﻩ ‪) -‬ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ ‪ -‬ﺩﺧﺘﺮ ﻧﺎﺻﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎﻩ(‬ ‫‪ 7.‬ﮔﺮﯾﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺴﺘﯽ ﺑﻬﺎﻧﻪ ﮐﺮﺩﻡ – ﺁﻭﺍﺯ ﺩﺷﺘﯽ – ‪۱۲۸۷‬‬ ‫‪ 15.‬ﺑﺎﺩ ﻓﺮﺡ ﺑﺨﺶ ﺑﻬﺎﺭﯼ ﻭﺯﯾﺪ – ﺁﻭﺍﺯ ﺑﯿﺎﺕﺯﻧﺪ‬ ‫‪ 13.‬ﭼﻪ ﺷﻮﺭﻫﺎ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﻪ ﭘﺎ ﺯ ﺷﺎﻫﻨﺎﺯ ﻣﯽﮐﻨﻢ – ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺷﻮﺭ – ‪۱۲۹۵‬‬ ‫«‬ .‬ﻧﮑﻨﻢ ﭼﺎﺭﻩ ﺍﮔﺮ ﺩﻝ ﻫﺮ ﺟﺎﯾﯽ ﺭﺍ – ﺁﻭﺍﺯ ﺍﻓﺸﺎﺭﯼ – ‪۱۲۷۶‬‬ ‫‪ 6.۱۲۸۸‬ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺍﺧﺮﺍﺝ ﻣﻮﺭﮔﺎﻥ ﺷﻮﺳﺘﺮ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﺮﺍﻥ(‬ ‫‪ 12.‬ﺳﺮ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﯾﮏ ﺷﻨﺒﻪ ﯾﮑﻢ ﺑﻬﻤﻦ ‪ ۱۳۱۲‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻋﺎﺭﻑ ‪۵۴‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﻣﺮﮒ ﺯﻭﺩﺭﺱ ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻏﺶ ﺁﻣﺪ‪ .

‬ﮔﺮﯾﻪ ﮐﻦ ﮐﻪ ﮔﺮ ﺳﯿﻞ ﺧﻮﻥ ﮔﺮﯼ ﺛﻤﺮ ﻧﺪﺍﺭﺩ – ﺁﻭﺍﺯ ﺩﺷﺘﯽ – ‪) ۱۳۰۰‬ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻣﺮﮒ ﮐﻠﻨﻞ ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽﺧﺎﻥ ﭘﺴﯿﺎﻥ(‬ ‫‪ 24.‬ﺍﯼ ﺩﺳﺖ ﺣﻖ ﭘﺸﺖ ﻭ ﭘﻨﺎﻫﺖ ﺑﺎﺯﺁ – ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺷﻮﺭ – ‪)۱۳۰۰‬ﺑﺮﺍﯼ ﺳﯿﺪ ﺿﯿﺎ(‬ ‫‪ 26.htm‬‬ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﮐﺎﻧﻮﻥ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻓﮑﺮﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ‪.‬ﮔﻮ ﺑﻪ ﺳﺎﻗﯽ ﮐﺰ ﺍﯾﺎﻏﯽ ﺗﺮﮐﯽ ﻭ ﻣﺎﻏﯽ‬ ‫‪ 27.‬ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮﺩ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺻﺮﺍﺣﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺣﺪﺍﻗﻞ ﺩﺭ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻫﺎﯼ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻣﺸﻬﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺒﮏ ﻭ ﺷﯿﻮﻩ‬ ‫ﻭﯼ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺗﺼﻨﯿﻔﺶ ﺭﺍ ﺩﺭ ‪ 18‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺳﺎﺧﺖ ‪.php‬‬ ‫• ﯾﺎﺩﯼ ﺍﺯ ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ ﻭ ﮔﺬﺍﺭﯼ ﺑﻪ ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﺍﺵ )‪(http://www.farsi.‬ﻋﺎﺭﻑ ﺍﺯ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﮐﻨﺴﺮﺕ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺟﻨﺒﻪ ﯼ ﻏﯿﺮ ﻣﺠﻠﺴﯽ ﺑﻮﺩﻥ ﻭ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺑﻮﺩﻥ ﺁﻥ ﺗﺎﮐﯿﺪ ﻣﯽ ﻭﺭﺯﺩ‪.com/Piraieh-sher16.‬‬ ‫ﻣﻨﺒﻊ‬ ‫• ﻫﺰﺍﺭﺳﺎﻝ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪/‬ﺑﻪ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺟﻌﻔﺮ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻤﯽ ﻭ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ‪ -.ajayeb.‬ﺑﻤﺎﻧﺪﯾﻢ ﻣﺎ‪ ،‬ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺷﺪ ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ – ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺳﻪﮔﺎﻩ –‪۱۲۹۷‬‬ ‫‪ 19.‬ﻓﺼﻞ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺣﯿﺎﺕ ﻋﺎﺭﻑ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺧﻮﺩﺵ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺪﻭﻥ ﻫﺮﺍﺱ ﺁﻥ ﭼﻪ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻓﮑﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺳﺖ ﺑﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﯽ ﺭﺍﻧﺪ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺻﺮﺍﺣﺖ ﺍﻭ ﮔﺎﻩ ﺑﺎﻋﺚ ﺭﻧﺠﺶ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﯾﺎﺭﺍﻧﺶ ﻣﯽ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺹ ‪ ۸۱‬ﺗﺎ ‪۹۷‬‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺷﻌﺮ ﻋﺎﺭﻑ‪ ،‬ﺹ ‪۲۵۶‬‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺷﻌﺮ ﻋﺎﺭﻑ‪ ،‬ﺹ ‪۳۲۲‬‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻋﺎﺭﻑ‪ ،‬ﺹ ‪۴۶۶‬‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻋﺎﺭﻑ‪ ،‬ﺹ ‪۴۶۱‬‬ ‫‪http://web.۱۳۸۰ ،‬‬ ‫• ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻫﺎﯼ ﻋﺎﺭﻑ‪ ،‬ﺍﺭﺷﺪ ﺗﻬﻤﺎﺳﺒﯽ‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻫﻨﺮﯼ ﻣﺎﻫﻮﺭ ‪1375،‬‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‪.‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺎﻭﯾﺪﺍﻥ‪ .‬ﺑﺎﺩ ﺧﺰﺍﻧﯽ ﺯﺩ ﻧﺎﮔﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﮐﺮﺩ ﺁﻧﭽﻪ ﺩﺍﻧﯽ – ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺷﻮﺭ ‪) ۱۳۰۳ -‬ﺑﺮﺍﯼ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ(‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﮔﺎﻥ ﺗﺼﻨﯿﻒﻫﺎ‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺳﺎﺩﮔﯽ ﻭ ﻧﺪﺍﺷﺘﻦ ﺍﻭﺝ ﺩﺭ ﺗﺼﻨﯿﻒﻫﺎﯼ ﻋﺎﺭﻑ ﻭ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﺗﺼﻨﯿﻒﻫﺎ ﻗﺎﺑﻞ ﺍﺟﺮﺍ ﺭﻭﯼ ﯾﮏ ﯾﺎ ﺩﻭ ﮔﻮﺷﻪﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺗﺼﻨﯿﻒﻫﺎﯼ ﻋﺎﺭﻑ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﺎﺩﮔﯽ ﻣﺮﺩﻡ‬ ‫ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﺴﺘﻨﺪ ﺑﺨﻮﺍﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺍﺯ ﺯﻣﺎﻥ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻥ ﺗﺼﻨﯿﻒﻫﺎ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺑﻪ ﻭﺳﯿﻠﻪ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﮔﺎﻥ ﻏﯿﺮﺣﺮﻓﻪﺍﯼ ﻭ ﺣﺮﻓﻪﺍﯼ ﺑﺎﺭﻫﺎ ﺍﯾﻦ ﺗﺼﻨﯿﻒﻫﺎ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪﻩ‪ ،‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﮔﺎﻥ ﭘﺮﺁﻭﺍﺯﻩ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﺗﺼﻨﯿﻒﻫﺎﯼ ﻋﺎﺭﻑ ﺭﺍ ﺍﺟﺮﺍ ﮐﺮﺩﻩﺍﻧﺪ‪ :‬ﻗﻤﺮﺍﻟﻤﻠﻮﮎ ﻭﺯﯾﺮﯼ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺩﻭﺍﻣﯽ‪ ،‬ﺍﻟﻬﻪ) ﺗﺪﻭﯾﻦ ﺍﺯ ﺭﻭﺡ ﺍﻟﻠﻪ ﺧﺎﻟﻘﯽ(‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﺠﺮﯾﺎﻥ‪ ،‬ﺻﺪﯾﻖ‬ ‫ﺗﻌﺮﯾﻒ‪ ،‬ﻣﺤﺴﻦ ﮐﺮﺍﻣﺘﯽ‪.‬ﺗﺎ ﺭﺧﺖ ﻣﻘﯿﺪ ﻧﻘﺎﺏ ﺍﺳﺖ – ﺁﻭﺍﺯ ﺑﯿﺎﺕﺍﺻﻔﻬﺎﻥ – ‪۱۳۰۱‬‬ ‫‪ 25.‬ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻫﺎﯼ ﻋﺎﺭﻑ ﭼﻮﻥ ﺍﮐﺜﺮﺍ ﺩﺭ ﻭﺻﻒ ﺣﺎﻝ ﻭ ﺍﻭﺿﺎﻉ ﺯﻣﺎﻧﻪ ﺑﻮﺩ ﻫﻤﮕﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺑﺴﺰﺍﯾﯽ ﺩﺭ ﻣﺠﺎﻣﻊ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ ﺩﺍﺷﺖ‪.peikekhabari.‬ﻋﺎﺭﻑ ﯾﺎ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻫﺎﯼ ﻭﻃﻨﯽ‪-‬ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻭ ﯾﺎ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺩﻭ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﯽ ﺑﺎﮎ ﻭ ﺳﻨﺖ ﺷﮑﻦ ﺑﻮﺩﻩ‬ ‫ﺍﺳﺖ ‪.‬ﭼﻪ ﺁﺫﺭﻫﺎ ﺑﻪ ﺟﺎﻥ ﺍﺯ ﻋﺸﻖ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﺩﺍﺭﻡ – ‪) ۱۳۰۳‬ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺳﺘﺎﺭﺧﺎﻥ ﻭ ﺑﺎﻗﺮ ﺧﺎﻥ(‬ ‫‪ 29.se/Gy_boken/3_7_aref.‬ﺟﺎﻥ ﺑﺮﺧﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﺑﺎﺩ – ﺁﻭﺍﺯ ﺩﺷﺘﯽ – ‪) ۱۲۹۷‬ﺑﺮﺍﯼ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ‪ -‬ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﺍﻓﮑﻨﺎﻥ(‬ ‫‪ 20.‬ﻋﺎﺭﻑ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﺼﻨﯿﻒ‬ ‫ﻭ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺳﺎﺯﯼ ﻋﻘﯿﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﮐﻪ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻧﺪﺍﺭﻧﺪ ﺑﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﺭﺍﺣﺘﯽ ﺍﺯ ﭘﺲ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﺁﻥ ﺑﺮﺁﯾﻨﺪ‪.‬ﺑﺎﺩ ﺻﺒﺎ ﺑﺮ ﮔﻞ ﮔﺬﺭ ﮐﻦ – ﺁﻭﺍﺯ ﺷﻮﺷﺘﺮﯼ‬ ‫‪ 28.‫ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‬ ‫‪28‬‬ ‫‪ 18.‬ﺍﻣﺮﻭﺯﺍﯼ ﻓﺮﺷﺘﻪٔ ﺭﺣﻤﺖ ﺑﻼ ﺷﺪﯼ – ﺁﻭﺍﺯ ﺍﻓﺸﺎﺭﯼ – ‪۱۲۹۹‬‬ ‫‪ 23.‬ﮐﻨﺴﺮﺕ ﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﭘﺮ ﺭﻭﻧﻖ ﻭ ﭘﺮ ﺍﺯﺩﺣﺎﻡ ﺑﻮﺩ‪.‬ﺭﺣﻢﺍﯼ ﺧﺪﺍﯼ ﺩﺍﺩﮔﺮ ﮐﺮﺩﯼ ﻧﮑﺮﺩﯼ – ﺁﻭﺍﺯ ﺑﯿﺎﺕﺯﻧﺪ – ‪۱۲۹۷‬‬ ‫‪ 22.۱۳۵۷ .‬ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﺩﻭﺍﻣﯽ‬ ‫ﻧﻘﻞ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ‪ :‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻫﺎﯼ ﻋﺎﺭﻑ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻋﺎﺭﻑ ﺑﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻗﻬﺮ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺩﺭﮔﯽ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﻣﯽ ﺩﻫﺪ‪ .ir/aref/index.htm‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ ﺩﺭ ﻓﺮﻫﻨﮕﻨﺎﻣﻪ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﯽ ﻋﺠﺎﯾﺐ ﺍﻟﻤﺨﻠﻮﻗﺎﺕ )‪(http://www.‬ﺷﺎﻧﻪ ﺑﺮ ﺯﻟﻒ ﭘﺮﯾﺸﺎﻥ ﺯﺩﻩﺍﯼ‪ ،‬ﺑﻪﺑﻪ ﻭ ﺑﻪ – ﺁﻭﺍﺯ ﺩﺷﺘﯽ –‪۱۲۹۷‬‬ ‫‪ 21.

‬ﺍﻭ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﯿﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﻏﺰﻝﯾﺎﺕ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﻧﯿﺰ ﺗﺒﺤﺮ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﺳﺖ‪:‬‬ .‬‬ ‫ﺷﻌﺮ‬ ‫ﻓﺮﺧﯽ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺭﺍ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺁﻏﺎﺯ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺣﺪﻭﺩ ﺳﻦ ‪ ۱۵‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﻋﻠﯿﻪ ﻣﺪﺭﺳﺎﻥ ﻭ ﻣﺪﯾﺮﺍﻥ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﯾﺰﺩ ﻣﯽﺳﺮﻭﺩ‪ ،‬ﺍﺯ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺍﺧﺮﺍﺝ ﺷﺪ‪.‬ﻓﺮﺧﯽ ﺧﻮﺩ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻃﺒﻊ ﺷﻌﺮﺵ ﺍﺯ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﻌﺪﯼ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺭﺑﺎﻋﯽ ﺯﯾﺮ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻣﯿﻞ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﻗﺪﺭﯼ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﮑﺘﺒﺨﺎﻧﻪ ﻭ ﻣﺪﺗﯽ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻣﺮﺳﻠﯿﻦ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﯾﺰﺩ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‫ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‬ ‫‪29‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪۱۲۶۸‬‬ ‫ﯾﺰﺩ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪ ۲۵‬ﻣﻬﺮ ‪۱۳۱۸‬‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﯾﺰﺩﯼ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ ۱۲۶۸) ،‬ﯾﺰﺩ ‪ ۲۵ -‬ﻣﻬﺮ ‪ (۱۳۱۸‬ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎﺭ ﺁﺯﺍﺩﯼﺧﻮﺍﻩ ﻭ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺕ ﺻﺪﺭ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻓﺮﺧﯽ ﻋﻠﻮﻡ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﯾﺰﺩ ﻓﺮﺍ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻭ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ‬ ‫ﭘﺪﺭﺵ ﻣﺤﻤﺪﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺳﻤﺴﺎﺭ ﯾﺰﺩﯼ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﯼ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮ ﻧﺸﺮﯾﺎﺕ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﺪﻓﻦ ﺍﻭ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮﻡ ﺍﺳﺖ‪.‬ﻓﺮﺧﯽ ﺗﺎ ﺣﺪﻭﺩ ﺳﻦ ‪ ۱۶‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻣﻘﺪﻣﺎﺕ ﻋﺮﺑﯽ ﺭﺍ ﺁﻣﻮﺧﺖ‪ .‬ﺑﺮﺍﺩﺭﯼ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍﻟﻐﻔﻮﺭ ﻧﺎﻡ ﮐﻪ ﯾﺎﺯﺩﻩ ﺳﺎﻝ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﮔﺮ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺷﻬﺮ‪ ،‬ﯾﮑﺴﺮ ﻧﯿﺸﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﭘﺎﯼ ﮐﺴﯽ ﺭﻭﺩ ﮐﻪ ﺩﺭﻭﯾﺶﺗﺮ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺭﺍﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﯿﺰﺍﻥ ﺩﺍﺭﺩ‬ ‫ﻣﯿﻞ ﺍﺯ ﻃﺮﻓﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺯﺭ ﺑﯿﺶﺗﺮ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻓﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﺷﻌﺮﺍﯼ ﻣﺘﻘﺪﻡ‪ ،‬ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﺍﺯ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺳﻌﺪ ﺳﻠﻤﺎﻥ ﻣﺘﺎﺛﺮ ﺍﺳﺖ‪ [2].‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﻩ ﻣﺮﺩﻡ ﯾﺰﺩ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﻫﻔﺘﻢ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﻠﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻗﺼﺮ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ‪ .

‬ﺩﻭ ﻣﺎﻩ ﺑﻌﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﯾﺰﺩ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺷﻌﺮ‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﺯﯾﺮ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺫﻏﺎﻝ ﺑﺮ ﺩﯾﻮﺍﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻧﮕﺎﺷﺖ‪:‬‬ ‫ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻧﮕﺮﺩﺩ ﺍﮔﺮ ﻋﻤﺮ ﻃﯽ ﻣﻦ ﻭ ﺿﯿﻐﻢﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﻭ ﻣﻠﮏ ﺭﯼ‬ ‫ﺑﻪ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺍﺭ ﺷﺪ ﻣﺮﺍ ﺑﺨﺖ ﯾﺎﺭ ﺑﺮﺁﺭﻡ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﺩﻣﺎﺭ‬ ‫ﻓﺮﺧﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺩﻭﺧﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﻟﺒﺎﻧﺶ ﺳﺮﻭﺩﻩﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﺷﺮﺡ ﺍﯾﻦ ﻗﺼﻪ ﺷﻨﻮ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻟﺐ ﺩﻭﺧﺘﻪﺍﻡ ﺗﺎ ﺑﺴﻮﺯﺩ ﺩﻟﺖ ﺍﺯ ﺑﻬﺮ ﺩﻝ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺍﻡ‬ .‫ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‬ ‫‪30‬‬ ‫ﺷﺐ ﭼﻮ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﻢ ﻭ ﻣﺴﺖ ﺍﺯ ﻣﯽﻧﺎﺑﺶ ﮐﺮﺩﻡ ﻣﺎﻩ ﺍﮔﺮ ﺣﻠﻘﻪ ﺑﺪﺭ ﮐﻮﻓﺖ ﺟﻮﺍﺑﺶ ﮐﺮﺩﻡ‬ ‫ﺩﯾﺪﯼ ﺁﻥ ﺗﺮﮎ ﺧﺘﺎ ﺩﺷﻤﻦ ﺟﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻣﺮﺍ‬ ‫ﮔﺮﭼﻪ ﻋﻤﺮﯼ ﺑﺨﻄﺎ ﺩﻭﺳﺖ ﺧﻄﺎﺑﺶ ﮐﺮﺩﻡ‬ ‫ﻣﻨﺰﻝ ﻣﺮﺩﻡ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﭼﻮ ﺷﺪ ﺧﺎﻧﻪ ﭼﺸﻢ‬ ‫ﺁﻧﻘﺪﺭ ﮔﺮﯾﻪ ﻧﻤﻮﺩﻡ ﮐﻪ ﺧﺮﺍﺑﺶ ﮐﺮﺩﻡ‬ ‫ﺷﺮﺡ ﺩﺍﻍ ﺩﻝ ﭘﺮﻭﺍﻧﻪ ﭼﻮ ﮔﻔﺘﻢ ﺑﺎ ﺷﻤﻊ‬ ‫ﺁﺗﺸﯽ ﺩﺭ ﺩﻟﺶ ﺍﻓﮑﻨﺪﻡ ﻭ ﺁﺑﺶ ﮐﺮﺩﻡ‬ ‫ﻏﺮﻕ ﺧﻮﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻧﻤﯽ ﻣﺮﺩ ﺯ ﺣﺴﺮﺕ ﻓﺮﻫﺎﺩ‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﺪﻡ ﺍﻓﺴﺎﻧﻪ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﻭ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﺑﺶ ﮐﺮﺩﻡ‬ ‫ﺩﻝ ﮐﻪ ﺧﻮﻧﺎﺑﻪ ﻏﻢ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺟﮕﺮﮔﻮﺷﻪ ﺩﺭﺩ‬ ‫ﺑﺮ ﺳﺮ ﺁﺗﺶ ﺟﻮﺭ ﺗﻮ ﮐﺒﺎﺑﺶ ﮐﺮﺩﻡ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﮐﺮﺩﻥ ﻣﻦ ﻣﺮﺩﻥ ﺗﺪﺭﯾﺠﯽ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺁﻧﭽﻪ ﺟﺎﻥ ﮐﻨﺪ ﺗﻨﻢ‚ ﻋﻤﺮ ﺣﺴﺎﺑﺶ ﮐﺮﺩﻡ‬ ‫ﺁﻏﺎﺯ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺩﺭ ﯾﺰﺩ‬ ‫ﻓﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻫﻮﺍﺩﺍﺭﺍﻥ ﺟﺪﯼ ﻭ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺣﺰﺏ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺕ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﯾﺰﺩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﻟﯽ ﻭﺯﯾﺮ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﻪﮐﻠﯽ ﻣﻨﮑﺮ ﻭﻗﻮﻉ ﭼﻨﯿﻦ ﻭﺍﻗﻌﻪﺍﯼ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺍﯾﻦ ﻣﺴﻤﻂ ﺿﻤﻦ ﺑﺎﺯﺧﻮﺍﻧﯽ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺿﯿﻐﻢﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﻗﺸﻘﺎﯾﯽ ﺣﺎﮐﻢ ﯾﺰﺩ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻔﺖ‪:‬‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺗﻮ ﻣﯽﺩﺍﻧﯽ ﻧﯿﻢ ﺍﺯ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﭼﺎﭘﻠﻮﺱ‬ ‫ﮐﺰ ﺑﺮﺍﯼ ﺳﯿﻢ ﺑﻨﻤﺎﯾﻢ ﮐﺴﯽ ﺭﺍ ﭘﺎﯼﺑﻮﺱ‬ ‫ﻟﯿﮏ ﮔﻮﯾﻢ ﮔﺮ ﺑﻪ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﻣﺠﺮﯼ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺷﻮﯼ ﺑﻬﻤﻦ ﻭ ﮐﯿﺨﺴﺮﻭ ﻭ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﻭ ﺍﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺷﻮﯼ‬ ‫ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺣﺎﮐﻢ ﯾﺰﺩ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺩﺍﺩ ﺩﻫﺎﻧﺶ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﺦ ﻭ ﺳﻮﺯﻥ ﺩﻭﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥﺵ ﺍﻓﮑﻨﺪﻧﺪ‪ .‬ﺗﺤﺼﻦ ﻣﺮﺩﻡ ﯾﺰﺩ ﺩﺭ ﺗﻠﮕﺮﺍﻓﺨﺎﻧﻪ ﺷﻬﺮ ﻭ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺍﻣﺮ‬ ‫ﻣﻮﺟﺐ ﺍﺳﺘﯿﻀﺎﺡ ﻭﺯﯾﺮ ﮐﺸﻮﺭ ﻭﻗﺖ ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﻏﺰﻟﯽ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺭﺍ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﺳﺘﺎﯾﺪ‪:‬‬ ‫ﻗﺴﻢ ﺑﻪ ﻋﺰﺕ ﻭ ﻗﺪﺭ ﻭ ﻣﻘﺎﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ‬ ‫ﮐﻪ ﺭﻭﺡﺑﺨﺶ ﺟﻬﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻧﺎﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ‬ ‫ﺑﻪ ﭘﯿﺶ ﺍﻫﻞ ﺟﻬﺎﻥ ﻣﺤﺘﺮﻡ ﺑﻮﺩ ﺁﻥﮐﺲ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﺍﺯ ﺩﻝ ﻭ ﺟﺎﻥ‪ ،‬ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ‬ ‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭘﺎﯼ ﮔﺬﺍﺭﯼ ﺑﻪ ﺻﺮﻑ ﺩﻋﻮﺕ ﺷﯿﺦ ﺑﻪ ﻣﺴﻠﮑﯽ ﮐﻪ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻣﺮﺍﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ‬ ‫ﻫﺰﺍﺭﺑﺎﺭ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺯ ﺻﺒﺢ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ‬ ‫ﺑﺮﺍﯼ ﺩﺳﺘﻪ ﭘﺎﺑﺴﺘﻪ‪ ،‬ﺷﺎﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ‬ ‫ﺑﻪ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ‪ ،‬ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﭙﺎ ﺷﻮﺩ ﺁﻥ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪ ﺭﻧﺞﺑﺮﺍﻥ ﭼﻮﻥ ﻗﯿﺎﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﺧﺪﺍﯼ ﺑﻪ ﻣﻦ ﻓﺮﺻﺘﯽ ﺩﻫﺪ ﯾﮏﺭﻭﺯ‬ ‫ﮐِﺸﻢ ﺯ ﻣﺮﺗﺠﻌﯿﻦ ﺍﻧﺘﻘﺎﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ‬ ‫ﺯ ﺑﻨﺪ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﮐﯽ ﺷﻮﯼ ﺁﺯﺍﺩ‬ ‫ﭼﻮ »ﻓﺮﺧﯽ« ﻧﺸﻮﯼ ﮔﺮ ﻏﻼﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ‬ ‫ﺩﺭ ﻧﻮﺭﻭﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۷‬ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ‪ ،‬ﻓﺮﺧﯽ)ﺑﺮﺧﻼﻑ ﺳﺎﯾﺮ ﺷﻌﺮﺍﯼ ﺷﻬﺮ ﮐﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻗﺼﯿﺪﻩﺍﯼ ﺩﺭ ﻣﺪﺡ ﺣﺎﮐﻢ ﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻭﻗﺖ ﻣﯽﺳﺎﺧﺘﻨﺪ( ﺷﻌﺮﯼ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻣﺴﻤﻂ‬ ‫ﺳﺎﺧﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻊ ﺁﺯﺍﺩﯾﺨﻮﺍﻫﺎﻥ ﯾﺰﺩ ﺧﻮﺍﻧﺪ‪ [3].

۲۱ .۱۳۵۷ ،‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪» .‬ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺑﻪ ‪۲۷‬‬ ‫]‪[8‬‬ ‫ﻣﺎﻩ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﻪ ﺳﯽ ﻣﺎﻩ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻣﺤﮑﻮﻡ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻗﺼﺮ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪.‬ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﻣﺪﺕ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺗﻮﻗﯿﻒ ﻭ ﺑﺎﺯ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻭ ﻣﺮﮒ‬ ‫ﻭﯼ ﺍﺯ ﻃﺮﯾﻖ ﺷﻮﺭﻭﯼ ﺑﻪ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﻣﺪﺗﯽ ﺩﺭ ﻧﺸﺮﯾﻪﺍﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﭘﯿﮑﺎﺭ« ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ ﺁﻥ ﻏﯿﺮﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺍﻧﻘﻼﺑﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ .‬ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺩﺍﺩﺳﺘﺎﻥ ﻣﺤﺎﮐﻤﻪ ﻋﻤﺎﻝ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻓﺮﺧﯽ ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺯﻧﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺑﻮﺳﯿﻠﻪ‬ ‫ﺗﺰﺭﯾﻖ ﺁﻣﭙﻮﻝ ﻫﻮﺍ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﺰﺷﮏ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ .‬ﺍﮔﺮﭼﻪ ﮔﻮﺍﻫﯽ ﺭﺋﯿﺲ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺣﺎﮐﯽ ﺍﺯ ﻓﻮﺕ ﻓﺮﺧﯽ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺍﺑﺘﻼ ﺑﻪ ﻣﺎﻻﺭﯾﺎ ﻭ ﻧﻔﺮﯾﺖ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .۱۳۵۷ ،‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪» .۱۳۵۷ ،‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪» .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ .‫ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‬ ‫‪31‬‬ ‫ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۸‬ﻫﺠﺮﯼ ﻗﻤﺮﯼ‪ ،‬ﻓﺮﺧﯽ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﮐﻮﭺ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥﺟﺎ ﻣﻘﺎﻻﺕ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﻬﯿﺠﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﻧﺸﺮ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪.‬ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻧﺨﺴﺖ ﻭﺯﯾﺮ ﻭﺛﻮﻕﺍﻟﺪﻭﻟﻪ‪ ،‬ﺑﺎ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩ ‪ ۱۹۱۹‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﻣﺪﺕﻫﺎ ﺩﺭ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﻣﺤﺒﻮﺱ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﻓﺮﺧﯽ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻗﺼﺮ ﻭ ﻇﺎﻫﺮﺍ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۱۸‬ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻋﻤﺪﯼ ﻣﺴﻤﻮﻡ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻧﺪﮐﯽ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﺑﻬﺎﻧﻪ ﺑﺪﻫﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ‬ ‫ﮐﺎﻏﺬﻓﺮﻭﺵ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺛﺒﺖ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .۱۳۵۷ ،‬ﺗﺎ ‪.۱۳۵۷ ،‬ﻭ ‪.‬ﮔﺎﻩ‬ ‫ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺯﻧﺪﺍﻧﯽ ﺷﺪﻥ ﻓﺮﺧﯽ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺩﭼﺎﺭ ﻭﻗﻔﻪ ﮔﺮﺩﯾﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪ ۵۷ .‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ .‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪.۱۵‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪» .‬ﻭﯼ ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ ﻋﺰﻡ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﺯ ﻃﺮﯾﻖ ﻣﻮﺻﻞ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﺍﻥ ﺭﻭﺳﯿﻪ ﻣﻮﺭﺩ ﺳﻮء ﻗﺼﺪ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪ .۱۴ .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﺟﺮﯾﺎﻥ‬ ‫ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺍﻭﻝ‪ ،‬ﺭﻫﺴﭙﺎﺭ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﻭ ﮐﺮﺑﻼ ﺷﺪ‪ ،‬ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺗﺤﺖ ﭘﯿﮕﺮﺩ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽﻫﺎ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪ .۱۳۵۷ ،‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪» .۱۳۵۷ ،‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪» .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪.‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪.‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ .‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪ ۵۷ .‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .۱۳۵۷ ،‬ﺗﺎ ‪.‬ﻣﺪﻓﻦ ﻓﺮﺧﯽ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮﻡ‬ ‫]‪[9‬‬ ‫ﺑﻮﺩﻩ‪ ،‬ﻭﻟﯽ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻ ﺩﺭ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻣﺴﮕﺮﺁﺑﺎﺩ ﺑﻄﻮﺭ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ ﺩﻓﻦ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﻣﻘﺪﻣﻪ«‪ .‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎﺭﯼ‬ ‫ﻓﺮﺧﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۰‬ﺷﻤﺴﯽ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺳﺎﺧﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺑﻘﯿﻪ ﻭﮐﻼ ﺣﺎﻣﯽ ﺩﻭﻟﺖ ﺭﺿﺎﺷﺎﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ،‬ﻓﺮﺧﯽ ﻣﺮﺗﺒﺎ ﺍﺯ ﺳﺎﯾﺮ‬ ‫ﻭﮐﻼ ﻧﺎﺳﺰﺍ ﻣﯽﺷﻨﯿﺪ ﻭ ﺣﺘﯽ ﯾﮑﺒﺎﺭ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﺲ ﺗﻮﺳﻂ ﺣﯿﺪﺭﯼ‪ ،‬ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﻩ ﻣﻬﺎﺑﺎﺩ ﻣﻮﺭﺩ ﺿﺮﺏ ﻭ ﺷﺘﻢ ﻧﯿﺰ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪ .۷۲‬‬ ‫• ﺳﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺍﻧﻘﻼﺑﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﻭ ﺍﻫﺘﻤﺎﻡ ﺩﺍﻭﺩ ﻋﻠﯽﺑﺎﺑﺎﯾﯽ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ‪ ۱۳۸۴/‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺍﻣﯿﺪ ﻓﺮﺩﺍ‬ .‬ﻫﻤﺰﻣﺎﻥ ﭘﺮﻭﻧﺪﻩﺍﯼ ﺑﺎ ﺍﺗﻬﺎﻡ »ﺍﺳﺎﺋﻪ ﺍﺩﺏ ﺑﻪ ﻣﻘﺎﻡ ﺳﻠﻄﻨﺖ« ﺑﺮﺍﯼ ﻭﯼ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻼﻗﺎﺗﯽ ﺑﺎ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﯿﻦ ﺗﯿﻤﻮﺭﺗﺎﺵ ﻓﺮﯾﺐ ﻭﻋﺪﻩ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺧﻮﺭﺩ ﻭ ﺍﺯ ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺮﮐﯿﻪ ﻭ ﺑﻐﺪﺍﺩ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻮﺍﻗﻌﯽ ﮐﻪ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺗﻮﻗﯿﻒ ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻓﺮﺧﯽ ﺑﺎ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﻣﺠﻮﺯ ﻭ ﺍﻣﺘﯿﺎﺯ‬ ‫ﺳﺎﯾﺮ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﻫﻤﭽﻮﻥ »ﭘﯿﮑﺎﺭ«‪» ،‬ﻗﯿﺎﻡ«‪ ،‬ﻃﻠﯿﻌﻪ ﺁﺋﯿﻨﻪ ﺍﻓﮑﺎﺭ« ﻭ »ﺳﺘﺎﺭﻩ ﺷﺮﻕ« ﻣﻘﺎﻻﺕ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﻧﻤﻮﺩ‪ [6].۱۳ .‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪ ۱۴ .‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ .‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪.۵۸‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪» .‬‬ ‫ﻣﻨﺒﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫]‪[7‬‬ ‫]‪[8‬‬ ‫]‪[9‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪» .‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ .۱۴ .‬ﺑﺎ ﻭﻗﻮﻉ ﮐﻮﺩﺗﺎﯼ ﺳﻮﻡ ﺍﺳﻔﻨﺪ‪ ،‬ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﺑﻘﯿﻪ ﺁﺯﺍﺩﯾﺨﻮﺍﻫﺎﻥ ﺑﺎﺯﻫﻢ ﻣﺪﺗﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﺯﻧﺪﺍﻧﯽ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪.۱۳ .‬ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﺲ ﺑﺎ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺣﺘﯽ ﺩﺭ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻋﺪﻝ ﻭ‬ ‫]‪[7‬‬ ‫ﺩﺍﺩ ﻧﯿﺰ ﺍﻣﻨﯿﺖ ﺟﺎﻧﯽ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ ،‬ﺳﺎﮐﻦ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺪ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺷﺐ‪ ،‬ﻣﺨﻔﯿﺎﻧﻪ ﺍﺯ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻓﺮﺍﺭ ﻧﻤﻮﺩ‪.۷۰‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﮑﯽ‪» .۱۳۵۷ ،‬ﻭ ‪.‬ﺍﻣﯿﺮﮐﺒﯿﺮ‪ ۷۱ .‬ﻓﺮﺧﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺗﻮﻗﯿﻒﻫﺎﯼ ﻣﮑﺮﺭ‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯾﺶ ﺳﺮﻭﺩﻩ‪:‬‬ ‫ﻫﺮ ﺧﺎﻣﻪ ﻧﮑﺮﺩ ﻧﺎﮐﺴﺎﻥ ﺭﺍ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻫﺮ ﻧﺎﻣﻪ ﻧﮑﺮﺩ‪ ،‬ﺧﺎﺋﻨﺎﻥ ﺭﺍ ﺗﻌﺮﯾﻒ‬ ‫ﺁﻥ ﺧﺎﻣﻪ ﺯ ﭘﺎﻓﺸﺎﺭﯼ ﻇﻠﻢ ﺷﮑﺴﺖ ﺁﻥ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻇﺎﻟﻤﺎﻥ ﺷﺪ ﺗﻮﻗﯿﻒ‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﺠﻠﺲ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۷‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ‪ ،‬ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﻩ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﻠﯽ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﻫﻔﺘﻢ ﻗﺎﻧﻮﻥﮔﺬﺍﺭﯼ‪ ،‬ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻣﺮﺩﻡ ﯾﺰﺩ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮔﺮﺩﯾﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﻃﻠﻮﻉ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻩ ﺩﺭ ﺟﻨﺎﺡ ﺍﻗﻠﯿﺖ ﺭﺍ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺩﺍﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ .

php?id=76740246‬‬ ‫• ﻓﺮﺧﯽ ﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺷﺘﺮ ﮔﺎﻭ ﭘﻠﻨﮓ )‪(http://www.com/index2.html‬‬ ‫‪32‬‬ .4800315.ghoolabad.de/dw/article/0.dw-world..00.dowran.ir/show.asp?cat=d‬ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﺴﺮﺕ‬ ‫• ﻣﺼﻮﻧﯿﺖ ﭘﺎﺭﻟﻤﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﻋﺼﺮ ﺭﺿﺎﺷﺎﻩ )‪(http://www.‫ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‪ ،‬ﺳﺨﻨﻮﺭﯼ ﺳﺨﻨﺪﺍﻥ ﻭ ﺳﺘﻢ ﺳﺘﯿﺰ )‪ (id=25&http://www.

‬‬ .‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫‪33‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۲۵‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪۱۲۸۵‬‬ ‫‪ ۱۷‬ﻣﺎﺭﺱ ‪۱۹۰۷‬‬ ‫ﺗﺒﺮﯾﺰ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪ ۱۵‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪۱۳۲۰‬‬ ‫‪ ۴‬ﺁﻭﺭﯾﻞ ‪۱۹۴۱‬‬ ‫)‪ ۳۵‬ﺳﺎﻟﮕﯽ‪ ،‬ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺣﺼﺒﻪ(‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﻗﻢ‪ ،‬ﺻﺤﻦ ﺟﺪﯾﺪ ﺣﺮﻡ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﻪ‪ ،‬ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻭﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺭﺧﺸﻨﺪﻩ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﻌﺮ‬ ‫ﻧﻬﺎﺩ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﺧﺎﻧﻪ ﺩﺍﻧﺸﺴﺮﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ‬ ‫ﻓﻀﻞﺍﻟﻠﻪ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﯾﻮﺳﻒ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ ﺁﺷﺘﯿﺎﻧﯽ‬ ‫ﺍﺧﺘﺮ ﻓﺘﻮﺣﯽ‬ ‫ﮔﻔﺘﺎﻭﺭﺩ‬ ‫ﻣﻦ ﺍﯾﻦ ﻭﺩﯾﻌﻪ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺯﻣﺎﻧﻪ ﻣﯽﺳﭙﺮﻡ‬ ‫ﺯﻣﺎﻧﻪ ﺯﺭﮔﺮ ﻭ ﻧﻘﺎﺩ ﻫﻮﺷﯿﺎﺭﯼ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺳﯿﺎﻩ ﮐﺮﺩ ﻣﺲ ﻭ ﺭﻭﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﻮﺭﻩٔ ﻭﻗﺖ‬ ‫ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﺮﺟﺎ ﺯﺭ ﻋﯿﺎﺭﯼ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻭﺑﮕﺎﻩ‬ ‫ﺟﺎﯾﺰﻩٔ ﺍﺩﺑﯽ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺭﺧﺸﻨﺪﻩٔ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍِﻋﺘِﺼﺎﻣﯽ )‪ (۱۳۲۰–۱۲۸۵‬ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺷﺎﻋﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺍﺳﺖ‪.

‬ﺍﺧﻼﻕ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺍﻭ ﺑﺎ ﺭﻭﺡ ﻟﻄﯿﻒ ﻭ ﺁﺯﺍﺩﻩ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﻣﻐﺎﯾﺮﺕ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺍﺩﺑﯽ »ﺑﻬﺎﺭ« ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺳﭙﺲ ﻣﺪﺗﯽ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﻣﺪﺭﺳﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‬ﻣﻠﮏ ﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻭﯼ ﻣﯽ ﻧﻮﯾﺴﺪ‪ ،‬ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫ﭘﺮﻭﻳﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ ﻭ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﭘﻬﻠﻮﯼ‬ .‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﯾﻮﺳﻒ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‪ ،‬ﭘﺪﺭ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﻣﺘﺮﺟﻢ ﺑﻮﺩ‪ [4] .‬ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺍﺧﺘﺮ ﻓﺘﻮﺣﯽ‬ ‫)ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻪٔ ‪ (۱۳۵۲‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﯿﻦ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﻣُﻘﺪّﻡ ﺍﻟﻌِﺪﺍﻟﻪ ﻭ ﻣﺘﺨﻠﺺ ﺑﻪ "ﺷﻮﺭﯼ"]‪ [2‬ﺍﺯ ﻭﺍﭘﺴﯿﻦ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺩﻭﺭﻩ ﻗﺎﺟﺎﺭ‪ ،‬ﺍﻫﻞ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻭﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩ]‪. [7].‬ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ‪ ۱۳۱۵‬ﻭ ‪ ۱۳۱۶‬ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺩﮐﺘﺮ ﻋﯿﺴﯽ ﺻﺪﯾﻖ ﺑﺮ ﺩﺍﻧﺸﺴﺮﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ‪ ،‬ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪٔ ﺁﻥ‪ ،‬ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺷﺪ‪.‬ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﻮﺩﮐﯽ‪ ،‬ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ ﺭﺍ ﺯﯾﺮ ﻧﻈﺮ ﻣﻌﻠﻤﺎﻥ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻨﺰﻝ ﺁﻣﻮﺧﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ ﻧﺎﻡ ﺍﺻﻠﻲ ﺍﻭ "ﺭﺧﺸﻨﺪﻩ" ﺍﺳﺖ‪.‬ﻭﯼ ﺑﻪ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ ‪ IRAN BETHEL‬ﻣﯽ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۳‬ﺗﺤﺼﯿﻼﺗﺶ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﺭﺳﺎﻧﯿﺪ‪ .‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۹۱‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩﺍﺵ ﺍﺯ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﮐﺮﺩ؛ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺑﺎ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪﺧﻮﺍﻫﺎﻥ ﻭ ﭼﻬﺮﻩﻫﺎﯼ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪ ﻭ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﭘﺪﺭ ﻭ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻧﯽ ﭼﻮﻥ ﺩﻫﺨﺪﺍ ﻭ ﻣﻠﮏ ﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﺑﻬﺎﺭ ﺁﻣﻮﺧﺖ‪ .‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫‪34‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ ﺯﺍﺩﻩ ‪ ۲۵‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ۱۷ ۱۲۸۵‬ﻣﺎﺭﺱ ‪۱۹۰۷‬ﺩﺭ ﺗﺒﺮﯾﺰ‪ ،‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ‪ ۱۵‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪ ۴ ۱۳۲۰‬ﺁﻭﺭﯾﻞ ‪ ۱۹۴۱‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﯾﻮﺳﻒ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ )ﺍﻋﺘﺼﺎﻡﺍﻟﻤﻠﮏ‬ ‫ﺁﺷﺘﯿﺎﻧﯽ( ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺁﺷﺘﯿﺎﻧﯽ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﻼ ﺣﺴﻦ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﻠﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﻼ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﻼ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ ﺁﺷﺘﯿﺎﻧﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪ . [3‬ﻭﯼ‬ ‫ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺧﺘﺮ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﭘﺮﻭﯾﻦ‪ ،‬ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻨﺎﻇﺮﻩ ﻣﯿﺎﻥ ﺍﺷﯿﺎء‪ ،‬ﺣﯿﻮﺍﻧﺎﺕ ﻭ ﮔﯿﺎﻫﺎﻥ ﻭﺟﻮﺩ‬ ‫ﺩﺍﺭﺩ‪.‬ﺷﻮﻫﺮ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﺯ ﺍﻓﺴﺮﺍﻥ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻭﺻﻠﺖ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺭﺋﯿﺲ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪﺍﯼ‬ ‫ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﻣﻈﺎﻫﺮ ﻣﻌﻨﻮﯼ ﻭ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻭﺭ ﺍﺯ ﻫﺮ ﮔﻮﻧﻪ ﺁﻟﻮﺩﮔﯽ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪﺍﯼ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺩﻡ ﺍﺯ ﺑﺴﺎﻁ ﻋﯿﺶ ﻭ ﻧﻮﺵ ﺧﺎﻟﯽ‬ ‫ﻧﺒﻮﺩ ﻭ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺍﺳﺖ ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﺍﯾﻦ ﺩﻭ ﻃﺒﻊ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺴﺖ ﺩﻭﺍﻡ ﯾﺎﺑﺪ ﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﯾﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻧﺎﻫﻤﮕﻮﻥ ﺑﻪ ﺟﺪﺍﯾﯽ ﮐﺸﯿﺪ ﻭ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻣﺎﻩ ﻭ ﻧﯿﻢ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ ﺷﻮﻫﺮ ﺑﺎ ﮔﺬﺷﺘﻦ ﺍﺯ ﻣﻬﺮﯾﻪ ﺍﺵ ﺩﺭ ﻣﺮﺩﺍﺩ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۱۴‬ﻃﻼﻕ ﮔﺮﻓﺖ‪ [6].‬ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﻌﺮﻭﻑﺗﺮﯾﻦ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻭ ﮐﻪ ﻫﻢ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﺷﻌﺮ ﺑﻠﺒﻞ ﻭ ﻣﻮﺭ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺍﻭ ‪ ۳۵‬ﺳﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬ﺩﺭ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺳﺒﮏ ﺷﻌﺮﺍﯼ ﺑﺰﺭﮒ ﭘﯿﺸﯿﻦ ﻧﯿﺰ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ [9].‬ﺍﺷﻌﺎﺭ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻗﻄﻌﺎﺕ ﺍﺩﺑﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺩﯾﺪﻩٔ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﺸﯿﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭﻭﻥ ﻣﺎﯾﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻏﻨﯿﻤﺖ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﻭﻗﺖ ﻭ ﻓﺮﺻﺖ ﻫﺎ‪ ،‬ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻫﺎﯼ ﺍﺧﻼﻗﯽ‪ ،‬ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﺍﺯ ﻇﻠﻢ ﻭ ﺳﺘﻢ ﺑﻪ ﻣﻈﻠﻮﻣﺎﻥ ﻭ ﺿﻌﯿﻔﺎﻥ ﻭ ﻧﺎﭘﺎﯾﺪﺍﺭﯼ ﺩﻧﯿﺎﺳﺖ‪.‬ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺍﻭ ﺗﻠﺨﯽ ﺷﮑﺴﺖ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺧﻮﻧﺴﺮﺩﯼ ﻭ ﻣﺘﺎﻧﺖ ﺷﮕﻔﺖ ﺁﻭﺭﯼ ﺗﺤﻤﻞ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺗﺎ‬ ‫ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻋﻤﺮ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺳﺨﻨﯽ ﺑﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﻧﯿﺎﻭﺭﺩ ﻭ ﺷﮑﺎﯾﺘﯽ ﻧﻨﻤﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺩﺭ ﻧﻮﺯﺩﻩ ﺗﯿﺮ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۱۳‬ﺑﺎ ﭘﺴﺮ ﻋﻤﻮﯼ ﭘﺪﺭﺵ »ﻓﻀﻞ ﺍﻟﻠﻪ ﻫﻤﺎﯾﻮﻥ ﻓﺎﻝ« ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﻣﺎﻩ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻋﻘﺪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﻪ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻩ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺷﻮﻫﺮ ﺭﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺑﻪ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﻠﮏﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۵‬ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻮﺳﻂ ﭼﺎﭘﺨﺎﻧﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ]‪ ، [8‬ﻭﻟﯽ ﻣﺮﮒ ﭘﺪﺭﺵ ﺩﺭ ﺩﯼ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۱۶‬ﺩﺭ ﺳﻦ ‪۶۳‬‬ ‫ﺳﺎﻟﮕﯽ‪ ،‬ﺿﺮﺑﻪ ﻫﻮﻟﻨﺎﮎ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺑﻪ ﺭﻭﺡ ﺣﺴﺎﺱ ﺍﻭ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻋﻤﻖ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺮﺛﯿﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﻮﮒ ﭘﺪﺭ ﺳﺮﻭﺩﻩﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺧﻮﺑﯽ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﮐﺮﺩ‪:‬‬ ‫ﭘﺪﺭ ﺁﻥ ﺗﯿﺸﻪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺧﺎﮎ ﺗﻮ ﺯﺩ ﺩﺳﺖ ﺍﺟﻞ ﺗﯿﺸﻪﺍﯼ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺷﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﻭﯾﺮﺍﻧﯽ ﻣﻦ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ‪ ۱۵‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪ ۱۳۲۰‬ﺩﺭ ﺳﻦ ‪ ۳۵‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺍﺑﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺣﺼﺒﻪ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺮﻡ ﻓﺎﻃﻤﻪ ﻣﻌﺼﻮﻣﻪ ﺩﺭ ﻗﻢ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻘﺒﺮﻩٔ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﺳﺒﮏ ﺷﻌﺮﯼ‬ ‫• ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻗﺼﺎﺋﺪ ﻭ ﻣﺜﻨﻮﯾﺎﺕ ﻭ ﺗﻤﯿﺜﻼﺕ ﻭ ﻣﻘﻄﻌﺎﺕ‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﭘﺮﻭﯾﻦ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ‪ ۲۴۸‬ﻗﻄﻌﻪ ﺷﻌﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﯿﺎﻥ ‪ ۶۵‬ﻗﻄﻌﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻨﺎﻇﺮﻩ ﺍﺳﺖ‪ .

.‬ﻭﯾﮑﯽﭘﺪﯾﺎ‪:‬ﺍﺛﺒﺎﺕﭘﺬﯾﺮﯼ‬ ‫ﻟﯿﺴﺖ ﻣﺜﻨﻮﯾﺎﺕ ﻭ ﻣﻘﻄﻌﺎﺕ ﻭ ﺗﻤﺜﯿﻼﺕ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫]‪[11‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪٔ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﺑﺨﺸﯽ ﺍﻧﺪﮎ ﺍﺯ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺩﺭ ﺳﻮﮒ ﭘﺪﺭﺵ ﺳﺮﻭﺩﻩﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﭘﺪﺭ ﺁﻥ ﺗﯿﺸﻪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺧﺎﮎ ﺗﻮ ﺯﺩ ﺩﺳﺖ ﺍﺟﻞ ﺗﯿﺸﻪﺍﯼ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺷﺪ ﺑﺎﻋﺚ ﻭﯾﺮﺍﻧﯽ ﻣﻦ‬ ‫‪.‬ﺍﯾﻦ ﺩﺳﺘﻪ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺷﻬﺮﺕ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪...‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫‪35‬‬ ‫ﺍﯾﻦ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺩﻭ ﺳﺒﮏ ﻭ ﺷﯿﻮﻩٔ ﻟﻔﻈﯽ ﻭ ﻣﻌﻨﻮﯼ ﺁﻣﯿﺨﺘﻪ ﺑﺎ ﺳﺒﮑﯽ ﻣﺴﺘﻘﻞ‪ ،‬ﻭ ﺁﻥ ﺩﻭ ﯾﮑﯽ ﺷﯿﻮﻩ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﺧﺎﺻﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻧﺎﺻﺮ ﺧﺴﺮﻭ ﻗﺒﺎﺩﯾﺎﻧﯽ ﻭ ﺩﯾﮕﺮ ﺷﯿﻮﻩٔ ﺷﻌﺮﺍﯼ ﻋﺮﺍﻕ ﻭ ﻓﺎﺭﺱ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﺷﯿﺦ ﻣﺼﻠﺢ ﺍﻟﺪﯾﻦ ﺳﻌﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﻟﺮﺣﻤﻪ ﻭ ﺍﺯ ﺣﯿﺚ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﺑﯿﻦ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﻭ ﺧﯿﺎﻻﺕ ﺣﮑﻤﺎ ﻭ ﻋﺮﻓﺎ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻭ ﺍﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎ ﺳﺒﮏ ﻭ ﺍﺳﻠﻮﺏ ﻣﺴﺘﻘﻠﯽ ﮐﻪ ﺧﺎﺹ ﻋﺼﺮ ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ ﻭ ﺑﯿﺸﺘﺮ‬ ‫ﭘﯿﺮﻭ ﺗﺠﺴﻢ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﻭ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺟﻮﺋﯽ ﺍﺳﺖ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﻭ ﺷﯿﻮﻩ ﺍﯼ ﺑﺪﯾﻊ ﻭ ﻓﺎﺿﻼﻧﻪ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫»‬ ‫]‪[10‬‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺩﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮﺩ‪ :‬ﺩﺳﺘﻪ ﺍﻭﻝ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ ﺧﺮﺍﺳﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺷﺎﻣﻞ ﺍﻧﺪﺭﺯ ﻭ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻧﺎﺻﺮﺧﺴﺮﻭ ﺷﺒﯿﻪﺍﺳﺖ‪....‬‬ ‫ﻋﻀﻮ ﺟﻤﻌﯿّﺖ ﺣﻖ ﮔﺸﺘﯽ ﻭ ﺩﯾﮕﺮ ﻧـﺨﻮﺭﯼ‬ ‫ﻏـﻢ ﺗـﻨﻬﺎﯾﯽ ﻭ ﻣـﻬﺠﻮﺭﯼ ﻭ ﺣـﯿﺮﺍﻧﯽ ﻣﻦ‬ ‫ﻣﻦ ﮐـﻪ ﻗـﺪﺭ ﮔـﻬﺮ ﭘﺎﮎ ﺗـﻮ ﻣـﯽﺩﺍﻧﺴﺘﻢ‬ ‫ﺯ ﭼـﻪ ﻣـﻔﻘﻮﺩ ﺷـﺪﯼ؟ ﺍﯼ ﮔﻬﺮ ﮐـﺎﻧﯽ ﻣﻦ‬ ‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﺁﺏ ﺗﻮ ﺯ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪٔ ﺩﻝ ﻣـﯽﺩﺍﺩﻡ‬ ‫ﺁﺏ ﻭ ﺭﻧﮕﺖ ﭼﻪ ﺷﺪ ﺍﯼ ﻻﻟﻪٔ ﻧﻌﻤﺎﻧﯽ ﻣﻦ؟‬ ‫ﻣﻦ ﯾﮑﯽ ﻣﺮﻍ ﻏﺰﻟﺨﻮﺍﻥ ﺗﻮ ﺑـﻮﺩﻡ‪ ،‬ﭼﻪ ﻓﺘﺎﺩ؟ ﮐﻪ ﺩﮔﺮ ﮔـﻮﺵ ﻧـﺪﺍﺭﯼ ﺑﻪ ﻧﻮﺍﺧﻮﺍﻧﯽ ﻣﻦ‬ ‫ﮔﻨﺞ ﺧﻮﺩ ﺧﻮﺍﻧـﺪﯾَﻢ ﻭ ﺭﻓﺘﯽ ﻭ ﺑﮕـﺬﺍﺷﺘﯿَﻢ‬ ‫ﺍﯼ ﻋﺠﺐ! ﺑﻌﺪ ﺗﻮ ﺑﺎ ﮐﯿﺴﺖ ﻧﮕﻬﺒﺎﻧﯽ ﻣﻦ؟‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺯﯾﺮ ﺑﺨﺶ ﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﯾﮏ ﻣﺜﻨﻮﯼ ‪ ۴۶‬ﺑﯿﺘﯽ ﺍﺯ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﻭﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻋﺎﺭﻓﺎﻥ ﻫﻨﺮ ﻭ ﻋﻠﻢ ﮐﯿﻤﯿﺎﺳﺖ‬ ‫ﻭﺁﻥ ﻣﺲ ﮐﻪ ﺷﺪ ﻫﻤﺴﺮ ﺍﯾﻦ ﮐﯿﻤﯿﺎ ﻃﻼﺳﺖ‬ ‫‪.‬‬ ‫ﻭﻗﺖ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺭﺍ ﻧﺘﻮﺍﻧﯽ ﺧﺮﯾﺪ ﺑﺎﺯ‬ ‫ﻣﻔﺮﻭﺵ ﺧﯿﺮﻩ‪ ،‬ﮐﺎﯾﻦ ﮔﻬﺮ ﭘﺎﮎ ﺑﯽ ﺑﻬﺎﺳﺖ‬ ‫ﮔﺮ ﺯﻧﺪﻩ ﺍﯼ ﻭ ﻣﺮﺩﻩ ﻧﻪ ﺍﯼ‪ ،‬ﮐﺎﺭ ﺟﺎﻥ ﮔﺰﯾﻦ‬ ‫ﺗﻦ ﭘﺮﻭﺭﯼ ﭼﻪ ﺳﻮﺩ‪ ،‬ﭼﻮ ﺟﺎﻥ ﺗﻮ ﻧﺎﺷﺘﺎﺳﺖ‬ ‫‪.‬‬ ‫ﺯﺍﻥ ﺭﺍﻩ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺭﻫﺮﻭﺍﻥ ﺗﻬﯽ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺯﺍﻥ ﺁﺩﻣﯽ ﺑﺘﺮﺱ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﯾﻮ ﺁﺷﻨﺎﺳﺖ‬ ‫ﺟﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪﺩﺍﺭ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﺑﺮﺗﺮﯼ‬ ‫ﭘﺴﺘﯽ ﻧﻪ ﺍﺯ ﺯﻣﯿﻦ ﻭ ﺑﻠﻨﺪﯼ ﻧﻪ ﺍﺯ ﻫﻮﺍﺳﺖ‬ ‫‪...‬‬ ‫ﺩﺳﺘﻪ ﺩﻭﻡ ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ ﻋﺮﺍﻗﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺟﻨﺒﻪ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﺍﺯ ﻧﻮﻉ ﻣﻨﺎﻇﺮﻩ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ ﺷﻌﺮ ﺳﻌﺪﯼ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺍﺳﺖ‪ ...‬‬ ‫ﺟﺎﻧﺮﺍ ﻫﺮﺁﻧﮑﻪ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺁﻣﻮﺧﺖ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺩﻝ ﺭﺍ ﻫﺮﺁﻧﮑﻪ ﻧﯿﮏ ﻧﮕﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﭘﺎﺩﺷﺎﺳﺖ‬ ‫«‬ ...‬‬ ‫ﺟﻤﺸﯿﺪ ﺳﺎﺧﺖ ﺟﺎﻡ ﺟﻬﺎﻥ ﺑﯿﻦ ﺍﺯ ﺁﻧﺴﺒﺐ‬ ‫ﮐﺂﮔﻪ ﻧﺒﻮﺩ ﺍﺯ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﺟﺎﻡ ﺧﻮﺩ ﻧﻤﺎﺳﺖ‬ ‫ﺯﻧﮕﺎﺭﻫﺎﺳﺖ ﺩﺭ ﺩﻝ ﺁﻟﻮﺩﮔﺎﻥ ﺩﻫﺮ‬ ‫ﻫﺮ ﭘﺎﮎ ﺟﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﻧﺘﻮﺍﻥ ﮔﻔﺖ ﭘﺎﺭﺳﺎﺳﺖ‬ ‫ﺍﯾﺪﻝ ﻏﺮﻭﺭ ﻭ ﺣﺮﺹ ﻭ ﺯﺑﻮﻧﯽ ﻭ ﺳﻔﻠﮕﯽ ﺍﺳﺖ ﺍﯼ ﺩﯾﺪﻩ‪ ،‬ﺭﺍﻩ ﺩﯾﻮ ﺯ ﺭﺍﻩ ﺧﺪﺍ ﺟﺪﺍﺳﺖ‬ ‫‪..‬‬ ‫ﺩﺭ ﭘﯿﭻ ﻭ ﺗﺎﺑﻬﺎﯼ ﺭﻩ ﻋﺸﻖ ﻣﻘﺼﺪﯾﺴﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻮﺟﻬﺎﯼ ﺑﺤﺮ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﺳﻔﯿﻨﻪ ﻫﺎﺳﺖ‬ ‫‪..‬‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻧﮕﯽ ﺍﺳﺖ ﻗﺼﻪ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻭ ﺑﺨﺖ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺎﻡ ﺳﺮﻧﮕﻮﻥ ﺷﺪﻥ ﻭ ﮔﻔﺘﻦ ﺍﯾﻦ ﻗﻀﺎﺳﺖ‬ ‫‪.

‬ﺳﺎﻟﺸﻤﺎﺭ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ«‪ .‬ﭼﻨﺪ ﺳﻨﺪ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ«‪ .۱۳۶۲ ،‬ﺹ ‪.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﮐﺘﺎﺏ ﻓﺮﺯﺍﻥ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﮐﺘﺎﺏ ﻓﺮﺯﺍﻥ‪ .‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﺣﺴﯿﻦ ﻧﻤﯿﻨﯽ‪ .‬ﺗﺒﺮﯾﺰ‪ .‬ﻣﺠﻠﻪ ﺍﺩﺑﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ﭘﻨﺠﻢ ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۵۲‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪ .‬ﺹ ‪.‬ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺎﻩ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻭ ﻓﻠﺴﻒ‪ ،‬ﺑﻬﻤﻦ ﻭ ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ۱۳۸۵‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪ ،۱۳۸۶‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪۱۱۲‬ﻭ‪۱۱۳‬ﻭ‪۱۱۴‬‬ ‫]‪ [7‬ﺟﺎﻭﺩﺍﻧﻪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‪ .۲۰۰۷‬‬ ‫]‪ [9‬ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺍﯼ ﺑﺮ ﺳﺒﮏ ﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﻣﺴﻌﻮﺩﯼ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺟﺎﻫﺪ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺳﻮﻡ‪۱۳۷۳:‬‬ ‫]‪ [10‬ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﺭﺿﺎ ﺍﺑﻮﻃﺎﻟﺐ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﭘﯿﺮﯼ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪:‬ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ‪ ،۸۷‬ﺷﺎﺑﮏ‪۹۷۸-۹۶۴-۲۱۵-۰۰۰-۷:‬‬ ‫]‪B%8C%D8%A7%D8%AA_%D9%88_%D8%AA%D9%85%D8%AB%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA_%D9%88_%D9%85%D9%82%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D8%AA) [11‬‬ ‫ﻧﯿﻤﺎ‬ ‫ﺍﺷﺨﺎﺹ‬ ‫• ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻧﺎﻣﺪﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻠﺨﺺ ﺑﻪ ﻧﯿﻤﺎ‬ ‫• ﻧﯿﻤﺎ ﺭﺋﯿﺴﯽ ﺑﺎﺯﯾﮕﺮ ﻭ ﮔﻮﯾﻨﺪﻩ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻧﯿﻤﺎ ﮐﯿﺎﻥ ﺭﻗﺺﭘﺮﺩﺍﺯ ﻭ ﺭﻗﺺﭘﮋﻭﻩ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﻧﯿﻤﺎ ﻧﮑﯿﺴﺎ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩﺑﺎﻥ‪ ،‬ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﻭ ﻧﻮﺍﺯﻧﺪﻩ ﭘﯿﺎﻧﻮﯼ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﻧﯿﻤﺎ ﻓﻼﺡ ﺑﺎﺯﯾﮕﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻥ ﻭ ﺳﯿﻨﻤﺎ‬ ‫ﻧﯿﻤﺎ ﺷﺎﻫﺮﺥ ﺷﺎﻫﯽ ﺑﺎﺯﯾﮕﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﻣﻬﻨﺪﺱ ﻋﻤﺮﺍﻥ‬ ‫• ﻧﯿﻤﺎ ﺍﺭﮐﺎﻧﯽ ﺣﺎﻣﺪ ﻓﯿﺰﯾﮑﺪﺍﻥ ﮐﺎﻧﺎﺩﺍﯾﯽ‪-‬ﺁﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻓﯿﺰﯾﮏ ﺫﺭﻩﺍﯼ ﻭ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺭﯾﺴﻤﺎﻥ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩﯼ‬ ‫• ﻧﯿﻤﺎ ﻧﺎﻣﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺒﺮﯼ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺒﺘﯽ‬ .chn.‬ﺩﺍﯾﺮﻩ ﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ .۱۸۴‬‬ ‫]‪ [4‬ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﻣﺼﺎﺣﺐ‪ .(id=7668&http://www.ir/News/?section=2‬ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪ .۱۶۷‬‬ ‫]‪ [5‬ﮐﺮﯾﻤﯿﺎﻥ‪ ،‬ﻋﻠﯽ‪» .۱۳۷۲ ،‬ﺹ ‪.‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﻣﺤﻤﺪ ﺩﯾﻬﯿﻢ‪ .parvin.۱۳۷۳‬ﺹ ‪۲۴‬ﻭ ‪۲۵‬‬ ‫]‪ [6‬ﻓﺨﺮﯼ‪ ،‬ﺁﺫﺭ‪» .۱۳‬‬ ‫]‪ [3‬ﺟﺎﻭﺩﺍﻧﻪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‪ .ir‬‬ ‫‪36‬‬ ‫]‪ [2‬ﻣﺠﻤﻮﻋﺔ ﮔﻠﻬﺎ ﯾﺎ ﺗﺬﮐﺮﺓ ﺑﺎﻧﻮﺍﻥ ﺷﺎﻋﺮﺓ ﺍﯾﺮﺍﻥ ‪ :‬ﺍﺯ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ ﺗﺎ ﺍﻣﺮﻭﺯ‪ .۸۲‬‬ ‫]‪» [8‬ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ ﺗﺮﺳﯿﻢ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﺗﺰﻭﯾﺮ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻮﺩ« )‪ .‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۱۴‬ﻣﺎﺭﺱ ‪.‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫‪http://www.‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﺣﺴﯿﻦ ﻧﻤﯿﻨﯽ‪ .۱۳۶۲ ،‬ﺹ ‪.

‬ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﻭﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﺍﯾﻦ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺭﺍ »ﺭﻭﺯ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺏ ﻓﺎﺭﺳﯽ« ﻧﺎﻡﮔﺬﺍﺭﯼ ﮐﺮﺩﻩﺍﻧﺪ‪.‬‬ .‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫‪37‬‬ ‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ )ﺷﺎﻋﺮ(‬ ‫ﺑﺮﺍﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﮐﺎﺭﺑﺮﺩﻫﺎ‪ ،‬ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺭﺍ ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ‪.‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪٔ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﻭ‬ ‫ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺍﯼ ﻫﻤﺎﯼ ﺭﺣﻤﺖ ﻭ »ﺁﻣﺪﯼ ﺟﺎﻧﻢ ﺑﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﺖ« ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻧﯽ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﮐﻤﺎﻝ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۴‬ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺟﻠﻮﻩﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﺸﯿﺪﻩ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺩﺭ‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۶‬ﺍﺯ ﻃﺮﯾﻖ ﺷﺒﮑﻪٔ ﺩﻭﻡ ﺳﯿﻤﺎ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺮﺩﻡ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺍﺛﺮ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪٔ ﺣﯿﺪﺭﺑﺎﺑﺎﯾﻪ ﺳﻼﻡ )ﺳﻼﻡ ﺑﻪ ﺣﯿﺪﺭﺑﺎﺑﺎ( ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺷﺎﻫﮑﺎﺭﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺗﺮﮐﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯽ ﺑﻪﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽﺭﻭﺩ ﻭ ﺷﺎﻋﺮ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺍﺻﺎﻟﺖ ﻭ‬ ‫ﺯﯾﺒﺎﯾﯽﻫﺎﯼ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﯾﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﻫﺎﺩﯼ‬ ‫ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ ﺑﻬﺠﺖ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼ )‪ (۱۳۶۷-۱۲۸۵‬ﻣﺘﺨﻠﺺ ﺑﻪ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ )ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻬﺠﺖ( ﺷﺎﻋﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥﯼ ﺍﻫﻞ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ ﺗﺮﮐﯽ‬ ‫ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯽ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺷﻌﺮ ﺳﺮﻭﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﺮﯾﻢ‪ .‬‬ ‫ﺷﻬﺮﻳﺎﺭ‬ ‫ﻣﺠﺴﻤﻪٔ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﺍﺣﺪ‬ ‫ﺣﺴﯿﻨﯽ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺍﺻﻠﯽ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ ﺑﻬﺠﺖ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪۱۲۸۵‬‬ ‫ﺗﺒﺮﯾﺰ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﺣﺎﺝ ﻣﯿﺮﺁﻗﺎ ﺧﺸﮕﻨﺎﺑﯽ‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫‪ ۲۷‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪۱۳۶۷‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺪﻓﻦ‬ ‫ﻣﻘﺒﺮﺓﺍﻟﺸﻌﺮﺍ ﺷﻬﺮ ﺗﺒﺮﯾﺰ‬ ‫ﻟﻘﺐ‬ ‫ﺑﻬﺠﺖ ‪ .‬ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺑﻦ ﺍﺑﯽﻃﺎﻟﺐ ﺍﺭﺍﺩﺗﯽ ﻭﯾﮋﻩ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺷﯿﻔﺘﮕﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ‬ ‫ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﺳﺖ‪.‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻪﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻭﺻﯿﺘﺶ ﺩﺭ ﻣﻘﺒﺮﺓﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﻫﻤﯿﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ‪-‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻗﺼﯿﺪﻩ‪ ،‬ﻣﺜﻨﻮﯼ‪ ،‬ﻏﺰﻝ‪ ،‬ﻗﻄﻌﻪ‪ ،‬ﺭﺑﺎﻋﯽ ﻭ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ‪ -‬ﻧﯿﺰ ﺗﺒﺤﺮ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﻬﺮﻳﺎﺭ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﺍﺩﯾﺐ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﻫﺎ‬ ‫ﻣﻨﻈﻮﻣﻪٔ ﺣﯿﺪﺭﺑﺎﺑﺎﯾﻪ ﺳﻼﻡ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ)ﻫﺎ( ﻋﺰﯾﺰﻩ ﻋﻤﯿﺪﺧﺎﻟﻘﯽ )‪(۱۳۳۲-‬‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺷﻬﺮﺯﺍﺩ‪ .

‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫‪38‬‬

‫ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ‬

‫ﻧﮕﺎﺭﻩ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻭ ﺍﻋﻀﺎء ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‬

‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻭ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﭻ‬

‫ﺳﺎﻟﻦ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ‬

‫ﺑﻨﺮ ﯾﺎﺩﺑﻮﺩ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ‬
‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۸۵‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﯼ ‪-‬ﻗﯿﺶﻗﻮﺭﺷﺎﻕ‪ -‬ﻭ ﺭﻭﺳﺘﺎﯼ ‪-‬ﺧﺸﮕﻨﺎﺏ‪ -‬ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﺗﯿﮑﻤﻪﺩﺍﺵ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺑﺴﺘﺎﻥﺁﺑﺎﺩ‬
‫ﺩﺭ ﺷﺮﻕ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﺷﺮﻗﯽ ﺳﭙﺮﯼ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﭘﺪﺭﺵ ﺣﺎﺝ ﻣﯿﺮﺁﻗﺎ ﺑﻬﺠﺖ ﺗﺒﺮﯾﺰﯼ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻭﮐﯿﻞ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺳﯿﮑﻞ ﺍﻭﻝ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺩﺭ ﺗﺒﺮﯾﺰ‪،‬‬
‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۰‬ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺩﺍﻣﻪٔ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺍﺯ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻋﺎﺯﻡ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪٔ ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۳‬ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪٔ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺍﺩﺍﻣﻪٔ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺍﺩ‪.‬‬
‫ﺣﺪﻭﺩ ﺷﺶ ﻣﺎﻩ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﺪﺭﮎ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺑﻪﻋﻠﺖ ﺷﮑﺴﺖ ﻋﺸﻘﯽ ﻭ ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﯽ ﺧﯿﺎﻝ ﻭ ﭘﯿﺶﺁﻣﺪﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺗﺮﮎ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺳﻔﺮﯼ ﭼﻬﺎﺭﺳﺎﻟﻪ ﺑﻪ‬
‫ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﺎﺭ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﺭﻩٔ ﺛﺒﺖ ﺍﺳﻨﺎﺩ ﻣﺸﻬﺪ ﻭ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ‪ ،‬ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۳‬ﮐﻪ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﭘﺪﺭﺵ ﺣﺎﺝ ﻣﯿﺮﺁﻗﺎ ﺧﺸﮕﻨﺎﺑﯽ‬
‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۵‬ﺩﺭ ﺑﺎﻧﮏ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻪ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺭﺍ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﭘﺎﺳﺪﺍﺭﺍﻥ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺏ ﻣﯿﻬﻦ ﺧﻮﺍﻧﺪ‬
‫ﻭ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺩﮐﺘﺮﺍﯼ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭﯼ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩٔ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻭﯼ ﺍﻋﻄﺎ ﻧﻤﻮﺩ‪.‬‬

‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫‪39‬‬

‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ‪ ۱۳۲۹‬ﺗﺎ ‪ ۱۳۳۰‬ﺍﺛﺮ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺧﻮﺩ ‪-‬ﺣﯿﺪﺭﺑﺎﺑﺎﯾﻪ ﺳﻼﻡ‪ -‬ﺭﺍ ﻣﯽﺳﺮﺍﯾﺪ‪ .‬ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪٔ ﺣﯿﺪﺭﺑﺎﺑﺎ ﺑﻪ ‪ ۹۰‬ﺩﺭﺻﺪ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ ﺍﺗﺤﺎﺩ ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ‬
‫ﺷﻮﺭﻭﯼ ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﯿﺮ ‪ ۱۳۳۱‬ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺩﺭﻣﯽﮔﺬﺭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۳۲‬ﺑﻪ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺑﺎ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺑﺴﺘﮕﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪﻧﺎﻡ »ﻋﺰﯾﺰﻩ‬
‫ﻋﻤﯿﺪﺧﺎﻟﻘﯽ« ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﯾﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ‪-‬ﺩﻭ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺷﻬﺮﺯﺍﺩ ﻭ ﻣﺮﯾﻢ ﻭ ﯾﮏ ﭘﺴﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻫﺎﺩﯼ‪ -‬ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬‬
‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ‪ ۱۳۵۷‬ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﻣﺪﺡ ﻧﻈﺎﻡ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻭ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﻦ ﺁﻥ ‪-‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﻭ ﺍﮐﺒﺮ ﻫﺎﺷﻤﯽ‬
‫ﺭﻓﺴﻨﺠﺎﻧﯽ‪ -‬ﺳﺮﻭﺩ‪ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻫﺎﯼ ﺁﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻪﺩﻟﯿﻞ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﻣﻬﺮ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺴﺘﺮﯼ ﺷﺪ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﺩﺭ ‪ ۲۷‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۶۷‬ﺑﻨﺎ ﺑﻪ ﻭﺻﯿﺖ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ‬
‫ﻣﻘﺒﺮﺓﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻣﺪﻓﻮﻥ ﮔﺸﺖ‪.‬‬

‫ﻋﺸﻖ ﻭ ﺷﻌﺮ‬
‫ﻭﯼ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۸‬ﺑﺎ ﻣﻘﺪﻣﻪٔ ﻣﻠﮏﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﺳﻌﯿﺪ ﻧﻔﯿﺴﯽ ﻭ ﭘﮋﻣﺎﻥ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﺗﺮﮐﯽ‬
‫ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯽ ﺟﺰء ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﻈﻮﻣﻪٔ ﺣﯿﺪﺭﺑﺎﺑﺎﯾﻪ ﺳﻼﻡ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۳‬ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺍﺯ ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﺩﺑﯽ ﺗﺮﮐﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬
‫ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬‬
‫ﮔﻔﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯼ ﺳﺎﻝ ﺁﺧﺮ ﺭﺷﺘﻪٔ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﺩﺧﺘﺮﯼ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺪﺗﯽ ﺧﻮﺍﺳﺘﮕﺎﺭﯼ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﺧﺘﺮ ﭘﯿﺪﺍ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬ﮔﻮﯾﺎ‬
‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩٔ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻭﺿﻊ ﻣﺎﻟﯽ ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ ﺗﺼﻤﯿﻢ ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺧﺘﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﺳﺘﮕﺎﺭ ﻣﺮﻓﻪﺗﺮ ﺑﺪﻫﻨﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺷﮑﺴﺖ ﻋﺸﻘﯽ ﺑﺮ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﮔﺮﺍﻥ‬
‫ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﯾﻦﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺩﻭﺭﻩٔ ‪ ۷‬ﺳﺎﻟﻪٔ ﺭﺷﺘﻪٔ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻣﺎﻧﺪﻩﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺗﺮﮎ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺷﮑﺴﺖ ﻋﺸﻘﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﮎ ﺗﺤﺼﯿﻞ‬
‫ﻭﯼ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪﺻﻮﺭﺕ ﺟﺪﯼ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﺭﻭﯼ ﻣﯽﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪﻫﺎﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺭﺍ ﻣﯽﺳﺮﺍﯾﺪ‪ .‬ﻏﻢ ﻋﺸﻖ ﺣﺘﯽ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﺮﯾﻀﯽ ﻭ ﺑﺴﺘﺮﯼﺷﺪﻥ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬‬
‫ﻣﺎﺟﺮﺍﯼ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﺩﺧﺘﺮ ﻣﯽﺭﺳﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻋﯿﺎﺩﺕ ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﻣﯽﺭﻭﺩ‪ .‬ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﯾﺪﺍﺭ‪ ،‬ﺷﻌﺮﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ ﻣﯽﺳﺮﺍﯾﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ‬
‫ﺷﻌﺮ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﺑﻨﺎﻥ ﺑﻪﺻﻮﺭﺕ ﺁﻭﺍﺯ ﺩﺭﺁﻣﺪ‪.‬‬
‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺍﯾﻦ ﺗﺨﻠﺺ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻔﺄﻟﯽ ﺑﻪ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﺗﻠﻔﻆ ﺍﺻﻠﯽ ﺷﻬﺮﺩﺍﺭ ﻭ ﻟﻘﺐ ﺣﺎﮐﻤﺎﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺣﯿﺪﺭﺑﺎﺑﺎﯾﻪ ﺳﻼﻡ ﺗﺮﮐﯽ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ ‪ /‬ﺍﺛﺮ ﻣﺤﻤﺪ‬
‫ﺣﺴﯿﻦ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ؛ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺑﻪ ﻧﺜﺮ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻋﻠﯿﺮﺿﺎ ﯾﺨﻔﺮﻭﺯﺍﻧﯽ‬

‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻭ ﻋﺸﻖ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬
‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺳﻪ ﺟﻠﺪﯼ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺧﺎﺳﺘﮕﺎﻩ ﺯﺭﺗﺸﺖ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺮﺩﻡ ﺍﯾﻦ ﺩﯾﺎﺭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﮋﺍﺩ ﺁﺭﯾﺎ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ ﻭ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺍﺷﺎﻋﺔ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺗﻔﺮﻗﻪ‬
‫ﺍﻧﮕﯿﺰ ﮐﻪ ﺑﻮﯼ ﺗﻬﺪﯾﺪ ﻭ ﺗﺠﺰﯾﻪ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻣﺸﺎﻡ ﻣﯽﺁﯾﺪ‪ ،‬ﻫﺸﺪﺍﺭ ﻣﯽﺩﻫﺪ ﻭ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺭﻭﺯ ﺟﺎﻧﺒﺎﺯﻳﺴﺖ ﺍﻱ ﺑﻴﭽﺎﺭﻩ ﺁﺫﺭﺑﺎﻳﺠﺎﻥ‬

‫ﺳﺮ ﺗﻮ ﺑﺎﺷﻲ ﺩﺭ ﻣﻴﺎﻥ ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﺁﻣﺪ ﭘﺎﻱ ﺟﺎﻥ…‬

‫ﺍﻱ ﮐﻪ ﺩﻭﺭ ﺍﺯ ﺩﺍﻣﻦ ﻣﻬﺮ ﺗﻮ ﻧﺎﻟﺪ ﺟﺎﻥ ﻣﻦ‬

‫ﭼﻮﻥ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺑﺎﻝ ﻣﺮﻏﻲ ﺩﺭ ﻫﻮﺍﻱ ﺁﺷﻴﺎﻥ‪..‬‬

‫ﺗﻮ ﻫﻤﺎﻳﻮﻥ ﻣﻬﺪ ﺯﺭﺗﺸﺘﻲ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﺗﻮ‬

‫ﭘﻮﺭ ﺍﻳﺮﺍﻧﻨﺪ ﻭ ﭘﺎﮎ ﺁﻳﻴﻦ ﻧﮋﺍﺩ ﺁﺭﻳﺎﻥ‬

‫ﺍﺧﺘﻼﻑ ﻟﻬﺠﻪ‪ ،‬ﻣﻠﻴﺖ ﻧﺰﺍﻳﺪ ﺑﻬﺮ ﮐﺲ‬

‫ﻣﻠﺘﻲ ﺑﺎ ﻳﮏ ﺯﺑﺎﻥ ﮐﻤﺘﺮ ﺑﻪ ﻳﺎﺩ ﺁﺭﺩ ﺯﻣﺎﻥ‬

‫ﮔﺮ ﺑﺪﻳﻦ ﻣﻨﻄﻖ ﺗﻮ ﺭﺍ ﮔﻔﺘﻨﺪ ﺍﻳﺮﺍﻧﻲ ﻧﻪ ﺍﻱ‬

‫ﺻﺒﺢ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ ﺷﺎﻡ ﻭ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﺭﻳﺴﻤﺎﻥ !‬

‫ﺑﻴﮑﺲ ﺍﺳﺖ ﺍﻳﺮﺍﻥ ‪ .‬ﺑﻪ ﺣﺮﻑ ﻧﺎﮐﺴﺎﻥ ﺍﺯ ﺭﻩ ﻣﺮﻭ ﺟﺎﻥ ﺑﻪ ﻗﺮﺑﺎﻥ ﺗﻮ ﺍﻱ ﺟﺎﻧﺎﻧﻪ ﺁﺫﺑﺎﻳﺠﺎﻥ…‪.‬‬
‫ﺑﺎ ﺧﻄﻲ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﺍﻳﺮﺍﻥ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﺖ‬

‫ﻫﻤﺖ ﻭﺍﻻﻱ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﻣﻬﻴﻦ ﺳﺘﺎﺭﺧﺎﻥ‬

‫ﺍﻳﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﺗﺒﺮﻳﺰ ﮐﺎﻣﺜﺎﻝ ﺧﻴﺎﺑﺎﻧﻲ ﺩﺭ ﺍﻭ‬

‫ﺟﺎﻥ ﺑﺮﺍﻓﺸﺎﻧﺪﻧﺪ ﺑﺮ ﺷﻤﻊ ﻭﻃﻦ ﭘﺮﻭﺍﻧﻪ ﺳﺎﻥ…‬

‫ﺍﻳﻦ ﻫﻤﺎﻥ ﺗﺒﺮﻳﺰ ﮐﺰ ﺧﻮﻥ ﺟﻮﺍﻧﺎﻧﺶ ﻫﻨﻮﺯ‬

‫ﻻﻟﻪ ﮔﻮﻥ ﺑﻴﻨﻲ ﻫﻤﻲ ﺭﻭﺩ ﺍﺭﺱ‪ .‬ﺩﺷﺖ ﻣﻐﺎﻥ…‪..‬‬

‫ﯾﺎﺷﺎﺳﯿﻦ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ‪.‬‬

‫ﯾﺎﺷﺎﺳﯿﻦ ﺁﻧﺎ ﯾﻮﺭﺩﻭﻡ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪.‬‬

‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫‪40‬‬

‫) ﺩﯾﻮﺍﻥ ‪ -‬ﺝ ‪ - ۱‬ﺹ ‪(۳۵۲‬‬
‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻗﻄﻌﻪ ﺷﻌﺮ ﻓﻮﻕ ﺭﺍ »ﺟﻮﺵ ﺧﻮﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺖ« ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ ﻭ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬
‫ﺍﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪﺕ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺟﻮﺵ ﺧﻮﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺖ ﺍﺳﺖ‬
‫ﮔﻮﻫﺮ ﺍﻓﺸﺎﻥ ﺧﻮﺍﺳﺘﻢ ﺩﺭ ﭘﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺟﻮﺍﻥ‬
‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭﺍ ﺗﺎ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺁﺏ‪ ،‬ﺁﺗﺶ ﺭﺍ ﮔﺰﻧﺪ‬
‫ﺑﺎﺩ ﺧﺎﮎ ﭘﺎﮎ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺟﻮﺍﻥ ﻣﻬﺪﺍﻣﺎﻥ‬
‫)ﺩﯾﻮﺍﻥ ‪ -‬ﺝ ‪ -۱‬ﺹ ‪(۳۶۵‬‬

‫ﻗﺼﯿﺪﻩﻫﺎ‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﻗﺼﯿﺪﻩﻫﺎﯼ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ‪:‬‬

‫ﻣﻘﺒﺮﻩٔ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﻣﻘﺒﺮﺓﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﺗﺒﺮﯾﺰ‪.‬‬

‫ﺁﻣﺪﯼ ﺟﺎﻧﻢ ﺑﻪ ﻗﺮﺑﺎﻧﺖ ﻭﻟﯽ ﺣﺎﻻ ﭼﺮﺍ؟‬

‫ﺑﯽﻭﻓﺎ ﺣﺎﻻ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩﺍﻡ ﺍﺯ ﭘﺎ ﭼﺮﺍ؟‬

‫ﻧﻮﺷﺪﺍﺭﻭﯾﯽ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺁﻣﺪﯼ‬

‫ﺳﻨﮕﺪﻝ ﺍﯾﻦ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﻣﯽﺧﻮﺍﺳﺘﯽ ﺣﺎﻻ ﭼﺮﺍ؟‬

‫ﻧﺎﺯﻧﯿﻨﺎ ﻣﺎ ﺑﻪ ﻧﺎﺯ ﺗﻮ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺩﺍﺩﻩﺍﯾﻢ‬

‫ﺩﯾﮕﺮ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺑﺎ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﻧﺎﺯ ﮐﻦ ﺑﺎ ﻣﺎ ﭼﺮﺍ؟‬

‫ﺁﺳﻤﺎﻥ ﭼﻮﻥ ﺟﻤﻊ ﻣﺸﺘﺎﻗﺎﻥ ﭘﺮﯾﺸﺎﻥ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺩﺭ ﺷﮕﻔﺘﻢ ﻣﻦ ﻧﻤﯽﭘﺎﺷﺪ ﺯ ﻫﻢ ﺩﻧﯿﺎ ﭼﺮﺍ؟‬
‫ﺩﺭ ﺧﺰﺍﻥ ﻫﺠﺮ ﮔﻞ‪ ،‬ﺍﯼ ﺑﻠﺒﻞ ﻃﺒﻊ ﺣﺰﯾﻦ‬

‫ﺧﺎﻣﺸﯽ ﺷﺮﻁ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭﯼ ﺑﻮﺩ ﻏﻮﻏﺎ ﭼﺮﺍ؟‬

‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭﺍ ﺑﯽﺣﺒﯿﺐ ﺧﻮﺩ ﻧﻤﯽﮐﺮﺩﯼ ﺳﻔﺮ‬

‫ﺍﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﺭﺍﻩ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻣﯽﺭﻭﯼ ﺗﻨﻬﺎ ﭼﺮﺍ؟‬

‫ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ‪:‬‬
‫ﺍﻣﺸﺐ ﺍﯼ ﻣﺎﻩ! ﺑﻪ ﺩﺭﺩ ﺩﻝ ﻣﻦ ﺗﺴﮑﯿﻨﯽ ﺁﺧﺮ ﺍﯼ ﻣﺎﻩ‪ ،‬ﺗﻮ ﻫﻤﺪﺭﺩ ﻣﻦِ ﻣﺴﮑﯿﻨﯽ‬
‫ﮐﺎﻫﺶ ﺟﺎﻥ ﺗﻮ ﻣﻦ ﺩﺍﺭﻡ ﻭ ﻣﻦ ﻣﯽﺩﺍﻧﻢ‬

‫ﮐﻪ ﺗﻮ ﺍﺯ ﺩﻭﺭﯼ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ‪ ،‬ﭼﻪﻫﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ‬

‫‪...‬‬
‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭﺍ! ﺍﮔﺮ ﺁﯾﯿﻦ ﻣﺤﺒﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻏﺰﻝ ﻋﻠﯽ ﺍﯼ ﻫﻤﺎﯼ ﺭﺣﻤﺖ‬

‫ﭼﻪ ﺣﯿﺎﺗﯽ ﻭ ﭼﻪ ﺩﻧﯿﺎﯼ ﺑﻬﺸﺖﺁﯾﯿﻨﯽ‬

htm‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻧﺎﮔﻔﺘﻪﻫﺎﯼ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ )‪(http://www.۲‬ﭼﺎﭖ ﺳﻮﻡ‪ .farhangsara.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺯﺍﻫﺪﯼ‪ ،‬ﻟﻄﻒﺍﻟﻠﻪ‪ .‬‬ ‫ﻣﺮﺗﻀﻮﯼ‪ ،‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺒﺮﯾﺰ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻧﮕﺎﻩ ﻭ ﺯﺭﯾﻦ‪.irib.irib.net/display/?ID=49034‬‬ ‫• ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ )‪(http://www.html‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﺷﺒﮑﻪٔ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺳﯿﻤﺎ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﺍﻭﻝ‬ ‫)‪(http://www.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar1.‬ﭼﺎﭖ ﺩﻫﻢ‪ .home.jsp?essayId=20166‬‬ ‫• ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ )‪(http://txt.htm‬‬ ‫•‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﺳﻮﻡ‬ ‫)‪(http://www.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺩﻓﺘﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺭﯾﺰﯼ ﻭ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺎﺏﻫﺎﯼ ﺩﺭﺳﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪.htm‬‬ ‫•‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﻫﻔﺘﻢ‬ ‫)‪(http://www.php?option=com_content‬‬ ‫* ﺷﻌﺮ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻭ ﺧﻮﺍﺏ ﺁﯾﺖ ﺍﻟﻠﻪ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ )‪(http://www.irib.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar8.irib.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar0.‬‬ ‫»ﻫﻤﻪ ﺷﺐ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺍﻣﯿﺪﻡ ﮐﻪ ﻧﺴﯿﻢ ﺻﺒﺤﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻡ ﺁﺷﻨﺎﺋﯽ ﺑﻨﻮﺍﺯﺩ ﻭ ﺁﺷﻨﺎ ﺭﺍ«‬ ‫ﺯ ﻧﻮﺍﯼ ﻣﺮﻍ ﯾﺎ ﺣﻖ ﺑﺸﻨﻮ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻝ ﺷﺐ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﻏﻢ ﺩﻝ ﺑﻪ ﺩﻭﺳﺖ ﮔﻔﺘﻦ ﭼﻪ ﺧﻮﺷﺴﺖ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭﺍ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﮔﻔﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺷﻬﺎﺏﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ ﺍﺯ ﻓﻘﻬﺎﯼ ﺷﯿﻌﻪ ﺩﺭﺳﺖ ﺩﺭ ﻟﺤﻈﻪٔ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮ )ﻋﻠﯽ ﺍﯼ ﻫﻤﺎﯼ ﺭﺣﻤﺖ( ﺗﻮﺳﻂ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺷﻨﯿﺪﻩﺍﺳﺖ‪.irib.persian-language.‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫‪41‬‬ ‫ﻋﻠﯽ ﺍﯼ ﻫﻤﺎﯼ ﺭﺣﻤﺖ ﺗﻮ ﭼﻪ ﺁﯾﺘﯽ ﺧﺪﺍ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﺎﺳﻮﺍ ﻓﮑﻨﺪﯼ ﻫﻤﻪ ﺳﺎﯾﻪﯼ ﻫﻤﺎ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﻝ ﺍﮔﺮ ﺧﺪﺍﺷﻨﺎﺳﯽ ﻫﻤﻪ ﺩﺭ ﺭﺥ ﻋﻠﯽ ﺑﯿﻦ‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻠﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﻢ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﻗﺴﻢ ﺧﺪﺍ ﺭﺍ‬ ‫‪.‬ﭼﺎﭖ ﺩﻫﻢ‪ .irib..no/elami/Shahriar.htm‬‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﺩﻫﻢ‬ ‫)‪(http://www.asp?ID=50‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫* ﺳﺎﯾﺖ ﻓﺼﻞ ﻧﻮ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻭ ﺧﻮﺍﺏ ﻣﺮﻋﺸﯽ ﻧﺠﻔﯽ‬ ‫)‪(Itemid=60&catid=46:1388-06-24-05-38-06&id=199:-q-q-2&view=article&http://faslenow.bbc.uk/persian/arts/story/2006/09/060917_la-cy-shahriyaar.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar9.۱۳۳۷ ،‬‬ ‫ﺯﻫﺮﯼ‪ ،‬ﻋﻠﯽ‪ .com/article.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar4.ir/articles/art_culture/literature_verse/c5c1126523855p1.irib.tiknews.bbc.‬ﻣﻘﺪﻣﻪ‪ .irib.ir/1387/06/06‬‬ ‫• ﮐﺘﺎﺏ ﺣﯿﺪﺭﺑﺎﺑﺎ ﺍﺛﺮ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺑﺎ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﻓﺎﺭﺳﯽ )‪(http://www.fetrat.htm‬‬ ‫•‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﺷﺸﻢ‬ ‫)‪(http://www.irib.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar7.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar3.htm‬‬ ‫•‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﭼﻬﺎﺭﻡ‬ ‫)‪(http://www.irib.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺒﺮﯾﺰ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻧﮕﺎﻩ ﻭ ﺯﺭﯾﻦ‪.shtml‬‬ ‫ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎﻥ )‪(http://www..ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar6.uk/persian/tajikistan/story/2006/11/061116_er_shahriyar.aspx?FLD_ID=274‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺳﻤﯽ ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ )‪(http://shahreiar.com/fshahriar.۱۳۴۷ ،‬‬ ‫ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ‪ .html‬‬ ‫• ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥﺩﻭﺳﺘﺎﻧﻪٔ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ )‪(http://www.htm‬‬ ‫•‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺸﺘﻢ‬ ‫)‪(http://www.‬ﭼﺎﭖ ﺩﻫﻢ‪ .htm‬‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﯾﺎﺯﺩﻫﻢ‬ ‫)‪(http://www.‬ﺑﯿﻮﮔﺮﺍﻓﯽ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ‪ .php‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪٔ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻭ ﺷﻌﺮ »ﻋﻠﯽ ﺍﯼ ﻫﻤﺎﯼ ﺭﺣﻤﺖ« )‪(P=7&http://www.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar2.com/index.۱۳۸۲ ،‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺷﻮﺭﺍﻱ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﻲ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﻛﻬﻦ‪ ،‬ﺷﻬﺮﻳﺎﺭ‪ ،‬ﻋﻠﻲ ﺍﻱ ﻫﻤﺎﻱ ﺭﺣﻤﺖ ﺑﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺯ ﺩﻳﻮﺍﻥ ﺷﻬﺮﻳﺎﺭ )‪(P=7&http://www.com/news/48381.co.‬ﺑﻪﺟﺎﯼ ﻣﻘﺪﻣﻪ‪ .org/Adabiat/Poem.php‬‬ ‫• ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺷﺪ؟ )‪(http://www.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺒﺮﯾﺰ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻧﮕﺎﻩ ﻭ ﺯﺭﯾﻦ‪.co.akhbar-rooz.com/article221.irib.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar10.com/WFM_Readable.asp?ID=50‬‬ ‫ﻣﺮﺍﺳﻢ ﯾﮑﺼﺪﻣﯿﻦ ﺳﺎﻟﮕﺮﺩ ﺗﻮﻟﺪ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ )‪(http://www.org/Adabiat/Poem.htm‬‬ ‫•‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﺩﻭﻡ‬ ‫)‪(http://www.‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ ‪ .htm‬‬ .htm‬‬ ‫•‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﻫﺸﺘﻢ‬ ‫)‪(http://www.htm‬‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﻧﻬﻢ‬ ‫)‪(http://www.baztab.persian-language.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar5.org‬‬ ‫• ﺑﯿﻮﮔﺮﺍﻓﯽ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭﯼ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺧﻮﺩﺵ )‪(http://www.shtml‬‬ ‫• ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺩﺭ ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺁﻓﺘﺎﺏ )‪(http://aftab.novinsoftware.ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/shahriar10.htm‬‬ ‫•‬ ‫ﻗﺴﻤﺖ ﭘﻨﺠﻢ‬ ‫)‪(http://www.irib.

‬ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﺍﯾﻦ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ﺗﺼﺤﯿﺢ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻧﮕﺎﺭﺵ ﻣﻘﺎﻻﺗﯽ ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺍﺩﺑﯽ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﺨﺸﯽ ﺍﺯ ﺁﻥﻫﺎ ﺩﺭ ﺯﯾﺮ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺷﺪﻩﺍﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۸‬ﺩﺭ ﮐﺪﮐﻦ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ]‪ [1‬ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺳﺮﺷﮏ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ ﺩﻭﺭﻩﻫﺎﯼ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺸﻬﺪ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﭼﻨﺪﯼ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ‬ ‫ﻓﺮﺍﮔﯿﺮﯼ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻋﺮﺏ‪ ،‬ﻓﻘﻪ‪ ،‬ﮐﻼﻡ ﻭ ﺍﺻﻮﻝ ﺳﭙﺮﯼ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺷﺎﻋﺮ ﺧﺮﺍﺳﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽﺭﻭﺩ ﻭ ﺩﻟﺒﺴﺘﮕﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭﯼ‬ ‫ﭘﻨﻬﺎﻥ ﻧﻤﯽﮐﺮﺩ‪.‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﯾﮏ ﻓﺮﺻﺖ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺗﯽ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﭘﺮﯾﻨﺴﺘﻮﻥ‬ ‫ﺭﻓﺖ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﻪ ‪ ۹‬ﻣﺎﻩ ﺩﻭﺭﯼ ﺍﺯ ﻭﻃﻦ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺮ ﺳﺮ ﮐﺮﺳﯽ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪ‪.‬ﺍﻭ ﻣﺪﺭﮎ ﮐﺎﺭﺷﻨﺎﺳﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪٔ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﻭ ﻣﺪﺭﮎ ﺩﮐﺘﺮﯼ‬ ‫ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺭﺷﺘﻪ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬‬ .‬ﺑﺎ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ‬ ‫ﮐﻮﭼﻪ ﺑﺎﻍﻫﺎﯼ ﻧﺸﺎﺑﻮﺭ ﻧﺎﻡﺁﻭﺭ ﺷﺪ‪ .‬ﺁﺛﺎﺭ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﺭﺍ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺳﻪ ﮔﺮﻭﻩ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﻭﯼ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﭼﻨﺪﯼ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺳﺒﮏ ﻧﻮ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﻫﺎ ﻭﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩٔ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪ .‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‬ ‫‪42‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷَﻔﯿﻌﯽ ﮐَﺪﮐَﻨﯽ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۱۹‬ﻣﻬﺮ‪۱۳۱۸‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺳﺒﮏ‬ ‫ﺳﺒﮏ ﻧﻮ)ﺳﺒﮏ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ(‬ ‫ﻣﺬﻫﺐ‬ ‫ﺷﯿﻌﻪ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺗﺎﺯﯾﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﺳﻠﻮﮎ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﺻﻮﺭ ﺧﯿﺎﻝ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻫﺰﺍﺭﻩ ﺩﻭﻡ ﺁﻫﻮﯼ ﮐﻮﻫﯽ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﺑﺎﻍﻫﺎﯼ ﻧﺸﺎﺑﻮﺭ‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﻗﻠﯿﻢ ﺭﻭﺷﻨﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺍﺳﺮﺍﺭﺍﻟﺘﻮﺣﯿﺪ ﻭ ﺗﺼﺤﯿﺢ‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ‬ ‫ﻣُﺤَﻤَّﺪ ﺭِﺿﺎ ﺷَﻔﯿﻌﯽ ﮐَﺪْﮐَﻨﯽ )ﺯﺍﺩﻩٔ ‪ ۱۹‬ﻣﻬﺮ ‪ ۱۳۱۸‬ﺩﺭ ﮐﺪﮐﻦ( ﺍﺯ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺗﺨﻠﺺ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﺁﺛﺎﺭ ﻧﻈﺮﯼ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ ﮐﺘﺎﺏ‬ ‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺷﻌﺮ ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﻭﯾﮋﻩ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭﺵ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﺑﺎﻍﻫﺎﯼ ﻧﺸﺎﺑﻮﺭ ﺁﻭﺍﺯﻩ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺯﻣﺰﻣﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺷﺒﺨﻮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﺑﺮﮒ‪ ،‬ﺑﻮﯼ ﺟﻮﯼ‬ ‫ﻣﻮﻟﯿﺎﻥ‪ ،‬ﺍﺯ ﺑﻮﺩﻥ ﻭ ﺳﺮﻭﺩﻥ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﺩﺭﺧﺖ ﺩﺭ ﺷﺐ ﺑﺎﺭﺍﻥ‪ ،‬ﻫﺰﺍﺭﻩ ﺩﻭﻡ ﺁﻫﻮﯼ ﮐﻮﻫﯽ‪ ،‬ﺻﻮﺭ ﺧﯿﺎﻝ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺍﺳﺮﺍﺭﺍﻟﺘﻮﺣﯿﺪ ﻧﻮﺷﺘﻪ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺑﻦﻣﻨﻮﺭ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺁﺛﺎﺭ ﻋﻄﺎﺭ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﺨﺘﺎﺭﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﺼﯿﺒﺖﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﻨﻄﻖﺍﻟﻄﯿﺮ‪،‬‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺍﺳﺮﺍﺭﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻋﻄﺎﺭ ﻭ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽﮐﺪﮐﻨﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‪ ،‬ﭘﻨﺠﺸﻨﺒﻪ ‪ ۵‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۸۸‬ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺗﺮﮎ ﮐﺮﺩ‪ .

‬‬ ‫‪6.۱۳۵۶‬ﺑﻮﯼ ﺟﻮﯼ ﻣﻮﻟﯿﺎﻥ‬ ‫‪ .‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫• ﺷﻌﺮ ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺧﯿﺮ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﺑﺎﻍﻫﺎﯼ ﻧﺸﺎﺑﻮﺭ ﮔﺰﯾﺪﻩ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﺑﻪ ﮐﺠﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺘﺎﺑﺎﻥ؟‬ ‫ﮔﻮﻥ ﺍﺯ ﻧﺴﯿﻢ ﭘﺮﺳﯿﺪ‬ ‫ ﺩﻝ ﻣﻦ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺯﯾﻦ ﺟﺎ‬‫ﻫﻮﺱ ﺳﻔﺮ ﻧﺪﺍﺭﯼ‬ ‫ﺯ ﻏﺒﺎﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﯿﺎﺑﺎﻥ؟‬ ‫ ﻫﻤﻪ ﺁﺭﺯﻭﯾﻢ ﺍﻣﺎ‬‫ﭼﻪ ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﭘﺎﯾﻢ‪.‬‬ ‫‪7.‬‬ ‫‪ .‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‬ ‫‪43‬‬ ‫ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ ﺭﺍ ﺑﺎﯾﺪ ﺩﺭ ﺯﻣﺮﻩ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺪﺍﻧﯿﻢ‪ .‬‬ ‫‪5.‬‬ ‫‪8.‬‬ ‫ﺑﻪ ﮐﺠﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺘﺎﺑﺎﻥ؟‬ ‫ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺁﻥ ﮐﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬‫ﺑﻪ ﺟﺰ ﺍﯾﻦ ﺳﺮﺍ‪ ،‬ﺳﺮﺍﯾﻢ‬ ‫ ﺳﻔﺮﺕ ﺑﻪ ﺧﯿﺮ ﺍﻣﺎ ﺗﻮ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﯽ‪ ،‬ﺧﺪﺍ ﺭﺍ‬‫ﭼﻮ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﮐﻮﯾﺮ ﻭﺣﺸﺖ ﺑﻪ ﺳﻼﻣﺘﯽ ﮔﺬﺷﺘﯽ‬ ‫ﺑﻪ ﺷﮑﻮﻓﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﺎﺭﺍﻥ‬ ‫ﺑﺮﺳﺎﻥ ﺳﻼﻡ ﻣﺎ ﺭﺍ‬ ‫• ﺷﻌﺮ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺍﺯ ﻭﯼ‪:‬‬ ‫• »ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ‪ /‬ﺑﻪ ﺳﺎﻥ ﺷﻤﺎ ‪ /‬ﺑﯿﺸﻤﺎﺭﻫﺎ ‪ /‬ﺑﺎ ﺗﺎﺭ ﻋﻨﮑﺒﻮﺕ ‪ /‬ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﺭﻭﯼ ﺑﺎﺩ ‪ /‬ﮐﯿﻦ ﺩﻭﻟﺖ ﺧﺠﺴﺘﻪٔ ﺟﺎﻭﯾﺪ ﺯﻧﺪﻩ ﺑﺎﺩ«‪.‬‬ ‫‪2.۱۳۴۴‬ﺷﺒﺨﻮﺍﻧﯽ‬ ‫‪ .۱۳۵۰‬ﺩﺭﮐﻮﭼﻪ ﺑﺎﻍﻫﺎﯼ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ‬ ‫‪ .۱۳۵۶‬ﻣﺜﻞ ﺩﺭﺧﺖ ﺩﺭ ﺷﺐ ﺑﺎﺭﺍﻥ‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪3.۱۳۴۷‬ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﺑﺮﮒ‬ ‫‪ .‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ ﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫‪1.‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺗﺼﻮﯾﺮﯼ ﺍﺯ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺩﻫﻪٔ ‪ ۴۰‬ﻭ ‪ ۵۰‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺭﺍ ﺑﺎﺯﺗﺎﺏ ﻣﯽﺩﻫﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺭﻣﺰ ﻭ‬ ‫ﮐﻨﺎﯾﻪ ﺁﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﺪﻩ‪ ،‬ﺩﻟﺒﺴﺘﮕﯽ ﻭ ﮔﺮﺍﯾﺶ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺑﻪ ﺁﯾﯿﻦ ﻭﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪.‬‬ ‫‪4.۱۳۵۶‬ﺍﺯ ﺑﻮﺩﻥ ﻭ ﺳﺮﻭﺩﻥ‬ ‫‪ .۱۳۶۷‬ﻫﺰﺍﺭﻩ ﺩﻭﻡ ﺁﻫﻮﯼ ﮐﻮﻫﯽ‬ .۱۳۴۴‬ﺯﻣﺰﻣﻪﻫﺎ‬ ‫‪ .

۶‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺩﺭ ﺩﻭ ﺟﻠﺪ‬ ‫‪ .۹‬ﺗﺎﺯﯾﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﺳﻠﻮﮎ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩٔ ﻗﺼﺎﯾﺪ ﺳﻨﺎﯾﯽ‬ ‫‪ .۲۰‬ﻣﻘﺪﻣﻪﻧﻮﯾﺴﯽ ﻭ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪٔ ﻋﻠﯽﻧﺎﻣﻪ‬ ‫‪44‬‬ .۱۲‬ﺁﻥ ﺳﻮﯼ ﺣﺮﻑ ﻭ ﺻﻮﺕ‬ ‫‪ .۱۳‬ﻣﯿﺮﺍﺙ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﭼﻬﺎﺭ ﺟﻠﺪﯼ(‪:‬‬ ‫ﺩﻓﺘﺮ ﺭﻭﺷﻨﺎﯾﯽ )ﺩﺭ ﺷﺮﺡ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺑﺎﯾﺰﯾﺪ ﺑﺴﻄﺎﻣﯽ(‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﺮ ﺩﺭﯾﺎ )ﺩﺭ ﺑﯿﺎﻥ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﺧﺮﻗﺎﻧﯽ(‬ ‫ﭼﺸﯿﺪﻥ ﻃﻌﻢ ﻭﻗﺖ )ﺩﺭ ﺷﺮﺡ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺍﺑﻮﺳﻌﯿﺪ ﺍﺑﻮﺍﻟﺨﯿﺮ(‬ ‫ﺣﺎﻻﺕ ﻭ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺍﺑﻮﺳﻌﯿﺪ )ﺩﺭ ﺷﺮﺡ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺍﺑﻮﺳﻌﯿﺪ ﺍﺑﻮﺍﻟﺨﯿﺮ(‬ ‫‪ .۴‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭ ﻧﻮﺷﺘﻪٔ ﺣﺎﮐﻢ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫‪ .۷‬ﻣﻔﻠﺲ ﮐﯿﻤﯿﺎ ﻓﺮﻭﺵ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺷﻌﺮ ﺍﻧﻮﺭﯼ‬ ‫‪ .۳‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺍﺳﺮﺍﺭﺍﻟﺘﻮﺣﯿﺪ ﻧﻮﺷﺘﻪٔ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﻦ ﻣﻨﻮﺭ‬ ‫‪ .‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﻧﻈﺮﯼ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﻭ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪ‬ ‫‪ .۱۹‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ ﺷﻤﺲ ﺗﺒﺮﯾﺰ‬ ‫‪ .۱۱‬ﺷﺎﻋﺮ ﺁﯾﯿﻨﻪﻫﺎ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺳﺒﮏ ﻫﻨﺪﯼ ﻭ ﺷﻌﺮ ﺑﯿﺪﻝ ﺩﻫﻠﻮﯼ‬ ‫‪ .۸‬ﺯﺑﻮﺭ ﭘﺎﺭﺳﯽ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻭ ﻏﺮﻝﻫﺎﯼ ﻋﻄﺎﺭ‬ ‫‪ .۱۶‬ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻋﺮﺏ‬ ‫‪ .۱۵‬ﺯﻣﯿﻨﻪٔ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫‪ .۱۷‬ﻗﻠﻨﺪﺭﯾﻪ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺳﯿﺮ ﺩﮔﺮﺩﯾﺴﯽ ﯾﮏ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ‬ ‫‪ .۱۸‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺗﺼﻮﻑ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻭ ﺭﺍﺑﻄﻪ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻭ ﺧﺪﺍ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺭﯾﻨﻮﻟﺪ ﻧﯿﮑﻠﺴﻮﻥ‬ ‫‪ .۲‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺷﻌﺮ‬ ‫‪ .۵‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺁﺛﺎﺭ ﻋﻄﺎﺭ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‪:‬‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﺨﺘﺎﺭﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﺼﯿﺒﺖ ﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻣﻨﻄﻖﺍﻟﻄﯿﺮ‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺍﺳﺮﺍﺭﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻋﻄﺎﺭ‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺗﺬﮐﺮﻩ ﺍﻻﻭﻟﯿﺎء )ﻫﻨﻮﺯ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﻧﺮﺳﯿﺪﻩﺍﺳﺖ(‬ ‫‪ .۱۴‬ﺍﺩﻭﺍﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺯ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺗﺎ ﺳﻘﻮﻁ ﺳﻠﻄﻨﺖ‬ ‫‪ .۱۰‬ﺩﺭ ﺍﻗﻠﯿﻢ ﺭﻭﺷﻨﺎﯾﯽ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﭼﻨﺪ ﻏﺰﻝ ﺣﮑﯿﻢﺳﻨﺎﯾﯽ‬ ‫‪ .۱‬ﺻﻮﺭ ﺧﯿﺎﻝ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫‪ .

‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‬ ‫‪45‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫ﻋﮑﺲ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺩﺭ ﺳﺮ ﮐﻼﺱ ﺩﺭﺱ )ﻧﺸﺎﻥ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﻋﻼﻗﻪ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻧﺶ ﺑﻪ ﻭﯼ(‬ ‫• ﺑﺨﺶ ﻭﯾﮋﻩٔ ﺗﺄﻟﯿﻔﺎﺕ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫‪ -‬ﺳﺎﯾﺖ ﮐﺘﺎﺑﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﮐﺪﮐﻦ‪ ،‬ﻣﯿﺮﺍﺙ ﺩﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮐﻬﻦ )‪ (http://www.jpg‬‬ ‫‪chlang=fa&http://www.ir/articles/art_culture/literature_verse/c5c1167956750_mohammmad_reza_safi_kadkani_p1.php‬‬ ‫• ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ )‪-(۲‬ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭﺳﯽ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ‪ ،-‬ﺩﻓﺘﺮ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﺭﯾﺰﯼ ﻭ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﮐﺘﺐ ﺩﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺷﺮﮐﺖ ﭼﺎﭖ ﺍﻓﺴﺖ ‪ISBN 964-05-0327-4‬‬ ‫• ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻣﻬﺮ ﺑﻪ ﺗﺎﺭﯾﺦ ‪ ۲۰‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪(http://www.asp?ID=1694377‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ ﻣﻠﯽ‬ ‫‪http://parsine.com/npview.com) ۱۳۸۵‬‬ .magiran.com/files/fa/news/1389/11/23/20392_274.ketabname.php?id=10-2-1-6‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﯾﺖ ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ )‪(id=1629&http://www.mehrnews.chn.com/main2/lists/from_this_author.ir/news/?Section=4‬‬ ‫• ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﯾﺖ ﺁﻓﺘﺎﺏ‬ ‫)‪(http://aftab.

‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﻭ ﺁﺷﻨﺎ ﺑﻪ ﻧﻮﺍﺯﻧﺪﮔﯽ ﺗﺎﺭ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﻭ ﻣﻘﺎﻡﻫﺎﯼ ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺎﯾﯽ ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺸﻬﺪ ﺗﺎ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۶‬ﺩﻭﺭﻩ ﻫﻨﺮﺳﺘﺎﻥ ﻣﺸﻬﺪ ﺭﺷﺘﻪ ﺁﻫﻨﮕﺮﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺑﺮﺩ ﻭ ﻫﻤﺎﻥ ﺟﺎ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫ﺭﺷﺘﻪ ﺁﻏﺎﺯ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺗﺨﻠﺺ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺍﺷﻌﺎﺭﺵ »ﻡ‪.‬ﺍﻣﯿﺪ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﻻﻟﻪ‪ ،‬ﻟﻮﻟﯽ‪ ،‬ﺗﻨﺴﮕﻞ‪ ،‬ﺗﻮﺱ‪ ،‬ﺯﺭﺩﺷﺖ‪ ،‬ﻣﺰﺩﮎ ﻋﻠﯽ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﻋﻠﯽ ﻭ ﻣﺮﯾﻢ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ )ﺯﺍﺩﻩ ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ،۱۳۰۷‬ﻣﺸﻬﺪ‪ -‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻪ ‪ ۴‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ،۱۳۶۹‬ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﺷﺎﻋﺮ ﭘﺮﺁﻭﺍﺯﻩ ﻭ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽﭘﮋﻭﻩ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺍﻣﯿﺪ« ﺑﻮﺩ‪.‬ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ‪ ۴‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪۱۳۶۹‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﺗﻮﺱ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮﯼ‬ ‫ﺳﺒﮏ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻧﻮ‬ ‫ﻟﻘﺐ‬ ‫ﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﺩﻫﻪٔ ﺑﯿﺴﺖ ﺯﻧﺪﮔﯿﺶ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﭘﯿﺸﻪٔ ﺁﻣﻮﺯﮔﺎﺭﯼ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ‪.‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫‪46‬‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪۱۳۰۷‬‬ ‫ﻣﺸﻬﺪ‪ .‬‬ ‫ﺍﺯ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﻗﺎﻟﺐ ﺷﻌﺮ ﮐﻬﻦ ﺭﺍ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺒﺎﺭ‬ ‫ﭘﺪﺭ ﺍﻭ ﮐﻪ ﻋﻠﯽ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺳﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭﯼ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﻧﻘﻼﺏ ‪ ۱۹۱۷‬ﺭﻭﺳﯿﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ‬ ‫ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺭﻭ ﺁﻧﺎﻥ ﻧﺎﻡ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯿﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻥ ﺳﻪﮔﺎﻧﻪ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﮔﺬﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺗﻮﺍﻧﻤﻨﺪ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺍﺯ ﭼﭗ )ﺭﺩﯾﻒ ﺍﻭﻝ(‪ :‬ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‪،‬‬ ‫ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﻧﺠﻔﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺳﭙﺎﻧﻠﻮ ﻭ ﺷﻬﺮﺯﺍﺩ ﺳﭙﺎﻧﻠﻮ؛ •‬ ‫ﺍﯾﺴﺘﺎﺩﻩ‪:‬‬ ‫ﺍﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻧﻮﺭﯼ ﺍﻋﻼ؛ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺍﺯ ﭼﭗ )ﺭﺩﯾﻒ ﺩﻭﻡ(‪ :‬ﻧﻌﻤﺖ •‬ ‫ﺁﺯﺭﻡ‪،‬‬ ‫ﺣﺴﻦ ﭘﺴﺘﺎ‪ ،‬ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻣﺸﺮﻑ ﺁﺯﺍﺩ ﺗﻬﺮﺍﻧﯽ‪۱۳۵۹ ،‬‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۷‬ﺩﺭ ﺗﻮﺱ ﻧﻮ ﻣﺸﻬﺪ ﭼﺸﻢ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﮔﺸﻮﺩ‪.‬ﻭﯼ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻧﻮ ﮔﺮﺍﯾﯿﺪ ﺍﻭ ﺁﺛﺎﺭﯼ ﺩﻟﭙﺬﯾﺮ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺩﻭ ﻧﻮﻉ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﻧﻬﺎﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .

‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۰‬ﺑﺪﻭﻥ ﺣﻘﻮﻕ ﻭ ﺑﺎ ﻣﺤﺮﻭﻣﯿﺖ ﺍﺯ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﺑﺎﺯﻧﺸﺴﺘﻪ )ﺑﺎﺯﻧﺸﺎﻧﺪﻩ( ﺷﺪ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۹‬ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺧﺎﻧﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﺷﺐ ﺷﻌﺮﯼ ﺍﺯ ﺗﺎﺭﯾﺦ ‪ ۴‬ﺗﺎ ‪ ۷‬ﺁﻭﺭﯾﻞ ﺑﺮﺍﯼ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﺧﺎﺭﺝ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻫﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺍﺯ ﺳﻔﺮ ﺩﺭ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ﻣﺎﻩ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﺍﺯ ﺩﻧﯿﺎ ﺭﻓﺖ ﻃﺒﻖ ﻭﺻﯿﺖ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺗﻮﺱ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬ﺍﻭ ﺩﺭﻭﻧﻤﺎﯾﻪﻫﺎﯼ ﺣﻤﺎﺳﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﻌﺮﺵ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ ﻭ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﺭﻭﻧﻤﺎﯾﻪﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﻌﺎﺭﻩ ﻭ ﻧﻤﺎﺩ ﻣﺰﯾﻦ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬ﻣﻦ ﻋﻘﺪﻩ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺩﺍﺭﻡ‪ ،‬ﻫﺮ ﮐﺲ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﺭﺍ ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﺪ‪ ،‬ﻋﻘﺪﻩ‬ ‫ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺩﺍﺭﺩ‪ ،‬ﻗﺎﻓﯿﻪ ﺩﻭ ﮐﻔﻪ ﺗﺮﺍﺯﻭ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮﺍﺳﺘﺎﺭ ﻋﺪﻝ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﺎﻫﮑﺎﺭ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺷﻌﺮ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪.google.‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫‪.‬ﻣﻦ ﻣﯽﺭﻭﻡ ﭘﯿﺶ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﮐﻪ ﺭﻭ ﺑﯿﻨﺪﺍﺯﻡ‪ .com/100542851825983297482/buzz/AqNXr5dhQp4‬‬ ‫ﺳﺒﮏﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫ﻣﻬﺎﺭﺕ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺣﻤﺎﺳﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﮔﻔﺘﻢ ﭘﺲ ﭼﺮﺍ ﺑﻪ ﺑﭽﻪﻫﺎﯼ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﭽﻪﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭﺱ ﻧﻤﯽﺩﯼ؟ ﺑﻪ ﺑﭽﻪﻫﺎﯼ ﺍﻣﺮﯾﮑﺎ ﺩﺭﺱ ﻣﯽﺩﯼ ﮐﻪ ﭼﯽ؟ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺩﺭﺱ ﺑﺪﻩ ﺑﻪ ﻫﺮ ﺯﺑﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﯽ ﻭ ﻫﺮ ﺟﺎ‪،‬‬ ‫ﺟﺎﯾﺶ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻭﻟﯽ ﭼﺮﺍ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻧﻪ؟ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻫﻢ ﺣﻖ ﺩﺍﺭﺩ‪ ،‬ﺑﻠﻪ؟ ﺍﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍﻫﯽ ﻣﻦ ﻣﯽﺭﻭﻡ ﺭﻭ ﻣﯽﺍﻧﺪﺍﺯﻡ ﭘﯿﺶ ﺁﻗﺎﯼ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ‪ ،‬ﻣﻦ ﺑﺮﺍﯼ ﺧﻮﺩﻡ ﺭﻭ ﻧﯿﻨﺪﺍﺧﺘﻪﺍﻡ‬ ‫ﺑﺮﺍﯼ ﺗﻮ ﻭ ﺍﻣﺜﺎﻝ ﺗﻮ ﻣﯽﺭﻭﻡ ﺭﻭ ﻣﯽﺍﻧﺪﺍﺯﻡ‪ .‬‬ ‫‪https://profiles.‬‬ ‫‪47‬‬ .‬ﻋﻄﻮﻓﺖ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻫﻢ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺩﺍﺭﺩ‪ ،‬ﺳﻌﮥ ﺻﺪﺭ ﺑﻪ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‪ ،‬ﺍﺣﺘﻤﺎﻻ” ﺩﺭ ﺍﯾﻦﻫﺎ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻭ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ‪ ،‬ﻣﻦ ﺟﻨﺎﺏ‬ ‫ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﯾﺮﺑﺎﺯ ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﻢ‪ ،‬ﺁﺩﻡ ﺩﺭﺳﺖ ﻭ ﺳﻠﯿﻤﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺗﺼﻮﯾﺮﯼ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻡ‪ .‬ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﺑﺮ ﻣﻦ ﺣﻖ ﻭﻻﯾﺖ‬ ‫ﺩﺍﺭﯼ ﺍﻟﺒﺘﻪ‪ .‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺩﺭ ‪ ۱۳۳۶‬ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺩﺭ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻥ ﺧﻮﺯﺳﺘﺎﻥ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺍﻣﺎ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺍﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭﻩ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ‪» :‬ﻣﻦ ﺑﻪ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻧﻈﺮ ﺩﺍﺭﻡ‪ .‬ﭼﻨﺪﯼ ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﻭ ﺷﯿﻮﻩٔ ﺳﺮﺍﯾﻨﺪﮔﯽ ﺍﻭ ﺁﺷﻨﺎ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۳‬ﺍﺯ ﺧﻮﺯﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭ ﺩﺭ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﻭ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻥ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‬ﺍﻣﯿﺪ ﺩﺭ ﺫﻫﻦ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺑﻪ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺷﻌﺮﯼ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﻧﺒﻮﺕ ﻭ ﭘﯿﺎﻡﺁﻭﺭﯼ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩﻩ ـ)ﺗﻌﺮﯾﻒ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺍﺧﻮﺍﻥ‪ :‬ﺷﻌﺮ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺑﯿﺘﺎﺑﯽ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺩﺭ ﻟﺤﻈﺎﺗﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﺮﺗﻮ ﺷﻌﻮﺭ ﻧﺒﻮﺕ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ(ـ ﻭ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﻋﻘﯿﺪﺗﯽ ﺁﻣﯿﺰﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺁﺭﺍء‬ ‫ﻋﺪﺍﻟﺖﺧﻮﺍﻫﺎﻧﻪ ﭘﺪﯾﺪ ﺁﻭﺭﺩﻩﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺭﺍﻩ ﮔﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥﺩﻭﺳﺘﯽ ﺍﻭ ﺟﻨﺒﻪ ﻧﮋﺍﺩﭘﺮﺳﺘﺎﻧﻪ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﻟﻄﻔﺎ ﺑﻪ ﻫﺮ ﭼﯿﺰﯼ ﺍﺗﮑﺎ ﻧﮑﻨﯿﺪ‪.‬ﮔﻬﮕﺎﻩ ﻓﺮﯾﺎﺩﯼ ﻭ ﺧﺸﻤﯽ ﻧﯿﺰ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻡ‪«.‬ﺭﻫﺒﺮ‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﺟﻬﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪ ..‬‬ ‫ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ ‪»:‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻪ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺗﻠﻔﻦ ﮐﺮﺩﻡ ﻭ ﮔﻔﺘﻢ ﺑﯿﺎﯾﯿﺪ ﺗﻮﯼ ﻣﯿﺪﺍﻥ ﻭ ﺑﺎ ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ‪ ،‬ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﮐﻨﯿﺪ‪ «.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۶‬ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻣﻠﯽ ﻭ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﻌﻠﻢ ﺑﻪﺗﺪﺭﯾﺲ ﺷﻌﺮ ﺳﺎﻣﺎﻧﯽ ﻭ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ‪.‬ﺍﺧﻮﺍﻥ ﭘﺎﺳﺦ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪» :‬ﻣﺎ‬ ‫ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺮ ﺳﻠﻄﻪ ﺑﻮﺩﻩﺍﯾﻢ ﻧﻪ ﺑﺎ ﺳﻠﻄﻪ«‪ .‬‬ ‫ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺩﻫﻪﻫﺎﯼ ‪ ۱۳۳۰‬ﻭ ‪ ۱۳۴۰‬ﺷﻤﺴﯽ ﺭﻭﺯﻧﻪ ﻫﻨﺮﯼ ﺗﺤﻮﻻﺕ ﻓﮑﺮﯼ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮ ﻭ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺁﻥ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺑﺎ‬ ‫ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﮕﺮﺵ ﺗﺎﺯﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺭﺳﯿﺪﻧﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺷﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﺎﯾﻢ ﻭ ﺑﺘﻮﺍﻧﻢ ﺑﺮﮔﺮﺩﻡ ﻣﺜﻞ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺩﯾﮕﺮ‪ .‬ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺭﺩ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﭼﻨﺪ ﻧﻔﺮ ﺩﺭ ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ ﺭﺍﻩ ﺑﺮ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﻣﯽﺑﻨﺪﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﮐﺘﮏ ﻣﯽﺯﻧﻨﺪ‪ .‬ﻭ ﻓﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻢ ﭘﯿﺶ ﺁﻗﺎﯼ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﺁﻥ ﻗﺪﺭ‪ ،‬ﻗﺪﺭ ﻭ‬ ‫ﺍﻋﺘﺒﺎﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻡ ﮐﻪ ﯾﺤﺘﻤﻞ ﺭﻭﯾﻢ ﺭﺍ ﺯﻣﯿﻦ ﻧﯿﻨﺪﺍﺯﺩ‪«.‬‬ ‫ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺩﻫﻪ ﺑﯿﺴﺖ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺷﻌﺮﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺩﻭﻣﯿﻦ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮﺵ‪ ،‬ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۳۶‬ﺩﺭ ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺍﺩﺑﯽ ﺁﻥ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺷﻬﺮﺕ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﭼﻨﺪﺍﻧﯽ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻫﻨﺮ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺷﻌﺮ ﮐﻬﻦ ﻭ ﺳﺒﮏ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﻭ ﺳﻮﮒ ﺍﻭ ﺑﺮ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﺧﺎﺹ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺛﺮﯼ ﻋﻤﯿﻖ ﺩﺭ ﻫﻢﻧﺴﻼﻥ ﺍﻭ ﻭ ﻧﺴﻞﻫﺎﯼ ﺑﻌﺪ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﮔﺬﺍﺷﺖ‪.‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺍﺧﻮﺍﻥ ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﯾﮏ ﺑﺎﺭ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺣﻮﻣﻪ ﮐﺎﺷﺎﻥ ﺗﺒﻌﯿﺪ ﺷﺪ‪.‬ﺑﻪ ﺷﺮﻃﯽ ﮐﻪ ﺷﻤﺎﻫﺎ ﺑﺮﮔﺮﺩﯾﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺧﻮﺩﺗﺎﻥ ﺧﺪﻣﺖ ﮐﻨﯿﺪ‪ ..‬‬ ‫• ﺍﺯ ﺍﻭ ‪ ۴‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺑﻪﺟﺎﯼ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺑﺮ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺗﺎﺛﯿﺮﯼ ﻋﻤﯿﻖ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬ﻣﻦ ﺩﺭﺑﺎﺭﮤ ﺍﻭ ﯾﮏ ﮐﻠﻤﻪ ﻧﺎﺟﻮﺭ ﻫﻢ ﺣﺘﺎ ﺍﺯ ﻣﺨﺎﻟﻔﺶ ﻧﺸﻨﯿﺪﻩﺍﻡ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۳‬ﺑﺮﺍﯼ ﺩﻭﻣﯿﻦ ﺑﺎﺭ ﺑﻪ ﺍﺗﻬﺎﻡ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺯﻧﺪﺍﻧﯽ ﺷﺪ‪.‬ﺣﻘﻮﻕ‬ ‫ﺑﺎﺯﻧﺸﺴﺘﮕﯽ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﻧﯿﺰ ﻗﻄﻊ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﻋﺮﯼ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﺖ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮﺵ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﺭﻏﻨﻮﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۰‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪.‬ﮔﻔﺘﻢ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ‪ ،‬ﺍﯾﻦ ﺭﺍ ﻫﻢ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ‪ .‬ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺳﺮﻭﺩ »ﻫﯿﭽﯿﻢ ﻭ ﭼﯿﺰﯼ ﮐﻢ« ﺧﻄﺎﺏ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺷﻌﺮﯼ ﺑﺎ ﻣﻄﻠﻊ »ﻫﯿﭻ« ﻫﺎﯼ ﻧﻤﺎﺯ ﺟﻤﻌﻪ ﺧﻮﺩ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺭﺍﺍﯼ ﺩﺭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺧﻄﺒﻪﺧﺎﻣﻨﻪ‬ ‫ﻣﺘﺎﺳﻔﺎﻧﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﺎﻻ ﺍﺣﺘﻤﺎﻻ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﯼ ﺯﯾﺮ‪ .‬‬ ‫ﺑﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﻧﺨﺴﺖ ﺑﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﮔﺮﺍﯾﺶ ﺩﺍﺷﺖ ﻭﻟﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺭﻭﯾﺪﺍﺩ ‪ ۲۸‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ﺍﺯ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺗﺎ ﻣﺪﺗﯽ ﺭﻭﯼ ﮔﺮﺩﺍﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۹‬ﺑﺎﺩﺧﺘﺮ ﻋﻤﻮﯾﺶ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﺧﺪﯾﺠﻪ( ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺍﻻﻥ ﻫﻢ ﺍﻟﺤﻤﺪﻟﻠﻪ ﺩﺭ ﺍﻭﺝ ﺍﺳﺖ‪ ..

‬ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻮﺷﯿﺪﻩ ﺑﺎﺷﻢ ﺍﺯ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺩﯾﺮﻭﺯ ﺑﻪ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯ‬ ‫ﺑﺮﺳﻢ‪ .‬ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ‬ ‫ﯾﻮﺳﻔﯽ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺮﺩﯼ ﻭ ﭘﮋﻣﺮﺩﮔﯽ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﮑﯽ ﻓﻀﺎﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ‪ ۲۸‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۳۲‬‬ ‫ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﻭ ﭘﻮﯾﻨﺪﮔﯽ ﺭﺍ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ‬ ‫ﻣﯿﺎﻥ‪ ،‬ﻏﻢ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﻭ ﺑﯿﮕﺎﻧﮕﯽ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺩﺭ ﺟﺎﻥ ﺍﻭ ﭼﻨﮓ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﺍﻧﺪﺍﺧﺘﻪﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺧﻮﯾﯽ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻣﻘﯿﻢ ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ ﻭ ﺍﺯ ﭘﯿﺮﻭﺍﻥ ﺳﺒﮏ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﺩﻭ ﻧﺎﻡ ﺍﺯ ﻣﺎ ﺑﻪ ﺁﯾﻨﺪﮔﺎﻥ ﺑﺮﺳﺪ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﻣﻬﺪﯼ‬ ‫ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩﻭﯼ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺯ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﻧﯿﻤﺎﯾﻮﺷﯿﺞ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫ﺟﻤﺎﻝ ﻣﯿﺮﺻﺎﺩﻗﯽ‪ ،‬ﺩﺍﺳﺘﺎﻥﻧﻮﯾﺲ ﻭ ﻣﻨﺘﻘﺪ ﺍﺩﺑﯽ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ‪ :‬ﻣﻦ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺁﺧﺮ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻢ‪ .‬ﺁﻗﺎﯼ ﺧﻮﯾﯽ ﻣﯽﺍﻓﺰﺍﯾﺪ ﮐﻪ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺷﻌﺮ ﻧﻮﯼ ﺧﺮﺍﺳﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﺑﻨﯿﺎﺩ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺗﻮﺍﻧﻤﻨﺪﺗﺮﯾﻦ ﻭ‬ ‫ﺩﻭﺭﭘﺮﻭﺍﺯﺗﺮﯾﻦ ﺧﯿﺎﻝﻫﺎﯼ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺩﯼ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۳۴‬ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭ ﭘﻮﺭ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻭﺭﻭﺩ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﺍﻭ ﻭ ﺷﻌﺮ ﺍﻭ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻨﺮ ﻡ‪ .‬ﻣﻦ ﻫﻢ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﻧﯿﻤﺎ ﺍﻟﻬﺎﻡ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﻭ ﻫﻢ ﺧﻮﺩﻡ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﺩﺍﺷﺘﻢ‪ ..‬ﻣﻦ ﻫﻢ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﻧﯿﻤﺎ ﺍﻟﻬﺎﻡ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﻭ ﻫﻢ ﺧﻮﺩ ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻡ‪ .....‬‬ ‫ﻭﯼ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻋﻨﺼﺮ ﻋﺎﻃﻔﻪ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺍﮔﺮ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻗﺪﯾﻢ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺑﺎﻃﺎﻫﺮ ﺭﺍ ﻧﻤﺎﺩ ﻋﺎﻃﻔﻪ ﺑﺪﺍﻧﯿﻢ‪ ،‬ﺷﻌﺮﯼ ﮐﻪ ﮐﻼﻡ ﺁﻥ ﺍﺯ ﺩﻝ ﺑﺮ ﻣﯽﺁﯾﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺩﻝ ﻣﯽﻧﺸﯿﻨﺪ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻭ ﻣﺨﺎﻃﺐ ﺑﺎ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺁﻥ ﺗﻤﺎﻡ ﺳﻮﺯ ﺩﺭﻭﻥ ﺷﺎﻋﺮ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺯﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ‪ ،‬ﺍﺧﻮﺍﻥ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺑﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺑﺎﺑﺎﻃﺎﻫﺮ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﯿﻨﻪﺍﺳﺖ‪..‬ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺟﻬﺎﻥﺑﯿﻨﯽ ﻭ ﺑﯿﻨﺸﯽ ﺗﺎﺯﻩ ﺑﻪ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻣﻦ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻧﮕﺮﺵ ﻣﻦ ﺍﺯ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﮐﻠﯽ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺷﺎﯾﺪ ﺍﯾﻦ ﺁﻏﺎﺯﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺤﻮﻝ ﻣﻌﻨﻮﯼ ﻭ ﺩﺭﻭﻧﯽ ﻣﻦ ﺑﻮﺩ‪..‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫‪48‬‬ ‫ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﻦ ﻧﻪ ﺳﺒﮏ ﺷﻨﺎﺱ ﻫﺴﺘﻢ ﻧﻪ ﻧﺎﻗﺪ‪ .‬ﺍﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﺧﻮﯾﯽ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﻧﯿﻤﺎ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﻭﺍﻗﻊ ﮔﺮﺍﯾﯽ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﺩ ﮔﺮﺍﯾﯽ ﻣﯽﺭﺳﺪ‪....‬‬ ‫ﺍﻣﺎ ﺧﻮﺩ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺯﻣﺎﻧﯽ ﮔﻔﺖ ﻧﻪ ﺩﺭ ﺻﺪﺩ ﺧﻠﻖ ﺳﺒﮏ ﺗﺎﺯﻩﺍﯼ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﻧﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ‪ ،‬ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﺯ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺧﻮﺩ ﻭ ﺩﺭﮎ ﻫﻨﺮﯼ ﺍﺵ ﭘﯿﺮﻭﯼ ﮐﺮﺩﻩ‪» :‬ﻣﻦ ﻧﻪ ﺳﺒﮏ ﺷﻨﺎﺱ ﻫﺴﺘﻢ‬ ‫ﻧﻪ ﻧﺎﻗﺪ‪ .‬‬ ‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﮔﻠﺸﯿﺮﯼ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺭﺍ ﺭﻧﺪﯼ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﺗﺒﺎﺭ ﺧﯿﺎﻡ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻧﯽ ﺑﯿﺶ ﻭ ﮐﻢ ﻣﯿﺎﻧﻪ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﻤﺎ ﻭ ﺷﻌﺮ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ .‬‬ ‫ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﯾﻮﺳﻔﯽ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﭼﺸﻤﻪ ﺭﻭﺷﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﺧﻮﺩ ﻭ ﻋﺼﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺧﻼﻝ ﺍﺳﻄﻮﺭﻩﺍﯼ ﮐﻬﻦ ﻭ ﺗﺼﺎﻭﯾﺮﯼ ﮔﻮﯾﺎ‬ ‫ﻧﻘﺶ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻩ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺍﺯ ﺧﺎﻧﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺩﺭ ﭼﻬﺎﺭﻡ‬ ‫ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ﻣﺎﻩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۹‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺟﺎﻥ ﺳﭙﺮﺩ‪ .‬ﺍﺧﻮﺍﻥ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﺷﻌﺮ ﻭ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﻢ ﺗﻠﻔﯿﻖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻧﻤﻮﻧﻪﺍﯼ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﺪﻭﻥ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺍﺯ ﺳﻨﺖ ﮔﺴﺴﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺪﻋﺘﯽ ﺑﺮ ﺟﺎﯼ ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﺗﻮﺱ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬ﺍﺧﻮﺍﻥ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺧﺎﺹ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﻣﻀﺎﻣﯿﻨﯽ ﺩﺭ‬ ‫ﺳﻮﮒ ﺑﺮ ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻟﺶ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ ‪ -‬ﺍﯾﻦ ﺳﻮﮒ ﮔﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮐﻬﻦ ﺑﺮ ﻣﯽﮔﺸﺖ ﻭ ﮔﺎﻩ ﺑﻪ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﺍﻥ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺧﻮﺩﺵ ﻭ ﺍﺻﻮﻻ ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﺳﻮﺯ ﻭ ﺣﺴﺮﺕ ﺑﻮﺩ‪-‬‬ ‫ﺍﯾﻦ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺷﯿﻮﻩ ﺧﺎﺹ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺭﺍ ﭘﺪﯾﺪ ﺁﻭﺭﺩ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺩﻟﯿﻞ ﺩﺭ ﺍﻭ ﻫﻢ ﺗﺎﺛﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﯿﻢ ﺑﺒﯿﻨﯿﻢ ﻭ ﻫﻢ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ ﯾﻌﻨﯽ ﺩﺭ ﻧﺴﻞ ﺑﻌﺪﯼ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﻣﺸﺎﻫﺪﻩ ﮐﺮﺩ‪«.‬ﺍﻣﯿﺪ ﺩﺭ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺷﻌﺮ ﮐﻬﻦ ﻭ‬ ‫ﺳﺒﮏ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﻭ ﺳﻮﮒ ﺍﻭ ﺑﺮ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﺧﺎﺹ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺛﺮﯼ ﻋﻤﯿﻖ ﺩﺭ ﻫﻢ ﻧﺴﻼﻥ ﺍﻭ ﻭ ﻧﺴﻞﻫﺎﯼ ﺑﻌﺪ ﮔﺬﺍﺷﺖ‪..‬‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ..‬‬ ‫ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺁﻗﺎﯼ ﺧﻮﯾﯽ‪ ،‬ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﺍﺩﺏ ﺳﻨﺘﯽ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﻭ ﺍﺯ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﻭ ﺷﻌﺮ ﺧﺮﺍﺳﺎﻧﯽ ﺍﻟﻬﺎﻡ ﮔﺮﻓﺘﻪﺍﺳﺖ ﻭ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺍﻭ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺑﯿﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺏ ﺳﻨﺘﯽ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺑﻪ ﺣﺪﯼ ﺯﯾﺎﺩ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺯﺑﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﺍﺳﺘﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺧﻮﺩ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭﯼ‬ ‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﺗﻌﻠﻖ ﺧﺎﻃﺮ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺩﺏ ﮐﻬﻦ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺍﻟﺘﺰﺍﻡ ﺑﻪ ﻭﺯﻥ ﻋﺮﻭﺿﯽ ﻭ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﺑﻨﺪﯼ‪ ،‬ﺗﺮﺟﯿﻊ ﻭ ﺗﮑﺮﺍﺭ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺩﯾﺪ ﻭ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺗﺒﻌﯿﺖ ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻟﻔﻈﯽ ﻗﺪﻣﺎ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺮﺍﻋﺎﺕ ﺍﻟﻨﻈﯿﺮ ﻭ ﺟﻨﺎﺱ ﻭ ﻏﯿﺮﻩ‪.‬ﺩﺭ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﮔﻔﺘﻪﺍﻡ ﮐﻪ ﻣﯽﮐﻮﺷﻢ ﺍﻋﺼﺎﺏ ﻭ ﺭﮒ ﻭ ﺭﯾﺸﻪﻫﺎﯼ ﺳﺎﻟﻢ ﻭ ﺩﺭﺳﺖ ﺯﺑﺎﻧﯽ‬ ‫ﭘﺎﮐﯿﺰﻩ ﻭ ﻣﺠﻬﺰ ﺑﻪ ﺍﻣﮑﺎﻧﺎﺕ ﻗﺪﯾﻢ ﻭ ﺁﻧﭽﻪ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﻫﻨﺮ ﮐﻼﻣﯽ ﺍﺳﺖ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ ﻭ ﻋﻮﺍﻃﻒ ﻭ ﺍﻓﮑﺎﺭ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﺪﻫﻢ ﯾﺎ ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻮﺷﯿﺪﻩ ﺑﺎﺷﻢ ﺍﺯ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺩﯾﺮﻭﺯ‬ ‫ﺑﻪ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺑﺮﺳﻢ‪«.‬‬ ‫ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ‪» :‬ﺷﻌﺮ ﺍﻭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺳﺮﭼﺸﻤﻪﻫﺎﯼ ﺯﻻﻝ ﺷﻌﺮ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺁﻥ ﺑﺮ ﻧﺴﻞ ﺧﻮﺩﺵ ﻭ ﻧﺴﻞ ﺑﻌﺪﯼ ﻣﻬﻢ ﺍﺳﺖ‪ ..

..‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫‪49‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ‬ ‫ﺳﻼﻣﺖ ﺭﺍ ﻧﻤﯽﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﺳﺮﻫﺎ ﺩﺭ ﮔﺮﯾﺒﺎﻥ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﮐﺴﯽ ﺳﺮ ﺑﺮ ﻧﯿﺎﺭﺩ ﮐﺮﺩ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺘﻦ ﻭ ﺩﯾﺪﺍﺭ ﯾﺎﺭﺍﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﻧﮕﻪ ﺟﺰ ﭘﯿﺶ ﭘﺎ ﺭﺍ ﺩﯾﺪ‪ ،‬ﻧﺘﻮﺍﻧﺪ‬ ‫ﮐﻪ ﺭﻩ ﺗﺎﺭﯾﮏ ﻭ ﻟﻐﺰﺍﻥ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻭﮔﺮ ﺩﺳﺖ ﻣﺤﺒﺖ ﺳﻮﯼ ﮐﺴﯽ ﯾﺎﺯﯼ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﮐﺮﺍﻩ ﺁﻭﺭﺩ ﺩﺳﺖ ﺍﺯ ﺑﻐﻞ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫ﮐﻪ ﺳﺮﻣﺎ ﺳﺨﺖ ﺳﻮﺯﺍﻥ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻧﻔﺲ‪ ،‬ﮐﺰ ﮔﺮﻣﮕﺎﻩ ﺳﯿﻨﻪ ﻣﯽﺁﯾﺪ ﺑﺮﻭﻥ‪ ،‬ﺍﺑﺮﯼ ﺷﻮﺩ ﺗﺎﺭﯾﮏ‬ ‫ﭼﻮ ﺩﯾﻮﺍﺭ ﺍﯾﺴﺘﺪ ﺩﺭ ﭘﯿﺶ ﭼﺸﻤﺎﻧﺖ‬ ‫ﻧﻔﺲ ﮐﺎﯾﻦ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﭘﺲ ﺩﯾﮕﺮ ﭼﻪ ﺩﺍﺭﯼ ﭼﺸﻢ‬ ‫ﺯ ﭼﺸﻢ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺩﻭﺭ ﯾﺎ ﻧﺰﺩﯾﮏ ؟‬ ‫ﻣﺴﯿﺤﺎﯼ ﺟﻮﺍﻧﻤﺮﺩ ﻣﻦ ! ﺍﯼ ﺗﺮﺳﺎﯼ ﭘﯿﺮ ﭘﯿﺮﻫﻦ ﭼﺮﮐﯿﻦ‬ ‫ﻫﻮﺍ ﺑﺲ ﻧﺎﺟﻮﺍﻧﻤﺮﺩﺍﻧﻪ ﺳﺮﺩ ﺍﺳﺖ ‪ ..‬ﺁﯼ ‪..‬‬ ‫ﺩﻣﺖ ﮔﺮﻡ ﻭ ﺳﺮﺕ ﺧﻮﺵ ﺑﺎﺩ‬ ‫ﺳﻼﻣﻢ ﺭﺍ ﺗﻮ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻮﯼ‪ ،‬ﺩﺭ ﺑﮕﺸﺎﯼ‬ ‫ﻣﻨﻢ ﻣﻦ‪ ،‬ﻣﯿﻬﻤﺎﻥ ﻫﺮ ﺷﺒﺖ‪ ،‬ﻟﻮﻟﯽﻭﺵ ﻣﻐﻤﻮﻡ‬ ‫ﻣﻨﻢ ﻣﻦ‪ ،‬ﺳﻨﮓ ﺗﯿﭙﺎﺧﻮﺭﺩﻩﯼ ﺭﻧﺠﻮﺭ‬ ‫ﻣﻨﻢ‪ ،‬ﺩﺷﻨﺎﻡ ﭘﺴﺖ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ‪ ،‬ﻧﻐﻤﻪﯼ ﻧﺎﺟﻮﺭ‬ ‫ﻧﻪ ﺍﺯ ﺭﻭﻣﻢ‪ ،‬ﻧﻪ ﺍﺯ ﺯﻧﮕﻢ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻥ ﺑﯿﺮﻧﮓ ﺑﯿﺮﻧﮕﻢ‬ ‫ﺑﯿﺎ ﺑﮕﺸﺎﯼ ﺩﺭ‪ ،‬ﺑﮕﺸﺎﯼ‪ ،‬ﺩﻟﺘﻨﮕﻢ‬ ‫ﺣﺮﯾﻔﺎ! ﻣﯿﺰﺑﺎﻧﺎ! ﻣﯿﻬﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﻭ ﻣﺎﻫﺖ ﭘﺸﺖ ﺩﺭ ﭼﻮﻥ ﻣﻮﺝ ﻣﯽﻟﺮﺯﺩ‬ ‫ﺗﮕﺮﮔﯽ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻣﺮﮔﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﺻﺪﺍﯾﯽ ﮔﺮ ﺷﻨﯿﺪﯼ‪ ،‬ﺻﺤﺒﺖ ﺳﺮﻣﺎ ﻭ ﺩﻧﺪﺍﻥ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻣﻦ ﺍﻣﺸﺐ ﺁﻣﺪﺳﺘﻢ ﻭﺍﻡ ﺑﮕﺬﺍﺭﻡ‬ ‫ﺣﺴﺎﺑﺖ ﺭﺍ ﮐﻨﺎﺭ ﺟﺎﻡ ﺑﮕﺬﺍﺭﻡ‬ ‫ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﮕﻪ ﺷﺪ‪ ،‬ﺳﺤﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﺁﻣﺪ؟‬ ‫ﻓﺮﯾﺒﺖ ﻣﯽ ﺩﻫﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺍﯾﻦ ﺳﺮﺧﯽ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﺤﺮﮔﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﺣﺮﯾﻔﺎ! ﮔﻮﺵ ﺳﺮﻣﺎ ﺑﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺍﯾﻦ‪ ،‬ﯾﺎﺩﮔﺎﺭ ﺳﯿﻠﯽ ﺳﺮﺩ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻭ ﻗﻨﺪﯾﻞ ﺳﭙﻬﺮ ﺗﻨﮓ ﻣﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﻣﺮﺩﻩ ﯾﺎ ﺯﻧﺪﻩ‬ ‫ﺑﻪ ﺗﺎﺑﻮﺕ ﺳﺘﺒﺮ ﻇﻠﻤﺖ ﻧﻪ ﺗﻮﯼ ﻣﺮﮒ ﺍﻧﺪﻭﺩ‪ ،‬ﭘﻨﻬﺎﻥ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺣﺮﯾﻔﺎ! ﺭﻭ ﭼﺮﺍﻍ ﺑﺎﺩﻩ ﺭﺍ ﺑﻔﺮﻭﺯ‪ ،‬ﺷﺐ ﺑﺎ ﺭﻭﺯ ﯾﮑﺴﺎﻥ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺳﻼﻣﺖ ﺭﺍ ﻧﻤﯽ ﺧﻮﺍﻫﻨﺪ ﭘﺎﺳﺦ ﮔﻔﺖ‬ ‫ﻫﻮﺍ ﺩﻟﮕﯿﺮ‪ ،‬ﺩﺭﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ‪ ،‬ﺳﺮﻫﺎ ﺩﺭ ﮔﺮﯾﺒﺎﻥ‪ ،‬ﺩﺳﺘﻬﺎ ﭘﻨﻬﺎﻥ‬ ‫ﻧﻔﺴﻬﺎ ﺍﺑﺮ‪ ،‬ﺩﻟﻬﺎ ﺧﺴﺘﻪ ﻭ ﻏﻤﮕﯿﻦ‬ ‫ﺩﺭﺧﺘﺎﻥ ﺍﺳﮑﻠﺖﻫﺎﯼ ﺑﻠﻮﺭ ﺁﺟﯿﻦ‬ .

‬‬ ‫ﻋﻄﺎ ﻭ ﻟﻘﺎﯼ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ )‪(۱۳۶۱‬‬ ‫‪50‬‬ .‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺍﺭﻏﻨﻮﻥ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪(۱۳۳۰) ،‬‬ ‫ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺯﻣﺎﻥ‪(۱۳۳۵) ،‬‬ ‫ﺁﺧﺮ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺯﻣﺎﻥ‪(۱۳۳۸) ،‬‬ ‫ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺍﻭﺳﺘﺎ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ‪(۱۳۴۵) ،‬‬ ‫ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ ﺷﮑﺎﺭ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ‪(۱۳۴۵) ،‬‬ ‫ﭘﺎﯾﯿﺰ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ‪(۱۳۴۸) ،‬‬ ‫ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪﻫﺎ ﻭ ﮐﺒﻮﺩ )‪(۱۳۴۸‬‬ ‫ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺍﻣﯿﺪ )‪(۱۳۴۸‬‬ ‫ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ ﺍﺷﻌﺎﺭ )‪(۱۳۴۹‬‬ ‫ﺩﺭ ﺣﯿﺎﻁ ﮐﻮﭼﮏ ﭘﺎﯾﯿﺰ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ )‪(۱۳۵۵‬‬ ‫ﺩﻭﺯﺥ ﺍﻣﺎ ﺳﺮﺩ )‪(۱۳۵۷‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﺍﻣﺎ ﺑﺎﺯ ﺑﺎﯾﺪ ﺯﯾﺴﺖ‪(۱۳۵۷) .‬‬ ‫ﺍﺯ ﺗﻬﯽ ﺳﺮﺷﺎﺭ‪،‬‬ ‫ﺟﻮﯾﺒﺎﺭ ﻟﺤﻈﻪﻫﺎ ﺟﺎﺭﯾﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﺮﺍ ﺍﯼ ﮐﻬﻦ ﺑﻮﻡ ﻭ ﺑﺮ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺭﻡ )‪(۱۳۶۸‬‬ ‫ﮔﺰﯾﻨﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ )‪(۱۳۶۸‬‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﺮﺩﯼ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺷﺘﻨﯽ‬ ‫ﺳﺎﯾﺮ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ )ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ‪(۱۳۵۴ .‬‬ ‫ﺟﻮﯾﺒﺎﺭ ﻟﺤﻈﻪﻫﺎ ﺟﺎﺭﯼ‪...‬‬ ‫ﺩﺭﺧﺖ ﭘﯿﺮ ﻭ ﺟﻨﮕﻞ )‪(۱۳۵۵‬‬ ‫ﭘﯿﺮ ﻭ ﭘﺴﺮﺵ )ﻗﺼﻪ ﺍﯼ ﻧﻪ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﭽﻪ ﻫﺎ(‬ ‫ﻧﻘﯿﻀﻪ ﻭ ﻧﻘﯿﻀﻪ ﺳﺎﺯﺍﻥ )ﺑﺤﺚ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺍﺩﺑﯽ(‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻘﺎﻻﺕ )ﺟﻠﺪ ﺍﻭﻝ(‬ ‫ﺑﺪﻋﺖﻫﺎ ﻭ ﺑﺪﺍﯾﻊ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ )ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻣﻔﺼﻞ ﺩﺭ ﺑﺤﺚ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺷﯿﻮﻩ ﻧﻮ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ‪(۱۳۵۷ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺭﺍ ﺩﻭﺳﺖ ﻣﯽﺩﺍﺭﻡ؛‬ ‫ﻣﺮﮒ ﺭﺍ ﺩﺷﻤﻦ‪.‬‬ ‫ﭼﻮﻥ ﺳﺒﻮﯼ ﺗﺸﻨﻪ ﮐﺎﻧﺪﺭ ﺧﻮﺍﺏ ﺑﯿﻨﺪ ﺁﺏ‪ ،‬ﻭﺍﻧﺪﺭ ﺁﺏ ﺑﯿﻨﺪ ﺳﻨﮓ‪،‬‬ ‫ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺩﺷﻤﻨﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﻢ ﻣﻦ‪.‬‬ ‫ﻭﺍﯼ‪ ،‬ﺍﻣﺎ – ﺑﺎ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ﺍﯾﻦ؟ ‪ -‬ﻣﻦ ﺩﻭﺳﺘﯽ ﺩﺍﺭﻡ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺷﻤﻦ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺍﻟﺘﺠﺎ ﺑﺮﺩﻥ‪.‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫ﺯﻣﯿﻦ ﺩﻟﻤﺮﺩﻩ‪ ،‬ﺳﻘﻒ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﮐﻮﺗﺎﻩ‬ ‫ﻏﺒﺎﺭ ﺁﻟﻮﺩﻩ ﻣﻬﺮ ﻭ ﻣﺎﻩ‬ ‫ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﭼﻮﻥ ﺳﺒﻮﯼ ﺗﺸﻨﻪ‪..

‬‬ ‫• ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻨﯽ‪ ،‬ﻟﻴﻠﯽ‪» .com/1390/گزیده-ای-از-اشعار-Ù‬‬ ‫‪(هدی-اخوان-ثالث-2.radiofarda.bbc.‬ﺝ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ‪ .‬‬ ‫• ﺳﺘﺎﯾﺸﮕﺮ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ‪ .ISBN 964-423-377-8 .۱۳۷۶ ،‬ﺻﻔﺤﻪٔ ‪.com/?entry=5230‬‬ ‫• ‪(http://www.shtml‬ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪.com/photos/album/5/5‬‬ ‫• ‪(http://iranchamber.com/rnb/bashiri/Poets/Saless.co.۵۲‬‬ ‫ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺗﻮﺱ‪ .‬ﺗﺎﺑﻠﻮﯼ ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﻣﺰﺍﺭﺵ‬ ‫ﺍﺧﻮﺍﻥ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﺣﻤﺎﺳﻪ ﻭ ﺷﮑﺴﺖ )‪(http://www.behtarin.html) A Brief Note on the Life of Mehdi Akhavan Sales‬‬ ‫• ﺩﺍﻧﻠﻮﺩ ﺭﺍﯾﮕﺎﻥ ﮐﺘﺎﺏ ﮔﺰﯾﺪﻩ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ )‪http://book.html/#more-4190‬‬ ‫‪51‬‬ .۵۲‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﭘﺮﯾﺸﺎﺩﺧﺖ ‪ -‬ﺗﺼﺎﻭﯾﺮ ﺍﺧﻮﺍﻥ )‪(http://parishaadokht.bookfiesta.fotopages.com/content/F7_Commentary_on_Khamenei_Meeting_with_Iranian_Artists/2093557.uk/persian/arts/030826_la-akhavan.(http://www.html‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• »ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ« )‪ .‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭّﻝ‪ .php) Iran Chamber‬‬ ‫• ﺗﺼﺎﻭﯾﺮ ﺍﺧﻮﺍﻥ )‪(http://persian.‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﺳﺘﺎﯾﺸﮕﺮ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ‪ .‬ﺳﻮّﻡ‪ .co.multiply.‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭّﻝ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ‪)۸-۳۷۷-۴۲۳-۹۶۴ ISBN ،۱۳۷۶ ،‬ﺟﻠﺪ ‪ ،(۳‬ﺻﻔﺤﻪٔ ‪.aspx?personid=17‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺟﺸﻦ ﮐﺘﺎﺏ‪.shtml‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﺩﯾﺪﺍﺭ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﺑﺎ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﺍﻥ؛ ﺗﻠﻔﯿﻖ ﺭﻫﺒﺮﯼ ﻣﮑﺘﺐ ﺑﺎ ﺗﻮﻫﻢ ﺷﺎﻋﺮﯼ ‪2010 © -‬ﺗﻤﺎﻡ ﺣﻘﻮﻕ ﺍﯾﻦ ﻭﺏﺳﺎﯾﺖ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﮐﭙﯽﺭﺍﯾﺖ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﻓﺮﺩﺍ ﻣﺤﻔﻮﻅ ﺍﺳﺖ‬ ‫)‪(http://www.‬ﻧﺎﻡ ﻧﺎﻣﻪٔ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺯﻣﯿﻦ ﺟﻠﺪ ﺳﻮّﻡ‪ .angelfire.bbc.uk/persian/arts/030826_la-akhavan.‬ﺍﺧﻮﺍﻥ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﺣﻤﺎﺳﻪ ﻭ ﺷﮑﺴﺖ« )‪ .com/literature/makhavansales/mehdi_akhavan_sales.ir/modules/fa/person_details.‬ﻧﺎﻡ ﻧﺎﻣﻪٔ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺯﻣﯿﻦ‪ .(http://www.

‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۳‬ﺑﺎ ﻫﻤﺖ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﮐﻞ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺍﺭﺷﺎﺩ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺍﺳﺘﺎﻥ‬ ‫ﻫﺮﻣﺰﮔﺎﻥ‪ ،‬ﻫﻤﺰﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﺷﺸﻤﯿﻦ ﮐﻨﮕﺮﻩ ﺳﺮﺍﺳﺮﯼ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺟﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺑﻨﺪﺭﻋﺒﺎﺱ‬ ‫ﻧﮑﻮﺩﺍﺷﺖ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .‬ﻭﺑﻼﮒ ﭼﻬﺮﻩﻫﺎﯼ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎﺭ‪.‬‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺑﻬﻤﻨﯽ ﻧﯿﺰ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﺧﻮﺩ ﺍﻭ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﮔﺮﭼﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪﻩﺍﻧﺪ ﮐﻪ‬ ‫ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﻭﺍﻡﺩﺍﺭ ﺳﺒﮏ ﻭ ﺳﯿﺎﻕ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﺳﺖ ‪ .com/bahmani4.com/cat-135.dezfulpic.‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺷﻌﺮ ﺑﻬﻤﻨﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪،۱۳۳۰‬‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﯾﻌﻨﯽ ﺯﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺗﻨﻬﺎ ‪ ۹‬ﺳﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪ‪.۲۰۰۸‬‬ ‫ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪» .com/ShowNews.ir/vdchk6nx.php?44268‬‬ ‫ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ ﺩﺭ ﺑﻨﺪﺭﻋﺒﺎﺱ‬ ‫• ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪۱۳۸۶ ،۳۶۶۵‬‬ ‫)‪(http://www.‬ﺗﻘﺪﯾﺮ ﺍﺯ "ﺗﯿﻤﻮﺭ ﺗﺮﻧﺞ" ﻭ "ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ" ﺩﺭ ﮐﻨﮕﺮﻩ ﺳﺮﺍﺳﺮﯼ ﺷﻌﺮ ﺩﻓﺎﻉ‬ ‫ﻣﻘﺪﺱ« )‪ .(http://www.blogfa.glassyguards.magiran.aspx‬‬ ‫ﮔﻔﺖ ﻭﮔﻮ ﺑﺎ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ )‪(http://www.htm‬‬ ‫ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ ﺩﺭ ﺑﻨﺪﺭﻋﺒﺎﺱ‬ .php?nn=8709110230‬‬ ‫• ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ )‪(http://www.asp?ID=1425540‬‬ ‫• ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ ﮐﯿﺴﺖ؟ )‪(http://www.farsnews.kargozaaran.blogfa.com/npview.com/post-108.23nm6dftt2.com/npview.۲۰۰۹‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﮔﺰﯾﺪﻩ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ‬ ‫)‪(http://www.aspx‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .ir/khabar/?p=445‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﻲ ﺑﻬﻤﻨﻲ )‪(http://moraffah.‬‬ ‫ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۲۸‬ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ ‪.‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۸‬ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﺗﻨﺪﯾﺲ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﻣﻬﺮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺑﺮﺗﺮﯾﻦ‬ ‫ﻏﺰﻝﺳﺮﺍﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﻨﮕﺮﻩ ﺳﺮﺍﺳﺮﯼ ﺷﻌﺮ ﺩﻓﺎﻉ ﻣﻘﺪﺱ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺗﻘﺪﯾﺮ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.asp?ID=1425540‬‬ ‫• ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﮐﺎﺭﮔﺰﺍﺭﺍﻥ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪۱۳۸۷ ،۶۷۵‬‬ ‫)‪(http://www.‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ‬ ‫‪52‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ‬ ‫ﺑﻬﻤﻨﯽ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ‬ ‫‪۱۳۲۱‬‬ ‫ﺩﺯﻓﻮﻝ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ ﺯﺍﺩﻩٔ ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪ ۱۳۲۱‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺩﺯﻓﻮﻝ ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻏﺰﻝ ﺳﺮﺍﯼ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪.ibna.‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫»ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ« )‪) (/http://243.html‬ﺳﺎﯾﺖ ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ .‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ‬ ‫ﺩﺭ ‪ ۱۹‬ﻣﯽ ‪.net/newstext.magiran.

‬‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﺍﻡ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩﻡ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺷﻐﻞﻫﺎﯼ ﻣﺘﻌﺪﺩﯼ ﺭﺍ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮﺩﻡ‪ ،‬ﻣﺪﺗﯽ ﺑﺎ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺳﯿﻤﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺩﺍﺷﺘﻢ‪ ،‬ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺷﻌﺮ ﻣﺠﻠﻪ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﺑﻮﺩﻡ‪ ،‬ﻣﺸﺎﻭﺭ ﺍﺩﺑﯽ ﻧﺸﺮﯾﺎﺕ ﻭ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻣﺨﺘﻠﻒ‬ ‫ﺑﻮﺩﻩﺍﻡ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﮐﺎﺭﻧﺎﻣﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻫﺴﺘﻢ‪ .‬ﻣﻦ ﺗﺎﮐﻨﻮﻥ ﺩﻭﺑﺎﺭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩﺍﻡ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩﻭ ﺑﺎﺭ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﯽﺛﻤﺮ ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﺴﺮ ﺍﻭﻟﻢ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺩﺍﺷﺘﻢ )ﺍﻟﺒﺘﻪ ﭘﺴﺮﻡ ﻣﺎﻧﻠﯽ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻓﻮﺕ ﮐﺮﺩ( ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﻣﻦ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺸﺪﻡ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺑﺮﻭﻡ ﺍﺯ ﻣﻦ ﺟﺪﺍ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺧﺘﺮﻡ‬ ‫ﺷﻘﺎﯾﻖ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺩﺭ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﻭﮐﯿﻞ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻧﺎﻡ‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﻧﺎﻡ ﺟﺪ ﻣﻦ »ﺁﺗﺶﺧﺎﻥ ﺯﻧﮕﻨﻪ« ﺑﻮﺩ »ﺁﺗﺸﯽ« ﺷﺪ‪ ،‬ﭘﺪﺭﻡ ﻓﺮﺩﯼ ﺑﺎﺳﻮﺍﺩﯼ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﻋﻼﻗﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺳﺮﮔﺮﺩ ﺍﺳﻔﻨﺪﯾﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﻨﻮﺏ ﺑﻪ ﺭﺿﺎﺧﺎﻥ ﮐﻮﭼﮏ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻮﺩ‪،‬‬ ‫ﭘﺪﺭﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﻮﺷﻬﺮ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﺩﺍﺩ ﻭ ﭘﺪﺭﻡ ﮐﺎﺭﻣﻨﺪ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﺛﺒﺖ ﻭ ﺍﺣﻮﺍﻝ ﺑﻮﺷﻬﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﮐﻼﺱ ﺷﺸﻢ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﺩﺭ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﺎﻧﺪﻡ‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﻮﺍﯾﯽ ﺷﺪﻡ ﻭ ﺩﻟﻢ ﺑﺮﺍﯼ‬ ‫ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺗﻨﮓ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺩﺍﺷﺖ ﺩﺳﺖ ﻣﺎﺩﺭ ﺩﻭ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻭ ﺧﻮﺍﻫﺮﻡ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﺘﺎ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﯿﻢ ﻭ ﺩﺭ ﭼﺎﻫﮑﻮﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﺸﻖ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪﻡ ﻭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﻢ ﻧﯿﺰ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺍﺳﺖ‪.‬ﻭﻟﯽ ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺣﺰﺏ ﺑﻪﻭﺟﻮﺩ ﺁﻣﺪ‪ ،‬ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺣﺰﺏ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﻭ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺟﺪﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﻦ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﮔﻔﺖ‪ :‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝﻫﺎ‬ ‫ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﻢ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩﻡ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺳﺮﮔﺸﺘﮕﯽ ﺩﺭ ﮐﻮﻩﻫﺎ ﻭ ﺩﺭﻩﻫﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﻠﻤﻮﺱ ﺩﺭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﻦ ﺑﯿﺎﻥ ﺷﺪﻩﺍﻧﺪ‪ .‬‬ ‫»‬ ‫ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﻋﻼﻗﻤﻨﺪﯼ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺑﻪ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﻮﺩﮐﯽﺍﻡ ﺑﺎﺯ ﻣﯽﮔﺮﺩﺩ ﺧﯿﻠﯽ ﮐﻮﭼﮏ ﺑﻮﺩﻡ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪ ﺷﺪﻡ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﻋﺸﻘﯽ ﺩﺭ ﭼﺎﻫﮑﻮﻩ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﺍﻭ ﻧﯿﺰ ﺗﻮﺟﻬﯽ ﭘﺎﮎ ﻭ‬ ‫ﺳﺎﺩﻩ ﺩﻻﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﺁﻥ ﺩﺧﺘﺮ ﺧﯿﻠﯽ ﺭﻭﯼ ﻣﻦ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﺍﻭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﺮﺍ ﺷﺎﻋﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﻭﯾﮑﯽﭘﺪﯾﺎ‪:‬ﺍﺛﺒﺎﺕﭘﺬﯾﺮﯼ‬ ‫«‬ .‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ‬ ‫‪53‬‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۲‬ﻣﻬﺮ ‪۱۳۱۰‬‬ ‫ﺩﻫﺮﻭﺩ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺩﺷﺘﺴﺘﺎﻥ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ‪ ۲۹‬ﺁﺑﺎﻥ ‪۱۳۸۴‬‬ ‫ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺳﯿﻨﺎ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﺑﻮﺷﻬﺮ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺩﻭﺭﻩ‬ ‫ﻣﻌﺎﺻﺮ‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ )‪ ۲‬ﻣﻬﺮ‪ ،۱۳۱۰ ،‬ﺩﻫﺮﻭﺩ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺩﺷﺘﺴﺘﺎﻥ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺑﻮﺷﻬﺮ ‪ ۲۹ -‬ﺁﺑﺎﻥ‪ ،۱۳۸۴ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻣﺘﺮﺟﻢ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻭ ﺍﺯ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻧﯿﻤﺎ‬ ‫ﯾﻮﺷﯿﺞ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۸‬ﺑﻪ ﻣﮑﺘﺐﺧﺎﻧﻪ ﺭﻓﺘﻢ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺳﻌﺪﯼ ﺭﺍ ﯾﺎﺩ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﻭﻟﯽ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺷﻮﺭﺷﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺁﻥ ﺷﻬﺮ ﺷﺪ ﺳﺎﻝ ﺩﻭﻡ ﺭﺍ ﺗﻤﺎﻡ ﻧﮑﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻡ ﺍﺯ ﮐﻨﮕﺎﻥ ﺑﻪ ﺑﻮﺷﻬﺮ ﺭﻓﺘﻢ ﻭ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﺑﻮﺷﻬﺮ ﺛﺒﺖ ﻧﺎﻡ ﮐﺮﺩﻡ ﻭ ﺗﺎ ﮐﻼﺱ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺑﻮﺩﻡ ﻭ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺷﺎﮔﺮﺩ ﺍﻭﻝ ﺑﻮﺩﻡ ﻭ‬ ‫ﮐﻼﺱ ﭘﻨﺠﻢ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﺤﻞ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺛﺒﺖ ﻧﺎﻡ ﮐﺮﺩﻡ‪ .‬‬ ‫ﺍﺗﻮﺑﯿﻮﮔﺮﺍﻓﯽ‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺮﺡ ﺩﺍﺩﻩﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﺩﻭﻡ ﻣﻬﺮﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۱۰‬ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﺩﻫﺮﻭﺩ« ﺩﺷﺘﺴﺘﺎﻥ ﺟﻨﻮﺏ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪﻡ‪ ،‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻣﺎ ﺟﺰء ﻋﺸﺎﯾﺮ ﺯﻧﮕﻨﻪ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺪﻭﺩ ‪ ۴‬ﻧﺴﻞ ﭘﯿﺶ ﺑﻪ ﺟﻨﻮﺏ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﻦ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﺳﻦ ﺍﻡ ﻫﯿﭻ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﺍﻡ ﻧﺎﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺍﮔﺮ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺣﺲ‬ ‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻗﺮﯾﺤﻪ ﺷﻌﺮﯼ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻍ ﺷﻌﺮ ﺑﺮﻭﻧﺪ ﻭ ﮔﺮﻧﻪ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺷﻌﺮ ﺭﻓﺘﻦ ﮐﺎﺭﯼ ﻋﺒﺚ ﻭ ﺑﯿﻬﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺣﺰﺏ ﺗﻮﺩﻩ ﺗﺎﺛﯿﺮﺍﺕ ﺑﺴﯿﺎﺭ‬ ‫ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺑﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﻦ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﯾﻦ ﺣﺰﺏ ﺑﺎ ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﻣﺴﺘﻌﺎﺭ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﺁﻥ ﺭﻭﺯﻫﺎ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩﻡ ﻭ ﺣﺘﯽ ﺩﺭ ‪ ۲۹‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﺗﺎ ﺩﺭ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﺍﻧﮕﯿﺰﻩ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮﺍﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﻮﺭﺵ‬ ‫ﻧﻘﺶ ﺑﺴﺰﺍﯾﯽ ﺩﺍﺷﺘﻢ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۱‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺩﺍﺷﺘﻢ ﮐﻪ ﺁﻧﻬﻢ ﺑﻪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﻧﺮﺳﯿﺪ ﻭ ﯾﮏ ﺩﺧﺘﺮ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺩﺍﺭﻡ‪.‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥ ﺍﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﺗﻤﺎﻡ ﺩﻭﺭﻩ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﺮﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﺭﺍﻩ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﻌﻠﻢ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺷﺪﻩ‪ .‬ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ »ﺁﻭﺍﺯ ﺧﺎﮎ« ﺩﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥ ﺍﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﺯﯾﺎﺩﯼ‬ ‫ﺳﺮﻭﺩﻡ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﻧﺮﺳﯿﺪﻥ ﻣﺎ ﺑﻪ ﻫﻢ ﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺁﻥ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﺎ ﻣﺮﺩ ﺩﯾﮕﺮ ﻭ ﺳﺮﻃﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺩﭼﺎﺭ ﺷﺪ ﺭﺩ ﭘﺎﯾﯽ ﺍﯾﻦ ﻋﺸﻖ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﻦ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮﺭﺩ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺑﻮﺷﻬﺮ ﺑﺎﺯﮔﺸﺘﻢ ﻭ‬ ‫ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﺎﻧﺪﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭﻡ ﺭﺍ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﺩﯾﻮﺍﺭﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺩﺭﺳﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﯾﻢ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﮐﺮﺩﻡ ﻭ ﺣﺘﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺩﺭ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﺗﺌﺎﺗﺮ ﻧﯿﺰ ﻧﻘﺶﻫﺎﯾﯽ ﺍﯾﻔﺎء ﮐﺮﺩﻡ‪ .

‬ﺍﻣﺎ ﺁﻧﭽﻪ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺷﻌﺮﯼ ﺁﺗﺸﯽ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻋﻨﺼﺮ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺁﺷﻔﺘﻪ ﻭ ﻏﯿﺮﻣﻨﺴﺠﻢ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻗﺒﻞ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺧﻮﺩﺵ )ﻣﺜﻼً ﺍﺯ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﻧﺼﺮﺕ ﺭﺣﻤﺎﻧﯽ ﯾﺎ ﮐﯿﻮﻣﺮﺙ ﻣﻨﺸﯽﺯﺍﺩﻩ( ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﻪﺟﺰ ﺣﻀﻮﺭ »ﺟﻨﻮﺏ«‪ ،‬ﻟﺤﻦ ﺣﻤﺎﺳﯽ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ‪.aspx?ArticleId=354384‬ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪٔ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺵ‪) ۷ .com/search.zarsara.‬‬ ‫ﭘﯽﻧﻮﺷﺖ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﯼ‪» ،‬ﻣﻮﺝ ﺳﻮﻡ ﺩﺭ ﺗﺮﺍﺯﻭ ‪ -‬ﺑﺨﺶ ﺍﻭﻝ«‪ ،‬ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪٔ ﺍﯾﺮﺍﻥﺷﻨﺎﺳﯽ‪.‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﮐﺸﻒ ﻭ ﺷﻬﻮﺩ ﺩﺭ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺟﻨﻮﺑﯽ ﻭ ﻭﺣﺸﯽ ﺑﻪ ﻧﻮﻋﯽ‬ ‫ﺧﺸﻮﻧﺖ ﻏﺮﯾﺰﯼ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺩﺳﺖ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ‪ .farda.‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ‬ ‫‪54‬‬ ‫ﺳﺒﮏ ﺷﻌﺮﯼ‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﺧﺮ ﺩﻫﻪٔ ‪ ۳۰‬ﺑﺎ »ﺁﻫﻨﮓ ﺩﯾﮕﺮ« ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﻪ ﺗﺠﺮﺑﻪﺍﯼ ﺗﺎﺯﻩ ﺩﺳﺖ ﻣﯽﺯﻧﺪ‪ .ir/ISNA/NewsView.‬ﻣﻮﺝ ﺳﻮﻡ ﺩﺭ ﺗﺮﺍﺯﻭ ‪ -‬ﺑﺨﺶ ﺍﻭﻝ )‪ .‬ﭘﺎﯾﯿﺰ ‪.htm‬‬ ‫• ﮐﺘﺎﺏ ﻫﺎ‪:‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ )Œ‪(http://www.‬‬ ‫ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺁﺗﺸﯽ ﺩﺭ ﺩﻫﻪﻫﺎﯼ ‪ ۳۰‬ﻭ ‪ ۴۰‬ﻭ ‪ ۵۰‬ﺷﻌﺮ ﮐﻮﯾﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻃﺒﯿﻌﯽ ﺍﯾﻦ ﮐﻮﯾﺮ ﺣﻤﺎﺳﻪ ﻭ ﺧﺸﻮﻧﺖ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﯽﺁﻣﯽﺯﻧﺪ‪.(۱۳۶۹‬‬ ‫• ﺳﯿﻤﺎﯼ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻓﺎﺭﺱ ﺩﺭ ﻫﺰﺍﺭﺳﺎﻝ‪ ،‬ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺣﺴﻦ ﺍﻣﺪﺍﺩ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﺩﻭﻡ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻣﺎ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ ‪۱۳۷۷‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻧﻈﺮ ﺳﭙﺎﻧﻠﻮ‪ ،‬ﻣﺠﺎﺑﯽ‪ ،‬ﺁﺯﺍﺩ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺁﺗﺸﯽ ﻭ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎﯼ ﻣﻨﭽﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ ﺩﺭ ‪ ۴۰‬ﺳﺎﻝ ﭘﯿﺶ‬ ‫)‪(Lang=P&http://isna.aspx?ID=News-827652‬‬ ‫• ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﺻﺒﻮﺭﺍﻟﻠﻪ ﺳﯿﺎﻩ ﺳﻨﮓ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﺷﺎﻋﺮ )‪(http://www.۵۵۹ ،‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺍﺣﻤﺪﯼ‪ ،‬ﺭﺍﻣﯿﻦ‪ » .«(http://www.‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ‪ ،‬ﻋﺸﻖ ﻭ ﺍﻣﯿﺪ ﻭ ﺁﺭﺯﻭ ﻧﯿﺰ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺟﻨﻮﺑﯽ ﻏﺮﻕ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﺜﻠﺚ ﺧﺸﻮﻧﺖ‪-‬ﺣﻤﺎﺳﻪ‪-‬ﺟﻨﻮﺏ ﭼﻬﺮﻩ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪.com/view/Magazine/ViewPages.org/articles/05_updates/051204/manoucheher-aatashi_SSS.noormags.aspx?searchterms=٠نوچهر+آتشÛ‬‬ .۵۵۹ ،‬‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﯼ‪» ،‬ﻣﻮﺝ ﺳﻮﻡ ﺩﺭ ﺗﺮﺍﺯﻭ ‪ -‬ﺑﺨﺶ ﺍﻭﻝ«‪ ،‬ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪٔ ﺍﯾﺮﺍﻥﺷﻨﺎﺳﯽ‪.

‬ﺳﭙﺲ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﻓﯿﻠﻤﺴﺎﺯ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺑﺎ ﺍﻭ‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺤﻮﻝ ﻓﮑﺮﯼ ﻭ ﺍﺩﺑﯽ ﺩﺭ ﻓﺮﻭﻍ ﺷﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﭘﻨﺞ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﯼ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﯼ »ﺍﺳﯿﺮ«‪» ،‬ﺩﯾﻮﺍﺭ« ﻭ »ﻋﺼﯿﺎﻥ« ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﮐﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﻓﺮﻭﻍ‪ ،‬ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﻭ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺍﺯ ﭘﯿﺸﮕﺎﻣﺎﻥ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﺑﺎ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ »ﺗﻮﻟﺪﯼ ﺩﯾﮕﺮ« ﺗﺤﺴﯿﻦ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩﺍﯼ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺨﺖ‪ ،‬ﺳﭙﺲ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ »ﺍﯾﻤﺎﻥ ﺑﯿﺎﻭﺭﯾﻢ ﺑﻪ ﺁﻏﺎﺯ ﻓﺼﻞ ﺳﺮﺩ« ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﮕﺎﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺑﺰﺭﮒ ﺗﺜﺒﯿﺖ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.۱۳۱۳ ،‬ﺑﻬﻤﻦ‪ (۱۳۴۵ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ ‫‪55‬‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۱۵‬ﺩﯼ ‪۱۳۱۳‬‬ ‫‪۱۹۳۵‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪ ۲۴‬ﺑﻬﻤﻦ ‪۱۳۴۵‬‬ ‫‪۱۹۶۷‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻇﻬﯿﺮﺍﻟﺪﻭﻟﻪ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ‬ ‫ﻓﺮﻭﻍﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﻋﺮﺍﻗﯽ )ﺍﺭﺍﮐﯽ(‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺍﺯ ﻫﻢ ﺟﺪﺍ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﮐﺎﻣﯿﺎﺭ ﺷﺎﭘﻮﺭ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﺗﻮﺭﺍﻥ ﻭﺯﻳﺮﯼ ﺗﺒﺎﺭ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ )‪ ۱۵‬ﺩﯼ‪ ۲۴ .‬ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﺩﺭ ‪ ۳۲‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺗﺼﺎﺩﻑ ﺍﺗﻮﻣﺒﯿﻞ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﯼ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻭ ﺍﻭﺝ ﺷﻌﺮ ﻧﻮﯼ‬ ‫ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ ﺁﺛﺎﺭ ﻓﺮﻭﻍ ﻭ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﭘﺪﯾﺪﺍﺭ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪.

‬ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﺎﻣﻞ ‪ ۳۱‬ﻗﻄﻌﻪ ﺷﻌﺮ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﻦ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ‬ ‫‪ ۱۳۳۸‬ﺗﺎ ‪ ۱۳۴۲‬ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩﺍﻧﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ‪ ،‬ﻭﯼ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﻮﻟﺪﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺁﺧﺮﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮﯼ ﮐﻪ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‪ ،‬ﺧﻮﺩ‪ ،‬ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﺎﻧﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﻮﻟﺪﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺣﺎﺻﻞ ﺍﯾﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‪ ،‬ﯾﮏ ﭘﺴﺮ ﺑﻪ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﮐﺎﻣﯿﺎﺭ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺗﻮﺭﺍﻥ ﻭﺯﯾﺮﯼﺗﺒﺎﺭ ﻭ ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺳﯿﻨﻤﺎﯾﯽ ﻓﺮﻭﻍ‬ ‫ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﻓﯿﻠﻤﺴﺎﺯ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺑﺎ ﺍﻭ‪ ،‬ﻣﻮﺟﺐ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻓﻀﺎﯼ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭ ﺩﺭﻧﺘﯿﺠﻪ ﺗﺤﻮﻝ ﻓﮑﺮﯼ ﻭ ﺍﺩﺑﯽ ﺩﺭ ﻓﺮﻭﻍ ﺷﺪ‪.‬ﺟﺴﺪ ﺍﻭ‪ ،‬ﺭﻭﺯ ﭼﻬﺎﺭﺷﻨﺒﻪ ‪۲۶‬‬ ‫ﺑﻬﻤﻦ ﺑﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻧﺶ ﺩﺭ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﻇﻬﯿﺮﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﻔﺮﻫﺎﯼ ﻓﺮﻭﻍ ﺑﻪ ﺍﺭﻭﭘﺎ‪ ،‬ﺁﺷﻨﺎﯾﯽﺍﺵ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻫﻨﺮﯼ ﻭ ﺍﺩﺑﯽ ﺍﺭﻭﭘﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺫﻫﻦ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ‬ ‫ﮐﺮﺩ ﻭ ﺯﻣﯿﻨﻪﺍﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﮔﺮﮔﻮﻧﯽ ﻓﮑﺮﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﻭ ﻓﺮﺍﻫﻢ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺗﺤﺴﯿﻦ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩﺍﯼ‬ ‫ﺭﺍ ﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺨﺖ؛ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﺑﯿﺎﻭﺭﯾﻢ ﺑﻪ ﺁﻏﺎﺯ ﻓﺼﻞ ﺳﺮﺩ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻧﻤﻮﺩ‪.‬ﺑﻪ ﻗﻮﻟﯽ ﺩﯾﮕﺮ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺍﺛﺮ ﺍﻭ »ﺍﯾﻤﺎﻥ ﺑﯿﺎﻭﺭﯾﻢ ﺑﻪ ﺁﻏﺎﺯ ﻓﺼﻞ ﺳﺮﺩ« ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﺍﻭ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺩﻭﻣﯿﻦ ﺟﺸﻨﻮﺍﺭﻩ ﺳﯿﻨﻤﺎﯼ ﻣﻮﻟﻒ ﺩﺭ ﭘﺰﺍﺭﻭ ﺷﺮﮐﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺗﻬﯿﻪ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﺳﻮﺋﺪﯼ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﭼﻨﺪ ﻓﯿﻠﻢ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ‬ ‫ﻣﯽﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﻧﺎﺷﺮﺍﻥ ﺍﺭﻭﭘﺎﯾﯽ ﻣﺸﺘﺎﻕ ﻧﺸﺮ ﺁﺛﺎﺭﺵ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۴‬ﺑﻪ ﺟﺪﺍﯾﯽ ﺍﻧﺠﺎﻣﯿﺪ‪ .‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ ‫‪56‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﺩﺭ ﻇﻬﺮ ‪ ۸‬ﺩﯼﻣﺎﻩ ﺩﺭ ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ ﻣﻌﺰﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ]‪ [1‬ﮐﻮﭼﻪ ﺧﺎﺩﻡ ﺁﺯﺍﺩ ﺩﺭ ﻣﺤﻠﻪ ﺍﻣﯿﺮﯾﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﭘﺪﺭﯼ ﺗﻔﺮﺷﯽ ﻭ ﻣﺎﺩﺭﯼ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽﺗﺒﺎﺭ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪.‬‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﺑﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﯼ ﺍﺳﯿﺮ‪ ،‬ﺩﯾﻮﺍﺭ ﻭ ﻋﺼﯿﺎﻥ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﮐﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺁﺭﺯﻭﯼ ﻓﺮﻭﻍ ﺍﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺧﻮﺩﺵ‪» :‬ﺁﺭﺯﻭﯼ ﻣﻦ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺯﻧﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺴﺎﻭﯼ‬ ‫ﺣﻘﻮﻕ ﺁﻥﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺍﺳﺖ« »ﻣﻦ ﺑﻪ ﺭﻧﺞﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺧﻮﺍﻫﺮﺍﻧﻢ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺩﺭ ﺍﺛﺮ ﺑﯽ ﻋﺪﺍﻟﺘﯽ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ‪ ،‬ﮐﺎﻣﻼ ﻭﺍﻗﻒ ﻫﺴﺘﻢ ﻭ ﻧﯿﻤﯽ ﺍﺯ ﻫﻨﺮﻡ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺠﺴﻢ‬ ‫ﺩﺭﺩﻫﺎ ﻭ ﺁﻻﻡ ﺁﻥﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﯽﺑﺮﻡ‪.‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﻭ ﺁﻟﻤﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﺁﻣﻮﺧﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﯿﺮ ﻭ ﺳﻔﺮ‪ ،‬ﮐﻮﺷﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﺭﻭﭘﺎ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﭘﻮﺭﺍﻥ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮ ﻓﺮﻭﻍ ﭼﻨﺪﯼ ﭘﯿﺶ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ ﻓﺮﻭﻍ ﺭﻭﺯ ﻫﺸﺘﻢ ﺩﯼ ﻣﺎﻩ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻫﻞ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺍﯾﻦ ﺍﺷﺘﺒﺎﻩ ﺭﺍ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬ﻭ ﭼﻬﺎﺭ‬ ‫ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﯾﻌﻨﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۱‬ﻓﯿﻠﻢ ﺧﺎﻧﻪ ﺳﯿﺎﻩ ﺍﺳﺖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﺳﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺟﺬﺍﻣﯿﺎﻥ ﺑﺎﺑﺎﺑﺎﻏﯽ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻣﯽﺳﺎﺯﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﺎ ﺷﺎﭘﻮﺭ‪ ،‬ﺑﺎ ﻭﯼ ﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎﺭﯼﻫﺎﯼ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪﺍﯼ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﻓﺮﻭﻍ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺍﯾﻦ ﺩﻭ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺟﺪﺍﯾﯽ ﺍﺯ ﻭﯼ‬ ‫ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﺎﻣﯿﺎﺭ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﻭ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ "ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺗﭙﺶﻫﺎﯼ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪٔ ﻗﻠﺒﻢ"‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪.‬ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۲‬ﺩﺭ ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣﻪ ﺷﺶ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﺩﺭ‬ ‫ﺟﺴﺘﺠﻮﯼ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﺑﺎﺯﯼ ﭼﺸﻤﮕﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﺧﻮﺩ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪ .‬‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﺭﻭﭘﺎ‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﻭ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺟﺪﺍ ﺷﺪ‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺟﺪﺍﯾﯽ ﺍﺯ ﺷﺎﭘﻮﺭ‪ ،‬ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺥﺯﺍﺩ‪ ،‬ﺑﺮﺍﯼ ﮔﺮﯾﺰ ﺍﺯ ﻫﯿﺎﻫﻮﯼ ﺭﻭﺯﻣﺮﮔﯽ‪ ،‬ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﯾﮑﻨﻮﺍﺧﺖ‬ ‫ﺭﻭﺍﺑﻂ ﺷﺨﺼﯽ ﻭ ﻣﺤﻔﻠﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﻔﺮ ﺭﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﺎ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺷﺎﭘﻮﺭ‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ‪ ۱۳۳۰‬ﺩﺭ ‪ ۱۶‬ﺳﺎﻟﮕﯽ]‪ [2‬ﺑﺎ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﻃﻨﺰﭘﺮﺩﺍﺯ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﭘﺴﺮﺧﺎﻟﻪ ﻣﺎﺩﺭ ﻭﯼ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۷‬ﺳﯿﻨﻤﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﻓﺮﻭﻍ ﺭﺍ ﺟﻠﺐ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬‬ .‬ﺩﺭ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﺧﺒﺮ ﻣﯽﺭﺳﺪ ﮐﻪ ﻓﯿﻠﻢ »ﺧﺎﻧﻪ ﺳﯿﺎﻩ ﺍﺳﺖ« ﺑﺮﻧﺪﻩ ﺟﺎﯾﺰﻩ ﻧﺨﺴﺖ ﺟﺸﻨﻮﺍﺭﻩ ﺍﻭﺑﺮ‬ ‫ﻫﺎﻭﺯﻥ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﺎﺯ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺗﻮﻟﺪﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺗﯿﺮﺍﮊ ﺑﺎﻻﯼ ﺳﻪ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﺴﺨﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺴﯿﺮ ﺑﺎ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺁﺷﻨﺎ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﻣﺴﯿﺮ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻓﺮﻭﻍ ﺭﺍ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺑﯿﻦ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ‪۴۳-۱۳۴۲‬‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﯾﮑﺒﺎﺭ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺧﻮﺩﮐﺸﯽ ﺯﺩ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺟﻌﺒﻪ ﻗﺮﺹ ﮔﺎﺭﺩﻧﺎﻝ ﺭﺍ ﺧﻮﺭﺩ ﻭﻟﯽ ﮐﻠﻔﺘﺶ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻏﺮﻭﺏ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺍﻟﺒﺮﺯ ﺑﺮﺩ‪ [4].‬ﺁﺭﺯﻭﯼ ﻣﻦ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﯾﮏ ﻣﺤﯿﻂ ﻣﺴﺎﻋﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﻋﻠﻤﯽ ﻫﻨﺮﯼ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺯﻧﺎﻥ ﺍﺳﺖ ‪«.‬ﺑﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺭﻭﺯﺍﻧﻪﺍﺵ ﺑﻪ ﺳﺨﺘﯽ ﻣﯽﮔﺬﺷﺖ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺌﺎﺗﺮ ﻭ ﺍﭘﺮﺍ‬ ‫ﻭ ﻣﻮﺯﻩ ﻣﯽﺭﻓﺖ‪ .‬ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ ‫ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ‪ ۲۴‬ﺑﻬﻤﻦ‪ ۱۳۴۵ ،‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺭﺍﻧﻨﺪﮔﯽ ﺑﺎ ﺍﺗﻮﻣﻮﺑﯿﻞ ﺟﯿﭗ ﺷﺨﺼﯽﺍﺵ‪ ،‬ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺗﺼﺎﺩﻑ ﺩﺭ ﺟﺎﺩﻩ ﺩﺭﻭﺱ‪-‬ﻗﻠﻬﮏ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺟﺎﻥ ﺑﺎﺧﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۳‬ﺑﻪ ﺁﻟﻤﺎﻥ‪ ،‬ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﻭ‬ ‫ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺳﻔﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﻭ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﺮﺍﺩﺭﺵ‪ ،‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﻭ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺑﺰﺭﮔﺘﺮﺵ‪ ،‬ﭘﻮﺭﺍﻥ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﺭﺍ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﺑﺮﺩ‪.

...۱۳۳۱‬ﺍﺳﯿﺮ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ‪ ۴۴‬ﺷﻌﺮ‬ ‫‪ .‬‬ ‫ﻭ ﻗﻠﺐ ﺑﺎﻏﭽﻪ ﺩﺭ ﺯﯾﺮ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﻭﺭﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﻭ ﺫﻫﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪ ﺩﺍﺭﺩ ﺁﺭﺍﻡ ﺁﺭﺍﻡ‬ ‫ﺍﺯ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺳﺒﺰ ﺗﻬﯽ ﻣﯿﺸﻮﺩ‬ .‬‬ ‫ﻓﮑﺮ ﻣﯿﮑﻨﻢ ﮐﻪ ﺑﺎﻏﭽﻪ ﺭﺍ ﻣﯿﺸﻮﺩ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺑﺮﺩ‬ ‫ﻣﻦ ﻓﮑﺮ ﻣﯿﮑﻨﻢ ‪.۱۳۴۱‬ﺗﻮﻟﺪﯼ ﺩﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ‪ ۳۵‬ﺷﻌﺮ‬ ‫‪ .۱۳۳۵‬ﺩﯾﻮﺍﺭ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ‪ 25‬ﻗﻄﻌﻪ ﺷﻌﺮ‬ ‫‪ .‬‬ ‫ﻣﻦ ﻓﮑﺮ ﻣﯿﮑﻨﻢ ‪.‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻓﯿﻠﻢ ﻋﮑﺲﻫﺎﯼ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻓﺮﻭﻍ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪..‬‬ ‫ﻣﻦ ﻓﮑﺮ ﻣﯿﮑﻨﻢ ‪.۱۳۴۲‬ﺍﯾﻤﺎﻥ ﺑﯿﺎﻭﺭﯾﻢ ﺑﻪ ﺁﻏﺎﺯ ﻓﺼﻞ ﺳﺮﺩ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ‪ ۷‬ﺷﻌﺮ‬ ‫ﻓﺮﻭﻍ ﺩﺭ ﺁﺛﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ‬ ‫ﻧﺎﺻﺮ ﺻﻔﺎﺭﯾﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۱‬ﺳﻪ ﻓﯿﻠﻢ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﺎ ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺟﺎﻡ ﺟﺎﻥ‪ ،‬ﺍﻭﺝ ﻣﻮﺝ ﻭ ﺳﺮﺩ ﺳﺒﺰ]‪ [5‬ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻓﺮﻭﻍ ﺳﺎﺧﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﺎ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﮐﺎﻭﻩ‬ ‫ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺑﻬﺮﺍﻡ ﺑﯿﻀﺎﯾﯽ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻥ ﺳﯿﻨﻤﺎ‪ ،‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻣﺎﺩﺭ ﻭ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﻭ ﮐﺴﺎﻥ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ ..‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫ﻣﻬﺘﺎﺏ ﻣﺮﺍﻝ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﺗﺮﮎ ﺩﺭ ﺁﻟﺒﻮﻡ ﺳﺎﻝ ‪ ۲۰۱۱‬ﺧﻮﺩ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺍﯼ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ‪) Kayıp‬ﮔﻤﺸﺪﻩ( ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺷﻌﺮ ﮔﻤﺸﺪﻩ ﻓﺮﻭﻍ ﺍﺟﺮﺍ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪...‬‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻓﺮﻭﻍ‬ ‫ﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﮔﻞ ﻫﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﮐﺴﯽ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﻣﺎﻫﯽ ﻫﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﮐﺴﯽ ﻧﻤﯽ ﺧﻮﺍﻫﺪ‬ ‫ﺑﺎﻭﺭﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﻏﭽﻪ ﺩﺍﺭﺩ ﻣﯽ ﻣﯿﺮﺩ‬ ‫‪.۱۳۳۶‬ﻋﺼﯿﺎﻥ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻞ ‪ ۱۷‬ﺷﻌﺮ‬ ‫‪ .‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ ‫‪57‬‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﻓﺮﻭﻍ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﻓﺮﻭﻍ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﻓﺮﻭﻍ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ..

(http://www.com/?cat=3) ‫ ﺍﺯ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺥ ﺯﺍﺩ‬.foroogh.(‫ ﮐﺎﺭﻧﻤﺎﯼ ﺯﻧﺎﻥ ﮐﺎﺭﺍﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﺍﺯ ﺩﯾﺮﻭﺯ ﺗﺎ ﺍﻣﺮﻭﺯ‬.com/foroogh_letters/list.com/show.aspx) ‫• ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ (id=2&http://www.co.htm) «‫»ﻓﺮﻭﻍ ﺑﯽ ﭘﺎﯾﺎﻥ‬ (http://www.avayeazad.uk/persian/arts/story/2008/07/080706_an-as-foroogh.com/watch?v=bG08p2zUGA0) ‫ ﺳﺎﺧﺘﻪٔ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﺩﺭ ﯾﻮﺗﯿﻮﺏ‬،‫ ﺧﺎﻧﻪ ﺳﯿﺎﻩ ﺍﺳﺖ‬،‫• ﺗﻤﺎﺷﺎﯼ ﻓﯿﻠﻢ‬ (http://wiki.ws/saffarian/seganeh-Frogh.shtml) ‫• ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺁﺛﺎﺭ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﻨﭽﺴﺘﺮ‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ (http://moraffah.shereno.bbc.org) ‫• ﻭﺑﮕﺎﻩ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ (http://www.php) ‫• ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ ﻓﺮﻭﻍ‬ «‫(« ﻣﺠﻠﻪ »ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﻫﻨﺮ ﻧﻮﯾﺴﺶ‬http://www..com/cat-55.۲۰۰۸ ‫ ﻓﻮﺭﯾﻪ‬۲۴ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬.‫ ﺟﻤﻼﺕ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﻭ‬،‫ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬،‫ ﺗﺼﺎﻭﯾﺮ‬،‫• ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ‬ .com/literature/ffarrokhzad/forough_farrokhzad.net/2011/06/2011-yazina-damgasini-vuracak-sarkilar.ISBN 964-341-116-8 .(‫ ﻻﺩﻥ ﭘﺎﺭﺳﯽ )ﺑﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺯ ﺑﯽ ﺑﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬.bbc.poetrymag.htm) ‫ﺻﻔﺤﻪ ﺍﺻﻠﯽ ﻓﯿﻠﻢ‬ [1] [2] [3] [4] [5] (http://www.blogfa.‫ ﭘﻮﺭﺍﻥ‬،‫• ﻓﺮﺥﺯﺍﺩ‬ (http://www.de) ‫• ﭘﺎﯾﮕﺎﻩ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ (http://www.۲۰۱۱ ‫ ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ‬۱۲ ،‫ ﺭﺍﺳﺘﯿﻦ‬.‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ (http://www.iranchamber..htm) ‫ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺷﺎﭘﻮﺭ‬ .youtube.com/forughbipayan.saffarian.php?op=showalbum) ‫ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮ‬۵ ‫• ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ﺷﺎﻣﻞ‬ (http://www.euroalem.58 ‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ۵۹۹ ‫ﻓﺮﺥﺯﺍﺩ‬ .html) yazına damgasını vuracak şarkılar | şarkılar şarkıları dinle 2011 [6] ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺩﯾﮕﺮ‬ .info) ‫• ﻭﯾﮋﻩﻧﺎﻣﻪ » ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ (http://www.perslit.۱۳۸۱ ،‫ ﻧﺸﺮ ﻗﻄﺮﻩ‬:‫ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬.farrokhzad.forughfarrokhzad.asheghoone.

‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫‪59‬‬ ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻧﻘﺎﺵ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪ ۱۵‬ﻣﻬﺮ‪ ۷ / ۱۳۰۷ ،‬ﺍﮐﺘﺒﺮ‪۱۹۲۸ ،‬‬ ‫ﮐﺎﺷﺎﻥ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫‪ ۱‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ‪ 'unknown operator: u'\u06f1) ۱۳۵۹ ،‬ﺳﺎﻝ( ‪ ۲۱ /‬ﺁﻭﺭﯾﻞ‪،‬‬ ‫‪۱۹۸۰‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﮐﺎﺷﺎﻥ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺪﻓﻦ‬ ‫ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ ﺳﻠﻄﺎﻥﻋﻠﯽﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ‪ ،‬ﻣﺸﻬﺪ ﺍﺭﺩﻫﺎﻝ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﻣﺪﺭّﺱ ﻫﻨﺮﺳﺘﺎﻥ ﻫﻨﺮﻫﺎﯼ ﺯﯾﺒﺎ‬ ‫ﺍﻣﻀﺎ‬ ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ) ‪ ۱۵‬ﻣﻬﺮ ‪ ۱۳۰۷‬ﺩﺭ ﮐﺎﺷﺎﻥ ‪ ۱ -‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ۱۳۵۹‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻧﻘﺎﺵ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﺯ ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﺶ‬ ‫ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﯼ‪ ،‬ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ ﻭ ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎﯾﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۰‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﺮﮒ ﺭﻧﮓ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺪﺭﺑﺰﺭﮔﺶ ﻣﻴﺮﺯﺍ ﻧﺼﺮﺍﻟﻠﻪ ﺧﺎﻥ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻧﺨﺴﺘﻴﻦ ﺭﯾﻴﺲ ﺗﻠﮕﺮﺍﻑﺧﺎﻧﻪ ﻛﺎﺷﺎﻥ‪ ،‬ﭘﺪﺭﺵ »ﺍﺳﺪﻟﻠﻪ« ﻭ ﻣﺎﺩﺭﺵ »ﻣﺎﻩ ﺟﺒﯿﻦ« ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻭﺍﻟﺪﯾﻨﺶ ﺍﻫﻞ ﻫﻨﺮ ﻭ ﺷﻌﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۲‬ﺍﺯ‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﻫﻨﺮﻫﺎﯼ ﺯﯾﺒﺎ ﻓﺎﺭﻍ ﺍﻟﺘﺤﺼﯿﻞ ﺷﺪ ﻭ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺭﺟﻪ ﺍﻭﻝ ﻋﻠﻤﯽ ﺭﺍ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﺑﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﺧﻮﻥ ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﭘﺎﺭﺱ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ .‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۲۷‬ﺩﺭ ﺍﻣﺘﺤﺎﻧﺎﺕ ﺷﺸﻢ ﺍﺩﺑﯽ ﺷﺮﮐﺖ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﺩﯾﭙﻠﻢ ﺩﻭﺭﻩ‬ ‫ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﺫﺭ ‪ ۱۳۳۳‬ﺩﺭ ﺍﺩﺍﺭﻩٔ ﮐﻞ ﻫﻨﺮﻫﺎﯼ ﺯﯾﺒﺎ )ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻫﻨﺮ( ﺩﺭ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﻮﺯﻩﻫﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﻫﻨﺮﺳﺘﺎﻥﻫﺎﯼ ﻫﻨﺮﻫﺎﯼ ﺯﯾﺒﺎ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﻭﯼ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺸﺮﻕ ﺯﻣﯿﻦ ﻋﻼﻗﻪ ﺧﺎﺻﯽ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺳﻔﺮﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ‪ ،‬ﭘﺎﮐﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺍﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﮊﺍﭘﻦ ﻭ ﭼﯿﻦ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﭼﻨﺪ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺷﺮﮐﺖ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ ﻧﯿﺰ ﺩﻭﻣﯿﻦ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮﺍﺏﻫﺎ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﮐﻬﻦ ﺳﺎﯾﺮ ﺯﺑﺎﻧﻬﺎ ﻧﯿﺰ ﻋﻼﻗﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﺍﺯ ﺍﯾﻨﺮﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﮐﻬﻦ ﭼﯿﻨﯽ ﻭ ﮊﺍﭘﻨﯽ ﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﻣﺪﺗﯽ ﺩﺭ ﮊﺍﭘﻦ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻫﻨﺮ »ﺣﮑﺎﮐﯽ‬ ‫]‪[6‬‬ ‫ﺭﻭ ﭼﻮﺏ« ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻓﺮﺍﮔﺮﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺩﺭ ‪ ۱۴‬ﻣﻬﺮ ‪ ۱۳۰۷‬ﺩﺭ ﮐﺎﺷﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪﻩ ﮐﻪ ﺑﻄﻮﺭ ﺭﺳﻤﯽ ﺯﺍﺩﺭﻭﺯﺵ ﺭﺍ ‪ ۱۵‬ﻣﻬﺮﻣﺎﻩ ﺛﺒﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﻧﺪ‪ [2].‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﻫﻨﺮﻫﺎﯼ ﺯﯾﺒﺎﯼ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﻫﻢ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﺷﺮﮐﺖ ﻧﻔﺖ ﺩﺭ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ‪ ۸‬ﻣﺎﻩ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎ ﺩﺍﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﻭﺭﻩٔ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺧﯿﺎﻡ ﮐﺎﺷﺎﻥ )ﺷﻬﯿﺪ ﻣﺪﺭّﺱ ﻓﻌﻠﯽ( )‪ (۱۳۱۹‬ﻭ ﻣﺘﻮﺳّﻄﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﮐﺎﺷﺎﻥ ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۲۲‬ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻓﺎﺭﻍﺍﻟﺘﺤﺼﯿﻠﯽ‬ ‫ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﻭﺳﺎﻟﻪٔ ﺩﺍﻧﺶﺳﺮﺍﯼ ﻣﻘﺪﻣﺎﺗﯽ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﺍﺩﺍﺭﻩٔ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﮐﺎﺷﺎﻥ ﺩﺭﺁﻣﺪ‪ [4].

‬ﻭﯼ‬ ‫ﺑﺎ ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺿﻤﻦ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻫﻨﺮﺷﺎﻥ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﻫﺎﯼ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﺭﺍ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﻧﻤﻮﺩ‪.‬ﻭﯼ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﻫﻨﺮﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﻌﺮﺽ ﻧﻤﺎﯾﺶ ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻭ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ‬ ‫»ﻃﺒﯿﻌﺖ ﺑﯿﺠﺎﻥ« ‪» ،۱۳۳۶‬ﺷﻘﺎﯾﻘﻬﺎ‪ ،‬ﺟﻮﯾﺒﺎﺭ ﻭ ﺗﻨﻪ ﺩﺭﺧﺖ« ‪» ،۱۳۳۹‬ﻋﻠﻔﻬﺎ ﻭ ﺗﻨﻪ ﺩﺭﺧﺖ« ‪» ،۱۳۴۱‬ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺑﻨﺪﯼ ﺑﺎ ﻧﻮﺍﺭﻫﺎﯼ ﺭﻧﮕﯽ« ‪» ،۱۳۴۹‬ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺑﻨﺪﯼ ﺑﺎ‬ ‫ﻣﺮﺑﻌﻬﺎ« ‪ ۱۳۵۱‬ﻭ »ﻣﻨﻈﺮﻩ ﮐﻮﯾﺮﯼ« ‪ ۱۳۵۷‬ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ‪ [14].‬‬ ‫ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫ﻭﯼ ﺩﺭ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺍﺯ ﺩﺳﺘﺎﻭﺭﺩﻫﺎﯼ ﺯﯾﺒﺎﯾﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺷﺮﻕ ﻭ ﻏﺮﺏ ﺑﻬﺮﻩ ﻣﻨﺪ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺗﺎﺛﯿﺮﻫﺎ ﺩﺭ ﺁﺛﺎﺭﺵ ﺟﻠﻮﻩ ﮔﺮ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻭﯼ ﺻﻤﯿﻤﯽ‪ ،‬ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﺗﺼﻮﯾﺮﻫﺎﯼ ﺑﮑﺮ ﻭ ﺗﺎﺯﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻧﯽ ﻧﺮﻡ‪ ،‬ﻟﻄﯿﻒ‪ ،‬ﭘﺎﮐﯿﺰﻩ ﻭ ﻣﻨﺴﺠﻢ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺳﺎﺯﯼ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ‪ [10].‬ﭘﺪﺭ ﻭﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﻓﻠﺞ ﻧﯿﺰ ﻣﺒﺘﻼ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۰‬ﻓﻮﺕ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺑﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﻓﻌﺎﻝ ﺗﺮ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﺷﻌﺮ ﻭ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺁﺛﺎﺭ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﺁﻓﺮﯾﺪ ﻭ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﯾﺶ ﺭﺍ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﮐﺮﯾﻢ ﺍﻣﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ‬ ‫ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻭﯼ ﺑﻮﺩﻩ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﯿﺎﺗﺶ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﻭﯼ ﺩﺭ ﻧﺰﺩ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺩﺍﺭﺍﻥ ﻭ ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﭘﺮﯾﺪﺧﺖ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺧﻮﺍﻫﺮ‬ ‫]‪[15‬‬ ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ‪ ،‬ﺁﺛﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﻣﻮﺯﻩ ﮐﺮﻣﺎﻥ ﺍﻫﺪﺍ ﻧﻤﻮﺩ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۱‬ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ﺩﻭ ﮐﺘﺎﺏ ﺣﺠﻢ ﺳﺒﺰ ﻭ ﺷﺮﻕ ﺍﻧﺪﻭﻩ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ »ﻣﺎ ﻫﯿﭻ‪ ،‬ﻣﺎ ﻧﮕﺎﻩ« ﺗﻮﺳﻂ‬ ‫»ﮐﻼﺭﺍ ﺧﺎﻧﯿﺲ« ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﻫﺎﯼ ﺩﺍﺧﻠﯽ ﺁﺛﺎﺭ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺍﺵ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫]‪[12‬‬ ‫»ﮔﺎﻟﺮﯼ ﺳﯿﺤﻮﻥ« ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﻣﯽ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻋﺎﺩﺕ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﻭﺯ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺩﺭ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﺪ‪.‬ﺿﻤﻨﺎ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪٔ ﻫﻨﺮﻫﺎﯼ ﺯﯾﺒﺎﯼ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪٔ ﻟﯿﺘﻮﮔﺮﺍﻓﯽ ﻧﺎﻡ ﻧﻮﯾﺴﯽ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﺗﺼﺎﻭﯾﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩۂ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺭﻭﯼ‬ ‫]‪[8‬‬ ‫ﺍﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﻗﺎﺑﻞ ﯾﺎﻓﺘﻦ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﻣﻀﺎﯼ ﻭﯼ ﺑﺮ ﺭﻭﯼ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻫﺎﯾﺶ ﺑﻪ ﺧﻂ »ﻧﺴﺘﻌﻠﯿﻖ« ﺑﻮﺩﻩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﻤﯿﺰ ﺟﻠﻮﻩ ﺍﺯ ﺭﻭﺣﯿﻪ ﻓﺮﻭﺗﻨﺎﻧﻪ ﻭ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺵ ﺩﺍﺭﺩ‪ [13].‬ﺍﺯ ﻣﻌﺮﻭﻓﺘﺮﯾﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻭﯼ‬ ‫ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ‪ :‬ﻧﺸﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺻﺪﺍﯼ ﭘﺎﯼ ﺁﺏ ﻭ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﺭﺍ ﻧﺎﻡ ﺑﺮﺩ ﮐﻪ ﺷﻌﺮ ﺻﺪﺍﯼ ﭘﺎﯼ ﺁﺏ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮﯾﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻧﻮ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺍﺭﺷﺪ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻭﯼ ﮐﻪ ﻫﻢﺑﺎﺯﯼ ﺩﻭﺭﺍﻥ‬ ‫ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺑﻮﺩ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۹‬ﺩﺭﻣﯽﮔﺬﺭﺩ‪) .‬ﻓﺮﺥ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﭘﺴﺮ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ‪ ،‬ﺍﺧﯿﺮﺍً ﺍﺯ ﻭﯼ ﺧﺎﻃﺮﺍﺗﯽ ﺭﺍ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩﻩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶ ﯾﻮﻧﺲ ﻟﻄﻔﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﻨﺘﺮﻧﺖ‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ(‪ [7] .‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﻧﯿﺰ ﻣﺘﺮﺟﻤﺎﻥ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻭﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻧﻬﺎﯼ‬ ‫ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﯼ‪ ،‬ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ ﻭ ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎﯾﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩ ﺍﯼ ﻣﻮﺟﺰ‪،‬‬ ‫ﻧﯿﻤﻪ ﺍﻧﺘﺰﺍﻋﯽ ﺩﺳﺖ ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﯿﺎﻥ ﻣﮑﺎﺷﻔﻪ ﻫﺎﯼ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﺍﺵ ﺩﺭ ﻃﺒﯿﻌﺖ ﮐﻮﯾﺮﯼ ﮐﺎﺭﮔﺸﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ‬ ‫ﻣﺎﺩﺭ ﺳﻬﺮﺍﺏ‪ ،‬ﻣﺎﻩﺟﺒﻴﻦ‪ ،‬ﮐﻪ ﺍﻫﻞ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺏ ﻫﻢ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺩﺭ ﺧﺮﺩﺍﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۳‬ﺩﺭﻣﯽﮔﺬﺭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﺳﻔﻨﺪ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺯ ﮐﻠﯿﻪٔ ﻣﺸﺎﻏﻞ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﺑﻪ ﮐﻠﯽ ﮐﻨﺎﺭﻩﮔﯿﺮﯼ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﯼ ﻋﺎﺩﺕ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺩﻭﺭ ﺍﺯ ﺟﺎﻣﻌﻪ‬ ‫]‪[9‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﻫﻨﺮﯼ ﺍﺵ ﺭﺍ ﺧﻠﻖ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﺑﻪ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﻫﺎﯾﺶ »ﻗﺮﯾﻪ ﭼﻨﺎﺭ« ﻭ ﮐﻮﯾﺮﻫﺎﯼ ﮐﺎﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫‪60‬‬ .‬ﺍﺯ ﺍﯾﻨﺮﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻭﯼ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺎ ﻧﻘﺪ ﻭ‬ ‫ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﻮﺩﻩ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪» :‬ﺗﺎ ﺍﻧﺘﻬﺎ ﺣﻀﻮﺭ« ‪» ،‬ﺳﻬﺮﺍﺏ ﻣﺮﻍ ﻣﻬﺎﺟﺮ« ﻭ »ﻫﻨﻮﺯ ﺩﺭ ﺳﻔﺮﻡ« ‪» ،‬ﺑﯿﺪﻝ‪ ،‬ﺳﭙﻬﺮﯼ ﻭ ﺳﺒﮏ ﻫﻨﺪﯼ« ‪،‬‬ ‫»ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺣﺠﻢ ﺳﺒﺰ« ‪» ،‬ﺣﺎﻓﻆ ﭘﺪﺭ‪ ،‬ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﭘﺴﺮ‪ ،‬ﺣﺎﻓﻈﺎﻥ ﮐﻨﮕﺮﻩ« ﻭ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ »ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ«‪. [11].‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۳۶‬ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﺯﻣﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﺍﺭﻭﭘﺎﯾﯽ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﻭ ﻟﻨﺪﻥ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۵‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺟﺎﻭﯾﺪ ﻣﻘﺪﺱ ﺻﺪﻗﯿﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ‬ ‫ﺗﺮﮐﯽ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻟﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ‪ YKY‬ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﺗﺮﮐﯿﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﻣﺪﺗﯽ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﮐﻞ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ ﺑﺎ ﺳﻤﺖ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺳﻤﻌﯽ ﻭ ﺑﺼﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۷‬ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺷﺪ‪ .‬ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺭ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺗﺎ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻋﻤﺮ ﻭﯼ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﻌﺮ‬ ‫ﻭﯼ ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﺷﻌﺮ ﻣﯽ ﺳﺮﻭﺩ ﻭﻟﯽ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺭﻭﯾﻪ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﺷﻨﺎﺧﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺷﯿﻮﻩ ﺟﺪﯾﺪ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺑﺮ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﺪﺍﺭﺍﻧﻪ ﻭ ﺁﻣﻮﺧﺘﻪ ﻫﺎﯾﯽ‬ ‫ﮐﻪ ﺍﺯ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺫﻥ ﻓﺮﺍ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩ ﺟﺪﯾﺪﯼ ﺩﺳﺖ ﯾﺎﻓﺖ ﮐﻪ »ﺣﺠﻢ ﺳﺒﺰ« ﺷﯿﻮﻩ ﺗﮑﺎﻣﻞ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺳﺒﮑﺶ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺧﻮﺍﻫﺮﺍﻥ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﻫﻤﺎﻳﻮﻥﺩﺧﺖ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﭘﺮﯼﺩﺧﺖ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﻭ ﭘﺮﻭﺍﻧﻪ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﻣﻬﺮ ‪ ۱۳۴۰‬ﻧﯿﺰ‬ ‫ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﻫﻨﺮﮐﺪﻩٔ ﻫﻨﺮﻫﺎﯼ ﺗﺰﺋﯿﻨﯽ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻧﻤﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺁﺛﺎﺭ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺍﺵ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﻧﻮﯾﻦ ﻭ‬ ‫ﻣﺘﻔﺎﻭﺗﯽ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﻃﻮﺭﯾﮑﻪ ﻓﺮﻡ ﻫﺎﯼ ﻫﻨﺪﺳﯽ ﻧﺨﻮﺩﯼ ﻭ ﺧﺎﻛﺴﺘﺮﯼ ﺭﻧﮕﺶ ﺑﺎ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻧﻘﺎﺷﺎﻥ ﻓﯿﮕﻮﺭﺍﺗﯿﻮ ﻫﻤﺰﻣﺎﻧﺶ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﯼ ﺟﺴﺘﺠﻮﮔﺮ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎ‪ ،‬ﮐﻤﺎﻝ ﻃﻠﺐ‪ ،‬ﻓﺮﻭﺗﻦ ﻭ ﺧﺠﻮﻝ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﺪﺍﺭﺍﻧﻪ ﺍﺵ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﻭ ﻓﺮﺍﮔﯿﺮ ﺑﻮﺩ‪ .

‬ﺳﭙﺲ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽـﺍﻗﺎﻣﺘﯽ ﺧﺎﻧﮥ ﺍﺣﺴﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻣﺎﮐﻦ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﮐﺎﺷﺎﻥ‪ ،‬ﺍﺩﺍﻣﻪ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫‪61‬‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۷‬ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﺧﻮﻥ ﻣﺒﺘﻼ ﺷﺪ‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺒﺐ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۸‬ﺑﺮﺍﯼ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ﺭﻓﺖ‪ ،‬ﺍﻣﺎ‬ ‫ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻭﯼ ﻧﺎﮐﺎﻡ ﺍﺯ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺭ ﻏﺮﻭﺏ ‪ ۱‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۹‬ﺩﺭ‬ ‫ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﭘﺎﺭﺱ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺍﺑﺘﻼ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﺧﻮﻥ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﭼﻬﺮﻩﻫﺎﯼ‬ ‫ﺑﺮﺟﺴﺘﮥ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﻫﻨﺮﯼ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ‪ :‬ﺍﺣﻤﺪ ﺳﻤﯿﻌﯽ ﮔﯿﻼﻧﯽ‪ ،‬ﺷﻬﺮﺍﻡ‬ ‫]‪[16‬‬ ‫ﻧﺎﻇﺮﯼ‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﺩﻫﺒﺎﺷﯽ ﻭ ﺍﻣﯿﻦﺍﻟﻠﻪ ﺭﺷﯿﺪﯼ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﮑﻮﺩﺍﺷﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ‪ ۱۵‬ﻣﻬﺮ ‪ ۱۳۸۷‬ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻫﺸﺘﺎﺩﻣﯿﻦ ﺳﺎﻝﺭﻭﺯ ﺗﻮﻟﺪ ﺳﻬﺮﺍﺏ‬ ‫ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺑﺎ ﺍﻫﺪﺍﯼ ‪ ۸۰‬ﺷﺎﺧﮥ ﮔﻞ‪ ،‬ﻣﺮﺍﺳﻤﯽ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﺰﺍﺭ ﻭﯼ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ‬ ‫ﺷﺪ‪ .‬ﺻﺤﻦ ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ ﺳﻠﻄﺎﻥﻋﻠﯽﺑﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺑﺎﻗﺮ ﺭﻭﺳﺘﺎﯼ ﻣﺸﻬﺪ‬ ‫ﺍﺭﺩﻫﺎﻝ ﻭﺍﻗﻊ ﺩﺭ ﺍﻃﺮﺍﻑ ﮐﺎﺷﺎﻥ ﻣﯿﺰﺑﺎﻥ ﺍﺑﺪﯼ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪.(۱۳۵۸‬‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﻗﺒﺮﺱ‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﻧﻘﺎﺷﯽ‬ ‫]‪[17‬‬ ‫ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﮐﻪ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺩﺭ ﺁﻥﻫﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﯾﺎ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﻭﯼ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ،‬ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﻮﺍﺭﺩ ﺯﯾﺮ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ‪:‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺩﻭﺳﺎﻻﻧﻪٔ ﺗﻬﺮﺍﻥ )ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪(۱۳۳۷‬؛‬ ‫ﺩﻭﺳﺎﻻﻧﻪٔ ﻭﻧﯿﺰ )ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪(۱۳۳۷‬؛‬ ‫ﺩﻭ ﺳﺎﻻﻧﻪٔ ﺩﻭﻡ ﺗﻬﺮﺍﻥ )ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪ ،۱۳۳۹‬ﺑﺮﻧﺪﻩٔ ﺟﺎﯾﺰﻩٔ ﺍﻭﻝ ﻫﻨﺮﻫﺎﯼ ﺯﯾﺒﺎ(؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﺗﺎﻻﺭ ﻋﺒﺎﺳﯽ ﺗﻬﺮﺍﻥ )ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪(۱۳۴۰‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﺗﺎﻻﺭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﻬﺮﺍﻥ )ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ،۱۳۴۱‬ﺩﯼ ‪(۱۳۴۱‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﮔﯿﻞ ﮔﻤﺶ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪(۱۳۴۲ ،‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﻮﺩﯾﻮ ﻓﯿﻠﻢ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺗﯿﺮ ‪(۱۳۴۲‬؛‬ ‫ﺩﻭﺳﺎﻻﻧﻪٔ ﺳﺎﻥ ﭘﺎﻭﻟﻮ )ﺑﺮﺯﯾﻞ‪(۱۳۴۲ ،‬؛‬ ‫• ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﻫﻨﺮﻫﺎﯼ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﻣﻮﺯﻩ ﺑﻨﺪﺭ ﻟﻮﻫﺎﺭ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ‪(۱۳۴۲ ،‬؛‬ ‫• ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﻧﯿﺎﻻ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪(۱۳۴۲ ،‬؛‬ .‬‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫ﺳﻔﺮﻫﺎﯼ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎ )ﻭﯼ ﺍﺯ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﺑﻪ ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﻣﯽﺭﻭﺩ(؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﮊﺍﭘﻦ )ﺗﻮﮐﯿﻮ ﺩﺭ ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ (۱۳۳۹‬ﺑﺮﺍﯼ ﺁﻣﻮﺧﺘﻦ ﻓﻨﻮﻥ ﺣﮑﺎﮐﯽ ﺭﻭﯼ ﭼﻮﺏ ﮐﻪ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﺩﯾﺪ ﺍﺯ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻭ ﻣﺮﺍﮐﺰ ﻫﻨﺮﯼ ﮊﺍﭘﻦ ﻧﯿﺰ ﻣﯽﺷﻮﺩ؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ )‪(۱۳۴۰‬؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﻣﺠﺪﺩ ﺑﻪ ﻫﻨﺪﻭﺳﺘﺎﻥ )‪ ،۱۳۴۲‬ﺑﺎﺯﺩﯾﺪ ﺍﺯ ﺑﻤﺒﺌﯽ‪ ،‬ﺑﻨﺎﺭﺱ‪ ،‬ﺩﻫﻠﯽ‪ ،‬ﺍﮔﺮﻩ‪ ،‬ﻏﺎﺭﻫﺎﯼ ﺁﺟﺎﻧﺘﺎ‪ ،‬ﮐﺸﻤﯿﺮ(؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﭘﺎﮐﺴﺘﺎﻥ )‪ ،۱۳۴۲‬ﺗﻤﺎﺷﺎﯼ ﻻﻫﻮﺭ ﻭ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭ(؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻥ )‪ ،۱۳۴۲‬ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﮐﺎﺑﻞ(؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﺭﻭﭘﺎ )‪ ،۱۳۴۴‬ﻣﻮﻧﯿﺦ ﻭ ﻟﻨﺪﻥ(؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﺭﻭﭘﺎ )‪ ،۱۳۴۵‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ‪ ،‬ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎ‪ ،‬ﻫﻠﻨﺪ‪ ،‬ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎ‪ ،‬ﺍﺗﺮﯾﺶ(؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﻭ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﻻﻧﮓ ﺁﯾﻠﻨﺪ )‪ ۱۳۴۹‬ﻭ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﯾﮏ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﻧﯿﻮﯾﻮﺭﮎ(؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﻭ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ »ﮐﻮﯼ ﺑﯿﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﯽ ﻫﻨﺮﻫﺎ« )‪(۱۳۵۲‬؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﯾﻮﻧﺎﻥ ﻭ ﻣﺼﺮ )‪(۱۳۵۳‬؛‬ ‫ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺍﺵ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﺧﻮﻥ )ﺩﯼ ‪.

‬ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺳﻬﺮﺍﺏ«‪ .۱۳۹۰‬‬ ‫»ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﭼﯿﻨﯽ ﺑﺎ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ«‪ .com/post-35.(http://ali-karami.۲۳۴‬‬ ‫ﭘﺎﮐﺒﺎﺯ‪ ،‬ﺭﻭﯾﯿﻦ‪» .۱۳۸۴‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۲۰‬ﺗﯿﺮ ‪.hamshahrionline.aspx‬ﻫﻤﺸﻬﺮﯼ ﺁﻧﻼﯾﻦ‪ ۱۶ ،‬ﻣﻬﺮ ‪.(http://www.‬ﻧﺸﺮ ﻭ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﻓﺮﻭﺯﺍﻥ‪ .‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﭘﺮﺩﯾﺨﺖ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ .ir/news-65164.org/article66.blogfa.۱۳۸۹‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۲۰‬ﺗﯿﺮ ‪.‬ﺍﺩﺑﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺁﺫﺭ ‪ ،۱۳۷۱‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۳۶‬ﺹ ‪.۱۳۸۷‬‬ ‫»ﺳﺎﻟﺸﻤﺎﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ " ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ " ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻧﻘﺎﺵ ﻣﻌﺎﺻﺮ« )‪ .cloob.com/fa/NewsDetail.aspx‬ﻭﺏﻧﻮﺷﺖ »ﺩﯾﮕﺮ«‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﮐﺮﻣﯽ‪ ۴ ،‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪.html‬ﻭﺑﺴﺎﯾﺖ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ۱۱ ،‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ .‬ﺩﺍﯾﺮﻩ ﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﺹ ‪۲۹۹‬‬ ‫ﻧﻈﺮﯼ‪ ،‬ﺷﻬﺮﻭﺯ‪» .‬ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﭼﺎﭖ ﺳﻮﻡ‬ ‫»ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ«‪ .com/club/album/photo/clubname/sohrabclub/albumid/114220/photoid/533318/showtype/album‬ﺳﻬﺮﺍﺏ ﮐﻠﻮﺏ‪،‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺟﻌﻔﺮﯼ‪ ۲۰ ،‬ﺍﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.mehrnews.‬ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ«‪ .‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺷﺮﻕ‪ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۸۵‬‬ ‫ﭘﺎﮐﺒﺎﺯ‪ ،‬ﺭﻭﯾﯿﻦ‪» .۱۳۹۰‬‬ ‫»ﺳﺎﻟﺸﻤﺎﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ« )‪ .(http://www.aspx?NewsID=376096‬ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻣﻬﺮ‪ ۱۴ ،‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪.‬ﺩﺍﯾﺮﻩ ﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﺹ ‪۳۰۰‬‬ ‫»ﮔﻔﺘﮕﻮﯼ ﺧﻮﺍﻫﺮ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺑﺎ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺯﻣﺎﻧﻪ«‬ ‫»ﻫﻤﺎﯾﺶ ‪ ۸۰‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺩﺭ ﮐﺎﺷﺎﻥ ﺁﻏﺎﺯ ﺷﺪ« )‪ .‬ﻣﺠﻠﻪ ﺳﺨﻦ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪۱۵۱‬ﻭ ‪ ۱۵۲‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺩﯼ ﻣﺎﻩ ﻭ ﺑﻬﻤﻦ ﻣﺎﻩ ﺳﺎﻝ ‪۱۳۴۱‬‬ ‫»ﺑﺨﺸﯽ ﺍﺯ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺳﭙﻬﺮﯼ )ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺑﺎﺭ( ‪ -‬ﻧﻮﺷﺘﻪﯼ ﯾﻮﻧﺲ ﻟﻄﻔﯽ« )‪ .‬ﺹ ‪.(۱۳۵۷‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫]‪[7‬‬ ‫]‪[8‬‬ ‫]‪[9‬‬ ‫]‪[10‬‬ ‫]‪[11‬‬ ‫]‪[12‬‬ ‫]‪[13‬‬ ‫]‪[14‬‬ ‫]‪[15‬‬ ‫]‪[16‬‬ ‫]‪[17‬‬ ‫»ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻧﻘﺸﻬﺎ ﻭ ﺭﻧﮕﻬﺎ« )‪ .sohrabsepehri.‬ﺁﺑﺎﻥ ‪ ۱۳۸۱‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪۹‬‬ ‫ﯾﻌﻘﻮﺑﺸﺎﻫﯽ‪ ،‬ﻧﯿﺎﺯ‪» .‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺻﺒﺎ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪(۱۳۴۲ ،‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮﺭﮔﺰ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪(۱۳۴۴ ،‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺑﻮﺭﮔﺰ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪(۱۳۴۴ ،‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺳﯿﺤﻮﻥ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺑﻬﻤﻦ ‪(۱۳۴۶‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﻣﺲ ﺗﻬﺮﺍﻥ )‪(۱۳۴۷‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺟﺸﻨﻮﺍﺭﻩٔ ﺭﻭﺍﯾﺎﻥ )ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ‪(۱۳۴۷ ،‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﻫﻨﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺑﺎﻍ ﻣﻮﺳﺴﻪ ﮔﻮﺗﻪ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪(۱۳۴۷‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺷﯿﺮﺍﺯ )ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪(۱۳۴۷‬؛‬ ‫ﺟﺸﻨﻮﺍﺭﻩٔ ﺑﯿﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﯽ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺩﺭ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ )ﺍﺧﺬ ﺍﻣﺘﯿﺎﺯ ﻣﺨﺼﻮﺹ‪(۱۳۴۸ ،‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺩﺭ ﺑﺮﯾﺞ ﻫﻤﭙﺘﻦ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ )‪(۱۳۴۹‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺑﻨﺴﻦ ﻧﯿﻮﯾﻮﺭﮎ )‪(۱۳۵۰‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻫﺎﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﻟﯿﺘﻮ )ﺗﻬﺮﺍﻥ‪(۱۳۵۰ ،‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺳﯿﺮﻭﺱ )ﭘﺎﺭﯾﺲ‪(۱۳۵۱ ،‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺳﯿﺤﻮﻥ ﺗﻬﺮﺍﻥ )‪(۱۳۵۱‬؛‬ ‫ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﻫﻨﺮﯼ ﺑﯿﻦ ﺍﻟﻤﻠﻠﯽ ﺗﻬﺮﺍﻥ )ﺩﯼ ‪(۱۳۵۳‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺳﯿﺤﻮﻥ ﺗﻬﺮﺍﻥ )‪(۱۳۵۴‬؛‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﻫﻨﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ »ﺑﺎﺯﺍﺭ ﻫﻨﺮ« )ﺑﺎﻝ‪ ،‬ﺳﻮﯾﯿﺲ‪ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪(۱۳۵۵‬؛‬ ‫• ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻔﺮﺍﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﮕﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﺳﯿﺤﻮﻥ ﺗﻬﺮﺍﻥ )‪.(http://www.(http://www.‬‬ ‫»ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ« )‪http://www.(ه-سهراب-سپهرÛ‬ﻭﺑﺴﺎﯾﺖ ﺁﻓﺘﺎﺏ‪ ۹ ،‬ﻣﻬﺮ ‪ .com/articles/view/art_culture/literature_verse/c5c1128178798p1.۹‬‬ ‫»ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ« )‪ .‬ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﭘﺮﻭﯾﻦ‪ ،‬ﮔﻔﺘﮕﻮ ﮐﻨﻨﺪﻩ‪ :‬ﻣﻌﺼﻮﻣﻪ ﺑﯿﺎﺕ ﺳﻌﯿﺪ ﻧﻌﻤﺖ ﺍﻟﻠﻪ‪ .‬‬ ‫ﻫﻨﻮﺯ ﺩﺭ ﺳﻔﺮﻡ‪ .‬ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺳﻬﺮﺍﺏ«‪ .poetry.۱۳۸۹‬‬ ‫»ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ـ ﻧﻘﺎﺵ« )‪ .sohrabsepehri.com/main.‬ﺗﻔﺎﻭﺕ ﮐﺎﺷﺎﻥ ﺑﺎ ﻧﯿﻮﯾﻮﺭﮎ«‪ .۱۳۸۵‬‬ ‫‪62‬‬ .۱۳۸۵‬‬ ‫»ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺁﻣﺪ‪ ،‬ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺑﺎ ﺧﻮﺍﻫﺮﺯﺍﺩﻩ ﻫﺎﯼ ﺳﻬﺮﺍﺏ«‪ .php/زندگی-ناÙ‬‬ ‫Œ‪ .php#more‬ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪.ir/archives/002019.(http://www.asp‬ﻭﺑﺴﺎﯾﺖ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪.aftabir.(http://www.

sohrabsepehri.‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫)‪http://www.‬ﺩﺍﯾﺮﻩ ﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻑ ﻫﻨﺮ‪ .com/articles/view/art_culture/literature_verse/c5c1128178798p1.‬‬ ‫»ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ«‪ .۲۰۰‬‬ ‫ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺳﻬﺮﺍﺏ‪ .tak-tahghigh.aspx‬‬ ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ )‪(http://www.۱۳۸۵‬‬ ‫ﭘﺎﮐﺒﺎﺯ‪ ،‬ﺭﻭﯾﯿﻦ‪» .‬ﺍﺩﺑﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺁﺫﺭ ‪ ،۱۳۷۱‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۳۶‬ﺹ ‪.com‬‬ ‫• ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭﻧﯿﮏ ﻫﺸﺖ ﮐﺘﺎﺏ )‪/http://txt.aftabir.۳۰۰‬‬ ‫ﯾﻌﻘﻮﺑﺸﺎﻫﯽ‪ ،‬ﻧﯿﺎﺯ‪» .‬ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺳﻬﺮﺍﺏ«‪ .com/?cat=260‬‬ ‫• ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﮐﺎﻣﻞ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ )‪http://www.html‬‬ ‫‪63‬‬ .jadidonline.۲۳۴‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﻱ )‪(http://moraffah.com/images/stories/flash_multimedia/sohrab_sepehri_anniversary_test/sep_high.org‬‬ ‫ﺳﺎﯾﺖ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ )‪(http://www.‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻭﯾﮋﻩ ﻧﺎﻣﻪ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺷﺮﻕ ﭼﺎﭖ ﺷﺪﻩ ‪.com/cat-54.(http://www.‬ﻫﻨﻮﺯ ﺩﺭ ﺳﻔﺮﻡ‪) .‬ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ«‪ .com/1390/01/زندگی-ناÙ‬‬ ‫Œ‪(/ه-بزرگان-سهراب-سپهرÛ‬‬ ‫• ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻣﺼﻮﺭ ﺍﺯ ﭼﻨﺪﯼ ﺍﺯ ﻧﻘﺎﺷﯽﻫﺎﯼ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪:‬‬ ‫)‪.‬ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﻫﺎ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺳﻮﻡ ﺹ ‪ ۱۹۹‬ﻭ ‪.blogfa.php/زندگی-ناÙ‬‬ ‫Œ‪ ،(ه-سهراب-سپهرÛ‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺁﻓﺘﺎﺏ‪.sohrab-sepehri.sohrabsepehri.asheghoone.‬ﺹ ‪ ۲۹۹‬ﻭ‪.‬ﺧﻮﺩﻧﻮﺷﺖ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﭘﺮﯾﺪﺧﺖ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﭼﺎﭖ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ(‪.ir/1388/02/07) (PDF‬ﻫﺸﺖ‪-‬ﮐﺘﺎﺏ‪-‬ﺳﻬﺮﺍﺏ‪-‬ﺳﭙﻬﺮﯼ(‬ ‫• ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ‪ ،‬ﻣﺘﻦ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﺷﻌﺎﺭ‪ ،‬ﺁﻟﺒﻮﻡ ﺗﺼﺎﻭﯾﺮ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺷﯽﻫﺎﯼ ﺳﻬﺮﺍﺏ‪ ،‬ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭﻧﯿﮑﯽ ﻭ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻮﺑﺎﯾﻞ ﺁﺛﺎﺭ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫)‪(http://wiki.com‬‬ ‫ﻭﺑﺴﺎﯾﺖ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ )‪(http://www.

‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‪ ،‬ﺳﺎﯾﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ‬ ‫ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﭼﺎﭖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺗﻮﺍﻧﺎﯾﯽ ﺧﻮﯾﺶ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﻏﺰﻝ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩ ﺗﺎ ﺁﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﮔﻔﺖ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ‬ ‫ﻣﯽﺭﻭﺩ‪.‬ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺧﺎﻃﺮﻩ ﺍﻧﮕﯿﺰ ﺗﻮ ﺍﯼ ﭘﺮﯼ ﮐﺠﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﺎﯾﻪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻨﺰﻝ ﺷﺨﺼﯽ ﺳﺎﯾﻪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺯﻝ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﯽ‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ ﺳﯿﻤﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‪ 1387‬ﺑﺎ ﻧﺎﻡ)ﺧﺎﻧﻪ ﺍﺭﻏﻮﺍﻥ(ﺑﻪ ﺛﺒﺖ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ ‪ .‬‬ ‫ﺳﺎﯾﻪ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﯼ ﺑﻌﺪﯼ‪ ،‬ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﮐﺘﺎﺏ ﺷﺒﮕﯿﺮ ﺧﻮﺩ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﭘﺮ ﺗﺐ ﻭ ﺗﺎﺏ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۲‬ﺍﺳﺖ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‬ ‫ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ‪ ۶‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ۱۳۰۶‬ﺩﺭ ﺭﺷﺖ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻟﻒ ﺳﺎﯾﻪ‬ ‫ﺍﻣﯿﺮ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺳﻤﯿﻌﯽ ﮔﯿﻼﻧﯽ )ﺯﺍﺩﻩٔ ‪ ۶‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ،(۱۳۰۶‬ﻣﺘﺨﻠﺺ ﺑﻪ »ﻩ‪.‬‬ ‫ﺳﺎﯾﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۵‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ »ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻧﻐﻤﻪﻫﺎ« ﺭﺍ‪ ،‬ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩٔ ﮐﻬﻦ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫»ﺳﺮﺍﺏ« ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺍﺳﻠﻮﺏ ﺟﺪﯾﺪ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﻗﺎﻟﺐ ﻫﻤﺎﻥ ﭼﻬﺎﺭﭘﺎﺭﻩﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﻣﻀﻤﻮﻧﯽ ﺍﺯ ﻧﻮﻉ ﺗﻐﺰﻝ ﻭ ﺑﯿﺎﻥ ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ ﻭ ﻋﻮﺍﻃﻒ ﻓﺮﺩﯼ؛ ﻋﻮﺍﻃﻔﯽ ﻭﺍﻗﻌﯽ ﻭ‬ ‫ﻃﺒﯿﻌﯽ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﻫﻨﻮﺯ ﺑﺎ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﺁﺷﻨﺎ ﻧﺸﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬ﺳﺎﻳﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺣﺎﺩﺛﻪ ﻣﻴﺪﺍﻥ ﮊﺍﻟﻪ‬ ‫)‪ 17‬ﺷﻬﺮﻳﻮﺭ‪(1357‬ﺑﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺍﺯ ﺭﺍﺩﻳﻮ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎ ﺩﺍﺩ‪.‬ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﺪﯾﺮ ﮐﻞ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﺳﯿﻤﺎﻥ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺍﺷﺘﻐﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬ﺍﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﻗﺪﻣﺖ ﭼﻨﺪﺍﻧﯽ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﺍﻣﺎ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎﮐﻪ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﺳﮑﻮﻧﺖ ﺳﺎﯾﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻣﺤﻔﻞ ﺍﺩﺑﯽ ﺑﺰﺭﮔﺎﻥ ﺷﻌﺮ ﻭ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻭﻣﺤﻞ ﻧﺸﺴﺖ ﻫﺎﯼ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﺍﺭﺯﺵ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺳﺎﯾﻪ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺭﺍ ﺻﺮﻑ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﻭﺣﺎﻓﻆ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺣﺎﺻﻞ ﺗﻤﺎﻡ ﺁﻥ ﺯﺣﻤﺖ ﻫﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺎﯾﻪ ﺩﺭ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺁﻧﺮﺍ ﺑﻪ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﭘﯿﺸﮑﺶ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ‪.‬ﺍﻟﻒ ﺳﺎﯾﻪ«‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽﭘﮋﻭﻩ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺳﺎﯾﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ 1346‬ﺑﻪ‬ ‫ﺍﺟﺮﺍﯼ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﺑﺮ ﻣﺰﺍﺭ ﺣﺎﻓﻆ ﺩﺭ ﺟﺸﻦ ﻫﻨﺮ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﻣﯽ ﭘﺮﺩﺍﺯﺩ ﮐﻪ ﺩﮐﺘﺮ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ ﭘﺎﺭﯾﺰﯼ ﺩﺭ ﺳﻔﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺧﻮﺩ )ﺍﺯ ﭘﺎﺭﯾﺰ ﺗﺎﭘﺎﺭﯾﺲ (ﺍﺳﺘﻘﺒﺎﻝ ﺑﯽ ﻧﻈﯿﺮﺷﺮﮐﺖ‬ ‫ﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﻫﯿﺠﺎﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺷﻨﯿﺪﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﺎﯾﻪ ﺭﺍ ﺷﺮﺡ ﻣﯿﺪﻫﺪﻭﻣﯽ ﻧﻮﯾﺴﺪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺎﻭﺭ ﻧﻤﯽ ﮐﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺯ ﺷﻨﯿﺪﻥ ﯾﮏ ﺷﻌﺮ ﻧﻮﺗﺎ ﺍﯾﻦ‬ ‫ﺣﺪ ﻫﯿﺠﺎﻥ ﺯﺩﻩ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬ﭘﺪﺭﺵ ﺁﻗﺎﺧﺎﻥ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺍﺯ ﻣﺮﺩﺍﻥ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﺭﺷﺖ ﻭ ﻣﺪﺗﯽ ﺭﺋﯿﺲ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﭘﻮﺭﺳﯿﻨﺎﯼ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﺮﺍﺩﺭﺍﻥ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬ ‫ﻋﻤﻮﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ‪ ۱۳۵۰‬ﺗﺎ ‪ ۱۳۵۶‬ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﮔﻞﻫﺎ ﺩﺭ ﺭﺍﺩﯾﻮﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﻨﺎﺭﻩ ﮔﯿﺮﯼ ﺩﺍﻭﻭﺩ ﭘﯿﺮﻧﯿﺎ( ﻭ ﭘﺎﯾﻪﮔﺬﺍﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﺎﯾﯽ ﮔﻠﭽﯿﻦ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺩﻭﺭﻩ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺷﺖ ﻭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻧﻐﻤﻪﻫﺎ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽﺩﺍﻧﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺟﺮﺍ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ »ﭼﻨﺪ ﺑﺮﮒ ﺍﺯ ﯾﻠﺪﺍ« ﺭﺍﻩ ﺭﻭﺷﻦ ﻭ ﺗﺎﺯﻩﺍﯼ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﮔﺸﻮﺩ‪.‬ﭘﺲ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﻏﺰﻝ ﺑﻮﺩ؛ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ‪:‬‬ ‫ﺁﻥ ﮐﻪ ﻣﺴﺖ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺩﺳﺘﯽ ﺑﻪ ﺩﻝ ﻣﺎ ﺯﺩ ﻭ ﺭﻓﺖ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﺪﺍﻧﻢ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺳﻮﺩﺍ ﺯﺩ ﻭ ﺭﻓﺖ‬ ‫ﺧﻮﺍﺳﺖ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﺥ ﻣﺎ ﺑﮑﺸﺪ‬ ‫ﺗﻨﻪﺍﯼ ﺑﺮ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪٔ ﺗﻨﻬﺎ ﺯﺩ ﻭ ﺭﻓﺖ‬ .‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ »ﺳﯿﺎﻩ ﻣﺸﻖ«‪ ،‬ﺑﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ »ﺳﺮﺍﺏ« ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ‪ ۲۵‬ﺗﺎ ‪ ۲۹‬ﺷﺎﻋﺮ ﺭﺍ ﺩﺭﺑﺮﻣﯽﮔﯿﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺳﺎﯾﻪ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ‪ ،‬ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ‪ ،‬ﭼﻨﺪﯼ ﮐﻮﺷﯿﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﺭﺍﻩ ﻧﯿﻤﺎ ﺑﺮﻭﺩ؛ ﺍﻣﺎ‪ ،‬ﻧﮕﺮﺵ ﻣﺪﺭﻥ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﻤﺎ‪ ،‬ﺑﻪ ﻭﯾﮋﻩ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺳﺮﺍﯾﺶ ﻗﻘﻨﻮﺱ‪ ،‬ﺑﺎ ﻃﺒﻊ ﺍﻭ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺳﺎﺳﺎ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﻏﺰﻟﺴﺮﺍ ﺑﻮﺩ؛ ﻫﻤﺨﻮﺍﻧﯽ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬ ‫‪64‬‬ ‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬ ‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۶‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪۱۳۰۶‬‬ ‫ﺭﺷﺖ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﻘﯿﻢ ﺷﻬﺮ ﮐﻠﻦ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪۱۹۸۷‬‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﻟﻘﺐ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻩ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺁﺛﺎﺭ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺍﻭ ﺍﺯ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺣﺎﻓﻆ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻪ ﺳﻌﯽ ﺳﺎﯾﻪ« ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺑﺎﺭ ﺩﺭ ‪ ۱۳۷۲‬ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪ ﻭ ﺑﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﺎ‬ ‫ﺗﺠﺪﯾﺪﻧﻈﺮ ﻭ ﺗﺼﺤﯿﺤﺎﺕ ﺗﺎﺯﻩ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.

‬‬ ‫ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻧﯿﻤﺎ ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩٔ ﻏﺰﻝ ﺗﻘﺴﯿﻤﺎﺗﯽ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻧﺪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﯿﻦ ﻧﺎﻡﻫﺎﯾﯽ ﭼﻮﻥ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‪،‬‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﻧﯿﺴﺘﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ ﻭ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻧﻮ ﺍﻭ ﻧﯿﺰ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﺩﺭﻭﻥﻣﺎﯾﻪﺍﯼ ﺗﺎﺯﻩ ﻭ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭﯼ ﺍﺳﺖ؛ ﻭ ﭼﻮﻥ ﻓﺼﺎﺣﺖ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﻗﻮﺕ ﺑﯿﺎﻥ ﺳﺎﯾﻪ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﺩﺭﻭﻥﻣﺎﯾﻪٔ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭﯼ ﻫﻤﮕﺎﻡ ﺷﺪﻩ‪ ،‬ﻧﺘﯿﺠﻪٔ ﻣﻄﻠﻮﺑﯽ ﺑﻪ ﺑﺎﺭ‬ ‫ﺁﻭﺭﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬ ‫‪65‬‬ ‫ﻣﺠﻮﻋﻪﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﭘﺎﯾﻪﺍﻧﺪ‪:‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻧﻐﻤﻪﻫﺎ‪۱۳۲۵ ،‬‬ ‫ﺳﺮﺍﺏ‪۱۳۳۰ ،‬‬ ‫ﺳﯿﺎﻩ ﻣﺸﻖ‪ ،‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪۱۳۳۲‬‬ ‫ﺷﺒﮕﯿﺮ‪ ،‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۳۲‬‬ ‫ﺯﻣﯿﻦ‪ ،‬ﺩﯼ ‪۱۳۳۴‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺑﺮﮒ ﺍﺯ ﯾﻠﺪﺍ‪ ،‬ﺁﺑﺎﻥ ‪۱۳۴۴‬‬ ‫• ﯾﺎﺩﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﻣﻬﺮ ‪) ۱۳۴۸‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﻌﺮ ﺗﻮﻣﺎﻧﯿﺎﻥ ﺷﺎﻋﺮ ﺍﺭﻣﻨﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‪ ،‬ﮔﺎﻟﻮﺳﺖ ﺧﺎﻧﻨﺲ ﻭ ﺭﻭﺑﻦ(‬ ‫• ﺗﺎ ﺻﺒﺢ ﺷﺐ ﯾﻠﺪﺍ‪ ،‬ﻣﻬﺮ ‪۱۳۶۰‬‬ ‫• ﯾﺎﺩﮔﺎﺭ ﺧﻮﻥ ﺳﺮﻭ‪ ،‬ﺑﻬﻤﻦ ‪۱۳۶۰‬‬ ‫• ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻪ ﺳﻌﯽ ﺳﺎﯾﻪ )ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺎ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ(‬ ‫• ﺗﺎﺳﯿﺎﻥ ﻣﻬﺮ ‪) ۱۳۸۵‬ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻮ(‬ ‫ﻭﯾﮋﮔﯽ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﻏﻼﻣﺤﺴﯿﻦ ﯾﻮﺳﻔﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺷﻌﺮ ﺳﺎﯾﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﺩﺭ ﻏﺰﻝ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺳﺎﯾﻪ )ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ( ﺩﺭ ﺷﻤﺎﺭ ﺁﺛﺎﺭ ﺧﻮﺏ ﻭ ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺗﺮﺍﻧﻪ‬ ‫ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺩﻟﺒﺎﺧﺘﻪ ﺩﺧﺘﺮﯼ ﺍﺭﻣﻨﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﮔﺎﻟﯿﺎ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺭﺷﺖ ﺳﺎﮐﻦ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﯾﻦ ﻋﺸﻖ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺩﺳﺖ ﻣﺎﯾﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪﺍﯼ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺍﯾﺎﻡ ﺳﺮﻭﺩ‪.‬ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﮔﯿﺮﺍ ﻭ‬ ‫ﺩﻟﮑﺶ‪ ،‬ﺗﺸﺒﯿﻬﺎﺕ ﻭ ﺍﺳﺘﻌﺎﺭﺍﺕ ﻭ ﺻﻮﺭ ﺧﯿﺎﻝ ﺑﺪﯾﻊ‪ ،‬ﺯﺑﺎﻥ ﺭﻭﺍﻥ ﻭ ﻣﻮﺯﻭﻥ ﻭ ﺧﻮﺵﺗﺮﮐﯿﺐ ﻭ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎ ﻏﺰﻝ‪ ،‬ﺍﺯ ﻭﯾﮋﮔﯿﻬﺎﯼ ﺷﻌﺮ ﺍﻭﺳﺖ ﻭ ﻧﯿﺰ ﺭﻧﮓ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻇﺮﯾﻒ ﺁﻥ‬ ‫ﯾﺎﺩﺁﻭﺭ ﺷﯿﻮﻩٔ ﺩﻟﭙﺬﯾﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻏﺰﻟﻬﺎﯼ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪٔ ﺍﻭﺳﺖ‪ :‬ﺩﻭﺯﺥ ﺭﻭﺡ‪ ،‬ﺷﺒﯿﺨﻮﻥ‪ ،‬ﺧﻮﻧﺒﻬﺎ‪ ،‬ﮔﺮﯾﻪٔ ﻟﯿﻠﯽ‪ ،‬ﭼﺸﻤﯽ ﮐﻨﺎﺭ ﭘﻨﺠﺮﻩٔ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﻭ ﻧﻘﺶ ﺩﯾﮕﺮ‪«.‬‬ ‫ﺑﻌﺪﻫﺎ ﮐﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻏﺮﻕ ﺧﻮﻧﺮﯾﺰﯼ ﻭ ﺟﻨﮓ ﻭ ﺑﺤﺮﺍﻥ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﺷﻌﺮﯼ ﺑﺎ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪﺍﺵ ﺑﺎ ﮔﺎﻟﯿﺎ ﺳﺮﻭﺩ‪:‬‬ ‫ﺩﯾﺮﯾﺴﺖ ﮔﺎﻟﯿﺎ!‬ ‫ﺩﺭ ﮔﻮﺵ ﻣﻦ ﻓﺴﺎﻧﻪٔ ﺩﻟﺪﺍﺩﮔﯽ ﻣﺨﻮﺍﻥ!‬ ‫ﺩﯾﮕﺮ ﺯ ﻣﻦ ﺗﺮﺍﻧﻪٔ ﺷﻮﺭﯾﺪﮔﯽ ﻣﺨﻮﺍﻩ!‬ ‫ﺩﯾﺮﺳﺖ ﮔﺎﻟﯿﺎ! ﺑﻪ ﺭﻩ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ‬ ‫ﻋﺸﻖ ﻣﻦ ﻭ ﺗﻮ؟ ﺍﯾﻦ ﻫﻢ ﺣﮑﺎﯾﺘﯽ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﺩﺭﻣﺎﻧﺪﻩ ﻫﺮ ﮐﺴﯽ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﻬﺮ ﻧﺎﻥ ﺷﺐ‬ ‫ﺩﯾﮕﺮ ﺑﺮﺍﯼ ﻋﺸﻖ ﻭ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﺠﺎﻝ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﺷﺎﺩ ﻭ ﺷﮑﻔﺘﻪ ﺩﺭ ﺷﺐ ﺟﺸﻦ ﺗﻮﻟﺪﺕ‬ ‫ﺗﻮ ﺑﯿﺴﺖ ﺷﻤﻊ ﺧﻮﺍﻫﯽ ﺍﻓﺮﻭﺧﺖ ﺗﺎﺑﻨﺎﮎ‬ ‫ﺍﻣﺸﺐ ﻫﺰﺍﺭ ﺩﺧﺘﺮ ﻫﻤﺴﺎﻝ ﺗﻮ ﻭﻟﯽ‬ ‫ﺧﻮﺍﺑﯿﺪﻩ ﺍﻧﺪ ﮔﺮﺳﻨﻪ ﻭ ﻟﺨﺖ ﺭﻭﯼ ﺧﺎﮎ‬ ‫ﺯﯾﺒﺎﺳﺖ ﺭﻗﺺ ﻭ ﻧﺎﺯ ﺳﺮﺍﻧﮕﺸﺖﻫﺎﯼ ﺗﻮ‬ ‫ﺑﺮ ﭘﺮﺩﻩﻫﺎﯼ ﺳﺎﺯ‬ ‫ﺍﻣﺎ ﻫﺰﺍﺭ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﺎﻓﻨﺪﻩ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﺑﺎ ﭼﺮﮎ ﻭ ﺧﻮﻥ ﺯﺧﻢ ﺳﺮﺍﻧﮕﺸﺖ ﻫﺎﯾﺸﺎﻥ‬ .

.‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬ ‫ﺟﺎﻥ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺩﺭ ﻗﻔﺲ ﺗﻨﮓ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﻬﺮ ﺩﺳﺘﻤﺰﺩ ﺣﻘﯿﺮﯼ ﮐﻪ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﺁﻥ‬ ‫ﭘﺮﺗﺎﺏ ﻣﯽ ﮐﻨﯽ ﺗﻮ ﺑﻪ ﺩﺍﻣﺎﻥ ﯾﮏ ﮔﺪﺍ‬ ‫ﻭﯾﻦ ﻓﺮﺵ ﻫﻔﺖ ﺭﻧﮓ ﮐﻪ ﭘﺎﻣﺎﻝ ﺭﻗﺺ ﺗﻮﺳﺖ‬ ‫ﺍﺯ ﺧﻮﻥ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺭﻧﮓ‬ ‫ﺩﺭ ﺗﺎﺭ ﻭ ﭘﻮﺩ ﻫﺮ ﺧﻂ ﻭ ﺧﺎﻟﺶ‪ ،‬ﻫﺰﺍﺭ ﺭﻧﺞ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﺏ ﻭ ﺭﻧﮓ ﻫﺮ ﮔﻞ ﻭ ﺑﺮﮔﺶ‪ ،‬ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻨﮓ‬ ‫ﺍﯾﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺧﻔﺘﻪ ﻫﺰﺍﺭ ﺁﺭﺯﻭﯼ ﭘﺎﮎ‬ ‫ﺍﯾﻨﺠﺎ ﺑﻪ ﺑﺎﺩ ﺭﻓﺘﻪ ﻫﺰﺍﺭ ﺁﺗﺶ ﺟﻮﺍﻥ‬ ‫ﺩﺳﺖ ﻫﺰﺍﺭ ﮐﻮﺩﮎ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺑﯽ ﮔﻨﺎﻩ‬ ‫ﭼﺸﻢ ﻫﺰﺍﺭ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﯿﻤﺎﺭ ﻧﺎﺗﻮﺍﻥ ‪..‬‬ ‫ﺭﻭﺯﯼ ﮐﻪ ﺑﺎﺯﻭﺍﻥ ﺑﻠﻮﺭﯾﻦ ﺻﺒﺤﺪﻡ‬ ‫ﺑﺮﺩﺍﺷﺖ ﺗﯿﻎ ﻭ ﭘﺮﺩﻩٔ ﺗﺎﺭﯾﮏ ﺷﺐ ﺷﮑﺎﻓﺖ‪،‬‬ ‫ﺭﻭﺯﯼ ﮐﻪ ﺁﻓﺘﺎﺏ‬ ‫ﺍﺯ ﻫﺮ ﺩﺭﯾﭽﻪ ﺗﺎﻓﺖ‪،‬‬ ‫ﺭﻭﺯﯼ ﮐﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﻭ ﻟﺐ ﯾﺎﺭﺍﻥ ﻫﻤﻨﺒﺮﺩ‬ ‫ﺭﻧﮓ ﻧﺸﺎﻁ ﻭ ﺧﻨﺪﻩٔ ﮔﻤﮕﺸﺘﻪ ﺑﺎﺯﯾﺎﻓﺖ‪،‬‬ ‫ﻣﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺯ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﮔﺮﺩﯾﺪ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﺳﻮﯼ ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎ ﻭ ﻏﺰﻟﻬﺎ ﻭ ﺑﻮﺳﻪ ﻫﺎ‬ ‫ﺳﻮﯼ ﺑﻬﺎﺭﻫﺎﯼ ﺩﻝ ﺍﻧﮕﯿﺰ ﮔﻞ ﻓﺸﺎﻥ‬ ‫ﺳﻮﯼ ﺗﻮ‪،‬‬ ‫ﻋﺸﻖ ﻣﻦ ‪...‬‬ ‫‪66‬‬ .‬‬ ‫ﺩﯾﺮﯾﺴﺖ ﮔﺎﻟﯿﺎ!‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺑﻮﺳﻪ ﻭ ﻏﺰﻝ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬ ‫ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺭﻧﮓ ﺁﺗﺶ ﻭ ﺧﻮﻥ ﺩﺍﺭﺩ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ‬ ‫ﻫﻨﮕﺎﻣﻪٔ ﺭﻫﺎﯾﯽ ﻟﺒﻬﺎ ﻭ ﺩﺳﺖ ﻫﺎﺳﺖ‬ ‫ﻋﺼﯿﺎﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﺭﻭﯼ ﻣﻦ ﻣﺨﻨﺪ!‬ ‫ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ ﻧﮕﺎﻩ ﺗﻮ ﺑﺮ ﻣﻦ ﺣﺮﺍﻡ ﺑﺎﺩ!‬ ‫ﺑﺮ ﻣﻦ ﺣﺮﺍﻡ ﺑﺎﺩ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﭘﺲ ﺷﺮﺍﺏ ﻭ ﻋﺸﻖ!‬ ‫ﺑﺮ ﻣﻦ ﺣﺮﺍﻡ ﺑﺎﺩ ﺗﭙﺸﻬﺎﯼ ﻗﻠﺐ ﺷﺎﺩ!‬ ‫ﯾﺎﺭﺍﻥ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺑﻨﺪ‪،‬‬ ‫ﺩﺭ ﺩﺧﻤﻪﻫﺎﯼ ﺗﯿﺮﻩ ﻭ ﻏﻤﻨﺎﮎ ﺑﺎﻏﺸﺎﻩ‬ ‫ﺩﺭ ﻋﺰﻟﺖ ﺗﺐ ﺁﻭﺭ ﺗﺒﻌﯿﺪﮔﺎﻩ ﺧﺎﺭﮎ‬ ‫ﺩﺭ ﻫﺮ ﮐﻨﺎﺭ ﻭ ﮔﻮﺷﻪٔ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺯﺥ ﺳﯿﺎﻩ‬ ‫ﺯﻭﺩﺳﺖ ﮔﺎﻟﯿﺎ!‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻦ ﻓﺴﺎﻧﻪٔ ﺩﻟﺪﺍﺩﮔﯽ ﻣﺨﻮﺍﻥ!‬ ‫ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺯ ﻣﻦ ﺗﺮﺍﻧﻪٔ ﺷﻮﺭﯾﺪﮔﯽ ﻣﺨﻮﺍﻩ!‬ ‫ﺯﻭﺩﺳﺖ ﮔﺎﻟﯿﺎ! ﻧﺮﺳﯿﺪﺳﺖ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ‪....

‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻣﺮﺟﺎﻥ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﻓﻮﻕ ﺍﻟﻌﺎﺩﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭﺳﺖ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﺳﻨﮕﯽ ﺍﺳﺖ ﺯﯾﺮ ﺁﺏ‬ ‫ﺩﺭ ﮔﻮﺩ ﺷﺐ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺩﺭﯾﺎﯼ ﻧﯿﻠﮕﻮﻥ‬ ‫ﺗﻨﻬﺎ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺩﺭ ﺗﮏ ﺁﻥ ﮔﻮﺭ ﺳﻬﻤﻨﮏ‬ ‫ﺧﺎﻣﻮﺵ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺩﺭ ﺩﻝ ﺁﻥ ﺳﺮﺩﯼ ﻭ ﺳﮑﻮﻥ‬ ‫ﺍﻭ ﺑﺎ ﺳﮑﻮﺕ ﺧﻮﯾﺶ‬ ‫ﺍﺯ ﯾﺎﺩ ﺭﻓﺘﻪﺍﯼ ﺳﺖ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺩﺧﻤﻪ ﺳﯿﺎﻩ‬ ‫ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ ﺍﻭ ﻧﺘﺎﻓﺘﻪ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﻧﯿﻢ ﺭﻭﺯ‬ ‫ﻫﺮﮔﺰ ﺑﺮ ﺍﻭ ﻧﺘﺎﻓﺘﻪ ﻣﻬﺘﺎﺏ ﺷﺎﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺷﺐ ﮐﻪ ﻧﺎﻟﻪ ﺑﺮﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﮐﺲ ﻧﺒﻮﺩ‬ ‫ﮐﺎﻥ ﻧﺎﻟﻪ ﺑﺸﻨﻮﺩ‬ ‫ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺷﺐ ﮐﻪ ﺍﺷﮏ ﺑﺮﺍﻓﺸﺎﻧﺪ ﻭ ﯾﺎﻭﻩ ﮔﺸﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﮔﻮﺩ ﺁﻥ ﮐﺒﻮﺩ‬ ‫ﺳﻨﮕﯽ ﺍﺳﺖ ﺯﯾﺮ ﺁﺏ ﻭﻟﯽ ﺁﻥ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺳﻨﮓ‬ ‫ﺯﻧﺪﻩ ﺳﺖ ﻣﯽ ﺗﭙﺪ ﺑﻪ ﺍﻣﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﺁﻥ ﻧﻬﻔﺖ‬ ‫ﺩﻝ ﺑﻮﺩ ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﺳﯿﻨﻪ ﺩﻟﺪﺍﺭ ﻣﯽ ﻧﺸﺴﺖ‬ ‫ﮔﻞ ﺑﻮﺩ ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﺳﺎﯾﻪ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﻣﯽ ﺷﮑﻔﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﺩﯾﮕﺮ ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ ﺳﺎﯾﻪ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﭘﯿﺶ ﺳﺎﺯ ﺗﻮ ﻣﻦ ﺍﺯ ﺳﺨﺮ ﺳﺨﻦ ﺩﻡ ﻧﺰﻧﻢ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﭼﻮ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﻮ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﺳﺨﻨﻢ‬ ‫ﺭﻩ ﻣﮕﺮﺩﺍﻥ ﻭ ﻧﮕﻪ ﺩﺍﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﭘﺮﺩﻩٔ ﺭﺍﺳﺖ‬ ‫ﺗﺎ ﻣﻦ ﺍﺯ ﺭﺍﺯ ﺳﭙﻬﺮﺕ ﮔﺮﻫﯽ ﺑﺎﺯ ﮐﻨﻢ‬ ‫ﺻﺒﺮ ﮐﻦ ﺍﯼ ﺩﻝ ﻏﻢ ﺩﯾﺪﻩ ﮐﻪ ﭼﻮﻥ ﭘﯿﺮ ﺣﺰﯾﻦ‬ ‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻣﮋﺩﻩٔ ﻧﺼﺮﺕ ﺭﺳﺪ ﺍﺯ ﭘﯿﺮﻫﻨﻢ‬ ‫ﭼﻪ ﻏﺮﯾﺒﺎﻧﻪ ﺗﻮ ﺑﺎ ﯾﺎﺩ ﻭﻃﻦ ﻣﯽ ﻧﺎﻟﯽ‬ ‫ﻣﻦ ﭼﻪ ﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻏﺮﯾﺐ ﺍﺳﺖ ﺩﻟﻢ ﺩﺭ ﻭﻃﻨﻢ‬ ‫ﻫﻤﻪ ﻣﺮﻏﺎﻥ ﻫﻢ ﺁﻭﺍﺯ ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﻩ ﺷﺪﻧﺪ‬ ‫ﺁﻩ ﺍﺯﯾﻦ ﺑﺎﺩ ﺑﻼﺧﯿﺰ ﮐﻪ ﺯﺩ ﺩﺭ ﭼﻤﻨﻢ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻣﻦ ﺑﺎ ﻣﺪﺩ ﺳﺎﺯ ﺗﻮ ﺁﻭﺍﺯﯼ ﺩﺍﺷﺖ‬ ‫ﮐﯽ ﺑﻮﺩ ﺑﺎﺯ ﮐﻪ ﺷﻮﺭﯼ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﺩﺭﻓﮑﻨﻢ‬ ‫ﻧﯽ ﺟﺪﺍ ﺯﺍﻥ ﻟﺐ ﻭ ﺩﻧﺪﺍﻥ ﭼﻪ ﻧﻮﺍﯾﯽ ﺩﺍﺭﺩ ؟‬ ‫ﻣﻦ ﺯ ﺑﯽ ﻫﻢ ﻧﻔﺴﯽ ﻧﺎﻟﻪ ﺑﻪ ﺩﻝ ﻣﯽ ﺷﮑﻨﻢ‬ ‫ﺑﯽ ﺗﻮ ﺩﯾﮕﺮ ﻏﺰﻝ "ﺳﺎﯾﻪ" ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻟﻄﻔﯽ‬ ‫ﺑﺎﺯ ﺭﺍﻫﯽ ﺑﺰﻥ ﺍﯼ ﺩﻭﺳﺖ ﮐﻪ ﺁﻫﯽ ﺑﺰﻧﻢ‬ ‫ﺩﺭﺩ ﮔﻨﮓ‬ ‫ﻧﻤﯿﺪﺍﻧﻢ ﭼﻪ ﻣﯿﺨﻮﺍﻫﻢ ﺑﮕﻮﯾﻢ‬ ‫ﺯﺑﺎﻧﻢ ﺩﺭ ﺩﻫﺎﻥ ﺑﺎﺯ ﺑﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ‬ ‫ﺩﺭ ﺗﻨﮓ ﻗﻔﺲ ﺑﺎﺯ ﺍﺳﺖ ﻭﺍﻓﺴﻮﺱ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎﻝ ﻣﺮﻍ ﺁﻭﺍﺯﻡ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺍﺳﺖ‬ ‫‪67‬‬ ...

‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭّﻝ‪ .‬ﻧﺎﺷﺮ‪ :‬ﻣﺆﻟﻒ‪ /‬ﺻﺪ ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﺧﺴﺮﻭ ﺷﺎﻓﻌﯽ‪.blogfa.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ‪)ISBN 964-423-377-8 .ketabnews.‬‬ ‫‪68‬‬ .(۳‬‬ ‫• ﮔﯿﻼﻥ ﺩﺭ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺏ‪ ،‬ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﻓﺨﺮﺍﯾﯽ‪.۱۳۷۶ ،‬ﺟﻠﺪ ‪.‬‬ ‫• ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﺑﻬﺎﺭ ﺗﺎ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ‪ ،‬ﺣﺴﻨﻌﻠﯽ ﻣﺤﻤﺪﯼ‪ .com/detail-6239-fa-1.aspx‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺳﺘﺎﯾﺸﮕﺮ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ‪ .com/cat-128.‬ﻧﺎﻡ ﻧﺎﻣﻪٔ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺯﻣﯿﻦ ﺟﻠﺪ ﺳﻮّﻡ‪ .‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬ ‫ﻧﻤﯿﺪﺍﻧﻢ ﭼﻪ ﻣﯿﺨﻮﺍﻫﻢ ﺑﮕﻮﯾﻢ‬ ‫ﻏﻤﯽ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺨﻮﺍﻧﻢ ﻣﯽ ﮔﺪﺍﺯﺩ‬ ‫ﺧﯿﺎﻝ ﻧﺎﺷﻨﺎﺳﯽ ﺁﺷﻨﺎ ﺭﻧﮓ‬ ‫ﮔﻬﯽ ﻣﯽ ﺳﻮﺯﺩﻡ ﮔﻪ ﻣﯽ ﻧﻮﺍﺯﺩ‬ ‫ﭘﺮﯾﺸﺎﻥ ﺳﺎﯾﻪ ﺍﯼ ﺁﺷﻔﺘﻪ ﺁﻫﻨﮓ‬ ‫ﺯ ﻣﻐﺰﻡ ﻣﯽ ﺗﺮﺍﻭﺩ ﮔﯿﺞ ﻭﮔﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﭼﻮ ﺭﻭﺡ ﺧﻮﺍﺑﮕﺮﺩﯼ ﻣﺎﺕ ﻭ ﻣﺪﻫﻮﺵ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﯽ ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﺭﻩ ﺍﻓﺘﺪ ﺷﺒﺎﻧﮕﺎﻩ‬ ‫ﺩﺭﻭﻥ ﺳﯿﻨﻪ ﺍﻡ ﺩﺭﺩﯾﺴﺖ ﺧﻮﻧﺒﺎﺭ‬ ‫ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﮔﺮﯾﻪ ﻣﯿﮕﯿﺮﺩ ﮔﻠﻮﯾﻢ‬ ‫ﻏﻤﯽ ﺁﺷﻔﺘﻪ ﺩﺭﺩﯼ ﮔﺮﯾﻪ ﺁﻟﻮﺩ‬ ‫ﻧﻤﯿﺪﺍﻧﻢ ﭼﻪ ﻣﯽ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺑﮕﻮﯾﻢ‬ ‫ﻧﻤﯿﺪﺍﻧﻢ ﭼﻪ ﻣﯽ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﺑﮕﻮﯾﻢ‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﺳﺘﺎﯾﺸﮕﺮ‪۱۹ ،‬‬ ‫ﺍﺯ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ ﭼﻪ ﺧﺒﺮ؟ )‪(http://www.html‬‬ ‫ﭘﻴﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﻴﺮﻭﻥ‬ ‫• ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ )‪(http://moraffah.

‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪٔ ﺍﻭ ﺑﺰﺭﮒﺗﺮﯾﻦ ﺍﺛﺮ ﭘﮋﻭﻫﺸﯽ ﺩﺭ ﺑﺎﺏ ﻓﺮﻫﻨﮓ‬ ‫ﻋﺎﻣﻪٔ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﯾﺮﺍﻥ) ﺑﺎ ﺗﻤﺮﮐﺰ ﺑﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬ﺁﺛﺎﺭ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ‪ :‬ﺳﻮﺋﺪﯼ‪ ،‬ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ ،‬ﮊﺍﭘﻨﯽ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﯼ‪ ،‬ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺁﻟﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺭﻭﺳﯽ‪ ،‬ﺍﺭﻣﻨﯽ‪ ،‬ﻫﻠﻨﺪﯼ‪،‬‬ ‫ﺭﻭﻣﺎﻧﯿﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻓﻨﻼﻧﺪﯼ‪ ،‬ﮐﺮﺩﯼ ﻭ ﺗﺮﮐﯽ∗ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ ﻃﺎﻫﺮ ﮐﺮﺝ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺗﺨﻠﺺ ﺍﻟﻒ‪ ..‬ﻫﺮ ﺟﺎ ﺍﺯ ﻣﻨﺒﻊ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﺎﺷﺪ ﺩﺭ ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪. [10‬ﺩﻭﺭﻩٔ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺷﻐﻞ ﭘﺪﺭ ﮐﻪ ﺍﻓﺴﺮ ﺍﺭﺗﺶ ﺭﺿﺎ ﺷﺎﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻭﻗﺖ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﺎﯾﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺄﻣﻮﺭﯾﺖ ﻣﯽﺭﻓﺖ‪ ،‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎﯾﯽ ﭼﻮﻥ ﺭﺷﺖ ﻭ ﺳﻤﯿﺮﻡ ﻭ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﻭ ﺁﺑﺎﺩﻩ ﻭ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ‪) ..‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺁﺯﺍﺩﯼﺧﻮﺍﻫﺎﻧﻪ ﻭ ﺿﺪ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩﯼ‪ ،‬ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺷﺎﻋﺮ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺍﺭﻣﻐﺎﻥ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﺧﺎﺵ‪ ،‬ﺯﺍﻫﺪﺍﻥ ﻭ ﻣﺸﻬﺪ ﻭ ﺑﯿﺮﺟﻨﺪ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﺳﯿﺰﺩﻩ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺿﺒﻂ‬ .‬ﺍﺯ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﻣﺪﺍﯾﺢ ﺑﯽﺻﻠﻪ ﺑﻪ ﺍﻫﺎﻟﯽ ﮐﺎﺑﻞ ﺑﺎﺯﻣﯽﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۶‬ﺑﺎ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻧﻮ )ﮐﻪ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﻫﻢ ﻧﺎﻣﯿﺪﻩ ﺷﺪ( ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺑﺎﺭ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ »ﺗﺎ‬ ‫ﺷﮑﻮﻓﻪٔ ﺳﺮﺥ ﯾﮏ ﭘﯿﺮﺍﻫﻦ« ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۹‬ﺑﺎ ﻧﺎﻡ »ﺷﻌﺮ ﺳﻔﯿﺪ ﻏﻔﺮﺍﻥ« ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ ﻭﺯﻥ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﭘﯿﺸﺮﻭ ﺳﺒﮏ ﻧﻮﯾﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫ﺷﮑﻞ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﻣﺎﺩﺭﺵ ﮐﻮﮐﺐ ﻋﺮﺍﻗﯽ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺍﺯ ﻣﻬﺎﺟﺮﺍﻥ ﻗﻔﻘﺎﺯﯼ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻃﯽ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻠﺸﻮﯾﮑﯽ ‪۱۹۱۷‬‬ ‫ﺭﻭﺳﯿﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩﺍﺵ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮐﻮﭼﺎﻧﺪﻩﺷﺪﻩﺑﻮﺩ]‪ .‬‬ ‫ﺷﻬﺮﺕ ﺍﺻﻠﯽ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺳﺮﺍﯾﺶ ﺷﻌﺮ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﮔﻮﻧﻪﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺷﻌﺮ ﻧﻮ ﻭ ﺑﺮﺧﯽ ﻗﺎﻟﺐﻫﺎﯼ ﮐﻬﻦ ﻧﻈﯿﺮ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﻭ ﻧﯿﺰ ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﻋﺎﻣﯿﺎﻧﻪ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺩﻟﯿﻞ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪٔ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺭﺷﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﺤﻞ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ ﺩﺭ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺭﺷﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ (.‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫‪69‬‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۲۱‬ﺁﺫﺭ ‪۱۳۰۴‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ ﺻﻔﯽﻋﻠﯿﺸﺎﻩ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ‪ ۲‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۷۹‬‬ ‫ﮐﺮﺝ‪ ،‬ﺷﻬﺮﮎ ﺩﻫﮑﺪﻩٔ ﻓﺮﺩﯾﺲ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓﻧﻮﯾﺲ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻘﺪ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎﺭ ﻭ ﻣﺘﺮﺟﻢ‬ ‫ﻭﺑﮕﺎﻩ‬ ‫ﺳﺎﯾﺖ ﺭﺳﻤﯽ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )ﺯﺍﺩﻩٔ ‪ ۲۱‬ﺁﺫﺭ ‪۱۳۰۴‬؛ ‪ ۱۲‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ،۱۹۲۵‬ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪٔ ﺷﻤﺎﺭﻩٔ ‪ ۱۳۴‬ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ ﺻﻔﯽﻋﻠﯿﺸﺎﻩ]‪ .‬‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ ﻭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺟﻮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ‪ ۲۱‬ﺁﺫﺭ ‪ ۱۳۰۴‬ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۱۳۴‬ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ ﺻﻔﯽ ﻋﻠﯿﺸﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﯽ‪ ،‬ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪﺷﺪﻩﺍﯼ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﻭ ﺍﻟﻒ‪.‬ﺻﺒﺢ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪.‬ﭘﺪﺭﺵ ﺣﯿﺪﺭ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﺗﺒﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪٔ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ »ﻣﻦ‬ ‫ﺑﺎﻣﺪﺍﺩﻡ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ‪ «.‬ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺳﺒﮏ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﺳﭙﯿﺪ ﯾﺎ ﺷﻌﺮ ﻣﻨﺜﻮﺭ ]‪ [3‬ﯾﺎ ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮﯾﯽ]‪ [4‬ﯾﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺳﺎﻝﺷﻤﺎﺭ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺍﺯ‬ ‫ﺟﻤﻠﻪ ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ]‪ ،[6‬ﺩﻓﺘﺮ ﻫﻨﺮ]‪ ، [7‬ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﺷﺒﺎﻧﻪﻫﺎ ﻭ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪﻫﺎ]‪ ، [8‬ﺷﻨﺎﺧﺖﻧﺎﻣﻪ]‪ ، [9‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻭ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺍﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺳﺎﻝﺷﻤﺎﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺁﯾﺪﺍ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺗﻬﯿﻪ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺗﻨﯽ ﭼﻨﺪ ﺍﺯ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ ﺍﺩﺑﯽ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﻮﻓﻖﺗﺮﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﺩﺭ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮ ﻣﻨﺜﻮﺭ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﻣﯽﺩﺍﻧﻨﺪ‪.[2‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻪٔ ‪ ۲‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۷۹‬؛ ‪ ۲۴‬ﮊﻭﺋﯿﻪ ‪۲۰۰۰‬‬ ‫ﺩﺭ ﺷﻬﺮﮎ ﺩﻫﮑﺪﻩ‪ ،‬ﻓﺮﺩﯾﺲ ﮐﺮﺝ( ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓﻧﻮﯾﺲ‪ ،‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎﺭ‪ ،‬ﭘﮋﻭﻫﺸﮕﺮ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﺍﺯ ﻣﺆﺳﺴﺎﻥ ﻭ ﺩﺑﯿﺮﺍﻥ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻗﺒﻞ ﻭ‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻮﺩ‪ .

‬‬ ‫ﺩﺳﺘﮕﯿﺮﯼ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۲‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﺗﺎﯼ ‪ ۲۸‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ﻋﻠﯿﻪ ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺼﺪﻕ ﻭ ﺑﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﻓﻀﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﺁﻫﻦﻫﺎ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻠﯿﺲ ﺩﺭ ﭼﺎﭘﺨﺎﻧﻪ‬ ‫ﺳﻮﺯﺍﻧﺪﻩ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﯾﻮﺭﺵ ﻣﺄﻣﻮﺭﺍﻥ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺍﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﻃﻼ ﺩﺭ ﻟﺠﻦ ﺍﺛﺮ ﺯﯾﮕﻤﻮﻧﺪ ﻣﻮﺭﯾﺲ ﻭ ﺑﺨﺶ ﻋﻤﺪﻩٔ ﮐﺘﺎﺏ ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻣﺮﺩﯼ ﮐﻪ ﻗﻠﺒﺶ ﺍﺯ ﺳﻨﮓ ﺑﻮﺩ ﺍﺛﺮ‬ ‫ﻣﻮﺭﯾﻮﮐﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﻧﻮﺷﺘﻪٔ ﺧﻮﺩﺵ ﻭ ﮐﺘﺎﺏﻫﺎ ﻭ ﯾﺎﺩﺩﺍﺷﺖﻫﺎﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﯽﺭﻭﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺩﺳﺘﮕﯿﺮﯼ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﮐﯿﻮﺍﻥ ﻧﺴﺨﻪﻫﺎﯼ ﯾﮕﺎﻧﻪﺍﯼ ﺍﺯ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﯾﺶ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺮﮒ ﺯﻧﺠﺮﻩ ﻭ ﺳﻪ ﻣﺮﺩ ﺍﺯ ﺑﻨﺪﺭ ﺑﯽﺁﻓﺘﺎﺏ ﺗﻮﺳﻂ ﭘﻠﯿﺲ ﺿﺒﻂ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﯾﮕﺮ ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﻧﻤﯽﺁﯾﺪ‪ . [11‬ﻣﺮﺗﻀﯽ ﮐﯿﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ‪ ۹‬ﺍﻓﺴﺮ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺍﻋﺪﺍﻡ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ‬ ‫‪ ۱۳۳۳‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﺤﻤﻞ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺣﺒﺲ‪ ،‬ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺁﺯﺍﺩ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ‪ ۱۳۳۶‬ﺑﺎ ﻃﻮﺳﯽ ﺣﺎﺋﺮﯼ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺁﺯﺍﺩ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪ .‬ﺑﺎ ﺑﻪ ﻗﺪﺭﺕ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﭘﯿﺸﻪﻭﺭﯼ ﻭ ﻓﺮﻗﻪٔ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺕ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﻫﻤﺮﺍﻩ‬ ‫ﭘﺪﺭﺵ ﺩﺳﺘﮕﯿﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺗﺎ ﮐﺴﺐ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﺍﺯ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺩﻭ ﺳﺎﻋﺖ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﻮﺧﻪٔ ﺁﺗﺶ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﺭ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﺍﻣﺎ ﭘﺲ ﺍﺯ‬ ‫ﭼﻨﺪ ﺭﻭﺯ ﻓﺮﺍﺭ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﻣﺄﻣﻮﺭﺍﻥ ﺩﺭ ﭼﺎﭘﺨﺎﻧﻪٔ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪٔ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺩﺳﺘﮕﯿﺮ ﺷﺪﻩ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺯﻧﺪﺍﻧﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻣﻮﻗﺖ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻗﺼﺮ ﺑﺮﺩﻩ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻬﯿﻪ ﻓﯿﻠﻢ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺳﯿﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﺑﻠﻮﭼﺴﺘﺎﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﺮﮐﺖ ﺍﯾﺘﺎﻝ ﮐﻮﻧﺴﻮﻟﺖ ]‪ [12‬ﻧﯿﺰ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺯﺩ‪ .‬ﺯﺩ‪.‬ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﻧﯿﻤﺎ ﺩﯾﺪﺍﺭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﺍﻭ ﻭ ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﺍﻭ‪ ،‬ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﺠﻼﺕ ﮐﻮﭼﮏ ﻣﻘﻄﻌﯽ )ﭼﻮﻥ ﺳﺨﻦ ﻧﻮ‪ ،‬ﻫﻨﺮ ﻧﻮ )ﺳﺎﻋﺖ ‪ ۴‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻇﻬﺮ(‪ ،‬ﺭﻭﺯﻧﻪ‪ ،‬ﺭﺍﺩ‪ ،‬ﺁﻫﻨﮓ ﺻﺒﺢ ﻭ ‪ ..‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﻟﻐﺎﺕ ﻣﺘﺪﺍﻭﻝ ﻋﻮﺍﻡ )ﮐﻪ ﺩﺭ ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎﯼ ﺭﺳﻤﯽ ﺛﺒﺖ ﻧﻤﯽﺷﻮﺩ( ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻭﺍﯾﻞ ﺩﻫﻪ ‪ ۲۰‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﭘﺪﺭﺵ ﺑﺮﺍﯼ ﺳﺮ ﻭ ﺳﺎﻣﺎﻥ ﺩﺍﺩﻥ ﺑﻪ ﺗﺸﮑﯿﻼﺕ ﺍﺯ ﻫﻢ ﭘﺎﺷﯿﺪﻩ ﮊﺍﻧﺪﺭﻣﺮﯼ ﺑﻪ ﮔﺮﮔﺎﻥ ﻭ ﺗﺮﮐﻤﻦﺻﺤﺮﺍ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﺭﺑﺎﻋﯿﺎﺕ ﺍﺑﻮﺳﻌﯿﺪ ﺍﺑﻮﺍﻟﺨﯿﺮ‪ ،‬ﺧﯿﺎﻡ ﻭ ﺑﺎﺑﺎﻃﺎﻫﺮ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺩﺭ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﻦ ﻓﯿﻠﻤﻨﺎﻣﻪ ﻭ ﺩﯾﺎﻟﻮﮒﻧﻮﯾﺴﯽ ﻓﻌﺎﻝ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﺁﻫﻨﮓﻫﺎﯼ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵﺷﺪﻩ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪ‪ .‬ﺩﻭﻣﯿﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺍﻭﻝ ﻣﺪﺕ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺩﻭﺍﻡ ﻧﻤﯽﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ‪ ۱۳۴۰‬ﺍﺯ ﻫﻤﺴﺮ ﺩﻭﻡ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﻧﯿﺰ ﺟﺪﺍ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺩﻭﻡ ﻭ ﺗﺜﺒﯿﺖ ﺟﺎﯾﮕﺎﻩ ﺷﻌﺮﯼ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۶‬ﺑﺎ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻫﻮﺍﯼ ﺗﺎﺯﻩ‪ ،‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺗﺜﺒﯿﺖ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻪ‬ ‫ﮔﺮﮔﺎﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎﺭ ﺩﺭ ﮐﻼﺱ ﺳﻮﻡ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺗﺮﮎ‬ ‫ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﯾﮏ ﮐﺘﺎﺏﻓﺮﻭﺷﯽ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺷﺪ‪.‬ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻓﺮﻡﻫﺎ ﻭ ﺗﺠﺮﺑﻪﻫﺎﯾﯽ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﺷﻌﺮ ﻧﻮ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۱‬ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﺣﺪﻭﺩ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﻣﺸﺎﻭﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺳﻔﺎﺭﺕ ﻣﺠﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬ﺧﻮﺩ ﺍﻭ ﻣﯽﮔﻔﺖ‪» :‬ﺷﻤﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﺪﺍ ﺍﺳﻢﺷﺎﻥ ﺭﺍ ﻓﯿﻠﻢ ﻧﮕﺬﺍﺭﯾﺪ‪ «.‬ﻭ ﺑﻌﻀﯽ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﻭ »ﺩﺭﯾﻐﺎ ﮐﻪ ﻓﻘﺮ‪ /‬ﭼﻪ ﺑﻪ ﺁﺳﺎﻧﯽ‪ /‬ﺍﺣﺘﻀﺎﺭ ﻓﻀﯿﻠﺖ ﺍﺳﺖ«‬ ‫ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻣﯽﺩﺍﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺳﯿﻨﻤﺎﯾﯽ ﺍﻭ ﺻﺮﻓﺎً ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻣﺮﺍﺭ ﻣﻌﺎﺵ ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ [13].‬ﺍﯾﻦ ﺁﻏﺎﺯ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺳﯿﻨﻤﺎﯾﯽ ﺑﺤﺚﺍﻧﮕﯿﺰ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۹‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﺑﺎﻍ ﺁﯾﻨﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۰‬ﺷﻌﺮ ﺑﻠﻨﺪ »‪ «۲۳‬ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻗﻄﻊ ﻧﺎﻣﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﺎﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﺩﻭﺭﻩ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﯿﺮﺟﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺸﻬﺪ‪ ،‬ﮔﺮﮔﺎﻥ ﻭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﺳﺎﻝ ﺳﻮﻡ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﻣﺪﺗﯽ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥﺷﻬﺮ ﻭ ﻣﺪﺗﯽ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﻓﯿﺮﻭﺯ ﺑﻬﺮﺍﻡ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻮﻕ ﺁﻣﻮﺧﺘﻦ ﺯﺑﺎﻥ ﺁﻟﻤﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﻣﻘﻄﻊ ﺍﻭﻝ ﻫﻨﺮﺳﺘﺎﻥ ﺻﻨﻌﺘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﺛﺒﺖﻧﺎﻡ ﮐﺮﺩ‪.‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﺯﺍﺩﯼ‬ ‫ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﺭﺿﺎﺋﯿﻪ )ﺍﺭﻭﻣﯿﻪ( ﺭﻓﺖ ﻭ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺭ ﮐﻼﺱ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻭ ﺑﻪﻭﯾﮋﻩ ﺑﺎ ﻣﻄﺮﺡ ﺷﺪﻧﺶ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﻣﻌﺮﻭﻑ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﻀﻮﺭ ﺳﯿﻨﻤﺎﯾﯽ ﺍﻭ ﺭﺍ‬ ‫ﮐﻤﺮﻧﮓ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۰‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺟﺪﺍﯾﯽ ﺍﺯ ﻫﻤﺴﺮ ﺩﻭﻣﺶ ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮﮔﻪﻫﺎﯼ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭﻩ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪» :‬ﮐﺎﺭﻧﺎﻣﻪٔ ﺳﯿﻨﻤﺎﯾﯽ ﻣﻦ ﯾﮏ ﺟﻮﺭ ﻧﺎﻥ‬ ‫ﺧﻮﺭﺩﻥ ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ ﺍﺯ ﺭﺍﻩ ﻗﻠﻢ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﻪ ﻧﺤﻮﯼ ﻗﻠﻢ ﺑﻪ ﻣﺰﺩﯼ!«]‪ [14‬ﺑﺮﺧﯽ ﻓﯿﻠﻤﻨﺎﻣﻪٔ ﻓﯿﻠﻢ ﮔﻨﺞ ﻗﺎﺭﻭﻥ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﻣﯿﺎﻧﯽ ﺩﻫﻪ ‪ ۴۰‬ﺳﯿﻨﻤﺎ ﺭﺍ ﺍﺯ‬ ‫]‪[15‬‬ ‫ﻭﺭﺷﮑﺴﺘﮕﯽ ﻧﺠﺎﺕ ﺩﺍﺩ ﻣﻨﺘﺴﺐ ﺑﻪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﯽﺩﺍﻧﻨﺪ‪ .‬‬ ‫‪70‬‬ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﺑﻪ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺯﺩ ﻭ ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﮕﺎﺭﺵ ﭘﯿﺶﻧﻮﯾﺲ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻣﯽﺯﻧﺪ ﻭ ﻗﺼﻪٔ ﺑﻠﻨﺪﯼ ﺑﻪ ﺳﯿﺎﻕ ﺍﻣﯿﺮ ﺍﺭﺳﻼﻥ ﻭ ﻣﻠﮏ ﺑﻬﻤﻦ‬ ‫ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﻗﺼﺮ ﺍﺯ ﺑﯿﻦ ﻣﯽﺭﻭﺩ ]‪ .‬ﺩﺭ ﺑﺤﺒﻮﺣﻪٔ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺩﻭﻡ ﻭ ﻭﺭﻭﺩ ﻣﺘﻔﻘﯿﻦ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺩﺭ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻋﻠﯿﻪ‬ ‫ﻣﺘﻔﻘﯿﻦ ﺩﺭ ﺷﻤﺎﻝ ﮐﺸﻮﺭ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺳﺘﮕﯿﺮ ﻭ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﺩﺍﺷﺘﮕﺎﻩ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺷﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺷﻮﺭﻭﯼ ﺩﺭ ﺭﺷﺖ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﭼﻬﺎﺭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺍﻭ‪ ،‬ﺳﯿﺎﻭﺵ‪ ،‬ﺳﺎﻣﺎﻥ‪ ،‬ﺳﯿﺮﻭﺱ ﻭ ﺳﺎﻗﯽ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﯾﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩٔ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﺍﺯ ﺍﻣﮑﺎﻧﺎﺕ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﺤﺎﻭﺭﻩ ﺩﺭ ﮔﻔﺖﮔﻮﻫﺎﯼ ﮔﻨﺞ ﻗﺎﺭﻭﻥ ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﺩﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﻣﺪﻋﺎ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬ﻣﻌﺮﻭﻑﺗﺮﯾﻦ ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﻋﺎﻣﯿﺎﻧﻪٔ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﭘﺮﯾﺎ ﻭ ﺩﺧﺘﺮﺍﯼ ﻧﻨﻪ ﺩﺭﯾﺎ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ‬ ‫ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﭘﺪﺭ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ‪ ۱۳۳۶‬ﻓﻮﺕ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪..‬‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺍﻭﻝ ﻭ ﭼﺎﭖ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﻧﯿﻤﺎ‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺑﯿﺴﺖ ﻭ ﺩﻭ ﺳﺎﻟﮕﯽ )‪ (۱۳۲۶‬ﺑﺎ ﺍﺷﺮﻑﺍﻟﻤﻠﻮﮎ ﺍﺳﻼﻣﯿﻪ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺷﺮﻭﻉ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺳﯿﻨﻤﺎﯾﯽ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۸‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﻪ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﺟﺪﯾﺪﯼ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﻬﯿﻪﯼ ﻗﺼﻪﯼ ﺧﺮﻭﺱ ﺯﺭﯼ ﭘﯿﺮﻫﻦ ﭘﺮﯼ ) ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻓﺮﺷﯿﺪ ﻣﺜﻘﺎﻟﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺩﺳﺖ ﻣﯽﺯﻧﺪ‪ .

‬ﺩﺭ ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ۱۳۵۰‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩ‪ .‬‬ ‫ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﺎ ﺁﯾﺪﺍ ﺳﺮﮐﯿﺴﯿﺎﻥ‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ‪ ۱۴‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪ ۱۳۴۱‬ﺑﺎ ﺁﯾﺪﺍ ﺳﺮﮐﯿﺴﯿﺎﻥ ) ﺭﯾﺘﺎ ﺁﺗﺎﻧﺚ‬ ‫ﺳﺮﮐﯿﺴﯿﺎﻥ( ﺁﺷﻨﺎ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺳﻔﺮﻫﺎﯼ ﺧﺎﺭﺟﯽ‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺩﻫﻪٔ ‪ ۱۳۵۰‬ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩﺍﯼ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﯽ‪ ،‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎﺭﯼ )ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺑﺎ ﮐﯿﻬﺎﻥ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﺁﯾﻨﺪﮔﺎﻥ(‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ ،‬ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ )ﺍﺯ‬ ‫ﺟﻤﻠﻪ ﺩﺭ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮔﻮﺗﻪ ﻭ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﻭ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺳﯿﻨﻤﺎﯾﯽ )ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﻬﯿﻪٔ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﺑﺮﺍﯼ ﭼﻨﺪ ﻓﯿﻠﻢ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻫﻨﺮ( ﺭﺍ‬ ‫ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪ .‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪٔ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺣﺎﻓﻆ ﻭ ﺍﺻﻼﺡ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺧﻮﺩ ﺍﺯ ﺣﺎﻓﻆ ﺭﺍ ﺗﺎ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻋﻤﺮ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ‪.‬ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺍﻭ ﺑﺎ‬ ‫ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺧﻮﺷﻪ ﺗﺎ ‪ ۱۳۴۸‬ﮐﻪ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺑﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺳﺎﻭﺍﮎ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ ،‬ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺗﺤﻤﻞ ﺩﺭﺩﻫﺎﯼ ﺷﺪﯾﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻌﺎﻟﺠﻪٔ ﺁﺭﺗﺮﻭﺯ ﮔﺮﺩﻥ ﺑﻪ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﻣﯽﺭﻭﺩ ﻭ‬ ‫ﺟﺮﺍﺣﯽ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۰‬ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﺴﻦ ﻫﺸﺘﺮﻭﺩﯼ ‪ ۲۵‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺍﺯ ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﻫﻔﺘﻪ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺑﺮ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﻭ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﻧﻘﻄﻪٔ ﻋﻄﻔﯽ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﻭ ﻣﺤﺴﻮﺏ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۵۰‬ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽ ﺷﺪﻩٔ ﺭﻣﺎﻥ ﭘﺎﺑﺮﻫﻨﻪﻫﺎ‪ ،‬ﻧﻮﺷﺘﻪٔ ﺯﺍﻫﺎﺭﯾﺎ ﺍﺳﺘﺎﻧﮑﻮ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻭ ﺗﮑﯿﻪ ﺑﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺪﺍﻭﻟﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺍﺛﺮ ﺁﯾﺪﺍ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﻪ‬ ‫ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﻢ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻭﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ‬ ‫ﺍﻭ‪ .‬‬ ‫ﺁﯾﺪﺍ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺑﺮﺧﯽ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﺑﺎ ﺍﻭ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ‬ ‫]‪[17‬‬ ‫ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻭﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﺁﯾﺪﺍ ﺳﺮﮐﯿﺴﯿﺎﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۶‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮﯼ ﻗﺴﻤﺖ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬ ‫ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺧﻮﺷﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺻﻨﻌﺘﯽ ﺷﺮﯾﻒ ﻧﯿﺰ ﺳﻪ ﺗﺮﻡ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪٔ ﺁﺯﻣﺎﯾﺸﮕﺎﻫﯽ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۱‬ﻧﻮﺍﺭﻫﺎﯼ ﺻﻮﺗﯽ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ‬ ‫ﺣﺎﻓﻆ‪ ،‬ﻣﻮﻟﻮﯼ‪ ،‬ﺍﺑﻮﺳﻌﯿﺪ ﺍﺑﻮﺍﻟﺨﯿﺮ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﺳﻔﻨﺪﯾﺎﺭ ﻣﻨﻔﺮﺩﺯﺍﺩﻩ ﻭ ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺷﻬﺒﺎﺯﯾﺎﻥ ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﻧﯿﻤﺎ ﺑﺎ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﺣﻤﺪ ﭘﮋﻣﺎﻥ ﻣﻨﺘﺸﺮ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ ..‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ‬ ‫ﺳﺎﻝ ﺩﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺁﯾﺪﺍ ﺩﺭ ﺁﯾﻨﻪ ﻭ ﻟﺤﻈﻪﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﻧﯿﺰ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﯾﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﺁﯾﺪﺍ‪ :‬ﺩﺭﺧﺖ ﻭ ﺧﻨﺠﺮ ﻭ ﺧﺎﻃﺮﻩ! ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‬ ‫‪ ۱۳۴۵‬ﺑﺮﺍﯼ ﺳﻮﻣﯿﻦ ﺑﺎﺭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭ ﮔﺮﺩﺁﻭﺭﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ‬ ‫ﺭﺍﺁﻏﺎﺯ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪٔ ﻗﺼﻪﻫﺎﯼ ﻣﺎﺩﺭﺑﺰﺭﮒ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﺨﺶ‬ ‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﮐﻮﺩﮎ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻥ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺗﻬﯿﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺍﯾﻦ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺍﻧﺠﺎﻣﯿﺪ‪ .‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫‪71‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۹‬ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﻫﺎﺩﯼ ﺷﻔﺎﺋﯿﻪ ﻭ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺍﺩﺍﺭﻩٔ ﺳﻤﻌﯽ ﻭ ﺑﺼﺮﯼ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ ﺭﺍ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ ﺁﻥ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ‪ ،۱۳۵۲ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺩﺭ ﺁﺗﺶ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﻣﯽﺭﺳﺎﻧﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﭼﻨﺪ ﻓﯿﻠﻢ ﻣﺴﺘﻨﺪ )ﻣﺸﻬﺪ‪ ،‬ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﻭ ﺗﺒﺮﯾﺰ( ﮔﻔﺘﺎﺭ ﻣﺘﻦ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﻭ ﺍﺟﺮﺍ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺗﻮﻓﻖ ﮐﺎﻣﻞ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ ﻫﻨﺮﯼ‬ ‫ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽﺑﺮﺩ]‪ [16‬ﻭ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺍﯾﻦ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺁﯾﺪﺍ‪ :‬ﺩﺭﺧﺖ ﻭ ﺧﻨﺠﺮ ﻭ ﺧﺎﻃﺮﻩ! ﻭ ﺁﯾﺪﺍ ﺩﺭ ﺁﯾﻨﻪ ﺭﺍ‬ ‫ﻣﯽﺳﺮﺍﯾﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪» ۱۳۴۷‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺷﻪ« ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺩﮐﺘﺮ ﻋﺴﮑﺮﯼ ﻭ ﺑﺎ ﺣﻀﻮﺭ ‪ 110‬ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﻨﺼﻮﺭﻩ‬ ‫ﺣﺴﯿﻨﯽ‪ ،‬ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﮐﺎﺭﯾﮑﺎﺗﻮﺭ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ ﻣﺤﺼﺺ ﻭ ﺗﺌﺎﺗﺮ ﺩﺭ ﺩﺭﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﮔﻮﺩﻭ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﯼ ﺩﺍﻭﻭﺩ ﺭﺷﯿﺪﯼ‪ ،‬ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺻﯿﺎﺩ ﻭ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﮐﺎﺭﺩﺍﻥ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﻫﻔﺘﻪ ﻭ ﺧﻮﺷﻪ ﺍﺯ‬ ‫ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬﺍﺭﺗﺮﯾﻦ ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯽ ﺩﻫﻪٔ ‪ ۴۰‬ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎﻥ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭ ﺗﺪﻭﯾﻦِ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ‪ ،‬ﺩﻋﻮﺕ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺑﻪ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎﻥ ﺍﺩﺍﻣﻪ‬ ‫ﺩﺍﺩ‪..‬ﻣﻦ ﺑﺎ ﺁﯾﺪﺍ ﺁﻥ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮﺩ ﭘﯿﺪﺍ‬ ‫]‪[17‬‬ ‫ﻧﮑﺮﺩﻩﺑﻮﺩﻡ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻡ«‪.‬ﺩﺭ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﻭ ﺍﺟﺮﺍ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬‬ ‫ﺁﯾﺪﺍ ﻭ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪ ۱۳۴۳‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺷﺶ ﻣﺎﻩ‬ ‫ﺩﺭ ﺩﻩ ﺷﯿﺮﮔﺎﻩ )ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻥ( ﺍﻗﺎﻣﺖ ﻣﯽﮔﺰﯾﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﺲ‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺗﺎ ﺁﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺍﻭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬‬ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۷‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﯾﺖ ﻫﯿﺄﺕ ﺩﺑﯿﺮﺍﻥ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻣﯽﺁﯾﺪ ﻭ‬ ‫ﮐﺎﺭ ﺑﺮ ﺭﻭﯼ ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ ﺣﺎﻓﻆ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺣﺎﻓﻆ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .

‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﺑﺎ‬ ‫ﺩﻋﻮﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﻮﻋﻠﯽ ﺳﯿﻨﺎ‪ ،‬ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻪ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﯽ ﭘﮋﻭﻫﺸﮑﺪﻩٔ ﺁﻥ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫‪72‬‬ .‬ﺩﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪٔ ﺍﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺧﺎﻧﻢ ﺭﻭﺗﺮﺍﺕ ﻫﺎﮐﺮﻣﻮﻟﺮ ﺩﺭ ﺍﺗﺮﯾﺶ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺯﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺟﻬﺎﻧﯽ‬ ‫ﻗﻠﻢ )‪ (Pen‬ﻭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﯾﻮﺗﻪﺑﻮﺭﯼ ﺑﻪ ﺳﻮﺋﺪ ﻣﯽﺭﻭﺩ‪ .‬ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺭﻣﺎﻥ ﺑﻠﻨﺪ ﺩﻥ‬ ‫ﺁﺭﺍﻡ )ﻧﻮﺷﺘﻪٔ ﻣﯿﺨﺎﺋﯿﻞ ﺷﻮﻟﻮﺧﻮﻑ( ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﮐﺎﺷﻔﺎﻥ ﻓﺮﻭﺗﻦ ﺷﻮﮐﺮﺍﻥ ‪ -‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺷﻌﺮ »ﻣﺮﮒ ﻧﺎﺯﻟﯽ« ﺩﺭ ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﻭﺍﺭﻃﺎﻥ ﺳﺎﻻﺧﺎﻧﯿﺎﻥ‪،‬‬ ‫ﻣﺒﺎﺭﺯ ﻣﺴﯿﺤﯽ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ ]‪ .‬‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۷۰‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﻭ ﻧﯿﻢ ﺩﻭﺭﯼ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ‪.‬ﭼﻨﺪ ﻣﺎﻩ ﺑﻌﺪ‪ ،‬ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭ ﺩﺭ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺑﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎﯼ ﺣﮑﻮﻣﺖ‬ ‫ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻘﺼﺪ ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎ )ﺭﻡ( ﺗﺮﮎ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﻣﯽﺭﻭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﻫﺎﺭﻭﺍﺭﺩ‪ ،‬ﻭ ﺍﻡ ﺁﯼ ﺗﯽ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﮐﻠﯽ ﺑﻪ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺯﺩ‪ .‬ﭼﻨﺪﯾﻦ ﮔﻔﺖﻭﮔﻮ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﻣﯽﺭﺳﺪ ﺗﺎ ﺁﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۲‬ﺑﺎ ﮐﻤﯽ ﺑﺎﺯﺗﺮ ﺷﺪﻥ ﻓﻀﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻣﺤﺪﻭﺩ ﻣﺠﻮﺯ ﻧﺸﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ‪.‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﮐﺎﺭ ﻭ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻧﻤﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﺩﺷﻨﻪ ﺩﺭ ﺩﯾﺲ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬ﭘﺎﺷﺎﯾﯽ ﺭﺍ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﺎﻥ ﻣﺎﺩﺍﻡﺍﻟﻌﻤﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺑﺮ ﭼﺎﭖ ﻭ ﻧﺸﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻭ ﻧﻈﺎﺭﺕ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﯿﻦ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﻣﯿﻬﻤﺎﻥ ﯾﮏ ﺗﺮﻡ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﮐﻠﯽ ﺯﺑﺎﻥ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﻼﻗﺎﺗﯽ‬ ‫ﺑﺎ ﻟﻄﻔﯽ ﻋﻠﯽﻋﺴﮑﺮﺯﺍﺩﻩ ﺭﯾﺎﺿﯽﺩﺍﻥ ﺷﻬﯿﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ‪ ۱۳۵۵‬ﺍﻧﺠﻤﻦ ﻗﻠﻢ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﭘﺮﯾﻨﺴﺘﻮﻥ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﮔﺮﺩﻫﻤﺎﯾﯽ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺧﺎﻭﺭﻣﯿﺎﻧﻪ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ ﺩﻋﻮﺕ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﻭ ﻋﺎﺯﻡ‬ ‫ﺍﯾﺎﻻﺕ ﻣﺘﺤﺪﻩ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺑﻮﺳﺘﻮﻥ ﺩﻭ ﻋﻤﻞ ﺟﺮﺍﺣﯽ ﻣﻬﻢ ﺭﻭﯼ ﮔﺮﺩﻥ ﺍﻭ ﺻﻮﺭﺕ ﮔﺮﻓﺖ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﺣﺎﻝ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﺎ ﺣﻀﻮﺭ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﮐﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ‬ ‫ﺯﻟﺰﻟﻪﺯﺩﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺁﻭﺍﺭﮔﺎﻥ ﮐﺮﺩ ﻋﺮﺍﻗﯽ ﺑﻮﺩ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۵۷‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺗﻼﺵ ﺑﯽﺣﺎﺻﻞ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍﻣﯿﺪ ﻧﺸﺮ ﻭ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻋﻠﯿﻪ ﺭﮊﯾﻢ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ ﻣﯽﺭﻭﺩ‪ .‬ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﯿﺎﯼ ﺷﻬﺮ ﻧﯿﻮﯾﻮﺭﮎ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺩﺭ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ‬ ‫ﻧﻤﯽﭘﺬﯾﺮﺩ‪.‬ﺍﻭ ﺑﺎ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﻣﺸﻬﻮﺭ‬ ‫ﺟﻬﺎﻥ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﯾﺎﺷﺎﺭ ﮐﻤﺎﻝ‪ ،‬ﺁﺩﻭﻧﯿﺲ‪ ،‬ﺍﻟﺒﯿﺎﺗﯽ ﻭ ﮐﻮﺯﻣﯿﻨﺴﮑﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﺩﯾﺪﺍﺭ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺳﻪ ﻣﺎﻩ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺁﯾﺪﺍ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯ ﻣﯽﮔﺮﺩﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻭ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺑﺎ ﻭﻗﻮﻉ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻬﻤﻦ ‪ ۵۷‬ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺳﻘﻮﻁ ﺭﮊﯾﻢ ﺷﺎﻫﻨﺸﺎﻫﯽ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺳﻪ ﻫﻔﺘﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺩﺭ ‪ ۱۱‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯ ﻣﯽﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻭ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺭﺍ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﯽﺩﻫﺪ ﺑﻪﻭﯾﮋﻩ ﺭﻭﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺁﯾﺪﺍ ﻣﺴﺘﻤﺮ ﮐﺎﺭ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮐﻨﮕﺮﻩ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻋﺰﯾﺰ ﻧﺴﯿﻦ‪ ،‬ﺩِﺭِﮎ ﻭﺍﻟﮑﻮﺕ‪ ،‬ﭘﺪﺭﻭ ﺷﯿﻤﻮﺯﻩ‪ ،‬ﻟﻮﺭﻧﺎ ﮔﻮﺩﯾﺴﻮﻥ ﻭ‬ ‫ﮊﻭﮐﻮﻧﺪﻭ ﺑِﻠﯽ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )ﺩﻭﺟﻠﺪﯼ( ﺩﺭ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﻏﺮﺑﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺭﻭﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﻭ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺭﺍ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪ .‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﻧﯿﻮﯾﻮﺭﮎ ﻭ ﭘﺮﯾﻨﺴﺘﻮﻥ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺯﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﺯ ‪ ۱۳۶۲‬ﺑﺎ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻓﻀﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭼﺎﭖ ﺁﺛﺎﺭ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻧﯿﺰ ﻣﺘﻮﻗﻒ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ‪ ۱۳۶۹‬ﺑﺮﺍﯼ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﺟﻠﺴﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﻣﺮﮐﺰ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﻭ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺳﯿﺮﺍ )‪ (CIRA‬ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﮐﻠﯽ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﺷﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﯿﻬﻤﺎﻥ ﻣﺪﻋﻮ ﺑﻪ‬ ‫ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺳﻔﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻋﻀﻮ ﻫﯿﺄﺕ ﺩﺑﯿﺮﺍﻥ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭ ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﻣﺼﺎﺣﺒﻪﻫﺎﯼ ﻣﺘﻌﺪﺩﯼ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻭ ﺁﺳﯿﺐﺷﻨﺎﺳﯽ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻭ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺭﻭﺯ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻣﺠﻼﺕ ﻭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﻣﯽﺭﺳﺪ‪.[18‬ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﯼ ﭘﺮﯾﺎ‪ ،‬ﺗﺮﺍﻧﻪٔ ﺷﺮﻗﯽ )ﻟﻮﺭﮐﺎ(‪ ،‬ﻣﺴﺎﻓﺮ ﮐﻮﭼﻮﻟﻮ ﻭ ﯾﻞ ﻭ ﺍﮊﺩﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﮐﻠﻤﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻧﻮﺍﺭ ﺻﻮﺗﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﻣﻦ ﺩﺭﺩِ ﻣﺸﺘﺮﮐﻢ‪ ،‬ﻣﺮﺍ ﻓﺮﯾﺎﺩ ﮐﻦ!« ﺑﻪ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻓﻘﺮ ﻭ ﻧﺎﺁﮔﺎﻫﯽ ﻭ ﺧﺮﺍﻓﻪ ﺩﺭ ﻋﺪﻡ ﺩﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﯾﮑﭙﺎﺭﭼﻪ‬ ‫ﻭ ﻣﺘﻌﺎﻟﯽ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺍﺧﺘﺼﺎﺹ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ ﺍﻭ‪» ،‬ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺭﻧﺪ ﻭ ﺭﻧﺪﯼ ﺩﺭ ﻏﺰﻝ ﺣﺎﻓﻆ« ﻭ »ﺣﻘﯿﻘﺖ ﭼﻘﺪﺭ ﺁﺳﯿﺐﭘﺬﯾﺮ ﺍﺳﺖ« ﮐﻪ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ »ﻧﮕﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ ﻣﻦ« ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪،‬‬ ‫ﻭﺍﮐﻨﺶ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩﺍﯼ ﺩﺭ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺯﺑﺎﻥ ﺩﺍﺧﻞ ﻭ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺩﺭ ﻧﻘﺪ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬ﺩﺭ ﻟﻨﺪﻥ ‪ ۱۴‬ﺷﻤﺎﺭﻩٔ ﻧﺨﺴﺖ‬ ‫∗‬ ‫ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺍﯾﺮﺍﻧﺸﻬﺮ ﺭﺍ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮﯼ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺑﻪ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺩﻭﮔﺎﻧﻪٔ ﻣﺪﯾﺮﺍﻥ ﺁﻥ ﺩﺭ ﻗﺒﺎﻝ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺑﺎ ﺭﮊﯾﻢ ﻭ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪.‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺍﯾﻦ ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ‪ ۳۶‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺗﻮﻗﯿﻒ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۸‬ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﺟﻤﻌﻪ ﺑﺎ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮﯼ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻋﺴﮑﺮﯼ ﭘﺎﺷﺎﯾﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۴‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺭﻡ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺩﻋﻮﺕ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﮐﻨﮕﺮﻩٔ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﮔﻨﺠﻮﯼ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻫﻤﯿﻦ ﺭﻭ ﺑﺎ ﯾﺪﺍﻟﻠﻪ ﺭﻭﯾﺎﯾﯽ ﻋﺎﺯﻡ ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬ﻧﻮﺍﺭ ﮐﺎﺳﺖ ﺳﯿﺎﻩ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺍﻋﻤﺎﻕ‬ ‫ﺁﻓﺮﯾﻘﺎﯼ ﺧﻮﺩﻡ )ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻟﻨﮕﺴﺘﻮﻥ ﻫﯿﻮﺯ( ﻭ ﺳﮑﻮﺕ ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﻧﺎﮔﻔﺘﻪﻫﺎﺳﺖ )ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻣﺎﺭﮔﻮﺕ ﺑﯿﮑﻞ( ﺑﺎ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺑﺎﺑﮏ ﺑﯿﺎﺕ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭ‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ‪ ۱۳۶۷‬ﺑﻪ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﻏﺮﺑﯽ ﺳﻔﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﯿﻬﻤﺎﻥِ ﻣﺪﻋﻮِ ﺩﻭﻣﯿﻦ ﮐﻨﮕﺮﻩٔ ﺑﯿﻦﺍﻟﻤﻠﻠﯽ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ )ﺍﯾﻨﺘﺮﻟﯿﺖ ‪ (۲‬ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺟﻬﺎﻥِ ﺳﻮﻡ‪ :‬ﺟﻬﺎﻥِ ﻣﺎ ﺩﺭ ﺍﺭﻻﻧﮕﻦ‬ ‫ﺁﻟﻤﺎﻥ ﻭ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﻣﺠﺎﻭﺭ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ ﻣﻘﯿﻢ ﺳﻮﺋﺪ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪٔ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﺳﺘﮑﻬﻠﻢ ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺍﺟﺮﺍ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺩﻋﻮﺕ ﻫﯿﺄﺕ ﺭﺋﯿﺴﻪٔ ﺍﻧﺠﻤﻦ‬ ‫ﻗﻠﻢ ﺳﻮﺋﺪ ﺑﺎ ﺁﻧﺎﻥ ﻧﯿﺰ ﻣﻼﻗﺎﺕ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﻣﺎﺯﯾﺎﺭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺟﻠﺪ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻗﻄﻊ ﻭﺯﯾﺮﯼ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺩﯼﻣﺎﻩ ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۷۰‬ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻃﯽ ﻗﺮﺍﺭﺩﺍﺩﯼ ﺭﺳﻤﯽ ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﯽﺷﺪ ﺁﯾﺪﺍ ﺳﺮﮐﯿﺴﯿﺎﻥ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﻉ‪ .

‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺩﻫﻪٔ‬ ‫ﻫﻔﺘﺎﺩ ﺑﺎ ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﺑﺎﺯﻧﮕﺮﯼ ﺩﺭ ﺷﯿﻮﻩٔ ﻧﮕﺎﺭﺵ ﻭ ﺧﻂ‬ ‫ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﺍﺻﻼﺡ ﺷﯿﻮﻩٔ ﻧﮕﺎﺭﺵ ﺧﻂ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﺁﺛﺎﺭ ﺟﺪﯾﺪ ﯾﺎ ﺗﺠﺪﯾﺪ ﭼﺎﭖ ﺷﺪﻩﺍﺵ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﺷﯿﻮﻩ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﻣﺸﮑﻼﺕ ﻭ ﺗﺤﺮﯾﻒﻫﺎﯼ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺣﺎﻓﻆ‬ ‫ﯾﮏ ﻋﺎﺭﻑ ﻣﺴﻠﮏ ﺑﻮﺩﻩ ﺩﻗﯿﻖ ﺷﺪﻩ ﺍﻭ ﺣﺎﻓﻆ ﺭﺍ ﻣﺒﺎﺭﺯ ﻭ ﻣﺼﻠﺤﯽ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺭﯾﺎ ﻭ ﺯﻫﺪ ﺭﺍ ﻧﻘﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬ﻣﻘﺪﻣﻪٔ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﻧﺸﺮ ﻧﯿﺎﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﺲ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﺪﻭﻥ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺣﻮﺍﺷﯽ ﻭ‬ ‫]‪[23‬‬ ‫ﯾﺎﺩﺩﺍﺷﺖﻫﺎﯼ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻭﺿﻊ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﻭ ﺷﺮﺡ ﻭ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﭼﻨﺪ ﻏﺰﻝ ﺍﻭﺳﺖ ﺗﺎﮐﻨﻮﻥ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻧﺮﺳﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫]‪[24‬‬ ..‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۵۰‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﻨﮕﺮﻩٔ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﻭ ﺳﻌﺪﯼ ﺩﺭ ﺷﯿﺮﺍﺯ‪ ،‬ﮔﻔﺖ ﻭ ﮔﻮﯾﯽ ﺑﺤﺚ ﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺰ ﺑﺎ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﮐﯿﻬﺎﻥ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬ﻭﯾﮑﯽﭘﺪﯾﺎ‪:‬ﺍﺛﺒﺎﺕﭘﺬﯾﺮﯼ ﺍﺯ ﺳﻮﯾﯽ ﺗﻤﺎﯾﻞ‬ ‫ﺑﻪ ﺧﺮﻭﺝ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭﻩ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬ ‫»ﺭﺍﺳﺘﺶ ﺑﺎﺭ ﻏﺮﺑﺖ ﺳﻨﮕﯿﻦﺗﺮ ﺍﺯ ﺗﻮﺍﻥ ﻭ ﺗﺤﻤﻞ ﻣﻦ ﺍﺳﺖ‪.‬ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﻧﺠﻤﻦﻫﺎﯼ ﻗﻠﻢ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ‪ ،‬ﺳﻮﺋﺪ‪ ،‬ﺁﻟﻤﺎﻥ ﻭ‬ ‫]‪[20‬‬ ‫ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺩﺍﺧﻠﯽ ﻭ ﺑﺮﺧﯽ ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﭘﯿﺎﻡﻫﺎﯼ ﺗﺴﻠﯿﺘﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺍﺭﺳﺎﻝ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬ﺍﻟﺒﺘﻪ ﺩﺭ ﺗﻤﺎﻡ ﺍﯾﻦ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﮐﺎﺭ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭ‬ ‫ﺑﻪﺧﺼﻮﺹ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﺭﺍ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ ﻭ ﮔﻪﮔﺎﻩ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻣﺤﻞ ﺳﮑﻮﻧﺖ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﺁﯾﺪﺍ ﺳﺮﮐﯿﺴﯿﺎﻥ ‪۱۳۷۸‬‬ ‫ﯾﺎ ﻣﻘﺎﻟﻪﺍﯼ ﺩﺭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﺠﻼﺕ ﺍﺩﺑﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺟﺎﺯﻩٔ ﻫﯿﭻﮔﻮﻧﻪ‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﻫﻨﺮﯼ ﺑﻪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺍﺩﻩ ﻧﻤﯽﺷﺪ ﻭ ﺍﮐﺜﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻭ ﺍﺯ‬ ‫ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺩﺭ ﺗﻮﻗﯿﻒ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪٔ ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺭﻭﺵ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻭ ﺍﺻﻮﻝ ﮐﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﯿﺎﻥ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﻮﻗﻔﯽ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﮐﺘﺎﺏﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮﺵ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﮐﻮﭼﮏ ﻏﺮﺑﺖ )‪ ،(۱۳۵۹‬ﻣﺪﺍﯾﺢ ﺑﯽﺻﻠﻪ ﺩﺭ ‪)۱۳۷۱‬ﺩﺭ ﺍﺳﺘﮑﻬﻠﻢ(‪ ،‬ﺩﺭ ﺁﺳﺘﺎﻧﻪ ﺩﺭ ‪ ،۱۳۷۶‬ﻭ ﺁﺧﺮﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺣﺪﯾﺚ ﺑﯽﻗﺮﺍﺭﯼ ﻣﺎﻫﺎﻥ ﺩﺭ ‪ ۱۳۷۹‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫]‪[22‬‬ ‫ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﻄﻬﺮﯼ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺗﻤﺎﺷﺎﮔﻪ ﺭﺍﺯ ﺍﺩﻋﺎﯼ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﺮ ﺗﺤﺮﯾﻒ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﻭ ﺩﺳﺖ ﺑﺮﺩﻥ ﺩﺭ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺍﺑﯿﺎﺕ ﺭﺍ‪ ،‬ﺑﺪﻭﻥ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﻧﺎﻣﯽ ﺍﺯ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﺒﺮﺩ‪ ،‬ﻣﺮﺩﻭﺩ‬ ‫ﺩﺍﻧﺴﺘﻪﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﻗﺎﺑﻞ ﺫﮐﺮ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﻣﺬﻫﺒﯽ‪ ،‬ﻭ ﻫﻢ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺯﺍﻭﯾﻪٔ ﻏﯿﺮ ﺩﯾﻨﯽ ﺑﻪ ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﮕﺮﯾﺴﺘﻪﺍﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﻨﺎﻗﺾ ﻣﯽﺭﺳﺪ‪ .‬ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ‬ ‫ﺁﺯﺍﺭﺵ ﻣﯽﺩﺍﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺩﯾﺎﺑﺖ‪ ،‬ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ‬ ‫ﮐﻪ ﺩﺭ ‪ ۲۶‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ،۱۳۷۶‬ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥﻣﻬﺮ ﭘﺎﯼ‬ ‫ﺭﺍﺳﺖ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺯﺍﻧﻮ ﻗﻄﻊ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ ،‬ﺭﻭﺯﻫﺎ ﻭ ﺷﺐﻫﺎﯼ ﺩﺭﺩﻧﺎﮐﯽ ﺭﺍ‬ ‫ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ ..‬ﭘﯿﮑﺮ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﭘﻨﺞﺷﻨﺒﻪ ‪ ۶‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ﺍﺯ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﻤﻬﺮ ﻭ ﺑﺎ‬ ‫ﺣﻀﻮﺭ ﺩﻩﻫﺎ ﻫﺰﺍﺭ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﻋﻼﻗﻪ ﻣﻨﺪﺍﻥ ﻭﯼ ﺗﺸﯿﯿﻊ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ ﻃﺎﻫﺮ ﮐﺮﺝ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﻧﻈﺮﺍﺕ ﻭ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽﻫﺎ‬ ‫ﻧﻈﺮﺍﺕ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺣﺎﻓﻆ‬ ‫ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ ﺍﺻﻠﯽ‪:‬‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺳﯽ ﺳﺎﻝ ﺁﺧﺮ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮﺩ‪ ،‬ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﮐﺘﺎﺏ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺍﺻﻼﺡ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻧﻤﻮﻧﻪ‪،‬‬ ‫]‪[21‬‬ ‫ﺣﺘﯽ ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﺁﺷﻮﺭﯼ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﻭ ﺭﻧﺪﯼ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ‪ ،‬ﺣﺎﻓﻆ ﺭﺍ ﯾﮏ ﻋﺎﺭﻑ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺳﺎﻋﺖ ‪ ۹‬ﯾﮑﺸﻨﺒﻪ ﺷﺐ ﺩﻭﻡ ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۷۹‬ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪٔ ﺩﻫﮑﺪﻩ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺍﺯ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻘﺪ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺣﺎﻓﻆ ﭘﮋﻭﻫﺎﻥ‪ ،‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﻬﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ ﺧﺮﻣﺸﺎﻫﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪﺍﺳﺖ‪.‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫‪73‬‬ ‫ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ‬ ‫ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﺁﺧﺮ ﻋﻤﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﮐﻢ ﻭ ﺑﯿﺶ ﺩﺭ ﺍﻧﺰﻭﺍﯾﯽ ﮔﺬﺷﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻭ ﺗﺤﻤﯿﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﭼﺮﺍﻏﻢ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﯽﺳﻮﺯﺩ‪ ،‬ﺁﺑﻢ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮐﻮﺯﻩ ﺍﯾﺎﺯ ﻣﯽﺧﻮﺭﺩ‬ ‫ﻭ ﻧﺎﻧﻢ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺳﻔﺮﻩﺍﺳﺖ‪ [19]«.

‬ﻫﺮ ﺟﺎ ﺍﺯ ﻣﻨﺒﻊ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﺩﺭ‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ ﺫﮐﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ . [26‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ ﻭ ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﺳﺖ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻣﻌﺎﺻﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺣﯿﺎﺕ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻋﻠﻨﺎً ﻭ ﻣﺴﺘﻘﯿﻤﺎً ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﻧﻈﺮﺍﺗﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﮐﻠﯽ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﯿﺎﻥ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻧﺪ]‪ .‬‬ ‫‪ ۱۳۲۶-۱۳۳۵‬ﻫﻮﺍﯼ ﺗﺎﺯﻩ‬ ‫‪ ۱۳۳۶-۱۳۳۸‬ﺑﺎﻍ ﺁﯾﻨﻪ‬ ‫‪ ۱۳۳۹-۱۳۴۰‬ﻟﺤﻈﻪﻫﺎ ﻭ ﻫﻤﯿﺸﻪ‬ ‫‪ ۱۳۴۱-۱۳۴۳‬ﺁﯾﺪﺍ ﺩﺭ ﺁﯾﻨﻪ‬ ‫‪ ۱۳۴۳-۱۳۴۴‬ﺁﯾﺪﺍ‪ :‬ﺩﺭﺧﺖ ﻭ ﺧﻨﺠﺮ ﻭ ﺧﺎﻃﺮﻩ!‬ ‫‪ ۱۳۴۴-۱۳۴۵‬ﻗﻘﻨﻮﺱ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﺍﻥ‬ ‫‪ ۱۳۴۵-۱۳۴۸‬ﻣﺮﺛﯿﻪﻫﺎﯼ ﺧﺎﮎ‬ ‫‪ ۱۳۴۸-۱۳۴۹‬ﺷﮑﻔﺘﻦ ﺩﺭ ﻣﻪ‬ ‫‪ ۱۳۴۹-۱۳۵۲‬ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺩﺭ ﺁﺗﺶ‬ ‫‪ ۱۳۵۵-۱۳۵۶‬ﺩﺷﻨﻪ ﺩﺭ ﺩﯾﺲ‬ ‫‪ ۱۳۵۶-۱۳۵۹‬ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﮐﻮﭼﮏ ﻏﺮﺑﺖ‬ ‫‪ ۱۳۵۷-۱۳۶۹‬ﻣﺪﺍﯾﺢ ﺑﯽﺻﻠﻪ‬ ‫‪ ۱۳۶۴-۱۳۷۶‬ﺩﺭ ﺁﺳﺘﺎﻧﻪ‬ ‫‪ ۱۳۵۱-۱۳۷۸‬ﺣﺪﯾﺚ ﺑﯽﻗﺮﺍﺭﯼ ﻣﺎﻫﺎﻥ‬ ‫‪74‬‬ .‬‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺍﯾﻦ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻮﺟﻪ ﺩﺍﺩﻥ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﻭ ﻧﻘﺪ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﺑﻪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻭ ﻧﻘﺪ ﺭﻭﺵ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﯼ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺁﻥ ﺍﯾﺮﺍﺩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﻃﺮﺡ ﺳﺆﺍﻟﯽ‬ ‫]‪[25‬‬ ‫ﻓﺮﻫﯿﺨﺘﮕﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽ ﻭ ﻧﻘﺪ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﻭ ﯾﺎﻓﺘﻦ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺻﻼﺡ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺑﺎﻭﺭﻫﺎ ﻓﺮﺍﺧﻮﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﺑﺮﺍﯼ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺍﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﯾﺎﺩ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﮐﺘﺎﺏﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺍﺯ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺁﺛﺎﺭ ﺩﻓﺘﺮِ ﯾﮑﻢ‪:‬ﺷﻌﺮﻫﺎ]‪ [31‬ﻧﯿﺰ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺗﺎﺭﯾﺦﻫﺎ ﺑﻪﺟﺰ‬ ‫ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻭﻝ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺯﻣﺎﻥ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮ ﻣﺮﺑﻮﻃﻪﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫‪ ۱۳۲۶-۱۳۲۹‬ﺁﻫﻦﻫﺎ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺱ‪ ،‬ﺩﺭ ﭼﺎﭖﺧﺎﻧﻪٔ ﯾﻤﻨﯽ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺗﻮﺳﻂ ﻓﺮﻣﺎﻧﺪﺍﺭﯼ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺿﺒﻂ ﻭ ﺳﻮﺯﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪ‪.‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﻧﻈﺮﺍﺕ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۹‬ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﻣﺮﮐﺰ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﻭ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺳﯿﺮﺍ )‪ (CIRA‬ﺟﻠﺴﺎﺗﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﮐﻠﯽ ﮐﺎﻟﯿﻔﺮﻧﯿﺎ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﺪﻑ ﺁﻥ‪ ،‬ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻫﻨﺮ ﻭ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻭ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﻇﻬﺎﺭ ﻧﻈﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﯿﺸﺎﭘﯿﺶ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺟﻤﻌﻪ‪ ،‬ﺩﺭ ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ ﻧﻮﺷﺘﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﻗﺪﺳﯽ ﻗﺎﺿﯽﻧﻮﺭ ﺩﺭﺧﺼﻮﺹ ﺣﺬﻑ ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﺍﺯ ﮐﺘﺎﺏﻫﺎﯼ ﺩﺭﺳﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ‬ ‫ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻪ ﺭﺷﺘﻪٔ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭﻟﯽ ﻭﺍﮐﻨﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ‪ ،‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﮐﻠﯽ ﻧﻤﺎﯾﺎﻥ ﺷﺪ‪.‬ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩﺭ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ ﺷﺒﺎﻧﻪﻫﺎ ﻭ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪﻫﺎ]‪ ، [27‬ﺷﻨﺎﺧﺖﻧﺎﻣﻪٔ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ]‪ ، [28‬ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩٔ ﻫﻨﺮ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ]‪ [29‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺟﻠﺴﺎﺕ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻭﻝ ﺳﺎﻝ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺟﻠﺴﺎﺕ ﺑﺎ ﺍﯾﺮﺍﺩ ﺳﺨﻨﺎﻧﯽ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺯﯾﺎﺩﯼ ﺩﺍﻣﻦ ﺯﺩ‪.‬‬ ‫‪ ۱۳۲۹-۱۳۳۰‬ﻗﻄﻌﻨﺎﻣﻪ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ ﺑﺎ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺭﻫﻨﻤﺎ ﻭ ﺑﻪ ﻫﺰﯾﻨﻪٔ ﺍﻭ‪.‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۲۶‬ﺁﻫﻨﮓﻫﺎﯼ ﻓﺮﺍﻣﻮﺵﺷﺪﻩ‪ ،‬ﺗﻮﺳﻂ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺩﯾﻠﻤﻘﺎﻧﯿﺎﻥ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺍﯾﻦ ﺑﺨﺶ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏﺷﻨﺎﺳﯽ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺗﻬﯿﻪ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻃﻼﻉ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺍﺯ ﻓﻬﺮﺳﺖ ﻭ ﺷﻨﺎﺳﻪٔ ﺁﺛﺎﺭ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﺁﺛﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪﺍﻧﺪ ﺑﻪ ﺁﺛﺎﺭﺷﻨﺎﺳﯽ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺍﺣﻤﺪ‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ]‪ [30‬ﻣﺮﺍﺟﻌﻪ ﮐﻨﯿﺪ‪.۱۳۳۰:‬‬ ‫‪ ۱۳۳۰‬ﺑﯿﺴﺖ ﻭ ﺳﻪ )‪ ،(۲۳‬ﭼﺎﭖ ﻣﺴﺘﻘﻞ ‪ ،۱۳۳۰‬ﭼﺎﭖﻫﺎﯼ ﺳﺎﻧﺴﻮﺭ ﺷﺪﻩٔ ﺩﯾﮕﺮ ﺿﻤﯿﻤﻪٔ ﻣﺮﺛﯿﻪﻫﺎﯼ ﺧﺎﮎ‪.

‬‬ ‫• ﮔﯿﻞﮔﻤﺶ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻧﺸﺮﭼﺸﻤﻪ‪.‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﺷﻌﺮ )ﺗﺮﺟﻤﻪ(‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻏﺰﻝ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺳﻠﯿﻤﺎﻥ‪.۱۳۳۴ ،‬‬ ‫ﺯﻧﮕﺎﺭ )ﺧﺰﻩ(‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﻫﺮﺑﺮﺕ ﻟﻮﭘﻮﺭﯾﻪ‪.۱۳۶۵‬‬ ‫ﭼﯿﺪﻥ ﺳﭙﯿﺪﻩ ﺩﻡ‪) ،‬ﮐﺘﺎﺏ ﻭ ﻧﻮﺍﺭ ﺻﻮﺗﯽ( ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺯﺭﯾﻦﺑﺎﻝ ﻭ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻣﺎﺭﮔﻮﺕ ﺑﯿﮑﻞ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺑﺎﺑﮏ ﺑﯿﺎﺕ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭ‪.۱۳۵۲ ،‬‬ ‫ﻫﺎﯾﮑﻮ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﮊﺍﭘﻨﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻉ‪ .۱۳۳۰ ،‬‬ ‫ﭘﺴﺮﺍﻥ ﻣﺮﺩﯼ ﮐﻪ ﻗﻠﺒﺶ ﺍﺯ ﺳﻨﮓ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﻣﻮﺭﯾﻮﮐﺎﯾﯽ‪.‬ﭘﺎﺷﺎﯾﯽ‪.۱۳۴۷ ،‬‬ ‫ﻫﻢﭼﻮﻥ ﮐﻮﭼﻪﯾﯽ ﺑﯽﺍﻧﺘﻬﺎ‪.۱۳۴۶ ،‬‬ ‫ﻗﺼﻪﻫﺎﯼ ﺑﺎﺑﺎﻡ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﺍﺭﺳﮑﯿﻦ ﮐﺎﻟﺪﻭﻝ‪.۱۳۶۰ ،‬‬ ‫ﺗﺮﺍﻧﻪٔ ﺷﺮﻗﯽ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻓﺪﺭﯾﮑﻮ ﮔﺎﺭﺳﯿﺎ ﻟﻮﺭﮐﺎ‪) ،‬ﮐﺘﺎﺏ ﻭ ﻧﻮﺍﺭ ﺻﻮﺗﯽ(‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮔﯿﺘﺎﺭ ﺁﺗﺎ ﻫﻮﺁﻟﭙﺎ ﯾﻮﭘﺎﻧﮑﻮﯾﯽ‪ .۱۳۴۶ ،‬‬ ‫ﺧﺰﻩ )ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﻣﺠﺪﺩ ﺯﻧﮕﺎﺭ(‪.۱۳۵۰‬‬ ‫ﺍﻓﺴﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﻭ ﺩﻭ ﻣﻠﺖ ﺩﺭ ﺩﻭ ﺟﻠﺪ‪.۱۳۳۹ ،‬‬ ‫‪ ،۸۱۴۹۰‬ﺍﺛﺮ ﺁﻟﺒﺮ ﺷﻤﺒﻮﻥ‪.۱۳۵۲ ،‬‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﯼ ﺍﺯ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺳﭙﺮﯼ ﺷﺪﻩ‪.۱۳۵۹ ،‬‬ ‫ﺳﮑﻮﺕ ﺳﺮﺷﺎﺭ ﺍﺯ ﻧﺎﮔﻔﺘﻪﻫﺎﺳﺖ‪) ،‬ﮐﺘﺎﺏ ﻭ ﻧﻮﺍﺭ ﺻﻮﺗﯽ( ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺁﺯﺍﺩ ﺑﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﺯﺭﯾﻦﺑﺎﻝ ﻭ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻣﺎﺭﮔﻮﺕ ﺑﯿﮑﻞ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺑﺎﺑﮏ ﺑﯿﺎﺕ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭ‪،‬‬ ‫‪.۱۳۳۴ ،‬‬ ‫ﺑﺮﺯﺥ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﮊﺍﻥ ﺭﻭﻭﺭﺯﯼ‪،.۱۳۳۵ ،‬‬ ‫ﭘﺎﺑﺮﻫﻨﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﺯﺍﻫﺎﺭﯾﺎ ﺍﺳﺘﺎﻧﮑﻮ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﺎﻗﺼﯽ ﺑﺎ ﻋﻄﺎ ﺑﻘﺎﯾﯽ‪ ،۱۳۳۷ .۱۳۳۲ ،‬‬ ‫ﻟﺌﻮﻥ ﻣﻮﺭﻥِ ﮐﺸﯿﺶ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﺑﺌﺎﺗﺮﯾﺲ ﺑﮏ‪.۱۳۸۲ ،‬‬ ‫‪75‬‬ .۱۳۸۲ ،‬‬ ‫ﻋﯿﺴﺎ ﺩﯾﮕﺮ‪ ،‬ﯾﻬﻮﺩﺍ ﺩﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺑﺎﺯﻧﻮﯾﺴﯽ ﺭﻣﺎﻥ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﺍﻓﺘﺨﺎﺭ ﺍﺛﺮ ﮔﺮﺍﻫﺎﻡ ﮔﺮﯾﻦ‪ ،‬ﺩﺭ ‪ .۱۳۶۱ ،‬‬ ‫ﺳﯿﺎﻩ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺍﻋﻤﺎﻕِ ﺁﻓﺮﯾﻘﺎﯼ ﺧﻮﺩﻡ‪) ،‬ﮐﺘﺎﺏ ﻭ ﻧﻮﺍﺭ ﺻﻮﺗﯽ( ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻟﻨﮕﺴﺘﻮﻥ ﻫﯿﻮﺯ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭ‪ ،۱۳۶۲ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﭼﻨﺪ ﺷﻌﺮ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺯ ﻫﯿﻮﺯ‬ ‫ﺩﺭ ‪ ۱۳۷۰‬ﺑﺎ ﺣﺴﻦ ﻗﺒﺎﺩ ﻭ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﯿﺖ ﺟﺎﺭﺕ‬ ‫ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﻣﯿﻬﻦ ﺗﻠﺦ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﯾﺎﻧﯿﺲ ﺭﯾﺘﺴﻮﺱ‪) ،‬ﮐﺘﺎﺏ ﻭ ﻧﻮﺍﺭ ﺻﻮﺗﯽ(‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻣﯿﮑﯿﺲ ﺗﺌﻮﺩﻭﺭﺍﮐﯿﺲ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭ‪.‬ﭘﺎﺷﺎﯾﯽ‪.۱۳۵۲ ،‬‬ ‫ﺷﺎﺯﺩﻩ ﮐﻮﭼﻮﻟﻮ ﻧﻮﺷﺘﻪٔ ﺁﻧﺘﻮﺍﻥ ﺩﻭ ﺳﻨﺖﺍﮔﺰﻭﭘﺮﯼ‪ . ۱۳۵۹ ،‬‬ ‫ﺩﻥ ﺁﺭﺍﻡ ﺍﺛﺮ ﻣﯿﺨﺎﺋﯿﻞ ﺷﻮﻟﻮﺧﻒ‪.‬ﻧﺸﺮ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭ‪.۱۳۵۶‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺪ ﺍﻣﺎ ﺗﺎﮐﻨﻮﻥ )‪ (۱۳۸۵‬ﭼﺎﭖ ﻧﺸﺪﻩﺍﺳﺖ‪.۱۳۵۲ ،‬‬ ‫ﻣﺮﮒ ﮐﺴﺐ ﻭ ﮐﺎﺭ ﻣﻦ ﺍﺳﺖ ﺍﺛﺮ ﺭﻭﺑﺮ ﻣﺮﻝ‪.۱۳۵۰ ،‬‬ ‫ﺩﻣﺎﻍ‪ ،‬ﺳﻪ ﻗﺼﻪ ﻭ ﯾﮏ ﻧﻤﺎﯾﺶﻧﺎﻣﻪ ﺍﺛﺮ ﺭﯾﻮﻧﻮﺳﻮﮐﻪ ﺁﮐﻮﺗﺎﮔﺎﻭﺍ‪.۱۳۵۱ ،‬‬ ‫ﻟﺒﺨﻨﺪ ﺗﻠﺦ‪.‬ﻧﺨﺴﺖ ﺩﺭ ‪ ۱۳۵۸‬ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﻣﺴﺎﻓﺮ ﮐﻮﭼﻮﻟﻮ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺟﻤﻌﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺩﺭ ‪ ۱۳۶۳‬ﺑﻪ ﺿﻤﯿﻤﻪٔ ﻧﻮﺍﺭ‬ ‫ﺻﻮﺗﯽ ﺑﺎ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮔﻮﺳﺘﺎﻭ ﻣﺎﻟﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺸﺮ ﺍﺑﺘﮑﺎﺭ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﯾﺎﻓﺖ‪.۱۳۵۱ ،‬‬ ‫ﺍﻓﺴﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﮐﻮﭼﮏ ﭼﯿﻨﯽ‪،.۱۳۶۵ ،‬‬ ‫ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺭﻣﺎﻥ ﻭ ﻓﯿﻠﻤﻨﺎﻣﻪ‬ ‫• ﺯﯾﺮ ﺧﯿﻤﻪٔ ﮔﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪٔ ﺷﺐ‪۱۳۳۵ ،‬‬ ‫• ﺯﻥِ ﭘﺸﺖِ ﺩﺭِ ﻣﻔﺮﻏﯽ‪۱۳۳۵ ،‬‬ ‫• ﺣﻠﻮﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﺯﻧﺪﻩﻫﺎ‪۱۳۴۵ ،‬‬ ‫• ﺩﺭﻫﺎ ﻭ ﺩﯾﻮﺍﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﭼﯿﻦ‪۱۳۵۲ ،‬‬ ‫• ﺗﺨﺖ ﺍﺑﻮﻧﺼﺮ )ﺑﺮﺍﺳﺎﺱ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺻﺎﺩﻕ ﻫﺪﺍﯾﺖ(‪۱۳۵۲ ،،‬‬ ‫• ﻣﯿﺮﺍﺙ‪۱۳۶۵ ،‬‬ ‫• ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪٔ ﺳﻔﺮ ﻣﯿﻤﻨﺖ ﺍﺛﺮ ﺍﯾﺎﻻﺕ ﻣﺘﻔﺮﻗﻪٔ ﺍﻣﺮﯾﻎ )ﺍﻭﮐﻠﻨﺪ ﮐﺎﻟﯿﻔﺮﻧﯿﺎ(‪ ،‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻧﺸﺪﻩﺍﺳﺖ‬ ‫ﺭﻣﺎﻥ ﻭ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ)ﺗﺮﺟﻤﻪ(‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻧﺎﯾﺐ ﺍﻭﻝ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﺭﻧﻪ ﺑﺎﺭﮊﺍﻭﻝ‪.،‬ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﮐﺎﻣﻞ ‪.۱۳۵۱ ،‬‬ ‫ﺩﺳﺖ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻮﺷﺘﻪٔ ﻭﯾﮑﺘﻮﺭ ﺁﻟﺒﺎ‪.۱۳۵۱ ،‬‬ ‫ﺯﻫﺮﺧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﮕﺬﺍﺭ ﺳﺨﻦ ﺑﮕﻮﯾﻢ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﻣﺸﺘﺮﮎ ﺩﻭﻣﯿﺘﯿﻼ ﭼﻮﻧﮕﺎﺭﺍ ﻭ ﻣﻮﺋﻤﺎ ﻭﯾﺌﺰﺭ‪ ،‬ﺑﺎ ﻉ‪ .

‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﻧﻤﺎﯾﺶﻧﺎﻣﻪ )ﺗﺮﺟﻤﻪ(‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻣﻔﺘﺨﻮﺭﻫﺎ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﮔﺮﮔﻪٔ ﭼﯽﮐﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﺍﻧﮕﻼ ﺑﺎﺭﺍﻧﯽ‪.۱۳۳۶ ،‬‬ ‫• ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎ )ﺭﺑﺎﻋﯿﺎﺕ ﺍﺑﻮﺳﻌﯿﺪ ﺍﺑﻮﺍﻟﺨﯿﺮ‪ ،‬ﺭﺑﺎﻋﯿﺎﺕ ﺧﯿﺎﻡ ﻭ ﺭﺑﺎﻋﯿﺎﺕ ﺑﺎﺑﺎ ﻃﺎﻫﺮ(‪.۱۳۴۰ ،‬‬ ‫ﺳﯽﺯﯾﻒ ﻭ ﻣﺮﮒ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﺭﻭﺑﺮ ﻣﺮﻝ‪ ،‬ﺑﺎ ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺍﯾﻞﺑﯿﮕﯽ‪.۱۳۴۷ ،‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﭘﺮﯾﺎ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﮊﺍﻟﻪ ﭘﻮﺭﻫﻨﮓ‪ ،۱۳۴۷ ،‬ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻧﻮﺍﺭ ﺻﻮﺗﯽ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻗﺎﺻﺪﮎ‪.۱۳۶۱ ،‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻪٔ ﺑﺮﻧﺎﺭﺩﺍ ﺁﻟﺒﺎ‪ ،‬ﻋﺮﻭﺳﯽ ﺧﻮﻥ )ﺑﺎ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽ ﻣﺠﺪﺩ( ﺑﺎﺭ ﺍﻭﻝ ﺩﺭ ‪ ،۱۳۴۷‬ﺑﺎ ﯾﺮﻣﺎ ﺩﺭ ﺳﻪ ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣﻪ ﺍﺯ ﻓﺪﺭﯾﮑﻮ ﮔﺎﺭﺳﯿﺎ ﻟﻮﺭﮐﺎ‪.۱۳۵۷ ،‬‬ ‫ﻗﺼﻪٔ ﺩﺭﻭﺍﺯﻩٔ ﺑﺨﺖ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺣﻘﯿﻘﯽ‪.۱۳۵۷ ،‬‬ ‫ﯾﻞ ﻭ ﺍﮊﺩﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻗﺼﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﺁﻧﮕﻞ ﮐﺮﺍﻟﯽ ﯾﯽﭼﻒ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺍﺻﻐﺮ ﻗﺮﻩﺑﺎﻏﯽ‪ ۱۳۵۸ ،‬ﻭ ﺑﺎ ﺿﻤﯿﻤﻪٔ ﻧﻮﺍﺭ ﺻﻮﺗﯽ‪.۱۳۴۲ ،‬‬ ‫ﻧﺼﻒ ﺷﺐ ﺍﺳﺖ ﺩﯾﮕﺮ ﺩﮐﺘﺮ ﺷﻮﺍﯾﺘﺰﺭ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﮊﯾﻠﺒﺮ ﺳﺴﺒﺮﻭﻥ‪.‬‬ ‫• ﺍﻓﺴﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﻫﻔﺖ ﮔﻨﺒﺪ‪ ،‬ﻧﻈﺎﻣﯽﮔﻨﺠﻮﯼ‪.۱۳۵۸ ،‬‬ ‫ﭼﯽ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﻭﺳﺘﻢ ﺩﺍﺷﺘﻦ؟‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﺳﺎﻣﻮﺋﻞ ﻣﺎﺭﺷﺎﮎ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺿﯿﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ ﺟﺎﻭﯾﺪ‪.۱۳۶۰ ،‬‬ ‫ﻗﺼﻪٔ ﻣﺮﺩﯼ ﮐﻪ ﻟﺐ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﻬﺮﺩﺧﺖ ﺍﻣﯿﻨﯽ‪.۱۳۳۷ ،‬‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ‬ ‫• ﺧﺮﻭﺱ ﺯﺭﯼ ﭘﯿﺮﻫﻦ ﭘﺮﯼ‪ ،‬ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻗﺼﻪٔ ﺁﻟﮑﺴﯽ ﺗﻮﻟﺴﺘﻮﯼ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽﻫﺎﯼ ﻓﺮﺷﯿﺪ ﻣﺜﻘﺎﻟﯽ‪ ۱۳۳۸ ،‬ﻭ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﻧﻮﺍﺭ ﺻﻮﺗﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ‪.۱۳۶۰ ،‬‬ ‫• ﻗﺼﻪٔ ﻫﻔﺖ ﮐﻼﻏﻮﻥ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽﻫﺎﯼ ﺿﯿﺎﺍﻟﺪﯾﻦ ﺟﺎﻭﯾﺪ‪.۱۳۳۳ ،‬‬ ‫ﺩﺭﺧﺖ ﺳﯿﺰﺩﻫﻢ‪ ،‬ﺍﺛﺮ ﺁﻧﺪﺭﻩ ﮊﯾﺪ‪.۱۳۷۸ ،‬‬ ‫‪76‬‬ .۱۳۴۸ ،‬‬ ‫ﻣﻠﮑﻪٔ ﺳﺎﯾﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻗﺼﻪﺍﯼ ﺍﺭﻣﻨﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺿﯿﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ ﺟﺎﻭﯾﺪ‪.۱۳۸۰ ،‬‬ ‫ﻣﺘﻦﻫﺎﯼ ﮐﻬﻦ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫• ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ۱۳۵۴ ،‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ‪ ،‬ﻣﻘﺪﻣﻪٔ ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﺟﺎﺯﻩ ﭼﺎﭖ ﭘﯿﺪﺍ ﻧﮑﺮﺩ ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﭼﺎﭖﻫﺎﯼ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭼﺎﭖ ﺳﻮﻡ‬ ‫]‪[32‬‬ ‫)‪ (۱۳۶۰‬ﺑﺪﻭﻥ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪.۱۳۵۷ ،‬‬ ‫ﺑﺎﺭﻭﻥ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺣﻘﯿﻘﯽ‪.۱۳۴۹ ،‬‬ ‫ﺩﺧﺘﺮﺍﯼ ﻧﻨﻪ ﺩﺭﯾﺎ‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺿﯿﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ ﺟﺎﻭﯾﺪ‪.

‬ﻉ‪.۱۳۵۸-۱۳۵۹ ،‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﺩﺍﯾﺮﺓﺍﻟﻤﻌﺎﺭﻓﯽ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﺿﺮﺏﺍﻟﻤﺜﻞﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻤﺜﯿﻞﻫﺎ‪ ،‬ﺑﺎﻭﺭﻫﺎ‪ ،‬ﺧﻮﺍﺏﮔﺰﺍﺭﯼ‪ ،‬ﺗﻌﺒﯿﺮﻫﺎ‪ ،‬ﺗﮑﯿﻪﮐﻼﻡﻫﺎ‪ ،‬ﺧﺮﺍﻓﻪﻫﺎ ﻭ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺎﻣﯿﺎﻧﻪ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﺮﺩﻡ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ .۱۳۳۶-۱۳۳۷ ،‬‬ ‫• ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ‪) ،‬ﺍﺯ ﺩﻭﺭﻩٔ ﯾﺎﺯﺩﻫﻢ( ‪.۱۳۳۹ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﻫﻔﺘﻪ)‪ ۳۶‬ﺷﻤﺎﺭﻩٔ ﺍﻭﻝ(‪.‬‬ ‫• ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺑﺎ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﮐﯿﻬﺎﻥ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﺁﯾﻨﺪﮔﺎﻥ‪.۱۳۲۵ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺳﺨﻦﻧﻮ )ﭘﻨﺞ ﺷﻤﺎﺭﻩ(‪ ،‬ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﺮﻭﺭ ﻧﺎﻓﺮﺟﺎﻡ ﺷﺎﻩ ﺗﻌﻄﯿﻞ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.۱۳۲۹ ،‬‬ ‫• ﻣﺠﻠﻪٔ ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﯽﻫﺎ‪ ،‬ﺳﺮﺩﺑﯿﺮ ﭼﭗ )ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮ ﺭﺍﺳﺖ(‪،‬‬ ‫ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ‪ :‬ﻋﻠﯽﺍﺻﻐﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‪.۱۳۳۷-۱۳۳۸ ،‬‬ ‫• ﻣﺠﻠﻪٔ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ‪.۱۳۵۱ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺍﯾﺮﺍﻧﺸﻬﺮ ﺩﺭ ﻟﻨﺪﻥ ‪ -‬ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ‪ ۱۴‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺩﺭ ﺩﯼﻣﺎﻩ ‪ ۵۷‬ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺑﺎ ﺻﺎﺣﺒﺎﻥ ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪ ،‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪.‬ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺗﻮﻗﻒ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺁﻥ‪ ،‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩﻫﺎﯾﯽ ﮐﺎﺭ ﺑﺮ ﺭﻭﯼ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۰‬ﺑﻪ ﺑﻌﺪ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺁﯾﺪﺍ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ‬ ‫• ‪ ۱۳۴۶‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎﻩ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ‬ ‫• ‪ ۱۳۴۶‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺷﯿﺮﺍﺯ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۲۶) ۱۳۵۱‬ﻣﻬﺮﻣﺎﻩ( ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮔﻮﺗﻪ‬ ‫‪) ۱۳۵۱‬ﺍﻭﻝ ﺁﺑﺎﻥ( ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ‬ ‫‪ ۱۳۵۴‬ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﮐﻨﮕﺮﻩٔ ﻧﻈﺎﻣﯽﮔﻨﺠﻮﯼ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺭﻡ‬ ‫‪ ۱۳۵۵‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ‪ MIT‬ﺑﻮﺳﺘﻮﻥ‪ ،‬ﺑﺮﮐﻠﯽ‬ ‫‪ ۱۳۵۵‬ﻣﯿﻬﻤﺎﻥ ﻣﺪﻋﻮ ﻓﺴﺘﯿﻮﺍﻝ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺳﺎﻧﻔﺮﺍﻧﺴﯿﺴﮑﻮ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﮕﺰﺍﺱ ﺩﺭ ﺁﺳﺘﯿﻦ‪ ،‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻓﯿﻼﺩﻟﻔﯿﺎ ﻭ ﻧﯿﻮﯾﻮﺭﮎ‬ ‫• ‪ ۱۳۵۵‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺍﻧﺴﺘﯿﺘﻮ ﮔﻮﺗﻪ‬ ‫• ‪ ۱۳۶۷‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﻣﻦ ﺩﺭﺩِ ﻣﺸﺘﺮﮐﻢ‪ ،‬ﻣﺮﺍ ﻓﺮﯾﺎﺩ ﮐﻦ!« ﺩﺭ ﺩﻭﻣﯿﻦ ﮐﻨﮕﺮﻩٔ ﺑﯿﻦﺍﻟﻤﻠﻠﯽ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ‪ :‬ﺍﯾﻨﺘﺮﻟﯿﺖ ‪ ،۲‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﺟﻬﺎﻥِ ﺳﻮﻡ‪:‬‬ ‫ﺟﻬﺎﻥِ ﻣﺎ« ﺩﺭ ﺍﺭﻻﻧﮕﻦ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﻭ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﻣﺠﺎﻭﺭ‬ .۱۳۳۵ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺁﺷﻨﺎ )ﻫﻔﺪﻩ ﺷﻤﺎﺭﻩ(‪.۱۳۳۱ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺑﺎﻣﺸﺎﺩ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ‪ :‬ﺗﻔﻀﻠﯽ‪ ،‬ﺳﺮﺩﺑﯿﺮ ﻣﺴﺌﻮﻝ‪ :‬ﺍﺳﻤﺎﻋﯿﻞ‬ ‫ﭘﻮﺭﻭﺍﻟﯽ‪.۱۳۴۵ ،‬‬ ‫• ﺑﺨﺶ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺧﻮﺷﻪ‪ -‬ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۸‬ﺑﺎ ﺍﺧﻄﺎﺭ‬ ‫ﺭﺳﻤﯽ ﺳﺎﻭﺍﮎ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍﺯ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪.۱۳۲۸-۱۳۲۹ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﻫﺪﯾﻪ‪ ،‬ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻓﺮﻫﯽ‪.۱۳۴۰ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ ﻫﻨﺮﯼ ﺑﺎﺭﻭ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ‪ :‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﮐﺎﻭﻭﺳﯽ ﻭ ﺯﯾﺮ ﻧﻈﺮ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﯾﺪﺍﻟﻠﻪ ﺭﻭﯾﺎﯾﯽ‪ -‬ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺳﻪ ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺑﺎ ﺍﻭﻟﺘﯿﻤﺎﺗﻮﻡ ﻭﺯﯾﺮ‬ ‫ﺍﻃﻼﻋﺎﺕِ ﻭﻗﺖ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.۱۳۵۷‬‬ ‫• ﻫﻔﻨﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﺟﻤﻌﻪ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ‪ ۳۶‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺍﺟﺒﺎﺭ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﮐﺎﺭ ﺑﺮ ﺭﻭﯼ ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺗﻮﺳﻂ ﺁﯾﺪﺍ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺭﺩ‪ .۱۳۳۰ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺁﺗﺸﺒﺎﺭ‪ ،‬ﺑﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﺍﻧﺠﻮﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼﮐﻪ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺁﻥ‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﺗﺎﯼ ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۳۲‬ﺑﺎﻋﺚ ﺩﯾﺘﮕﯿﺮﯼ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.۱۳۲۹ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺭﻭﺯﻧﻪ )ﻧﻪ ﺷﻤﺎﺭﻩ(‪.۱۳۳۷‬‬ ‫• ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪٔ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ ﻭ ﻣﺪﯾﺮ ﻣﺴﺌﻮﻝ‪ :‬ﻋﺒﺎﺱ ﻣﺴﻌﻮﺩﯼ )ﺩﻭ‬ ‫ﺷﻤﺎﺭﻩ(‪.۱۳۴۶‬‬ ‫ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺧﻮﺷﻪ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۲۲‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪)۱۳۴۶‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۸‬ﺑﺎ ﺍﺧﻄﺎﺭ ﺭﺳﻤﯽ ﺳﺎﻭﺍﮎ ﺗﻌﻄﯿﻞ‬ ‫ﺷﺪ‪(.‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫‪77‬‬ ‫ﺳﺮﺩﺑﯿﺮﯼ ﻧﺸﺮﯾﻪﻫﺎ‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ‪ :‬ﺳﯿﺪ ﺍﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﯾﻤﯿﻨﯽ‪.‬ﺗﻬﺮﺍﻧﯽ‪.‬ﭼﺎﭖ ﻣﺠﻠﺪﺍﺕ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺣﺮﻑ ﺝ )ﺟﻠﺪ ﯾﺎﺯﺩﻫﻢ( ﻣﻨﺘﺸﺮ‬ ‫]‪[33‬‬ ‫ﺷﺪﻩ‪ ،‬ﻫﻨﻮﺯ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻧﺮﺳﯿﺪﻩﺍﺳﺖ‪.۱۳۲۷ ،‬‬ ‫• ﻣﺠﻠﻪٔ ﻫﻨﺮﻧﻮ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ‪ :‬ﺍ‪.۱۳۲۸ ،‬‬ ‫• ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺁﻫﻨﮓ ﺻﺒﺢ‪.

‬‬ ‫]‪[34‬‬ ‫(‪ ،‬ﺿﯿﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫• ﻧﻮﺷﺘﻦ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺑﺮ ﻧﻤﺎﯾﺸﮕﺎﻩ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ ﻣﺤﺼﺺ‪ ،‬ﮔﯿﺘﯽ ﻧﻮﯾﻦ )ﺯﯾﺮ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﭘﻮﺳﺘﻤﻮﺱ ‪ :‬ﺳﯿﺮﯼ ﺩﺭ ﻓﻀﺎﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮﯼ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ(‬ ‫ﺟﺎﻭﯾﺪ‪ ،‬ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﺭﺍﺩﭘﻮﺭ ﻭ ﺑﯿﮋﻥ ﺑﯿﮋﻧﯽ ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ‪ ،‬ﻡ‪ .‬ﺣﺮﯾﺮﯼ‪ ،‬ﻧﺎﺻﺮ‪ ..‬‬ ‫• ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ‪» .‬‬ ‫• ﺩﮐﻠﻤﻪ ﻭ ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ ﺁﺛﺎﺭ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﮐﻬﻦ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﭼﻮﻥ ﺣﺎﻓﻆ‪ ،‬ﻣﻮﻟﻮﯼ‪ ،‬ﺧﯿﺎﻡ‪ ،‬ﻋﻄﺎﺭ‪ ،‬ﺑﺎﺑﺎﻃﺎﻫﺮ ﻭ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻧﯿﻤﺎ ﻭ ﺧﻮﺩﺵ ﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪﻫﺎﯾﺶ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻟﻮﺭﮐﺎ‪ ،‬ﮊﺍﮎ‬ ‫ﭘﺮﻩﻭﺭ‪ ،‬ﻣﺎﺭﮔﻮﺕ ﺑﯿﮑﻞ ﻭ ﻟﻨﮕﺴﺘﻮﻥ ﻫﯿﻮﺯ‪...۱۳۷۲ ،‬‬ ‫• ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩٔ ﻫﻨﺮ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺩﯾﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﺗﺎﺯﻩ‪ ،‬ﮔﻔﺖﻭﺷﻨﻮﺩﯼ ﺑﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ .‬‬ ‫• ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﭼﻬﻞ ﮔﻔﺖﻭﮔﻮ‪ ،‬ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﻭ ﻣﯿﺰﮔﺮﺩ ﺑﺎ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﻭ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻥﻫﺎﯼ ﺩﺍﺧﻠﯽ ﻭ ﺧﺎﺭﺟﯽ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﻫﻨﺮ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ‪ ،‬ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ‪ ،‬ﻧﻘﺪ ﻭ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﯼ‬ ‫ﻭ‪ .‬ﮔﺰﯾﻨﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﻣﻬﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ‬ ‫ﮐﻮﭼﻪ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺗﻮﺱ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ۱۳۵۷ ،‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﺎ ﻫﻤﯿﻦ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﮔﺮﺩﺁﻭﺭﯼ ﺍﺳﺖ‪..۹-۸۰ ...۴۰۴۶۶۶۳۹۶۴ ‬‬ ‫‪78‬‬ .‬ﭼﺎﭖ ﺳﻮﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﮔﻔﺖﻭﮔﻮ ﺑﺎ ﺍﺣﻤﺪﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺩﻭﻟﺖﺁﺑﺎﺩﯼ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‪ .۱۳۷۷ ،‬ﺷﺎﺑﮏ‪.‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۶۷‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﮐُﻞﻟﻮﮐﯿﻮﻡِ ﺍﺩﺑﯽ ﺑﺮﻟﯿﻦ ﻏﺮﺑﯽ‬ ‫‪ ۱۳۶۷‬ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﺗﺮﯾﺶ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﻭﯾﻦ ﻭ ﯾﻮﺭﻭ ﺁﻓﺮﯾﮏ ﺍﯾﻨﺴﺘﯿﺘﻮ‪ ،‬ﺑﺮﺍﯼ ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ‪.‬ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺍﺣﻤﺪ‪ .‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﻧﻘﺮﻩ‪.‬ﺁﺯﺍﺩ‪ ،‬ﻧﺪﺍ ﺍﺑﮑﺎﺭﯼ ﻭ ﭼﻨﺪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺩﯾﮕﺮ‪.‬‬ ‫‪ ۱۳۶۷‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﮔﯿﺴﻦ ﺁﻟﻤﺎﻥ‪.‬ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺍﯾﻦ ﮔﻔﺖﻭﮔﻮﻫﺎ ﻭ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪﻫﺎ ﮔﺮﺩﺁﻭﺭﯼ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻭﯾﺸﻦ ﻭ ﻧﺸﺮ ﮔﻮﻫﺮﺯﺍﺩ‪.۱۳۷۲ ،‬‬ ‫• ﺷﺐﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺷﻪ‪ .‬‬ ‫‪ ۱۳۶۷‬ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺳﻮﺋﺪ ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﻗﻠﻢ)‪ (Pen‬ﻭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ‪) Göteborg‬ﮔﻮﺗﻨﺒﺮﮒ(؛ ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ‪») Folket hus‬ﺧﺎﻧﻪٔ ﻣﺮﺩﻡ«(‪ ،‬ﺍﺳﺘﮑﻬﻠﻢ‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﻣﯿﻬﻤﺎﻥ ﻣﺪﻋﻮ ﻣﺮﮐﺰ ﭘﮋﻭﻫﺶ ﻭ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺳﯿﺮﺍ )‪ (CIRA‬ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﮐﻠﯽ‪ ،‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ »ﺣﻘﯿﻔﺖ ﭼﻘﺪﺭ ﺁﺳﯿﺐﭘﺬﯾﺮ ﺍﺳﺖ« ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩ‬ ‫ﺑﺎ ﻧﺎﻡ »ﻧﮕﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ ﻣﻦ« ﻭ »ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺭﻧﺪ ﻭ ﺭﻧﺪﯼ ﺩﺭ ﻏﺰﻝ ﺣﺎﻓﻆ«‪ ،‬ﺩﻭ ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺑﺮﮐﻠﯽ‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ‪ UCLA‬ﻟﻮﺱﺁﻧﺠﻠﺲ‪ ،‬ﺩﺭ ﺭﻭﯾﺲ ﻫﺎﻝ‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﺷﯿﮑﺎﮔﻮ‪ ،‬ﻣﯿﺸﯿﮕﺎﻥ‪ ،‬ﮐﻠﻤﺒﯿﺎ‪ ،‬ﻭﺍﺷﻨﮕﺘﻦ‪ ،‬ﺭﺍﺗﮕﺮﺯ‪ ،‬ﻫﺎﺭﻭﺍﺭﺩ‪ ،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﮕﺰﺍﺱ ﺩﺭﺩﺍﻻﺱ ﻭ ﺁﺳﺘﯿﻦ‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﺳﻪ ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺑﻮﺳﺘﻮﻥ ﻭ ﺑﺮﮐﻠﯽ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺯﻟﺰﻟﻪ ﺯﺩﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﮐﺎﻟﺞ ﺍﺭﺍﻣﻨﻪٔ ﺑﻮﺳﺘﻮﻥ‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺁﻭﺍﺭﮔﺎﻥ ﮐُﺮﺩ ﻋﺮﺍﻗﯽ ﺩﺭ ‪ UC‬ﺑﺮﮐﻠﯽ ﻭ ‪ UCSC‬ﻟﻮﺱﺁﻧﺠﻠﺲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺩﻭﻟﺖﺁﺑﺎﺩﯼ )ﻗﺼﻪﺧﻮﺍﻧﯽ( ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬ ‫ﮐُﺮﺩﻫﺎ )ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ(‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺁﻭﺍﺭﮔﺎﻥ ﮐُﺮﺩ ﻋﺮﺍﻗﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻭﯾﻦ )ﺍﺗﺮﯾﺶ( ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺩﻭﻟﺖﺁﺑﺎﺩﯼ )ﻗﺼﻪﺧﻮﺍﻧﯽ( ﺑﻪ ﺩﻋﻮﺕ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐُﺮﺩﻫﺎ )ﺍﺭﻭﭘﺎ(‬ ‫‪ ۱۳۷۳‬ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ‪ ،Göteborg‬ﺳﻮﺋﺪ‬ ‫‪ ۱۳۷۳‬ﺩﻭ ﺷﺐ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ‪ Åsa gymnasium‬ﺍﺳﺘﮑﻬﻠﻢ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺳﺎﯾﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ‬ ‫• ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﭼﻨﺪ ﻓﯿﻠﻢ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻗﻮﻡﺷﻨﺎﺳﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻥ ﻣﻠﯽ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ‪ ۱۳۴۸-۱۳۵۱‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﭘﺎﻭﻩ‪ ،‬ﺷﻬﺮﯼ ﺍﺯ ﺳﻨﮓ ﺩﺭ ﺩﻝ ﺗﭙﻪﻫﺎﯼ ﺳﺒﺰ‪ ،‬ﺁﻧﺎﻗﻠﯿﭻ ﺩﺍﻣﺎﺩ‬ ‫ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ ،‬ﻋﺮﻭﺳﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﺭﺍﺏﮐﻼ‪ ،‬ﺭﻗﺺ ﺩﯾﻠﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﯾﺎﻻﻧﭽﯽ ﭘﻬﻠﻮﺍﻥ‪ ،‬ﯾﺎﻭﺭ ﺳﺮﯼ‪ ،‬ﻭﺭﺯﺍ ﺟﻨﮓ ﻭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﯽ ﻭ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﻣﺘﻦ ﻣﺴﺘﻨﺪﻫﺎﯼ ﺑﺎﺩ ﺟﻦ )ﻧﺎﺻﺮ ﺗﻘﻮﺍﯾﯽ‪،‬‬ ‫‪ ،(۱۳۴۸‬ﻣﺸﻬﺪ‪ ،‬ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ‪ ،‬ﺗﺒﺮﯾﺰ )ﺣﺴﯿﻦ ﺗﺮﺍﺑﯽ(‪ ،‬ﻫﻔﺖ ﺷﻬﺮ ﻋﺸﻖ )ﻋﻠﯽﺍﮐﺒﺮ ﺻﺎﺩﻗﯽ(‪ ،‬ﺣﻤﺎﻡ ﮔﻨﺠﻌﻠﯽﺧﺎﻥ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺘﺎﯾﺶ ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﻧﻔﺖ ﻭ ﻣﺪﺭﻧﯿﺰﺍﺳﯿﻮﻥ )ﻫﻤﺎﯾﻮﻥ‬ ‫ﭘﻮﺭﻣﻨﺪ‪ (۱۳۵۵ ،‬ﻭ‪.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﮔﻞﭘﻮﻧﻪ‪ .‬ﮔﻔﺖﻭﮔﻮ ﺑﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ«‪ .‬‬ ‫• ﻧﮕﺎﺭﺵ ﻭ ﻧﺸﺮ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻣﻘﺎﻟﻪٔ ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪٔ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺟﻬﺎﻥ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﻭ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺳﯿﻨﻤﺎ ﻭ ﺗﺌﺎﺗﺮ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻭ ﮐﺎﺭﯾﮑﺎﺗﻮﺭ‪ ،‬ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ‬ ‫ﮐﻮﺩﮎ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻋﻮﺍﻡ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺷﻔﺎﻫﯽ‪ ،‬ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ ،‬ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺪ ﻭ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﯼ ﻭ ‪.

‬ﻧﻘﺪ ﻭ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ ﺩﺭ ﯾﮏ ﺑﺤﺮﺍﻥ ﺗﻄﺒﯿﻘﯽ‪ ،‬ﺭﺷﺖ‪ :‬ﺣﺮﻑ ﻧﻮ‪.‬ﺳﻔﺮ ﺩﺭ ﻣﻪ‪ :‬ﺗﺎﻣﻠﯽ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺁﺑﺎﻥ‪ISBN ۹۶۴-۶۷۳۹-۰۴-۱ ۲۵۳۷ ،‬‬ ‫ﻣﻬﺎﺟﺮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺪﻋﻄﺎءﺍﻟﻠﻪ‪ .۱۳۵۹ ،‬‬ ‫ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ‪ .‬ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﻫﻤﯿﺸﻪ )ﯾﺎﺩﻧﺎﻣﻪٔ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ(‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﮕﺎﻩ‪ISBN ۹۶۴-۳۵۱-۱۲۳-۵ ۱۳۸۱ ،‬‬ ‫ﺷﻬﺮﺟﺮﺩﯼ‪ ،‬ﭘﺮﻫﺎﻡ‪ .‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﻫﺎ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ ﻭ ﮔﻔﺖﻭﮔﻮﻫﺎﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﻧﻘﺪ ﺁﺛﺎﺭﺵ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺎﻣﺪﺍﺩﯼ ﺩﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﺮﺍﺯ‪.‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺩﺳﺘﻐﯿﺐ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ‪ .‬ﺷﻌﺮ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺎ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻧﮕﺎﻩ‪.‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺷﻌﺮ ﻧﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻣﺮﮐﺰ‪.‬ﺍﻧﮕﺸﺖ ﻭ ﻣﺎﻩ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﮕﺎﻩ‪ISBN ۹۶۴-۶۷۳۹-۰۴-۱ ۱۳۷۷،‬‬ ‫ﭘﺎﺷﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻉ‪ .‬ﻣﺴﯿﺢ ﻣﺎﺩﺭ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﯾﺮﺍﻥﺟﺎﻡ‪.۱۳۸۴ ،‬‬ ‫ﺑﻘﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ )ﻣﺎﮐﺎﻥ(‪ .۱۳۵۲ ،‬‬ ‫ﭘﻮﺭﻧﺎﻣﺪﺍﺭﺍﻥ‪ ،‬ﺗﻘﯽ‪ .‬ﻗﻨﺎﺭﯼ ﺑﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺳﻮﻡ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ‪.۱۳۸۱ ،‬‬ ‫ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‪ ،‬ﭘﻮﺭﺍﻥ‪ .‬ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ‪.۱۳۷۱ ،‬‬ ‫ﻓﻠﮑﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﻮﺩ‪ .‬ﮔﺰﯾﺪﻩ ﺷﻌﺮﻫﺎ ﻭ ﺧﻮﺍﻧﺶ ﺷﻌﺮ(‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪:‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‪.‬ﺍﺯ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﺗﺎ ﺷﻌﺮ )ﻣﺸﮑﻞ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ(‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻫﺸﺖﺑﻬﺸﺖ‪.‬ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﺷﺒﺎﻧﻪﻫﺎ ﻭ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻫﯿﺮﻣﻨﺪ‪ISBN ۶-۴۰-۶۹۷۴-۹۶۴ ۱۳۸۱ ،‬‬ ‫ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ‪ :‬ﺳﺮﮐﯿﺴﯿﺎﻥ‪ ،‬ﺁﯾﺪﺍ‪ .‬ﺍﺯ ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ )ﮔﻔﺖﻭﮔﻮﻫﺎﯾﯽ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﺷﺎﻣﻠﻮ(‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ‪.۱۳۸۶ ،‬‬ ‫ﺍﺷﺮﺍﻓﯽ‪ ،‬ﻣﻨﺼﻮﺭﻩ‪ [36]..۱۳۸۶ ،‬‬ ‫ﺧﺪﺍﺟﻮ‪ ،‬ﻋﻠﯽ‪ .۱۳۸۱ ،‬‬ ‫ﺟﻼﻟﯽ‪ ،‬ﺑﻬﺮﻭﺯ‪ .‬‬ ‫ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‪ ،‬ﭘﻮﺭﺍﻥ‪ .۱۳۸۰ ،‬‬ ‫ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﺻﺎﺣﺐ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﯼ‪ ،‬ﺑﻬﺮﻭﺯ ﻭ ﺣﻤﯿﺪﺭﺿﺎ ﺑﺎﻗﺮﺯﺍﺩﻩ‪ .۱۳۸۶ ،‬‬ ‫ﻣﻈﻔﺮﯼ ﺳﺎﺭﻭﺟﯽ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ‪ .۱۳۶۸ ،‬‬ ‫ﺷﻤﺲ ﻟﻨﮕﺮﻭﺩﯼ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ‪ .‬ﭼﻬﺎﺭ ﺍﻓﺴﺎﻧﻪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺩﻧﯿﺎﯼ ﻧﻮ‪.‬ﻟﻌﻨﺖ ﺟﺎﻭﺩﺍﻧﻪ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺁﺷﻨﺎ‪.‬ﺩﺳﺘﺎﻥ ﺳﺨﻨﮕﻮﯼ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﻭ ﺁﺛﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺨﺶﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪﺍﻧﺪ‪:‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺯﺭﯾﻦﮐﻮﺏ‪ ،‬ﺣﻤﯿﺪ‪ .‬ﻧﻘﺪ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﭼﺎﭘﺎﺭ‪.‬ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻃﻼﻉ ﺩﻗﯿﻖ ﺑﻪ ﺁﺛﺎﺭﺷﻨﺎﺳﯽ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﺮﺍﺟﻌﻪ ﮐﻨﯿﺪ‪.۱۳۸۷ ،‬‬ ‫ﺣﻘﻮﻗﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ‪ .‬‬ ‫ﺍﺯ ﺭﻭﺩﮐﯽ ﺗﺎ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺁﻭﺍﯼ ﺩﺍﻧﺶ‪.۱۳۷۱ ،‬‬ ‫ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ‪ ،‬ﺭﺿﺎ‪ ..‬ﺁﯾﻨﻪ ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ‪ :‬ﻃﻨﺰ ﻭ ﺣﻤﺎﺳﻪ ﺩﺭ ﺁﺛﺎﺭ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻓﺼﻞ ﺳﺒﺰ‪.۱۳۸۴ ،‬‬ ‫ﭘﺮﻫﯿﺰﮐﺎﺭﯼ‪ ،‬ﺳﻌﯿﺪ‪ .۱۳۸۰ ،‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻓﻠﮑﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﻮﺩ‪ .۱۳۷۸ ،‬‬ ‫ﺍﺭﺟﻤﻨﺪ‪ ،‬ﺑﻬﻤﻦ‪ .‬ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺍﺯ ﺯﺧﻢ ﻗﻠﺐ‪) .۱۳۷۲ ،‬‬ ‫ﭘﺎﺷﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻉ‪ .‬ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﻌﻨﺎ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ‪.‬ﺍﺩﯾﺴﻪٔ ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ‪[35] .‬ﺷﻨﺎﺧﺖﻧﺎﻣﻪٔ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻗﻄﺮﻩ ‪ISBN ۹۶۴-۵۹۵۸-۸۶-۵ ۱۳۷۷‬‬ ‫ﺁﺯﺍﺩ‪ ،‬ﭘﯿﻤﺎﻥ‪ .‬ﯾﮏ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﺎ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ‪.۱۳۸۳ ،‬‬ ‫ﺳﻼﺟﻘﻪ‪ ،‬ﭘﺮﻭﯾﻦ‪ .‬ﺳﻨﮓ ﺑﺮ ﺩﻭﺵ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻣﻬﺮ ﺑﺮﻧﺎ‪.۱۳۸۶ ،‬‬ ‫ﺗﺮﺍﺑﯽ‪ ،‬ﺿﯿﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ‪ .‬ﺍﺩﻭﺍﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺗﻮﺱ‪.‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺳﭙﯿﺪ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺩﯾﮕﺮ‪.‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺁﮔﺎﻩ‪.‬ﻃﻼ ﺩﺭ ﻣﺲ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺎﺷﺮ ﻣﺆﻟﻒ‪.‬ﮔﺰﻧﺪ ﺑﺎﺩ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ‪.‬ﺍﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩٔ ﮐﺎﺷﯽﻫﺎ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ‪.۱۳۷۹ ،‬‬ ‫ﻣﺠﺎﺑﯽ‪ ،‬ﺟﻮﺍﺩ‪ .۱۳۵۸ ،‬‬ ‫ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ‪ .۱۳۸۰ ،‬‬ ‫‪79‬‬ .۱۳۷۰ ،‬‬ ‫ﻣﺨﺘﺎﺭﯼ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ‪ .۱۳۶۹ ،‬‬ ‫ﺍﺧﻮﺍﻥ ﻟﻨﮕﺮﻭﺩﯼ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ‪ .‬ﺁﻧﯿﻤﺎ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺷﻬﺮ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ‪.۱۳۸۰ ،‬‬ ‫ﻧﻮﺭﯼﺯﺍﺩ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ‪ .۱۳۸۶ ،‬‬ ‫ﺟﻢﺯﺍﺩﻩ‪ ،‬ﺍﻟﻬﺎﻡ‪ .‬ﺩﺭ ﺣﺴﺮﺕ ﭘﺮﻭﺍﺯ‪ :‬ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻧﻔﺲ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻫﯿﺮﻣﻨﺪ‪ISBN ۹۶۴-۵۵۲۱-۵۱-۳ ۱۳۷۴،‬‬ ‫ﭘﺎﺷﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻉ‪ .۱۳۷۳ ،‬‬ ‫ﻧﯿﮑﺒﺨﺖ‪ ،‬ﻣﺤﻤﻮﺩ‪ .‬ﻣﻌﺸﻮﻕ ﺑﯽ ﺻﺪﺍ‪ :‬ﺭﻭﯾﮑﺮﺩﯼ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﺑﺮ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ]‪ ،[37‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻣﯿﻨﺎ‪.‬ﻧﺎﻡ ﻫﻤﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺗﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺛﺎﻟﺚ‪.‬ﭼﺸﻢﺍﻧﺪﺍﺯ ﺷﻌﺮ ﻧﻮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺗﻮﺱ‪.۱۳۷۴ ،‬‬ ‫ﻣﺠﺎﺑﯽ‪ ،‬ﺟﻮﺍﺩ‪ .‬ﺍﻧﺴﺎﻥ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺗﻮﺱ‪.

۱۳۵۷‬‬ ‫ﺑﻮﻟﺘﻦ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻥ ﻣﺎ‪ ،‬ﺯﯾﺮ ﻧﻈﺮ ﭘﺮﯾﺴﺎ ﺳﺎﻋﺪ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۲۵ ،۱‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ،۱۳۶۹‬ﭼﺎﭖ ﮐﺎﻟﯿﻔﺮﻧﯿﺎ‪. Ahmad Shamlu‬ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ‬ ‫‪ Tres poetas persas contemporaneo‬ﻧﺎﺷﺮ ‪. Dikter om Natten :‬‬ ‫)ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺷﺒﺎﻧﻪ( ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺳﻌﯿﺪ ﻣﻘﺪﻡ ﻭ ﺟﺎﻥ ﮐﺮﻟﺴﻮﻥ ‪Orers: Janne Carlsson & Said‬‬ ‫‪Moghadam‬‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺭﻭﯼ ﺟﻠﺪ ﺳﺮﻭﺩﻫﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﻋﺸﻖ ﻭ ﺍﻣﯿﺪ‪ ،‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﯼ‬ ‫• ‪ ۱۳۷۸‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ‪ ۳۲‬ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﻪ ﺳﻮﺋﺪﯼ ‪ borlom karleken‬ﺩﺭ ‪ ۸۵‬ﺻﻔﺤﻪ ‪i tolking av: Janne ۱۹۹۹ Baran Forlag Stockholm‬‬ ‫‪Carlsson & Said Moghadam‬‬ ‫• ‪ ۱۳۷۸‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ‪ ۲۷‬ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺳﻮﺋﺪﯼ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺁﺫﺭ ﻣﺤﻠﻮﺟﯿﺎﻥ ‪OM jag vore vatten Azar Mahloujian‬‬ ‫• ‪ ۱۳۷۹‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ‪ Nima Yushij .‬ﺩﻭﺭﻩٔ ﭘﻨﺠﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩٔ ‪ ،۲‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪.‬‬ ‫• ‪ ۱۳۷۱‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ‪ ۱۹‬ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺳﻮﺋﺪﯼ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﻋﺸﻖ ﻋﻤﻮﻣﯽ‪Allom Fattande‬‬ ‫‪ Karlik‬ﺩﺭ ﺍﺳﺘﮑﻬﻠﻢ ﺳﻮﺋﺪ ﺑﻪ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺁﺫﺭ ﻣﺤﻠﻮﺟﯿﺎﻥ‪ Azar Mahloujian .abril۲۰۰۰‬‬ .‬‬ ‫ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪ ﺳﺎﺣﻞ‪ ،‬ﻭﯾﮋﻩ ﮐﻮﭺ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﭼﻬﺎﺭﺷﻨﺒﻪ ‪ ۵‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ﻣﺎﻩ ‪.‬‬ ‫ﻣﺠﻠﻪٔ ﺯﻣﺎﻧﻪ‪ ،‬ﻣﺪﯾﺮ ﻭ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮ‪ :‬ﺧﺴﺮﻭ ﻗﺪﯾﺮﯼ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۱‬ﻣﻬﺮﻣﺎﻩ ‪ ،۱۳۷۰‬ﺳﻦ ﻫﻮﺯﻩ‪ ،‬ﮐﺎﻟﯿﻔﺮﻧﯿﺎ‪.‬‬ ‫ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪ ﺭﻭﯾﺶ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ﺍﻭﻝ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۶‬ﺁﺫﺭﻣﺎﻩ ‪ ،۱۳۷۴‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻧﺘﺎﺭﯾﻮ )ﮐﺎﻧﺎﺩﺍ(‪.‬‬ ‫• ‪ ۱۳۷۱‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ‪ ۶‬ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ )‪ (Aurora‬ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﺩﺭ ﻣﺎﺩﺭﯾﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﮐﻼﺭﺍ‬ ‫ﺧﺎﻧِﺲ ‪ Clara Janes‬ﺷﺎﻋﺮ ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﺎﯾﯽ‪.۱۳۷۹‬‬ ‫ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﮐﻠﮏ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ ﻭ ﻣﺪﯾﺮ ﻣﺴﺌﻮﻝ‪ :‬ﻣﯿﺮﮐﺴﺮﺍ ﺣﺎﺝﺳﯿﺪﺟﻮﺍﺩﯼ‪» ،‬ﻭﯾﮋﻩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ‪ -‬ﯾﺎﺩﻭﺍﺭﻩ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ«‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۱۱۷-۱۲۰‬ﺁﺫﺭﻣﺎﻩ ‪.۱۳۷۹‬‬ ‫ﺩﻭﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺁﻓﺘﺎﺏ‪ ،‬ﻣﺪﯾﺮ ﻣﺴﺌﻮﻝ‪ :‬ﻋﺒﺎﺱ ﺷﮑﺮﯼ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۴۳‬ﻭ ‪ ،۴۴‬ﻣﻬﺮﻣﺎﻩ ‪ ،۱۳۷۹‬ﭼﺎﭖ ﺍﺳﻠﻮ )ﻧﺮﻭﮊ(‪.‬‬ ‫ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺩﻓﺘﺮ ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐ ﺍﻣﺘﯿﺎﺯ ﻭ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮ ﺑﯿﮋﻥ ﺍﺳﺪﯼ ﭘﻮﺭ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ﭼﻬﺎﺭﻡ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۸‬ﻭ ‪ ،۹‬ﻣﻬﺮ ﻭ ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ،۱۳۷۶‬ﻧﯿﻮﺟﺮﺳﯽ )ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ(‪.۱۳۷۹‬‬ ‫ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻧﺎﻓﻪ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ ﻭ ﻣﺪﯾﺮ ﻣﺴﺌﻮﻝ‪ :‬ﻧﺎﻫﯿﺪ ﺗﻮﺳﻠﯽ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ﺍﻭﻝ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۳‬ﻭ ‪ ،۴‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ﻭ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪.‬ﻧﺎﺷﺮﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺁﺭﺵ‪. Sahan y Ahmad Taheri‬‬ ‫‪edicion .۱۳۷۹‬‬ ‫ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ‪ ،‬ﺻﺎﺣﺐﺍﻣﺘﯿﺎﺯ ﻭ ﻣﺪﯾﺮ ﻣﺴﺌﻮﻝ‪ :‬ﺳﯿﻒﺍﻟﻠﻪ ﺻﻤﺪﯾﺎﻥ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۳۲‬ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ‪.۱۳۷۹‬‬ ‫ﺩﻭ ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﭘﺎﯾﺎﺏ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۳‬ﺁﺑﺎﻥ ‪.۱۳۸۴‬‬ ‫ﺗﺼﻮﯾﺮﯼ‬ ‫• ﻓﯿﻠﻢ ‪ Ahmad Shamlou: Master Poet of Liberty‬ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻣﺴﻠﻢ ﻣﻨﺼﻮﺭﯼ )‪(۱۹۹۹‬‬ ‫• ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﺗﺼﻮﯾﺮ‪ ،‬ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻥ ﺭﺿﺎ ﻋﻠﯿﭙﻮﺭ ﻣﺘﻌﻠﻢ‪ ،‬ﺗﺼﻮﯾﺮ ﺩﻧﯿﺎﯼ ﻫﻨﺮ‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺁﺛﺎﺭ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ‬ ‫• ‪ ۱۳۶۶‬ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﮊﺍﭘﻨﯽ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﺩﺭ ﺁﺗﺶ ﺑﻪ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺷﻮﮐﻮ ﯾﺎﻧﺎﮔﺎ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪٔ )ﺗﻮﮐﯿﻮ‪ ،‬ﻣﻮﺳﺴﻪٔ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪٔ‬ ‫ﺯﺑﺎﻥﻫﺎ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎﯼ ﺁﺳﯿﺎ ﻭ‪ ILCAA‬ﺁﻓﺮﯾﻘﺎ(‪. Icaria Poesia Traduccion de Clara Janes .‬ﻧﺎﺷﺮ‪:‬‬ ‫ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻓﯿﻠﻢ ﺍﺭﻣﻨﺴﺘﺎﻥ‪. Parviz Khazrai‬ﻧﺎﺷﺮ ‪Orphe La Diffrence.‬ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮﯼ ﻭ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺩﮐﺘﺮ ﻧﺎﺻﺮ ﻭﺛﻮﻗﯽ‪ .‬‬ ‫• ‪ ۱۳۷۳‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺗﻮﺳﻂ ﺟﺎﻭﯾﺪ ﻣﻘﺪﺱ ﺻﺪﻗﯿﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺮﮐﯽ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻟﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ‬ ‫ﮔﺮﺩﯾﺪﻩ ﻭ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ‪ YKY‬ﺩﺭ ﺗﺮﮐﯿﻪ ﭼﺎﭖ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫• ‪ ۱۳۷۷‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ‪ ۲۸‬ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺳﻮﺋﺪﯼ‪Baran Forlag Stockjolm.۱۳۷۹‬‬ ‫ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﺩﻧﯿﺎﯼ ﺳﺨﻦ‪ ،‬ﻭﯾﮋﻩ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﮔﻠﺸﯿﺮﯼ ﻭ ﻧﺼﺮﺕ ﺭﺣﻤﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ﺷﺎﻧﺰﺩﻫﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۹۱‬ﭘﺎﯾﯿﺰ ‪.‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫‪80‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻻﺕ ﻭ ﻭﯾﮋﻩﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻣﺎﻫﻨﺎﻣﻪٔ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﻭ ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﻭﯾﮋﻩٔ ﺍ‪.‬‬ ‫• ‪ ۱۳۷۱‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ‪ ۱۹‬ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﺳﺮﻭﺩﻫﺎﯼ ﺩﺭ ﻋﺸﻖ ﻭ ﺍﻣﯿﺪ ‪Hymnes‬‬ ‫‪ damour et despoir‬ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺑﻪ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺧﻀﺮﺍﯾﯽ‪Ahmad Shamlou Version :‬‬ ‫‪ Francaise.‬‬ ‫• ‪ ۱۳۷۱‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ‪ ۴۲‬ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺭﻣﻨﯽ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﻣﻦ ﺩﺭﺩِ ﻣﺸﺘﺮﮐﻢ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﻭﺍﻥ ﺑﺎ ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﻧُﺮﻭﺍﻥ‪ . Sohrab Sepehri .۱۳۷۹‬‬ ‫ﻓﺼﻞﻧﺎﻣﻪ ﮔﻮﻫﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۹‬ﻭ ‪ ،۱۰‬ﭘﺎﯾﯿﺰ ﻭ ﺯﻣﺴﺘﺎﻥ ‪.۱۳۴۳‬‬ ‫ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪ ﺭﺳﺘﺎﺧﯿﺰ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ‪ ،‬ﺯﯾﺮ ﻧﻈﺮ ﺣﺴﯿﻦ ﺳﺮﻓﺮﺍﺯ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ۳۱ ،۱۵۱‬ﺗﯿﺮ ‪.۱۳۷۹‬‬ ‫ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﺷﺎﻋﺮ )ﻭﯾﮋﻩﻧﺎﻣﻪ ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ(‪ ،‬ﺁﺭﺵ‪ ،‬ﺳﻮﺋﺪ‪ ،‬ﭘﺎﯾﯿﺰ ‪.‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﺸﻬﺮ‪ ،‬ﺗﮏﺷﻤﺎﺭﻩ‪ ،‬ﺑﻨﯿﺎﻧﮕﺬﺍﺭ‪ :‬ﺑﯿﮋﻥ ﺧﻠﯿﻠﯽ‪ ،‬ﺁﺑﺎﻥ ﻣﺎﻩ ‪.

‬ﺁﺛﺎﺭﺷﻨﺎﺳﯽ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﭼﺸﻤﻪ‪.aspx?BookId=105‬‬ ‫‪http://www.iranbin. 348 Modern Persian Poetry ،‬‬ ‫‪.۱۳۸۸ ،‬‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ‪۵-۲۰‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺟﻨﺠﺎﻟﯽ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮﺍﺯ )‪(http://www.aspx?NId=41141‬‬ .com/faMajor.‬ﻣﺠﻠﻪ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ ‪۱۰۶۲‬‬ ‫]‪[19‬‬ ‫]‪[20‬‬ ‫]‪[21‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ‪۷۲-۷۳‬‬ ‫ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﺍﯾﺴﻨﺎ )‪(http://isna.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=316737‬‬ ‫ﺑﺒﯿﻨﯿﺪ‪ :‬ﯾﺎﺩﻭ ﺧﺎﻃﺮﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﭘﯿﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ﺷﺸﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۲۲۴‬ﺟﻤﻌﻪ ‪ ،۱۵‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ ،۱۳۷۹‬ﺻﻔﺤﻪ ‪) ،۳۰‬ﺍﯾﻦ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻣﺘﻦ ﮐﺎﻣﻞ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺭﺍﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻓﺎﮐﺴﯿﻤﯿﻞ ﺩﺳﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﭼﺎﭖ ﮐﺮﺩﻩ ﺳﺖ(‪. ۳۰‬‬ ‫‪http://www.php?nn=8603010282‬‬ ‫ﮔﻮﯾﺎﻧﯿﻮﺯ )‪(http://news.‬‬ ‫‪http://shamlu.ahleghalam.mansourehashrafi.com/gp/product/9646475991/ref=sr_1_1000_6/471-2720941-9135343‬‬ ‫]ﺧﺒﺮ ﮔﺰﺍﺭﯼ ﺷﻬﺮ[ )‪(http://www.pages‬‬ ‫• ‪ ۲۰۱۰‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ‪) Opstandige Dauw‬ﺁﺷﻮﺏ ﺷﺒﻨﻢ(‪ ،‬ﻓﺎﺭﺳﯽ‪-‬ﻫﻠﻨﺪﯼ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺎﻫﺮﺥ ﺣﺸﻤﺖﻣﻨﺶ‪.‬ﺑﺨﺶ ﺷﻌﺮ ﻣﻨﺜﻮﺭ ‪۲۳۷-۲۷۶‬‬ ‫ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﯿﺪ ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮﯾﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺣﺴﻦ ﺭﻭﺷﺎﻥ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺳﺨﻦﮔﺴﺘﺮ ﻭ ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﻣﺠﺎﺑﯽ‪ ،‬ﺟﻮﺍﺩ ﺻﻔﺤﻪٔ ‪ ۷۴‬ﺗﺎ ‪ ۹۸‬ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮﯾﯽ‬ ‫ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‪» :۲۴۶ .‬‬ ‫‪ ۱۳۷۹‬ﺟﺎﯾﺰﻩٔ ﻭﺍﮊﻩ ﺁﺯﺍﺩ )ﻫﻠﻨﺪ(‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫‪http://www.‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫‪81‬‬ ‫• ‪ ۲۰۰۲‬ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ‪) Blaues Lied‬ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺁﺑﯽ(‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ‪ ۱۳۱ ، Farhad Showghi‬ﺻﻔﺤﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺳﯽﺩﯼ‪.aspx?id=78‬‬ ‫ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ ‪۳۵۲‬‬ ‫]‪[17‬‬ ‫]‪[18‬‬ ‫ﻧﮏ‪ .info/revue/shamlu-a-berkley. Edit Print.‬‬ ‫ﺟﻮﺍﯾﺰ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۵۱‬ﺟﺎﯾﺰﻩٔ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﺟﺎﯾﺰﻩٔ ‪ Free Expression‬ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸﺮ ﻧﯿﻮﯾﻮﺭﮎ ‪Human Rights Watch‬‬ ‫‪ ۱۳۷۸‬ﺟﺎﯾﺰﻩٔ ﺍﺳﺘﯿﮓ ﺩﺍﮔﺮﻣﻦ ‪ ،Stig Dagerman‬ﺁﺫﺭ ﻣﺤﻠﻮﺟﯿﺎﻥ ﺟﺎﯾﺰﻩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ‪.com/article.‬ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻧﯿﺰ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﻣﻨﺜﻮﺭ‪ ،‬ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﺩﺭ ﻣﺤﺪﻭﺩﻩٔ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﯾﮏ ﺗﻦ ]ﺷﺎﻣﻠﻮ[‪ ،‬ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺟﺮﯾﺎﻥﻫﺎﯼ ﺭﺍﯾﺞ ﺷﻌﺮ ﭘﯿﺸﺮﻭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻣﯽﺩﻫﺪ‪«.aspx?BookID=308792‬‬ ‫ﻣﺘﻦ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﮐﻠﯽ )‪(http://www.html‬‬ ‫]‪[26‬‬ ‫]‪[27‬‬ ‫]‪[28‬‬ ‫]‪[29‬‬ ‫]‪[30‬‬ ‫]‪[31‬‬ ‫]‪[32‬‬ ‫ﻣﺠﻠﻪٔ ﺍﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﭘﯿﮏﻧﺖ )‪(http://www.shahr.php‬‬ ‫]‪[22‬‬ ‫]‪[23‬‬ ‫ﻭﺍﮐﻨﺶ ﺧﺮﻣﺸﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﻧﻘﺪﻫﺎﯼ »ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ ﮐﯿﺎﺭﺳﺘﻤﯽ« )‪(http://www.htm‬‬ ‫]‪ [7‬ﺳﺮﮐﯿﺴﯿﺎﻥ )ﺷﺎﻣﻠﻮ(‬ ‫]‪ [8‬ﺻﺎﺣﺐ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﯼ ‪۲۴-۳۷‬‬ ‫]‪ [9‬ﻣﺠﺎﺑﯽ ‪۷-۱۳‬‬ ‫]‪ [10‬ﻓﺮﻫﯽ‬ ‫]‪[11‬‬ ‫]‪[12‬‬ ‫]‪[13‬‬ ‫]‪[14‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ‪۲۰-۲۱‬‬ ‫‪Ital Consult Company‬‬ ‫ﻣﺠﺎﺑﯽ‪ ۳۵۲ ،‬ﻓﺼﻞ ﻓﯿﻠﻤﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﯼ ‪ ۶۲‬ﺑﺨﺶ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﺳﯿﻨﻤﺎ‬ ‫]‪[15‬‬ ‫]‪[16‬‬ ‫ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺗﻌﺎﻭﻧﯽ ﺍﻫﻞ ﻗﻠﻢ ﻭ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ )‪(http://www.ir/ISNA/NewsView.php‬‬ ‫]‪[24‬‬ ‫]‪[25‬‬ ‫ﻧﯿﻤﻪ ﭘﻨﻬﺎﻥ‪ :‬ﺳﯿﻤﺎﯼ ﮐﺎﺭﮔﺰﺍﺭﺍﻥ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻣﺆﺳﺴﻪٔ ﮐﯿﻬﺎﻥ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﻫﺸﺘﻢ )‪(http://www.aftab.peiknet.ir/BookDetails.ir/ShowNews.adinebook.shamlou.shabah.org/‬‬ ‫ﺩﻓﺘﺮ ﻧﻈﺎﺭﺕ ﺑﺮ ﺣﻔﻆ ﻭ ﻧﺸﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‪ .farsnews.mehrnews.com/newstext.com‬‬ ‫‪http://www.pdf‬‬ ‫]‪[33‬‬ ‫]‪[34‬‬ ‫]‪[35‬‬ ‫]‪[36‬‬ ‫]‪[37‬‬ ‫ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﮐﻮﭼﻪ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ )‪(http://www.eu/culture/archives/059181.com/1382/page/05mehr/p425moshiri.‬‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻧﮕﺎﻩ ﮐﻨﯿﺪ ﺑﻪ‪ :‬ﺩﺍﯾﺮﻩﻫﺎﯼ ﺯﻣﺎﻧﯽ ‪ :‬ﺑﺮﺧﻮﺭﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ ﻭ ﮔﻮﯾﯽ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﮔﯿﺘﯽ ﻧﻮﯾﻦ‪ ،‬ﺷﻬﺮﺍﻡ ﻣﻌﺘﻀﺪﯼ‪ ،‬ﺷﻬﺮﻭﻧﺪ ﺗﻮﺭﻭﻧﺘﻮ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ﺩﻫﻢ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۵۳۲‬ﭼﻤﻌﻪ ‪ ۲۰‬ﺁﺑﺎﻥ ‪ ،۱۳۷۹‬ﺻﻔﺤﻪﻫﺎﯼ ‪۳‬ﻭ‪.ir/articles/art_culture/literature_verse/c5c1188311787p1.info/documents/HaafezIntro.caravan.htm‬‬ ‫ﺻﺎﺣﺐ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﯼ ‪۵۳-۵۸‬‬ ‫ﻣﺠﺎﺑﯽ ‪۷۶۹-۷۷۶‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ‪۸۰-۷۵‬‬ ‫ﭘﺎﺭﺳﺎ‪ ،‬ﻣﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻭ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ‪ .aspx?ID=News-12227‬‬ ‫ﺭﻧﺪﯼ ﺣﺎﻓﻆ ﺍﺯ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺣﺎﻓﻆ ﭘﮋﻭﻫﺎﻥ )‪(http://www.‬‬ ‫• ‪ ۲۰۰۸‬ﮔﺰﯾﻨﻪ ‪ ۱۳۵‬ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﻫﻮﺍﯼ ﺗﺎﺯﻩ‪ ،‬ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺭﻣﻨﯽ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺍﺩﻭﺍﺭﺩ ﺣﻖﻭﺭﺩﯾﺎﻥ‪Yerevan.com/BookDetails.poetrymag.gooya.

org/index.۱۳۷۶‬‬ ‫ﺑﺎﻧﮏ ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ‪ ،‬ﺳﺎﯾﺖ ﺟﺸﻦ ﮐﺘﺎﺏ )‪(http://www.shereno.html‬‬ ‫• ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺰﺭﮒ ﺁﺯﺍﺩﯼ‪ ،‬ﺩﺭ ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺍﺳﺘﯿﮓ ﺩﺍﮔﺮﻣﻦ )‪(http://www.de/dw/article/0.php‬‬ ‫• ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺷﯿﻮﻩ ﻧﮕﺎﺭﺵ ﺑﺪﯾﻊ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪(/http://shamlu.‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﺷﺒﺎﻧﻪﻫﺎ ﻭ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪﻫﺎ‪ .‬ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺁﺛﺎﺭ ﺩﻓﺘﺮِ ﯾﮑﻢ‪:‬ﺷﻌﺮﻫﺎ‪ .php?title=کتاب_ج٠عÙ‬‬ ‫‪82‬‬ .00.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺁﮔﺎﻩ‪.html‬‬ ‫• ﺑﺎﯾﮕﺎﻧﯽ ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﺟﻤﻌﻪ )‡‪(http://irpress.html‬‬ ‫• ﻣﯿﺮﺍﺙ ﭘﺮﺩﺭﺩﺳﺮ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪(http://www.bonyadeshamlou.۵-۸۹-۵۹۵۸-۹۶۴ ‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ‪» .،‬ﮔﻔﺖﻭﮔﻮ ﺑﺎ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ«‪ .00.bookfiesta.5782879.shamlou.de/dw/article/0.bonyadeshamlou.۷-۰۸-۵۵۷۵-۹۶۴ ‬‬ ‫ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ‪ .htm‬‬ ‫• ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺩﺳﺘﻪ ﺑﻨﺪﯼ ﺷﺪﻩ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮ ﺍﺯ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪(id=4&http://www.‬ﺳﺒﮏﺷﻨﺎﺳﯽ ﺷﻌﺮ‪ ،‬ﻓﺮﺩﻭﺱ‪۱۳۷۳ ،‬‬ ‫ﻣﺠﺎﺑﯽ‪ ،‬ﺟﻮﺍﺩ‪ .com/show.com/BookDetails.dwelle.5752819.com/odyssey/ecriture‬‬ ‫• ﻣﺘﻦ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﺮﮐﻠﯽ )‪(http://www.blogfa.‬ﮔﺎﻫﺸﻤﺎﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺩﻓﺘﺮ ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ‬ ‫ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﺍﺣﻤﺪ‪ .‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ .com/literature/ashamlou/ahmad_shamlou.php?op=showalbum‬‬ ‫• ﺷﺎﻣﻠﻮ ﻭ ﺳﯿﻨﻤﺎ )‪(http://www.aspx?BookID=308792‬‬ ‫ﻓﺮﻫﯽ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ »ﺧﺒﺮﺗﮑﺎﻥ ﺩﻫﻨﺪﻩ ﺑﻮﺩ«‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ‪ ،‬ﻣﻬﺮ ‪.poetrymag.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﻧﻘﺮﻩ‪ .org‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‬ ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪) (http://www...se/pris1999.iranbin.moraffah.com‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‬ ‫• ﺑﻨﯿﺎﺩ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪(/http://www.۱۳۸۰ ،‬ﺷﺎﺑﮏ‪.com‬‬ ‫• ﻣﻘﺎﻟﻪ ‪ iranchamber‬ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪(http://www.5775700.5812178.html‬‬ ‫• ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ؛ ﺻﺪﺍ ﻭ ﻫﻮﺍﯼ ﺗﺎﺯﻩٔ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎﺭﯼ )‪(http://www.‬ﺩﺭ ﮔﻔﺖﻭﮔﻮ ﺑﺎ ﺍﺣﻤﺪﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺩﻭﻟﺖﺁﺑﺎﺩﯼ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‪ .‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺷﻌﺮ‪ .00.aspx‬‬ ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺳﻤﯽﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪) (http://www.com‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺳﺮﮐﯿﺴﯿﺎﻥ)ﺷﺎﻣﻠﻮ(‪ ،‬ﺁﯾﺪﺍ‪ .info/revue/shamlu-a-berkley.dagerman..com/cat-68.‬ﭼﺎﭖ ﺳﻮﻡ‪ .htm‬‬ ‫• ﺻﻔﺤﻪٔ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺷﺒﮑﻪٔ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺳﯿﻤﺎﯼ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ )‪(http://irib..۱۳۷۷ ،‬ﺷﺎﺑﮏ‪.۶-۴۰-۶۹۷۴-۹۶۴ ‬‬ ‫• ﺩﻓﺘﺮ ﻧﻈﺎﺭﺕ ﺑﺮ ﺣﻔﻆ ﻭ ﻧﺸﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪(http://www.00.com/faMajor.‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻨﺎﻣﻪٔ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ .dwelle.dwelle.de/dw/article/0.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻧﮕﺎﻩ‪ .dwelle.۱۳۷۲ ،‬‬ ‫ﻧﯿﻤﻪ ﭘﻨﻬﺎﻥ‪ :‬ﺳﯿﻤﺎﯼ ﮐﺎﺭﮔﺰﺍﺭﺍﻥ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻣﺆﺳﺴﻪٔ ﮐﯿﻬﺎﻥ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﻫﺸﺘﻢ‬ ‫)‪(http://www.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﻧﻘﺮﻩ‪.۱۳۷۰ ،‬‬ ‫ﺷﻤﯿﺴﺎ‪ ،‬ﺳﯿﺮﻭﺱ‪ .۱۳۸۱ ،‬ﺷﺎﺑﮏ‪.html‬‬ ‫• ﺗﺮﺟﻤﻪﻫﺎ ﻭ ﺑﺎﺯﻧﻮﯾﺴﯽﻫﺎﯼ ﺑﺤﺚﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺰ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪(http://www.‬ﺻﺎﺣﺐ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﯼ‪ ،‬ﺑﻬﺮﻭﺯ‪ ،‬ﺑﺎﻗﺮﺯﺍﺩﻩ ﺣﻤﯿﺪﺭﺿﺎ‪ .۹-۸۰ .ir/amouzesh/koodak/etelat_omomi/Shamloo.iranchamber.‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻫﯿﺮﻣﻨﺪ‪ .htm‬‬ ‫• ﺳﺎﻝﺷﻤﺎﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺍﺯ ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪(http://shamlu.ir/modules/fa/person_details.aspx?personid=14‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ )‪(http://www.de/dw/article/0.shamlu.

۱۳۰۵‬ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‪.‬ﺍﻣﺎ ﮐﺎﺭ ﺍﺩﺍﺭﯼ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺳﻮ ﻭ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺗﯽ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﺩﯾﮕﺮ‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪٔ ﺗﺤﺼﯿﻠﺶ ﻣﺸﮑﻼﺗﯽ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪٔ ﺧﻮﺩﺵ‪» :‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۰‬ﮐﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﭼﺎﺭ ﺁﺷﻔﺘﮕﯽﻫﺎﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻧﯿﺮﻭﻫﺎﯼ‬ ‫ﻣﺘﻔﻘﯿﻦ ﺍﺯ ﺷﻤﺎﻝ ﻭ ﺟﻨﻮﺏ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻣﺎ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪﯾﻢ ﻭ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪﻡ‪ .‬ﺑﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮐﻮﺩﮐﯽ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﺁﻣﻮﺯﺷﮕﺎﻩ ﻓﻨﯽ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﭘﺴﺖ ﻭ ﺗﻠﮕﺮﺍﻑ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺩﺭ ﺳﻦ ‪ ۳۹‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺩﺭ ﮔﺬﺷﺖ ﮐﻪ ﺍﺛﺮ‬ ‫ﻋﻤﯿﻘﯽ ﺩﺭ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺟﺎ ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۲‬ﺗﺎ ‪ ۱۳۵۱‬ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺏ ﻣﺠﻠﻪ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﻪ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﻭ ﻣﺠﻼﺕ ﮐﺎﺭﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻗﺒﯿﻞ ﺧﺒﺮﻧﮕﺎﺭﯼ ﻭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﻦ ‪ ۱۸‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﭘﺴﺖ ﻭ ﺗﻠﮕﺮﺍﻑ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ‬ ‫ﮐﺎﺭ ﺷﺪﻡ ﻭ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ‪ ۳۳‬ﺳﺎﻝ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﯾﺎﻓﺖ‪«..‬ﺭﻭﺯﻫﺎ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﺷﺒﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﻣﯽ ﺩﺍﺩ‪.‬ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺗﺤﺼﯿﻞ‬ ‫ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩ ﺍﻣﺎ ﮐﺎﺭ ﺩﺭ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﺭﺍ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺟﺪ ﭘﺪﺭﯼ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﻣﺄﻣﻮﺭﯾﺖ ﺍﺩﺍﺭﯼ ﺑﻪ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻭ ﭘﺪﺭﺵ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ ‫ﺍﻓﺸﺎﺭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۷۵‬ﺷﻤﺴﯽ ﺩﺭ ﻫﻤﺪﺍﻥ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ ،‬ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﺎﻡ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۹۸‬ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﭘﺴﺖ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺧﺪﻣﺖ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﺭﺍﺕ ﻭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎﺭﻣﻨﺪﯼ ﭘﺮﻫﯿﺰ ﺩﺍﺷﺘﻢ ﻭﻟﯽ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﯽ ﺍﻡ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۰۵‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺻﻔﺤﺎﺕ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﺯﻣﯿﻨﻪﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ‬ ..‬‬ ‫ﻣﺸﯿﺮﯼ ﻫﻤﺰﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ﺁﺧﺮ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﭘﺴﺖ ﻭ ﺗﻠﮕﺮﺍﻑ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺷﺪ‪ ..‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ‬ ‫ﺭﻓﺘﻢ‪ .‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ ‫ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﺍﻭﻝ ﻭ ﺩﻭﻡ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻣﺄﻣﻮﺭﯾﺖ ﺍﺩﺍﺭﯼ ﭘﺪﺭﺵ ﺑﻪ ﻣﺸﻬﺪ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ‬ ‫ﺳﻪ ﺳﺎﻝ ﺍﻭﻝ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺍﺩﯾﺐ ﺭﻓﺖ‪ ..‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ ‫‪83‬‬ ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۳۰‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪۱۳۰۵‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪ ۳‬ﺁﺑﺎﻥ ‪۷۴) ۱۳۷۹‬ﺳﺎﻟﮕﯽ(‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﻗﻄﻌﻪ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺑﻬﺸﺖ ﺯﻫﺮﺍ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻣﺸﻬﺪ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻧﮕﺎﺭﯼ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ‬ ‫ﺍﻗﺒﺎﻝ ﺍﺧﻮﺍﻥ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﺑﺎﺑﮏ‬ ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣُﺸﯿﺮﯼ )‪ (۱۳۷۹ .

‬ﺧﺎﻟﯽ ﺍﺯ ﭘﯿﭻ ﻭ ﺧﻢﻫﺎﯼ ﺑﯿﺎﻥ ﺍﺩﯾﺒﺎﻧﻪٔ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﭘﺮﻭﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺣﺎﻝ ﺧﺎﻟﯽ ﺍﺯ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﺗﺮﺟﻤﻪﻫﺎﯼ ﺷﺘﺎﺏﺁﻣﯿﺰ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺁﺯﻣﺎﯾﺸﯽ ﻧﻮﺭﺍﻫﺎﻥ ﻏﺮﺏ‪ «.‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۰‬ﺑﻪ ﺷﺮﮐﺖ ﻣﺨﺎﺑﺮﺍﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻧﺘﻘﺎﻝ ﯾﺎﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۷‬ﺍﺯ ﺧﺪﻣﺖ ﺩﻭﻟﺘﯽ ﺑﺎﺯﻧﺸﺴﺘﻪ ﺷﺪ‪.‬ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﺠﻠﻪٔ ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮﯼ ﺩﮐﺘﺮ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺯﺑﺎﻧﯽ ﺧﻮﺵﺁﻫﻨﮓ‪ ،‬ﮔﺮﻡ ﻭ ﺩﻟﻨﻮﺍﺯ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺍﺳﻨﺎﺩ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺣﺎﻭﯼ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯾﯽ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ‬ ‫ﻣﻮﺗﻤﻦ ﺍﻟﻤﻠﮏ ﭘﺪﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻣﺸﯿﺮﯼ ﮐﻪ ﭘﯿﺸﮑﺎﺭ ﺳﺎﻻﺭﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺷﺎﻩ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﺸﯿﺮﯼ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﯽ ﻭ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺍﺯ ﭘﺎﻧﺰﺩﻩ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﻣﻌﺎﺻﺮ‪ ،‬ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺑﺎﺭ ﺑﺎ ﭼﺎﭖ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﺸﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺻﻔﺤﺎﺕ ﻣﻌﺮﻓﯽ‬ ‫ﺷﺪﻧﺪ‪ .‬ﻣﺸﯿﺮﯼ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺍﺯ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﺭﻧﺞ ﻣﯽﺑﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﺭﻭﺯ ﺟﻤﻌﻪ ‪ ۳‬ﺁﺑﺎﻥ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۷۹‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﺳﻦ ‪ ۷۴‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪..‬ﭼﻬﻞ ﺳﺎﻟﯽ – ﺑﯿﺶ ﻭ ﮐﻢ – ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺍﻭ‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻤﯿﻦ ﺯﺑﺎﻥ ﺑﯽﭘﯿﺮﺍﯾﻪٔ ﺧﻮﯾﺶ‪ ،‬ﻭﺍﮊﻩ ﻭﺍﮊﻩ ﺑﺎ ﻫﻤﺰﺑﺎﻧﺎﻥ ﺧﻮﯾﺶ ﻫﻤﺪﻟﯽ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬‬ ‫ﻣﺸﯿﺮﯼ ﺗﻮﺟﻪ ﺧﺎﺻﯽ ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﭘﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﺩﻟﺒﺴﺘﮕﯽ ﻃﯽ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ‪ ۱۳۵۰‬ﺗﺎ ‪ ۱۳۵۷‬ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻭ ﺷﻌﺮ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺭﺍ ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﮐﻨﺎﺭ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‪ ،‬ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﻭ ﻋﻤﺎﺩ ﺧﺮﺍﺳﺎﻧﯽ ﺳﻬﻤﯽ ﺑﺴﺰﺍ ﺩﺭ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺩﺍﺩﻥ ﺷﻌﺮ ﺑﺎ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‪ ،‬ﻭ ﻏﻨﯽ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﮔﻠﻬﺎﯼ ﺗﺎﺯﻩ ﺩﺭ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺁﻥ‬ ‫ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﺤﺴﯿﻦ ﺯﺭﯾﻦﮐﻮﺏ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩٔ ﺷﻌﺮ ﻣﺸﯿﺮﯼ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ‪» [1]:‬ﺩﺭ ﻃﯽ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺷﺎﻋﺮﯼ‪ ،‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﻓﺮﺍﺯ ﻭ ﻧﺸﯿﺐ ﺭﻭﺯ‪ ،‬ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﻫﺰﺍﺭﺍﻥ ﺷﻮﺭ ﻭ ﻫﯿﺠﺎﻥ ﻭ‬ ‫ﺭﻧﺞ ﻭ ﺩﺭﺩ ﻫﺮﺭﻭﺯﯾﻨﻪ ﺁﻧﭽﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺗﻌﻠﻖ ﺩﺍﺭﺩ‪ ،‬ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﺍﻥ ﻣﯽﺳﭙﺎﺭﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺍﻓﺴﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﻗﺮﻭﻥ ﺭﻭﺍﻧﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ .‬ﺧﻮﺩ ﺍﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﯿﮕﻮﯾﺪ‪» :‬ﭼﻬﺎﺭﭘﺎﺭﻩﻫﺎﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﺳﻪ ﻣﺼﺮﻉ ﻣﺴﺎﻭﯼ ﺑﺎ ﯾﮏ ﻗﻄﻌﻪ ﮐﻮﺗﺎﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪،‬‬ ‫ﻭ ﻫﻢ ﻭﺯﻥ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﻫﻢ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﻭ ﻫﻢ ﻣﻌﻨﺎ‪ ،‬ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‪ ،‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ )ﺳﺎﯾﻪ(‪ ،‬ﺳﯿﺎﻭﺵ ﮐﺴﺮﺍﯾﯽ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﻭ ﻣﺤﻤﺪ ﺯﻫﺮﯼ‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺒﮏ ﺷﻌﺮ ﻣﯽﮔﻔﺘﻨﺪ ﻭ ﻫﻤﻪ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻧﺎﻣﺪﺍﺭ ﺷﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺯﯾﺮﺍ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﯽﺍﻋﺘﻨﺎ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺷﺎﮐﺮﯼ ﯾﮑﺘﺎ ﻣﺆﻟﻒ ﮐﺘﺎﺏ ﺁﺳﻤﺎﻧﯽ ﺗﺮ ﺍﺯ ﻧﺎﻡ‬ ‫ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﮐﻪ ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۴‬ﻭ ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ﺁﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۷‬ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﻧﺸﺮ ﺛﺎﻟﺚ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ ﺍﺯ ﺻﻔﺤﻪ ‪ ۱۱‬ﺗﺎ ‪ ۱۳۹‬ﮐﺘﺎﺏ ‪ ۶۸۱‬ﺻﻔﺤﻪ ﺍﯼ ﺧﻮﺩ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻧﺎﻣﻪٔ ﻣﻔﺼﻞ ﻭ ﻣﺴﺘﻨﺪﯼ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩٔ ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻭﯼ ﭘﺎﺭﻩ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺍﺳﻨﺎﺩ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺍﺳﺖ‪ ..‬ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮﺵ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﺗﺸﻨﻪ ﺗﻮﻓﺎﻥ ﺩﺭ ‪ ۲۸‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺍﻭ ﺑﺎ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﯿﻦ‬ ‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﻭ ﻋﻠﯽ ﺩﺷﺘﯽ ﺩﺭ ‪ ۱۳۳۴‬ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪ‪ .‬ﻋﻼﻗﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺩﺭ ﻣﺸﯿﺮﯼ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪﺍﯼ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺑﺎﺭ ﺳﺎﺯﯼ ﻧﻮﺍﺧﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﺪﻩ ﻣﺎﯾﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻣﯽﮔﻔﺘﻪ‪ ،‬ﻣﺎﯾﻪﺷﻨﺎﺳﯽﺍﺵ ﺭﺍ ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺘﻪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ‬ ‫ﻣﯽﮔﻔﺘﻪ ﺍﺯ ﭼﻪ ﺭﺩﯾﻔﯽ ﺍﺳﺖ ﻭ ﭼﻪ ﮔﻮﺷﻪﺍﯼ‪ ،‬ﻭ ﺑﺎﺭﻫﺎ ﺷﻨﯿﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﮐﻪ ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮﯾﻦ ﻗﻄﻌﺎﺕ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻼً ﺩﺭﺳﺖ ﻭ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﺩﻗﺖ‬ ‫ﺗﺨﺼﺼﯽ ﻭﯾﮋﻫﺎﯼ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ ‫‪84‬‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻘﺪ ﮐﺘﺎﺏ‪ ،‬ﻓﯿﻠﻢ‪ ،‬ﺗﺌﺎﺗﺮ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻭ ﺷﻌﺮ ﻣﯽﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬‬ ‫ﻣﻌﺮﻭﻓﺘﺮﯾﻦ ﺍﺛﺮ ﻭﯼ ﺷﻌﺮ »ﮐﻮﭼﻪ« ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ۱۳۳۹‬ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪ »ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮ« ﭼﺎﭖ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩﯼ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﻣﺤﻮ ﺗﻤﺎﺷﺎﯼ ﻣﻨﯽ ﺁﻧﭽﻨﺎﻥ ﻣﺎﺕ‪ ،‬ﮐﻪ ﺣﺘﯽ ﻣﮋﻩ ﺑﺮ ﻫﻢ ﻧﺰﻧﯽ‬ ‫ﻣﮋﻩ ﺑﺮ ﻫﻢ ﻧﺰﻧﻢ ﺗﺎ ﮐﻪ ﺯ ﺩﺳﺘﻢ ﻧﺮﻭﺩ‬ ‫ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۳۴‬ﺗﺸﻨﻪ ﻃﻮﻓﺎﻥ‬ ‫‪ ۱۳۳۵‬ﮔﻨﺎﻩ ﺩﺭﯾﺎ‬ ‫‪ ۱۳۳۷‬ﻧﺎﯾﺎﻓﺘﻪ‬ ‫‪ ۱۳۴۰‬ﺍﺑﺮ‬ ‫‪ ۱۳۴۵‬ﺍﺑﺮ ﻭ ﮐﻮﭼﻪ‬ ‫‪ ۱۳۴۷‬ﺑﻬﺎﺭ ﺭﺍ ﺑﺎﻭﺭ ﮐﻦ‬ ‫‪ ۱۳۴۷‬ﭘﺮﻭﺍﺯ ﺑﺎ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ‬ ‫‪ ۱۳۵۶‬ﺍﺯ ﺧﺎﻣﻮﺷﯽ‬ ‫ﻧﺎﺯ ﭼﺸﻢ ﺗﻮ ﺑﻪ ﻗﺪﺭ ﻣﮋﻩ ﺑﺮﻫﻤﺰﺩﻧﯽ‬ .‬‬ ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۷‬ﺑﻪ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﻭ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺳﻔﺮ ﮐﺮﺩ ﻭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﮐﻠﻦ‪ ،‬ﻟﯿﻤﺒﻮﺭﮒ ﻭ ﻓﺮﺍﻧﮑﻔﻮﺭﺕ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩﺭ ‪ ۲۴‬ﺍﯾﺎﻟﺖ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺍﺯ‬ ‫ﺟﻤﻠﻪ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﺑﺮﮐﻠﯽ ﻭ ﻧﯿﻮﺟﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﺑﯽ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﺍﯼ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻮﺟﻪ ﺩﻭﺳﺘﺪﺍﺭﺍﻥ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﺍﺯ ﺯﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﻭ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﺗﺮﯾﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻧﻮ ﺯﺑﺎﻥ‬ ‫ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺳﺖ‪.‬ﻣﺸﯿﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻧﯿﺰ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺑﯽ ﻣﺠﻠﻪ ﺳﭙﯿﺪ ﻭ ﺳﯿﺎﻩ ﺭﺍ ﺑﺮﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۸‬ﻃﯽ ﺳﻔﺮﯼ ﺑﻪ ﺳﻮﺋﺪ ﺩﺭ ﻣﺮﺍﺳﻢ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺍﺳﺘﮑﻬﻠﻢ ﻭ ﻣﺎﻟﻤﻮ ﻭ ﮔﻮﺗﺒﺮﮒ ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۳‬ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻢ ﺍﻗﺒﺎﻝ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺑﺎﺑﮏ ﻭ ﺑﻬﺎﺭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﺑﻪ ﯾﺎﺩﮔﺎﺭ ﻣﺎﻧﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‪ ،‬ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ ﻭ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻗﺪﯾﻢ ﺍﺣﺎﻃﻪ ﮐﺎﻣﻞ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﯿﻢ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺁﺛﺎﺭ ﺳﻌﺪﯼ ﻭ ﺣﺎﻓﻆ ﻭ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺑﻮﺩﯾﻢ‪ ،‬ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﺤﺚ ﻣﯽﮐﺮﺩﯾﻢ ﻭ ﺑﺮ ﺁﻥ ﺗﮑﯿﻪ ﻣﯽﮐﺮﺩﯾﻢ‪«.

۱۱۳‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ )‪(http://www.fereydoonmoshiri.‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۴۹‬ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ ﺷﻌﺮﻫﺎ‬ ‫‪ ۱۳۶۴‬ﮔﺰﯾﻨﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫‪ ۱۳۶۵‬ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ ﻣﻬﺮ‬ ‫‪ ۱۳۶۷‬ﺁﻩ ﺑﺎﺭﺍﻥ‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﺳﻪ ﺩﻓﺘﺮ‬ ‫‪ ۱۳۷۱‬ﺍﺯ ﺩﯾﺎﺭ ﺁﺷﺘﯽ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۷۲‬ﺑﺎ ﭘﻨﺞ ﺳﺨﻦﺳﺮﺍ‬ ‫‪ ۱۳۷۴‬ﻟﺤﻈﻪﻫﺎ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺱ‬ ‫‪ ۱۳۷۸‬ﺁﻭﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﺮﻧﺪﻩ ﻏﻤﮕﯿﻦ‬ ‫‪ ۱۳۷۹‬ﺗﺎ ﺻﺒﺢ ﺗﺎﺑﻨﺎﮎ ﺍﻫﻮﺭﺍﯾﯽ‬ ‫‪ ۱۳۸۴‬ﻧﻮﺍﯾﯽ ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ ﺑﺎﺭﺍﻥ‬ ‫‪ ۱۳۸۴‬ﺍﺯ ﺩﺭﯾﭽﻪ ﻣﺎﻩ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺑﻪ ﻧﺮﻣﯽ ﺑﺎﺭﺍﻥ‪ ،‬ﺹ ‪۱۱۱‬‬ ‫ﺑﻪﻧﺮﻣﯽ ﺑﺎﺭﺍﻥ‪ ،‬ﺟﺸﻦﻧﺎﻣﻪٔ ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‪ ،‬ﺑﻪ ﮐﻮﺷﺶ ﻋﻠﯽ ﺩﻫﺒﺎﺷﯽ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ ‪۱۳۷۸‬‬ ‫ﮐﺮﯾﻤﯽ‪ ،‬ﯾﻮﺳﻒ‪ ،‬ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪٔ ﻣﺸﻬﻮﺭﺗﺮﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،۱۳۸۵ :‬ﺹ‪.org‬‬ ‫ﺁﺳﻤﺎﻧﯽ ﺗﺮ ﺍﺯ ﻧﺎﻡ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ‪/‬ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻭ ﺷﻌﺮ ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‪/‬ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺷﺎﮐﺮﯼ ﯾﮑﺘﺎ‪/‬ﻧﺸﺮﺛﺎﻟﺚ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ‪/1384‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪[[1387 ،‬‬ ‫‪85‬‬ .

‬ﺳﺎﻝ ﺍﻭﻝ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﮐﺎﻭﯾﺎﻧﯽ ﮐﺮﻣﺎﻥ‬ ‫ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۶‬ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﮐﻮﭺ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺍﺯ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺗﺎ ﺁﻏﺎﺯ ﺟﻮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻋﺖ ‪ ۱۲‬ﻇﻬﺮ ﺭﻭﺯ ﺩﻭﺷﻨﺒﻪ ‪ ۳۰‬ﺍﺭﺩﯾﺒﺸﻬﺖ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۱۹‬ﺩﺭ ﮐﺮﻣﺎﻥ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ .‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫‪86‬‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۳۰‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪۱۳۱۹‬‬ ‫ﮐﺮﻣﺎﻥ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﮐﺎﺭﻣﻨﺪ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻓﮑﺮﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ‬ ‫ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۰‬ﺗﺎ ﮐﻨﻮﻥ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ‬ ‫ﺷﻬﺮﻩ ﺣﯿﺪﺭﯼ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﻣﺎﻫﻮﺭ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫ﮔﻔﺘﺎﻭﺭﺩ‬ ‫ﺷﻬﺮﯼ ﮔﻔﺖ ﺁﺭﯼ ﮐﺒﻮﺗﺮﯼ ﺧﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﮐﻨﺎﺭ ﺑﺮﺝ ﮐﻬﻨﻪ ﺷﻬﺮ ﺭﺳﯿﺪ ﻭ ﮔﻔﺖ‪ :‬ﻧﻪ‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ ﺩﺭ ﻭﺏﮔﺎﻩ ‪IMDb‬‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ )ﺯﺍﺩﻩ ‪ ۳۰‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ۱۳۱۹‬ﺩﺭ ﮐﺮﻣﺎﻥ( ﺷﺎﻋﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۵‬ﺩﻭﺭﻩٔ ﺧﺪﻣﺖ ﺳﺮﺑﺎﺯﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺳﭙﺎﻫﯽ ﺩﺍﻧﺶ ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﯼ ﻣﺎﻫﻮﻧﮏ ﮐﺮﻣﺎﻥ ﺁﻣﻮﺯﮔﺎﺭﯼ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺟﺪ ﭘﺪﺭﯼ ﻭﯼ ﺛﻘﻪﺍﻻﺳﻼﻡ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻭ ﺟﺪ ﻣﺎﺩﺭﯼﺍﺵ ﺁﻗﺎ ﺷﯿﺦ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﮐﺮﻣﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺍﺩﺏ ﻭ ﺻﻔﻮﯼ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺑﺮﺩ ﻭ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ‬ ‫ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﺎﻧﺪ‪ .‬‬ .‬‬ ‫ﮔﺮﻭﻩ ﺍﺩﺑﯽ ﻃﺮﻓﻪ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۳‬ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻧﺎﺩﺭ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻤﯽ‪ ،‬ﺍﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻧﻮﺭﯼ ﻋﻼء‪ ،‬ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺻﻤﺪﯼ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺳﭙﺎﻧﻠﻮ‪ ،‬ﺑﻬﺮﺍﻡ ﺑﯿﻀﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺍﮐﺒﺮ ﺭﺍﺩﯼ‪ ،‬ﺟﻌﻔﺮ ﮐﻮﺵﺁﺑﺎﺩﯼ‪ ،‬ﻣﺮﯾﻢ‬ ‫ﺟﺰﺍﯾﺮﯼ ﻭ ﺟﻤﯿﻠﻪ ﺩﺑﯿﺮﯼ ﮔﺮﻭﻩ ﺍﺩﺑﯽ »ﻃﺮﻓﻪ« ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﺪﻑ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ ﻫﻨﺮ ﻣﻮﺝ ﻧﻮ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺪﺭﺵ ﮐﺎﺭﻣﻨﺪ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ‪ ۵‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﮐﻮﭼﮑﺘﺮﯾﻦ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺩﻭ ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺍﺯ ﻣﺠﻠﻪٔ ﻃﺮﻓﻪ ﻭ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪٔ ﺷﻌﺮ ﻭ‬ ‫ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﺍﺯ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺍﯾﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺍﺳﺖ‪.

‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺩﺭ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﻭﯾﮑﯽﭘﺪﯾﺎ‪:‬ﺍﺛﺒﺎﺕﭘﺬﯾﺮﯼ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫]‪[7‬‬ ‫‪» .۱۳۸۹‬ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﮔﯽ )ﺩﻓﺘﺮ ﺷﺸﻢ(‪ ،‬ﺭﻭﺯﯼ ﮐﻪ ﻣﺎ ﺳﻮﺍﺭ ﻗﻄﺎﺭ ﺷﺪﯾﻢ‪ :‬ﻫﻮﺍ ﺍﺑﺮﯼ ﺑﻮﺩ « ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬ ‫]‪[9‬‬ ‫‪» . [5].۱۳۸۹‬ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﮔﯽ)ﺩﻓﺘﺮ ﺳﻮﻡ(‪ ،‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﻓﺮﺍﻏﺖ ﻫﺎﯼ ﻣﺪﺍﻡ‪ :‬ﻧﯿﺴﺘﯽ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬ ‫‪» .‬ﻭﯼ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮﺵ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻃﺮﺡ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۰‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ ﺩﻫﻪ ‪ ۴۰‬ﺭﺍ‬ ‫ﺟﻠﺐ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۸‬ﺩﺭ ﺳﻤﺖ ﻣﺪﯾﺮ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺻﻔﺤﻪ ﻭ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﻧﻮﺍﺭ ﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۸‬ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻥ ﺑﺎﺯﻧﺸﺴﺘﮕﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۳‬ﺩﺭ ﺑﺨﺶ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻛﺎﻧﻮﻥ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻓﻜﺮﯼ ﻛﻮﺩﻛﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺑﻪ ﻭﯾﺮﺍﺳﺘﺎﺭﯼ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﺒﮏ‬ ‫ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﻋﻤﯿﻖ ﺍﻭ ﺑﺎ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﮐﻬﻦ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﻤﺎ ﺩﺳﺘﻤﺎﯾﻪﺍﯼ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺣﺮﮐﺘﯽ ﮐﺎﻣﻼً ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺁﻏﺎﺯ ﻭ ﭘﯽﺭﯾﺰﯼ ﮐﻨﺪ‪. [3].‬‬ ‫ﺟﺎﯾﺰﻩ ﺷﻌﺮ ﺑﯿﮋﻥ ﺟﻼﻟﯽ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۵‬ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ‪ ،‬ﭘﻨﺠﻤﯿﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺍﻫﺪﺍﯼ ﺟﺎﯾﺰﻩ ﺷﻌﺮ ﺑﯿﮋﻥ ﺟﻼﻟﯽ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪ‪.۱۳۸۹‬ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﮔﯽ)ﺩﻓﺘﺮ ﺩﻭﻡ(‪ ،‬ﭼﺘﺮ ﻫﺎﯼ ﮐﻬﻨﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺑﺎﺯ ﻧﻤﯽ ﺷﺪﻧﺪ‪ :‬ﺣﺮﻣﺎﻥ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬ ‫‪» .‬‬ ‫ﺟﺎﯾﺰﻩ ﻫﺎﻧﺲ ﮐﺮﯾﺴﺘﯿﻦ ﺍﻧﺪﺭﺳﻦ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۸‬ﻧﺎﻣﺰﺩ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﺟﺎﯾﺰﻩ ﻫﺎﻧﺲ ﮐﺮﯾﺴﺘﯿﻦ ﺍﻧﺪﺭﺳﻦ ﺷﺪ‪.۱۳۸۹‬ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﮔﯽ)ﺩﻓﺘﺮ ﭼﻬﺎﺭﻡ(‪ ،‬ﺑﻪ ﺩﺭﺧﺖ ﺍﻧﺎﺭ ﺭﺳﯿﺪﻡ ﺍﻧﺎﺭﻫﺎ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ :‬ﻋﺸﻖ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬ ‫‪» .‬ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﺗﻮﻟﯿﺪﯼ ﺗﺤﺖ ﺳﺮﭘﺮﺳﺘﯽ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺷﺮﺡ ﺯﯾﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬ ‫‪1.‬‬ ‫‪2.۱۳۸۹‬ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺍﺯ ﺍﯾﻮﺍﻥ ﺧﺎﻧﻪ ﺷﺎﻥ ﻓﺮﺍﺭ ﮐﺮﺩ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻧﻈﺮ‬ ‫‪» .‬‬ ‫‪3.‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﻭﯼ ﺩﺭ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺗﺪﻭﯾﻦ ﺭﺩﯾﻒ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﺁﻭﺍﺯﻫﺎﯼ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﺠﺮﯾﺎﻥ‪ ،‬ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ ﻭ ﺿﺒﻂ ﺻﺪﺍﯼ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻣﻬﻢ)ﺑﺎ ﺁﺛﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ‪ ،‬ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‪ ،‬ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‪ ،‬ﻓﺮﻭﻍ‬ ‫ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‪ ،‬ﯾﺪﺍﻟﻠﻪ ﺭﻭﯾﺎﯾﯽ‪ ،‬ﻧﺼﺮﺕ ﺭﺣﻤﺎﻧﯽ ﻭ‪(.‬‬ ‫‪.‬ﺍﺯ ﺑﯿﺴﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ‬ ‫ﺟﺪﯼ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ‪.۱۳۸۹‬ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﮔﯽ)ﺩﻓﻨﺮ ﭘﻨﺠﻢ(‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﻧﺘﻬﺎﯼ ﮐﻮﭼﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺷﻤﻊ ﺭﺍ ﺭﻭﺷﻦ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪ :‬ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬ ‫]‪[10‬‬ ‫‪» . [6].‬‬ ‫‪4.۱۳۸۸‬ﻫﻤﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻣﻦ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬ ‫]‪[8‬‬ .۱۳۸۸‬ﺑﻬﺎﺭﯾﻪ«‪ ،‬ﺣﻮﺽ ﻧﻘﺮﻩ‬ ‫• ‪» .۱۳۸۹‬ﭘﺴﺮﮐﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﮔﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻧﻈﺮ‬ ‫• ‪» .‬‬ ‫‪5.‬ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻓﮑﺮﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‪ ،‬ﺗﻨﺪﯾﺲ ﻣﺪﺍﺩ ﭘﺮﻧﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﻫﺪﺍ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪.۱۳۸۹‬ﻫﺰﺍﺭ ﺍﻗﺎﻗﯿﺎ ﺩﺭ ﭼﺸﻤﺎﻥ ﺗﻮ ﻫﯿﭻ ﺑﻮﺩ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ )ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺸﺮ ﻣﺎﻫﺮﯾﺰ(‬ ‫• ‪» .۱۳۸۹‬ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﮔﯽ)ﺩﻓﺘﺮ ﻫﻔﺘﻢ(‪ ،‬ﻣﯽﺧﻮﺍﺳﺘﻢ ﺭﻭﺯﯼ ﮔﺮﯾﻪ ﮐﻨﻢ‪ :‬ﺳﯿﺐ ﺳﺮﺥ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬ ‫‪» .‬ﻭﯼ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺁﺛﺎﺭﯼ ﺩﺭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﮐﻮﺩﮎ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻥ ﺩﺍﺭﺩ‪ [4]..۱۳۸۹‬ﻣﮋﺩﮔﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﯾﺎﺑﻨﺪﻩ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻧﻈﺮ‬ ‫‪» .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۸‬ﺳﻮﻣﯿﻦ ﺟﺎﯾﺰﻩ ﺷﻌﺮ ﺧﺒﺮﻧﮕﺎﺭﺍﻥ ﺑﺎ ﻣﺮﺍﺳﻤﯽ ﻣﺘﻔﺎﻭﺕ ﻭ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻪ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﺷﺪ‪ .‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫‪87‬‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺩﺭ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻓﮑﺮﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺩﺭ ﻣﻬﺮ ﻣﺎﻩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۹‬ﺩﺭ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻓﮑﺮﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺻﺪﺍﯼ ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻭ ﺷﻌﺮ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻧﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺟﻬﺎﻥ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺁﻭﺍﺯﻫﺎﯼ ﻓﻮﻟﮑﻠﻮﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﮐﻞ ﺭﺩﯾﻒ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﺑﺎﺯﺳﺎﺯﯼ ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻫﺎﯼ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ ﻗﺼﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ‬ ‫ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ‬ ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۱‬ﺑﺎ ﺷﻬﺮﻩ ﺣﯿﺪﺭﯼ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﯾﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻓﺮﺯﻧﺪﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻣﺎﻫﻮﺭ ﺍﺳﺖ‪..۱۳۸۹‬ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺳﺎﻟﺨﻮﺭﺩﮔﯽ)ﺩﻓﺘﺮ ﯾﮑﻢ(‪ ،‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮐﻮﭼﻪ ﻫﺎ ﮔُﻞِ ﺑﻨﻔﺸﻪ ﻣﯽ ﺭﻭﯾﺪ‪ :‬ﺑﺎﺭﺍﻥ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬ ‫‪» .‬‬ ‫‪6.

۱۳۸۴‬ﻧﻮﺷﺘﻢ ﺑﺎﺭﺍﻥ‪ ،‬ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺑﺎﺭﯾﺪ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻋﻠﯽ ﻣﻔﺎﺧﺮﯼ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺷﺒﺎﻭﯾﺰ‬ ‫‪» .۱۳۵۰‬ﻣﻦ ﻓﻘﻂ ﺳﻔﯿﺪﯼ ﺍﺳﺐ ﺭﺍ ﮔﺮﯾﺴﺘﻢ«‪ ،‬ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺯﻣﺎﻧﻪ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ »ﻫﻤﻪٔ ﺁﻥ ﺳﺎﻟﻬﺎ«‪ ،۱۳۷۱ ،‬ﻧﺸﺮ ﻣﺮﮐﺰ(‬ ‫‪» .۱۳۷۰‬ﺣﻮﺽ ﮐﻮﭼﮏ‪ ،‬ﻗﺎﯾﻖ ﮐﻮﭼﮏ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻧﻔﯿﺴﻪ ﺷﻬﺪﺍﺩﯼ‬ ‫‪» .۱۳۸۵‬ﺷﺐ ﺭﻭﺯ ﺍﻭﻝ ﻭ ﺻﺒﺢ ﺭﻭﺯ ﻫﻔﺘﻢ«‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﻟﻮﺍﺳﺎﻧﯽ‪ ،‬ﮐﺎﻧﻮﻥ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻓﮑﺮﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ‬ ‫‪» .۱۳۸۲‬ﺩﺭ ﺑﺎﻏﭽﻪ ﻋﺮﻭﺱ ﻭ ﺩﺍﻣﺎﺩ ﺭﻭﯾﯿﺪﻩ ﺑﻮﺩ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﺮﺟﺎﻥ ﻭﻓﺎﯾﯿﺎﻥ‬ ‫‪» .۱۳۸۵‬ﺑﻬﺎﺭ ﺑﻮﺩ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺷﺮﺍﺭﺍﻩ ﺧﺴﺮﻭﺍﻧﯽ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺷﺒﺎﻭﯾﺰ‬ ‫‪» .۱۳۴۷‬ﻭﻗﺖ ﺧﻮﺏ ﻣﺼﺎﺋﺐ«‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺯﻣﺎﻥ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ »ﻫﻤﻪٔ ﺁﻥ ﺳﺎﻟﻬﺎ«‪ ،۱۳۷۱ ،‬ﻧﺸﺮ ﻣﺮﮐﺰ(‬ ‫‪» .۱۳۸۶‬ﭼﺎﯼ ﺩﺭ ﻏﺮﻭﺏ ﺟﻤﻌﻪ ﺭﻭﯼ ﻣﯿﺰ ﺳﺮﺩ ﻣﯽﺷﻮﺩ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺛﺎﻟﺚ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ ۱۳۸۷ ،‬ﻧﺸﺮ ﺛﺎﻟﺚ(‬ ‫‪» .۱۳۶۴‬ﻫﻔﺖ ﺭﻭﺯ ﻫﻔﺘﻪ ﺩﺍﺭﻡ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺩﺍﺩﮔﺮ‬ ‫‪» .‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻋﺒﺎﺱ ﮐﯿﺎﺭﺳﺘﻤﯽ‬ ‫]‪[12‬‬ .۱۳۸۶‬ﺑﺎﺯ ﻫﻢ ﻧﻮﺷﺘﻢ ﺻﺒﺢ‪ ،‬ﺻﺒﺢ ﺷﺪ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻟﯿﻼ ﯾﻮﺳﻔﯽ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺷﺒﺎﻭﯾﺰ‬ ‫‪» .۱۳۵۹‬ﻧﺜﺮﻫﺎﯼ ﯾﻮﻣﯿﻪ«‪ ،‬ﻧﺎﺷﺮ‪ :‬ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ ،۱۳۸۲ ،‬ﻧﺸﺮ ﻓﺎﻧﻮﺱ(‬ ‫‪» .۱۳۶۹‬ﻋﮑﺎﺱ ﺩﺭ ﺣﯿﺎﻁ ﺧﺎﻧﻪ ﻣﺎ ﻣﻨﺘﻈﺮ ﺑﻮﺩ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻧﺴﺮﯾﻦ ﺧﺴﺮﻭﯼ‬ ‫‪» .۱۳۷۲‬ﻟﮑﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﻋﻤﺮ ﺑﺮ ﺩﯾﻮﺍﺭ ﺑﻮﺩ«‪ ،‬ﻧﻮﯾﺪ ﺷﯿﺮﺍﺯ‬ ‫‪» .‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪88‬‬ ‫‪» .۱۳۸۴‬ﺑﺮﻑ ﻫﻔﺖ ﮔﻞ ﺑﻨﻔﺸﻪ ﺭﺍ ﭘﻮﺷﺎﻧﺪ«ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﻣﺒﺼﺮﯼ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﮔﺴﺘﺮ‬ ‫‪» .۱۳۵۲‬ﻣﺎ ﺭﻭﯼ ﺯﻣﯿﻦ ﻫﺴﺘﯿﻢ«‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺯﻣﺎﻥ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ »ﻫﻤﻪٔ ﺁﻥ ﺳﺎﻟﻬﺎ«‪ ،۱۳۷۱ ،‬ﻧﺸﺮ ﻣﺮﮐﺰ(‬ ‫‪» .۱۳۴۱‬ﻃﺮﺡ«‪ ،‬ﻧﺎﺷﺮ‪ :‬ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ »ﻫﻤﻪٔ ﺁﻥ ﺳﺎﻟﻬﺎ«‪ ،۱۳۷۱ ،‬ﻧﺸﺮ ﻣﺮﮐﺰ(‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻭ ﻗﺼﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫]‪[11‬‬ ‫‪» .۱۳۸۴‬ﻧﺸﺎﻧﯽ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺷﺮﺍﺭﻩ ﺧﺴﺮﻭﺍﻧﯽ‬ ‫‪» .۱۳۸۱‬ﯾﮏ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪٔ ﺩﯾﺮﯾﺎﺏ ﺩﺭ ﺑﺮﻑ ﻭ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﯾﺎﻓﺖ ﺷﺪ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻣﺎﻩﺭﯾﺰ‬ ‫‪» .۱۳۴۳‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪٔ ﺷﯿﺸﻪﺍﯼ«‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻃﺮﻓﻪ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪٔ »ﻫﻤﻪٔ ﺁﻥ ﺳﺎﻟﻬﺎ«‪ ،۱۳۷۱ ،‬ﻧﺸﺮ ﻣﺮﮐﺰ(‬ ‫‪» .۱۳۸۴‬ﺭﻧﮕﯿﻦﮐﻤﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺭﺥ ﻧﻤﯽﺩﺍﺩ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻨﯽﺍﺳﺪﯼ‬ ‫‪» .۱۳۶۹‬ﺩﺭ ﺑﻬﺎﺭ ﭘﺮﻧﺪﻩ ﺭﺍ ﺻﺪﺍ ﮐﺮﺩﯾﻢ‪ ،‬ﺟﻮﺍﺏ ﺩﺍﺩ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻓﺮﺡ ﺍﺻﻮﻟﯽ‬ ‫‪» .۱۳۸۷‬ﺭﻭﺯﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﻮ ﺧﻮﺍﻫﻢ ﮔﻔﺖ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺛﺎﻟﺚ‬ ‫‪» .۱۳۸۵‬ﭘﺴﺮﮎ ﺗﻨﻬﺎ ﺭﻭﯼ ﺑﺮﻑ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﻣﺒﺼﺮﯼ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﮔﺴﺘﺮ‬ ‫‪» .۱۳۶۸‬ﻧﻮﺷﺘﻢ ﺑﺎﺭﺍﻥ‪ ،‬ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺑﺎﺭﯾﺪ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻓﺮﺩﻭﺱ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻤﯽﻓﺮ‬ ‫‪» .۱۳۶۹‬ﻗﺎﻓﯿﻪ ﺩﺭ ﺑﺎﺩ ﮔﻢ ﻣﯽﺷﻮﺩ«‪ ،‬ﭘﺎﮊﻧﮓ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ ۱۳۸۶ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ(‬ ‫‪» .۱۳۸۹‬ﺩﺭ ﯾﮏ ﺷﺐ ﻣﻬﺘﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺷﺐ ﭼﻬﺎﺭﺩﻫﻢ ﻣﺎﻩ ﺑﻮﺩ«‪،‬‬ ‫‪» .۱۳۷۸‬ﻋﺎﺷﻘﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺻﺒﺤﮕﺎﻩ ﺩﯾﺮ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﻓﺮﺧﺎﻧﻪ ﺁﻣﺪﻩ ﺑﻮﺩ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺳﺎﻟﯽ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ ۱۳۸۷ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ(‬ ‫‪» .۱۳۷۶‬ﺍﺯ ﻧﮕﺎﻩ ﺗﻮ ﺯﯾﺮ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻻﺟﻮﺭﺩﯼ«‪ ،‬ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻫﻤﮕﺎﻡ‬ ‫‪» .۱۳۶۴‬ﻫﻔﺖ ﮐﻤﺎﻥ ﻫﻔﺖﺭﻧﮓ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﻣﺤﻤﺪﯾﺎﻥ‬ ‫‪» .۱۳۸۵‬ﺳﺎﻋﺖ‪ ۱۰‬ﺻﺒﺢ ﺑﻮﺩ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻢﻩ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ﻭ ﺳﻮﻡ‪ ۱۳۸۶ ،‬ﻭ ‪ ،۱۳۸۷‬ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ(‬ ‫‪» .۱۳۷۳‬ﻭﯾﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯼ ﺩﻝ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﺩ ﻣﯽﺳﭙﺎﺭﻡ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺯﻻﻝ‬ ‫‪» .۱۳۷۳‬ﺧﻮﺍﺏ ﯾﮏ ﺳﯿﺐ‪ ،‬ﺳﯿﺐ ﯾﮏ ﺧﻮﺍﺏ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺍﺑﻮﺍﻟﻔﻀﻞ ﻫﻤﺘﯽ ﺁﻫﻮﯾﯽ‬ ‫‪» .۱۳۶۹‬ﺧﺮﮔﻮﺵ ﺳﻔﯿﺪﻡ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺳﻔﯿﺪ ﺑﻮﺩ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻓﺮﺡ ﺍﺻﻮﻟﯽ‬ ‫‪» .۱۳۷۰‬ﺩﺭ ﺑﻬﺎﺭ ﺧﺮﮔﻮﺵ ﺳﻔﯿﺪﻡ ﺭﺍ ﯾﺎﻓﺘﻢ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻧﻔﯿﺴﻪ ﺭﯾﺎﺣﯽ‬ ‫‪» .۱۳۷۶‬ﺷﺐ ﯾﻠﺪﺍ ﻗﺼﻪﯼ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮﯾﻦ ﺷﺐ ﺳﺎﻝ«‪ ،‬ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻓﺮﺡ ﺍﺻﻮﻟﯽ‬ ‫‪» .۱۳۴۸‬ﻣﻦ ﺣﺮﻓﯽ ﺩﺍﺭﻡ ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﺷﻤﺎ ﺑﭽﻪ ﻫﺎ ﺑﺎﻭﺭ ﻣﯽ ﮐﻨﯿﺪ«‪ ،‬ﮐﺎﻧﻮﻥ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻓﮑﺮﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ‪ [13].۱۳۸۹‬ﮐﺒﻮﺗﺮ ﺳﻔﯿﺪ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﯾﻨﻪ« ﺑﺎ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮔﺮﯼ ﻋﻠﯿﺮﺿﺎ ﮔﻠﺪﻭﺯﯾﺎﻥ ﻭ ﮔﺮﺍﻓﯿﮏ ﮐﻮﺭﺵ ﭘﺎﺭﺳﺎ ﻧﮋﺍﺩ ‪.۱۳۸۳‬ﻋﺰﯾﺰ ﻣﻦ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ ۱۳۸۷ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ(‬ ‫‪» .۱۳۶۹‬ﺭﻭﺯﻫﺎﯼ ﺁﺧﺮ ﭘﺎﯾﯿﺰ ﺑﻮﺩ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻓﺮﺡ ﺍﺻﻮﻟﯽ‬ ‫‪» .۱۳۸۴‬ﺭﻭﺯﯼ ﮐﻪ ﻣﻪ ﺑﯽﭘﺎﯾﺎﻥ ﺑﻮﺩ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﺷﺮﺍﺭﻩ ﺧﺴﺮﻭﺍﻧﯽ‬ ‫‪» .۱۳۶۴‬ﻫﺰﺍﺭ ﭘﻠﻪ ﺑﻪ ﺩﺭﯾﺎ ﻣﺎﻧﺪﻩﺍﺳﺖ«‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻧﻘﺮﻩ )ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‪ ،۱۳۸۲ ،‬ﻧﺸﺮ ﻓﺎﻧﻮﺱ(‬ ‫‪» .‬‬ ‫‪» .۱۳۸۰‬ﺍﺳﺐ ﻭ ﺳﯿﺐ ﻭ ﺑﻬﺎﺭ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﮐﺮﯾﻢ ﻧﺼﺮ‬ ‫‪» .۱۳۶۸‬ﺗﻮ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺑﻮﺗﻪ ﻫﺰﺍﺭ ﮔﻞ ﺳﺮﺥ ﺩﺍﺭﯼ« ﺑﺎ ﻧﻘﺎﺷﯽ ﻓﺮﺩﻭﺱ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻤﯽﻓﺮ ﻭ ﻣﯿﻨﺎ ﺿﺮﺍﺑﯽ‬ ‫‪» .

.‬ﺟﻌﻔﺮ ﺷﻬﺮﯼ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﻣﺤﻘﻖ‪ ،‬ﺑﻬﻤﻦ ‪۱۳۷۴‬‬ .۱۳۷۶‬ﮔﻮﯾﻨﺪﻩ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﻣﺘﻦ ﻓﯿﻠﻢ ﺑﺎﻧﻮﯼ ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﺭﺧﺸﺎﻥ ﺑﻨﯽ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ‬ ‫‪ .‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺷﻬﺒﺎﺯﯾﺎﻥ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 6.۱۳۸۷‬ﺷﻌﺮﺧﻮﺍﻧﯽ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺷﺎﻋﺮ ﺩﺭ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﺁﻟﺒﻮﻡ ﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺻﺪﺍﯼ ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫‪ .‬‬ ‫ﺳﺎﯾﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫]‪[14‬‬ ‫‪ .‬ﺣﺴﯿﻦ ﭘﯿﺮﻧﯿﺎ‪ ،‬ﻣﻌﻤﺎﺭ ﺳﻨﺘﯽ‪ ،‬ﺁﺑﺎﻥ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 9.۱۳۷۳‬ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﻣﻦ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻭﯾﺪﺍ‪ ،‬ﻧﺜﺮﻫﺎﯾﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﯼ ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‪ ،‬ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‪ ،‬ﻓﯿﺮﻭﺯ ﺷﯿﺮﻭﺍﻧﻠﻮ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‪ ،‬ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻢ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺿﯽ‬ ‫ﻣﻤﯿﺰ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ ﺧﺎﻟﺪﯼ‪ ،‬ﺑﯿﮋﻥ ﺟﻼﻟﯽ‪ ،‬ﺁﯾﺪﯾﻦ ﺁﻏﺪﺍﺷﻠﻮ‪ ،‬ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺷﻬﯿﺪ ﺛﺎﻟﺚ‪ ،‬ﮐﯿﻮﻣﺮﺙ ﺻﺎﺑﺮﯼ‪ ،‬ﻣﺴﻌﻮﺩ ﮐﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻭ‪.‬ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺩﻭﻟﺖ ﺁﺑﺎﺩﯼ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 7.۱۳۴۹‬ﺩﺳﺘﯿﺎﺭ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻥ ﻓﯿﻠﻢ ﭘﻨﺠﺮﻩ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﺟﻼﻝ ﻣﻘﺪﻡ‬ ‫‪ .‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﻇﺮﯾﻒ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺁﺑﺎﻥ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 11.۱۳۴۱‬ﺑﺎﺯﯼ ﺩﺭ ﻓﯿﻠﻢ ﭘﺴﺘﭽﯽ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﻣﻬﺮﺟﻮﯾﯽ‬ ‫ﮔﻔﺖ ﻭ ﮔﻮ‬ ‫ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺿﺒﻂ ﺻﺪﺍ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺧﺎﻟﺪﯼ‪-‬ﭘﺮﻭﯾﺰ ﯾﺎﺣﻘﯽ‪-‬ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﻤﯿﺰ‪-‬ﺁﯾﺪﯾﻦ ﺁﻏﺪﺍﺷﻠﻮ‪-‬ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﺁﺷﻮﺭﯼ‪-‬ﺑﯿﮋﻥ ﺟﻼﻟﯽ‪-‬ﮐﯿﻮﻣﺮﺙ ﺻﺎﺑﺮﯼ‪-‬ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﺠﺮﯾﺎﻥ‪-‬ﭘﺮﯼ ﺻﺎﺑﺮﯼ‪-‬ﺳﯿﺮﻭﺱ‬ ‫ﻃﺎﻫﺒﺎﺯ‪-‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻧﺎﺻﺮﯼ‬ ‫ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺿﺒﻂ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ ‫‪ 1.۱۳۷۰‬ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺁﻟﺒﻮﻡ ﺍﺑﯿﺎﺕ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ ]‪ [15‬ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻓﺮﯾﺒﺮﺯ ﻻﭼﯿﻨﯽ‪ ،‬ﺩﮐﻠﻤﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ ‫‪ .‬ﺑﻠﻮﮐﯽ ﻓﺮ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺵ ﻗﻬﻮﻩ ﺧﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 8.۱۳۸۸‬ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺁﻟﺒﻮﻡ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺩﻭﺭ ﺗﺎ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﮐﺎﻣﮑﺎﺭ ‪.‬ﻣﺼﻄﻔﯽ ﭘﻮﺭﺗﺮﺍﺏ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺩﯼ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 16.۱۳۷۸‬ﺩﺍﻭﺭ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺟﺸﻨﻮﺍﺭﻩ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﭘﺎﭖ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫‪ .‬ﻋﻠﯽ ﺍﮐﺒﺮ ﺻﻨﻌﺘﯽ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺵ‪ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 5.‬ﭘﺮﻭﯾﺰ ﮐﻼﻧﺘﺮﯼ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺵ‪ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 2.‬ﺣﺴﯿﻦ ﺩﻫﻠﻮﯼ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 4.‬ﻫﻤﺎﯾﻮﻥ ﺧﺮﻡ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺩﯼ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 15.‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫‪89‬‬ ‫ﻧﺜﺮ‬ ‫• ‪ .۱۳۶۸‬ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺁﻟﺒﻮﻡ ﺩﺭ ﺷﺐ ﺳﺮﺩ ﺯﻣﺴﺘﺎﻧﯽ ]‪ [16‬ﺳﺎﺧﺘﻪ ﻓﺮﯾﺒﺮﺯ ﻻﭼﯿﻨﯽ ﻭ ﺁﻭﺍﺯ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﻮﺭﯼ‪ ،‬ﺩﮐﻠﻤﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻧﯿﻤﺎﯾﻮﺷﯿﺞ‬ ‫ﺩﮐﻠﻤﻪ ﯼ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ ﺩﺭ ﺁﻟﺒﻮﻣﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﮔﻠﺴﺘﺎﻧﻪ‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦ ﭘﻮﺭ ﺩﺭ ﺁﻟﺒﻮﻣﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻓﺎﺻﻠﻪ‬ ‫ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺣﺎﻓﻆ ﺩﺭ ﺁﻟﺒﻮﻣﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺷﺮﺡ ﺷﻮﻕ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﮊﺍﻟﻪ ﻋﻠﻮ‬ ‫ﻓﯿﻠﻢ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ .۱۳۵۴‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﭘﻮﯾﺎﻧﻤﺎﯾﯽ ﻣﻠﮏ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﻋﻠﯽ ﺍﮐﺒﺮ ﺻﺎﺩﻗﯽ‬ ‫‪ .‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻧﺎﺻﺮﯼ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺁﺫﺭ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 13..‬ﻋﻠﯽ ﺗﺠﻮﯾﺪﯼ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 3.‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫‪ .‬ﻣﺎﻫﺮ ﺍﻟﻨﻘﺶ‪ ،‬ﻧﻘﺎﺵ‪ ،‬ﺩﯼ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 14.‬ﻓﺮﺍﻣﺮﺯ ﭘﺎﯾﻮﺭ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ ﺁﺫﺭ ﻭ ﺩﯼ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 12.۱۳۷۹‬ﺩﺍﻭﺭ ﺟﺸﻨﻮﺍﺭﻩ ‪ ۲۰‬ﺳﺎﻝ ﺷﻌﺮ ﻭ ﻗﺼﻪ ﮐﻮﺩﮎ‬ ‫‪ .۱۳۶۷‬ﮔﻮﯾﻨﺪﻩ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﻣﺘﻦ ﻓﯿﻠﻢ ﻧﺎﺭ ﻭ ﻧﯽ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﺳﻌﯿﺪ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻤﯽ ﻓﺮ‪.‬ﻋﻠﯿﺮﺿﺎ ﻣﺸﺎﯾﺨﯽ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺁﺑﺎﻥ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 10.

html‬‬ .۱۳۸۵‬ﮐﻨﺘﺮﭘﻮﺁﻥ‪ ،‬ﺗﺎﻟﯿﻒ ‪:‬ﻭﺍﻟﺘﺮ ﭘﯿﺴﺘﻮﻥ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ‪ :‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﮐﺎﻣﮑﺎﺭ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﻖ‬ ‫‪ .ir/ISNA/NewsView.‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫‪90‬‬ ‫‪ 17.۱۳۸۳‬ﺁﻣﻮﺯﺵ ﺁﻫﻨﮕﺴﺎﺯﯼ‪ ،‬ﺗﺎﻟﯿﻒ‪:‬ﺟﺎﻥ ﻫﻮﺍﺭﺩ‪.‬ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻧﺪﻭﺷﻦ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻣﺤﻘﻖ‪ ،‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 20.‬ﻋﺒﺪﺍﻟﻤﺤﻤﺪ ﺁﯾﺘﯽ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ‪ ،‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 18.‬ﺏ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺳﭙﺎﻧﯿﻮﻟﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﻼﺭﺍ ﺧﺎﻧﻨﺲ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﻣﺤﺴﻦ ﻋﻤﺎﺩﯼ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ‪۱۳۸۶‬‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎﯾﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﺎﻣﺒﯿﺰ ﺗﺸﯿﻌﯽ‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺮﺑﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﻮﺳﯽ ﺍﺳﻮﺍﺭ‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﯾﮏ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺗﺮﻛﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﺋﻠﯿﺎﺩ ﻣﻮﺳﻮﯼ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫ﻓﯿﻠﻢ‬ ‫• ‪ ۱۳۸۱‬ﻓﯿﻠﻢ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﻭﻗﺖ ﺧﻮﺏ ﻣﺼﺎﺋﺐ ]‪ [17‬ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﻧﺎﺻﺮ ﺻﻔﺎﺭﯾﺎﻥ‬ ‫• ‪ ۱۳۸۹‬ﻓﯿﻠﻢ ﺑﺎﻧﻮ ﻣﺮﺍ ﺩﺭﯾﺎﺏ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻧﯽ ﻧﺎﺻﺮ ﺻﻔﺎﺭﯾﺎﻥ‬ ‫ﻣﻘﺎﻻﺕ ﻭ ﻭﯾﮋﻩ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎ‬ ‫• ‪ .aspx?ID=News-720625‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ ﻧﯿﻮﺯ )‪(http://www.۱۳۷۸‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺟﺎﻣﻊ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‪ ،‬ﺗﺎﻟﯿﻒ‪:‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻧﺎﺻﺮﯼ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺭﻭﺯﻧﻪ‬ ‫‪ .‬ﻟﻄﻒ ﺍﻟﻠﻪ ﻣﺒﺸﺮﯼ‪ ،‬ﻣﺤﻘﻖ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‪ ،‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪۱۳۷۴‬‬ ‫‪ 19.‬ﻣﻨﺼﻮﺭ ﻧﺮﯾﻤﺎﻥ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺗﯿﺮ ‪۱۳۷۵‬‬ ‫‪ 21.imdb.com/detail-11323-fa-1.isna.‬ﺍﺭﻓﻊ ﺍﻃﺮﺍﯾﯽ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯿﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺗﯿﺮ‪۱۳۷۵‬‬ ‫‪ 22.‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﮐﺎﻣﮑﺎﺭ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ‬ ‫‪ .‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ‪:‬ﻣﺴﻌﻮﺩ ﺍﺑﺮﺍﻫﯿﻤﯽ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ‬ ‫‪ .۱۳۸۵‬ﻫﺎﺭﻣﻮﻧﯽ ﺭﻭﺱ‪ ،‬ﺗﺎﻟﯿﻒ‪:‬ﯼ‪.۱۳۸۶‬ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺷﻌﺮﯼ ﮔﻮﻫﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺷﺎﻧﺰﺩﻫﻢ‬ ‫]‪[18‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫• ﺻﺪﺍﯼ ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫]‪[19‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫‪http://www.com/name/nm۱۱۵۴۵۵۴‬‬ ‫ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﺍﯾﺴﻨﺎ )‪(Lang=P&http://www.۱۳۸۳‬ﯾﮏ ﻗﺮﻥ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻣﺪﺭﻥ‪ ،‬ﺗﺎﻟﯿﻒ‪:‬ﭘﻞ ﮔﺮﯾﻔﯿﺚ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﯿﻮﺍﻥ ﻣﯿﺮﻫﺎﺩﯼ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ‬ ‫‪ .۱۳۸۲‬ﺍﺭﮐﺴﺘﺮﺍﺳﯿﻮﻥ‪ ،‬ﺗﺎﻟﯿﻒ‪ :‬ﮐﻨﺖ ﮐﻨﺎﻥ‪ ،‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻫﻮﺷﻨﮓ ﮐﺎﻣﮑﺎﺭ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻓﮑﺎﺭ‬ ‫‪ .ketabnews.‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﺩﯼ ‪۱۳۷۵‬‬ ‫ﻭﯾﺮﺍﺳﺘﺎﺭﯼ ﻭ ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺧﻮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﻏﻠﻂ ﮔﯿﺮﯼ‪ ،‬ﺻﻔﺤﻪ ﺁﺭﺍﯾﯽ ﻭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﻧﺎﺷﺮ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ .۱۳۷۹‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺭﻭﺱ‪ ،‬ﺗﺎﻟﯿﻒ‪ :‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻧﺎﺻﺮﯼ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺕ ﭘﮋﻭﻫﻨﺪﻩ‬ ‫‪ .۱۳۷۷‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺛﺮ ﻓﺮﺍﻣﺮﺯ ﭘﺎﯾﻮﺭ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺎﺭ ﺑﺎ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺩﻟﻨﻮﺍﺯﯼ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻭﯾﺪﺍ‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺁﺛﺎﺭ ﺑﻪ ﺩﯾﮕﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﻫﺎ‬ ‫• ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺷﻌﺮﯼ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺻﺪﺭﺍﻟﺪﯾﻦ ﺍﻟﻬﯽ ﻭ ﭼﺎﭖ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻟﻮﻣﻮﻧﺪ‬ ‫• ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺷﻌﺮﯼ ﺑﻪ ﺁﻟﻤﺎﻧﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﯿﺮﻭﺱ ﺁﺗﺎﺑﺎﯼ ﻭ ﭼﺎﭖ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺁﻭﺍﺯﻫﺎﯼ ﻓﺮﺩﺍ ﺩﺭ ﻣﻮﻧﯿﺦ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ‪۱۳۴۳‬‬ ‫• ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺑﻪ ﺍﺭﻣﻨﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﮔﺎﻟﻮﺱ ﺧﺎﻧﺴﺖ ﻭ ﭼﺎﭖ ﺩﺭﺭ ﻣﺠﻠﻪٔ ﺁﻟﯿﮏ‪ ،‬ﺳﺎﻝ ‪۱۳۴۵‬‬ ‫• ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺷﻌﺮ»ﻧﺪﺍﻧﺴﺘﯽ ﮔﻞ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮔﯿﺎﻩ ﺍﺳﺖ« ﺑﻪ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻧﺪﻭﺷﻦ‬ ‫• ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺑﻪ ﮊﺍﭘﻨﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﯿﻤﯿﻪ ﻣﺎﻧﺪﺍ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪٔ ﯾﮏ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺷﺎﻋﺮ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪ ﺟﻮﺭﻧﺎﻝ ﺁ‪.‬ﻣﺤﻤﺪ ﻗﺎﺿﯽ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ‪ ،‬ﺗﯿﺮ ‪۱۳۷۵‬‬ ‫‪ 23.‬ﺩﻭﺑﻔﺴﮑﯽ ﻭ ﺩﯾﮕﺮﺍﻥ‪.

com/fa/knarakan/000147.uk/persian/arts/030704_la-cy-ahmadi.asp?a_id=4703) (‫[ ﻭﺏﮔﺎﻩ ﭘﻨﺪﺍﺭ )ﻟﯿﻨﮏ ﺻﺤﯿﺢ ﺍﺯ ﺳﺎﯾﺖ ﭘﻨﺪﺍﺭ؟‬4] (http://www. ،(http://www.co.ir/book/view.aspx?guid=d919c3f9-2012-49a4-addb-0db6cc7a0edf) ‫[ ﺗﺎﺭﻧﻤﺎﯼ ﺭﺳﻤﯽ ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬10] (http://cheshmeh.aspx?pr=s) ‫ﻣﻬﺮ‬ http://www. ‫ ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺷﺎﻧﺰﺩﻫﻢ‬،‫ ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺷﻌﺮﯼ ﮔﻮﻫﺮﺍﻥ‬2.valselit.aspx?NewsItemID=364557) «‫ﭘﯿﺎﻡ ﺭﻭﺯ ﻣﻠﯽ ﺗﺌﺎﺗﺮ ﺑﻪ ﺭﻭﺍﯾﺖ »ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ (http://38.aspx) ‫ﺷﻌﺮ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﻧﺜﺮ ﻭ ﮐﺎﺭﮐﺮﺩﻫﺎﯼ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺍﺳﺖ‬ (id=41243&http://www.chn.ir/fa/ShowNewsItem. (http://www.ﮐﺒﻮﺗﺮ ﺳﻔﯿﺪ ﮐﻨﺎﺭ ﺁﯾﯿﻨﻪ‬ .net/main1.co.ir/news/?section=4) ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺑﻪ ﺍﺳﻄﻮﺭﻩ ﺯﺩﺍﯾﯽ ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺧﺮ ﻣﯽ ﺍﻧﺪﯾﺸﺪ‬ • • • • • • • (id=9056&http://www.aspx?id=77133) ‫ ﻫﻤﺸﻬﺮﯼ ﺁﻧﻼﯾﻦ‬،‫ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬5.aspx?guid=f296ca4a-dc7a-4c5d-971f-be14f7f637fd#tabs-1) ‫[ ﺗﺎﺭﻧﻤﺎﯼ ﺭﺳﻤﯽ ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬11] (http://www.com/fa/NewsDetail.162.113.shtml) ‫[ ﺑﯽ ﺑﯽ ﺳﯽ‬5] (http://www.aspx?guid=47c6ff31-09a8-40bc-b8ea-3e0dadaad1db) ‫[ ﺗﺎﺭﻧﻤﺎﯼ ﺭﺳﻤﯽ ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬9] (http://cheshmeh.facebook.saffarian.bbc.net/index.aspx?id=310) ‫• ﻣﻦ ﺷﻌﺮ »ﺗﺼﻮﻳﺮ« ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﻱ ﺭﺍ ﺩﻭﺳﺖ ﺩﺍﺭﻡ‬ (http://www.chn.com/1382/820412/html/back.iran-newspaper.bbc.mehrnews.html http://www.42/News/?id=89772) ‫ﺷﻌﺮﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺯ ﻧﻮ ﺧﻮﺍﻧﺪﻥ‬ (NewsID=495900&?http://www.poetry.net/main1.pendar.htm (‫ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ‬NewsID=596176&Œquery=اØ٠درضا اØ٠دÛ&http://www.com/poem/sohrab-fa.com/fa/NewsDetail.php) ‫ﭼﻨﺪ ﺷﻌﺮ ﺍﺯ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ (id=9075&http://www.kanoontolid.ir/archives/001109.ir/book/view.com/poem/nima-fa.ir/news/?section=2) ‫ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﺧﻮﺩﻡ ﺧﺘﻢ ﺷﻮﺩ‬،‫ﺷﻌﺮ ﻣﻦ ﺍﺯ ﺧﻮﺩﻡ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ‬ (https://www.lachini.lachini.ir/NSite/FullStory/News/?Id=199297) ‫.bbc.com/?p=1095) ‫ﺗﻮﻟﯿﺪﺍﺕ ﮐﺎﻧﻮﻥ‬ (‫ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ‬http://www.ir/book/view. (https://www.html http://www.aspx?pid=17108) !‫ ﺩﯾﺪﺍﺭ ﺑﺎ " ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ "ﺩﺭ ﻭﻗﺖ ﺧﻮﺏ ﻣﺼﺎﺋﺐ‬3.asp?a_id=4703) ‫ ﻭﺏﮔﺎﻩ ﭘﻨﺪﺍﺭ‬1. (±KEYWORD=+شب+قدØ&http://www. ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ (http://www.shtml) ‫ ﭘﺪﯾﺪﻩ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬،‫ﺍﺣﻤﺪ ﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ (http://www.uk/persian/arts/story/2007/01/070113_an-nm-jalali.ir/book/view.ir/book/view.91 ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ (http://www.jadidonline.co.tebyan.lit-bridge.com/fa/NewsDetail.pendar.aspx?NewsID=959740) ‫ﻣﻬﺮ‬ http://www.mehrnews.php [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18] [19] ‫ﻣﻨﺒﻊ‬ (http://www.chn.mehrnews.shtml) ‫[ ﺑﯽ ﺑﯽ ﺳﯽ‬6] (http://cheshmeh.htm#s230628) ‫• ﭼﻬﺎﺭ ﺩﻫﻪ ﺣﻀﻮﺭ ﻓﻌﺎﻝ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺩﺭ ﺻﺤﻨﻪ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ (http://iscanews.com/pages/Ahmadreza-Ahmadi-ahmdrda-ahmdy/236761981483) ‫ ﻭﺏ ﮔﺎﻩ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﺩﺭ ﻓﯿﺲ ﺑﻮﮎ‬4.uk/persian/arts/2010/03/100317_l41_ahmadreza_ahmadi_hans_anderson_award_nomination.hamshahrionline.aspx?guid=63f3bad6-934e-405a-a6f3-e53849e1c536) ‫[ ﺗﺎﺭﻧﻤﺎﯼ ﺭﺳﻤﯽ ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬8] (http://cheshmeh.aspx?guid=cb3ec838-1959-40c4-a38a-88b07539738d) ‫[ ﺗﺎﺭﻧﻤﺎﯼ ﺭﺳﻤﯽ ﻧﺸﺮ ﭼﺸﻤﻪ‬7] (http://cheshmeh.com/article.ir/news/?section=4) ‫ ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﮐﺴﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻌﺮ ﻓﺮﺍﻣﻌﻨﺎ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﺳﺖ‬:‫• ﺣﻘﻮﻗﯽ‬ (http://www.ir/news.com/story/14032009/frnk/ahmadreza_ahmadi) ‫• ﺷﺎﻋﺮ ﺷﻌﻒ ﻭ ﺗﻨﻬﺎﯾﯽ‬ .kanoonnews.ws/saffarian/moshakhasat-vaghtkhobmasaeb.

‬ﺍﯾﻦ ﭘﺎﯾﺎﻥﻧﺎﻣﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۸۳‬ﻭ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ‬ ‫ﻋﻠﻤﯽ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺗﺎ ﻧﮕﺎﻩ ﻣﯽﮐﻨﯽ‪:‬‬ ‫ﻭﻗﺖ ﺭﻓﺘﻦ ﺍﺳﺖ‬ ..‬‬ ‫ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦﭘﻮﺭ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۳‬ﺑﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﯾﻦ ﺭﺷﺘﻪ ﺭﺍ ﺗﺎ ﻣﻘﻄﻊ ﺩﮐﺘﺮﺍ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۷۶‬ﺍﺯ ﭘﺎﯾﺎﻥﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺩﮐﺘﺮﺍﯼ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﯾﯽ ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﺳﻨﺖ ﻭ ﻧﻮﺁﻭﺭﯼ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ« ﺩﻓﺎﻉ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺩﮐﺘﺮ ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦﭘﻮﺭ‪ ،‬ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۷‬ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺍﻟﺰﻫﺮﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۶۹‬ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﻭﯼ ﻣﯿﺪﺍﻥ ﺷﻬﺮﺩﺍﺭﯼ ﻣﻨﻄﻘﻪ ‪ ۲‬ﻭﺍﻗﻊ ﺩﺭ ﺳﻌﺎﺩﺕ ﺁﺑﺎﺩ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦ ﭘﻮﺭ ﻧﺎﻣﮕﺬﺍﺭﯼ ﺷﺪ‪.‬ﻭﯼ‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۶۸‬ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﺟﺎﯾﺰﻩ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ‪ ،‬ﻣﻮﺳﻮﻡ ﺑﻪ ﻣﺮﻍ ﺁﻣﯿﻦ ﺑﻠﻮﺭﯾﻦ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۵۸‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﮑﻞﮔﯿﺮﯼ ﻭ ﺍﺳﺘﻤﺮﺍﺭ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﻭﺍﺣﺪ ﺷﻌﺮ ﺣﻮﺯﻩ ﻫﻨﺮﯼ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۶۶‬ﺗﺄﺛﯿﺮ ﮔﺬﺍﺭ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﮐﺘﺮ ﺍﻣﯿﻦﭘﻮﺭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۸۲‬ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﻋﻀﻮ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎﻥ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ‬ ‫ﺍﺩﺏ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ ﺷﺪ‪..‬‬ ‫»ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺸﻖ« ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮ ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦ ﭘﻮﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ‪ ۱۳۸۶‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﮔﺰﺍﺭﺵﻫﺎ‪ ،‬ﺩﺭ ﮐﻤﺘﺮ ﺍﺯ ﯾﮏ ﻣﺎﻩ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ‬ ‫ﺭﺳﯿﺪ‪.۱۳۳۸‬ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‪.‬‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫ﻭﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺗﺼﺎﺩﻓﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۸‬ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺍﺯ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺭﻧﺞ ﻣﯽﺑﺮﺩ ﻭ ﺣﺘﯽ ﺩﺳﺖ ﮐﻢ ﺩﻭ ﻋﻤﻞ ﺟﺮﺍﺣﯽ ﻗﻠﺐ ﻭ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﮐﻠﯿﻪ ﺭﺍ ﭘﺸﺖ ﺳﺮ ﮔﺬﺍﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﻧﻬﺎﯾﺖ ﺣﺪﻭﺩ ﺳﺎﻋﺖ ‪ ۳‬ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﺳﻪﺷﻨﺒﻪ ‪ ۸‬ﺁﺑﺎﻥ ‪ ۱۳۸۶‬ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺩﯼ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‫ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻨﭙﻮﺭ‬ ‫‪92‬‬ ‫ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦﭘﻮﺭ‬ ‫ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦﭘﻮﺭ )‪ (۱۳۸۶ .(۱۳۷۵ ،‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﺁﯾﻨﻪﻫﺎﯼ ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ )‪،(۱۳۷۲‬‬ ‫ﮔﺰﯾﻨﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ )‪ ،۱۳۷۸‬ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ(‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﮔﻞﻫﺎ ﻫﻤـﻪ ﺁﻓﺘﺎﺑﮕﺮﺩﺍﻥﺍﻧﺪ )‪ ،۱۳۸۰‬ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ(‪،‬‬ ‫ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺸﻖ )‪ ،۱۳۸۶‬ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ( ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ‪.‬ﻭﯾﮑﯽﭘﺪﯾﺎ‪:‬ﺍﺛﺒﺎﺕﭘﺬﯾﺮﯼ‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﺣﺴﺮﺕ ﻫﻤﯿﺸﮕﯽ‪:‬‬ ‫ﺣﺮﻑﻫﺎﯼ ﻣﺎ ﻫﻨﻮﺯ ﻧﺎﺗﻤﺎﻡ‪.‬ﻭﯼ ﻃﯽ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﺍﻥ‬ ‫ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖ ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻌﺮ ِ ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪ ﺳﺮﻭﺵ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۶۳‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺍﺯ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪﻫﺎﯾﯽ ﭼﻮﻥ ﺷﻌﺮ ﮐﻮﺩﮎ ﻭ ﻧﺜﺮ ﺍﺩﺑﯽ‪ ،‬ﺁﺛﺎﺭﯼ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪:‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻃﻮﻓﺎﻥ ﺩﺭ ﭘﺮﺍﻧﺘﺰ )ﻧﺜﺮ ﺍﺩﺑﯽ‪،(۱۳۶۵ ،‬‬ ‫ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ ﻇﻬﺮ ﺭﻭﺯ ﺩﻫﻢ )ﺷﻌﺮ ﻧﻮﺟﻮﺍﻥ‪،(۱۳۶۵ ،‬‬ ‫ﻣﺜﻞ ﭼﺸﻤﻪ‪ ،‬ﻣﺜﻞ ﺭﻭﺩ )ﺷﻌﺮ ﻧﻮﺟﻮﺍﻥ‪،(۱۳۶۸ ،‬‬ ‫ﺑﯽﺑﺎﻝ ﭘﺮﯾﺪﻥ )ﻧﺜﺮ ﺍﺩﺑﯽ‪(۱۳۷۰ ،‬‬ ‫ﺑﻪ ﻗﻮﻝ ﭘﺮﺳﺘﻮ )ﺷﻌﺮ ﻧﻮﺟﻮﺍﻥ‪.‬ﺍﻣﯿﻦ ﭘﻮﺭ ﻫﯿﭽﮕﺎﻩ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻓﺎﻗﺪ ﻭﺯﻥ ﻧﺴﺮﻭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﻋﯿﻦ‬ ‫ﺣﺎﻝ ﺍﯾﻦ ﻧﻮﻉ ﺷﻌﺮ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﻫﺮﮔﺰ ﺭﺩ ﻧﮑﺮﺩ‪.‬ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮔﺘﻮﻧﺪ ﻭ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺯﻓﻮﻝ ﺳﭙﺮﯼ ﮐﺮﺩ ﻭ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۵۷‬ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺩﺍﻣﭙﺰﺷﮑﯽ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪ ﻭﻟﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺪﺗﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺭﺷﺘﻪ ﺍﻧﺼﺮﺍﻑ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦﭘﻮﺭ ﺩﺭ ‪ ۲‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ۱۳۳۸‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﮔﺘﻮﻧﺪ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺯﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﻭ »ﺩﺭ ﮐﻮﭼﻪ ﺁﻓﺘﺎﺏ« ﺩﻓﺘﺮﯼ ﺍﺯ‬ ‫ﺭﺑﺎﻋﯽ ﻭ ﺩﻭﺑﯿﺘﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺁﻥ »ﺗﻨﻔﺲ ﺻﺒﺢ« ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﻏﺰﻝﻫﺎ ﻭ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺳﭙﯿﺪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﭘﯿﮑﺮ ﺍﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﺩﺭ ﺯﺍﺩﮔﺎﻫﺶ ﮔﺘﻮﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﻣﺰﺍﺭ ﺷﻬﺪﺍﯼ ﮔﻤﻨﺎﻡ ﺍﯾﻦ‬ ‫ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪.

40cheragh.bbc.shtml‬‬ ‫‪http://taq.ir/news/2007/Oct/30/2968.‫ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻨﭙﻮﺭ‬ ‫‪93‬‬ ‫ﺑﺎﺯ ﻫﻢ ﻫﻤﺎﻥ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻫﻤﯿﺸﮕﯽ‬ ‫ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺁﻧﮑﻪ ﺑﺎ ﺧﺒﺮ ﺷﻮﯼ‬ ‫ﻟﺤﻈﻪ ﻋﺰﯾﻤﺖ ﺗﻮ ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‬ ‫ﺁﯼ‪.410‬‬ ‫‪http://www.co.php‬‬ ‫‪http://www.php?extend..org/40cheragh/News.ir/fa/pages/?cid=127789‬‬ .ir/news.aspx?NID=326‬‬ ‫‪http://tabnak..golagha.uk/persian/arts/story/2007/10/071030_s-qeisar-aminpour.‬‬ ‫ﺍﯼ ﺩﺭﯾﻎ ﻭ ﺣﺴﺮﺕ ﻫﻤﯿﺸﮕﯽ‬ ‫ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ‬ ‫ﭼﻘﺪﺭ ﺯﻭﺩ‬ ‫ﺩﯾﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‬ ‫ﻃﺮﺣﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺻﻠﺢ )‪(۳‬‬ ‫ﺷﻬﯿﺪﯼ ﮐﻪ ﺑﺮﺧﺎﮎ ﻣﯽ ﺧﻔﺖ‬ ‫ﺳﺮﺍﻧﮕﺸﺖ ﺩﺭ ﺧﻮﻥ ﺧﻮﺩ ﻣﯽﺯﺩ ﻭ ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻣﯿﺪ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﻭﺍﻗﻌﯽ‬ ‫ﻧﻪ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺮ ﺟﻨﮓ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦ ﭘﻮﺭ ﺷﺎﻋﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦ ﭘﻮﺭ‪-‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻫﻤﺸﻬﺮﯼ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻧﺎﮔﻬﺎﻥ ﭼﻘﺪﺭ ﺯﻭﺩ ﺩﯾﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﺟﻠﺪ ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪﺍﻡ ﺩﺭﺩ ﻣﯽﮐﻨﺪ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﮔﯽ »ﻗﯿﺼﺮ ﺷﻌﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ« ﺍﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﻌﻠﻢ ﺍﺩﺑﯿﺎﺗﺶ‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫‪http://www.

‬‬ ‫ﭼﻨﺪﯼ ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺻﻔﺤﻪ ﺷﻌﺮ ﻣﺠﻠﻪ ﺍﺩﺑﯽ ﺭﻭﺩﮐﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ﻧﺨﺴﺖ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﺠﻠﻪ ﺳﺮﻭﺵ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻠﻪ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬‬ ‫• ﺍﺯ ﺗﺮﻣﻪ ﻭ ﺗﻐﺰﻝ؛ ﮔﺰﯾﺪﻩ ﺍﺷﻌﺎﺭ‪.‬‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ ﻭﺍﻗﻊ ﺩﺭ ﮔﻮﺭﺳﺘﺎﻥ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺷﻬﺮ ﺯﻧﺠﺎﻥ‬ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﻭﻝ ﻣﻬﺮ ﺳﺎﻝ ‪ 1325‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺯﻧﺠﺎﻥ ﻭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﯼ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺯﺍﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ‬ ‫‪94‬‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۱‬ﻣﻬﺮ ‪۱۳۲۵‬‬ ‫ﺯﻧﺠﺎﻥ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ‪ ۱۶‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪۱۳۸۳‬‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﻏﺰﻝ ﻣﻨﺰﻭﯼ‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ )ﻣﻬﺮ ‪ (۱۳۸۳ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۴‬ﻭﺍﺭﺩ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫• ﺑﺎ ﻋﺸﻖ ﺗﺎﺏ ﻣﯽﺁﻭﺭﻡ؛ ﺷﺎﻣﻞ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﭙﯿﺪ ﻭ ﺁﺯﺍﺩ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۹‬ﺗﺎ ‪.۱۳۷۶ ،‬‬ ‫• ﺍﺯ ﮐﻬﺮﺑﺎ ﻭ ﮐﺎﻓﻮﺭ‪.۱۳۶۷‬‬ ‫• ﺑﺎ ﺳﯿﺎﻭﺵ ﺍﺯ ﺁﺗﺶ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺰﻭﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۳‬ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺁﻣﺒﻮﻟﯽ ﺭﯾﻮﯼ ﻭ ﺳﺮﻃﺎﻥ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﻣﻘﺒﺮﻩ ﭘﺪﺭﺵ ﺩﺭ ﺯﻧﺠﺎﻥ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫• ﺣﻨﺠﺮﻩٔ ﺯﺧﻤﯽ ﺗﻐﺰﻝ؛ ﺩﻓﺘﺮﯼ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺁﺯﺍﺩ ﻭ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ‪ ۱۳۴۵‬ﺗﺎ ‪.‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫• ﺑﺎ ﻋﺸﻖ ﺩﺭ ﺣﻮﺍﻟﯽ ﻓﺎﺟﻌﻪ‪ -‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺰﻟﯽ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۷‬ﺗﺎ ‪.۱۳۷۲‬‬ ‫• ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﺩﮔﯽ )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺳﭙﯿﺪ(‪.‬‬ ‫• ﺍﺯ ﺷﻮﮐﺮﺍﻥ ﻭ ﺷﮑﺮ؛ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺰﻟﯽ ﺳﺮﻭﺩﻩﺷﺪﻩ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۹‬ﺗﺎ ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﭘﺎﯾﺎﻧﯽ ﻋﻤﺮ ﺑﻪ ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ‬ ‫ﺧﻮﺩ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﺮﮒ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺍﯾﻦ ﺭﺷﺘﻪ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩ‬ ‫ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪﺷﻨﺎﺳﯽ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﺍﻣﺎ ﺍﯾﻦ ﺭﺷﺘﻪ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﻧﺎﺗﻤﺎﻡ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮﺵ ﺣﺠﻨﺮﮤ ﺯﺧﻤﯽ ﺗﻐﺰﻝ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۰‬ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ‬ ‫ﺭﺳﯿﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﺟﻮﺍﻥ ﺩﻭﺭﻩ ﺷﻌﺮ ﻓﺮﻭﻍ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ ﺷﺪ‪ .۱۳۷۲‬‬ ‫• ﺍﯾﻦ ﺗﺮﮎ ﭘﺎﺭﺳﯽﮔﻮﯼ )ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺷﻌﺮ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ(‪.۱۳۲۵‬ﺷﺎﻋﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻏﺰﻝﺳﺮﺍ ﺑﻮﺩ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﮔﺎﻫﯽ ﺷﻌﺮ ﺳﭙﯿﺪ ﻫﻢ ﻣﯽﺳﺮﻭﺩ‪.‬‬ ‫• ﺍﺯ ﺧﺎﻣﻮﺷﯽﻫﺎ ﻭ ﻓﺮﺍﻣﻮﺷﯽﻫﺎ‪.۱۳۴۹‬‬ ‫• ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺁﻓﺮﯾﻨﺶ ﻭ ﻧﮕﺎﻩ‪1388 ،‬‬ ‫• ﺣﯿﺪﺭ ﺑﺎﺑﺎ‪ -‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ »ﺣﯿﺪﺭ ﺑﺎﺑﺎﯾﻪ ﺳﻼﻡ« ﺳﺮﻭﺩﻩ »ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ«‪.‬ﺷﻨﺎﺧﺘﻨﺎﻣﮥ‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﺍﺯ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﻭ ﺗﻨﺪﺭ ﺑﻪ ﺍﻫﺘﻤﺎﻡ ﻣﻬﺪﯼ ﻓﯿﺮﻭﺯﯾﺎﻥ )ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺳﺨﻦ‪ (1390 ،‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺳﭙﺲ ﻭﺍﺭﺩ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﻭ ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻥ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﮔﺮﻭﻩ ﺍﺩﺏ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﻧﺎﺩﺭ‬ ‫ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﮐﺮﺩ‪.‬ﻭﯼ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺷﺎﻧﺰﺩﻫﻢ ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ﺳﺎﻝ ‪ 1383‬ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺭﺟﺎﯾﯽ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬‬ ‫• ﺍﯾﻦ ﮐﺎﻏﺬﯾﻦ ﺟﺎﻣﻪ؛ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﮐﻼﺳﯿﮏ‪.

com/fa/newsdetail..com‬‬ ..‬ﻭ ﻣﺎﻩ ﺭﺍ ﺯ ﺑﻠﻨﺪﺍﯾﺶ ﺑﻪ ﺭﻭﯼ ﺧﺎﮎ ﮐﺸﯿﺪﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﭘﻠﻨﮓ ﻣﻦ ‪ -‬ﺩﻝ ﻣﻐﺮﻭﺭﻡ ‪ -‬ﭘﺮﯾﺪ ﻭ ﭘﻨﺠﻪ ﺑﻪ ﺧﺎﻟﯽ ﺯﺩ ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ‪ -‬ﻣﺎﻩ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﻦ ‪ -‬ﻭﺭﺍﯼ ﺩﺳﺖ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﮔﻞ ﺷﮑﻔﺘﻪ ! ﺧﺪﺍﺣﺎﻓﻆ ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﻟﺤﻈﺔ ﺩﯾﺪﺍﺭﺕ‬ ‫ﺷﺮﻭﻉ ﻭﺳﻮﺳﻪﺍﯼ ﺩﺭ ﻣﻦ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺩﯾﺪﻥ ﻭ ﭼﯿﺪﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻣﻦ ﻭ ﺗﻮ ﺁﻥ ﺩﻭ ﺧﻄﯿﻢ ﺁﺭﯼ ﻣﻮﺍﺯﯾﺎﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎﺭﯼ‬ ‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﺩﻭ ﺑﺎﻭﺭﻣﺎﻥ ﺯ ﺁﻏﺎﺯ ﺑﻪ ﯾﮑﺪﮔﺮ ﻧﺮﺳﯿﺪﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﭼﻪ ﻫﯿﭻ ﮔﻞ ﻣﺮﺩﻩ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺯﻧﺪﻩ ﻧﺸﺪ ﺍﻣﺎ‬ ‫ﺑﻬﺎﺭ ﺩﺭ ﮔﻞ ﺷﯿﭙﻮﺭﯼ ﻣﺪﺍﻡ ﮔﺮﻡ ﺩﻣﯿﺪﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺷﺮﺍﺏ ﺧﻮﺍﺳﺘﻢ ﻭ ﻋﻤﺮﻡ ﺷﺮﻧﮓ ﺭﯾﺨﺖ ﺑﻪ ﮐﺎﻡ ﻣﻦ‬ ‫ﻓﺮﯾﺒﮑﺎﺭ ﺩﻏﻞﭘﯿﺸﻪ ﺑﻬﺎﻧﻪﺍﺵ ﻧﺸﻨﯿﺪﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﭼﻪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻏﻢﺍﻧﮕﯿﺰﯼ ﮐﻪ ﮐﺮﻡ ﮐﻮﭼﮏ ﺍﺑﺮﯾﺸﻢ‬ ‫ﺗﻤﺎﻡ ﻋﻤﺮ ﻗﻔﺲ ﻣﯽﺑﺎﻓﺖ ﻭﻟﯽ ﺑﻪ ﻓﮑﺮ ﭘﺮﯾﺪﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺁﺯﺍﺩ ﻭ ﺳﭙﯿﺪ‬ ‫"ﻫﺮﺑﺎﺭ"‬ ‫ﻣﻦ‬ ‫ﺗﻮ ﺭﺍ‬ ‫ﺑﺮﺍﯼ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﺑﺮﻧﻤﯽ ﮔﺰﯾﻨﻢ‪،‬‬ ‫ﺷﻌﺮ‬ ‫ﻣﺮﺍ‬ ‫ﺑﺮﺍﯼ ﺗﻮ‬ ‫ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺍﺯ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﻭ ﺗﻨﺪﺭ ﺷﻨﺎﺧﺘﻨﺎﻣﮥ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫• ﻏﺰﻝ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﺍﺳﺖ ﻧﻪ ﻗﺎﻟﺐ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫• ﺳﯿﺎﻫﭙﻮﺵ‪ ،‬ﺍﻓﺸﯿﻦ‪» .۸۶‬‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫‪http://www.arooz.ir/vdceze8n.[3‬ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺍﻟﮑﺘﺮﻭﻧﯿﮑﯽ ﺍﺩﺑﯽ ﻋﺮﻭﺽ ]‪ .php‬‬ ‫‪http://www.com/mag/1385/03/post_101.‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ‬ ‫‪95‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﺧﯿﺎﻝ ﺧﺎﻡ ﭘﻠﻨﮓ ﻣﻦ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﻣﺎﻩ ﺟﻬﯿﺪﻥ ﺑﻮﺩ‬ ‫‪ .aspx?NewsID=1479307‬‬ ‫‪http://ibna.[4‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۱۰‬ﻣﻬﺮ ‪.mehrnews.‬ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ« ]‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﻫﺸﯿﺎﺭﯼ ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻏﺖ ﻧﻤﯽ ﺁﯾﻢ؛‬ ‫ﻫﺮ ﺑﺎﺭ‬ ‫ﺍﺯ ﺳﻮﺯﺵ ﺍﻧﮕﺸﺘﺎﻧﻢ ﺩﺭﻣﯽ ﯾﺎﺑﻢ‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺎﺯ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺗﻮ ﺭﺍ ﻣﯽ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺍﻡ‪.jh8poi9bbj.html‬‬ ‫‪http://www.arooz.

‬‬ ‫ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﻗﺼﯿﺪﻩﻫﺎﯼ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ‪ ،‬ﺑﺮﺧﯽ ﻭﯼ ﺭﺍ »ﭘﺪﺭ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﺳﺮﺍﯾﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ«‬ ‫ﻧﺎﻣﯿﺪﻩﺍﻧﺪ‪ [1].‬ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺩﺭ ﺩﺭ ﺑﻬﺸﺖ ﺯﻫﺮﺍﯼ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﻘﺒﺮﻩ ﻣﺸﺎﻫﯿﺮ ﻓﺮﻫﻨﮓ‪ ،‬ﺍﺩﺏ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺩﺭ ﻛﻨﺎﺭ ﻣﺠﺘﺒﯽ ﻣﯿﻨﻮﯼ ﻭ ﻣﺸﺎﯾﺦ ﻓﺮﯾﺪﻧﯽ )ﺣﺠﺮﻩ ‪ (953‬ﺑﻪ‬ ‫ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺷﻌﺮﯼ ﺯﯾﺒﺎ ﺍﺯ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ‪:‬‬ ‫ﻭﻓﺎ ﻧﻜﺮﺩﻱ ﻭ ﻛﺮﺩﻡ‪ ،‬ﺧﻄﺎ ﻧﺪﻳﺪﻱ ﻭ ﺩﻳﺪﻡ ﺷﻜﺴﺘﻲ ﻭ ﻧﺸﻜﺴﺘﻢ‪ ،‬ﺑُﺮﻳﺪﻱ ﻭ ﻧﺒﺮﻳﺪﻡ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﺯ ﺧﻠﻖ ﻣﻼﻣﺖ‪ ،‬ﻭ ﮔﺮ ﺯ ﻛﺮﺩﻩ ﻧﺪﺍﻣﺖ ﻛﺸﻴﺪﻡ ﺍﺯ ﺗﻮ ﻛﺸﻴﺪﻡ‪ ،‬ﺷﻨﻴﺪﻡ ﺍﺯ ﺗﻮ ﺷﻨﻴﺪﻡ‬ ‫ﻛﻲ ﺍﻡ‪ ،‬ﺷﻜﻮﻓﻪ ﺍﺷﻜﻲ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻫﻮﺍﻱ ﺗﻮ ﻫﺮ ﺷﺐ ﺯ ﭼﺸﻢ ﻧﺎﻟﻪ ﺷﻜﻔﺘﻢ‪ ،‬ﺑﻪ ﺭﻭﻱ ﺷﻜﻮﻩ ﺩﻭﻳﺪﻡ‬ ‫ﻣﺮﺍ ﻧﺼﻴﺐ ﻏﻢ ﺁﻣﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺷﺎﺩﻱ ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﭼﺮﺍ ﻛﻪ ﺍﺯ ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ‪ ،‬ﻣﺤﺒﺖ ﺗﻮ ﮔﺰﻳﺪﻡ‬ ‫ﭼﻮ ﺷﻤﻊ ﺧﻨﺪﻩ ﻧﻜﺮﺩﻱ‪ ،‬ﻣﮕﺮ ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺳﻴﺎﻫﻢ ﭼﻮ ﺑﺨﺖ ﺟﻠﻮﻩ ﻧﻜﺮﺩﻱ‪ ،‬ﻣﮕﺮ ﺯ ﻣﻮﻱ ﺳﭙﻴﺪﻡ‬ ‫ﺑﺠﺰ ﻭﻓﺎ ﻭ ﻋﻨﺎﻳﺖ‪ ،‬ﻧﻤﺎﻧﺪ ﺩﺭ ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻧﺪﺍﻣﺘﻲ ﻛﻪ ﻧﺒﺮﺩﻡ‪ ،‬ﻣﻼﻣﺘﻲ ﻛﻪ ﻧﺪﻳﺪﻡ‬ ‫ﻧﺒﻮﺩ ﺍﺯ ﺗﻮ ﮔﺮﻳﺰﻱ ﭼﻨﻴﻦ ﻛﻪ ﺑﺎﺭ ﻏﻢ ﺩﻝ ﺯ ﺩﺳﺖ ﺷﻜﻮﻩ ﮔﺮﻓﺘﻢ‪ ،‬ﺑﺪﻭﺵ ﻧﺎﻟﻪ ﻛﺸﻴﺪﻡ‬ ‫ﺟﻮﺍﻧﻲ ﺍﻡ ﺑﻪ ﺳﻤﻨﺪ ﺷﺘﺎﺏ ﻣﻲ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﭘﻲ ﭼﻮ ﮔﺮﺩ ﺩﺭ ﻗﺪﻡ ﺍﻭ‪ ،‬ﺩﻭﻳﺪﻡ ﻭ ﻧﺮﺳﻴﺪﻡ‬ ‫ﺑﻪ ﺭﻭﻱ ﺑﺨﺖ ﺯ ﺩﻳﺪﻩ‪ ،‬ﺯ ﭼﻬﺮ ﻋﻤﺮ ﺑﻪ ﮔﺮﺩﻭﻥ ﮔﻬﻲ ﭼﻮ ﺍﺷﻚ ﻧﺸﺴﺘﻢ‪ ،‬ﮔﻬﻲ ﭼﻮ ﺭﻧﮓ ﭘﺮﻳﺪﻡ‬ ‫ﻭﻓﺎ ﻧﻜﺮﺩﻱ ﻭ ﻛﺮﺩﻡ‪ ،‬ﺑﺴﺮ ﻧﺒﺮﺩﻱ ﻭ ﺑﺮﺩﻡ ﺛﺒﺎﺕ ﻋﻬﺪ ﻣﺮﺍ ﺩﻳﺪﻱ ﺍﻱ ﻓﺮﻭﻍ ﺍﻣﻴﺪﻡ؟‬ ‫‪96‬‬ .‬ﭘﺪﺭ ﺑﺰﺭﮒ ﻣﺎﺩﺭﯼ ﻭﯼ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮﯼ‬ ‫ﺧﻮﺵ ﻗﺮﯾﺤﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺭﻋﻨﺎ ﺗﺨﻠﺺ ﻣﯽﮐﺮﺩ ]‪ .‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ‪ ۱۳۳۳‬ﻭ ‪ ۱۳۴۵‬ﺩﻭ ﺑﺎﺭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺁﻥ ﯾﮏ ﭘﺴﺮ ﻭ ﺳﻪ ﺩﺧﺘﺮ ﺑﻮﺩ ]‪.‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‬ ‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺭﺣﻤﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﻫﻨﺮﯼ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍَﻭِﺳﺘﺎ)ﺯﺍﺩﻩ ‪ ۲۰‬ﺑﻬﻤﻦ ‪ ۱۳۰۸‬ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ ‪-‬‬ ‫ﻣﺮﮒ‪ ۱۷ :‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ۱۳۷۰‬ﺗﻬﺮﺍﻥ(‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ‪.‬ﺍﻭﺳﺘﺎ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﺷﺎﻋﺮﯼ‪ ،‬ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪ‪ ،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻧﯿﺰ‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﮊﺍﻥ ﭘﻞ ﺳﺎﺭﺗﺮ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﺘﻔﮑﺮﺍﻥ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﻣﺸﺮﻕ ﺯﻣﯿﻦ« ﻧﺎﻡ‬ ‫ﺑﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﻋﻠﺖ ﺁﻥ‪،‬‬ ‫ﺗﻤﺎﯾﻞ ﻭﯼ ﺑﻪ ﻗﺼﯿﺪﻩﺳﺮﺍﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺳﻨﮕﯿﻦﺗﺮ ﺍﺯ ﻧﻮﻉ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﺘﺪﺍﻭﻝ ﺁﻥ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺑﻮﺩ‪.‬ﺑﺮﺧﯽ ﻧﯿﺰ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺭﺍ ﺩﻭﻣﯿﻦ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﺳﺮﺍﯼ ﺑﺰﺭﮒ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﻠﮏ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﺍﻟﺸﻌﺮﺍﯼ ﺑﻬﺎﺭ ﻣﯽﺩﺍﻧﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﻪ ﺷﻨﺒﻪ‪ ۱۷ ،‬ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۷۰‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺷﻌﺮﯼ ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﺷﻌﺮ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺍﺭﺷﺎﺩ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺩﺭ ﺗﺎﻻﺭ ﻭﺣﺪﺕ ﺑﻮﺩ ﺩﭼﺎﺭ ﻋﺎﺭﺿﻪ‬ ‫ﻗﻠﺒﯽ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ ﻭﯼ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺑﺪﯾﻊ ﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﺍﺷﺎﺭﻩ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺭﺣﻤﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۲۰‬ﺑﻬﻤﻦ ‪ ۱۳۰۸‬ﻫﺠﺮﯼ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻋﻼﻗﻪ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ ﺑﺪﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﯽ ﻭﯼ ﮐﻤﺘﺮ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺭﺳﯿﺪﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﻭﯼ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۷‬ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﻣﻌﻘﻮﻝ ﻭ ﻣﻨﻘﻮﻝ )ﺍﻟﻬﯿﺎﺕ( ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻏﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﻣﻌﻘﻮﻝ ﻭ ﻣﻨﻘﻮﻝ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ‬ ‫ﺳﭙﺲ ﺑﺎ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩﻥ ﺗﺤﺼﯿﻞ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﺪﺭﮎ ﻓﻮﻕ ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻓﺎﺭﻍ ﺍﻟﺘﺤﺼﯿﻞ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۰‬ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﯽ ﺩﻭﺍﺯﻩ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﺍﺵ ﺑﻪ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺩﻭﺭﻩ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻧﻬﺎﯼ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ‬ ‫ﺭﺳﺎﻧﺪ‪. [4‬ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﺳﺘﻌﺪﺍﺩ ﻓﺮﺍﻭﺍﻧﯽ ﺑﺮﺍﯼ‬ ‫ﺷﻌﺮﮔﻮﯾﯽ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺍﺯ ﮐﻼﺱ ﭘﻨﺠﻢ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺑﺎ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﻣﻌﻠﻤﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ‬ ‫ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ . [3].‬‬ ‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﻫﻢﺯﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﺩﺭ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺩﺑﯿﺮ ﺩﺭ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪. [6] . [5‬‬ ‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺭﮊﯾﻢ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺳﺮﻭﺩ ﻭ ﻣﺪﺗﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺯﻧﺪﺍﻧﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ‪.

‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ،۶۲‬ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬ﻭﻟﯽ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺑﻪ ﻫﯿﭻ ﻭﺟﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﺑﺮ ﻫﻢ ﺯﺩﻥ ﻧﺎﻣﺰﺩﯼ ﻭ ﻗﻮﻝ ﺧﻮﺩ ﻧﻤﯽ ﺷﻮﺩ ‪ .‬ﻧﺒﻮﻍ ﻭ ﭘﺸﺘﮑﺎﺭ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﺗﺎ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۶‬ﺑﻪ ﻋﻀﻮﯾﺖ »ﺷﻮﺭﺍﯼ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﺭﺳﺎﻟﻪﻫﺎﯼ ﺩﮐﺘﺮﺍﯼ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ ﺩﻭﺭﻩٔ‬ ‫ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ« ﺩﺭﺁﯾﺪ‪..‬ﺩﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺩﺑﯿﺮ ﺩﺭ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۳۵‬ﺑﺎ ﺳﺒﺎﺳﺘﯿﻦ ﻣﻮﻧﻪ ﻓﯿﻠﺴﻮﻑ ﺷﺮﻕ ﺷﻨﺎﺱ ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﯼ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪ‪.‬ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‬ ‫ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﻋﺎﺷﻖ ﺩﺧﺘﺮﯼ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻗﺮﺍﺭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻣﯽ ﮔﺬﺍﺭﻧﺪ‬ ‫‪.‬ﺗﺎ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﯾﮏ ﺭﻭﺯ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺩﻭﺳﺘﺎﻧﺶ‪ ،‬ﻧﺎﻣﺰﺩ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺭﺍ ﺩﺭ ﻟﺒﺎﺳﯽ ﮐﻪ ﻫﺪﯾﻪ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺑﻮﺩﻩ‪ ،‬ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺳﻮﺍﺭ ﺷﺪﻥ ﺑﺮ ﺧﻮﺩﺭﻭﯼ ﻣﺨﺼﻮﺹ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﻣﯽ ﺑﯿﻨﺪ‪.‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ :۱۳۳۲‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺍﺛﺮ ﻭﯼ ﮐﻪ »ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺳﻠﻤﺎﻥ ﺳﺎﻭﺟﯽ« ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺑﻪﻭﺳﯿﻠﻪٔ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺯﻭﺍﺭ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪ‪.‬‬ ‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﻣﺎﻩ ﻫﺎ ﺩﭼﺎﺭ ﺍﻓﺴﺮﺩﮔﯽ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺳﺎﮐﺖ ﻭ ﮐﻢ ﺣﺮﻑ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ،۶۹‬ﺷﺮﮐﺖ ﺩﺭ ﺑﺮﺯﮔﺪﺍﺷﺖ ﺧﻠﯿﻞ ﺍﻟﻠﻪ ﺧﻠﯿﻠﯽ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺰﺭﮒ ﺍﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻥ‪..‬ﻣﺤﻤﺪ ﺭﺿﺎ ﺭﺣﻤﺎﻧﯽ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﻫﻨﺮﯼ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‪ ،‬ﺯﺍﺩﻩ ﺑﯿﺴﺘﻢ ﺑﻬﻤﻦ‬ ‫‪ 1308‬ﺩﯾﺎﺭ ﻓﺮﺯﺍﻧﮕﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ‪" ،‬ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ" ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﻫﻔﺘﻢ ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ 1370‬ﺩﯾﺪﻩ ﺍﺯ ﺟﻬﺎﻥ ﻓﺮﻭﺑﺴﺖ ‪،‬‬ ‫ﺩﺧﺘﺮ ﺟﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺁﻣﺪ ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺭﺑﺎﺭ ﺷﺎﻩ ﺩﺍﺷﺘﻪ‪ ،‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺪﺗﯽ ‪.‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ،۶۷‬ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺷﺨﺼﯿﺖ ﺣﺎﻓﻆ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۳‬ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ‪ ۲۵‬ﺳﺎﻝ ﺳﻦ ﺩﺍﺷﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺟﻮﺍﻧﺘﺮﯾﻦ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ )ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪﻫﺎﯼ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﻋﻠﻮﻡ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪..‬‬ ‫ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺭﻭﺯﻫﺎ‪ ،‬ﻧﺎﻣﺰﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﻋﺸﻖ ﺩﯾﺮﯾﻦ ﺧﻮﺩ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩ ﻭ ﺩﭼﺎﺭ ﻋﺬﺍﺏ ﻭﺟﺪﺍﻥ ﻣﯽ ﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۳۹‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﺯ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺭﻓﺘﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۷‬ﻭﯼ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﺴﺌﻮﻝ ﺳﺎﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎ ﻭ ﻣﻘﺎﻻﺕ ﻭ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯼ ﺍﺩﺑﯽ ﺩﺭ‬ ‫ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ )ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ( ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﺭﺷﺘﻪﻫﺎﯼ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺷﺪﻩ ﺗﻮﺳﻂ ﻭﯼ ﺷﺎﻣﻞ ﻓﻠﺴﻔﻪ‪ ،‬ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﻓﻠﺴﻔﻪٔ ﺗﺎﺭﯾﺦ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻫﻨﺮ‪ ،‬ﺯﯾﺒﺎﯾﯽﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺭﻭﺵ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ‬ ‫ﺯﯾﺒﺎﯼﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﺍﻧﻘﻼﺏ‪ ،‬ﻭﻗﺘﯽ ﺷﺎﻩ ﺍﺯ ﺩﻧﯿﺎ ﻣﯽ ﺭﻭﺩ ﻓﺮﺡ ﺩﯾﺒﺎ ﯾﺎ‬ ‫ﻧﺎﻣﺰﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ‪.‬ﻭﯼ ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﺩﺭ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺑﺎ ﺭﮊﯾﻢ ﺷﺎﻩ ﺩﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﺯﯾﺮ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۵‬ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ‪:‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫• ﺧﺎﻧﻪﻫﺎ ﻭﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﭘﯽ ﺁﺑﺎﺩﯼ ﮐﺎﺧﯽ ﭼﺮﺍﺳﺖ؟ ‪ /‬ﺗﺎ ﺳﺰﺩ ﺧﻮﺩﮐﺎﻣﻪﺍﯼ ﺭﺍ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺧﻮﺩﺳﺮﯼ؟‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۳۳‬ﺳﺎﻝ ﺁﻏﺎﺯ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﻧﯿﺰ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯﺷﻤﺎﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۲۰‬ﺑﻬﻤﻦ ‪ ۱۳۰۸‬ﻫﺠﺮﯼ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ‪ :‬ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺩﺭ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﺗﺎﯼ ‪ ۲۸‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ ،۱۳۳۲‬ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﻓﺮﺍ ﻣﯿﺨﻮﺍﻧﺪ‬ ‫• ﺩﺭ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۳۲‬ﺑﻪ ﺟﺮﻡ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﺭﮊﯾﻢ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﻓﺘﺎﺩ‪ .‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‬ ‫‪97‬‬ ‫ﻭﻟﯽ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﻋﺸﻖ ﻭ ﺧﯿﺎﻧﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪﻥ ﺍﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﺷﺪ ﺑﻪ ﮔﻮﺵ ﮐﻤﺘﺮ ﮐﺴﯽ ﺭﺳﯿﺪﻩ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ :۱۳۲۷‬ﺑﺎ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺩﯾﭙﻠﻢ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪٔ ﻣﻌﻘﻮﻝ ﻭ ﻣﻨﻘﻮﻝ )ﺍﻟﻬﯿﺎﺕ( ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ :۱۳۲۰‬ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩ ﻭ ﺷﺮﻭﻉ ﺩﻭﺭﻩ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ‪.‬‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﻋﻤﻠﯽ‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﮐﺎﺭﯼ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﻫﻢﺯﻣﺎﻥ ﺑﺎ ﻭﺭﻭﺩ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ‪ .‬‬ .‬ﻭ ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪ ﺍﯼ ﺍﺯ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﻣﯽ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﺒﺨﺸﺪ‪ ..‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ،۴۴‬ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺍﺭﻭﭘﺎ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ،۵۱‬ﺩﻭﻣﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﻭﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺷﺮﺍﺏ ﺧﺎﻧﮕﯽ ﺗﺮﺱ ﻣﺤﺘﺴﺐ ﺧﻮﺭﺩﻩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺍﻭﺳﺘﺎ ﻧﯿﺰ‬ ‫ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﻧﺎﻣﻪ ﯼ ﺍﻭ ﺗﻨﻬﺎ ﺍﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﺭﺍ ﻣﯽ ﺳﺮﺍﯾﺪ‪.‬ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻮﺟﻪ ﺷﺎﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺷﺎﻩ ﺑﻪ ﺍﻭ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻣﯽ ﺩﻫﺪ‬ ‫ﺩﻭﺳﺘﺎﻥ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺑﺎﺧﺒﺮ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﻪ ﻫﺮ ﻧﺤﻮﯼ ﮐﻪ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺧﯿﺎﻧﺖ ﻧﺎﻣﺰﺩﺵ ﻧﺸﻮﺩ ﺳﻌﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﻋﻘﯿﺪﻩ ﯼ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﯼ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺑﺎ‬ ‫ﻧﺎﻣﺰﺩﺵ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺩﻫﻨﺪ‪ .

info‬‬ ‫• ﺭﻭﺯﺷﻤﺎﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﻨﺎﻣﻪ ﺭﺷﺪ )‪http://daneshnameh.hamshahrionline.boroujerd.‬ﺍﯾﻨﻔﻮ )‪(/http://www.php‬‬ ‫ﺷﻌﺮﯼ ﺍﺯ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺩﺭ ﻣﺪﺡ ﺍﻣﺎﻡ ﻋﻠﯽ )‪(http://www.(http://www.htm‬‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺩﺭ ﺳﺎﯾﺖ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ )‪(http://www.ir/News/?id=102732) (1370 -1308‬ﻫﻤﺸﻬﺮﯼ ﺁﻧﻼﯾﻦ‪.info/avesta.ir/mavara/mavara-index.roshd.info/avesta.boroujerd.ir/archives/000739.‬ﺍﯾﻨﻔﻮ‪ ،‬ﺑﺎﺯﺩﯾﺪ ‪۱۳۸۶/۴/۵‬‬ ‫ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ )‪ ،(http://www.htm‬ﺍﺯ ﺳﺎﯾﺖ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ )‪ (Rand=0&SSOReturnPage=Check&§http://daneshnameh.ir/archives/000739.info/avesta.roshd.php?page=٠هرداد+اوستØ‬ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﻨﺎﻣﻪ ﺭﺷﺪ‪ ،‬ﺑﺎﺯﺩﯾﺪ‬ ‫‪۱۳۸۶/۴/۵‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ )‪ (http://www.asp?ID=92‬‬ .ir/mavara/mavara-index.irib.php?page=Ù‬‬ ‫‪(Rand=0&SSOReturnPage=Check&§Ù‡Ø±Ø¯Ø§Ø¯+اوستØ‬‬ ‫• ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ )‪(P=6&http://www.aspx?pid=12700‬‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺩﺭ ﺳﺎﯾﺖ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺳﯿﻤﺎ )‪(http://www.‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‬ ‫‪98‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺍﺛﺮ‬ ‫ﺳﺎﻝ‬ ‫ﻧﻮﻉ ﺍﺛﺮ‬ ‫ﯾﺎﺩﺩﺍﺷﺖ‬ ‫‪ ۱۳۳۰‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺳﻠﻤﺎﻥ ﺳﺎﻭﺟﯽ‬ ‫‪ ۱۳۳۳‬ﺭﺳﺎﻟﻪﺍﯼ ﺩﺭ ﻓﻠﺴﻔﻪ‪ ،‬ﻣﻨﻄﻖ‪ ،‬ﺭﻭﺍﻧﺸﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﺧﻼﻕ‬ ‫‪ ۱۳۳۴‬ﻋﻘﻞ ﻭ ﺍﺷﺮﺍﻕ‬ ‫‪ ۱۳۳۵‬ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺭﺳﺎﺋﻞ ﺧﯿﺎﻡ ﺑﺎ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻭﯼ‬ ‫‪ ۱۳۳۹‬ﺍﺯ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ ﺭﻓﺘﻪ‬ ‫‪ ۱۳۴۲‬ﭘﺎﻟﯿﺰﺑﺎﻥ‬ ‫ﻧﺜﺮ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫‪ ۱۳۴۴‬ﺣﻤﺎﺳﻪٔ ﺁﺭﺵ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﺍﺯ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺗﺎ ﻫﺮﮔﺰ‬ ‫ﻧﺜﺮ ﺩﺍﺳﺘﺎﻧﯽ‬ ‫‪ ۱۳۴۸‬ﺍﺷﮏ ﻭ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ‬ ‫‪ ۱۳۴۸‬ﺭﻭﺵ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﺷﯿﻮﻩٔ ﻧﮕﺎﺭﺵ‬ ‫‪ ۱۳۵۱‬ﺷﺮﺍﺏ ﺧﺎﻧﮕﯽ ﺗﺮﺱ ﻣﺤﺘﺴﺐ ﺧﻮﺭﺩﻩ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ‬ ‫‪ ۱۳۵۲‬ﺗﯿﺮﺍﻧﺎ‬ ‫‪ ۱۳۶۰‬ﺍﻣﺎﻡ‪ ،‬ﺣﻤﺎﺳﻪﺍﯼ ﺩﯾﮕﺮ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ )‪ (http://www.‬ﺍﯾﻨﻔﻮ‪ ،‬ﺑﺎﺯﺩﯾﺪ ‪۱۳۸۶/۴/۵‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ )‪ (http://www.tebyan.ir/presidency/lorestan/avesta.htm‬‬ ‫ﻣﺪﺧﻞ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﻨﺎﻣﻪ ﺭﺷﺪ )‪http://daneshnameh.php?page=Ù‬‬ ‫‪(Rand=0&SSOReturnPage=Check&§Ù‡Ø±Ø¯Ø§Ø¯+اوستØ‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺩﺭ ﺳﺎﯾﺖ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ )‪(http://www.irib.php‬ﺑﺎﺯﺩﯾﺪ ‪۱۳۸۶/۴/۵‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﺍﺣﻤﺪ‪ ،‬ﺳﺮﻭﺵ ﻧﻮﺟﻮﺍﻥ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩٔ ‪ ،۲۱۰‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ،۸۴‬ﺻﻔﺤﻪٔ ‪ ،۱۸‬ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‪ ،‬ﺁﺧﺮﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﺳﺮﺍﯼ ﺑﺰﺭﮒ‬ ‫• ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ ﺍﺯ ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ‪.poetry.ir/presidency/lorestan/avesta.htm‬ﺳﺎﯾﺖ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺳﯿﻤﺎ‪ ،‬ﺑﺎﺯﺩﯾﺪ ‪۱۳۸۶/۴/۵‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﻴﻨﺎﻣﻪ‪ :‬ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ )‪ .persian-language.boroujerd.org/Adabiat/Poem.ir/mavara/mavara-index.net/index.roshd.poetry.boroujerd.htm‬ﺍﺯ ﺳﺎﯾﺖ ﺑﺮﻭﺟﺮﺩ‪.

‫ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻬﺒﺎﻥ‬ ‫‪99‬‬ ‫ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ‬ ‫ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪۱۳۰۴‬‬ ‫ﺗﺒﺮﯾﺰ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪ ۲۹‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪۱۳۸۶‬‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫•‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺭﻧﮕﯿﻦ ﮐﻤﻮﻥ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺁﻫﻨﮓﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺭﮐﺴﺘﺮ ﺳﻤﻔﻮﻧﯿﮏ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪،‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏ ﭼﻬﺮﻩﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﭘﺪﺭﻡ‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺘﺎﺏﻫﺎﯼ ﯾﺎﺷﺎﺭ ﮐﻤﺎﻝ ﻭ ﻋﺰﯾﺰ ﻧﺴﯿﻦ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ‬ ‫ﺍِﻭﻟﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﺟﺒﺎﺭ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ )‪ ۱۳۰۴‬ﺗﺒﺮﯾﺰ ‪ ۲۹ -‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ،۱۳۸۶‬ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ( ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﺁﻫﻨﮕﺴﺎﺯ ﻭ ﻣﺘﺮﺟﻢ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻭ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ‪:‬‬ ‫• ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺭﻧﮕﯿﻦ ﮐﻤﻮﻥ‪،‬‬ ‫• ﺁﻫﻨﮓﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺭﮐﺴﺘﺮ ﺳﻤﻔﻮﻧﯿﮏ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪،‬‬ ‫‪:‬ﮐﺘﺎﺏ‬ ‫• ﭼﻬﺮﻩﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﭘﺪﺭﻡ‬ ‫• ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺘﺎﺏﻫﺎﯼ ﯾﺎﺷﺎﺭ ﮐﻤﺎﻝ‬ ‫• ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻭ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻋﺰﯾﺰ ﻧﺴﯿﻦ‬ ‫• ﺁﻓﺘﺎﺏ ﻣﻬﺘﺎﺏ ﭼﻪ ﺭﻧﮕﻪ؟ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ .

org/music/2007/06/post_167.(http://www.(http://www.‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ »ﺭﻧﮕﯿﻦ ﮐﻤﻮﻥ«‪ ،‬ﺁﻫﻨﮕﻬﺎ ﻭ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﻫﻤﺴﺮﺵ ﺍِﻭﻟﯿﻦ‪ ،‬ﻣﺮﺣﻮﻡ ﺗﻮﻣﺎﺱ ﮐﺮﯾﺴﺘﯿﻦ ﺩﺍﻭﯾﺪ ﻭ ﻣﺮﺣﻮﻡ‬ ‫]‪[4] [3‬‬ ‫ﺑﻬﺠﺖ ﻗﺼﺮﯼ ﺳﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ‪.۲۰۰۸‬‬ ‫ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۸‬ﺁﻭﺭﯾﻞ ‪.‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ(‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻗﻄﻌﺎﺗﯽ ﺍﺯ ﺁﻫﻨﮓﻫﺎﯼ ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ )‪(http://www.com/addprod.‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻫﺮ ﺩﻭ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﺷﺪﻧﺪ‪ . [1‬‬ ‫ﺛﻤﯿﻦ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺟﺒﺎﺭ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ )ﺟﺒﺎﺭ ﻋﺴﮑﺮﺯﺍﺩﻩ( ﺑﻮﺩ ﻭ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﭘﺪﺭﺵ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ ﮐﻪ »ﭼﻬﺮﻩﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﭘﺪﺭﻡ« ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺗﯿﺮﺍﮊ ﻣﺤﺪﻭﺩ ‪۱۱۰۰‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻧﺴﺨﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﺳﺘﺎﻧﺒﻮﻝ ﺑﺎ ﺍِﻭﻟﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ ﮐﻪ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﻭ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽﺩﺍﻧﯽ ﺍﻫﻞ ﺗﺮﮐﯿﻪ‬ ‫ﺑﻮﺩ]‪ [2‬ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪ .۲۰۰۸‬‬ ‫ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺘﺎﺏ )‪(sot=bala&cat=2&pgs=4&http://shopping.‬ﺳﭙﺲ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺑﻮﺭﺱ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺗﺮﮐﯿﻪ ﺭﻓﺖ‪ .۲۰۰۸‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۶‬ﺁﻭﺭﯾﻞ ‪.۲۰۰۸‬‬ ‫ﺗﻮ ﺧﻮﺍﺏ ﻧﺎﺯ‪)(http://www.co.html‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫»ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪ ﺑﺎﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ« )‪ .radiozamaneh.com/Released/87-01-29/259.asp?id=32982‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫»ﻧﻮﺭﻭﺯ ﺗﻮ ﺭﺍﻩ ﻧﯿﺴﺖ!« )‪ .shtml‬ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ۵ ،‬ﺁﻭﺭﯾﻞ ‪ .co.۱۳۸۷‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۶‬ﺁﻭﺭﯾﻞ ‪.۲۰۰۸‬‬ ‫ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺯﻣﺎﻧﻪ )‪(http://www.uk/persian/arts/story/2008/04/080405_an-samin.htm#20672) .bbc.harmonytalk.‫ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻬﺒﺎﻥ‬ ‫‪100‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۴‬ﺩﺭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ ﻭﻟﯽ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ‪ ۷‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺎ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩﺍﺵ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺗﺤﺼﯿﻼﺗﺶ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ‬ ‫ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫»ﺭﻧﮕﯿﻦ ﮐﻤﺎﻥ ﮐﻮﺩﮐﯽ ﻣﺎ ﺑﻮﺩ‪.com/id/1536‬‬ .(http://www.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺗﺎ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ‪ ،۱۳۵۷‬ﺁﺛﺎﺭﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺭﮐﺴﺘﺮ ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺭﻫﺒﺮﯼ ﺣﺸﻤﺖ ﺳﻨﺠﺮﯼ ﻭ ﺩﯾﮕﺮ ﺭﻫﺒﺮﺍﻥ ﺍﺭﮐﺴﺘﺮ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﺭﮐﺴﺘﺮ ﺳﻤﻔﻮﻧﯿﮏ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺍﺟﺮﺍ‬ ‫ﺷﺪ]‪..bbc.‬ﺛﻤﯿﻦ ﮐﻤﭙﻮﺯﯾﺴﯿﻮﻥ ﻭ ﮐﻮﻧﺘﺮﭘﻮﺍﻥ ﺩﺭﺱ ﻣﯽﺩﺍﺩ ﻭ‬ ‫ﺍِﻭﻟﯿﻦ ﺁﻭﺍﺯ ﻭ ﭘﯿﺎﻧﻮ]‪..ketab.com/id/1536‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﮔﻔﺘﮕﻮﯼ ﻫﺎﺭﻣﻮﻧﯿﮏ‪ ۱۶ ،‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪ .uk/persian/arts/story/2008/04/080406_an-mv-samin..etemaad..harmonytalk. [3‬‬ ‫]‪[6] [5‬‬ ‫ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻋﺰﯾﺰ ﻧﺴﯿﻦ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻃﻨﺰﻧﻮﯾﺲ ﺗﺮﮎ ﻭ ﯾﺎﺷﺎﺭ ﮐﻤﺎﻝ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.shtml‬ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ۰۶ ،‬ﺁﻭﺭﯾﻞ ‪.‬؛ ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪ ﺑﺎﻥ« )‪ .

‬ﺁﺛﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ‬ ‫ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‪ ،‬ﺳﻮﺋﺪﯼ ﻭ ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﯼ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪.‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ‬ ‫‪101‬‬ ‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ‬ ‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ‬ ‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ ﺑﺨﺶ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫ﺻﺪﺍﯼ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪ ۲۱‬ﺁﺫﺭ ‪۱۳۱۴‬‬ ‫ﺗﺒﺮﯾﺰ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﻣﻨﺘﻘﺪ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ)ﻫﺎ(‬ ‫ﺳﺎﻧﺎﺯ ﺻﺤﺘﯽ‬ ‫ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺳﻤﯽ‬ ‫ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺳﻤﯽ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ )‪ (۱۳۱۴‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻣﻨﺘﻘﺪ ﺍﺩﺑﯽ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪ ..‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۴‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ‪ ،‬ﺩﺭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩﺍﺵ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻓﻘﯿﺮﺍﻧﻪﺍﯼ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻭ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺿﻤﻦ ﺁﻣﻮﺯﺷﻬﺎﯼ ﺩﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ﻭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﮔﺰﯾﺮ‬ ‫ﮐﺎﺭ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ ﺍﺩﺑﯽ‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺁﻫﻮﺍﻥ ﺑﺎﻍ )‪(۱۳۴۱‬‬ ‫ﺟﻨﮕﻞ ﻭ ﺷﻬﺮ )‪(۱۳۴۳‬‬ ‫ﺷﺒﯽ ﺍﺯ ﻧﯿﻤﺮﻭﺯ)‪(۱۳۴۴‬‬ ‫ﻣﺼﯿﺒﺘﯽ ﺯﯾﺮ ﺁﻓﺘﺎﺏ)‪(۱۳۴۹‬‬ ‫ﮔﻞ ﺑﺮ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﻣﺎﻩ)‪(۱۳۴۹‬‬ ‫ﻇﻞ ﺍﻟﻠﻪ)‪(۱۳۵۸‬‬ ‫ﻧﻘﺎﺏﻫﺎ ﻭ ﺑﻨﺪﻫﺎ )ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ()‪(۱۳۵۶‬‬ ‫ﻏﻢﻫﺎﯼ ﺑﺰﺭﮒ)‪(۱۳۶۳‬‬ ‫ﺑﯿﺎ ﮐﻨﺎﺭ ﭘﻨﺠﺮﻩ)‪(۱۳۶۷‬‬ ‫ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﭘﺮﻭﺍﻧﻪﻫﺎ‬ ‫]‪[5] [4‬‬ ‫ﺍﺳﻤﺎﻋﯿﻞ)‪(۱۳۶۶‬‬ ..‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۳۵۳‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ‪ ،‬ﺑﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺭﻓﺖ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۶‬ﺟﺎﯾﺰﻩ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻧﮕﺎﺭ ﺣﻘﻮﻕ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺭﺍ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ ﺩﺳﺘﮕﯿﺮ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻧﯽ ﺷﺪﻭﯾﮑﯽﭘﺪﯾﺎ‪:‬ﺍﺛﺒﺎﺕﭘﺬﯾﺮﯼ ‪ .‬ﺍﻭ ﻋﻀﻮ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺭﺋﯿﺲ ﺳﺎﺑﻖ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﻗﻠﻢ ﮐﺎﻧﺎﺩﺍ ﺍﺳﺖ ‪ [2].‬ﺩﺭ ‪ ۲۲‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﮔﺮﻓﺖ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﺮﮐﯿﻪ ﺭﻓﺖ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﺩﺭﺟﻪ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ‬ ‫ﻭﯼ ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻥ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻭ ﭼﻨﺪ ﺩﻭﺭﻩ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩ ﻧﻘﺪ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﻭ ﻗﺼﻪ ﻧﻮﯾﺴﯽ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻣﺸﻬﻮﺭﺗﺮﯾﻦ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺁﻥ ﮐﺎﺭﮔﺎﻩﻫﺎ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﺍ‬ ‫ﺍﺭﺳﻄﻮﯾﯽ‪ ،‬ﻫﻮﺷﯿﺎﺭ ﺍﻧﺼﺎﺭﯼ ﻓﺮ‪ ،‬ﺷﻤﺲ ﺁﻗﺎﺟﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺭﻭﺯﺑﻪ ﺣﺴﯿﻨﯽ‪ ،‬ﻋﺒﺎﺱ ﺣﺒﯿﺒﯽ ﺑﺪﺭﺁﺑﺎﺩﯼ‪ ،‬ﻣﻬﺴﺎ ﻣﺤﺒﻌﻠﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯿﺮﺿﺎ ﻣﯿﺮﻋﻠﯿﻨﻘﯽ‪ ،‬ﻓﺮﺧﻨﺪﻩ ﺣﺎﺟﯽ ﺯﺍﺩﻩ‪ ،‬ﻧﺎﻫﯿﺪ‬ ‫ﺗﻮﺳﻠﯽ‪ ،‬ﺭﺯﺍ ﺟﻤﺎﻟﯽ‪ ،‬ﺍﺣﻤﺪ ﻧﺎﺩﻋﻠﯽ‪ ،‬ﭘﯿﻤﺎﻥ ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﻭ ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۱‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺷﺮﻭﻉ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﮐﺮﺩ ‪ .‬ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﮑﻞ ﮔﯿﺮﯼ ﯾﮏ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺩﺭ ﺩﻫﻪ ﻫﻔﺘﺎﺩ ﺷﻤﺴﯽ ﺷﺪﻧﺪ‪.

3panj.hamshahrionline.‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫]‪[7‬‬ ‫‪http://rezabaraheni.uk/persian/arts/story/2004/07/040712_aa_baraheni.magiran.‬‬ ‫ﻧﻘﺪ ﺍﺩﺑﯽ‬ ‫• ﻃﻼ ﺩﺭ ﻣﺲ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻗﺼﻪﻧﻮﯾﺴﯽ‬ ‫ﮐﯿﻤﯿﺎ ﻭ ﺧﺎﮎ‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﺬﮐﺮ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫• ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﭘﺮﻭﺍﻧﻪﻫﺎ ﯾﺎ ﭼﺮﺍ ﻣﻦ ﺩﯾﮕﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﻧﯿﺴﺘﻢ‬ ‫• ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺑﻪ ﻧﺴﻞ ﺑﯽ ﺳﻦ ﻓﺮﺩﺍ )ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯿﻬﺎﻭﻣﺼﺎﺣﺒﻪﻫﺎ(‬ ‫]‪[8‬‬ ‫ﺟﻮﺍﯾﺰ‬ ‫]‪[9‬‬ ‫• ﺑﺮﻧﺪﻩ ﺟﺎﯾﺰﻩ ﺍﺩﺑﯽ ﯾﻠﺪﺍ )‪ ،(۱۳۸۴‬ﺑﺮﺍﯼ ﯾﮏ ﻋﻤﺮ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻧﻘﺪ ﺍﺩﺑﯽ‪.com/npview.com/ShowNews.‬ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ« )‪ .ir‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ )‪(http://www.‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ‬ ‫‪102‬‬ ‫ﺭﻣﺎﻥ‬ ‫• ﺁﻭﺍﺯ ﮐﺸﺘﮕﺎﻥ‬ ‫• ﺭﺍﺯﻫﺎﯼ ﺳﺮﺯﻣﯿﻦ ﻣﻦ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺁﺯﺍﺩﻩ ﺧﺎﻧﻢ ﻭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩﺍﺵ‪ ،‬ﻧﺎﺷﺮ‪ :‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ‬ ‫ﺍﻟﯿﺎﺱ ﺩﺭ ﻧﯿﻮﯾﻮﺭﮎ‬ ‫ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺩﻭﺯﺧﯽ ﺁﻗﺎﯼ ﺍﯾﺎﺯ‬ ‫ﭼﺎﻩ ﺑﻪ ﭼﺎﻩ‬ ‫]‪[7] [6‬‬ ‫• ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﻋﺮﻭﺳﯽ ﭼﻪ ﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪.org/article.ir/AuthorTranslatorDetail.aspx?id=9‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻓﺎﯾﻞ ﻭﯾﺪﯾﻮﯾﯽ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺍﻧﯽ ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ )‪(http://3panjtv.iranpoetry.kargozaaran.php?4140) ۱۳۸۶‬‬ ‫ﺳﺎﯾﺖ ﺍﺩﺑﺴﺘﺎﻥ )‪(http://www.iranpoetry.‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۱۹‬ﻣﯽ ‪.caravan.۲۰۰۹‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ )‪ ،(http://www.co.com/archives/000967.com/archives/000967.magiran.htm) ۱۳۸۴‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﮐﺎﺭﮔﺰﺍﺭﺍﻥ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۴۵۸‬ﺳﺎﻝ ﭼﺎﭖ ‪(http://www.php?id=108689‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻫﻤﺸﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۳۰۳۸‬ﺳﺎﻝ ﭼﺎﭖ ‪(http://www.cast.com/npview.ir/lifestyle/view.blogspot.com‬‬ ‫ﻓﺎﯾﻞ ﺻﻮﺗﯽ ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ )‪(http://3panj.shtml‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۱۵۰۵‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ ،۱۱‬ﺳﺎﻝ ﭼﺎﭖ ‪(http://www.php‬ﺳﺎﯾﺖ ﺍﺩﺑﺴﺘﺎﻥ‪ .caravan.aftab.asp?ID=1065788) ۱۳۸۵‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺳﺎﯾﺖ ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ )‪(http://www.aspx?id=106‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۱۱۱۱‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ ،۵‬ﺳﺎﻝ ﭼﺎﭖ ‪(http://www.com‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ )‪ ،(http://www.aspx?id=9‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۱۵۰۵‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ ،۱۱‬ﺳﺎﻝ ﭼﺎﭖ ‪۱۳۸۶‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﮐﺎﺭﮔﺰﺍﺭﺍﻥ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۴۵۸‬ﺳﺎﻝ ﭼﺎﭖ ‪۱۳۸۶‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۱۵۰۵‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ ،۱۱‬ﺳﺎﻝ ﭼﺎﭖ ‪۱۳۸۶‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻫﻤﺸﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۳۰۳۸‬ﺳﺎﻝ ﭼﺎﭖ ‪۱۳۸۴‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۱۱۱۱‬ﺻﻔﺤﻪ ‪ ،۵‬ﺳﺎﻝ ﭼﺎﭖ ‪۱۳۸۵‬‬ ‫]‪[8‬‬ ‫]‪[9‬‬ ‫ﺳﺎﯾﺖ ﺍﺩﺑﺴﺘﺎﻥ‪» .ir/hamnews/1382/820213/news/thought.ir/AuthorTranslatorDetail.bbc.php‬‬ .asp?ID=1493284) ۱۳۸۶‬‬ ‫ﺳﺎﯾﺖ ﺁﻓﺘﺎﺏ )‪(http://www.(http://www.blogfa.

‬‬ ‫ﻣﺎﺩﺭ ﺍﻭ ﻓﺨﺮﻋﻈﻤﺎ ﺍﺭﻏﻮﻥ )‪ ۱۳۱۶‬ﻩ‪.‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻋﻀﻮ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﺑﺎﻧﻮﺍﻥ ﻭ ﺣﺰﺏ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺕ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻣﻌﻠﻢ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪.‬ﭘﺪﺭﺵ ﻋﺒﺎﺱ ﺧﻠﯿﻠﯽ )‪ ۱۲۷۲‬ﻧﺠﻒ‬ ‫ ‪ ۱۳۵۰‬ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﺑﻪ ﺩﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ ﺷﻌﺮ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﻭ ﺣﺪﻭﺩ ‪ ۱۱۰۰‬ﺑﯿﺖ ﺍﺯ ﺍﺑﯿﺎﺕ ﺷﺎﻫﻨﺎﻣﻪ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﺮﺑﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺿﻤﻦ ﺭﻣﺎﻥﻫﺎﯼ‬‫ﻣﺘﻌﺪﺩﯼ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺭﺷﺘﻪ ﺗﺤﺮﯾﺮ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﻫﻤﮕﯽ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺧﻠﯿﻠﯽ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻋﺒﺎﺱ ﺧﻠﯿﻠﯽ )ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﻣﺪﯾﺮ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻗﺪﺍﻡ( ﺍﺳﺖ‪ .‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ‬ ‫‪103‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ ﺩﺭ ‪(http://www.‬ﻕ ‪ ۱۳۴۵ -‬ﻩ‪.‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﭘﯿﺸﺮﻭ ﻭ ﺍﺯ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻣﻮﻓﻖ ﺯﻣﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻧﺠﻤﻦ‬ ‫ﻧﺴﻮﺍﻥ ﻭﻃﻦﺧﻮﺍﻩ ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻣﺪﺗﯽ ﻫﻢ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺁﯾﻨﺪﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺣﺎﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺣﺴﯿﻦ ﺣﺎﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍﺧﻠﯿﻞ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺣﺴﯿﻦ ﺧﻠﯿﻠﯽ ﺗﻬﺮﺍﻧﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺭﻫﺒﺮﺍﻥ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻋﻤﻮﯼ ﭘﺪﺭ ﺍﻭ ﻭ ﻋﻼﻣﻪ ﻣﻼﻋﻠﯽ ﺭﺍﺯﯼ ﺧﻠﯿﻠﯽ ﺗﻬﺮﺍﻧﯽ ﭘﺪﺭﺑﺰﺭﮒ ﺍﻭﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﻏﺰﻝ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ‬ ‫]‪[2] [1‬‬ ‫ﻭﺯﻥﻫﺎﯼ ﺑﯽﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﻪ »ﻧﯿﻤﺎﯼ ﻏﺰﻝ« ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺍﺳﺖ‪.‬ﻓﺨﺮ ﻋﻈﻤﺎ ﺍﺭﻏﻮﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻋﺮﺑﯽ ﻭ ﻓﻘﻪ ﻭ ﺍﺻﻮﻝ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﮑﺘﺒﺨﺎﻧﻪ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻣﺘﻮﻥ ﻧﻈﻢ‬ ‫ﻭ ﻧﺜﺮ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺯﯾﺮ ﻧﻈﺮ ﯾﮏ ﻣﺮﺑﯽ ﺳﻮﺋﯿﺴﯽ ﺁﻣﻮﺧﺖ‪ .com/authors/4591) The New York Review of books‬‬ ‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‬ ‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﺍﺻﻠﯽ‬ ‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺧﻠﯿﻠﯽ‬ ‫ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻏﺰﻝﺳﺮﺍ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪ ۲۸‬ﺗﯿﺮ ‪۱۳۰۶‬‬ ‫‪ 'unknown operator: u'\u06f2‬ﮊﻭﺋﯿﻪٔ ‪'unknown operator: u'\u06f1) ۱۹۲۷‬‬ ‫ﺳﺎﻝ((‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﻋﺒﺎﺱ ﺧﻠﯿﻠﯽ‬ ‫ﻓﺨﺮﻋﻈﻤﯽ ﺍﺭﻏﻮﻥ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫ﻫﻤﺴﺮ)ﻫﺎ(‬ ‫ﺣﺴﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‬ ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﮐﻮﺷﯿﺎﺭ‬ ‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺧﻠﯿﻠﯽ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑـِﻬْﺒَﻬﺎﻧﯽ )ﺯﺍﺩﻩٔ ‪ ۲۸‬ﺗﯿﺮ ‪ ۱۳۰۶‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﻏﺰﻝﺳﺮﺍﯼ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ .‬ﺵ( ﺩﺧﺘﺮ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻗﻠﯽ ﺍﺭﻏﻮﻥ )ﻣﮑﺮﻡ ﺍﻟﺴﻠﻄﺎﻥ ﺧﻠﻌﺘﺒﺮﯼ( ﺍﺯ ﺑﻄﻦ ﻗﻤﺮ ﺧﺎﻧﻢ ﻋﻈﻤﺖ ﺍﻟﺴﻠﻄﻨﻪ )ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺧﺎﻥ ﺍﻣﯿﺮﺗﻮﻣﺎﻥ ﻭ ﻧﺒﯿﺮﻩ ﺍﻣﯿﺮ ﻫﺪﺍﯾﺖ ﺍﻟﻠﻪ ﺧﺎﻥ ﻓﻮﻣﻨﯽ( ﺑﻮﺩ‪ .nybooks.

‬ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﻧﯿﺰ ﺟﺎﯾﺰﻩ ﻟﯿﻠﯿﺎﻥ ﻫﯿﻠﻤﻦ ‪ /‬ﺩﺍﺷﯿﻞ‬ ‫ﻫﺎﻣﺖ ﺭﺍ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﻧﻈﺎﺭﺕ ﺑﺮ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸﺮ )‪ (HRW‬ﺑﻪ ﻭﯼ ﺍﻋﻄﺎ ﮐﺮﺩ‪.‬ﻣﺎﻣﻮﺭﺍﻥ ﺑﺎ ﺗﻮﻗﯿﻒ ﮔﺬﺭﻧﺎﻣﻪ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺑﻪ ﺍﻭ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﺍﻟﺨﺮﻭﺝ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﻣﯿﺴﺎﺯﻣﺖ ﻭﻃﻦ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ﭘﻨﺠﺎﻩ ﻭ ﻧﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﻭﯼ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺷﺪ‪.‬ﺍﻭ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺩﺭ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﺑﺎ ﺳﻤﺖ ﺩﺑﯿﺮﯼ‬ ‫ﮐﺎﺭ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺩﺭ‬ ‫ﻫﻤﺎﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﮐﻮﺷﯿﺎﺭ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ‪ ۱۳۴۸‬ﺑﻪ ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﺷﻌﺮ ﻭ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﺩﺭ ﺁﻣﺪ ‪ .‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۷‬ﻭﺍﺭﺩ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺣﻘﻮﻕ ﺷﺪ‪ ،‬ﺣﺎﻝ ﺁﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻧﯿﺰ ﻗﺒﻮﻝ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‬ ‫‪104‬‬ ‫ﭘﺪﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۳‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۹‬ﺍﺯ ﻫﻢ ﺟﺪﺍ ﺷﺪﻧﺪ ﻭ‬ ‫ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺑﺎ ﻋﺎﺩﻝ ﺧﻠﻌﺘﺒﺮﯼ )ﻣﺪﯾﺮ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺁﯾﻨﺪﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ( ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﻪ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺩﯾﮕﺮ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺩﻭﺷﻨﺒﻪ ‪ ۱۷‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ۱۳۸۸‬ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﺑﻮﺩ ﺑﺮﺍﯼ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻓﻤﯿﻨﯿﺴﻢ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺯﻥ ﺑﻪ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﺑﺮﻭﺩ‪ ،‬ﺑﺎ ﻣﻤﺎﻧﻌﺖ ﻣﺎﻣﻮﺭﺍﻥ ﺍﻣﻨﯿﺘﯽ‬ ‫]‪[4] [3‬‬ ‫ﺭﻭﺑﺮﻭ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ‪ ۱۳۷۸‬ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸﺮ ﺩﺭ ﺑﺮﻟﯿﻦ ﻣﺪﺍﻝ ﮐﺎﺭﻝ ﻓﻮﻥ ﺍﻭﺳﯽ ﯾﺘﺴﮑﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﺍﻫﺪﺍ ﮐﺮﺩ ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‬ ‫‪ ۱۳۵۷‬ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺩﺭ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﭘﺬﯾﺮﻓﺖ ‪.‬ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‪ ،‬ﻧﺎﺩﺭ‬ ‫ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‪ ،‬ﯾﺪﺍﻟﻠﻪ ﺭﻭﯾﺎﯾﯽ‪ ،‬ﺑﯿﮋﻥ ﺟﻼﻟﯽ ﻭ ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ ﺍﯾﻦ ﺷﻮﺭﺍ ﺭﺍ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﻣﯽﮐﺮﺩﻧﺪ ‪ .‬‬ ‫ﺑﺎﺭﺍﮎ ﺍﻭﺑﺎﻣﺎ ﺩﺭ ﭘﯿﺎﻡ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻧﻮﺭﻭﺯ ‪ ،۱۳۹۰‬ﺿﻤﻦ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﺍﻟﺨﺮﻭﺝ ﺑﻮﺩﻥ ﻭﯼ‪ ،‬ﻗﺴﻤﺘﯽ ﺷﻌﺮ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﻣﯽ ﺳﺎﺯﻣﺖ ﻭﻃﻦ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻧﺪ‪.‬‬ ‫ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺍﺯ ﭼﭗ )ﺭﺩﯾﻒ ﺍﻭﻝ(‪ :‬ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‪،‬‬ ‫ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﻧﺠﻔﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺳﭙﺎﻧﻠﻮ ﻭ ﺷﻬﺮﺯﺍﺩ ﺳﭙﺎﻧﻠﻮ؛ ﺍﯾﺴﺘﺎﺩﻩ‪:‬‬ ‫ﺍﺳﻤﺎﻋﯿﻞ ﻧﻮﺭﯼ ﺍﻋﻼ؛ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺍﺯ ﭼﭗ )ﺭﺩﯾﻒ ﺩﻭﻡ(‪ :‬ﻧﻌﻤﺖ ﺁﺯﺭﻡ‪،‬‬ ‫ﺣﺴﻦ ﭘﺴﺘﺎ‪ ،‬ﻣﺤﻤﻮﺩ ﻣﺸﺮﻑ ﺁﺯﺍﺩ ﺗﻬﺮﺍﻧﯽ‪۱۳۵۹ ،‬‬ ‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﺳﯽ ﺳﺎﻝ‪-‬ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۰‬ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ -۱۳۶۰‬ﺗﻨﻬﺎ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺍﺷﺘﻐﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺣﺘﯽ‬ ‫ﺷﻐﻠﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺭﺷﺘﻪٔ ﺣﻘﻮﻕ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﮑﺮﺩ‪.‬ﺍﯾﻦ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺗﻮﺳﻂ ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﺍﻗﺒﺎﻟﯽ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ ﺳﺮﺷﻨﺎﺱ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺟﺮﺍ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺳﻪﺗﺎﺭ ﺷﮑﺴﺘﻪ )‪(۱۹۵۱/۱۳۳۰‬‬ ‫•‬ ‫ﺟﺎﯼ ﭘﺎ )‪(۱۹۵۴/۱۳۳۵‬‬ ‫•‬ ‫ﭼﻠﭽﺮﺍﻍ )‪(۱۹۵۵/۱۳۳۶‬‬ ‫•‬ ‫ﻣﺮﻣﺮ )‪(۱۹۶۱/۱۳۴۱‬‬ ‫•‬ ‫ﺭﺳﺘﺎﺧﯿﺰ )‪(۱۹۷۱/۱۳۵۲‬‬ ‫•‬ ‫ﺧﻄﯽ ﺯ ﺳﺮﻋﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺁﺗﺶ )‪(۱۹۸۰/۱۳۶۰‬‬ ‫•‬ ‫ﺩﺷﺖ ﺍﺭﮊﻥ )‪(۱۹۸۳/۱۳۶۲‬‬ ‫•‬ ‫ﮔﺰﯾﻨﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ )‪(۱۳۶۷‬‬ ‫•‬ ‫ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻫﻨﺮ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ )‪(۱۳۶۸‬‬ ‫•‬ ‫ﺁﻥ ﻣﺮﺩ‪ ،‬ﻣﺮﺩ ﻫﻤﺮﺍﻫﻢ )‪(۱۳۶۹‬‬ ‫•‬ ‫ﮐﺎﻏﺬﯾﻦﺟﺎﻣﻪ )‪(۱۹۹۲/۱۳۷۱‬‬ ‫•‬ ‫ﮐﻮﻟﯽ ﻭ ﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﻋﺸﻖ )‪(۱۳۷۳‬‬ ‫•‬ ‫ﻋﺎﺷﻖﺗﺮ ﺍﺯ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺨﻮﺍﻥ )‪(۱۳۷۳‬‬ ‫ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ )‪] (۱۳۷۳‬ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺯ ﺍﺛﺮ ﭘﯿﺮ ﺩﻭﺑﻮﺍﺩﻓﺮ‪ ،‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ‪[۱۳۸۲:‬‬ ‫ﺑﺎ ﻗﻠﺐ ﺧﻮﺩ ﭼﻪ ﺧﺮﯾﺪﻡ؟ )‪(۱۹۹۶/۱۳۷۵‬‬ ‫ﯾﮏ ﺩﺭﯾﭽﻪ ﺁﺯﺍﺩﯼ )‪(۱۹۹۵/۱۳۷۴‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ )‪(۲۰۰۳‬‬ ‫ﯾﮑﯽ ﻣﺜﻼ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ )‪(۲۰۰۵‬‬ .‬‬ ‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺑﺎ ﺣﺴﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ ﻫﻤﺴﺮ ﺧﻮﺩ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪ‬ ‫ﻭﻟﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺑﺎ ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﮐﻮﺷﯿﺎﺭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﻧﻤﻮﺩ‪ .

htm) ۱۳۸۲ ،۲۴‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ )‪(http://www.shtml‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .‬ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺗﻮﻟﻠﯽ ‪ 3‬ﺩﺧﺘﺮ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻬﺎﯼ ﻧﯿﻤﺎ ﻭ ﻓﺮﯾﺒﺎ ﻭ ﺭﻫﺎ‪.com/literature/sbehbahani/simin_behbahani.‬ﭘﺴﺮ ﺍﻭ ﻧﯿﻤﺎ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺭﺩ ﻭﺩﺧﺘﺮﺵ ﺳﺎﮐﻦ ﮐﺎﻟﯿﻔﺮﻧﯿﺎ ﺍﺳﺖ‪ .iranchamber.washingtonpost.‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺷﺮﻕ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۷۶۵‬ﺻﻔﺤﻪ ‪۱۳۸۵ ،۲۸‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻫﻤﺸﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪۱۳۸۲ ،۲۴‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫»ﺩﺭ ﺳﺤﺮﮔﺎﻩ ﺭﻭﺯ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺯﻥ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﯿﺮﻭﻫﺎﯼ ﺍﻣﻨﯿﺘﯽ ﻣﻤﻨﻮﻉ ﺧﺮﻭﺝ ﺷﺪ« )‪) (http://feministschool.‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺩﻭﺭﻩ ﺁﻣﻮﺯﺵﻫﺎﯼ ﺩﺑﺴﺘﺎﻧﯽ ﻭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺷﻬﺮ‪ ،‬ﻭﺍﺭﺩ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۰‬ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ‬ ‫ﺑﺎﺳﺘﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﻦ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻓﺎﺭﻍ ﺍﻟﺘﺤﺼﯿﻞ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .ir/newspaper-arch/vijenam/javan/1382/820427/sher.‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺗﺬﮐﺮﻩ ﺍﻧﺪﺭﻭﻧﯽ‪ ،‬ﺑﻨﻔﺸﻪ ﺣﺠﺎﺯﯼ‪) ۱۵۶ .‬ﻫﻤﺴﺮ ﻭﯼ ﻣﻬﯿﻦ ﺗﻮﻟﻠﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺑﻪ ﺟﺎﯼ ﻣﺎﻧﺪﻩﺍﺳﺖ‪ .۱۳۸۸‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۱۷‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪.html‬ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻭﺍﺷﻨﮕﺘﻦ ﭘﺴﺖ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺳﯿﻤﯿﻦ‬ ‫ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‪.bbc.‬‬ ‫ﺗﻮﻟﻠﯽ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪﺯﺑﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺮﮔﺮﺩﺍﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺗﻮﻟﻠﯽ ﺩﺭ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ .۱۳۸۸‬‬ ‫»ﺟﻠﻮﮔﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﺧﺮﻭﺝ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﺮﺍﻥ« )‪) (http://www.uk/persian/iran/2010/03/100308_l38_simin_behbahani_ban..‬ﺗﻮﻟﻠﯽ‪ ،‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۲۰‬ﻭﺍﺭﺩ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺭ ﻧﺸﺮﯾﺎﺕ ﺣﺰﺏ ﺗﻮﺩﻩ ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻃﻨﺰﺁﻣﯿﺰﯼ‬ ‫ﺑﺎ ﻧﺎﻡ »ﺍﻟﺘﻔﺎﺻﯿﻞ« ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺑﺎﺳﺘﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺗﺎ ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۳۲‬ﭼﻨﺪﯼ ﺭﺋﯿﺲ ﺍﺩﺍﺭﻩً ﺑﺎﺳﺘﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫ﺍﺳﺘﺎﻥ ﻓﺎﺭﺱ ﺑﻮﺩ‪ .php‬‬ ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺗﻮﻟﻠﯽ‬ ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺗﻮﻟﻠﯽ )‪ ،۱۲۹۸‬ﺷﯿﺮﺍﺯ ‪ ۹ -‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ،۱۳۶۴‬ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﺷﺎﻋﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩ‪.php?article4424‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .‬ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ۱۷ ،‬ﺍﺳﻔﻨﺪ‬ ‫‪ .۱۵۱ ،‬ﺷﺮﺡ ﺣﺎﻝ ﻓﺨﺮ ﻋﻈﻤﯽ ﺍﺭﻏﻮﻥ(‪.hamshahrionline..magiran.‬‬ ‫ﺑﺨﺶ ﺁﺛﺎﺭ‪ :‬ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺳﯿﻤﯿﻦ‪ ،‬ﺑﺎ ﻗﻠﺐ ﺧﻮﺩ ﭼﻪ ﺧﺮﯾﺪﻡ؟‪ ،‬ﻟﺲﺁﻧﺠﻠﺲ‪ :‬ﺷﺮﮐﺖ ﮐﺘﺎﺏ‪ ،۱۹۹۶/۱۳۷۵ ،‬ﭘﺸﺖ ﺟﻠﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪٔ ﺷﺮﻕ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۷۶۵‬ﺻﻔﺤﻪ ‪(http://www.‬ﺑﺎﺯ ﻫﻢ ﻣﻤﻨﻮﻥ‬ ‫‪105‬‬ .asp?ID=1076906) ۱۳۸۵ ،۲۸‬‬ ‫ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪٔ ﻫﻤﺸﻬﺮﯼ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪(http://www..۱۳۸۸‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۱۹‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪.org/spip.com/wp-dyn/content/article/2006/06/09/AR2006060902025...co..‬ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮ »ﺭﻫﺎ« ﻭ »ﻧﺎﻓﻪ« ﺍﻭ ﻣﺤﺼﻮﻝ ﻫﻤﯿﻦ ﺩﻭﺭﺍﻥ‬ ‫ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺗﻮﻟﻠﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﺗﺎﯼ ‪ ۲۸‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ﺍﺯ ﻓﻌﺎﻟﯿﺘﻬﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺳﺖ ﺷﺴﺖ ﻭ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪً ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﻓﺮﻡ ﺁﺯﺍﺩ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﻏﺰﻝ ﻭ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩً ﻗﺪﯾﻢ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ »ﭘﻮﯾﻪ« ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻋﻼﻗﻪ ﺯﯾﺎﺩﺵ ﺑﻪ ﻧﯿﻤﺎ ﺍﺳﻢ ﺩﺧﺘﺮ ﺍﻭﻟﺶ ﺭﻭ ﻧﯿﻤﺎ ﻣﯿﮕﺬﺍﺭﻩ‪.‬ﻭ ﺍﺻﻼ ﭘﺴﺮﯼ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ‪ .‬ﺗﻮﻟﻠﯽ ﺑﺮ‬ ‫ﺍﺛﺮ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩً ﺟﺪﯾﺪ ﮔﺮﺍﯾﺶ ﯾﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﭘﯿﺸﺮﻭﺍﻥ ﺁﻥ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻓﻤﯿﻨﯿﺴﺘﯽ‪ ۱۷ ،‬ﺍﺳﻔﻨﺪ‬ ‫‪ .‬ﺍﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﻗﻠﺒﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۳۶۴‬‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .۱۳۸۸‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺷﺎﻋﺮﯼ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻗﻠﻢ ﯾﺎ ﺭﻭﺣﺶ ﺭﺍ ﻧﻔﺮﻭﺧﺖ‬ ‫)‪ ،(http://www.com/npview.

asp?ID=1424916‬‬ ‫‪fid=781&act=view&=subcatid&catid=6&http://www.aspx?tabid=4‬‬ ‫‪http://www.‬ﻭ ﺗﻮﻓﯿﻖ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺷﺎﻋﺮﯼ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﻫﻤﯿﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎﺳﺖ‪ .۱۳۸۶ ،۳۸۹‬‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• »ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺗﻮﻟﻠﯽ« ]‪ .‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺗﻮﻟﻠﯽ‬ ‫‪106‬‬ ‫ﻭﯾﮋﮔﯽ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺗﻮﻟﻠﯽ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺗﻮﻟﻠﯽ ﻋﻤﺪﺗﺎ ﺷﻌﺮﯼ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺭﻣﺎﻧﺘﯿﮏ ﻭ ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺗﯽ ﺍﺳﺖ‪ :‬ﺑﺎ ﺗﺼﺎﻭﯾﺮ‪ ،‬ﻭﺍﮊﻩﻫﺎ ﻭ ﺗﺮﮐﯿﺐﻫﺎﯼ ﻓﺮﯾﺒﻨﺪﻩً ﺧﻮﺷﺎﻫﻨﮓ‪ ،‬ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪً ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ ﻓﺮﺩﯼ‪ ،‬ﺑﯿﺶ ﺍﺯ‬ ‫ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺍﺯ ﮐﺎﻣﺠﻮﯾﯽﻫﺎﯼ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺳﺨﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪ .۲۰۰۸‬‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫‪http://www.kelkeazadegan.‬ﺗﻮﻟﻠﯽ ﺩﺭ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﺷﯿﻮﻩ ﻧﻮ‪ ،‬ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﯼ‬ ‫ﭘﯿﺸﺮﻭ ﻭ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﭘﺮﺩﺍﺯ ﺑﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﺳﻬﻢ ﺑﺰﺭﮔﯽ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫• ﻣﻨﺼﻮﺭ ﭘﺎﯾﻤﺮﺩ‪ ،‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩﻣﻠﯽ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪.com/npview.com/index.kelkeazadegan.com/‬‬ .‬‬ ‫ﺩﻓﺘﺮ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﺍﻟﺘﻔﺎﺻﯿﻞ )‪(۱۳۲۴‬‬ ‫ﺭﻫﺎ )‪(۱۳۲۹‬‬ ‫ﮐﺎﺭﻭﺍﻥ )‪(۱۳۳۱‬‬ ‫ﻧﺎﻓﻪ )‪(۱۳۳۹‬‬ ‫ﭘﻮﯾﻪ )‪(۱۳۴۵‬‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ )‪۱۳۶۹‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﻃﻼ ﺩﺭ ﻣﺲ‪ ،‬ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺯﺭﯾﺎﺏ‪ ،۱۳۸۰ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪.[3‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۳‬ﺳﭙﺘﺎﻣﺒﺮ ‪.[2‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﮐﻠﮏ ﺁﺯﺍﺩﮔﺎﻥ ]‪ .magiran.

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬

‫‪107‬‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬
‫ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ‪ -‬ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻠﯽ‬

‫ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ‬
‫ﻧﺎﻡ ﮐﺎﻣﻞ‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬

‫ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺑﻪ‬

‫ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬

‫ﻧﺎﻡ ﻣﺴﺘﻌﺎﺭ‬

‫ﺍﺩﯾﺐ‬

‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬

‫ﺑﯿﺴﺖ ﻭﯾﮑﻢ ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۰۳‬‬

‫ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ‬

‫ﺍﯾﺮﺍﻥ‬

‫ﻫﻤﺴﺮ‬

‫ﻓﺮﻧﮕﯿﺲ ﺍﻣﯿﻨﯽ‬

‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬

‫ﺟﻬﺎﻧﺸﺎﻩ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‪ ،‬ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﻭ ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬

‫ﺩﯾﻦ‬

‫ﺷﯿﻌﻪ‬
‫ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﺳﯿﺎﺳﯽ‬

‫ﺣﺰﺏ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺣﺰﺏ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬
‫ﺳﻤﺖ‬

‫ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﺮﮐﺰﯼ )ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ 1373‬ﺗﺎ ﮐﻨﻮﻥ( ﻭ ﻫﯿﺎﺕ ﺭﻫﺒﺮﯼ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ )ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ 1378‬ﺗﺎﮐﻨﻮﻥ(‬

‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﻭﮐﯿﻞ‪ ،‬ﻓﻌﺎﻝ ﺳﯿﺎﺳﯽ‬

‫ﭘﺲ ﺍﺯ‬

‫ﮐﺮﯾﻢ ﺳﻨﺠﺎﺑﯽ‬

‫ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ )ﺯﺍﺩﻩ ‪ - ۱۳۰۳‬ﮔﺰ( ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻠﯽ ﻭ ﺭﺋﯿﺲ ﻫﯿﺌﺖ ﺭﻫﺒﺮﯼ ﻭ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ‬
‫ﮐﻮﺩﮐﯽ‬
‫ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺩﺭ ﺑﯿﺴﺖ ﻭﯾﮑﻢ ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۰۳‬ﺩﺭ ﺯﺍﺩﮔﺎﻫﺶ ﺷﻬﺮ ﮔﺰ ﺍﺯ ﺷﻬﺮﺳﺘﺎﻥ ﺑُﺮﺧﻮﺍﺭ ﺍﺳﺘﺎﻥ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﭘﺪﺭﺵ ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻗﻠﯽ ﺧﺎﻥ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﻧﯿﻦ‬
‫ﮔﺰ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺣﺴﻦ ﺧﻂ ﻭ ﻣﻘﺪﻣﺎﺕ ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺮﺑﯽ ﻭ ﺁﮔﺎﻫﯽﻫﺎﯼ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺑﻬﺮﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﻣﺴﻠّﻂ ﻭﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺗﺠﺪﺩﻃﻠﺒﺎﻥ ﻋﺼﺮ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻫﯿﭻ ﮔﺎﻩ ﺷﻐﻞ ﺩﻭﻟﺘﯽ‬
‫ﻧﭙﺬﯾﺮﻓﺖ ﻭ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣِﻠﮑﺪﺍﺭﯼ ﻭ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ ﺍﮐﺘﻔﺎ ﻧﻤﻮﺩ‪.‬‬

‫ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﯽ‬
‫ﺍﺩﯾﺐ ﺗﺎ ﺳﻦ ‪ ۱۶‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﻧﺜﺮ ﻧﻮﯾﺴﯽ ﺍﻫﺘﻤﺎﻡ ﻣﯽﻭﺭﺯﯾﺪ ﻭﻟﯽ ﺍﺯ ‪ ۱۷‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺑﺎ ﺩﻟﺒﺴﺘﮕﯽ ﻭ ﻋﻼﻗﻪ ﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬
‫ﺷﻌﺮﺍﯼ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻣﺸﺮﻭﻃﻪ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺒﮏ ِ ﻧﻮﭘﺎ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺟﻬﺖ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﻭ ﻣﻄﻠﺐ ﺩﯾﺮﯾﻨﮕﯽ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺁﻥ ﻣﺴﺎﯾﻞ ﺭﻭﺯ ﺑﻮﺩ‪،‬‬
‫ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‬‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬

‫‪108‬‬

‫ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ‬
‫ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺑﺎ ﮐﺴﺐ ﺭﺗﺒﻪ ‪ ۳‬ﺩﺭ ﺁﺯﻣﻮﻥ ﻭﺭﻭﺩﯼ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺣﻘﻮﻕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﮐﺴﺐ ﺩﺍﻧﺶ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺣﻘﻮﻕ ﺁﻏﺎﺯ ﻭﺭﺯﯾﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻃﯽ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺭ‬
‫ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎﯼ ﻋﺮﺑﯽ ﻭ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺗﺴﻠﻂ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪.‬‬

‫ﺍﺷﻐﺎﻝ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺩﻭﻡ‬
‫ﺍﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺣﺎﺩﺛﻪ ﺳﻮﻡ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۳۲۰‬ﻭ ﺍﺷﻐﺎﻝ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻭﺳﯿﻠﻪ ﻣﺘﻔﻘﯿﻦ ﺩﺭ ﺟﻨﮓ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺩﻭﻡ‪ ،‬ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺷﻌﺮﻫﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﻣﯿﻬﻨﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺍﯾﻦ‬
‫ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺍﺷﻐﺎﻝ ﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﺑﺎ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪﯾﻌﻨﯽ ﻫﻮﺍﺩﺍﺭﺍﻥ ﺷﻮﺭﻭﯼ ﻭ ﺍﻧﮕﻠﯿﺲ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﺍﺯ ﺩﯾﮑﺘﺎﺗﻮﺭﯼ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺭﺿﺎ ﺷﺎﻩ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﻭ ﺗﻘﻮﯾﺖ‬
‫ﺁﺯﺍﺩﯾﺨﻮﺍﻫﯽ ﻭ ﺍﺳﺘﻘﻼﻝ ﻃﻠﺒﯽ ﻭ ﺣﺲّ ﻭﻃﻦ ﺧﻮﺍﻫﯽ ﺩﺭ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﺮﺍﯾﺪ ﻭ ﻣﺠﻼﺕ ﮐﺸﻮﺭ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﺷﻌﺎﺭﯼ ﺑﺮ ﺿﺪ ﻏﺎﺋﻠﻪٔ‬
‫ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﻭ ﺯﻣﺰﻣﻪُ ﺗﺠﺰﯾﻪ ﻃﻠﺒﯽ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﺎﻣﺎﻥ‪ ،‬ﺣﺰﺏ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺕ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ ﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺳﯿﺪ ﺟﻌﻔﺮ ﭘﯿﺸﻪ ﻭﺭﯼ ﺳﺮﻭﺩ‪ .‬ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﮐﺴﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻥ‬
‫]‪[1‬‬
‫ﺳﺎﻟﯿﺎﻥ ﺩﻭﺭ ﺩﺭ ﺍﭘﺮﺕ )ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺮ ﺁﺷﻮﺏ ‪ -‬ﺑﻬﻤﻦ ‪(1326‬ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻭ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‬

‫ﻭﮐﺎﻟﺖ ﺩﺍﺩﮔﺴﺘﺮﯼ‬
‫ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۵‬ﺍﺯ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺩﺍﺩﮔﺴﺘﺮﯼ ﺍﺑﻼﻏﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﻐﻞ ﺩﺍﺩﯾﺎﺭﯼ ﺩﺍﺩﮔﺴﺘﺮﯼ ﺍﺭﺩﺑﯿﻞ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ ﻭﻟﯽ ﺍﺯ ﭘﺬﯾﺮﻓﺘﻦ ﺳِﻤَﺖ ﻗﻀﺎﺋﯽ ﺍﻋﺮﺍﺽ ﻧﻤﻮﺩ ﻭ‬
‫ﺗﻘﺎﺿﺎﯼ ﺻﺪﻭﺭ ﭘﺮﻭﺍﻧﻪٔ ﮐﺎﺭﺁﻣﻮﺯﯼ ﻭﮐﺎﻟﺖ ﺩﺍﺩﮔﺴﺘﺮﯼ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻭﮐﯿﻞ ﭘﺎﯾﻪ ﯾﮏ ﺩﺍﺩﮔﺴﺘﺮﯼ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﮐﺎﺭ ﺷﺪ؛ ﻭﯼ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﻭﮐﯿﻞ‬
‫ﺑﺎﻧﮏ ﻣﻠّﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻭﮐﺎﻟﺖﻫﺎﯼ ﻣﺘﻔﺮﻕ ﺭﺍ ﮐﻢﺗﺮ ﻣﯽﭘﺬﯾﺮﻓﺖ‪.‬‬

‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺩﺭ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﺟﺒﻬﻪ ﺍﻭﻝ(‬
‫ﺍﺯ ﺁﺑﺎﻧﻤﺎﻩ ‪ ۱۳۲۸‬ﮐﻪ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺭﻫﺒﺮﯼ ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺼﺪﻕ ﺑﻨﯿﺎﻥﮔﺬﺍﺭﯼ ﺷﺪ ﻭ ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻠﯽ ﮐﺮﺩﻥ ﺻﻨﻌﺖ ﻧﻔﺖ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺟﻨﺐ ﻭ ﺟﻮﺵ ﺧﺎﺻﯽ‬
‫ﭘﺪﯾﺪ ﺁﻭﺭﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺍﺯ ﻫﻮﺍﺩﺍﺭﺍﻥ ﻧﻬﻀﺖ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﮔﺮﺩﯾﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺳﺮﻭﺩﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﯿﻬﻨﯽ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﻪ ﻫﻤﮕﺎﻣﯽ ﺑﺎ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﻭ ﺍﯾﻦ ﻧﻬﻀﺖ ﺿﺪ ﺍﺳﺘﻌﻤﺎﺭﯼ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﺑﺎ‬
‫ﻧﻔﻮﺫ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﻧﮕﻠﯿﺲ ﻭ ﺗﺤﺮﯾﮑﺎﺕ ﺭﻭﺳﯿﻪ ﺷﻮﺭﻭﯼ ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﮐﻮﺩﺗﺎﯼ ‪ ۲۸‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۳۲‬ﻫﻤﭽﻨﺎﻥ ﺑﺎ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﮐﻮﺩﺗﺎ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﺟﺒﻬﻪ ﺩﻭﻡ‪ ،‬ﭼﻬﺎﺭﻡ ﻭ ﭘﻨﺠﻢ(‬
‫ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۹‬ﺟﺰء ﺑﻨﯿﺎﻥ ﮔﺬﺍﺭﺍﻥ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺩﻭﻡ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺗﺎ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻧﺤﻼﻝ ﺍﻥ ﻋﻀﻮ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﯽﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .‬ﺍﯾﺸﺎﻥ‬
‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﻨﺸﯽ ﮐﻨﮕﺮﻩ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۱‬ﺑﻪ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺍﻟﻬﯿﺎﺭ ﺻﺎﻟﺢ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﻬﻨﺪﺱ ﮐﺎﻇﻢ ﺣﺴﯿﺒﯽ ﺗﻨﻬﺎ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﻣﺤﺴﻮﺏ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ‬
‫ﺍﺳﺘﻌﻔﺎﯼ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺩﻭﻡ ﺍﺯ ﺳﻤﺖ ﺧﻮﺩ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎ ﻧﺪﺍﺩﻧﺪ‪ [2].‬ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ‪ ۱۳۵۶‬ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺷﺮﻭﻉ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺑﻪ‬
‫ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻋﻀﻮ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﻧﯿﻞ ﺑﻪ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻭ ﺑﺮﻗﺮﺍﺭﯼ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﻭ ﺣﺎﮐﻤﯿﺖ ﻣﻠﯽ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺍﺩﻩﺍﻧﺪ‪.‬‬
‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺁﻗﺎﯾﺎﻥ ﺩﮐﺘﺮ ﮐﺮﯾﻢ ﺳﻨﺠﺎﺑﯽ‪ ،‬ﺍﺻﻐﺮ ﭘﺎﺭﺳﺎ‪ ،‬ﺩﮐﺘﺮ ﻋﻠﯽ ﺍﺭﺩﻻﻥ ﻭ ﺩﮐﺘﺮ ﯾﻮﺳﻒ ﺟﻼﻟﯽ ﻣﻮﺳﻮﯼ ﺑﻌﻨﻮﺍﻥ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﻫﯿﺌﺖ ﺭﻫﺒﺮﯼ‬
‫ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﺷﺪﻧﺪ ‪ .‬ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﻣﻮﺳﺲ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ﭘﻨﺠﻢ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۳‬ﺍﺳﺖ ﻭ ﺳﺎﻟﻬﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﺮﮐﺰﯼ ﻭ ﻫﯿﺌﺖ ﺭﻫﺒﺮﯼ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ‬
‫ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺮ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺭﺩ‪ .‬ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺗﺮﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺍﯾﻦ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﺭﻫﺒﺮﯼ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺍﻣﮑﺎﻥ ﭘﺬﯾﺮ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ ‪.‬‬

‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬
‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ ﻭﯼ ﺩﮐﺘﺮ ﺟﻬﺎﻧﺸﺎﻩ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‪ ،‬ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﻭ ﭘﻮﺭﺍﻧﺪﺧﺖ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺁﺛﺎﺭ‬
‫ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﻣﺪﺕ ﺷﺼﺖ ﺳﺎﻝ ﺑﺎ ﻗﻠﻢ ﻭ ﻗﺪﻡ ﺩﺭ ﺭﺍﻩِ ﺳﺮ ﺑﻠﻨﺪﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺤﻘﻖ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻭ ﺿﺪﯾﺖ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﻭ ﺍﺳﺘﻌﻤﺎﺭ ﮐﻮﺷﯿﺪﻩ ﻭ ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻗﺴﻤﺖ ﺍﺷﻌﺎﺭﺵ ﻣﯿﻬﻨﯽ ﻭ‬
‫ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﻣﻠﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭﺵ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﺣﺎﺻﻞ ﻫﺴﺘﯽ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ‬
‫"ﻧﺎﻟﻪﻫﺎﯼ ﻭﻃﻦ"‪" ،‬ﭘﯿﺎﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ"‪" ،‬ﺩﺭﺩﺁﺷﻨﺎ"‪"،‬ﺳﺮﻭﺩ ﺭﻫﺎﯾﯽ"‪" ،‬ﺭﺍﺯ ﭘﺮﻭﺍﺯ" ‪" ،‬ﻣﺜﻨﻮﯼ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ" ﻭ " ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺩﮊﻡ " ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺟﺰء‬
‫ﻣﻌﺪﻭﺩ ﺷﻌﺮﺍﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺯﻣﯿﻦ )ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺣﮑﯿﻢ ﺍﺑﻮﺍﻟﻘﺎﺳﻢ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﻭ ‪ (...‬ﺍﺳﺖ ﮐﻪ 'ﻟﻘﺐ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻠﯽ' ﺭﺍ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﻣﺮﺩﻡ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬

‫]‪[3‬‬

‫»ﺣﺎﺻﻞ ﻫﺴﺘﯽ«‪:‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺍﻏﻠﺐ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﻣﻠﯽ ﻭﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﺮ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ‪ .‬ﻧﺎﺷﺮ‪:‬ﻕﺹﯼﺩﻩﺱﺭﺍ‪۱۳۸۰ ، ،‬‬
‫]‪[4‬‬
‫»ﻧﺎﻟﻪﻫﺎﯼ ﻭﻃﻦ« ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ‪۱۳۲۴ ،‬‬
‫»ﭘﯿﺎﻡ ﺁﺯﺍﺩﯼ«‬
‫]‪[5‬‬
‫»ﺩﺭﺩﺁﺷﻨﺎ« ﻧﺸﺮ ﻫﻨﺮ ‪۱۳۶۲‬‬

‫• »ﺳﺮﻭﺩ ﺭﻫﺎﯾﯽ« ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﭘﯿﮏ ﺩﺍﻧﺶ‪۱۳۶۷ ،‬‬
‫]‪[7‬‬
‫• »ﺭﺍﺯ ﭘﺮﻭﺍﺯ« ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﯾﺒﺎ ‪۱۳۷۴‬‬

‫]‪[6‬‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬

‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬
‫•‬

‫‪109‬‬

‫»ﻣﺜﻨﻮﯼ ﺍﺻﻔﻬﺎﻥ« ﻥﺵﺭ ﻡﺭﺱﺍ‪۱۳۷۹ ،‬‬
‫»ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺩﮊﻡ«‬
‫]‪[8‬‬
‫»ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ ﺣﺎﻓﻆ«‬
‫]‪[9‬‬
‫»ﺍﺭﻡﻍﺍﻥ ﺱﻑﺭ ﺡﺝ«‬
‫]‪[10‬‬
‫»ﺑﻪ ﭘﯿﺸﮕﺎﻩ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ« ﻧﺸﺮ ﺷﺒﺎﻭﯾﺰ‪۱۳۸۰ ،‬‬
‫]‪[11‬‬
‫»ﻃﺮﺍﺯ ﺱﺥﻥ« ) ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺍﺩﺑﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﻫﻨﺮﯼ ( ﻧﺸﺮ ﻋﺮﻓﺎﻥ ‪1385‬‬
‫»ﻓﺎﺟﻌﻪ ﻣﺮﺩﺍﺩ«‪ ،‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺟﺒﻬﻪ ﻣﻠﯽ ‪1358 ،‬‬
‫]‪[12‬‬
‫ﮔﻠﻬﺎﯼ ﻣﻮﺳﻤﯽ‪ :‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺰﻝ‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ‪1387‬‬
‫]‪[13‬‬
‫»ﻩﻥﺭ ﻕﻝﻡﺩﺍﻥ‪ ،‬ﻡﺵﺕﻡﻝ ﺏﺭ ﭖﯼﺵﮒﻑﺕﺍﺭ‪ ،‬ﺍﻥﻭﺍﻉ ﻕﻝﻡﺩﺍﻥ‪ ،‬ﺵﻥﺍﺱﺍﺉﯼ ﻥﻕﺍﺵﺍﻥ ﻕﻝﻡﺩﺍﻥ« ﻧﺎﺷﺮ ﻭﺡﯼﺩ‪۱۳۶۶ ،‬‬
‫]‪[14‬‬

‫ﻭﯼ ﺑﺼﻮﺭﺕ ﺭﺳﻤﯽ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﺩﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﻣﺼﺪﻕ »ﻟﻘﺐ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻠﯽ« ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬‬

‫ﺩﯾﺪﮔﺎﻩﻫﺎﯼ ﺍﺩﺑﯽ‬
‫ﺍﺩﯾﺐ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺳﺒﮏ ﺧﻮﺩ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽ ﮔﻮﯾﺪ ‪:‬‬
‫ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪﻩ ﻣﻦ ﺷﻌﺮ ﯾﮏ ﭘﺪﯾﺪﻩ ﺧﯿﺎﻟﺎﻧﮕﯿﺰ ﻣﻌﻨﻮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﺤﺾ ﺷﻨﯿﺪﻥ‪ ،‬ﺷﻨﻮﻧﺪﻩ ﺭﺍ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﯾﮏ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻣﺴﻠﻢ ﻭ ﯾﺎ ﯾﮏ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﻋﺒﺮﺗﺂﻣﯿﺰ ﻭ ﯾﺎ ﯾﮏ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺟﺎﺫﺏ ﺍﺯ ﺩﯾﺪﻫﻬﺎ ﻭ ﺷﻨﯿﺪﻩ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﻭ ﺍﻭ‬
‫ﺭﺍ ﺯﯾﺮ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻋﻤﯿﻖ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﻫﺪ‪.‬ﺷﻌﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﺑﯿﺎﻥ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺧﯿﺎﻝ ﺷﻨﻮﻧﺪﻩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﻭﺍﯾﺎﯼ ﺍﻣﻮﺭﯼ ﺑﮑﺸﺎﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺤﺮﯾﮏ ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ ﻭ ﺗﻠﻄﯿﻒ ﻋﻮﺍﻃﻒ ﺍﻭ ﮔﺮﺩﺩ ﻭ ﺑﻪ ﻭﯼ ﺩﺭﺱ ﺩﻟﺪﺍﺩﮔﯽ ﺑﻪ ﺣﻘﺎﯾﻖ ﻭ‬
‫ﻧﯿﮑﻮﯾﯿﻬﺎ ﺑﺪﻫﺪ‪.‬ﻣﻦ ﺍﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﻟﻄﺎﯾﻒ ﺗﺨﯿﻠﯽ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﺍﻧﺪﯾﺸﻬﻬﺎﯼ ﺳﺎﺯﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﮔﺎﻩ ﺳﺮﺁﻏﺎﺯ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺑﺰﺭﮒ ﻣﯿﺸﻮﺩ ﺷﻌﺮ ﻣﯿﺪﺍﻧﻢ ﺑﻪ ﺷﺮﻁ ﺁﻧﮑﻪ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻭﺯﻧﻬﺎﯼ ﺧﻮﺷﺎﯾﻨﺪ ﻭ ﺩﻟﻨﻮﺍﺯ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﯿﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ‬
‫ﺍﻧﺴﺠﺎﻡ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺮﺧﻮﺭﺩﺍﺭ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫»‬

‫ﺑﻬﻄﻮﺭ ﮐﻠﯽ ﻣﺎ ﺩﺭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ»ﺷﻌﺮ ﺳﭙﯿﺪ«ﺳﺮﺍﻍ ﻧﺪﺍﺭﯾﻢ ﺁﻧﭽﻪ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻧﺎﻡ ﺁﻣﺪﻩ ﺍﮔﺮ ﺟﻨﺒﻪء ﺧﯿﺎﻟﺎﻧﮕﯿﺰﯼ ﻭ ﺭﻗّﺖ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﻬﭙﺮﻭﺭﯼ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺜﺮ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﺴﺖ؛ ﺍﮔﺮ ﺑﺨﻮﺍﻫﻨﺪ‬
‫ﮐﺘﺎﺑﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻧﺜﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﻨﻮﯾﺴﻨﺪ ﻧﻤﯿﺘﻮﺍﻧﻨﺪ ﻧﺜﺮ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻗﻠﻢ ﺑﯿﻨﺪﺍﺯﻧﺪ ﻭ ﺁﻧﺮﺍ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﺷﻌﺮ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬ﺩﺭ ﻗﺪﯾﻢ ﻫﻢ ﻧﺎﺷﺮ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﺩﺍﺷﺘﻬﺎﯾﯿﻢ ﮐﻪ ﮐﺴﯽ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺷﻌﺮ‬
‫ﻧﻨﺎﻣﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺣﻤﯿﺪﯼ‪ ،‬ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻋﺒﺎﺭﺍﺕ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﺳﻌﺪﯼ‪ ،‬ﻣﻨﺎﺟﺎﺕ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﻋﺒﺪ ﺍﻟﻠﻪ ﺍﻧﺼﺎﺭﯼ ﭘﺎﺭﻫﻬﺎﯼ ﺍﺯ ﻣﻨﺸﺂﺕ ﻗﺎﺋﻢ ﻣﻘﺎﻡ ﻓﺮﺍﻫﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺴﺠّﻊ ﻭ ﻣﻘﻔﺎ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺭﻭﺡ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ؛ ﻭ‬
‫ﺍﻣّﺎ ﺷﻌﺮ ﺁﺯﺍﺩ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺁﻧﺮﺍ ﺷﻌﺮﻭﺍﺭﻩ ﻣﯿﺨﻮﺍﻧﻢ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻭﺯﻥ ﻋﺮﻭﺿﯽ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﻣﻄﻠﺐ ﺑﺎ ﺍﺣﺴﺎﺳﯽ ﺍﺯ ﺁﻥ ﻣﻔﻬﻮﻡ ﺷﻮﺩ ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻭﺯﻥ ﻋﺮﻭﺿﯽ ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺑﺤﺮ ﮔﺎﻫﯽ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺷﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﺩﻥ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﻫﻢ‬
‫ﺍﻟﺰﺍﻣﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﺁﻥ ﻣﻮﺍﻓﻘﻢ ﻭ ﺧﻮﺩﻡ ﻧﯿﺰ ﭼﻨﺪ ﻗﻄﻌﻪ ﺍﺯﯾﻦ ﻧﻮﻉ ﺷﻌﺮﻭﺍﺭﻫﻬﺎ ﺑﺮ ﺳﺒﯿﻞ ﺗﻔﻨﻦ ﺳﺮﻭﺩﻫﺎﻡ ﻣﺎﻧﻨﺪ‪:‬ﻣﺮﮒ ﺭﺳﺘﻢ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ»ﺣﺎﺻﻞ ﻫﺴﺘﯽ«ﻭﻟﯽ ﺍﮔﺮ ﯾﮏ ﻣﺸﺖ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﻧﺎﻣﺮﺑﻮﻁ ﻭ ﻋﺒﺎﺭﺕ ﻧﺎﻣﻔﻬﻮﻡ‬
‫ﺑﻪ ﺷﮑﻠﻬﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺯﯾﺮ ﻫﻢ ﺑﻨﻮﯾﺴﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﺨﻮﺍﻫﻨﺪ ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﻧﺜﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﻧﻪ ﺷﻌﺮﺳﺖ ﻭ ﻧﻪ ﻧﺜﺮ ﺑﻠﮑﻪ ﺗﺮّﻫﺎﺕ ﺍﺳﺖ!‬
‫ﺍﺳﺎﺳﺎ ﺳﺨﻨﯽ ﮐﻪ ﺩﺍﺭﺍﯼ ﺟﻮﻫﺮﻩ ﺷﻌﺮﯼ ﻭ ﺧﯿﺎﻟﺎﻧﮕﯿﺰ ﻭ ﻣﺤﺮﮎ ﺍﺣﺴﺎﺳﺎﺕ ﺍﺳﺖ ﺑﺎﯾﺪ ﺩﺭ ﻟﺒﺎﺱ ﻧﻈﻢ ﺧﻮﺩﺁﺭﺍﯾﯽ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﮐﻼﻡ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎﺷﺪ ﻭﮔﺮﻧﻪ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﺍﺛﺮﯼ ﺑﺮ ﺁﻥ ﻣﺘﺮﺗﺐ ﻧﯿﺴﺖ ﺍﻟﺒﺘﻪ ﻫﺮ‬
‫ﺳﺨﻦ ﻣﻨﻈﻮﻣﯽ ﻫﻢ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﻭ ﻧﻈﻢ ﺗﻨﻬﺎ ﮐﻔﺎﯾﺖ ﻧﻤﯿﮑﻨﺪ‪.‬‬
‫]‪[15‬‬
‫]‪[16‬‬

‫ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺷﻌﺮ ﻭ ﺍﺩﺏ ﭘﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﻧﻮﻉ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺍﻥ ﺑﺎ ﻣﺮﺩﻡ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‪:‬‬

‫‪ 1.‬ﺷﻌﺮﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺟﺰء ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻣﻤﺘﺎﺯ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺍﺳﺘﺎﺩﯼ ﺍﺵ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ 2.‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻠﯽ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ ﺟﻐﺮﺍﻓﯿﺎﯼ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﻪ ﺩﯾﺪﻩ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻭ ﻋﻼﻗﻪ ﺑﻨﮕﺮﺩ‪.‬‬
‫‪ 3.‬ﺧﺪﻣﺘﮕﺰﺍﺭ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻋﻠﻢ ﻭ ﺍﺩﺏ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺧﻮﺩ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﻗﺪﺭﺷﻨﺎﺳﺎﻥ ﺧﺪﻣﺘﮕﺰﺍﺭﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ 4.‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺁﺩﺍﺏ ﻭ ﺭﺳﻮﻡ ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ ﻭ ﺍﺻﺎﻟﺖ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺩﻟﺒﺴﺘﮕﯽ ﺻﻤﯿﻤﺎﻧﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ‪.‬‬
‫‪ 5.‬ﻫﻮﺍﺩﺍﺭ ﻃﺒﻘﺎﺕ ﺯﺣﻤﺘﮑﺶ ﺑﻮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭﻓﺎﺩﺍﺭ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫‪ 6.‬ﺩﺭ ﺭﺍﻩ ﺍﺳﺘﻘﻼﻝ ﻭ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻭ ﻣﺼﺎﻟﺢ ﻣﻠﯽ ﺍﺯ ﺧﻮﺩﮔﺬﺷﺘﮕﯽ ﻧﺸﺎﻥ ﺑﺪﻫﺪ ﻭ ﺑﻪ ﻃﻤﻊ ﻣﺎﻝ ﻭ ﻣﻨﺼﺐ ﺍﺯ ﻫﺎﻟﻪ ﺍﺻﺎﻟﺖ ﺧﻮﺩ ﺑﯿﺮﻭﻥ ﻧﯿﺎﯾﺪ ﻭ ﺭﻧﮓ ﻋﻮﺽ ﻧﮑﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 7.‬ﺍﺯ ﻫﻨﺠﺎﺭﻫﺎﯼ ﺩﺭﺳﺖ ﺍﺧﻼﻗﯽ ﻭ ﻭﻗﺎﺭ ﻭ ﻣﺘﺎﻧﺖ ﭘﯿﺮﻭﯼ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺍﺣﺘﺮﺍﻡ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻠﯽ« ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 8.‬ﺑﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺩﺭﺱ ﻭﻃﻦ ﺧﻮﺍﻫﯽ ﻭ ﻣﻠﺖ ﺩﻭﺳﺘﯽ ﺑﺪﻫﺪ ﻭ ﻏﺮﻭﺭ ﻣﻠﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺑﯿﺪﺍﺭ ﺳﺎﺯﺩ ﻭ ﺍﺯ ﮐﺎﺳﺘﯽﻫﺎﯼ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 9.‬ﺍﺯ ﺣﮑﻮﻣﺖﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩﮐﺎﻣﻪ ﻭ ﺑﯽ ﺍﻋﺘﻨﺎ ﺑﻪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻣﻠﺖ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺁﻥﻫﺎ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ 10.‬ﺍﺯ ﺗﺤﻤﻞ ﺩﺷﻮﺍﺭﯼﻫﺎ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺣﻖ ﮔﻮﯾﯽ ﻧﻬﺮﺍﺳﺪ‪.‬‬
‫‪ 11.‬ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﮔﺮﻓﺘﺎﺭﯼﻫﺎﯼ ﻣﻠﺖﻫﺎﯼ ﺳﺘﻢ ﺩﯾﺪﻩ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﯽ ﻃﺮﻑ ﻧﻤﺎﻧﺪ‪.‬‬
‫‪ 12.‬ﺍﺯ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺷﺪﻥ ﺑﻪ ﻗﺪﺭﺕ ﻣﺪﺍﺭﺍﻥ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺑﭙﺮﻫﯿﺰﺩ‬

‫«‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬ 110 ‫ﺑﻨﯿﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺮﺍﯼ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬ ۳۳۵۰ ‫ ﺯﻣﯿﻦ ﺁﻥ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺣﺖ‬.do?command=FULL_VIEW) .‫ ﻋﻠﯽ‬،‫ﺩﻫﺒﺎﺷﯽ‬ .‫ ﺳﺮﻭﺵ‬،‫ﮐﺎﻇﻤﯿﺎﻥ‬ .ir/opac-prod/search/briefListSearch.۱۳۸۰ ،‫ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﺳﺮﺍ‬،‫ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬،«‫• »ﺣﺎﺻﻞ ﻫﺴﺘﯽ‬ ۱۳۸۸ ‫ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﻧﺸﺮ ﻣﺪﯾﺴﻪ‬.com/view/fa/SearchResultArticle?txt=ادیب بروÙ) «‫ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺍﻓﺘﺘﺎﺡ ﺑﻨﯿﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺮﺍﯼ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬:‫»ﮔﺰﺍﺭﺵ‬ .۱۳۷۰ ‫ ﺩﯼ‬،‫ ﺍﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻫﻨﺮ‬.do?command=FULL_VIEW) .‫ﻭﺑﮕﺎﻩ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﯽ‬ «‫»ﻧﺎﻟﻪﻫﺎﯼ ﻭﻃﻦ‬ .‫ﻭﺑﮕﺎﻩ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ «‫»ﺩﺭﺩ ﺁﺵﻥﺍ‬ .‫ ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﺍﻭ ﻃﯽ ﻣﺮﺍﺳﻤﯽ ﺗﺎﺳﯿﺲ ﮔﺮﺩﯾﺪ‬،‫ ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﮔﺰ‬۱۳۸۲ ‫ ﻣﻬﺮ‬۲۵ ‫ ﺑﻨﯿﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺮﺍﯼ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ ﺩﺭ ﺩﺭ‬۱۳۸۲ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‬ [17] .(sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=617529&http://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.‫ﻭﺑﮕﺎﻩ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ http://www.do?command=FULL_VIEW) .nlai.nlai.۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬ .۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬.ir/opac-prod/search/briefListSearch.۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬ «‫»ﺏﻩ ﭖﯼﺵﮒﺍﻩ ﻑﺭﺩﻭﺱﯼ‬ .nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.com [6] [4] [5] [7] [8] [9] [10] [11] [12] [13] [14] [15] [16] [17] [18] .ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW) .ir/opac-prod/search/briefListSearch.com/view/fa/SearchResultArticle?txt=ادیب+برو٠نØ) .۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬.(sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=616294&http://opac.do?command=FULL_VIEW) .(num=8&AID=307544&avd=0&¯http://www.(sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=870815&http://opac.۱۳۸۱ ‫ ﺁﺫﺭ ﻭ ﺩﯼ‬،‫ ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺑﺨﺎﺭﺍ‬.(ViewType=image&pageNo=367&numberId=22838&avd=0&num=6&¯Ù†Ø http://www.ir/opac-prod/search/briefListSearch.‫ﻭﺑﮕﺎﻩ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﯽ‬ «‫»ﺭﺍﺯ ﭖﺭﻭﺍﺯ‬ .(ViewType=text&pageNo=230&numberId=22836&avd=0&num=5&¯Ù†Ø 27 ‫ ﺷﻤﺎﺭﻩ‬.do?command=FULL_VIEW) .nlai.nlai.(sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=538222&http://opac.‫ﻭﺑﮕﺎﻩ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﯽ‬ «(‫ ﺑﻌﻀﯽ ﻧﺸﺴﺘﻪ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪ! )ﭘﺎﺳﺨﯽ ﺑﻪ ﻧﻘﺪ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪ ﺭﺍﺳﺘﮕﻮ ﺑﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬،‫ »ﺑﻌﻀﯽ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪ‬.do?command=FULL_VIEW .‫ﻣﺘﺮ ﻣﺮﺑﻊ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﻭﯼ ﺍﻫﺪﺍ ﮔﺮﺩﯾﺪﻩ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ [18] ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺳﻤﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬ .۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬. .‫ﻭﺑﮕﺎﻩ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ [1] [2] [3] «۱۳۵۶ ‫ ﺕﺍ‬۱۳۲۸ ‫ ﺍﺝﺕﻡﺍﻉﯼ ﺍﺯ ﺱﺍﻝ‬،‫ ﻡﯼﻩﻥﯼ‬،‫ ﮒﺯﯼﺩﻩﺉﯼ ﺍﺯ ﺍﺵﻉﺍﺭ ﺱﯼﺍﺱﯼ‬:‫»ﺱﺭﻭﺩ ﺭﻩﺍﺉﯼ‬ .ir/opac-prod/search/briefListSearch.۲۵ ‫ ﺷﻤﺎﺭﻩ‬.۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬ «‫»ﺍﺭﻡﻍﺍﻥ ﺱﻑﺭ ﺡﺝ‬ .(sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=616724&http://opac.nlai.(sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=500571&http://opac.adibboroumand.۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬.(sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=710170&http://opac.۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬.nlai.‫ ﻭﺑﮕﺎﻩ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﯽ‬،‫ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻏﺰﻝ‬:‫ ﮔﻠﻬﺎﯼ ﻣﻮﺳﻤﯽ‬.do?command=FULL_VIEW) .do?command=FULL_VIEW) .1381 ‫ﺑﺨﺎﺭﺍ « ﺁﺫﺭ ﻭ ﺩﯼ‬ http://www.‫ﺣﺎﺻﻞ ﻫﺴﺘﯽ‬ «‫»ﺡﺍﺹﻝ ﻩﺱﺕﯼ‬ .do?command=FULL_VIEW) .com/view/fa/SearchResultArticle?txt=ادیب بروÙ) «‫ »ﮔﻔﺘﮕﻮ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬.1381 ‫ﺑﺨﺎﺭﺍ « ﺁﺫﺭ ﻭ ﺩﯼ‬ 27 ‫ ﺷﻤﺎﺭﻩ‬.noormags.(sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=2254471&http://opac.۲۷ ‫ ﺷﻤﺎﺭﻩ‬.nlai.۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬.۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬.۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬ «‫ ﺵﻥﺍﺱﺍﺉﯼ ﻥﻕﺍﺵﺍﻥ ﻕﻝﻡﺩﺍﻥ‬،‫ ﺍﻥﻭﺍﻉ ﻕﻝﻡﺩﺍﻥ‬،‫ ﻡﺵﺕﻡﻝ ﺏﺭ ﭖﯼﺵﮒﻑﺕﺍﺭ‬،‫»ﻩﻥﺭ ﻕﻝﻡﺩﺍﻥ‬ .۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬.‫ﻭﺑﮕﺎﻩ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﯽ‬ «/( ‫ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﻫﻨﺮﯼ‬،‫»ﻃﺮﺍﺯ ﺱﺥﻥ ) ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺍﺩﺑﯽ‬ .‫ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺩﮊﻡ‬ ‫ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬.ir/opac-prod/search/briefListSearch.۲۰۱۱ ‫ ﻧﻮﺍﻣﺒﺮ‬۰۶ ‫ ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ‬.noormags.ir/opac-prod/search/briefListSearch.noormags.۱۳۸۲ ‫ ﻣﻬﺮ ﻭ ﺁﺑﺎﻥ‬،‫ ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺑﺨﺎﺭﺍ‬.nlai.(sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=563211&http://opac.sortKeyValue2=sortkey_author&sortKeyValue1=sortkey_title&pageStatus=1&id=1168392&http://opac.

golesorkhetaraaneh.adibboroumand.taraneha.‬‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻓﯿﻠﻢ »ﻓﺮﯾﺎﺩ ﺯﯾﺮ ﺁﺏ«‬ ‫ﺍﯾﻦ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺳﺮﻭﺩﻩٔ ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽﻋﻄﺎﯾﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻓﯿﻠﻢ »ﻓﺮﯾﺎﺩ ﺯﯾﺮ ﺁﺏ« ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﺍﻗﺒﺎﻟﯽ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.com/AdibBoroumand :‬‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽ ﻋﻄﺎﯾﯽ‬ ‫ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽ ﻋﻄﺎﯾﯽ ﻧﻤﺎﯾﺸﻨﺎﻣﻪﻧﻮﯾﺲ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﺗﺮﺍﻧﻪﺳﺮﺍﯼ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ‪ ۱۹‬ﺩﯾﻤﺎﻩ ‪ ۱۳۲۵‬ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﻣﺸﻬﺪ ﺯﺍﺩﻩ ﺷﺪ‪ .tv/coll/ataii.html‬‬ ‫‪http://www.html‬‬ ‫‪http://www.‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬ ‫‪111‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺳﻤﯽ )‪(http://www.com/person/702.facebook.iransong.com‬‬ ‫]ﺻﻔﺤﻪ ﯼ ﻓﯿﺴﺒﻮﮎ‪[http://www.asp?id=12489‬‬ ‫‪http://www.‬ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﻭﯼ ﺑﺎ ﺑﺎﺑﮏ ﺑﯿﺎﺕ ﺁﻫﻨﮕﺴﺎﺯ ﻭ‬ ‫ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﺍﻗﺒﺎﻟﯽ ﺧﻮﺍﻧﻨﺪﻩ‪ ،‬ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺧﻠﻖ ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎﯾﯽ ﻣﻬﻢ ﺑﺎ ﺩﺭﻭﻥﻣﺎﯾﻪﻫﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪ ،‬ﻭ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﭘﺎﭖ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻪ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﻃﻼﯾﯽ‬ ‫ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺍﺳﺖ‪.com/news/detail.googoosh.‬‬ ‫ﺿﯿﺎﻓﺘﻬﺎﯼ ﻋﺎﺷﻖ ﺭﺍ‪ ،‬ﺧﻮﺷﺎ ﺑﺨﺸﺶ‪ ،‬ﺧﻮﺷﺎ ﺍﯾﺜﺎﺭ‬ ‫ﺧﻮﺷﺎ ﭘﯿﺪﺍ ﺷﺪﻥ ﺩﺭ ﻋﺸﻖ‪ ،‬ﺑﺮﺍﯼ ﮔﻢ ﺷﺪﻥ ﺩﺭ ﯾﺎﺭ‬ ‫ﭼﻪ ﺩﺭﯾﺎﯾﯽ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﺎﺳﺖ‪ ،‬ﺧﻮﺷﺎ ﺩﯾﺪﺍﺭ ﻣﺎ ﺩﺭ ﺧﻮﺍﺏ‬ ‫ﭼﻪ ﺍﻣﯿﺪﯼ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﺳﺎﺣﻞ‪ ،‬ﺧﻮﺷﺎ ﻓﺮﯾﺎﺩ ﺯﯾﺮ ﺁﺏ‬ ‫ﺧﻮﺷﺎ ﻋﺸﻖ ﻭ ﺧﻮﺷﺎ ﺧﻮﻥ ﺟﮕﺮ ﺧﻮﺭﺩﻥ‬ ‫ﺧﻮﺷﺎ ﻣﺮﺩﻥ‪ ،‬ﺧﻮﺷﺎ ﺍﺯ ﻋﺎﺷﻘﯽ ﻣﺮﺩﻥ‬ ‫ﺍﮔﺮ ﺧﻮﺍﺑﻢ ﺍﮔﺮ ﺑﯿﺪﺍﺭ‪ ،‬ﺍﮔﺮ ﻣﺴﺘﻢ ﺍﮔﺮ ﻫﻮﺷﯿﺎﺭ‬ ‫ﻣﺮﺍ ﯾﺎﺭﺍﯼ ﺑﻮﺩﻥ ﻧﯿﺴﺖ‪ ،‬ﺗﻮ ﯾﺎﺭﯼ ﮐﻦ ﻣﺮﺍ ﺍﯼ ﯾﺎﺭ‬ ‫ﺗﻮ ﺍﯼ ﺧﺎﺗﻮﻥ ﺧﻮﺍﺏ ﻣﻦ‪ ،‬ﻣﻦ ﺗﻦ ﺧﺴﺘﻪ ﺭﺍ ﺩﺭﯾﺎﺏ‬ ‫ﻣﺮﺍ ﻫﻢ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻦ ﺗﺎ ﺻﺒﺢ‪ ،‬ﻧﻮﺍﺯﺵ ﮐﻦ ﻣﺮﺍ ﺗﺎ ﺧﻮﺍﺏ‬ ‫ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺧﻮﺍﺏ ﺗﻮ ﺩﯾﺪﻥ‪ ،‬ﺩﻟﯿﻞ ﺑﻮﺩﻥ ﻣﻦ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﭼﺮﺍﻍ ﺻﺒﺢ ﺑﯿﺪﺍﺭﯼ‪ ،‬ﺍﮔﺮ ﺑﻮﺩ ﺍﺯ ﺗﻮ ﺭﻭﺷﻦ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﻧﻪ ﺍﺯ ﺩﻭﺭ ﻭ ﻧﻪ ﺍﺯ ﻧﺰﺩﯾﮏ‪ ،‬ﺗﻮ ﺍﺯ ﻗﺎﻑ ﺁﻣﺪﯼ ﺍﯼ ﻋﺸﻖ ﺧﻮﺷﺎ ﺧﻮﺩ ﺳﻮﺯﯼ ﻋﺎﺷﻖ‪ ،‬ﻣﺮﺍ ﺁﺗﺶ ﺯﺩﯼ ﺍﯼ ﻋﺸﻖ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽ ﻋﻄﺎﯾﯽ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫• ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽ ﻋﻄﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﯾﺖ ﺗﺮﺍﻧﻪﻫﺎ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫• ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽ ﻋﻄﺎﯾﯽ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺳﻤﯽ ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽ ﻋﻄﺎﯾﯽ‬ ‫• ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽ ﺩﺭ ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥﺗﺮﺍﻧﻪ‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﮔﻞ ﺳﺮﺥ ﺗﺮﺍﻧﻪ ]‪[6‬ﺳﺮﺩﺑﯿﺮ ﺷﯿﺪﺍ ﺟﻬﺎﻥ ﺑﯿﻦ ) ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺁﺯﺍﺩﯼ(‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫‪http://asar.janatie-ataie.htm‬‬ ‫‪http://www.com‬‬ .‬‬ ‫ﺍﻭ ﻫﻢ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ ﻭ ﺷﻬﺮ ﻭﺍﺗﻔﻮﺭﺩ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺍﺭﺩ‪.com‬‬ ‫‪http://www.name/2007/04/blog-post_5560.

‬‬ .۱۳۶۴‬‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﻟﻘﺐ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻠﯽ‬ ‫ﻣﺬﻫﺐ‬ ‫ﺷﯿﻌﻪ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﻣﻨﻈﻮﻡ‬ ‫ﺍﺷﮏ ﻣﻌﺸﻮﻕ ‪ -‬ﺷﮑﻮﻓﻪﻫﺎ ‪ -‬ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ ﺳﯿﺎﻩ ‪ -‬ﻃﻠﺴﻢ‬ ‫ﺷﮑﺴﺘﻪ‬ ‫ﻣﻨﺜﻮﺭ‬ ‫ﺳﺒﮑﺴﺮﯾﻬﺎﯼ ﻗﻠﻢ ‪ -‬ﻋﺸﻖ ﺩﺭﺑﺪﺭ ‪ -‬ﻋﺮﻭﺽ ﺣﻤﯿﺪﯼ‬ ‫ﺗﺎﻟﯿﻔﺎﺕ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﻋﺼﺮ ﻗﺎﺟﺎﺭ‬ ‫ﻓﻨﻮﻥ ﺷﻌﺮ ﻭ ﮐﺎﻟﺒﺪﻫﺎﯼ ﭘﻮﻻﺩﯾﻦ ﺁﻥ‬ ‫ﺩﺭﯾﺎﯼ ﮔﻮﻫﺮ‬ ‫ﺑﻬﺸﺖ ﺳﺨﻦ‬ ‫ﺷﺎﻫﮑﺎﺭﻫﺎﯼ ﻓﺮﺩﻭﺳﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪﻫﺎ‬ ‫ﺯﻣﺰﻣﻪ ﺑﻬﺸﺖ‬ ‫ﻣﺎﻩ ﻭ ﺷﺶ ﭘﻨﯽ‬ ‫ﮔﻔﺘﺎﻭﺭﺩ‬ ‫ﻣﻦ ﺁﻥ ﺁﺳﻤﺎﻧﯽ ﺳﺮﻭﺵ ﺧﺪﺍﯾﻢ‬ ‫ﮐﻪ ﻓﺨﺮﯼ ﺑﻪ ﺣﻮﺍ ﻭ ﺁﺩﻡ ﻧﺪﺍﺭﻡ‬ ‫ﻣﺴﯿﺤﺎﯼ ﻣﺮﯾﻢ ﺷﻨﺎﺳﺪ ﺑﻪ ﻣﻌﺠﺰ‬ ‫ﮐﻤﯽ ﺍﺯ ﻣﺴﯿﺤﺎﯼ ﻣﺮﯾﻢ ﻧﺪﺍﺭﻡ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ )ﺯﺍﺩﻩ ‪ ،۱۲۹۳‬ﺷﯿﺮﺍﺯ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ ‪ -‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻪ ‪ ۲۳‬ﺗﯿﺮ ‪ ، [2]۱۳۶۵‬ﺷﯿﺮﺍﺯ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ( ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ ﻭ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪.‫ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ‬ ‫‪112‬‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪۱۲۹۳‬‬ ‫ﺷﯿﺮﺍﺯ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫‪ ۲۳‬ﺗﯿﺮ ‪۱۳۶۵‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻣﺪﻓﻮﻥ ﺩﺭ ﺷﯿﺮﺍﺯ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ‬ ‫ﺣﺎﻓﻈﯿﻪ ﺷﯿﺮﺍﺯ‬ ‫ﻣﺤﻞ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ‬ ‫ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ‬ ‫‪۱۳۲۱ .

‬ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻣﺸﻐﻮﻝ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪.com/friday/2009/02/post_247.mp3‬ﻏﺰﻟﯽ ﺍﺯ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺟﻮﺭﻩﺑﯿﮏ ﻣﺮﺍﺩﻭﻑ ﺩﺭ ﺳﺒﮏ‬ ‫ﺷﺸﻤﻘﺎﻡ‬ ‫• ﻗﻮﯼ ﺯﯾﺒﺎ ﺩﺭ ﺁﻏﻮﺵ ﺩﻟﺪﺍﺭ‪ ،‬ﺭﺍﺩﯾﻮﺯﻣﺎﻧﻪ )‪) (http://www.zamaaneh.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۶‬ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺎ‬ ‫ﺭﺗﺒﻪ ﺍﻭﻝ ﺑﻪ ﺍﺧﺬ ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﻧﺎﺋﻞ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .html‬ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺁﻫﻨﮕﯽ ﮐﻪ ﻋﺒﺎﺱ ﻣﻬﺮﭘﻮﯾﺎ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪٔ ﻏﺰﻝ‬ ‫»ﻣﺮﮒ ﻗﻮ« ﺳﺎﺧﺖ(‬ .‬ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪۱۳۲۴‬‬ ‫ﻗﺼﯿﺪﻩ »ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺑﺎ ﻧﯿﻤﺎ ﭘﯿﺸﻮﺍﯼ ﻧﻮﭘﺮﺩﺍﺯﺍﻥ« ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﺒﻬﻪ ﺷﻌﺮﺍﯼ ﮐﻼﺳﯿﮏ ﻭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺻﻒ ﺍﻭﻝ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩ‪ . .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۵‬ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭ‬ ‫ﺭﺷﺘﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻣﻮﻓﻖ ﺑﻪ ﺍﺧﺬ ﺩﮐﺘﺮﺍ ﺷﺪ ﺳﭙﺲ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺍﻟﻬﯿﺎﺕ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ‬ ‫ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ‪ [3].php?page=٠هدی+Ø٠یدی+شیرازÛ‬ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﻬﺪﯼ‬ ‫ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ ‪ -‬ﺑﺎﺯﯾﺎﺑﯽ ‪ ۲۵‬ﺟﻮﻻﯼ ‪۲۰۰۸‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• »ﻣﺮﮒ ﻗﻮ« )‪ ،(http://www.‫ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ‬ ‫‪113‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۹۳‬ﺩﺭ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ .‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺭﺷﺪ )‪ .com/files/userfiles/file/Jurabik_clip.‬ﺍﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ‬ ‫ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۲۰‬ﺑﺎ ﻗﺼﺎﯾﺪ ﺣﻤﺎﺳﯿﻮﺍﺭ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﻧﺎﺑﺴﺎﻣﺎﻥ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺩﺭ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻪ ﺍﺷﻐﺎﻟﮕﺮﺍﻥ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﻭ ﺟﺪﺍﯾﯽﺧﻮﺍﻫﺎﻥ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ‪ ،‬ﻣﻮﺭﺩ ﺗﻮﺟﻪ‬ ‫ﺧﺎﺹ ﻭ ﻋﺎﻡ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻟﻘﺐ »ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻠﯽ« ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬ﻣﺎﺩﺭﺵ ﺑﺎﻧﻮ ﺳﮑﯿﻨﻪ ﺁﻏﺎﺯﯼ ﺍﺭﺳﻨﺠﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﺯﻧﺎﻥ ﺩﺍﻧﺸﻤﻨﺪ ﻭ ﺗﺮﺑﯿﺖﺷﺪﻩ ﻭ ﺍﺻﯿﻞ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺷﺎﻋﺮﯼ‬ ‫ﺳﺨﻦﺳﻨﺞ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽﺭﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﻭ ﻧﯿﻢ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﮐﻪ ﭘﺪﺭﺵ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻣﺎﺩﺭﺵ ﻣﺤﻮﻝ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮﺵ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۱‬ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﺍﺯ ﯾﺎﺩ ﺭﻓﺘﻪ« ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﺎً ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻏﺰﻝ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺭﺍﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺷﻌﺎﻋﯿﻪ ﻭ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ‬ ‫ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﯿﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۳‬ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﺴﺮﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﺩﺍﺧﻞ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﻣﺰﺍﺭ ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﺩﺭ ﺩﻫﻪ ﺍﻭﻝ ﺣﯿﺎﺕ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﻋﻮﺍﻟﻢ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻭ ﺭﻭﯾﺎﻫﺎﯼ ﺍﯾﺎﻡ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﮔﺬﺷﺖ ﺑﻨﺎﺑﺮﺍﯾﻦ‬ ‫ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺷﻌﺮﺵ ﻋﻤﻮﻣﺎْ ﻋﺸﻖ ﻭ ﻏﺰﻝ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺷﻌﺮﺳﺮﺍﯾﯽ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺣﺪﻭﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۳‬ﺷﺮﻭﻉ ﮐﺮﺩ‪.ir/mavara/mavara-index.‬ﺩﺭ ﺳﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﭘﺮﺷﻮﺭ ﻭ ﻋﺎﻃﻔﯽ ﻭﯼ ﯾﻌﻨﯽ ﺷﮑﻮﻓﻪ ﻫﺎ‪ ،‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﻭ ﺍﺷﮏ ﻣﻌﺸﻮﻕ ﺗﻤﺎﯾﻞ ﺭﻭﺷﻨﯽ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ‬ ‫ﺧﺮﺍﺳﺎﻧﯽ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﺩﻓﺘﺮﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮ ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺍﺯ ﮐﺎﺭ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ‪ ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﺎﻟﻬﺎﯼ‬ ‫ﺳﯿﺎﻩ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺣﺎﻭﯼ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭﻃﻨﯽ‪ ،‬ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﻭ ﻃﻠﺴﻢ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭﯼ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﯿﻮﻩﻫﺎﯼ ﻧﻮ ﻭ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺯﻣﺰﻣﻪ ﺑﻬﺸﺖ ﻣﺮﺍﺣﻞ ﺑﺮﺗﺮﯼ ﺍﺯ ﭘﺨﺘﮕﯽ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻭﯼ ﺭﺍ ﻧﺸﺎﻥ ﻣﯽﺩﻫﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ ﺷﻌﺮ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬ﭘﺪﺭﺵ ﺳﯿﺪ ﻣﺤﻤﺪﺣﺴﻦ ﺛﻘﺔﺍﻻﻋﻼﻡ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻧﺎﻥ ﻣﻌﺮﻭﻑ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩﻫﺎﯼ ﺍﻭﻝ ﻣﺠﻠﺲ‬ ‫ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﻠﯽ‪ ،‬ﺍﺯ ﺁﻥ ﺷﻬﺮ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﻣﺠﻠﺲ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪ .‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۵‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭﻓﺎﺕ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻓﻈﯿﻪ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﺧﺎﮎ ﺳﭙﺮﺩﻩ ﺷﺪ‪.php?page=٠هدی+Ø٠یدی+شیرازÛ‬ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﻬﺪﯼ‬ ‫ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ ‪ -‬ﺑﺎﺯﯾﺎﺑﯽ ‪ 25‬ﺟﻮﻻﯼ ‪2008‬‬ ‫ﻫﻔﺘﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻫﻤﺸﻬﺮﯼ ﺟﻮﺍﻥ ‪ -‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪.‬ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺍﻭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﻪ ﺟﻠﺪﯼ ﺩﺭﯾﺎﯼ ﮔﻮﻫﺮ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻭﯼ‬ ‫ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻤﺎﻥ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻭﯼ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﺷﻌﺮ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺭﺍﻩ ﺳﺮﺯﻧﺶﻫﺎﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻃﺮﻓﺪﺍﺭﺍﻥ ﺁﻥ ﺷﻌﺮ ﺷﻨﯿﺪ‪.roshd.‬ﺍﺯ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﯼ ﻣﻨﺜﻮﺭ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﯼ ﺳﺒﮑﺴﺮﯾﻬﺎﯼ ﻗﻠﻢ‪ ،‬ﻋﺸﻖ ﺩﺭ ﺑﺪﺭ )ﺩﺭ ﺳﻪ ﺟﻠﺪ(‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﺩﺭ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﻭ ﻓﺮﺷﺘﮕﺎﻥ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻦ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ‬ ‫ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۴‬ﺗﺪﺭﯾﺠﺎْ ﮔﺮﺍﯾﺸﯽ ﺑﻪ ﻣﻀﺎﻣﯿﻦ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭ ﻭﻃﻨﯽ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩ‪ .(Rand=0&SSOReturnPage=Check&Œhttp://daneshnameh.‬ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫ﺟﺒﻬﻪ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﻭ ﻧﻮﮔﺮﺍﯾﺎﻥ ﺍﯾﺴﺘﺎﺩ ﻭ ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۱‬ﺩﻭﻣﯿﻦ ﺩﻓﺘﺮ ﺷﻌﺮﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ »ﻋﺼﯿﺎﻥ« ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﭼﺎﭖ ﺳﭙﺮﺩ‪ .(Rand=0&SSOReturnPage=Check&Œhttp://daneshnameh.۱۲۵‬ﺿﻔﺤﻪ ‪۴۷‬‬ ‫ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺭﺷﺪ )‪ .jadidonline.‬‬ ‫ﺣﻤﯿﺪﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﺧﺬ ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﻣﻨﺪﯼ ﺍﺩﺍﺭﻩ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺭ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺧﺪﻣﺖ‬ ‫ﺳﺮﺑﺎﺯﯼ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻣﺮﺍﺟﻌﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺍﻓﺴﺮﯼ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪ ﻭ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺑﻌﺪ ﺑﺎﺩﺭﺟﻪ‬ ‫ﺳﺘﻮﺍﻥ ﺩﻭﻣﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺧﺪﻣﺖ ﺍﻓﺴﺮﯼ ﺑﻪ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﺮﮔﺸﺖ‪.‬ﺩﻭ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﻭ‪ ،‬ﻋﺮﻭﺽ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﻭ ﻓﻨﻮﻥ ﺷﻌﺮ ﻭ ﮐﺎﻟﺒﺪﻫﺎﯼ ﭘﻮﻻﺩﯾﻦ ﺁﻥ ﮔﻮﯾﺎﯼ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﻭﯼ ﺑﻪ‬ ‫ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻓﻨﯽ ﺍﺩﺑﯽ ﺍﺳﺖ‪ .ir/mavara/mavara-index.roshd.‬‬ ‫ﺣﻤﯿﺪﯼ ﻋﻼﻭﻩ ﺑﺮ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮﺵ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺩﺑﯽ ﻧﯿﺰ ﺻﺎﺣﺐ ﺗﺎﻟﯿﻔﺎﺗﯽ ﺑﻮﺩ‪ .

‬ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺑﻨﯿﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﺯ ﺍﺑﺘﺪﺍﯼ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۷‬ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺑﻮﺩ‪ [6].‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ‫‪114‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ )ﺯﺍﺩﻩ ﺍﺳﻔﻨﺪﻣﺎﻩ ‪ ۱۲۹۲‬ﺩﺭ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻥ ‪ -‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻪ ‪ ۱‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ (۱۳۶۹‬ﺍﺩﯾﺐ‪ ،‬ﺳﯿﺎﺳﺖ‬ ‫ﻣﺪﺍﺭ‪ ،‬ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺱ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺩﺭ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﻭﺍﯾﻞ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺧﺪﻣﺖ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺩﺭ‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۵‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﻨﯿﺎﻥ ﮔﺬﺍﺷﺖ ﻭ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﭘﻨﺞ ﺳﺎﻝ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬ﭘﺴﺮﺵ ﺁﺭﻣﺎﻥ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗـﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۰‬ﺑﺎ ﺯﻫﺮﺍ ﮐﯿﺎ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺁﻥ ﯾﮏ ﺩﺧﺘﺮ ﻭ ﯾﮏ ﭘﺴﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﮐﺮﺳﯽ ﺗﺎﺭﯾﺦ‬ ‫ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩٔ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۷‬ﺧﻮﺩ ﻣﺘﺼﺪﯼ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺁﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺟﺪ ﺍﻭ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺍﺣﻤﺪ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﯽ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺧﺎﻧﻠﺮﺧﺎﻥ ﻭ ﺑﻌﺪ ﻟﻘﺐ ﺍﻋﺘﺼﺎﻡﺍﻟﻤﻠﮏ‬ ‫ﮔﺮﻓﺖ‪ [1] .‬ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻡ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ‪ ،‬ﻃﺮﺡ ﺍﯾﺠﺎﺩ ﺳﭙﺎﻩ ﺩﺍﻧﺶ‬ ‫ﺭﺍ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺗﺼﻮﯾﺐ ﺭﺳﺎﻧﺪ ﻭ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺍﺯ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۴۱‬ﺗﺎ ﺑﻬﻤﻦ ‪ ۱۳۴۲‬ﻣﻘﺎﻡ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺭﺍ ﺩﺭ ﮐﺎﺑﯿﻨﻪٔ ﺍﺳﺪﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻢ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۲۲‬‬ ‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺍﺯ ﻣﺠﻠﻪٔ ﺍﺩﺑﯽ ﺳﺨﻦ ﺭﺍ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺩﺍﺩ ﻭ ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﻭﻗﻔﻪٔ ﻧﺎﺧﻮﺍﺳﺘﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺁﻣﺪ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۷‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺗﺪﺍﻭﻡ ﺑﺨﺸﯿﺪ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ﻣﺸﺮﻭﻃﯿﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﻟﻘﺐ‬ ‫ﺍﻋﺘﺼﺎﻡﺍﻟﻤﻤﺎﻟﮏ ﮔﺮﻓﺖ‪ ،‬ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۹‬ﺷﻤﺴﯽ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗـﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺪﺭﺳﻪٔ ﺳﻦﻟﻮﯾﯽ‪ ،‬ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﺪﺭﺳﻪٔ ﺛﺮﻭﺕ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎﻥ ﺍﺩﺏ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺭﺍ ﺑﻪ‬ ‫ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻣﻮﺿﻮﻉ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻧﺎﻣﻪ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺍﻭ »ﺗﺤﻮﻝ ﻏﺰﻝ ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ« ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺭﺍﻫﻨﻤﺎﯾﯽ ﻣﻠﮏﺍﻟﺸﻌﺮﺍ ﺑﻬﺎﺭ ﺑﻪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺭﺳﺎﻧﺪ ﻭ ﺑﻌﺪﺍً ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﺩﺭ ﻋﺮﻭﺽ‬ ‫ﻭ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﻭ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺗﺤﻮﻝ ﺍﻭﺯﺍﻥ ﻏﺰﻝ ﻓﺎﺭﺳﯽ« ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪ‪ .‬ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺳﻨﺎﺗﻮﺭ ﺍﻧﺘﺼﺎﺑﯽ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻥ ﺷﺪ ﻭ ﭼﻨﺪ ﺩﻭﺭﻩ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ‬ ‫‪ ۱۳۵۷‬ﺩﺭ ﺁﻥ ﺳﻤﺖ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۷‬ﺑﻪ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﺭﻓﺖ ﻭ ﻣﺪﺕ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺍﻧﺴﺘﯿﺘﻮ ﺩﻭ ﻓﻮﻧﺘﯿﮏ ﮐﻪ ﺿﻤﯿﻤﻪٔ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺳﻮﺭﺑﻦ ﺑﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ‪ .‬ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺧﺎﻧﻠﺮﺧﺎﻥ ﺍﻋﺘﺼﺎﻡﺍﻟﻤﻠﮏ ﺗﺎ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻋﻤﺮ ﻣﺸﺎﻏﻠﯽ ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺍﻣﻮﺭ ﺧﺎﺭﺟﻪ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻣﺪﯾﺮ ﮐﻞ‬ ‫ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺧﺎﺭﺟﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﭘﺪﺭ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺍﺑﻮﺍﻟﺤﺴﻦ ﺧﺎﻥ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ )‪ ۱۳۴۹-۱۲۸۸‬ﻗﻤﺮﯼ( ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ‬ ‫ﻋﺪﻟﯿﻪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺍﻣﻮﺭ ﺧﺎﺭﺟﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﯽﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۶‬ﻗﻤﺮﯼ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﺩﻩ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺗﻔﻠﯿﺲ‬ ‫ﻭ ﭘﺘﺮﺯﺑﻮﺭﮒ ﻣﺄﻣﻮﺭﯾﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬‬ .‬ﺳﭙﺲ ﻭﺍﺭﺩ ﺩﺍﻧﺸﺴﺮﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۴‬ﺩﺍﻧﺸﻨﺎﻣﻪٔ ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ‬ ‫ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺑﻨﯿﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﻣﺪﺕ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺧﻮﺩ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﺳﯿﺼﺪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﮐﺘﺎﺏ ﺭﺍ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺐ ﺁﻧﻬﺎ ﻣﺘﻮﻥ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕ ﻣﻬﻤﯽ ﺩﺭ ﺟﻨﺒﻪﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺩﺑﯽ ﻭ‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﻭ ﻋﻠﻤﯽ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﻭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺭﺷﺘﻪٔ ﻓﻮﻧﺘﯿﮏ )ﺁﻭﺍﺷﻨﺎﺳﯽ( ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻣﺆﺳﺴﻪ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪ ﻭ ﺭﺳﺎﻟﻪﺍﯼ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻮﯼ ﻧﻮﺷﺖ‪.‬ﮐﻠﻤﻪٔ ﻧﺎﺗﻞ )ﻧﺎﻡ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺷﻬﺮﯼ ﺩﺭ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻥ( ﺑﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ‬ ‫)ﭘﺴﺮﺧﺎﻟﻪٔ ﻣﺎﺩﺭﺵ( ﺑﺮ ﻧﺎﻡ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ ﺍﻭ ﺍﻓﺰﻭﺩﻩ ﺷﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺁﻧﮑﻪ ﺧﻮﺩ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﯽﺑﺮﺩ ﺩﺭ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪٔ ﺍﻭ ﻧﺒﻮﺩ‪.‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩٔ ﭘﺪﺭﯼ ﺧﯿﻠﯽ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﺑﺎﺭﻓﺮﻭﺵ‬ ‫)ﺑﺎﺑﻞ( ﮐﻮﭺ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭﺱﻫﺎﯼ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺍﻭﻝ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪﻃﻮﺭ ﻣﺘﻔﺮﻗﻪ ﺍﻣﺘﺤﺎﻥ ﺩﺍﺩ‪ ،‬ﻭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ‬ ‫ﺑﺮﺍﯼ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﻭﻡ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ‪ ،‬ﺑﻪ ﺗﺸﻮﯾﻖ ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ ﮐﻪ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻣﻌﻠﻢ ﺩﺍﺭﺍﻟﻔﻨﻮﻥ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺭﺷﺘﻪٔ ﺍﺩﺑﯽ ﺭﺍ‬ ‫ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮐﺮﺩ‪ [3].‬ﻣﺪﺗﯽ ﻧﯿﺰ ﻣﺪﯾﺮ ﮐﻠﯽ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﭘﯿﮑﺎﺭ ﺑﺎ ﺑﯿﺴﻮﺍﺩﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗـﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺩﺭ ﺍﺳﻔﻨﺪ ﻣﺎﻩ ‪ ۱۲۹۲‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﻧﻮﺭ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﻩٔ ﭘﺪﺭ ﻭ ﻣﺎﺩﺭ ﺍﻭ ﻫﺮ ﺩﻭ‬ ‫ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻗﺎﺟﺎﺭ ﺷﻐﻞ ﺩﯾﻮﺍﻧﯽ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ .‬‬ ‫ﺑﯽﺗﺮﺩﯾﺪ ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﺧﺪﻣﺖ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺑﻨﯿﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﺟﻠﺐ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﻋﺪﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﭘﮋﻭﻫﺸﮕﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۴‬ﺁﻏﺎﺯ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺍﺯ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﯽ‪ ،‬ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻭ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﯾﺶ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪ ﻣﻬﺮ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﯽﯾﺎﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۲‬ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺟﺰﻭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖﮐﻨﻨﺪﮔﺎﻥ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗـﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۴‬ﻣﻌﺎﻭﻥ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﮐﺸﻮﺭ )ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩٔ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﺍﺳﺪﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻢ( ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪﻥ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺁﻣﻮﺯﺷﯽ ﺧﺪﻣﺖ ﻧﻈﺎﻡ‬ ‫ﻭﻇﯿﻔﻪ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۵‬ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﻭ ﻣﺪﺗﯽ ﺩﺑﯿﺮ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥﻫﺎﯼ ﺭﺷﺖ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﭙﺲ‬ ‫ﺿﻤﻦ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻧﻬﺎ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ‪.‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺧﺪﻣﺖ ﻭﻇﯿﻔﻪ‪ ،‬ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺧﺪﻣﺖ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻧﺎﻡ ﺧﺎﻧﻮﺍﺩﮔﯽ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺍﺯ ﻟﻘﺐ ﺟﺪ‬ ‫ﺍﻭ ﺧﺎﻧﻠﺮﺧﺎﻥ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺍﺯ ﺟﻤﻌﯽ ﺍﺯ ﺍﺩﯾﺒﺎﻥ‬ ‫ﻧﺎﻣﺪﺍﺭ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‪ ،‬ﺭﺷﯿﺪ ﯾﺎﺳﻤﯽ ﻭ ﺳﻌﯿﺪ ﻧﻔﯿﺴﯽ ﯾﺎﺩ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﻓﺘﺮ ﻣﺠﻠﻪٔ ﻣﻬﺮ ﮔﺮﺩ ﻣﯽﺁﻣﺪﻧﺪ ﻭ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﺍﺩﺑﺎﯼ ﺳﺒﻌﻪ )ﻫﻔﺖﮔﺎﻧﻪ(‬ ‫ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﭼﻬﺎﺭ ﻧﻔﺮ ﺟﻮﺍﻥﺗﺮﺍﻥ ﻧﻮﮔﺮﺍ ﻭ ﺗﺤﺼﯿﻞﮐﺮﺩﻩٔ ﺍﺭﻭﭘﺎ ﯾﻌﻨﯽ ﺻﺎﺩﻕ ﻫﺪﺍﯾﺖ‪ ،‬ﻣﺠﺘﺒﯽ ﻣﯿﻨﻮﯼ‪ ،‬ﺑﺰﺭﮒ ﻋﻠﻮﯼ ﻭ ﻣﺴﻌﻮﺩ ﻓﺮﺯﺍﺩ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﮐﺎﻓﻪٔ ﺭﺯﻧﻮﺍﺭ ﺩﺭ ﺧﯿﺎﺑﺎﻥ ﻻﻟﻪﺯﺍﺭ ﻧﻮ ﺟﻤﻊ ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﮔﺮﻭﻩ ﺭﺑﻌﻪ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺩﺭ ﺣﺪﻭﺩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۱۵‬ﺑﺎ ﺁﻧﺎﻥ ﻧﯿﺰ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﯾﺎﻓﺖ‪.

‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ﺍﻭﻝ ﻣﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺍﻣﺘﯿﺎﺯﯼ ﺫﺑﯿﺢﺍﻟﻠﻪ ﺻﻔﺎ‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺑﺎ ﺭﺳﯿﺪﻥ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺑﻪ ﺳﯽ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺻﺎﺣﺐ ﺍﻣﺘﯿﺎﺯﯼ ﻣﺠﻠﻪ ﺑﻪ ﺍﻭ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪ‪ .‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ‫‪115‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﺻﺪ ﺭﻭﺯ ﺯﻧﺪﺍﻧﯽ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻫﻤﻪٔ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺭﺳﻤﯽ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﮐﻨﺎﺭﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﮐﺘﺮ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺩﺭ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺘﻦ ‪ ۴۸۶‬ﻏﺰﻝ ﺣﺎﻓﻆ ﺭﺍ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﺮﺭﺳﯽ ﻭ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪٔ ﺿﺒﻂ ‪ ۱۴‬ﻧﺴﺨﻪٔ ﺍﺳﺎﺱ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺣﺮﻭﻑ ﺗﻬﺠﯽ ﻗﺎﻓﯿﻪﻫﺎﯼ ﻏﺰﻝﻫﺎ‬ ‫ﺩﺭ ﺻﻔﺤﺎﺕ ﺳﻤﺖ ﺭﺍﺳﺖ ﮐﺘﺎﺏ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻧﺎﻣﺪﺍﺭ ﭼﻮﻥ ﺟﻼﻝ ﺁﻝﺍﺣﻤﺪ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻧﺪﻭﺷﻦ ﻭ‬ ‫ﺑﻬﺮﺍﻡ ﺻﺎﺩﻗﯽ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺍﺛﺮﺷﺎﻥ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪٔ ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪ‪ .‬‬ ‫ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪:‬‬ ‫ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺑﺎﺭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۳‬ﺑﻪﻋﻨﻮﺍﻥ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭﺳﯽ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪ ﻭ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥﻫﺎ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻭ ﺑﻌﺪﺍً ﻣﻮﺭﺩ‬ ‫ﺗﺠﺪﯾﺪ ﻧﻈﺮ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﻧﯿﺰ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﻓﮑﺮ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﯿﺴﺖ ﻭ ﺩﻭ ﺳﺎﻝ ﺗﺤﻘﻖ ﯾﺎﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۹‬ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺧﻮﺍﺟﻪ ﺷﻤﺲﺍﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﻨﯿﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﯾﺎﻓﺖ‪.‬ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ‬ ‫]‪[7‬‬ ‫‪ ۱۳۶۹‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺩﻭﺭﻩ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺩﺭ ‪ ۷۷‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﺩﺳﺘﺎﻭﺭﺩﻫﺎ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫ﻣﺠﻠﻪ ﺳﺨﻦ‪:‬‬ ‫ﺍﺯ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺍﺭﺯﺷﻤﻨﺪ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﺠﻠﻪ ﺳﺨﻦ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۲‬ﺗﺎ ‪ ۱۳۵۷‬ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺟﻤﻌﺎً ‪ ۲۷‬ﺩﻭﺭﻩ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪ .‬ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ‫ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺭﻭﺡ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﺷﺪ‪ .‬ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﺣﯿﺎﺕ ﺧﻮﺩ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺪ ﺗﻨﻬﺎ ﺟﻠﺪ ﺍﻭﻝ ﻭ ﺩﻭﻡ ﺁﻧﺮﺍ‬ ‫ﺩﺭ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻣﺠﻠﺪ ﺑﻪ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺩﺭﺁﻭﺭﺩ ﮐﻪ ﺁﺛﺎﺭ ﭘﺮﺍﺭﺯﺵ ﻭ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎﺭ ﺍﯾﻦ ﺣﻮﺯﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪:‬‬ ‫]‪[10‬‬ ‫ﺍﺛﺮ ﻣﻬﻢ ﻭ ﻣﺎﻧﺪﮔﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺎﮐﻨﻮﻥ ﺗﻨﻬﺎ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺮﺟﻊ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺏ ﻣﯽﺁﯾﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺑﻪ‬ ‫ﻗﺮﻥ ﺳﯿﺰﺩﻫﻢ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺩﻭﺭﻩﻫﺎﯼ ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺬﺍﺭ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﺠﻠﻪ ﺳﺨﻦ ﺑﺨﺼﻮﺹ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩﻫﺎﯼ ﺍﻭﻝ ﺧﻮﺩ ﺩﺭﯾﭽﻪﺍﯼ ﺑﻪ ﺭﻭﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ‬ ‫ﺟﻬﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻣﺤﻠﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺁﺛﺎﺭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺗﺎﺯﻩﻧﻔﺲ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻧﻮﮔﺮﺍ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﻭ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﺰﺍﯾﯽ ﺩﺭ ﺟﻬﺖﮔﯿﺮﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺩﺍﺷﺖ‪.‬ﻭ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﮔﻔﺖ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺮ ﺑﻨﯿﺎﺩ ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎﺭﻡ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﻭ ﺗﺤﻮﻝ ﻭ ﺩﮔﺮﮔﻮﻧﯽ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺟﻠﺪ‬ ‫ﭘﻨﺠﻢ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﻫﻤﺴﺎﯾﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﺎﺟﯿﮑﺴﺘﺎﻥ‪ ،‬ﺍﻓﻐﺎﻧﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﺷﺒﻪﻗﺎﺭﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﮐﺘﺮ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﻃﺮﺡ ﺗﻬﯿﻪٔ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﺗﻬﯿﻪ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﻨﯿﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﺍﺟﺮﺍ ﮔﺬﺍﺷﺖ‪ .‬ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ ﺍﯾﻦ ﻃﺮﺡ ﺑﺰﺭﮒ ﺭﺍ ﮐﻪ‬ ‫ﺗﻌﺪﺍﺩﺷﺎﻥ ﺍﻧﮕﺸﺖﺷﻤﺎﺭ ﺑﻮﺩ ﺑﺎ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻭ ﺗﺠﺴﺲ ﺑﺎﺯﺷﻨﺎﺧﺖ ﻭ ﮔﺮﻭﻫﯽ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﺑﺮﮔﻤﺎﺷﺖ‪ .‬ﻣﺠﻠﻪٔ ﺳﺨﻦ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺩﺭﺍﺯ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺩﻭ ﻧﺴﻞ ﺍﺯ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻤﺎﻥ‪ ،‬ﻣﺤﻘﻘﺎﻥ‪ ،‬ﺩﺍﺳﺘﺎﻥﻧﻮﯾﺴﺎﻥ ﻭ‬ ‫]‪[8‬‬ ‫ﻧﺎﻗﺪﺍﻥ ﺭﺍ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺩﺭ ﺻﻔﺤﺎﺕ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺑﺮﺍﯼ ﻫﺮ ﻏﺰﻝ ﻧﺨﺴﺖ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎﯼ ﻣﻌﺮﻑ ﻧﺴﺨﻪﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺁﻥ ﻏﺰﻝ ﺭﺍ ﺩﺭﺝ ﮐﺮﺩﻩﺍﻧﺪ ﺩﺭ ﺑﺎﻻﯼ‬ ‫]‪[12‬‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺁﻥ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺍﺑﯿﺎﺕ ﺁﻥ ﻏﺰﻝ ﺩﺭ ﻧﺴﺨﻪﻫﺎﯼ ﻣﺄﺧﺬ‪ ،‬ﻭ ﺳﭙﺲ ﺍﺧﺘﻼﻑ ﻧﺴﺨﻪﻫﺎ ﺩﺭ ﺿﺒﻂ ﮐﻠﻤﺎﺕ ﻭ ﻋﺒﺎﺭﺍﺕ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻫﺮ ﺑﯿﺖ ﻧﻘﻞ ﮔﺮﺩﯾﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺟﻠﺪ ﺩﻭﻡ ﺁﻥ ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺯﯾﺮ ﭼﺎﭖ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﻨﺎﺭﻩﮔﯿﺮﯼ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﻣﻌﻠﻖ ﻣﺎﻧﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ ﻧﺎﻣﻌﻠﻮﻣﯽ ﺩﭼﺎﺭ ﺷﺪ‪.‬‬ ‫ﺭﻭﺵ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﻭ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺨﻦ‪ ،‬ﺭﺍﻫﮕﺸﺎﯼ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﻣﺴﺘﻌﺪ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺣﺎﻓﻆ‪:‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺩﺭ ﻣﻘﺪﻣﻪٔ ﮐﺘﺎﺏ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺣﺎﻓﻆ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۷‬ﺍﻇﻬﺎﺭ ﺍﻣﯿﺪﻭﺍﺭﯼ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻧﺴﺨﻪﻫﺎﯼ ﮐﻬﻦ‪ ،‬ﺩﯾﻮﺍﻥ ﮐﺎﻣﻞ ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻬﯿﻪ ﻭ‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﻧﻮﺁﻭﺭﯼ ﻋﻤﺪﻩﺍﯼ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﻧﮕﺎﻩ ﺩﺭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺑﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﯽﺧﻮﺭﺩ‪ ،‬ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺮﺧﻼﻑ ﺩﺳﺘﻮﺭﻫﺎﯼ ﭘﯿﺸﯿﻦ ﮐﻪ ﻣﺒﻨﺎﯼ ﺑﺤﺚ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺟﺰﺍﯼ ﺟﻤﻠﻪ ﻭ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺍﻧﻮﺍﻉ ﮐﻠﻤﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﺩﺍﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﯽﺭﺳﯿﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺩﺭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ‫ﮐﻮﭼﮑﺘﺮﯾﻦ ﻭﺍﺣﺪ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﮐﻪ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﮔﻮﯾﻨﺪﻩ ﯾﻌﻨﯽ ﺭﺳﺎﻧﺪﻥ ﭘﯿﺎﻡ ﺭﺍ ﺑﺮﺁﻭﺭﺩﻩ ﻣﯽﺳﺎﺯﺩ ﻭ ﺟﻤﻠﻪ ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻣﺒﻨﺎﯼ ﺑﺤﺚ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ‪ ،‬ﻭ ﺳﭙﺲ ﺍﯾﻦ ﻭﺍﺣﺪ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﻭ ﻗﺴﻤﺖ ﺍﺻﻠﯽ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﮐﻪ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺷﺎﻣﻞ ﺍﺟﺰﺍﯼ ﮐﻮﭼﮏﺗﺮﯼ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﯾﮏﯾﮏ ﺍﺟﺰﺍﯼ ﻫﺮ ﻗﺴﻤﺖ ﻣﯽﺭﺳﺪ‪ [9].‬ﺟﻠﺪ ﺳﻮﻡ ﻭﯾﮋﮔﯽﻫﺎﯼ ﻧﺤﻮﯼ ﻭ ﻟﻐﻮﯼ ﻭ ﺁﻭﺍﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩﻭﺭﻩ ﺩﻭﻡ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭﯼ ﯾﻌﻨﯽ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﺘﯿﻼﯼ ﻣﻐﻮﻝ ﺭﺍ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬‬ .‬ﻭﺟﻮﺩ ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺩﺭ ﻫﺮ ﺯﺑﺎﻥ‪ ،‬ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪٔ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﯾﮏﯾﮏ ﻭﺍﮊﻩﻫﺎﯼ‬ ‫ﺁﻥ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻓﺎﯾﺪﻩﻫﺎﯼ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺷﺘﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺳﻨﺪﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺳﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﯾﺒﺎﻥ ﻭ ﻣﺤﻘﻘﺎﻥ ﻭ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﻭ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺎﺭ‬ ‫ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻥ ﺗﻤﺎﻡ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﭘﯿﺶﺑﯿﻨﯽ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺟﻠﺪ ﺩﻭﻡ ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ ﺯﺑﺎﻥﻫﺎ ﻭ ﮔﻮﯾﺶﻫﺎﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ﺩﺭ ﻗﻠﻤﺮﻭ ﺍﯾﺮﺍﻥﺯﻣﯿﻦ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻭ ﺗﮑﺎﻣﻞ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺟﻠﺪ ﺍﻭﻝ ﺷﺎﻣﻞ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺗﯽ ﺑﻮﺩ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﺎﺳﺘﺎﻥ ﻭ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻣﯿﺎﻧﻪ ﺗﺎ‬ ‫ﻭﺭﻭﺩ ﺍﺳﻼﻡ‪ .‬ﺑﻨﺎﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺮ ‪۵‬‬ ‫ﺟﻠﺪ ﺭﯾﺨﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯿﺎﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺯﻣﺎﻥ ﮐﻬﻦ ﺗﺎ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺩﺭﺑﺮﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺭﻭﺷﻦ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻭﺍﮊﻩ ﺩﺳﺖ ﮐﻢ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻣﮑﺘﻮﺏ ﺍﺯ ﭼﻪ‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﻭﺍﺭﺩ ﺷﺪﻩ ﻭ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺍﺯ ﻣﻌﻨﯽﻫﺎﯼ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺁﻥ ﺍﺯ ﭼﻪ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﯼ ﺑﺮ ﺟﺎ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻧﻮﻉ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﺮﺧﻼﻑ ﺭﻭﺵ ﺭﺍﯾﺞ ﻓﺮﻫﻨﮓﻧﮕﺎﺭﯼ ﮐﻪ ﻣﺂﺧﺬ‬ ‫ﺍﺻﻠﯽ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺩﺭ ﺁﻥ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎﯼ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺆﻟﻔﺎﻥ ﻧﺨﺴﺖ ﻫﻤﻪ ﻣﺘﻦﻫﺎﯼ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺍﺯ ﭘﯽ ﻫﻢ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﺩﻫﻨﺪ ﻭ ﻭﺍﮊﻩﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﻣﻌﻨﯽﻫﺎﯼ ﮔﻮﻧﺎﮔﻮﻥ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﻧﻪ ﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﻓﺮﻫﻨﮓﻫﺎﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﻠﮑﻪ ﺍﺯ ﻣﺘﻦﻫﺎ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﻭ ﻃﺮﺡ ﺟﺎﻣﻌﯽ ﺑﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﺑﺰﺍﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻓﺮﻫﻨﮓ‬ ‫ﻟﻐﺖ ﭘﺎﯾﻪﮔﺬﺍﺭﯼ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﻣﻮﻓﻖ ﺷﺪ ﺑﺨﺸﯽ ﺍﺯ ﺩﻭﺭﻩ ﺍﻭﻝ ﺭﺍ ﺁﻣﺎﺩﻩ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ‪.‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﺳﺘﻮﺭ‪،‬‬ ‫ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺍﺻﻄﻼﺣﺎﺕ ﺩﺭﺳﺖ ﻭ ﺑﺠﺎﯼ ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ ﮐﻪ ﺍﮐﻨﻮﻥ ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﺭﺍﯾﺞ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﻬﺎﺩ‪ ،‬ﮔﺰﺍﺭﻩ‪ ،‬ﻋﻤﻠﮑﺮﺩ‪ ،‬ﭘﺎﯾﻪ‪ ،‬ﭘﯿﺮﻭ‪ ،‬ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ ﻭ ﻧﻈﺎﯾﺮ ﺁﻥ‬ ‫ﺍﺯ ﺑﺮﺳﺎﺧﺘﻪﻫﺎﯼ ﺍﻭﺳﺖ‪.‬ﺍﯾﻦ ﺩﻭﺭﻩ ﺑﻪ ﻗﺮﻥ ﻫﻔﺘﻢ‬ ‫ﻫﺠﺮﯼ ﺧﺘﻢ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺟﻠﺪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ‬ ‫]‪[11‬‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۷‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪:‬‬ ‫ﺍﺯ ﺩﯾﮕﺮ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﻋﻤﺪﻩٔ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﻃﺮﺡﺭﯾﺰﯼ ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻭ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ »ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ« ﺑﻮﺩ‪ .

‬‬ ‫]‪[13‬‬ ‫ﺳﺎﻝﺷﻤﺎﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫• ‪ ۱۲۹۲‬ﺗﻮﻟﺪ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۰۰‬ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ‬ ‫‪ ۱۳۰۹‬ﭼﺎﭖ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺩﺭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻗﺪﺍﻡ‬ ‫‪ ۱۳۱۱‬ﻭﺭﻭﺩ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﺴﺮﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ‬ ‫‪ ۱۳۱۴‬ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫‪ ۱۳۱۵‬ﺭﻓﺘﻦ ﺑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻧﻈﺎﻡ ﻭﻇﯿﻔﻪ‬ ‫‪ ۱۳۲۰‬ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺑﺎ ﻫﻤﺪﺭﺳﺶ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﻩٔ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺧﺎﻧﻢ ﺯﻫﺮﺍ ﮐﯿﺎ‬ ‫‪ ۱۳۲۰‬ﺁﻏﺎﺯ ﺧﺪﻣﺖ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩٔ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ‬ ‫‪ ۱۳۲۲‬ﮔﺬﺭﺍﻧﺪﻥ ﺭﺳﺎﻟﻪٔ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺗﺤﻮﻝ ﺍﻭﺯﺍﻥ ﻏﺰﻝ ﻭ ﺗﺤﻘﯿﻖ‬ ‫ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﺩﺭ ﻋﺮﻭﺽ ﻭ ﻗﺎﻓﯿﻪ‬ ‫‪ ۱۳۲۲‬ﺁﻏﺎﺯ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﺠﻠﻪٔ ﺳﺨﻦ‬ ‫• ‪ ۱۳۲۵‬ﺧﺪﻣﺖ ﺩﺭ ﺍﺩﺍﺭﻩٔ ﺗﻌﻠﯿﻤﺎﺕ ﻋﺎﻟﯿﻪٔ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ‬ ‫• ‪ ۱۳۲۵‬ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺍﺩﺍﺭﻩٔ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﻭ ﺭﻭﺍﺑﻂ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۲۷‬ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻄﺎﻟﻌﺎﺕ ﻓﻮﻧﺘﯿﮏ ﻭ ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫‪ ۱۳۲۹‬ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﺍﺩﺍﻣﻪٔ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩٔ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ‬ ‫‪ ۱۳۳۰‬ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺮﺳﯽ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩٔ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ‬ ‫‪ ۱۳۳۰‬ﺗﺠﺪﯾﺪ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﻣﺠﻠﻪٔ ﺳﺨﻦ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۳۲‬ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﻟﺒﻨﺎﻥ ﻭ ﺍﯾﺮﺍﺩ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺳﻦ ﮊﻭﺯﻑ ﺑﯿﺮﻭﺕ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩٔ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫‪ ۱۳۳۶‬ﺳﻔﺮ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ‬ ‫‪ ۱۳۳۶‬ﻋﻀﻮﯾﺖ ﻣﺠﻠﺲ ﺳﻨﺎ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺳﻨﺎﺗﻮﺭ ﺍﻧﺘﺼﺎﺑﯽ ﺍﺯ ﻣﺎﺯﻧﺪﺭﺍﻥ‬ ‫‪ ۱۳۴۱‬ﺗﺼﺪﯼ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺭ ﺩﻭﻟﺖ ﺍﺳﺪﺍﻟﻠﻪ ﻋﻠﻢ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪ ۱۳۴۴‬ﺗﺄﺳﯿﺲ ﺑﻨﯿﺎﺩ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺼﺪﯼ ﺩﺑﯿﺮﮐﻠﯽ ﻭ ﻣﺪﯾﺮ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺁﻥ ) ﺗﺎ ﺑﻬﻤﻦ ‪(۱۳۵۷‬‬ ‫‪ ۱۳۴۶‬ﺍﻧﺘﺼﺎﺏ ﺑﻪ ﻣﺪﯾﺮ ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﭘﯿﮑﺎﺭ ﺑﺎ ﺑﯽﺳﻮﺍﺩﯼ‬ ‫‪ ۱۳۵۱‬ﺗﺄﺳﯿﺲﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎﻥ ﺍﺩﺏ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺼﺪﯼ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺁﻥ‬ ‫‪ ۱۳۵۱‬ﺗﺄﺳﯿﺲ ﭘﮋﻭﻫﺸﮑﺪﻩٔ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺼﺪﯼ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺁﻥ‬ ‫• ‪ ۱۳۵۸‬ﺗﻮﻗﯿﻒ ﻭ ﺯﻧﺪﺍﻥ )ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﯾﮑﺼﺪ ﺭﻭﺯ ﺍﺯ ‪ ۲۰‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ(‬ ‫• ‪ ۱۳۵۹‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ‬ ‫• ‪ ۱۳۶۱‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺩﺍﺳﺘﺎﻥﻫﺎﯼ ﺑﯿﺪﭘﺎﯼ‬ ‫• ‪ ۱۳۶۹‬ﺷﺪﺕ ﮔﺮﻓﺘﻦ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼﻫﺎ‬ ‫• ‪ ۱۳۶۹‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﺩﺭ ‪ ۷۷‬ﺳﺎﻟﮕﯽ )ﺍﻭﻝ ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪(۱۳۶۹‬‬ ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ..‬‬ ‫ﺷﺎﻋﺮﯼ‬ ‫ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺁﻥ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺷﺎﻋﺮﯼ ﮔﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯾﯽ ﻣﺸﺎﺑﻪ ﻧﯿﻤﺎ ﯾﻮﺷﯿﺞ ﺩﺍﺷﺖ‪ ،‬ﻭﻟﯽ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺭﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﻋﺮﻭﺽ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻇﺮﻓﯿﺖﻫﺎﯼ‬ ‫ﮔﺴﺘﺮﺩﻩﺍﯼ ﺩﺍﺭﺩ ﻭ ﺁﻥﭼﻪ ﻧﯿﺎﺯﻣﻨﺪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭ ﺗﺤﻮﻝ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺯﺑﺎﻥ ﺷﻌﺮ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺍﻣﺮﻭﺯﯼ ﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺷﻌﺮ »ﻋﻘﺎﺏ« ﺍﻭ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﺎﺩﻕ ﻫﺪﺍﯾﺖ ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺷﺪﻩ‪ ،‬ﺍﺯ ﺯﯾﺒﺎﺗﺮﯾﻦ ﻭ ﭘﺮﻣﺤﺘﻮﺍﺗﺮﯾﻦ ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺁﻏﺎﺯ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪:‬‬ ‫ﮔﺸﺖ ﻏﻤﻨﺎﮎ ﺩﻝ ﻭ ﺟﺎﻥ ﻋﻘﺎﺏ ﭼﻮ ﺍﺯﻭ ﺩﻭﺭ ﺷﺪ ﺍﯾﺎﻡ ﺷﺒﺎﺏ‬ ‫ﺩﯾﺪ ﮐﺶ ﺩﻭﺭ ﺑﻪ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺭﺳﯿﺪ‬ ‫ﺁﻓﺘﺎﺑﺶ ﺑﻪ ﻟﺐ ﺑﺎﻡ ﺭﺳﯿﺪ‬ ‫ﺑﺎﯾﺪ ﺍﺯ ﻫﺴﺘﯽ ﺩﻝ ﺑﺮﮔﯿﺮﺩ‬ ‫ﺭﻩ ﺳﻮﯼ ﻋﺎﻟﻢ ﺩﯾﮕﺮ ﮔﯿﺮﺩ‪.‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ »ﻣﺎﻩ ﺩﺭ ﻣﺮﺩﺍﺏ« ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۳‬ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ‬ ‫ﯾﺎﻓﺖ ﻭ ﺑﺎﺭﻫﺎ ﺗﺠﺪﯾﺪ ﭼﺎﭖ ﺷﺪ‪..‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ‫‪116‬‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ﭼﺎﭖ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﺑﺎ ﻭﺟﻮﺩ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺯ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﻃﯽ ﺳﯽ ﺳﺎﻝ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﯾﺎﻓﺘﻪ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺍﻋﺘﺒﺎﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺣﻔﻆ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﻣﻮﺭﺩ‬ ‫ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩٔ ﻣﺤﻘﻘﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪.

p.‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺩﺧﺘﺮ ﺳﺮﻭﺍﻥ‪ ،‬ﭘﻮﺷﮑﯿﻦ )ﺗﺮﺟﻤﻪ( ‪۱۳۱۰‬‬ ‫ﺭﻭﺍﻥﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﺗﻄﺒﯿﻖ ﺁﻥ ﺑﺎ ﺍﺻﻮﻝ ﭘﺮﻭﺭﺵ ‪۱۳۱۶‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺟﻮﺍﻥ )ﺗﺮﺟﻤﻪ( ‪۱۳۲۰‬‬ ‫ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﺩﺭ ﻋﺮﻭﺽ ﻭ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﻭ ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ ﺗﺤﻮﻝ ﺍﻭﺯﺍﻥ ﻏﺰﻝ ﻓﺎﺭﺳﯽ )ﺗﺄﻟﯿﻒ( ‪۱۳۲۷‬‬ ‫ﻣﺨﺎﺭﺝﺍﻟﺤﺮﻭﻑ‪ ،‬ﺍﺑﻦ ﺳﯿﻨﺎ )ﺗﺮﺟﻤﻪ(‪۱۳۳۳ ،‬‬ ‫ﺗﺮﯾﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﺍﯾﺰﻭﻟﺪ )ﺗﺮﺟﻤﻪ(‪۱۳۳۴ ،‬‬ ‫ﻭﺯﻥ ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺭﺳﯽ )ﺗﺄﻟﯿﻒ(‪۱۳۳۷ ،‬‬ ‫ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺣﺎﻓﻆ‪۱۳۳۷ ،‬‬ ‫ﺳﻤﮏ ﻋﯿﺎﺭ )ﺗﺼﺤﯿﺢ(‪ ،‬ﺩﺭ ‪ ۵‬ﺟﻠﺪ ‪۱۳۵۳-۱۳۳۸‬‬ ‫ﭼﻨﺪ ﻧﮑﺘﻪ ﺩﺭ ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ ‪۱۳۳۸‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺷﺎﻫﮑﺎﺭﻫﺎﯼ ﻫﻨﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺁﺭﺗﻮﺭ ﺍﭘﻬﺎﻡ ﭘﻮﭖ )ﺗﺮﺟﻤﻪ(‪۱۳۳۸ ،‬‬ ‫ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ )ﺗﺄﻟﯿﻒ( ‪۱۳۴۳‬‬ ‫ﺯﺑﺎﻥﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻﺕ(‪۱۳۴۳ ،‬‬ ‫ﻣﺎﻩ ﺩﺭ ﻣﺮﺩﺍﺏ )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ(‪۱۳۴۳ ،‬‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻭ ﻫﻨﺮ )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻﺕ(‪۱۳۴۵ ،‬‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻉ)ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻﺕ(‪۱۳۴۵ ،‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ )ﺗﺄﻟﯿﻒ(‪ ،‬ﺩﺭ ‪ ۳‬ﺟﻠﺪ ‪۱۳۴۸‬‬ ‫ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ )ﺗﺄﻟﯿﻒ( ‪۱۳۵۱‬‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ )ﺗﺄﻟﯿﻒ ﻣﻘﺪﻣﻪ( ‪۱۳۵۷‬‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺣﺎﻓﻆ )ﺗﺼﺤﯿﺢ( ‪۱۳۵۹‬‬ ‫ﺩﺍﺳﺘﺎﻥﻫﺎﯼ ﺑﯿﺪﭘﺎﯼ )ﺗﺼﺤﯿﺢ( ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﻣﺤﻤﺪ ﺭﻭﺷﻦ ‪۱۳۶۱‬‬ ‫ﺷﻬﺮ ﺳﻤﮏ )ﯾﺎﺩﺩﺍﺷﺖﻫﺎﯼ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺳﻤﮏ ﻋﯿﺎﺭ( ‪۱۳۶۲‬‬ ‫ﻫﻔﺘﺎﺩ ﺳﺨﻦ )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻﺕ( ﺟﻠﺪ ﺍﻭﻝ ‪۱۳۶۸‬‬ ‫ﻫﻔﺘﺎﺩ ﺳﺨﻦ )ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﻣﻘﺎﻻﺕ( ﺟﻠﺪ ﺩﻭﻡ ‪۱۳۶۹‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﺷﺖﻫﺎ ﻭ ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﯾﺎﺩﺩﺍﺷﺖﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺳﻔﺮﻧﺎﻣﻪٔ ﺧﺎﻧﻠﺮﺧﺎﻥ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۱‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﭼﺎﭖ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.aspx‬ﻣﺤﻤﺪ ﻣﻬﯿﺎﺭ‪ :‬ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ‪ ،‬ﻫﻔﺘﻪﻧﺎﻣﻪٔ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪ ﺍﻣﺮﻭﺯ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‬ ‫]‪[12‬‬ ‫]‪[13‬‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪﺍﯼ ﺑﺮ ﺗﺪﻭﯾﻦ ﻏﺰﻝﻫﺎﯼ ﺣﺎﻓﻆ‪ ،‬ﺩﮐﺘﺮ ﺳﻠﯿﻢ ﻧﯿﺴﺎﺭﯼ‪۱۳۶۷ ،‬‬ ‫ﻗﺎﻓﻠﻪﺳﺎﻻﺭ ﺳﺨﻦ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ )ﯾﺎﺩﻧﺎﻣﻪ ﺩﮐﺘﺮ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ(‪ ،‬ﻧﺸﺮ ﺍﻟﺒﺮﺯ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ ‪۱۳۷۰‬‬ ‫‪117‬‬ .‬‬ ‫ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﺑﺎﺯﻧﻮﯾﺴﯽ ﯾﺪﺍﻟﻠﻪ ﺟﻼﻟﯽ ﭘﻨﺪﺭﯼ‪ ،‬ﻣﺠﻠﻪٔ ﺁﯾﻨﺪﻩ‪ ،‬ﻣﺮﺩﺍﺩ‪-‬ﺁﺑﺎﻥ ‪ ،۱۳۶۹‬ﺹ ‪۴۴۸-۴۲۷‬‬ ‫ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﻫﻤﺎﻧﺠﺎ‬ ‫]‪[6‬‬ ‫]‪[7‬‬ ‫]‪[8‬‬ ‫]‪[9‬‬ ‫ﺟﻼﻝ ﻣﺘﯿﻨﯽ‪ ،‬ﭘﯿﻤﺎﻥ ﭘﺎﯾﺪﺍﺭ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺗﺎﺑﺴﺘﺎﻥ ‪ ،۱۳۷۰‬ﺹ ‪۲۳۷-۲۳۳‬‬ ‫‪Abbas Milani: Eminent Persians. 971-977‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪﺟﻌﻔﺮ ﻣﺤﺠﻮﺏ‪ ،‬ﺩﮐﺘﺮ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥﻧﺎﻣﻪ‪ ،‬ﭘﺎﯾﯿﺰ ‪ . Syracuse University Press.۱۳۶۹‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ‪ ،۳۲‬ﺹ ‪۶۶۴-۶۵۶‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‪ ،‬ﻣﺠﻠﻪ ﯾﻐﻤﺎ‪ ،‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪۱۳۵۲‬‬ ‫]‪[10‬‬ ‫]‪[11‬‬ ‫)‪ ،(http://www. 2008.shahrvandemrouz.com/content/1121/default.

‬ﺩﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺮﺑﯽ ﺗﺒﺤﺮ ﺩﺍﺷﺖ‬ ‫ﻭ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺯﺑﺎﻥ ﻧﯿﺰ ﺷﻌﺮ ﻣﯽﺳﺮﻭﺩ‪.‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻣﻨﻄﻖ ﻭ ﮐﻼﻡ ﻭ ﺣﮑﻤﺖ ﻫﻤﺖ ﮔﻤﺎﺷﺖ ﻭﺍﺯ ﻣﺤﻀﺮ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻧﯽ ﭼﻮﻥ ﺁﻗﺎ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺪﺍﻟﺒﻨﯽ‬ ‫ﮐﺠﻮﺭﯼ ﻭ ﺁﻗﺎ ﺳﯿﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺍﻣﯿﺮ ﺩﺭ ﻫﻔﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺁﻣﺪ‪ .‬‬ ‫ﺍﻣﯿﺮﯼ ﻓﯿﺮﻭﺯﮐﻮﻫﯽ ﺷﺎﻋﺮ ﻏﺰﻝ ﻭ ﻗﺼﯿﺪﻩ ﻭ ﺍﺯ ﺷﯿﻔﺘﮕﺎﻥ ﺻﺎﺋﺐ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺳﺒﮏ ﻫﻨﺪﯼ ﺷﻌﺮ ﻣﯽﺳﺮﻭﺩ‪ .‬‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﻭ ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺑﺮ »ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺻﺎﺋﺐ«‬ ‫ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ »ﻋﻔﺎﻑ ﻧﺎﻣﻪ«‪ ،‬ﺩﺭ ﻟﺰﻭﻡ ﺣﺠﺎﺏ‬ ‫»ﺍﺣﻘﺎﻕﺍﻟﺤﻖ« ﺩﺭ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﺷﻌﺮﺍﯼ ﺻﻔﻮﯼ ﻭ ﺩﻓﺎﻉ ﺍﺯ ﺳﺒﮏ ﻫﻨﺪﯼ‪.‬ﺩﺭ ﻓﺮﺡﺁﺑﺎﺩ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪ »ﻣﮑﺎﺗﯿﺐ ﻧﻬﺞ ﺍﻟﺒﻼﻏﻪ«‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪﺍﯼ ﺍﺯ »ﻧﻔﺲﺍﻟﻤﻬﻤﻮﻡ« ﺣﺎﺝ ﺷﯿﺦ ﻋﺒﺎﺱ ﻣﺤﺪﺙ ﻗﻤﯽ‬ ‫»ﻭﺟﯿﺰﺓﻓﯽ ﻋﻠﻢﺍﻟﻨﺒﯽ«‪ ،‬ﺭﺳﺎﻟﻪﺍﯼ ﻓﻠﺴﻔﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪ ﺟﺎﻭﺩﺍﻥ ﺧﺮﺩ ﭼﺎﭖ ﺷﺪﻩ‬ ‫»ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺍﺷﻌﺎﺭ« ﺩﺭ ﺩﻭﺟﻠﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻤﺖ ﺩﺧﺘﺮﺵ ﺍﻣﯿﺮ ﺑﺎﻧﻮ ﮐﺮﯾﻤﯽ )ﻣﺼﻔﺎ( ﭼﺎﭖ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺍﺯ ﻧﯿﻤﺎ ﺗﺎ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﻣﺎ )‪(۵۳۷-۵۳۰‬‬ ‫ﺳﺨﻨﻮﺭﺍﻥ ﻧﺎﻣﯽ )‪(۳۶۶-۳۵۸/۱‬‬ ‫ﺳﺨﻨﻮﺭﺍﻥ ﻧﺎﻣﯽ ﻣﻌﺎﺻﺮ )‪(۳۷۵-۳۶۸/۱‬‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺳﺨﻨﻮﺭﺍﻥ )‪(۹۳‬‬ ‫ﻣﺆﻟﻔﯿﻦ ﮐﺘﺐ ﭼﺎﭘﯽ )‪.‬ﺩﺭ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ »ﺍﻣﯿﺮ« ﺗﺨﻠﺺ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ .(۶۲-۶۱/۵‬‬ ‫‪118‬‬ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﺳﯿﺪ ﮐﺮﯾﻢ ﺍﻣﯿﺮﯼ ﻓﯿﺮﻭﺯﮐﻮﻫﯽ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺳﯿﺪ ﻣﺼﻄﻔﯽﻗﻠﯽ ﻣﻨﺘﻈﻢﺍﻟﺪﻭﻟﻪ ﺍﺯ ﺳﺎﺩﺍﺕ ﻓﯿﺮﻭﺯﮐﻮﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‫ﺳﯿﺪ ﮐﺮﯾﻢ ﺍﻣﯿﺮﯼ ﻓﯿﺮﻭﺯﮐﻮﻫﯽ‬ ‫ﺳﯿﺪ ﮐﺮﯾﻢ ﺍﻣﯿﺮﯼ ﻓﯿﺮﻭﺯﮐﻮﻫﯽ‬ ‫ﺳﯿﺪ ﮐﺮﯾﻢ ﺍﻣﯿﺮﯼ ﻓﯿﺮﻭﺯﮐﻮﻫﯽ )ﺗﻮﻟﺪ‪۱۲۸۹ :‬ﺵ‪ ،‬ﻓﺮﺡﺁﺑﺎﺩ‪-‬ﻭﻓﺎﺕ‪۱۳۶۳ :‬ﺵ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ( ﺍﺯ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩ‪.‬ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺍﺑﺘﺪﺍﺋﯽ ﻭ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭ‬ ‫ﻣﺪﺍﺭﺱ ﺳﯿﺮﻭﺱ‪ ،‬ﺛﺮﻭﺕ‪ ،‬ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﻭ ﮐﺎﻟﺞ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎﺋﯽ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ‪ .‬ﭘﺪﺭﺵ ﻫﻤﺎﻥ ﺳﺎﻝ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺍﻭ ﺗﺤﺖ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻣﺎﺩﺭ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﭘﺪﺭﺵ ﺍﺯ ﺭﺟﺎﻝ ﺍﺭﻭﭘﺎ ﺭﻓﺘﻪ ﻋﻬﺪ ﻣﻈﻔﺮﯼ ﻭ‬ ‫ﺁﺷﻨﺎ ﺑﻪ ﺗﻤﺪﻥ ﺟﺪﯾﺪ ﻭ ﺟﺪ ﺍﻋﻼﯾﺶ ﺍﻣﯿﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﺧﺎﻥ ﺳﺮﺩﺍﺭ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺎﺗﺤﯿﻦ ﻫﺮﺍﺕ ﻭ ﺑﺎﻧﯽ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺧﯿﺮﯾﻪ ﺍﯾﺘﺎﻡ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﻓﯿﺮﻭﺯﮐﻮﻫﯽ‬ ‫ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﺳﺘﺎﻧﻪ ﺍﻣﺎﻣﺰﺍﺩﻩ ﻃﺎﻫﺮ ﺩﺭ ﺻﺤﻦ ﺣﻀﺮﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻈﯿﻢ ﻣﺪﻓﻮﻥ ﮔﺮﺩﯾﺪ‪.

[1‬‬ ‫ﺯﻫﺮﯼ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺷﻨﺒﻪ ‪ ۱۵‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ۱۳۷۳‬ﺩﺭ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺁﺳﯿﺎ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﺮ ﺍﺛﺮ ﺳﮑﺘﻪ ﻗﻠﺒﯽ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪.‬‬ ‫ﻓﮑﺮ ﻭ ﺷﻌﺮ ﺯﻫﺮﯼ‬ ‫ﺩﺭ ﺁﻏﺎﺯ ﭼﻬﺎﺭﭘﺎﺭﻩ ﺳﺮﺍ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺯ ﺯﻣﺮﻩ ﯼ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﻣﮑﺘﺐ ﺗﻮﻟﻠﯽ ﺑﻮﺩ‪ ..aspx‬‬ ‫• ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺤﻤﺪ ﺯﻫﺮﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﯾﺖ ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ )‪(http://www.‬ﺩﻭ ﺷﻌﺮ »ﺑﻪ‬ ‫ﻓﺮﺩﺍ« ﻭ »ﻟﻨﺪﻥ ‪ «۷۰‬ﺍﻭ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺍﺳﺖ‪.co.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺯﻫﺮﯼ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ )‪(http://portal..‬‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺟﺰﯾﺮﻩ )‪(۱۳۳۴‬‬ ‫ﮔﻼﯾﻪ )‪(۱۳۴۵‬‬ ‫ﺷﺒﻨﺎﻣﻪ )‪(۱۳۴۷‬‬ ‫‪ .‬‬ ‫ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎ ﺑﺎ ﭘﻠﻪ ﻫﺎﯼ ﭼﻮﺑﯽ ﭘﻴﭽﺎﻥ ﺳﺮﺩ ‪ /‬ﺩﻟﻤﺮﺩﻩ ‪ /‬ﻧﻤﻮﺭ ﻭ ‪ /‬ﺗﺎﺭ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺩﻫﻪ ﭼﻬﻞ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﺗﺎﻟﯿﻒ ‪۹‬‬ ‫ﻣﺠﻠﺪ ﺍﺯ »ﮐﺘﺎﺑﺸﻨﺎﺳﯽ ﻣﻠﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ« ﺩﺭ ﺩﻭ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺍﺳﺖ]‪.‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺟﺎ ﮔﺰﯾﺪﻩ ﺍﯼ ﺍﺯ ﺷﻌﺮ ﻟﻨﺪﻥ ‪ ۷۰‬ﺍﻭ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻏﺮﺑﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻧﮕﻠﯿﺲ ﺳﺮﻭﺩﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﯾﺪﻩ ﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺷﻬﺮ ﻟﻨﺪﻥ ﺑﺎﺯﮔﻮ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺭﺍ ﻣﯽ ﺧﻮﺍﻧﯿﻢ‪ :‬ﺍﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﺑﻪ‬ ‫»ﮔﻠﭽﯿﻦ ﮔﯿﻼﻧﯽ« ﺷﺎﻋﺮ ﺷﻌﺮ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﺎﺯ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺑﺎ ﻣﻄﻠﻊ »ﺑﺎﺯ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺑﺎ ﺗﺮﺍﻧﻪ ‪ /‬ﺑﺎ ﮔﻮﻫﺮﻫﺎﯼ ﻓﺮﺍﻭﺍﻥ ﻣﯽ ﺧﻮﺭﺩ ﺑﺮ ﺑﺎﻡ ﺧﺎﻧﻪ« ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺷﺪﻩ ﺍﺳﺖ‪ ..‬ﺍﻭ ﭼﻬﺎﺭ ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻣﻼﯾﺮ ﻭ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۱‬ﺩﺭ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﮔﺰﯾﺪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۲‬ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﻟﯿﺴﺎﻧﺴﻪ ﺷﺪ ﺑﻌﺪﺍً ﺩﻭﺭﻩ ﺩﮐﺘﺮﺍﯼ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ‬ ‫ﺩﺑﯿﺮ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺑﻮﺩ ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۱‬ﺑﻪ ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻣﻠﯽ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ‪ .ir/daka/Wiki Pages/زهري، Ù Ø٠د.htm‬‬ ‫• ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺯ ﺭﻭﺩﮐﯽ ﺗﺎ ﺍﻣﺮﻭﺯ‪ ،‬ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺷﮑﯿﺒﺎ‬ ‫‪119‬‬ .‬ﻭ ﺗﺘﻤﻪ )‪(۱۳۴۸‬‬ ‫ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ ﺍﺷﻌﺎﺭ )‪(۱۳۴۸‬‬ ‫ﻣﺸﺖ ﺩﺭ ﺟﯿﺐ )‪(۱۳۵۳‬‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﭘﯿﺮ ﻣﺎ ﮔﻔﺖ )‪(۱۳۵۶‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺣﻘﻮﻗﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ‪ ..‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺛﺎﻟﺚ‪) ۱۳۷۷ ،‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ(‪.bbc.uk/persian/arts/story/2006/03/060330_pm-norouz-zohari..ISBN 964-6404-26-X .‬ﺍﻣﺎ ﺧﻴﻠﯽ ﺯﻭﺩ ﺑﻪ ﻧﻴﻤﺎ ﻭ ﻗﺎﻟﺐ ﻧﻴﻤﺎﻳﯽ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﺍﻳﻦ ﺷﻴﻮﻩ ﯼ ﺗﺎﺯﻩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﯼ »ﮔﻼﻳﻪ«‬ ‫ﺁﺷﮑﺎﺭ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺷﻌﺮ ﻧﻮ ﺍﺯ ﺁﻏﺎﺯ ﺗﺎ ﺍﻣﺮﻭﺯ‪ .com/poet/zahri./‬ﺭﻭﺯ ﻳﮑﺸﻨﺒﻪ ‪ -‬ﮐﻪ ﺩﮔﺮ ﺩﺭ ﮔﻮﺵ ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ‪ /‬ﻣﺮﺩﻩ ﻭ ﻧﺎﺁﺷﻨﺎﺳﺖ‪.‫ﻣﺤﻤﺪ ﺯﻫﺮﯼ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺯﻫﺮﯼ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺯﻫﺮﯼ )ﺯﺍﺩﻩ ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۰۵‬ﺩﺭﮔﺬﺷﺘﻪ ‪ ۱۵‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ (۱۳۷۳‬ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﺯﻫﺮﯼ ﺩﺭ ﺭﻭﺳﺘﺎﯼ ﻋﺒﺎﺱ ﺁﺑﺎﺩ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺷﻬﺴﻮﺍﺭ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ ..‬ﻫﺴﺖ ﻓﺮﻳﺎﺩﯼ ﺍﮔﺮ ‪ /‬ﻧﺠﻮﺍﺳﺖ ﻳﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺳﻮﺕ ﮐﺸﺘﯽ ‪ /‬ﻳﺎ ﺗﺮﻥ ‪ /‬ﻳﺎ ﮐﺎﺭﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﻃﻨﻴﻦ ﺧﺴﺘﻪ ﯼ‬ ‫ﺯﻧﮓ ﮐﻠﻴﺴﺎ ‪ .nlai.‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﯼ ﺑﻌﺪﯼ ﺍﻭ »ﺷﺐ ﻧﺎﻣﻪ« ﺣﺎﻭﯼ ﻗﻄﻌﺎﺕ ﻓﻠﺴﻔﯽ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺍﺳﺖ‪ ..‬ﻣﻮﺿﻮﻉ ﻗﻄﻌﺎﺕ ﺍﻳﻦ ﺩﻓﺘﺮ ﺭﻧﺞ‪ ،‬ﺗﻨﻬﺎﻳﯽ ﻭ ﺍﻧﺪﻭﻩ ﺷﺎﻋﺮﺍﻧﻪ ﺍﺳﺖ‪ ..shtml‬‬ ‫• ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﺤﻤﺪ ﺯﻫﺮﯼ )‪(http://avayeazad.‬ﺷﻬﺮ‪ ،‬ﺷﻬﺮ ﺑﯽ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﺸﻒ ﻫﺎﯼ ﺗﺎﺯﻩ ﺭﺍ ﻧﺎﺧﻮﺍﺳﺘﻪ‪ ،‬ﺑﺪﺭﻭﺩ ﮔﻔﺘﻪ‪.‬ﺻﺒﺢ ﺑﺎﺭﺍﻥ ‪ /‬ﻇﻬﺮ ﺑﺎﺭﺍﻥ‬ ‫‪ /‬ﻋﺼﺮ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺷﺐ ‪ -‬ﻫﻤﻪ ﺷﺐ ‪ -‬ﺑﺎﺯ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺩﺍﺋﻤﺎً ﭼﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﻭ ‪ /‬ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺍﺳﺖ ﻭ ‪ /‬ﺑﺎﺭﺍﻧﯽ‪ ...

‬ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺍﻗﺎﻣﺖ ﺩﺭ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﮐﺎﺭﺷﻨﺎﺳﯽ ﺍﺭﺷﺪ ﺷﯿﻤﯽ ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻟﻨﺪﻥ ﻭ ﺳﭙﺲ ﮐﺎﻟﺞ ﭼﻠﺴﯽ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪٔ ﻋﻠﻢ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﺮﺩ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‬ ‫]‪[9‬‬ ‫‪ ،۲۰۰۹‬ﻣﺠﻠﻪٔ ﻓﺎﺭﯾﻦ ﭘﺎﻟﯿﺴﯽ ﻭﯼ ﺭﺍ ﻫﻔﺘﻤﯿﻦ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮ ﻣﺮﺩﻣﯽ ﺟﻬﺎﻥ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺮﺩ‪. [7].‬ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺭﺍ ﻣﺘﻬﻢ ﺑﻪ ﺍﺧﺮﺍﺝ ﺍﺳﺎﺗﯿﺪ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ ﻭ ﺑﺴﺘﻦ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﻬﺎ‬ ‫ﻣﯽﺩﺍﻧﻨﺪ ﻭﻟﯽ ﺳﺮﻭﺵ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺍﯾﻦ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺭﺍ ﺗﮑﺬﯾﺐ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ‪ ،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻋﻠﻮﻡ ﭘﺰﺷﮑﯽ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﺍﺭﻭﺳﺎﺯﯼ ﻭ ﺩﺭ ﻟﻨﺪﻥ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺷﯿﻤﯽ ﺗﺠﺰﯾﻪ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪٔ ﻏﺮﺏ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ [6].‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺷﯽ ﻭﯼ ﺭﺍ ﻣﻨﺎﻗﺸﻪ ﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺰﺗﺮﯾﻦ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮ ﺩﯾﻨﯽ‬ ‫ﻭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺗﺎﺛﯿﺮﮔﺬﺍﺭﺗﺮﯾﻦ ﻣﺘﺎﻟﻬﺎﻥ ﺷﯿﻌﯽ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺩﻫﻪ ﺍﺧﯿﺮ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺭﻫﺒﺮ ﺟﺮﯾﺎﻥ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﯼ ﺍﺻﻼﺡﻃﻠﺐ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺍﻧﺴﺖ‪.‬‬ ‫ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺳﯿﺪ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﻭ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍﺕ ﺁﺷﮑﺎﺭ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﺯ ﻓﻠﺴﻔﻪٔ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪٔ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﮐﺎﺭﻝ ﭘﻮﭘﺮ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﻭﯼ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻣﺎﺭﮐﺴﯿﺴﻢ‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﺍﻧﻘﻼﺏ ‪ ۵۷‬ﻣﻄﺮﺡ ﺷﻮﺩ‪.‬ﭘﺪﺭﺵ ﮐﺎﺳﺐ ﺑﻮﺩ‪ [1].‬ﺍﻭ‬ ‫ﻧﻈﺮﯾﺎﺕ ﺧﻮﺩﺵ ﺭﺍ ﮐﻼﻡ ﺟﺪﯾﺪ ﻣﯽﻧﺎﻣﺪ ﻭ ﻣﺮﺍﻡ ﮐﻼﻣﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﻧﻮ ﻣﻌﺘﺰﻟﯽ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺩﻫﻪ ‪ ۷۰‬ﺑﻪ ﺟﻠﺴﺎﺕ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺍﻭ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﻧﺼﺎﺭ ﺣﺰﺏ ﺍﻟﻠﻪ ﺣﻤﻠﻪ ﻣﯽﺷﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﺤﺮﻭﻡ ﺷﺪ‪ .‬ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ‬ ‫ﻣﺘﻮﺳﻄﻪٔ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﻋﻠﻮﯼ ﮔﺬﺭﺍﻧﺪ ﻭ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﻭﺍﺳﻄﻪ ﺭﺿﺎ ﺭﻭﺯﺑﻪ ﺑﺎ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭ ﺷﺨﺼﯿﺖﻫﺎﯾﯽ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﻄﻬﺮﯼ‪ ،‬ﻋﻼﻣﻪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﯾﯽ‪،‬‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ‪ ،‬ﻋﻠﯽ ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ ﺁﺷﻨﺎ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍﻭ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺩﺭﺁﻣﺪ‪ .‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫‪120‬‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫ﺩﮐﺘﺮ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫ﺷﻨﺎﺳﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﻧﺎﻡ ﮐﺎﻣﻞ‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﺣﺎﺝ ﻓﺮﺝ ﺩﺑّﺎﻍ‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪ ۲۵‬ﺁﺫﺭ ‪۱۳۲۴‬‬ ‫ﺯﺍﺩﮔﺎﻩ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻓﺮﺯﻧﺪﺍﻥ‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺑﺎﻍ‬ ‫ﺩﯾﻦ‬ ‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ‬ ‫ﻣﺬﻫﺐ‬ ‫ﺷﯿﻌﻪ‬ ‫ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺮﻓﺘﻪ ﺍﺯ ﻣﻮﻟﻮﯼ ﻭ ﺍﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ‬ ‫ﺣﺴﯿﻦ ﺣﺎﺝ ﻓﺮﺝ ﺩﺑّﺎﻍ )ﺯﺍﺩﻩٔ ‪ ۱۳۲۴‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ( ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ]‪ ، [1‬ﻧﻮﺍﻧﺪﯾﺶ ﺩﯾﻨﯽ‪ ،‬ﻓﯿﻠﺴﻮﻑ ]‪ ، [4] [3] [2‬ﻣﻮﻟﻮﯼ ﺷﻨﺎﺱ‪ ،‬ﻧﻈﺮﯾﻪ ﭘﺮﺩﺍﺯ‪،‬‬ ‫ﻣﺘﮑﻠﻢ‪ ،‬ﺷﺎﻋﺮ ﻭ ﻣﺘﺮﺟﻢ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪ [5].‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺍﺯ ﺣﺎﻣﯿﺎﻥ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﯾﻞ ﺷﮑﻞﮔﯿﺮﯼ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭼﻨﺪ‬ ‫ﻣﻨﺼﺐ ﺭﺳﻤﯽ ﺩﺍﺷﺖ؛ ﺍﻭ ﺳﭙﺲ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻣﻨﺎﺻﺐ ﮐﻨﺎﺭﻩ ﮔﺮﻓﺖ‪ [8].‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﮐﻮﺩﮐﯽ ﻭ ﻧﻮﺟﻮﺍﻧﯽ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ‪ ۲۵‬ﺁﺫﺭ ‪ ۱۳۲۴‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ )‪ ۱۶‬ﺩﺳﺎﻣﺒﺮ ‪ ۱۹۴۵‬ﻣﯿﻼﺩﯼ( ﺩﺭ ﺷﻬﺮ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻣﯿﺪﺍﻥ ﺧﺮﺍﺳﺎﻥ ﺑﻪ ﺩﻧﯿﺎ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺍﺳﻼﻡ ﻭ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺭ »ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺟﻮﺭﺝ ﺗﺎﻭﻥ« ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ .‬‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﮐﻮﺷﯿﺪﻩﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺗﺄﻭﯾﻠﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ﺭﺍ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﻭ ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪٔ ﺩﺍﺭﻭﺳﺎﺯﯼ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﺍﻭﺍﯾﻞ ﺩﻫﻪ ‪ ۵۰‬ﺷﻤﺴﯽ ﻋﺎﺯﻡ ﻟﻨﺪﻥ ﺷﺪ ﻭ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ ﺷﯿﻤﯽ ﺗﺠﺰﯾﻪ ﺑﻪ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪٔ‬ ‫ﻏﺮﺏ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ ،‬ﻭ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﺍﺯ ﺁﯾﺖﺍﻟﻠﻪ ﺑﻬﺸﺘﯽ ﺑﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺩﺭ ﻣﺮﺍﮐﺰ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺷﯿﻌﯿﺎﻥ ﺩﺭ ﻟﻨﺪﻥ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﺮﮐﺰ »ﺍﻣﺎﻡ ﺑﺎﺭﻩ« )ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺗﻮﺳﻂ ﺩﻭﻟﺖ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺧﺮﯾﺪﺍﺭﯼ ﺷﺪﻩ ﻭ ﺑﻪ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺎﻡ ﺩﺍﺩ( ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ [5].‬ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﻋﻠﻮﯼ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻠﻪ ﻓﮑﺮﯼ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﺣﺠﺘﯿﻪ ﺭﺍﻩ ﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺳﺎﻝ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺍﯾﻨﮑﻪ‬ ‫ﺍﯾﻦ ﻧﺤﻠﻪ ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺖ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮﯼ ﺩﻏﺪﻏﻪﻫﺎﯾﺶ ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺁﻥ ﺭﺍ ﺭﻫﺎ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺗﺨﺼﺼﯽﺗﺮ ﺑﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺭﻭﯼ ﺁﻭﺭﺩ‪ [5].‬ﺩﺭ ﺟﺮﯾﺎﻥ‬ ‫ﺣﻮﺍﺩﺙ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۸‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﺷﺪﯾﺪ ﺍﺯ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﻭ ﻣﺮﺍﺟﻊ ﺗﻘﻠﯿﺪ‬ ‫ﺑﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﺷﺪﯾﺪ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‬ﺩﯾﺪﮔﺎﻩﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﻣﺨﺎﻟﻔﺘﻬﺎﯾﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺑﯿﻦ ﺭﻭﺣﺎﻧﯿﺎﻥ ﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺨﺘﻪﺍﺳﺖ‪ .

‬ﻭﯼ ﺑﻌﺪﻫﺎ‬ ‫ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﮔﻔﺖ ﺍﻭ ﺷﺨﺼﺎً ﺁﺩﻡ ﺧﻮﺑﯽ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﻧﻈﺮﯾﺎﺕ ﻧﺎﺩﺭﺳﺘﯽ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﻣﻘﻮﻻﺕ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺞ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ »ﺩﺍﻧﺶ ﻭ ﺍﺭﺯﺵ« ﺑﻪ‬ ‫ﺳﻮﯼ ﻧﻘﺪ ﺍﯾﺪﺋﻮﻟﻮﮊﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﮐﺸﯿﺪﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﮐﻪ ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺳﻨﺘﯽ ﺍﺯ ﺩﯾﻦ ﺭﺍ ﻣﻨﺴﻮﺥ ﺍﻋﻼﻡ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ ،‬ﻣﺨﺎﻟﻔﺘﻬﺎﯼ‬ ‫ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﻓﻘﯿﻬﺎﻥ ﺭﺍ ﺩﺭ ﭘﯽ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺭﻭ ﮐﻪ ﻭﻻﯾﺖ ﺩﯾﻨﯽ ﻭ ﻓﻘﻬﯽ ﺭﺍ ﻧﺎﺭﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﺳﺮﺷﺖ ﺟﻬﺎﻥ ﺟﺪﯾﺪ ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺖ‪ ،‬ﺩﺷﻤﻨﯽ ﻣﻘﺎﻣﺎﺕ ﺣﮑﻮﻣﺘﯽ ﺭﺍ ﺑﺎ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺨﺖ‪.‬ﺩﺭ ﻭﺍﻗﻊ ﺍﺯ ﯾﮏﺳﻮ ﺍﯾﻦ ﺧﻤﯿﻨﯽ )ﻣﺪﺭﺱ ﺳﺎﺑﻖ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻭ ﺻﺪﺭﺍﯾﯽ( ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﻘﺪ ﻣﺎﺭﮐﺴﯿﺴﻢ‬ ‫ﻓﺮﺍ ﻣﯽﺧﻮﺍﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺳﻮﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺗﺄﺛﯿﺮﺍﺕ ﺁﺷﮑﺎﺭ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﺯ ﻓﻠﺴﻔﻪٔ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪٔ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﮐﺎﺭﻝ ﭘﻮﭘﺮ ﺳﺒﺐ ﻣﯽﺷﺪ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﻣﺎﺭﮐﺴﯿﺴﻢ ﺩﺭ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺲ ﺍﺯ ‪ ۱۳۵۷‬ﺟﻠﻮﻩﮔﺮ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ‬ ‫ﻣﻘﺎﻻﺕ ﺍﻭ ﻧﻈﺮﯾﺎﺗﯽ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ »ﻣﻌﺮﻓﺖﺷﻨﺎﺳﯽ ﺩﯾﻦ« ﻣﻄﺮﺡ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺁﻥ ﺩﯾﻦ ﺍﺯ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺩﯾﻨﯽ ﺟﺪﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭﯼ ﻣﯽﺧﻮﺍﺳﺖ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﺗﺼﻮﺭ ﺭﻭﺣﺎﻧﯿﺎﻥ ﮐﻪ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‬ ‫ﻋﻠﻮﻡ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺭﻗﯿﺐ ﺩﯾﻦ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎﯾﺪ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ‪ ،‬ﺑﺴﺘﯿﺰﺩ‪ .‬ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺍﻭ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﮐﻪ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ ﺗﻨﺪﺭﻭ ﺩﺭ ﻧﻘﺪ ﺍﻭ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻧﻮﺷﺘﻨﺪ ﻭ‬ ‫ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﺯ »ﻋﻠﻢ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ – ﺍﺳﻼﻣﯽ« ﺑﻪ ﺩﻓﺎﻉ ﺑﺮﺧﺎﺳﺘﻨﺪ‪ .‬ﺗﺤﺴﯿﻦ ﻭﯼ ﺳﺮﻭﺵ ﺭﺍ »ﻣﺴﺮﻭﺭ ﻭ ﻣﻔﺘﺨﺮ« ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.‬ﺍﻭ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﺩﯾﻦ ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺍﻟﻬﯽ ﻭ ﮐﺎﻣﻞ ﺍﺳﺖ ﻭﻟﯽ‬ ‫ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺩﯾﻨﯽ ﺭﺍ ﻫﻤﺎﻧﻨﺪ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﻌﺮﻓﺖﻫﺎﯼ ﺁﺩﻣﯽ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﺮﻭﺽ ﺑﻪ ﺧﻈﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﻓﺮﻧﮓ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺑﻬﺘﺮ ﻭ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺷﻨﺎﺧﺘﻢ‪ [1]«.‬‬ ‫ﻣﻘﺎﻻﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﻗﺒﺾ ﻭ ﺑﺴﻂ ﺗﺌﻮﺭﯾﮏ ﺷﺮﯾﻌﺖ« ﺩﺭ ﻧﺸﺮﯾﻪ »ﮐﯿﻬﺎﻥ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ« ﺍﺯ ﺍﺭﺩﯾﺒﻬﺸﺖ ‪ ۱۳۶۷‬ﺗﺎ ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۶۹‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﺷﺪ‪ .‬‬ ‫‪121‬‬ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻓﺮﺩﯼ‬ ‫]‪[12] [11‬‬ ‫ﺍﻧﺴﺎﻧﻬﺎ ﺍﺭﺯﺷﯽ ﻗﺎﺋﻞ ﻧﺒﻮﺩ‪ ،‬ﺯﯾﺮﺍ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻣﻨﺒﻌﺚ ﺍﺯ ﺍﺭﺍﺩﻩٔ ﭘﺮﻭﺭﺩﮔﺎﺭ ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺖ‪.‬ﺍﻭ ﺑﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕﺍﺵ ﺩﺭ ﻋﻠﻢ ﺗﺠﺮﺑﯽ‪ ،‬ﺗﻼﺵ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﮐﺮﺩ ﺗﺎ ﺭﺷﺘﻪ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻋﻠﻢ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺟﺎﯼ ﺩﻫﺪ‪.‬‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۰‬ﺳﺮﻭﺵ ﮐﻮﺷﯿﺪ ﺑﺎ ﺑﻬﺮﻩﮔﯿﺮﯼ ﺍﺯ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺁﻧﺎﻟﯿﺘﯿﮏ‪ ،‬ﻣﻘﻮﻻﺗﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻧﻘﺪ ﻣﺎﺭﮐﺴﯿﺴﻢ ﻃﺮﺡ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺭﮊﯾﻢ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺳﻘﻮﻁ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﻭﻣﺎﺭﮐﺴﯿﺴﺖﻫﺎ ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺭﻗﯿﺐ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽﺁﻣﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻪ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﺭﻫﺒﺮﯼ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺭﺳﯿﺪﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪.‬ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻭ ﺟﺪﻝ‪ ،‬ﺍﺯ ﺍﺑﺰﺍﺭﻫﺎﯼ ﺑﯿﺎﻧﯽ ﻭ ﺍﺳﺘﺪﻻﻟﯽ ﻣﻬﻢ ﻣﺘﮑﻠﻤﺎﻥ ﻭ ﻣﺘﺄﻟﻬﺎﻥ ﻣﺬﺍﻫﺐ ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ ﻭ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﮐﻪ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻨﯿﺎﻥﮔﺬﺍﺭ »ﮐﻼﻡ« ﯾﺎ ﺍﻟﻬﯿﺎﺕ‬ ‫]‪[13‬‬ ‫ﺟﺪﯾﺪ ﻣﯽﺩﺍﻧﺴﺖ‪ ،‬ﻧﺘﻮﺍﻧﺴﺖ ﺍﺯ ﺷﯿﻮﻩ ﺧﻄﺎﺑﻪ ﻭ ﺟﺪﻝ ﭼﺸﻢ ﺑﭙﻮﺷﺪ‪.‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺁﻣﻮﺯﺷﯽ ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﯽﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺍﻧﻘﻼﺏﻫﺎ ﺑﻪ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﻭ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ‬ ‫ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻫﻤﯿﻦﺭﻭﯼ‪ ،‬ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻥ ﮐﺮﺩ ﺑﻠﮑﻪ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ .‬ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺟﺪﻝ ﮐﺮﺩﻥ ﺑﺎ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﻓﻘﯿﻪ ﻭ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﺧﻮﺩ ﭼﯿﺮﻩ ﺩﺳﺖ ﺑﻮﺩ ﺑﺨﺶ ﻣﻬﻤﯽ ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﻭﯼ ﻧﯿﺰ ﺑﺎﺯﻧﻮﺷﺖ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ‬ ‫ﺍﻭﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﺑﺤﺚﻫﺎﯼ ﺻﺮﯾﺢ ﻭﯼ ﺑﺎﻋﺚ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺻﯿﻪ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻪ ﻗﻢ ﺭﻓﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﺭﺳﯿﻦ ﺣﻮﺯﻩ ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ ﮔﻔﺘﮕﻮ‬ ‫]‪[10‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ‬ ‫ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯼ ﺁﺧﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﭘﻬﻠﻮﯼ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﮐﺘﺎﺏ »ﺗﻀﺎﺩ ﺩﯾﺎﻟﮑﺘﯿﮑﯽ« ﻭﯼ ﺑﻪ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﺩﺭ ﺁﻣﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ ﺗﻔﺮﺝ ﺻﻨﻊ‪ ،‬ﻭﯼ ﮐﻮﺷﯿﺪ ﺍﺯ ﺣﯿﺜﯿﺖ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻭ ﻣﻮﻗﻌﯿﺖ ﻣﻌﺮﻓﺖﺷﻨﺎﺧﺘﯽ ﻋﻠﻮﻡ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺩﻓﺎﻉ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺩﺭ ﮔﻔﺘﺎﺭﯼ‬ ‫ﺍﺯ »ﻭﺣﺸﯽ ﻭ ﺑﯽﻭﻃﻦ ﺑﻮﺩﻥ ﻋﻠﻢ« ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺖ ﻭ ﺑﯿﺎﻥ ﮐﺮﺩ ﻋﻠﻢ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﻭ ﻏﺮﺑﯽ ﯾﺎ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻭ ﻣﺴﯿﺤﯽ ﻧﺪﺍﺭﯾﻢ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺣﺎﺷﯿﻪ ﺗﺤﺴﯿﻦﺁﻣﯿﺰ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﻄﻬﺮﯼ ﺭﺍ ﺩﺭ ﭘﯽ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﻋﻠﯽ ﺭﺟﺎﯾﯽ ﭘﯿﺮﺍﻣﻮﻥ ﺁﻥ ﮔﻔﺖ‪»:‬ﮐﺘﺎﺏ ﺗﻮ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﺎ ﺭﺳﯿﺪ ﻭ ﺁﺑﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺭﻭﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﺁﺗﺶﻫﺎ ﺭﯾﺨﺖ ﻭ ﺑﭽﻪﻫﺎﯼ ﻣﺴﻠﻤﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻼﺡ ﺗﺎﺯﻩﺍﯼ ﻣﺴﻠﺢ‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ «.‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﺳﻼﻣﯽ‬ ‫ﻭﯼ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎﻡ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺳﻌﯽ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺗﻮﺻﯿﻪﻫﺎﯼ ﺳﯿﺪ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﺭﺍ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﻣﺎﺭﮐﺴﯿﺴﻢ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ »ﺁﺛﺎﺭ ﺁﻥﻫﺎ ﺭﺍ ﺩﺭ‬ ‫ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻭ ﺧﺼﻮﺻﺎً ﺩﺭ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻮﺍﻧﺪ« ﺟﺪﯼ ﺑﮕﯿﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﻭﯼ ﻃﯽ ﭼﻨﺪ ﺩﻭﺭ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎﺕ ﺍﯾﺪﺋﻮﻟﻮﮊﯾﮏ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺼﺒﺎﺡ ﯾﺰﺩﯼ ﺩﺭ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺳﯿﻤﺎ ﺑﻪ ﻣﺒﺎﺣﺜﻪ ﺑﺎ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﺎﻥ ﮔﺮﻭﻩﻫﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﭼﭗ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺍﺣﺴﺎﻥ ﻃﺒﺮﯼ ﻭ ﻓﺮﺥ‬ ‫ﻧﮕﻬﺪﺍﺭ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ [1].‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﺗﻌﻄﯿﻠﯽ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺑﺎ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﺑﻬﺸﺘﯽ ﻭ ﺗﺎﺋﯿﺪ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﺑﻪ ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺩﺭ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﻭ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۲‬ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺳﺘﺎﺩ‬ ‫]‪[13] [1‬‬ ‫ﻣﻨﺤﻞ ﺷﺪ ﻋﻀﻮ ﺁﻥ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬ﺳﺮﻭﺵ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﻧﻬﺎﺩ ﻧﺎ ﺁﺭﺍﻡ ﺟﻬﺎﻥ«‬ ‫ﺩﺭ ﺑﺎﺏ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺣﺮﮐﺖ ﺟﻮﻫﺮﯼ ﻣﻼﺻﺪﺭﺍ ﺗﺎﻟﯿﻒ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﻣﺮﺗﻀﯽ ﻣﻄﻬﺮﯼ ﺗﻮﺳﻂ ﺳﯿﺪ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﻣﻮﺭﺩ ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﻭﺍﻗﻊ ﺷﺪ ﻭ ﻣﻮﺭﺩ ﺗﺤﺴﯿﻦ ﻭ ﺗﺎﯾﯿﺪ ﺍﻭ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﺩﺭ ﺩﻫﻪ ‪ ۶۰‬ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﻭ ﻏﻼﻡﻋﻠﯽ ﺣﺪﺍﺩﻋﺎﺩﻝ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭﺳﯽ »ﺑﯿﻨﺶ ﺍﺳﻼﻣﯽ« ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻣﯽﺷﺪ ﻭ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺳﯿﻤﺎ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﺭﺍ ﭘﺨﺶ‬ ‫]‪[13‬‬ ‫ﻣﯽﮐﺮﺩ‪.‬ﺑﻪ ﻋﻼﻭﻩ ﺍﻭ ﺍﺯ ﺳﺮﮐﻮﺏ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﺧﻮﺩ ﺍﺑﺎﯾﯽ ﻧﺪﺍﺷﺖ‪ .‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ »ﻗﺼﻪ ﺍﺭﺑﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓﺖ« ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺤﺴﯿﻦ ﺍﺯ ﺳﯿﺪ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﮔﺸﻮﺩ ﻭ ﻧﻮﺷﺖ »ﺍﻣﺎﻡ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﺭﺍ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ ﺷﻨﺎﺧﺘﻢ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺳﺘﻤﺎﯾﻪﺍﯼ ﻋﻠﻤﯽ ﻭ ﺁﮐﺎﺩﻣﯿﮏ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻘﺎﺑﻠﻪ ﺑﺎ ﺍﺩﻋﺎﻫﺎﯼ ﻣﺎﺗﺮﯾﺎﻟﯿﺴﺖﻫﺎ ﺩﺭ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺷﺪ‪ [10].‬‬ ‫ﺳﺎﻟﯿﺎﻥ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﯽ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺨﻔﯽ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺧﻮﺍﻧﺪﻡ ﻭ ﺩﺭ ﺳﻠﮏ ﻣﻘﻠﺪﺍﻥ ﺍﻭ ﺩﺭﺁﻣﺪﻡ‪ .‬ﺍﺩﺑﯿﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪ ﺍﻟﻬﯿﺎﺕ ﻭ ﺗﺒﯿﯿﻦ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺗﺎﺯﻩ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻣﻌﺮﻓﺖﺷﻨﺎﺳﯽ ﺁﻓﺮﯾﺪ‪ ،‬ﺑﺮ ﺯﺑﺎﻥ ﺩﻭﺭﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎﻥ ﻭ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﺛﺮ ﻧﻬﺎﺩ‪ .‬‬ ‫ﻭﯼ ﺗﻼﺵ ﮐﺮﺩ ﺍﺯ ﺩﯾﻦ ﺩﺭ ﺟﺎﻣﻌﻪٔ ﺍﯾﺮﺍﻥِ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﯾﺪﺋﻮﻟﻮﮊﯼﺯﺩﺍﯾﯽ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺑﺎﻭﺭ ﺑﻪ ﻋﻘﻞِ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺍﺯ ﻭﺣﯽ‪ ،‬ﻋﻘﻞ ﻭ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺭﻩﯾﺎﻓﺘﯽ ﻣﻌﺮﻓﺖﺷﻨﺎﺳﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ‬ ‫]‪[14‬‬ ‫ﻭﺣﯽ ﺑﻨﺸﺎﻧﺪ ﻭ ﮐﻼﻡ‪ ،‬ﺍﺧﻼﻕ ﻭ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﺩﯾﻨﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺟﺎﯾﮕﺎﻫﯽ ﺑﺮﺗﺮ ﺍﺯ ﻓﻘﻪ ﺑﻨﺸﺎﻧﺪ‪.‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﺯ »ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺁﻣﻮﺯﺷﯽ« ﺳﺨﻦ ﺑﻪ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﯽﺁﻭﺭﺩ ﻭ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺍﻧﻘﻼﺏﻫﺎ ﺑﻪ ﺍﺭﺍﺩﻩ ﻭ‬ ‫]‪[13] [10‬‬ ‫ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ ﻭ ﺍﺯ ﻫﻤﯿﻦﺭﻭﯼ‪ ،‬ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻥ ﮐﺮﺩ ﺑﻠﮑﻪ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺯﺑﺎﻥ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮏ ﻣﺘﮑﻠﻢ ﺍﮔﺮﭼﻪ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﺍﺩﺑﯽ ﮐﻬﻨﻪﮔﺮﺍ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽﺭﻓﺖ ﻧﺜﺮﯼ ﺩﺭ ﻗﯿﺪ ﺳﺠﻊ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ ﻭ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ‬ ‫ﺟﺬﺏ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﻭﻗﺘﯽ ﺩﺍﻧﺶﺁﻣﻮﺯ‬ ‫ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺑﻮﺩﻡ‪ ،‬ﭖ ﺳﺎﺯ ﺭﻫﺎﯾﯽ ﺍﻣﺎﻡ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺩﺭ ﺧﯿﻞ ﻣﺸﺘﺎﻗﺎﻥ ﻭ ﻫﻮﺍﺩﺍﺭﺍﻥ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺣﺘﻢ ﺑﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺍﻭ ﺭﻓﺘﻢ ﻭ ﺍﯾﻦ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦﺑﺎﺭ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﻣﯽﺩﯾﺪﻡ‪.

‬‬ ‫ﻭﯼ ﺑﺎ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺣﻘﻮﻕ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮﺩ »ﺳﺮﻭﺵ ﻋﻠﻤﺪﺍﺭ ﺗﻌﻄﯿﻞ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ« ﺑﻮﺩ ﮔﻔﺖ »ﺁﯾﺎ ﺗﺎﮐﻨﻮﻥ ﺭﻭﺷﻦ ﻧﺸﺪﻩﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬ ‫ﭼﯿﺰﯼ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﭼﯿﺰﯼ ﺩﯾﮕﺮ؟ ﻭ ﺁﯾﺎ ﻫﻨﻮﺯ ﻣﻌﻠﻮﻡ ﻧﺸﺪﻩﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﻭ ﺣﺒﯿﺒﯽ ﻭ ﺑﺎﻫﻨﺮ ﻭ‪ .‬ﻭﯼ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۸‬ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯾﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻫﺎﺭﻭﺍﺭﺩ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﭘﺮﯾﻨﺴﺘﻮﻥ )‪ (۱۳۸۰-۱۳۸۱‬ﻣﺸﻐﻮﻝ‬ ‫ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ [9].‬ﻭﯼ ﯾﮑﺒﺎﺭ ﻧﺰﺩ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺑﺎ ﺗﺎﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﺿﺮﻭﺭﺕ ﺑﺎﺯﮔﺸﺎﯾﯽ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ‪ ،‬ﺍﯾﻦ ﺍﻗﺪﺍﻡ ﺭﺍ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﺗﻮﺍﻥ ﺧﻮﺩ ﺧﻮﺍﻧﺪ‬ ‫ﭼﻮﻥ ﺩﺭ ﺁﻥ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻦ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺎﯾﯽ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺍﺩﻑ ﺑﺎ ﺳﺎﺯﺵﮐﺎﺭﯼ ﻭ ﻏﯿﺮ ﺍﻧﻘﻼﺑﯽ ﺑﻮﺩﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۲۰۰۴‬ﺩﺭ ﺁﻣﺴﺘﺮﺩﺍﻡ‪ ،‬ﺟﺎﯾﺰﻩ ﺍﺭﺍﺳﻤﻮﺱ ﺭﺍ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﮐﺮﺩ‪ [15].‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻣﻮﺳﺴﻪٔ ﺁﯼﺍﺱﺁﯼﺍﻡ ﻫﻠﻨﺪ )ﻣﻮﺳﺴﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﺩﺭ ﺍﺳﻼﻡ ﻣﻌﺎﺻﺮ(‪ ،‬ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﺷﺨﺼﯽ ﺭﻭﯼ ﮐﺘﺎﺏﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺍﻧﺠﺎﻡ‬ ‫ﺩﺍﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺁﻣﺴﺘﺮﺩﺍﻡ ﻓﻠﺴﻔﻪٔ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﺩﺭ ﺍﺳﻼﻡ ﺭﺍ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫]‪[13‬‬ ‫ﮔﺮﭼﻪ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻫﺮ ﯾﮏ ﻋﻀﻮ ﺣﺰﺏ ﻭ ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺟﺮﯾﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺳﺮﻭﺵ ﻭ ﺷﻤﺲ ﺁﻝﺍﺣﻤﺪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮ‬ ‫ﺭﺍﺑﻄﻪﺍﯼ ﺑﺎ ﮔﺮﻭﻩﻫﺎﯼ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ ﺳﺘﺎﺩ ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ‪ ،‬ﭼﻨﺎﻥ ﮐﻪ ﺁﻝﺍﺣﻤﺪ ﺑﻪ ﺳﺮﻭﺵ ﻣﯽﮔﻔﺖ »ﻣﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺩﻭ ﻋﻀﻮ ﺍﯾﻦ ﺳﺘﺎﺩﯾﻢ ﮐﻪ ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺍﺣﺰﺍﺏ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ ﻭ ﭼﻪ‬ ‫ﺗﻨﻬﺎﯾﯿﻢ‪ [10]«.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﯼ ﺍﺳﺎﺗﯿﺪ ﻭ ﺩﺍﻧﺸﺠﻮﯾﺎﻥ ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺷﺎﻩ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫»ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻧﻪ ﮐﻤﯿﺘﻪﺍﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﯼ ﺩﺍﺷﺖ ﻧﻪ ﺁﺋﯿﻦﻧﺎﻣﻪﺍﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺁﻥ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻧﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭﺍﻟﻌﻤﻠﯽ ﺩﺭﺍﯾﻦ ﺧﺼﻮﺹ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺩﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪﺍﯼ‪ ،‬ﺑﻪ ﻭﯼ ﻫﺸﺪﺍﺭ ﺩﺍﺩ ﮐﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺩﺭ ﻓﺸﺎﺭ ﺷﺪﯾﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬ ‫ﻭ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﻋﺎﻟﻤﺎﻥ ﺑﺰﺭﮒ ﻧﺪﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﺪ‪ .‬ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﯼﻫﺎ ﻧﻪ ﺑﺎ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﯿﺎﻥ ﺷﺮﻭﻉ ﺷﺪ ﻭ‬ ‫ﻧﻪ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﻬﺎ ﺑﺎ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺁﻏﺎﺯ ﮔﺮﺩﯾﺪ ﻭ ﻧﻪ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻥ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬‬ ‫ﻋﻀﻮﯾﺖ ﺩﺭ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬ ‫ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻪ ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ‪ ،‬ﻣﺮﮐﺐ ﺍﺯ ﺳﺮﻭﺵ ﻭ ﺷﺶ ﻧﻔﺮ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﺎ ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﺣﺴﻦ ﺣﺒﯿﺒﯽ‪ ،‬ﺷﻤﺲ ﺁﻝﺍﺣﻤﺪ‪ ،‬ﺟﻼﻝﺍﻟﺪﯾﻦ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺑﺎﻫﻨﺮ‪،‬‬ ‫ﺭﺑﺎﻧﯽﺍﻣﻠﺸﯽ ﻭ ﻋﻠﯽ ﺷﺮﯾﻌﺘﻤﺪﺍﺭﯼ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺍﻣﺮﯾﮑﺎ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﯿﺎ ﮐﺎﺭ ﺗﺤﻘﯿﻘﯽ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺑﻪ‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺟﺮﺝ ﺗﺎﻭﻥ ﺩﺭ ﻭﺍﺷﻨﮕﺘﻦ ﺭﻓﺖ‪ [15].‬ﺍﺳﺎﺳﺎ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺍﻭﻟﯿﻦ ﺣﻮﺍﺩﺛﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻓﺮﺩﺍﯼ ﭘﯿﺮﻭﺯﯼ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺭﺥ ﺩﺍﺩ‪ ،‬ﺩﺍﺳﺘﺎﻥ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﯼﻫﺎ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ‬ ‫ﺧﺎﻃﺮ ﺩﺍﺭﻡ ﺍﮐﺜﺮﯾﺖ ﮔﺮﻭﻫﻬﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﻮﺍﻓﻖ ﺁﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪«.‬ﮔﺮﻭﻩﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﭼﺮﯾﮑﯽ ﺑﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺁﻣﺪﻩ ﻭ ﺑﺴﺎﻁ ﮔﺴﺘﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪«.‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎﯼ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ‪ ،‬ﺁﻟﻤﺎﻥ‪ ،‬ﻫﻠﻨﺪ ﻭ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺧﻮﺩ ﻣﺴﺆﻭﻻﻥ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﻭ‬ ‫]‪[18‬‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩﻫﺎ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺟﻮﺭﯼ ﺑﺒُﺮﻧﺪ ﻭ ﺑﺪﻭﺯﻧﺪ‪«.‬ﺍﻭ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۶۲‬ﮐﻪ ﺍﯾﻦ ﺳﺘﺎﺩ ﻣﻨﺤﻞ ﺷﺪ ﻭ ﺑﻪ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻧﺎﻡ ﯾﺎﻓﺖ‪ ،‬ﻋﻀﻮ ﺁﻥ ﻣﺎﻧﺪ‪.‬ﺗﺎﺳﯿﺲ ﻧﺸﺮ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻫﯽ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ ﺍﯾﻦ ﺳﺘﺎﺩ ﻫﻨﮕﺎﻣﯽ ﺗﺸﮑﯿﻞ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻭﻇﯿﻔﻪ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻧﻪ ﺑﺴﺘﻦ ﮐﻪ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺎﯾﯽ ﯾﺎ ﺑﻪﮔﺸﺎﯾﯽ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺳﺮﻭﺵ ﮐﻮﺷﺶ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺭﺍ ﺑﺎﺯ ﮐﺮﺩﻥ ﻫﺮﭼﻪ ﺯﻭﺩﺗﺮ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﮐﻪ ﭘﺲ ﺍﺯ ﯾﮏ ﺳﺎﻝﻭﻧﯿﻢ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻘﺼﻮﺩ‬ ‫]‪[17‬‬ ‫ﺭﺳﯿﺪ‪ .‬ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺳﺮﻭﺵ »ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻥ‪ ،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻧﺒﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﮐﻼﺱ ﺩﺭﺳﯽ‬ ‫]‪[17‬‬ ‫ﺗﺸﮑﯿﻞ ﻧﻤﯽﺷﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﺍﯾﻦ ﺍﺗﻔﺎﻕ ﺭﺍ ﻧﺰﺍﻋﯽ ﻣﯿﺎﻥ‬ ‫ﺟﻨﺎﺡﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺪﺍﻡ ﻣﯽﺧﻮﺍﺳﺘﻨﺪ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﻔﻊ ﺧﻮﺩ ﻣﺼﺎﺩﺭﻩ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺟﻨﺎﺡ ﻧﺰﺩﯾﮏ ﺑﻪ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻧﺰﺍﻉ ﭘﯿﺮﻭﺯ‬ ‫ﺷﺪ ﮐﻪ ﻧﺘﯿﺠﻪٔ ﺁﻥ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﺻﻼ ﺯﻣﺎﻥ‪ ،‬ﺯﻣﺎﻥ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﺯ ﺁﻥ ﭘﺲ‪ ،‬ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻭ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽﻫﺎﯼ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﺑﺎ‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﻣﺸﮑﻞ ﺍﻣﻨﯿﺘﯽ ﺭﻭﯾﺎﺭﻭ ﺑﻮﺩ‪ [13]..‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺷﻤﺲ ﺁﻝﺍﺣﻤﺪ ﺍﺯ ﺳﺘﺎﺩ ﮐﻨﺎﺭﻩ ﮔﯿﺮﯼ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎﻫﻨﺮ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺑﻤﺐﮔﺬﺍﺭﯼ ﮐﺸﺘﻪ ﺷﺪ]‪ .‬‬ ‫»‬ ‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺻﺎﺩﻕ ﺯﯾﺒﺎﮐﻼﻡ ﺩﺭ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪﺍﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۸‬ﺑﺎ ﻟﻮﺡ‪ ،‬ﺷﻤﺎﺭﻩ ﭘﻨﺞ‪ ،‬ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ »ﺍﯾﻨﺠﺎ ﻣﻦ ﺑﺮﺍﯼ ﺛﺒﺖ ﺩﺭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻪ ﻫﯿﭻﻭﺟﻪ‬ ‫ﺩﺳﺘﻮﺭﺍﻟﻌﻤﻠﯽ ﻧﺪﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ ﺭﺍ ﺍﺧﺮﺍﺝ ﮐﻨﯿﺪ‪ .‬ﺳﺮﻭﺵ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻋﻠﻢ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺑﯿﻦﺍﻟﻤﻠﻠﯽ ﺍﻣﺎﻡ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﻗﺰﻭﯾﻦ‪ ،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﺸﻬﺪ‪ ،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺷﯿﺮﺍﺯ‪ ،‬ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﺮﺑﯿﺖ‬ ‫]‪[16‬‬ ‫ﻣﺪﺭﺱ ﻭ ﻣﻮﺳﺴﺎﺗﯽ ﭼﻮﻥ »ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺣﮑﻤﺖ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ« ﺗﺪﺭﯾﺲ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﺑﺎ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺿﺮﻭﺭﺕ ﺑﺎﺯﮔﺸﺎﯾﯽ‬ ‫ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ‪ ،‬ﻣﺴﯿﺮ ﺁﻥ ﻫﻤﻮﺍﺭ ﺷﺪ‪ [10].‬ﺩﺭ ﺯﻣﯿﻨﻪﻫﺎﯼ ﻣﻮﻟﻮﯼﺷﻨﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺍﺳﻼﻡﺷﻨﺎﺳﯽ ﻭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻋﻠﻢ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ]‪ [5‬ﻭ ﺍﮔﺮ ﺑﻪ ﺳﻤﯿﻨﺎﺭﯼ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺩﻋﻮﺕ ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻣﯽﻓﺮﺳﺘﺎﺩ‪ [7].‬ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ،۲۰۰۹‬ﻣﺠﻠﻪ »ﻓﺎﺭﯾﻦ ﭘﺎﻟﯿﺴﯽ« ﻭﯼ ﺭﺍ ﺟﺰء ﺩﻩ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮ ﺑﺮﺗﺮ ﺟﻬﺎﻥ ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﺮﺩ‪. [17‬ﺳﺮﻭﺵ ﺩﻭ ﺑﺎﺭ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺗﻘﺪﯾﻢ ﺭﻭﺡﺍﻟﻠﻪ ﺧﻤﯿﻨﯽ‬ ‫]‪[10‬‬ ‫ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﻭﻟﯽ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎﯾﺶ ﺑﻪ ﺗﺎﯾﯿﺪ ﻭﯼ ﻧﺮﺳﯿﺪ‪..‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫‪122‬‬ ‫ﻣﺤﺮﻭﻣﯿﺖ ﺍﺯ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻭ ﺧﺮﻭﺝ ﺍﺯ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻭﯼ ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﻫﺎﺷﻤﯽ ﺭﻓﺴﻨﺠﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻣﺤﺮﻭﻡ ﺷﺪ‪ .‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﻭ ﺑﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﻧﻤﻮﺩ‪.‬ﺩﺭ ﻣﻬﺮﻣﺎﻩ ﺳﺎﻝ ‪ ،۱۳۷۴‬ﻫﻨﮕﺎﻡ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮑﺪﻩٔ ﻓﻨﯽ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻫﻮﺍﺩﺍﺭﺍﻥ »ﺍﻧﺼﺎﺭ ﺣﺰﺏ ﺍﻟﻠﻪ« ﺑﻪ‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﯾﻮﺭﺵ ﺑﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺍﻭ ﺭﺍ ﻣﺮﻭﺝ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻟﯿﺒﺮﺍﻝ ﻭ ﻫﻤﻮﺍﺭﮐﻨﻨﺪﻩ ﺭﺍﻩ ﺑﯽﺩﯾﻨﯽ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﺪ‪ .‬ﺣﺘﯽ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﺩﺳﺘﻮﺭﯼ ﻧﺪﺍﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻫﺮ ﺭﻭﺯ ﺗﻈﺎﻫﺮﺍﺕ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻧﻘﺶ‬ ‫ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻧﺪ ﻧﻪ ﺩﺭ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ؟ ﻭ ﺁﯾﺎ ﻫﻨﻮﺯ ﺟﺎ ﻧﯿﻔﺘﺎﺩﻩﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﺴﺘﻦ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩﻫﺎ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺑﺎﺯ ﮐﺮﺩﻥ ﺁﻥﻫﺎ‪ ،‬ﺑﻪ ﻧﺤﻮﯼ‬ ‫ﭘﯿﺮﺍﺳﺘﻪﺗﺮ ﻭ ﺍﺳﻼﻣﯽﺗﺮ؟«‬ ‫«‬ ..‬‬ ‫ﺍﯾﻦ ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻧﺎﻡ ﻧﻮﺍﻡ ﭼﺎﻣﺴﮑﯽ‪ ،‬ﺍﻝ ﮔﻮﺭ‪ ،‬ﺑﺮﻧﺎﺭﺩ ﻟﻮﺋﯿﺲ‪ ،‬ﺍﻭﻣﺒﺮﺗﻮ ﺍﮐﻮ‪ ،‬ﺁﻣﺎﺭﺗﯿﺎ ﺳﻦ‪ ،‬ﻓﺮﯾﺪ ﺯﮐﺮﯾﺎ‪ ،‬ﮔﺮﯼ ﮐﺎﺳﭙﺎﺭﻭﻑ ﻭ ﻣﺎﺭﯾﻮ ﺑﺎﺭﮔﺎﺱ ﯾﻮﺳﺎ ﺩﺭ ﺭﺩﻩﻫﺎﯼ ﭘﺎﯾﯿﻦﺗﺮ ﺍﺯ‬ ‫]‪[9‬‬ ‫ﺍﻭ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﺮﻓﺘﻪﺍﻧﺪ‪..‬‬ ‫ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ »ﺁﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۸‬ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﺭﺥ ﺩﺍﺩ ﺣﻘﯿﻘﺘﺎ ﻧﻪ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻮﺩ ﻭ ﻧﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪ «.

‬‬ ‫ﻗﺴﻤﺘﯽ ﺍﺯ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪٔ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪:‬‬ ‫»ﺁﻗﺎﯼ ﺭﺑﺎﻧﯽ ﺍﻣﻠﺸﯽ‪ ،‬ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﻣﺴﻮﻭﻝ ﺗﺼﻔﯿﻪ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﺮﺣﻮﻡ ﺷﺪﻧﺪ‪ .‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫‪123‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﻧﺠﻔﯽ ﻭﺯﯾﺮ ﺍﺳﺒﻖ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻋﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﯼ ﺍﺳﺘﺎﺩﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﺳﺎﺱ ﺁﺋﯿﻦﻧﺎﻣﻪ ﻣﺼﻮﺏ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﮔﻔﺖ‬ ‫»ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﻢ ﺁﻗﺎﯼ ﻧﺠﻔﯽ ﭼﻪ ﺣﺠﺘﯽ ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺩﺍﺭﻧﺪ‪ «.‬‬ ‫ﺑﻪ ﻋﻘﯿﺪﻩٔ ﺳﺮﻭﺵ‪ ،‬ﻣﻬﻤﺘﺮﯾﻦ ﺩﺳﺖﺁﻭﺭﺩ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﺩﻭ ﻣﺴﺎﻟﻪ »ﺣﻖ« ﻭ »ﺁﺯﺍﺩﯼ« ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫]‪[20‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪﺍﯼ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﻧﺘﯿﺠﻪٔ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ‪ ،‬ﺁﻥ ﺭﺍ »ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺩﺭﺻﻨﺪﻭﻕ ﺍﻣﺎﻧﺖ« ﺩﺍﻧﺴﺖ ﻭ ﮔﻔﺖ »ﻫﯿﭻ ﭼﯿﺰ ﻣﻬﯿﺐﺗﺮ ﺍﺯ ﺯﺧﻤﯽ ﮐﺮﺩﻥ ﻏﺮﻭﺭ ﯾﮏ ﻗﻮﻡ« ﻧﯿﺴﺖ‪.‬ﮔﻔﺘﻢ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺭﺍ ﭼﻮﻥ ﺭﻭﺵ ﺑﺮﮔﯿﺮﯾﺪ‪ «.‬ﻭﻗﺘﯽ ﻣﻦ‬ ‫ﺁﺧﺮﯾﻦ ﺑﺎﺭ ﺍﺯ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻋﻠﻮﻡ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺧﻮﺍﺳﺘﻢ‪ ،‬ﺁﻧﻬﺎ ﺩﺭ ﮔﺰﺍﺭﺷﯽ ﻣﺤﺮﻣﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻦ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ‪ ۷۰۰‬ﻧﻔﺮ ﺍﺯ ﺍﺳﺎﺗﯿﺪ ﺗﺼﻔﯿﻪ ﺷﺪﻩﺍﻧﺪ‪ ...‬‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺳﺎﻝ ‪۱۳۸۸‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺩﻫﻢ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ »ﺍﯾﻦ ﺍﺗﻔﺎﻗﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻓﺘﺎﺩ ﻭ ﺧﯿﻠﯽ ﻫﻢ ﺟﺎﻟﺐ ﺑﻮﺩ ﯾﮏ ﻣﻌﻨﺎﯼ ﻭﯾﮋﻩﺍﯼ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﺩﻣﮑﺮﺍﺳﯽ ﻧﺸﺎﻥ‬ ‫ﺩﺍﺩ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺗﺼﻔﯿﻪﻫﺎ ﮐﺎﺭ ﺧﻼﻓﯽ ﺑﻮﺩﻩ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ ،‬ﻫﻤﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﻋﻀﺎﯾﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﻧﻪ ﻣﺎ ﻧﺼﺐ ﮐﺮﺩﻩﺍﯾﻢ ﻭ ﻧﻪ ﻣﯽﺷﻨﺎﺧﺘﯿﻢ‪.‬ﻭﯼ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﺍﺯ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺑﺎ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺍﺑﺮﺍﺯ ﺗﺎﺳﻒ ﮐﺮﺩ‪:‬‬ ‫»‬ ‫ﺑﺎﺭﺧﺪﺍﯾﺎ ﺗﻮ ﮔﻮﺍﻩ ﺑﺎﺵ‪ ،‬ﻣﻦ ﮐﻪ ﻋﻤﺮﯼ ﺩﺭﺩ ﺩﯾﻦ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﻡ ﻭ ﺩﺭﺱ ﺩﯾﻦ ﺩﺍﺩﻩﺍﻡ‪ ،‬ﺍﺯ ﺑﯿﺪﺍﺩ ﺍﯾﻦ ﻧﻈﺎﻡ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﺁﺋﯿﻦ ﺑﺮﺍﺋﺖ ﻣﯽﺟﻮﯾﻢ ﻭ ﺍﮔﺮ ﺭﻭﺯﯼ ﺑﻪ ﺳﻬﻮ ﻭ ﺧﻄﺎ ﺍﻋﺎﻧﺘﯽ ﺑﻪ ﻇﺎﻟﻤﺎﻥ ﮐﺮﺩﻩﺍﻡ ﺍﺯ ﺗﻮ ﭘﻮﺯﺵ ﻭ‬ ‫]‪[27] [26] [25] [24] [23‬‬ ‫ﺁﻣﺮﺯﺵ ﻣﯽﻃﻠﺒﻢ‪.‬ﺑﺎ ﺧﺮﺍﻓﻪﺯﺩﺍﯾﯽ ﻭ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩﺯﺩﺍﯾﯽ‬ ‫]‪[22‬‬ ‫ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﯾﮏ »ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﺒﺰ« ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ﺧﻮﺍﻫﯿﻢ ﺭﻓﺖ‪..‬ﺍﺑﺘﺪﺍ ﺩﮐﺘﺮ ﻋﺎﺭﻓﯽ ﻭ ﺑﻌﺪ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﻃﻮﻻﻧﯽ ﺁﻗﺎﯼ ﺩﮐﺘﺮ ﻧﺠﻔﯽ ﮐﻪ ﺍﺯ ﻗﻀﺎ ﻣﺴﻮﻭﻝ ﺗﺼﻔﯿﻪﻫﺎﯼ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻋﻠﻮﻡ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺗﺎﺯﻩﺍﯼ ﺁﻣﺪﻧﺪ‪ ،‬ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺁﻗﺎﯼ ﺍﺣﻤﺪ ﺍﺣﻤﺪﯼ ﮐﻪ ﺗﺎ‬ ‫ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻫﻢ ﺩﺭ ﺷﻮﺭﺍ ﺣﻀﻮﺭ ﺩﺍﺭﻧﺪ – ﺩﮐﺘﺮ ﺩﺍﻭﺭﯼ‪ ،‬ﺩﮐﺘﺮ ﭘﻮﺭﺟﻮﺍﺩﯼ ﻭ‪ .‬ﺗﺪﺑﯿﺮ ﺍﯾﻦ ﺧﻄﺎ ﺭﺍ ﻣﻦ ﺩﻭﺍﺯﺩﻩ ﺳﺎﻝ ﭘﯿﺶ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻧﺸﺎﻥ‬ ‫ﺩﺍﺩﻡ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﮔﺰﺍﺭﺵﻫﺎ ﻭ‬ ‫ﺁﻣﺎﺭﻫﺎ ﻣﻄﻠﻘﺎ ﺩﺭ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭ ﻣﺎ ﻧﺒﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ‬ ‫ﻭﯼ ﺩﺭ ‪ ۱۹‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪ ۱۳۸۸‬ﺩﺭ ﻧﺎﻣﻪﺍﯼ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﺑﻪ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﮔﻔﺖ »ﺧﻄﺎ ﮐﺮﺩﻩﺍﯾﺪ‪ ،‬ﺧﻄﺎﯾﯽ ﺳﺨﺖ‪ .‬‬ ‫ﺑﻌﻀﯽ ﺍﺯ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ‪ ،‬ﺳﺮﻭﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﻭﻗﻮﻉ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﯽﺩﺍﻧﻨﺪ ﻭ ﻋﻘﯿﺪﻩ ﺩﺍﺭﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺧﻮﺩ ﺩﺭ ﭘﯽ ﺭﯾﺰﯼ ﺍﻧﻘﻼﺏ‬ ‫ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪ ،‬ﮐﻪ ﺩﺭﯾﭽﻪﻫﺎﯼ ﻋﻠﻢ ﻭ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﺮﺍﮐﺰ ﺁﮐﺎﺩﻣﯿﮏ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺴﺖ‪ ،‬ﻧﻘﺶ ﻣﻮﺛﺮﯼ ﺩﺍﺷﺘﻪﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻭﯼ ﺩﺭ ﻧﺸﺴﺘﯽ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺳﻮﺍﺱ ﻟﻨﺪﻥ ﺩﺭﻣﻮﺭﺩ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺁﯾﻨﺪﻩٔ ﺟﻨﺒﺶ ﺍﻋﺘﺮﺍﺿﯽ ﻭ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ‪ ،‬ﺻﺪﺍﯼ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍ ﺻﺪﺍﯼ ﺧﺪﺍ ﺩﺍﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮﻥ ﺳﺎﯾﻪٔ ﻣﺒﺎﺭﮐﯽ ﺑﺎﯾﺪ‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺭﺍ ﻓﺮﺍ ﺑﮕﯿﺮﺩ‪ .‬ﺁﻗﺎﯼ ﺷﺮﯾﻌﺘﻤﺪﺍﺭﯼ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺁﻗﺎﯼ ﺟﻼﻝ‬ ‫ﺍﻟﺪﯾﻦ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﺼﻔﯿﻪﻫﺎ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺍﺳﺪﺍﻟﻠﻪ ﻻﺟﻮﺭﺩﯼ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺎﯾﻠﻢ ﯾﺎﺩﺁﻭﺭﯼ ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﻭﺯﯾﺮ ﻋﻠﻮﻡ ﻫﻢ ﺁﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻋﻀﻮ ﺷﻮﺭﺍﯼ‬ ‫ﻋﺎﻟﯽ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺳﺮﻭﺵ »ﺗﻘﻠﺐ ﺧﻮﻧﯿﻦ« ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺭﺍ »ﻣﻌﺼﯿﺖ ﺧﺠﺴﺘﻪ« ﻧﺎﻡ ﻧﻬﺎﺩ ﻭ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﻣﻌﺼﯿﺖ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺟﻬﺖ ﮐﻪ ﮔﻨﺎﻩ ﺣﺎﮐﻤﺎﻥ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺧﺠﺴﺘﻪ ﺍﺯ ﺁﻥ‬ ‫]‪[21‬‬ ‫ﺟﻬﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﺩﻡ ﺭﺍﻩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﯾﺎﻓﺘﻨﺪ‪«.‬ﯾﮏ ﺟﻨﺎﺡﻫﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﻣﺎﯾﻠﻨﺪ ﻭﻇﯿﻔﻪ ﺷﻮﺭﺍﯼ‬ ‫ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﺼﻔﯿﻪ ﺍﺳﺎﺗﯿﺪ ﺧﻼﺻﻪ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺁﻥ ﺭﺍ ﻫﻢ ﺩﺭ ﻭﺟﻮﺩ ﺑﻨﺪﻩ‪ .‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﯾﺮﺍﻥ )‪ (۱۳۵۷‬ﮐﻪ ﺍﺳﺘﻘﻼﻝ ﮐﺸﻮﺭ ﺗﺎ ﺣﺪﻭﺩ ﺯﯾﺎﺩﯼ‬ ‫ﺗﺎﻣﯿﻦ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ »ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ« ﺍﻫﻤﯿﺖ ﻭ ﺑﺮﺟﺴﺘﮕﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮﯼ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﻫﻢ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﮐﻠﯽ ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺭﯾﺸﻪﻫﺎﯼ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﺭﺍ ﺗﺤﺖ ﻫﺮ‬ ‫ﻧﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﺰﺩﺍﯾﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ‪:‬‬ ‫ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺣﺎﺿﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺣﺎﮐﻢ ﺩﻭ ﻣﺸﺨﺼﻪ ﺩﺍﺭﺩ‪ :‬ﺍﻭﻝ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺍﺳﻼﻡ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩﯼ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺩﻭﻡ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺍﺳﻼﻡ ﺧﺮﺍﻓﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﯾﮏ ﻧﻔﺮ ﺍﺳﻢ ﺍﺯ ﺁﻗﺎﯼ ﺷﺮﯾﻌﺘﻤﺪﺍﺭﯼ ﯾﺎ ﺁﻗﺎﯼ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫]‪[17‬‬ ‫ﻧﻤﯽﺑﺮﺩ ﮐﻪ ﺍﺗﻔﺎﻗﺎ ﺍﯾﺸﺎﻥ ﻫﻢ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻣﻮﺍﻓﻖ ﺗﺼﻔﯿﻪﻫﺎ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪«.‬ﻣﺮﺩﻡ ﻋﺰﻣﺸﺎﻥ ﺭﺍ ﺟﺰﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﮐﻪ ﺍﺣﻤﺪﯼﻧﮋﺍﺩ ﺭﺍ ﻋﺰﻝ ﮐﻨﻨﺪ ﻭ ﺍﯾﻦ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻧﻤﺎﺩﻫﺎﯼ ﺑﺎﺭﺯ ﺩﻣﮑﺮﺍﺳﯽ ﻭ ﺟﻤﻬﻮﺭﯾﺖ ﺩﺭ ﮐﺸﻮﺭ ﻣﺎ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﻣﻮﺍﻧﻌﯽ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ‬ ‫ﺳﺪ ﮐﺮﺩ‪«.‬‬ ‫]‪[19‬‬ ‫ﻭﯼ ﺩﺭ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺳﺎﻝ ‪ ۸۸‬ﺑﻪ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺍﺯ ﻣﻬﺪﯼ ﮐﺮﻭﺑﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﺑﻮﺩ‪.‬ﻭﯼ ﺻﺮﺍﺣﺘﺎً ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻫﯿﺄﺕ ﻭ ﺁﺋﯿﻦﻧﺎﻣﻪﺍﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﯾﻦ ﮐﺎﺭ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﮔﺰﺍﺭﺷﯽ ﺑﻪ ﺁﻥ‬ ‫]‪[18‬‬ ‫ﺩﺍﺩﻩ ﻧﻤﯽﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺍﻭ ﮐﺴﺐ ﺗﮑﻠﯿﻔﯽ ﻧﻤﯽﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﮐﻤﯿﺘﻪﻫﺎﯼ ﭘﺎﮐﺴﺎﺯﯼ ﻣﻄﻠﻘﺎً ﻣﺴﺘﻘﻞ ﺑﻮﺩﻧﺪ‪ .‬‬ ‫«‬ .

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬

‫‪124‬‬

‫ﺗﺒﯿﯿﻦ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪﻫﺎﯼ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ‬
‫ﺑﺪﻧﺒﺎﻝ ﻭﻗﺎﯾﻊ ﻋﺎﺷﻮﺭﺍﯼ ‪ ،۱۳۸۸‬ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ‪ ،‬ﻋﻄﺎءﺍﻟﻠﻪ ﻣﻬﺎﺟﺮﺍﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺤﺴﻦ ﮐﺪﯾﻮﺭ ﻭ ﺍﮐﺒﺮ ﮔﻨﺠﯽ ﺩﺭ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪﺍﯼ ﻣﻮﺳﻮﻡ ﺑﻪ‬
‫»ﺧﻮﺍﺳﺘﻪﻫﺎﯼ ﺑﻬﯿﻨﻪ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ« ﺧﻮﺍﺳﺘﻪﻫﺎﯼ ﺩﻫﮕﺎﻧﻪٔ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﺭﺍ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ ﻣﻮﺍﺭﺩﯼ ﻫﻢﭼﻮﻥ ﺍﺳﺘﻌﻔﺎﯼ ﻣﺤﻤﻮﺩ ﺍﺣﻤﺪﯼﻧﮋﺍﺩ‪ ،‬ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ‪ ،‬ﺁﺯﺍﺩﯼ‬
‫ﺯﻧﺪﺍﻧﯿﺎﻥ ﺳﯿﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺁﺯﺍﺩﯼ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﺎﺕ ﻭ ﺍﺳﺘﻘﻼﻝ ﻗﻮﻩ ﻗﻀﺎﺋﯿﻪ ﻣﯽﺷﺪ‪ ،‬ﺍﺭﺍﺋﻪ ﮐﺮﺩﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﺎﺭﻩ ﮔﻔﺖ ﺍﮔﺮ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪﻫﺎ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻣﻄﺒﻮﻋﺎﺕ ﻭ ﯾﺎ ﺁﺯﺍﺩﯼ ﻣﺘﻔﮑﺮﺍﻥ ﻭ ﻓﻌﺎﻻﻥ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﺍﻥ ﺍﺟﺮﺍ ﺷﻮﺩ »ﻓﻀﺎﯼ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﻪ ﮐﻠﯽ‬
‫ﻣﺘﺤﻮﻝ« ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ [29] [28].‬ﻭﯼ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻣﻮﺿﻮﻉ ﺁﮔﺎﻩ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺧﺎﻃﺮ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪﻫﺎ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﺍﯾﺴﺘﺎﺩﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ «.‬ﺍﻭ‬
‫ﺧﻮﺍﺳﺘﻪﻫﺎﯼ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﺭﺍ ﺩﺭ ﭼﺎﺭﭼﻮﺏ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺍﺳﺎﺳﯽ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺤﻘﻖ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ‪ ،‬ﻭﻟﯽ ﺍﺟﺮﺍﯼ ﻣﻔﺎﺩ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﺍﺳﺎﺳﯽ ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺍﻣﺮﯼ ﺍﻧﻘﻼﺑﯽ ﺗﻠﻘﯽ‬
‫]‪[12] [11‬‬
‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪«.‬‬
‫ﺍﻭ ﺩﺭ ﮔﻔﺘﮕﻮﯾﯽ ﺑﺎ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ »ﺩﯼ ﺗﺴﺎﯾﺖ« ﭼﺎﭖ ﺁﻟﻤﺎﻥ ﮔﻔﺖ ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﺮ ﻓﺮﺍﺯ ﻧﯿﺮﻭﻫﺎﯼ ﻣﺘﺨﺎﺻﻢ ﻗﺮﺍﺭ ﻧﺪﺍﺭﺩ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺧﻮﺩ ﺟﺰﺋﯽ ﺍﺯ ﻣﺸﮑﻞ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭﯼ‬
‫ﻭﻇﯿﻔﻪ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﺭﺍ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﻧﻈﺎﻣﯽ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﻭ ﺣﻘﻮﻕ ﺑﺸﺮ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﻭ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ »ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻦ ﯾﮏ ﻧﻈﺎﻡ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﺮ ﭘﺎﯾﻪ ﺩﯾﻦ ﺍﺳﺘﻮﺍﺭ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬
‫]‪[11] [12] [12] [11‬‬
‫ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻧﺎﻡ ﺍﺳﻼﻡ ﺍﺯ ﺣﻘﻮﻕ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺗﯿﮏ ﺷﻬﺮﻭﻧﺪﺍﻥ ﺩﻓﺎﻉ ﮐﺮﺩ‪«.‬‬

‫ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﺑﻪ ﻣﺮﺍﺟﻊ‬
‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۸۹‬ﻃﯽ ﻧﺎﻣﻪﺍﯼ ﺑﻪ ﻣﺮﺍﺟﻊ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﺍﺯ ﻗﻢ ﺑﻪ ﻧﺠﻒ ﺩﻋﻮﺕ ﮐﺮﺩ‪:‬‬

‫»‬

‫ﺩﻟﯿﺮﺍﻥ ﻋﺮﺻﻪ ﺟﻬﺎﺩ ﺍﮐﺒﺮ‪ ،‬ﺗﯿﻎ ﺯﺑﺎﻥ ﺁﺧﺘﻨﺪ ﻭ ﺑﺮ ﺩﻭﻟﺖ ﻏﺎﺻﺐ ﺗﺎﺧﺘﻨﺪ‪ .‬ﺍﺭﺍﺩﺗﯽ ﺑﺨﻠﻖ ﻧﻤﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﻌﺎﺩﺗﯽ ﺑﺮﺩﻧﺪ‪ .‬ﺍﮐﻨﻮﻥ ﻧﻮﺑﺖ ﺷﻤﺎ ﺧﺎﻣﻮﺷﺎﻥ ﻧﺎﺧﺮﺳﻨﺪ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺗﻮﻗﻊ ﻣﺤﺮﻭﻣﺎﻥ ﻭ ﻣﻈﻠﻮﻣﺎﻥ ﺍﺯ ﺷﻤﺎ ﺑﺴﯽ‬
‫ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ﺁﻥ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺍﻓﺴﺮﺩﻩﺩﻝ ﻭ ﭘﺮﯾﺸﺎﻥ ﺣﺎﻝ ﺑﻨﺸﯿﻨﯿﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻋﯿﺎﻥ ﺍﺯ ﻣﻼﻣﺖ ﺟﺒﺎﺭﺍﻥ ﺗﻦ ﺯﻧﯿﺪ ﻭ ﺩﺭ ﻧﻬﺎﻥ ﺷﮑﻮﻩ ﺑﻪ ﺩﺭﮔﺎﻩ ﻗﺎﺻﻢ ﺍﻟﺠﺒﺎﺭﯾﻦ ﺑﺮﯾﺪ‪ ،‬ﯾﺎ ﻣﺨﻔﯿﺎﻧﻪ ﺑﺮ ﺩﺭ ﺍﺭﺑﺎﺏ ﺑﯽ ﻣﺮﻭﺕ ﺩﻧﯿﺎ ﭘﯿﺎﻣﯽ ﺑﻔﺮﺳﺘﯿﺪ‬
‫ﻭ ﺟﻮﺍﺑﯽ ﻧﺸﻨﻮﯾﺪ‪ .‬ﮐﺎﺭ ﺍﺯ ﺍﻋﻮﺫ ﻭ ﻻﺣﻮﻝ ﻧﻤﯽﺭﻭﺩ ﻭ ﺧﻮﺍﻫﺶ ﻭ ﺳﻔﺎﺭﺵ ﺍﺯ ﺍﺛﺮ ﺍﻓﺘﺎﺩﻩﺍﺳﺖ ﻭ ﺳﮑﻮﺕ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺟﺒﺎﺭﺍﻥ ﺻﺪﺍﯼ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭ ﺣﺎﻝ ﮐﻪ ﻧﻪ ﺭﺍﯼ ﻣﻮﺍﻓﻘﺖ ﺩﺍﺭﯾﺪ ﻧﻪ ﯾﺎﺭﺍﯼ‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻔﺖ‪ ،‬ﻣﺼﻠﺤﺖ ﺩﺭ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺟﻬﺎﺩ ﺍﺻﻐﺮ ﮐﻨﯿﺪ‪ .‬ﺧﺎﻃﺮ ﺑﺪﺳﺖ ﺗﻔﺮﻗﻪ ﺩﺍﺩﻥ ﻧﻪ ﺯﯾﺮﮐﯽ ﺳﺖ‪ .‬ﺍﮔﺮ ﺩﻫﺎﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﺴﺘﻪﺍﻧﺪ ﭘﺎﯼﻫﺎ ﺭﺍ ﮐﻪ ﻧﺸﮑﺴﺘﻪﺍﻧﺪ‪ .‬ﺍﻟﻔﺮﺍﺭ ﻣﻤﺎ ﻻﯾﻄﺎﻕ ﻣﻦ ﺳﻨﻦ ﺍﻟﻤﺮﺳﻠﯿﻦ‪ .‬ﺑﺎﯾﺪ‬
‫]‪[31] [30‬‬
‫ﺑﺮﻭﻥ ﮐﺸﯿﺪ ﺍﺯﯾﻦ ﻭﺭﻃﻪ ﺭﺧﺖ ﺧﻮﯾﺶ‪.‬‬

‫ﻭﺍﮐﻨﺶﻫﺎ‬
‫]‪[35] [34] [33] [32‬‬

‫ﺩﺭ ﻭﺍﮐﻨﺶ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﺳﺮﻭﺵ ﻋﻠﯽ ﻻﺭﯾﺠﺎﻧﯽ‪ ،‬ﺭﺋﯿﺲ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ‪ ،‬ﺍﯾﻦ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﺭﺍ »ﻣﺮﻣﻮﺯﺍﻧﻪ« ﻭ ﺑﯽﺍﻫﻤﯿﺖ ﺧﻮﺍﻧﺪ‪.‬‬

‫ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﯾﺰﺩﯼ ﮔﻔﺖ‪» :‬ﺍﻣﺮﻭﺯ ﻓﺮﺩﯼ ﮐﻪ ﺗﺎ ﭼﻨﺪﯼ ﭘﯿﺶ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﻗﺒﻮﻝ ﻧﺪﺍﺷﺖ ﻭ ﺭﺳﻤﺎ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻗﺮﺁﻥ ﺗﺮﺍﻭﺷﺎﺕ ﻓﮑﺮﯼ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ)ﺹ( ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺩﺭ ﺁﺧﺮﯾﻦ‬
‫ﺍﻃﻼﻋﯿﻪﺍﺵ ﻋﻠﻤﺎ ﺭﺍ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﺮﺍ ﺳﺎﮐﺘﯿﺪ‪ ،‬ﺑﻠﻨﺪ ﺷﻮﯾﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﮐﻨﯿﺪ‪ [36] «.‬ﻭ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﮐﯿﻬﺎﻥ ﺩﺭ ﻧﻮﺷﺘﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﻣﺪﻋﯽ ﺷﺪ ﺍﺯ ﻗﻮﻝ‬
‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﺭﺳﯿﻦ ﺣﻮﺯﻩ ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ ﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺳﺮﻭﺵ ﺭﺍ ﻣﺮﺗﺪ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﺷﺖ‪» :‬ﺳﺮﻭﺵ ﺑﺎ ﺗﺨﻄﺌﻪ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﻧﻈﺎﻡ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻭ ﻭﻻﯾﺖ ﻓﻘﯿﻪ ﺍﺭﺗﺪﺍﺩ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﺮ‬
‫]‪[37‬‬
‫‪.‬‬
‫ﻫﻤﮕﺎﻥ ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮﺩ ﻭ ﺑﺎ ﻫﻤﺮﺍﻫﯽ ﺍﭘﻮﺯﯾﺴﯿﻮﻥ ﺧﺎﺭﺝﻧﺸﯿﻦ ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﺳﺎﺯﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﻓﺘﻨﻪ ‪ ۸۸‬ﻫﻤﺪﺳﺘﯽ ﺧﻮﺩ ﺑﺎ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺍﻃﻼﻋﺎﺗﯽ ﺳﯿﺎ ﻭ ﻣﻮﺳﺎﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺍﺛﺒﺎﺕ ﺭﺳﺎﻧﺪ‪«.‬‬
‫]‪[42‬‬
‫]‪ [41] [40] [39] [38‬ﺑﻌﺪ ﺍﺯ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭ ﺧﺒﺮ ﺍﺭﺗﺪﺍﺩ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﺯ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﮐﯿﻬﺎﻥ‪ ،‬ﻋﻀﻮ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﺭﺳﯿﻦ ﺻﺪﻭﺭ ﺍﯾﻦ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ ﺭﺍ ﺗﮑﺬﯾﺐ ﮐﺮﺩ‪.‬‬

‫ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﺍﺯ ﺭﻫﺒﺮ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ‬
‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ‪ ۱۴‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۸۹‬ﺳﯿﺪ ﻋﻠﯽ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﺩﺭ ﺑﻬﺸﺖ ﺯﻫﺮﺍ‪ ،‬ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﻃﯽ ﻧﺎﻣﻪ ﺻﺮﯾﺤﯽ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﻓﺘﻮﺭ ﺩﺭ ﻗﻮﻩ ﻧﺎﻃﻘﻪ)ﻭ ﻋﺎﻗﻠﻪ؟(« ﺑﻪ‬
‫ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﺍﺯ ﺍﻭ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪ .‬ﻭﯼ ﺧﻄﺎﺏ ﺑﻪ ﺁﯾﺖ ﺍﻟﻠﻪ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ ﻧﻄﻖ ﻭ ﻣﻨﻄﻘﺶ »ﺧﺸﮑﯿﺪﻩ« ﻭ ﺑﻬﺘﺮ ﺍﺳﺖ ﺧﻮﺩ »ﺭﺩﺍﯼ ﻧﺎﺑﺎﻧﺪﺍﻡ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺗﻦ ﺑﯿﺮﻭﻥ ﮐﻨﺪ« ﻭ ﺑﻪ‬
‫ﻣﺴﺠﺪ ﮐﺮﺍﻣﺖ ﻣﺸﻬﺪ ﮐﻪ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺁﻣﺪ ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﻏﯿﺮﺍﯾﻨﺼﻮﺭﺕ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﺠﻠﺲ ﺧﺒﺮﮔﺎﻥ ﮐﻪ ﺍﻭ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺁﻥ ﺭﺍ »ﺧﻔﺘﮕﺎﻥ« ﻭ »ﺳﺮﺩﻣﺰﺍﺟﺎﻥ‬
‫]‪[46] [45] [44] [43‬‬
‫ﮔﺮﻣﺨﺎﻧﻪ« ﺧﻮﺍﻧﺪﻩ ﺑﯿﺪﺍﺭ ﺷﻮﻧﺪ ﻭ ﺭﻫﺒﺮﯼ ﺭﺍ ﻋﺰﻝ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺍﻧﺪﯾﺸﻪﺷﻨﺎﺳﯽ‬
‫ﻧﻮﺷﺘﺎﺭ ﺍﺻﻠﯽ‪:‬‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﻫﻤﻮﺍﺭﻩ ﮐﻮﺷﯿﺪﻩﺍﺳﺖ ﺗﺎ ﺗﺄﻭﯾﻠﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ﺭﺍ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﮐﻨﺪ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺗﺄﻭﯾﻞ‪ ،‬ﺑﻪﻭﯾﮋﻩ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﻨﯿﺎﺩﮔﺮﺍﯾﺎﻧﻪ ﻗﺮﺍﺭ ﻣﯽﮔﯿﺮﺩ‪.‬‬

‫«‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬

‫ﭘﻠﻮﺭﺍﻟﯿﺴﻢ ﺩﯾﻨﯽ‬
‫ﻧﺤﻮﻩ ﻭﺭﻭﺩ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﭘﻠﻮﺭﺍﻟﯿﺴﻢ ﺩﯾﻨﯽ ﻣﺘﺄﺛﺮ ﺍﺯ ﺁﻣﻮﺯﻩﻫﺎﯼ ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﯼ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻣﻮﻻﻧﺎ ﻭ ﺍﺑﻦ ﻋﺮﺑﯽ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺷﺖ‪ [47].‬ﺻﻮﺭﺕﺑﻨﺪﯼ ﻭﯼ ﺍﺯ ﭘﻠﻮﺭﺍﻟﯿﺴﻢ ﺩﯾﻨﯽ‬
‫ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ ﺩﻭ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩ ﺍﻭﻝ‪ ،‬ﺩﯾﻨﺪﺍﺭﯼ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺳﻨﺦ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪ :‬ﺩﯾﻨﺪﺍﺭﯼ ﻣﻌﯿﺸﺖﺍﻧﺪﯾﺶ‪ ،‬ﺩﯾﻨﺪﺍﺭﯼ ﺣﻘﯿﻘﺖﺍﻧﺪﯾﺶ ﻭ ﺩﯾﻨﺪﺍﺭﯼ ﺗﺠﺮﺑﺖﺍﻧﺪﯾﺶ‪.‬‬
‫]‪[47‬‬

‫ﻭﺣﯽ ﻭ ﻗﺮﺁﻥ‬
‫ﺳﺮﻭﺵ ﻣﺪﻋﯽ ﺍﺳﺖ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﻌﺮﻓﺖﻫﺎﯼ ﺑﺸﺮﯼ ﻭ ﺍﺳﺘﻨﺒﺎﻁﻫﺎﯼ ﺍﻧﺴﺎﻧﯽ ﺍﺯ ﺩﯾﻦ‪ ،‬ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻣﻌﺮﻭﺽ ﺧﻄﺎ‪ [8].‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﯾﮏ ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺟﻨﺠﺎﻟﯽ ﮔﻔﺖ ﻗﺮﺁﻥ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﻣﺤﺼﻮﻝ ﺷﺮﺍﯾﻂ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺧﺎﺻﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺑﺴﺘﺮ ﺁﻥ ﺷﮑﻞ ﮔﺮﻓﺘﻪ‪ ،‬ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺮﺁﻣﺪﻩ ﺍﺯ »ﺫﻫﻦ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍﺳﻼﻡ« ﻭ ﺗﻤﺎﻡ ﻣﺤﺪﻭﺩﯾﺖﻫﺎﯼ ﺑﺸﺮﯼ ﺍﻭﺳﺖ‪ .‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻗﺮﺁﻥ‪،‬‬
‫]‪[5‬‬
‫ﻧﻘﺶ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﺍﺳﻼﻡ ﺭﺍ ﻣﺤﻮﺭﯼ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺍﯾﻦ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﻣﺮﺍﺟﻊ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﮐﻪ ﺩﺭ ﭘﺎﺭﻩﺍﯼ ﺍﺯ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﻭ ﺳﺎﯾﺖﻫﺎﯼ ﺍﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﺍﺧﯿﺮﺍ ﺁﻭﺭﺩﻩﺍﻧﺪ ﮐﻪ ﺩﮐﺘﺮ ﺳﺮﻭﺵ ﺭﺳﻤﺎ‬
‫]‪[48‬‬
‫ﻧﺰﻭﻝ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ ﺍﺯ ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪﺍ ﺍﻧﮑﺎﺭ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺁﻥ ﺭﺍ ﮐﻼﻡ ﺑﺸﺮﯼ ﻣﺤﻤﺪ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺍﯾﻦ ﺣﺮﻑ ﺭﺍ ﻣﺰﺍﺡ ﯾﺎ ﻏﺮﺽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻧﺎﻣﯿﺪ‪.‬‬

‫ﻭﻻﯾﺖ ﻓﻘﯿﻪ‬
‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﺍﺗﯽ ﺭﺍ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﺌﻮﺭﯼ ﻭﻻﯾﺖ ﻓﻘﯿﻪ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ ﺗﺌﻮﺭﯼ ﻭﻻﯾﺖ ﻓﻘﯿﻪ‪ ،‬ﻋﯿﻦ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﺩﯾﻨﯽ ﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺎ ﺍﯾﻦ ﺗﺌﻮﺭﯼ ﺍﺻﻮﻻ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻥ‬
‫ﻧﻈﻢ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺗﯿﮏ ﺑﻪ ﻭﺟﻮﺩ ﺁﻭﺭﺩ‪ .‬ﺣﺘﯽ ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﺩﺭ ﺫﯾﻞ ﺗﺌﻮﺭﯼ ﻭﻻﯾﺖ ﻓﻘﯿﻪ‪ ،‬ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺑﻮﺭﺯﺩ ﭼﻮﻥ ﻫﻤﺎﻥﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﺎﻥ ﻗﺪﯾﻤﯽ ﮔﻔﺘﻪﺍﻧﺪ‪ ،‬ﻗﺪﺭﺕ ﻣﻄﻠﻘﻪ‬
‫]‪[49‬‬
‫ﻓﺴﺎﺩ ﻣﻄﻠﻖ ﻣﯽﺁﻭﺭﺩ‪.‬‬

‫ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﯾﻨﯽ‬
‫ﺍﻭ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﯾﻨﯽ ﮔﻔﺘﻪﺍﺳﺖ ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺘﻮﺍﻥ ﮔﻔﺖ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﯾﻨﯽ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺩﻟﯿﻞ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﺪ ﺑﻨﺎ ﺷﻮﺩ‪ .‬ﯾﮑﯽ ﺍﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎ ﻗﺪﺭﺕ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻧﯿﺪ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﻭ ﻋﺸﻖ ﺑﺴﺎﺯﯾﺪ ﻭ ﺩﻭﻡ‬
‫ﺍﯾﻦﮐﻪ ﺍﺳﺎﺱ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﯾﻨﯽ ﺑﺮ ﺗﮑﻠﯿﻒ ﺑﻨﺎ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪ ،‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﻣﺎ ﺭﻭﺯﮔﺎﺭ ﺣﻖﻣﺪﺍﺭﯼ ﺍﺳﺖ‪ [7].‬ﺳﺮﻭﺵ ﻧﻈﺮﯾﻪﭘﺮﺩﺍﺯ ﺍﺻﻠﯽ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺭﺍ‬
‫ﻣﺤﻤﺪ ﺗﻘﯽ ﻣﺼﺒﺎﺡ ﯾﺰﺩﯼ ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﻣﺮﺍﺩ ﻣﺼﺒﺎﺡ ﯾﺰﺩﯼ ﻭ ﻫﻤﻔﮑﺮﺍﻧﺶ ﺍﺯ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻫﻤﺎﻥ »ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻓﻘﻬﯽ« ﻭ ﺑﺮﭘﺎ ﮐﺮﺩﻥ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺩﯾﻨﯽ‬
‫]‪[50‬‬
‫ﺍﺳﺖ‪.‬‬

‫ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ‬
‫ﺳﺮﻭﺵ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺭﺍ ﻧﻤﯽﺗﻮﺍﻥ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻫﻤﭽﻮﻥ ﻗﺮﺁﻥ ﻭ ﺍﺣﺎﺩﯾﺚ ﺍﺳﺘﻨﺘﺎﺝ ﮐﺮﺩ ﻭﻟﯽ ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﺪﻝﻫﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺍﺭﺯﺵﻫﺎ ﻭ‬
‫ﺍﯾﺪﻩﺁﻝﻫﺎﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭ ﺑﺎﺷﺪ ﻧﺎﻣﻤﮑﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪ .‬ﺍﺯ ﻣﯿﺎﻥ ﺩﻭ ﻧﻮﻉ ﺍﺻﻠﯽ ﺗﺌﻮﺭﯼﻫﺎﯼ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ‪ ،‬ﯾﻌﻨﯽ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﻫﺎﯼ ﻣﺘﮑﯽ ﺑﻪ ﺭﻭﯾﻪﻫﺎﯼ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻭ‬
‫ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﻫﺎﯼ ﻟﯿﺒﺮﺍﻝ‪ ،‬ﺳﺮﻭﺵ ﺗﺌﻮﺭﯼ ﺩﻭﻡ ﯾﻌﻨﯽ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﻫﺎﯼ ﻟﯿﺒﺮﺍﻝ ﺭﺍ ﺑﺎ ﺍﺳﻼﻡ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭ ﻧﻤﯽﺩﺍﻧﺪ‪ .‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺪﺍ ﮐﺮﺩﻥ ﺗﺸﺎﺑﻬﺎﺕ ﻭ ﺯﻣﯿﻨﻪﻫﺎﯼ ﻣﺸﺘﺮﮎ ﺑﯿﻦ‬
‫ﺭﻫﯿﺎﻓﺖﻫﺎﯼ ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻪ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﻫﺎﯼ ﻣﺘﮑﯽ ﺑﻪ ﺭﻭﯾﻪﻫﺎﯼ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻭ ﺭﻭﯾﻪﻫﺎﯼ ﺷﺮﻋﯽ ﺩﺭ ﻓﻘﻪ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺍﻣﮑﺎﻥﭘﺬﯾﺮ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺑﺮ ﺍﯾﻦ ﺍﺳﺎﺱ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽﻫﺎﯼ ﻣﺘﮑﯽ ﺑﻪ‬
‫]‪[51‬‬
‫ﺭﻭﯾﻪﻫﺎﯼ ﺣﻘﻮﻗﯽ ﻣﯽﺗﻮﺍﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﺍﻟﮕﻮﻫﺎﯼ ﺍﺣﺘﻤﺎﻟﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺪﻝﻫﺎﯼ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭ ﺑﺎ ﻫﻨﺠﺎﺭﻫﺎ ﻭ ﺍﺭﺯﺵﻫﺎﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻋﻤﻞ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ‬
‫ﺍﻭ ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﮐﻞ ﺑﻪ ﺩﻭ ﺩﺳﺘﻪ ﺗﻘﺴﯿﻢ ﮐﺮﺩﻩ ﻭ ﺑﻪ ﺗﺸﺮﯾﺢ ﺁﻧﻬﺎ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪﺍﺳﺖ‪:‬‬
‫• ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ ﺳﯿﺎﺳﯽ‪ :‬ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﯾﻌﻨﯽ ﺍﻧﺴﺎﻥ‪ ،‬ﻧﻬﺎﺩ ﺩﯾﻦ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻧﻬﺎﺩ ﺩﻭﻟﺖ ﺟﺪﺍ ﮐﻨﺪ ﻭ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﺗﻤﺎﻡ ﻓﺮﻗﻪﻫﺎ ﻭ ﻣﺬﺍﻫﺐ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﯾﮑﺴﺎﻥ‬
‫ﺩﺍﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻭ ﺗﮑﺜﺮ ﺁﻧﻬﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺭﺳﻤﯿﺖ ﺑﺸﻨﺎﺳﺪ ﻭ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﻤﻪ ﺁﻧﻬﺎ ﺑﯽﻃﺮﻑ ﺑﺎﺷﺪ‪ [49].‬ﻭﯼ ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎﯼ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺍﺯ ﺩﯾﻦ‬
‫ﻣﯽﺩﺍﻧﺪ ﻭ ﻧﻪ ﺟﺪﺍ ﮐﺮﺩﻥ ﺩﯾﻦ ﺍﺯ ﺳﯿﺎﺳﺖ‪ .‬ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﺍﻭ‪ ،‬ﺍﮔﺮﭼﻪ ﯾﮏ ﻣﻌﻨﯽ ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ ﻧﻔﯽ ﺩﺧﺎﻟﺖ ﺭﻭﺣﺎﻧﯿﺖ ﺩﺭ ﺍﻣﻮﺭ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﻣﯽﺷﻮﺩ ﻭﻟﯽ ﺍﯾﻦ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﻧﻔﯽ‬
‫]‪[13‬‬
‫ﺩﺧﺎﻟﺖ ﺩﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬
‫• ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ ﻓﻠﺴﻔﯽ‪ :‬ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ ﺩﯾﮕﺮﯼ ﺩﺍﺭﯾﻢ ﺑﺎ ﻧﺎﻡ ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ ﻓﻠﺴﻔﯽ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﺩﻝ ﺑﺎ ﺑﯽ ﺩﯾﻨﯽ ﻭ ﺑﯽ ﺍﻋﺘﻘﺎﺩﯼ ﺑﻪ ﺩﯾﺎﻧﺖ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻧﻮﻋﯽ‬
‫]‪[49‬‬
‫ﻣﺎﺗﺮﯾﺎﻟﯿﺴﻢ)ﻣﺎﺩﻩﮔﺮﺍﯾﯽ( ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﻧﻮﻉ ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ ﺑﺎ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﺩﯾﻨﯽ ﻏﯿﺮ ﻗﺎﺑﻞ ﺟﻤﻊ ﺍﺳﺖ‪«.‬‬

‫‪125‬‬

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬

‫‪126‬‬

‫ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ‬
‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﺯ ﻣﻌﺪﻭﺩ ﻣﺘﻔﮑﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻭﺍﮐﺎﻭﯼ ﻧﺴﺒﺖ ﻣﯿﺎﻥ ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﻭ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻭ ﺍﺭﺍﺋﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮﯼ ﻧﻮ ﺍﺯ ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪﺍﺳﺖ‪ .‬ﻭﯼ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺍﺳﺖ‬
‫ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺣﺪﺍﻗﻞ ﺑﻪ ﭼﻬﺎﺭ ﺷﮑﻞ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩﺍﺳﺖ‪:‬‬
‫•‬

‫•‬
‫•‬

‫•‬

‫ﻧﻈﺮﯾﻪٔ ﻭﻻﯾﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪٔ ﻓﻘﯿﻪ‪:‬ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻭﻻﯾﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﻓﻘﯿﻪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺳﺎﺯﮔﺎﺭ ﻭ ﻗﺎﺑﻞ ﺟﻤﻊ ﻧﯿﺴﺖ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺗﻮﺟﯿﻪﮔﺮ‬
‫ﺍﻣﺘﯿﺎﺯﺍﺕ ﻭﯾﮋﻩ ﻓﻘﻬﺎ ﺑﺮﺍﯼ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺩﺭ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻭﻻﯾﺖ ﻓﻘﯿﻪﺍﺳﺖ‪ .‬ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻭﻻﯾﺖ ﻣﻄﻠﻘﻪ ﻓﻘﯿﻪ‪ ،‬ﻭﻟﯽ ﻓﻘﯿﻪ ﺭﺍ ﻧﺎﺋﺐ ﺣﺠﺖ ﺑﻦ ﺍﻟﺤﺴﻦ ﻓﺮﺽ‬
‫]‪[52‬‬
‫ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻭ ﻫﻤﺎﻥ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﺍﺗﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻭﻟﯽ ﻓﻘﯿﻪ ﺩﺭ ﻗﺪﺭﺕ ﻭ ﺗﺼﺮﻑ ﺩﺭ ﻧﻔﻮﺱ ﻭ ﺍﻋﺮﺍﺽ ﻭ ﺍﻣﻮﺍﻝ ﻣﺴﻠﻤﯿﻦ ﻣﯽﺩﻫﺪ ﮐﻪ ﺍﻣﺎﻡ ﻏﺎﺋﺐ ﺩﺍﺭﺍﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺑﻪ ﻧﯿﺎﺑﺖ ﺍﺯ ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﺎﻥ ﺻﻔﻮﯼ‪ :‬ﺷﮑﻞ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﮐﻪ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﺁﻥ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻧﻈﺮﯾﻪ »ﺳﻠﻄﻨﺖ ﺑﻪ‬
‫]‪[52‬‬
‫ﻧﯿﺎﺑﺖ ﺍﺯ ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﺎﻥ ﺻﻔﻮﯼ« ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺗﺰ ﺩﺭﻭﺍﻗﻊ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺻﻔﻮﯾﺎﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺍﯾﻦ ﺗﺰ ﻫﻢ ﺑﺎ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﺁﺷﮑﺎﺭﺍ ﺩﺭ ﺗﻌﺎﺭﺽ ﺍﺳﺖ‪.‬‬
‫ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺑﯽﻋﻤﻠﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺣﺠﺘﯿﻪ‪ :‬ﺷﮑﻞ ﺩﯾﮕﺮ ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﺳﺮﻭﺵ‪ ،‬ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺑﯽﻋﻤﻠﯽ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺭ ﺯﻣﺎﻥ ﻏﯿﺒﺖ ﻭ ﻏﺎﺻﺐ ﺷﻤﺮﺩﻥ ﺣﮑﻮﻣﺖﻫﺎﯼ‬
‫ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﻇﻬﻮﺭ »ﺍﻣﺎﻡ ﺯﻣﺎﻥ« ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺩﺭﻃﻮﻝ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺍﺯ ﻓﻘﻬﺎﯼ ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺪﺍﻓﻊ ﺍﯾﻦ ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺑﻮﺩﻧﺪ ﻭ ﻗﺒﻞ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﻫﻢ ﺍﯾﻦ ﻧﻈﺮ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺣﺠﺘﯿﻪ‬
‫]‪[52‬‬
‫ﺗﺒﻠﯿﻎ ﻣﯽﺷﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻈﺮﯾﻪ ﺍﺳﻼﻡ ﺍﻧﻘﻼﺑﯽ ﯾﺎ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﻣﺬﻫﺐ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ‪ :‬ﺍﺯ ﺩﯾﺪ ﺳﺮﻭﺵ ﯾﮑﯽ ﺩﯾﮕﺮ ﺍﺯ ﺍَﺷﮑﺎﻝ ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ ﭼﻨﺪﺍﻥ ﻫﻤﺨﻮﺍﻧﯽ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻧﻈﺮﯾﻪ »ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ‬
‫ﻣﺬﻫﺐ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ« ﺩﮐﺘﺮ ﻋﻠﯽ ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ ﺍﺳﺖ‪ .‬ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﻣﺬﻫﺐ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺩﺭ ﻗﺎﻣﺖ ﯾﮏ ﺍﺗﻮﭘﯿﺎﮔﺮﺍ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﮔﺮﺍﯼ ﻣﻌﺘﻘﺪ ﺑﻪ ﺟﺒﺮ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﺷﻮﺩ‬
‫]‪[52‬‬
‫ﮐﻪ ﺭﻭﯾﮑﺮﺩﯼ ﭘﺮﺍﮔﻤﺎﺗﯿﺴﺘﯽ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﻈﺎﺭ ﻭ ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﺑﺮﺍﯼ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻭﺿﻊ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﻭ ﺩﺳﺖ ﯾﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﺍﺗﻮﭘﯿﺎﯼ ﻣﻮﺭﺩ ﻧﻈﺮ ﺧﻮﺩ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬‬

‫ﺍﺯ ﻧﮕﺎﻩ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ‬
‫ﺑﺮﺧﯽ ﺍﺯ ﻣﺮﺍﺟﻊ ﺷﯿﻌﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺭﺍ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩﺍﻧﺪ‪ .‬ﺟﻌﻔﺮ‬
‫ﺳﺒﺤﺎﻧﯽ ﻃﯽ ﯾﺎﺩﺍﺷﺘﯽ‪ ،‬ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﺍﻧﺪﯾﺸﻪﻫﺎﯼ ﻋﺼﺮ ﺟﺎﻫﻠﯽ ﺩﺭ ﺁﯾﯿﻨﻪ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ‬
‫ﭘﺮ ﺁﺏ ﻭ ﺭﻧﮓ ﺍﻣﺮﻭﺯ«‪ ،‬ﺑﻪ ﺍﻇﻬﺎﺭﺍﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﻗﺮﺁﻥ ﻭﺍﮐﻨﺶ‬
‫ﻧﺸﺎﻥ ﺩﺍﺩﻩﺍﺳﺖ ﻭ ﺑﺎ ﻃﺮﺡ ﺍﯾﻦ ﺳﻮﺍﻝ ﮐﻪ »ﺍﻭ ﺑﺎ ﺁﻥ ﭼﻬﺮﻩ ﻧﻮﺭﺍﻧﯽ‪ ،‬ﻭ ﺑﯿﺎﻥ‬
‫ﺷﯿﺮﯾﻦ‪ ،‬ﺭﻭﺯﮔﺎﺭﯼ ﻣﺪﺭﺱ ﻧﻬﺞﺍﻟﺒﻼﻏﻪ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﺧﻄﺒﻪ ﻫﻤﺎﻡ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻧﺤﻮ ﺩﻟﭙﺬﯾﺮﯼ‬
‫ﺗﻔﺴﯿﺮ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ ،‬ﭼﻪ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﮔﺮﻭﻩ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﮔﺮﻓﺖ؟« ﮔﻔﺖ‬
‫»ﻧﻈﺮﯾﺎﺕ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﺎﻋﺚ ﺳﺴﺖ ﺷﺪﻥ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ «.‬ﻭﯼ ﺍﻇﻬﺎﺭ‬
‫]‪[53‬‬
‫ﺍﻣﯿﺪﻭﺍﺭﯼ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﺎﺭ ﺩﯾﮕﺮ ﺑﻪ »ﺁﻏﻮﺵ ﺍﻣﺖ ﺍﺳﻼﻣﯽ« ﺑﺎﺯﮔﺮﺩﺩ‪.‬‬
‫]‪[55‬‬
‫]‪ [54‬ﭘﺎﺳﺦ ﺳﺮﻭﺵ ﺁﻏﺎﺯﮔﺮ ﻣﺒﺎﺣﺜﯽ ﻣﯿﺎﻥ ﻃﺮﻓﯿﻦ ﺩﺭ ﺑﺎﺏ ﻗﺮﺁﻥ ﺷﺪ‪.‬‬
‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﻧﺎﻣﻪﻫﺎﯼ ﺳﺮﮔﺸﺎﺩﻩ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﺟﻌﻔﺮ ﺳﺒﺤﺎﻧﯽ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ‬
‫ﺁﻥﭼﻪ ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺳﺴﺖ ﺷﺪﻥ ﺍﯾﻤﺎﻥ ﺟﻮﺍﻧﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﯽﺷﻮﺩ‪ ،‬ﻧﻈﺮﯾﻪﻫﺎﯼ ﺩﯾﻨﯽ‬
‫ﻭﯼ ﻧﯿﺴﺖ؛ ﺑﻠﮑﻪ »ﺭﻓﺘﺎﺭ ﻋﺎﻓﯿﺖﺟﻮﯾﺎﻧﻪ ﻭ ﮔﻔﺘﺎﺭ ﺧﺮﺩﺳﺘﯿﺰﺍﻧﻪ ﭘﺎﺭﻩﺍﯼ ﺍﺯ‬
‫ﺭﻭﺣﺎﻧﯿﺎﻥ« ﺍﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻧﺎﺻﺮ ﻣﮑﺎﺭﻡ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ )ﺭﺍﺳﺖ( ﻭ ﺣﺴﯿﻦ ﻧﻮﺭﯼ ﻫﻤﺪﺍﻧﯽ )ﭼﭗ( ﺍﺯ ﻣﺮﺍﺟﻊ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺷﯿﻌﯿﺎﻥ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬
‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﺍﺯ ﺳﺮﻭﺵ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪﺍﻧﺪ‪ .‬ﺗﺎ ﺟﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻧﻮﺭﯼ ﻫﻤﺪﺍﻧﯽ ﻭﯼ ﺭﺍ ﻣﺮﺗﺪ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬‬

‫ﻋﺪﻩﺍﯼ ﺩﺭ ﭘﯽ ﻃﺮﺡ ﺳﻮﺍﻟﯽ ﺍﺯ ﻧﺎﺻﺮ ﻣﮑﺎﺭﻡ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩﻫﺎﯼ ﺳﺮﻭﺵ ﭘﺮﺳﯿﺪﻧﺪ ﮐﻪ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺏ ﻧﻮﺷﺖ‪» :‬ﺑﻪ ﯾﻘﯿﻦ ﺍﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺨﻨﺎﻥ ﻫﯿﭻ ﮔﻮﻧﻪ‬
‫ﺳﺎﺯﮔﺎﺭﯼ ﺑﺎ ﻣﺘﻮﻥ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺑﻪ ﺧﺼﻮﺹ ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﯿﺪ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﻭ ﺩﺍﻧﺴﺘﻪ ﯾﺎ ﻧﺪﺍﻧﺴﺘﻪ ﺟﺴﺎﺭﺕ ﻋﻈﯿﻤﯽ ﺑﻪ ﻗﺮﺁﻥ ﻣﺠﯿﺪ ﻭ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻋﻈﯿﻢﺍﻟﺸﺎﻥ ﺍﺳﻼﻡ ﺍﺳﺖ ﻭ ﻗﺪﺍﺳﺖ ﻗﺮﺁﻥ ﺭﺍ‬
‫ﺯﯾﺮ ﺳﻮﺍﻝ ﻣﯽﺑﺮﺩ‪ «.‬ﻭﯼ ﺩﺭ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻧﻮﺷﺖ‪» :‬ﺳﺮﻭﺵ ﻻﺯﻡ ﺍﺳﺖ ﺍﺯ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎﯼ ﺧﻮﺩ ﺗﻮﺑﻪ ﻧﻤﻮﺩﻩ ﻭ ﻋﺬﺭ ﺗﻘﺼﯿﺮ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﮕﺎﻩ ﺧﺪﺍﻭﻧﺪ ﻭ ﻗﺮﺁﻥ ﺑﯿﺎﻭﺭﺩ ﻭ ﺑﺮﺍﯼ ﺟﺒﺮﺍﻥ‬
‫]‪[57] [56‬‬
‫ﺑﮑﻮﺷﺪ‪«.‬‬

‬ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﯾﯽ ﺳﺮﻭﺵ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﻟﯿﻞ ﺧﻠﻂ ﻣﺒﺎﺣﺚ ﻭ‬ ‫ﮐﻠﯽﺑﺎﻓﯽ ﻧﻘﺪ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫‪127‬‬ ‫ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻧﯽ ﻫﻢ ﺍﺯ ﭘﺎﯾﮕﺎﻩ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻏﺮﺏ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﻧﯿﮑﻔﺮ )ﻓﯿﻠﺴﻮﻑ ﭘﺪﯾﺪﺍﺭﺷﻨﺎﺱ( ﻭ ﺟﻮﺍﺩ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﯾﯽ‬ ‫)ﻓﯿﻠﺴﻮﻑ ﺳﯿﺎﺳﯽ( ﺑﻪ ﺍﻧﻘﺎﺩ ﺍﺯ ﺳﺮﻭﺵ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪﺍﻧﺪ‪» .‬ﮔﺮﭼﻪ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﺍﺕ ﻧﺎﻗﺪﺍﻥ ﺳﻨﺘﯽ ﻭ ﻣﺬﻫﺒﯽﺍﺵ ﭘﺎﺳﺨﮕﻮ ﺑﻮﺩﻩﺍﺳﺖ ﻭﻟﯽ‬ ‫]‪[13‬‬ ‫ﺣﺘﯽ ﯾﮏ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺩﺭ ﭘﺎﺳﺦ ﺑﺪﺍﻥﻫﺎ ﻧﻨﻮﺷﺖ‪.‬ﺑﻬﺎءﺍﻟﺪﯾﻦ ﺧﺮﻣﺸﺎﻫﯽ ﻫﻢ ﺍﺯ‬ ‫]‪[61‬‬ ‫ﭼﻬﺮﻩﻫﺎﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﺍﺯ ﻧﻈﺮﺍﺕ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺑﺎﺭﻩ ﻗﺮﺁﻥ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‬‬ ‫ﺟﻮﺍﺩ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﯾﯽ ﺍﺯ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ ﻧﻈﺮﯾﻪﻫﺎﯼ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ‪ .‬‬ ‫•‬ ‫ﺁﯾﯿﻦ ﺷﻬﺮﯾﺎﺭﯼ ﻭ ﺩﯾﻨﺪﺍﺭﯼ‬ ‫ﺍﺧﻼﻕ ﺧﺪﺍﯾﺎﻥ‬ ‫ﺍﺩﺏ ﻗﺪﺭﺕ ﺍﺩﺏ ﻋﺪﺍﻟﺖ‬ ‫• ﺍﺯ ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ‬ ‫ﺗﺄﻟﯿﻒﻫﺎ‬ ‫ﺁﯾﻨﻪٔ ﺩﻭﻡ ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺩﻓﺘﺮ ﺩﻭﻡ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﻣﻌﻨﻮﯼ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺍﻧﺪﺭ ﺑﺎﺏ ﺍﺟﺘﻬﺎﺩ )ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﮐﺎﺭﺁﻣﺪﯼ ﻓﻘﻪ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺩﺭ ﺩﻧﯿﺎﯼ ﺍﻣﺮﻭﺯ( ـ ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺣﺴﯿﻦﻋﻠﯽ ﻣﻨﺘﻈﺮﯼ ﻭ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﺷﺒﺴﺘﺮﯼ‬ ‫ﺍﻭﺻﺎﻑ ﭘﺎﺭﺳﺎﯾﺎﻥ‬ ‫ﺍﯾﺪﺋﻮﻟﻮﮊﯼ ﺷﯿﻄﺎﻧﯽ‬ ‫ﺑﺴﻂ ﺗﺠﺮﺑﻪٔ ﻧﺒﻮﯼ‬ ‫ﺗﻀﺎﺩ ﺩﯾﺎﻟﯿﮑﺘﯿﮑﯽ‬ ‫ﺗﻔﺮﺝ ﺻﻨﻊ‬ ‫ﺣﮑﻤﺖ ﻭ ﻣﻌﯿﺸﺖ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺩﺭﺳﻬﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﻋﻠﻢﺍﻻﺟﺘﻤﺎﻉ‬ ‫ﺭﺍﺯﺩﺍﻧﯽ ﻭ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﯼ ﻭ ﺩﯾﻨﺪﺍﺭﯼ‬ ‫ﺭﺳﻮﻝ ﺁﻓﺘﺎﺏ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﮔﺰﯾﺪﻩٔ ﻏﺰﻟﯿﺎﺕ ﺷﻤﺲ ﺗﻮﺳﻂ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﻗﻮﻧﯿﻪ ﻗﺮﺍﺋﺖ ﻟﺐ ﻟﺒﺎﺏ ﻣﺜﻨﻮﯼ ﺗﻮﺳﻂ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫• ﺳﻨﺖ ﻭ ﺳﮑﻮﻻﺭﯾﺴﻢ )ﺑﻪ ﻫﻤﺮﺍﻩ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﺷﺒﺴﺘﺮﯼ‪ ،‬ﻣﺼﻄﻔﯽ ﻣﻠﮑﯿﺎﻥ‪ ،‬ﻣﺤﺴﻦ ﮐﺪﯾﻮﺭ(‬ ‫• ﺳﯿﺎﺳﺖﻧﺎﻣﻪ‬ ‫• ﺻﺮﺍﻁﻫﺎﯼ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬ .‬‬ ‫]‪[58‬‬ ‫ﻣﺤﺴﻦ ﮐﺪﯾﻮﺭ ﺍﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪ ﺩﯾﻨﯽ ﻭ ﻓﻌﺎﻝ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﺩﺭ ﻣﻮﺿﻊ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﯼ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﺗﺤﻠﯿﻞ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺭﺩ‪.‬‬ ‫ﻧﻈﺮﯾﻪﻫﺎﯼ ﺳﺮﻭﺵ ﭘﯿﺶ ﺍﺯ ﺍﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﺑﺎ ﺍﻋﺘﺮﺍﺽ ﺑﺮﺧﯽ ﺟﺮﯾﺎﻥﻫﺎﯼ ﻣﺬﻫﺒﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻣﻮﺍﺟﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﻮﺩ‪ ،‬ﺍﻣﺎ ﺑﺮ ﺧﻼﻑ‬ ‫ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻨﺘﻘﺪﺍﻥ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺻﺮﻓﺎً ﺑﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪﺍﻧﺪ‪ ،‬ﺣﺴﯿﻦ ﻧﻮﺭﯼ ﻫﻤﺪﺍﻧﯽ ﻣﻮﺿﻊ ﺗﮑﻔﯿﺮﯼ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﺗﺨﺎﺫ‬ ‫]‪[59‬‬ ‫ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﻋﺪﻡ ﺍﻧﺴﺠﺎﻡ ﻣﻨﻈﻮﻣﻪ ﻓﮑﺮﯼ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ«‪،‬‬ ‫»ﺗﮑﯿﻪ ﺍﻭ ﺑﺮ ﺫﺍﺕﺑﺎﻭﺭﯼ«‪» ،‬ﺩﺭﮎ ﻧﺎﺭﺍﺳﺖﺍﺵ ﺍﺯ ﻣﻔﺎﻫﯿﻢ ﺑﻨﯿﺎﺩﯼ ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺳﯿﺎﺳﯽ« ﻭ ﻧﯿﺰ »ﺍﻟﻬﯿﺎﺕ ﻣﺴﯿﺤﯽ« ﺍﺯ‬ ‫ﺟﻤﻠﻪ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩﺍﺕ ﺁﻧﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪ .‬‬ ‫ﻣﺠﯿﺪ ﻣﺠﯿﺪﯼ‪ ،‬ﮐﺎﺭﮔﺮﺩﺍﻥ ﻭ ﻓﯿﻠﻤﻨﺎﻣﻪﻧﻮﯾﺲ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺑﻪ ﺷﺪﺕ ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﮐﺮﺩﻩﺍﺳﺖ‪ [60].‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫ﻣﺤﺴﻦ ﮐﺪﯾﻮﺭ ﺍﻧﺪﯾﺸﻤﻨﺪ ﺩﯾﻨﯽ ﻭ ﻓﻌﺎﻝ ﺳﯿﺎﺳﯽ‬ ‫ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﻣﻮﺭﺩ ﻓﻘﻪ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﺎﺩ‬ ‫ﺍﻧﺘﻘﺎﺩ ﮔﺮﻓﺘﻪﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪ ،‬ﻓﻘﻪ ﺭﺍ ﻋﺎﻣﻞ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻭ ﻣﺸﮑﻼﺕ ﺳﯿﺎﺳﯽ‪ ،‬ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﯼ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻭ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺟﻠﻮﻩ ﺩﺍﺩﻩﺍﻧﺪ‪.

co.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .com/content/f11_iran_postelection_soroush_statement/2317056.php‬ﺭﻭﺯﺁﻧﻼﯾﻦ )ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﻫﻢ ﻣﯿﻬﻦ‪ ۲۱ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪.drsoroush.‬‬ ‫»ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ« )‪) (http://www.shtml‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .ir/vdcgak3t993.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .‬‬ ‫]‪» [9‬ﺩﮐﺘﺮ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ« )‪) (http://www.bbc.radiozamaneh.عبدامØÚ©Ù ˆÙ ‡Ø³Ù Ù„Ù Ù †Ø´Ú¯Ø±Ø§Ù‡ÙˆÙ˜ÛŒ پچايرا٠†ÙˆÙ†Ú©Ø§Ù‬‬ ‫)‪(http://www.۱۳۸۶‬‬ ‫]‪» [11‬ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﺷﮑﺴﺘﻨﺎﭘﺬﯾﺮ ﺍﺳﺖ« )‪(/http://news.‬‬ ‫‪(http://www.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯ‪.bbc.etemaad.htm‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .bamdadkhabar.‬‬ ‫]‪[20‬‬ ‫]‪[21‬‬ ‫»ﻧﺎﻣﻪٔ ﺩﮐﺘﺮ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩٔ ﻧﺘﯿﺠﻪٔ ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ« )‪) (http://eslah.‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫‪128‬‬ ‫• ﻋﻠﻢ ﭼﯿﺴﺖ‪ ،‬ﻓﻠﺴﻔﻪ ﭼﯿﺴﺖ؟‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻓﺮﺑﻪﺗﺮ ﺍﺯ ﺍﯾﺪﺋﻮﻟﻮﮊﯼ‬ ‫ﻗﺒﺾ ﻭ ﺑﺴﻂ ﺗﺌﻮﺭﯾﮏ ﺷﺮﯾﻌﺖ‬ ‫ﻗﺼﻪ ﺍﺭﺑﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓﺖ‬ ‫ﻗﻤﺎﺭ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻣﺎ ﺩﺭ ﮐﺪﺍﻣﯿﻦ ﺟﻬﺎﻥ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ؟‬ ‫ﻣﺜﻨﻮﯼ ﻣﻌﻨﻮﯼ‬ ‫ﻣﺪﺍﺭﺍ ﻭ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‬ ‫ﻧﻬﺎﺩ ﻧﺎﺁﺭﺍﻡ ﺟﻬﺎﻥ‬ ‫ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﻭ ﺩﻟﺒﺮﺩﮔﯽ‬ ‫ﺩﺍﻧﺶ ﻭﺍﺭﺯﺵ‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭ‬ ‫ﺧﺮﺩ ﺁﻥ ﭘﺎﯾﻪ ﻧﺪﺍﺭﺩ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺍﻭ ﭘﺎﯼ ﮔﺬﺍﺭﯼ‬ ‫ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ ﺗﻮ ﻭ ﺑﺮ ﻣﺮﮐﺐ ﺍﻗﺒﺎﻝ ﺳﻮﺍﺭﯼ‬ ‫ﭼﻮﻥ ﺗﻮﺍﻥ ﺩﺭ ﺗﻮ ﺭﺳﯿﺪﻥ؟ ﺑﻪ ﺩﻭﯾﺪﻥ؟ ﺑﻪ ﭘﺮﯾﺪﻥ؟ ﻧﻮﺭ ﭘﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎ ﺩﮔﺮﺍﻥ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺩﺍﺭﯼ‬ ‫ﻟﯿﻠﻪ ﺍﻟﻘﺪﺭ ﻭﺻﺎﻝ ﺗﻮ ﭼﻪ ﻓﺮﺧﻨﺪﻩ ﺷﺒﯽ ﺑﻮﺩ‬ ‫ﺧﺴﺘﻪٔ ﺧﺎﮐﻢ ﻭﮔﺮ ﺑﺮ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺁﺭﻣﺎﻧﻢ‬ ‫ﺗﺎ ﭼﻪ ﺩﯾﺪﯼ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺴﺘﯽ ﻭ ﭘﺮﺷﻮﺭ ﻭ ﺷﺮﺍﺭﯼ‬ ‫ﺗﺨﺘﻪ ﺑﻨﺪ ﻏﻔﻠﺘﻢ ﻭﺭ ﺧﻮﺩ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﯽ ﺭﺍﺯﺩﺍﻧﻢ‬ ‫ﻫﻤﯿﻦ ﻗﻔﺲ ﺑﺮﮔﯿﺮﺗﺎ ﺍﯾﻦ ﻧﻔﺲ ﺑﺎﻗﯽ ﺍﺳﺖ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺍﯾﻦ ﯾﻘﯿﻦ ﺳﯿﻨﻪ ﺳﻮﺯﻡ ﺑﺲ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺣﺒﺲ ﮔﻤﺎﻧﻢ‬ ‫ﺧﺎﮎ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺧﺮﻡ ﺍﺯ ﻟﺒﺨﻨﺪ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺧﯿﺰ ﺧﻮﺩ ﮐﻦ‬ ‫ﺧﺎﮎ ﻣﺎ ﺭﺍ ﺧﺮﻡ ﺍﺯ ﻟﺒﺨﻨﺪ ﺑﺎﺭﺍﻥ ﺧﯿﺰ ﺧﻮﺩ ﮐﻦ‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫»ﻗﺼﻪ ﺍﺭﺑﺎﺏ ﻣﻌﺮﻓﺖ« )‪) (http://www.net/2009/02/post_939‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .com/idea/2008/01/post_236.‬‬ ‫]‪» [10‬ﻓﯿﻠﺴﻮﻑ ﺣﺎﺷﯿﻪﻧﺸﯿﻦ« )‪ .roozonline.iran-emrooz.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﻋﺘﻤﺎﺩ‪.iptra.shtml‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .org/2009/06/post_80.‬‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﺑﺎﻍ ﻭﺣﺶ ﻭﻻﯾﺖ ﻓﻘﯿﻪ ﻃﻌﻤﻪ ﻣﯽﺧﻮﺍﻫﺪ ‪۲۰۱۱ © -‬ﺗﻤﺎﻡ ﺣﻘﻮﻕ ﺍﯾﻦ ﻭﺏﺳﺎﯾﺖ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﻗﺎﻧﻮﻥ ﮐﭙﯽﺭﺍﯾﺖ ﺑﺮﺍﯼ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﻓﺮﺩﺍ ﻣﺤﻔﻮﻅ ﺍﺳﺖ‬ ‫)‪(http://www.drsoroush.bbc.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺯﻣﺎﻧﻪ‪.kodoom.com/1383/831117/html/horizon.htm) Iran Newspaper‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪» [7‬ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﻟﻨﺪﻥ‪ ،‬ﺭﻭﺡ ﭘﻮﭘﺮ ﺑﺮ ﻓﺮﺍﺯ ﺗﻬﺮﺍﻥ« )‪) (http://www.aftabnews.۱۳۸۸‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۱‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪.co.iran-newspaper.۱۳۸۸‬‬ ‫]‪» [8‬ﮐﻼﻡ ﻣﺤﻤّﺪ« )‪) (http://radiozamaaneh.uk/persian/iran/2009/05/090521_maf-intellectuals.‬‬ .uk/persian/iran/2010/02/100219_u03-an-soroush-green.uk/persian/iran/2009/07/090714_mg_sorosh_london_after_ir88.php?/news1/more/18825‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .ir/Released/88-01-27/175.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪.۱۳۸۸‬‬ ‫»ﺷﺼﺖ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﻓﯿﻠﺴﻮﻑ ﺍﻟﻬﯽ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﮔﺬﺍﺭ« )‪) (http://www.shtml‬ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ‬ ‫ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ۲۳ ،‬ﺗﯿﺮ ‪ .html‬‬ ‫‪´ØˆØ³Ø±Ù …کریلت .‬‬ ‫»ﻣﺠﻤﻊ ﺯﻧﺒﻮﺭﺍﻥ ﻧﻪ ﻃﻮﻃﯿﺎﻥ« )‪) (http://www.radiofarda.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪.‬‬ ‫]‪[18‬‬ ‫]‪[19‬‬ ‫»ﺩﺭﺳﺘﯽ ﻭ ﺩﺭﺷﺘﯽ« )‪) (http://www.co.‬‬ ‫»ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﺍﻥ ﭼﻘﺪﺭ ﺑﺮ ﺭﺍﯼ ﻣﺮﺩﻡ ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺩﺍﺭﻧﺪ؟« )‪ .shtml‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .bbc.net/index.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ‬ ‫ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪.com/Persian/Interviews/P-INT-HamMihan-EnghelabFarhangi.(http://www.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺯﻣﺎﻧﻪ‪.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .com/idea/2009/10/post_577.‬‬ ‫ﻭﺏﮔﺎﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫]‪[17‬‬ ‫»ﯾﮏﺑﺎﺭ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﺎﻓﯽ ﺑﻮﺩ« )‪) (http://www.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .۱۳۸۸‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۱‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪.(http://www.‬ﭘﺎﯾﮕﺎﻩ ﺧﺒﺮﯼ ﺁﻓﺘﺎﺏ‪.com/iran-politics/سروش-جنبش-سبز-شکست-ناپذیر-است/story/756728‬‬ ‫)ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.‬ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪.com/1383/831117/html/horizon.com/2007/06/post_2571.co.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ۱ ،‬ﺍﺳﻔﻨﺪ‬ ‫‪ .com/Persian/By_DrSoroush/P-NWS-1386-04-19-dorosti va doroshti.iran-newspaper.malakutonline.bbc.‬‬ ‫»ﺗﺤﻠﯿﻞ ﺁﯾﻨﺪﻩٔ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﻟﻨﺪﻥ« )‪) (/http://www.shtm‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫»ﺳﺮﻭﺵ ﻭ ﺟﻨﺠﺎﻝ ﺁﺧﺮﯾﻨﺶ« )‪) (http://www.co.htm‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .2bq108laa2.html‬‬ ‫‪http://www.ir/vdccoxqm.uk/persian/iran/story/2005/12/051215_mj-mkhalaji-soroush60.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.uk/persian/iran/story/2005/12/051215_mj-mkhalaji-soroush60.‬ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ﺧﺒﺮ‪.‬‬ ‫]‪[12‬‬ ‫]‪[13‬‬ ‫]‪[14‬‬ ‫]‪[15‬‬ ‫]‪[16‬‬ ‫»ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﺷﮑﺴﺖﻧﺎﭘﺬﯾﺮ ﺍﺳﺖ« )‪) (http://www.

Epistemology and Modernity .t1ap52bcct.tabnak.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﭘﺎﯾﮕﺎﻩ ﺧﺒﺮﯼ ﺁﻓﺘﺎﺏ‪.ir/news-59654.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪.‬‬ ‫»ﻻﺭﯾﺠﺎﻧﯽ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﻣﺮﺍﺟﻊ ﺭﺍ »ﻣﺮﻣﻮﺯﺍﻧﻪ« ﺧﻮﺍﻧﺪ« )‪) (http://www.khodnevis.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .com/main/2009/sep-10‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.com/Persian/On_DrSoroush/P-CMO-Vahy va Quran.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﻓﺮﺩﺍ‪ ۲۶ ،‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪.‬‬ ‫»ﺳﮑﻮﺕ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺟﻔﺎﯼ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪﻭﺭﺯﺍﻥ ﺩﻧﯿﺎﻃﻠﺐ ﺑﻪ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ ﻣﻬﺮﺑﺎﻧﯽ ﺟﺎﯾﺰ ﻧﯿﺴﺖ« )‪) (http://www.‬‬ ‫»ﺟﺸﻦ ﺯﻭﺍﻝ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﺩﯾﻨﯽ« )‪) (http://www.۱۳۸۹‬‬ ‫»ﺩﻕٌ ﺍﻟﺒﺎﺏ )ﻓﻼﺡ ﺧﻠﻖ ﻭﺻﻼﺡ ﻋﻠﻤﺎ(« )‪) (http://www.‬‬ ‫»ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺭﺍﻫﯽ ﺟﺰ ﻣﺬﺍﮐﺮﻩ ﺑﺎ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﻧﺪﺍﺭﺩ« )‪) (/http://www.biz/idea/9516.‬‬ ‫»ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺭﺍﻫﯽ ﺟﺰ ﻣﺬﺍﮐﺮﻩ ﺑﺎ ﺟﻨﺒﺶ ﺳﺒﺰ ﻧﺪﺍﺭﺩ« )‪) (/http://www.‬‬ ‫»ﺣﻤﻠﻪ ﺟﺪﯾﺪ ﮐﺪﯾﻮﺭ ﺑﻪ ﺩﯾﺪﮔﺎﻩﻫﺎﯼ ﺳﺮﻭﺵ ﻭ ﮔﻨﺠﯽ« )‪) (http://www.deznn.radiozamaneh.rahesabz.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺧﺒﺮﺁﻧﻼﯾﻦ‪ ۱۷ ،‬ﺗﯿﺮ ‪.com/Persian/By_DrSoroush/P-NWS-13880619-JashneZevaleEstebdadeDini.com/Negaresh_Site/Fullstory/?Id=28436‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.‬‬ ‫»ﭘﺎﺳﺦ ﺁﯾﺖﺍﻟﻠﻪ ﻣﮑﺎﺭﻡ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ ﺑﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ« )‪) (http://www.‬‬ ‫»ﺩﻕٌ ﺍﻟﺒﺎﺏ« )‪) (http://www.ir/NewsPrint.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻣﻬﺮ‪.farsnews.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺍﻟﻌﺮﺑﯿﻪ‪.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪.uk/persian/iran/2009/09/090910_op_soroush_open_letter_khamenei.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺍﻟﻒ‪.ir/fa/pages/?cid=101494‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .com/newstext.php?nn=8612070740‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .co.۱۳۸۸‬‬ ‫»ﺟﺸﻦ ﺯﻭﺍﻝ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﺩﯾﻨﯽ« )‪) (http://www.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺯﻣﺎﻧﻪ‪.radiofarda.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺭﻭﺯﺁﻧﻼﯾﻦ‪.afghanistanpress.۱۳۸۹‬‬ ‫]‪[33‬‬ ‫»ﻻﺭﯾﺠﺎﻧﯽ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﻣﺮﺍﺟﻊ ﺭﺍ »ﻣﺮﻣﻮﺯﺍﻧﻪ« ﺧﻮﺍﻧﺪ« )‪) (http://www.mardomak.html‬ﻣﻨﺒﻊ‪ :‬ﺳﺎﯾﺖ ﺩﮐﺘﺮ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫]‪[49‬‬ ‫]‪[50‬‬ ‫]‪[51‬‬ ‫]‪[52‬‬ ‫]‪[53‬‬ ‫]‪[54‬‬ ‫]‪[55‬‬ ‫]‪[56‬‬ ‫]‪[57‬‬ ‫]‪[58‬‬ ‫]‪[59‬‬ ‫]‪[60‬‬ ‫]‪[61‬‬ ‫•‬ ‫»ﺑﺎ ﺭﻓﺮﺍﻧﺪﻭﻡ ﺍﺧﺘﯿﺎﺭﺍﺕ ﻭﻟﯽ ﻓﻘﯿﻪ ﺣﺬﻑ ﺷﻮﺩ« )‪) (/http://www.۱۳۸۸‬‬ ‫»ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺑﯽ ﺑﯽ ﺳﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﺒﺎﻧﯽ ﺗﺌﻮﺭﯾﮏ »ﺣﮑﻮﻣﺖ ﺍﺳﻼﻣﯽ« ﮔﻔﺖ« )‪) (http://www.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﻓﺮﺍﺭﻭ‪.drsoroush.mardomak.shtml‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.iranian.aspx‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .aftabnews.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺯﻣﺎﻧﻪ‪۲۷ ،‬‬ ‫ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪ .com/newstext.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.fararu.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .alarabiya.alef.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ‬ ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪.drsoroush.‬‬ ‫»ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﺯﻭﺍﻝ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﺩﯾﻨﯽ ﺭﺍ ﺟﺸﻦ ﺧﻮﺍﻫﯿﻢ ﮔﺮﻓﺖ« )‪) (http://www.shtml) «.roozna.uk/persian/iran/2010/06/100619_u03-soroush-khamenei.aspx‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .‬‬ ‫»ﺟﺸﻦ ﺯﻭﺍﻝ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﺩﯾﻨﯽ« )‪) (http://www.co.‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ‪ ۱‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪.۱۳۸۷‬‬ ‫»ﺁﯾﺖﺍﻟﻠﻪ ﻣﮑﺎﺭﻡ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ‪ :‬ﺳﺮﻭﺵ ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻨﺪ« )‪) (http://www.‬‬ ‫»ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﺭﺳﯿﻦ ﺣﻮﺯﻩ ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ‪:‬ﺳﺮﻭﺵ ﻣﺮﺗﺪ ﺍﺳﺖ« )‪http://www.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .drsoroush.tabnak.‬‬ ‫]‪[34‬‬ ‫]‪[35‬‬ ‫]‪[36‬‬ ‫]‪[37‬‬ ‫]‪[38‬‬ ‫]‪[39‬‬ ‫]‪[40‬‬ ‫»ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﺭﺳﯿﻦ ﺣﻮﺯﻩ ﻋﻠﻤﯿﻪ ﻗﻢ‪ :‬ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﻣﺮﺗﺪ ﺍﺳﺖ« )‪) (http://www.‬‬ ‫‪۰۴۱۵۹۴۵۲۹۵-۹۷۸/New York.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺗﺎﺑﻨﺎﮎ‪ ۹ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪.ak97z4prra.‬‬ ‫»ﻭﺍﮐﻨﺶ ﺁﯾﺖﺍﻟﻠﻪ »ﺟﻌﻔﺮ ﺳﺒﺤﺎﻧﯽ« ﺑﻪ ﺍﻇﻬﺎﺭﺍﺕ »ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ« ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻗﺮﺁﻥ« )‪) (http://www.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺗﺎﺑﻨﺎﮎ‪.aspx‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .۱۳۸۶‬‬ ‫»ﻃﻮﻃﯽ ﻭ ﺯﻧﺒﻮﺭ« )‪) (http://www.info/optinion/30-articls/1607-1389-03-30-07-05-45.‬‬ ‫»ﻧﻈﺮﺍﺕ ﺩﮐﺘﺮ ﺳﺮﻭﺵ ﻭ ﻣﻮﺍﺿﻊ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺧﺮﻣﺸﺎﻫﯽ« )‪) (http://www.‬‬ ‫»ﻣﻬﺪﻭﯾﺖ ﻭ ﺩﻣﻮﮐﺮﺍﺳﯽ )ﺗﺤﻠﯿﻠﯽ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ ﺳﺮﻭﺵ ـ ﻗﺴﻤﺖ ﺍﻭﻝ(« )‪) (http://www.com/persian/news/newsitem/article/2010/june/20//-7085e95162.‬‬ ‫»ﻧﺎﻣﻪٔ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﺭﻫﺒﺮ ﺟﻤﻬﻮﺭﯼ ﺍﺳﻼﻣﯽ« )‪) (http://daneshjoonews.‬ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻓﺎﺭﺱ‪۸ ،‬‬ ‫ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪.ir/news-12249.farsnews.roozonline.irangreenvoice.roshangari.org/index.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﮐﯿﻬﺎﻥ‪ ۱۰ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪.html‬‬ ‫)ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.‬‬ ‫]‪» [47‬ﺻﻮﺭﺗﯽ ﺑﺮ ﺑﯽ ﺻﻮﺭﺗﯽ ﮔﻔﺘﮕﻮﯼ ﺟﺎﻥ ﻫِﯿﮏ ﻭ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ« )‪) (http://www.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺟﺮﺱ‪ .۱۳۸۹‬‬ ‫»ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﺭﺳﯿﻦ ﺳﺮﻭﺵ ﺭﺍ ﻣﺮﺗﺪ ﺍﻋﻼﻡ ﮐﺮﺩ« )‪) (/http://www.‬ﺧﺒﺮﺁﻧﻼﯾﻦ‪.۱۳۸۸‬ﺑﺎﺯﺑﯿﻨﯽﺷﺪﻩ ﺩﺭ ***‪.‬ﻭﺏﮔﺎﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪. 2003.rahesabz.۱۳۸۹‬‬ ‫]‪[43‬‬ ‫]‪[44‬‬ ‫]‪[45‬‬ ‫]‪[46‬‬ ‫»ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﻓﺮﻣﺎﻥ »ﻫﺒﻮﻁ« ﺁﯾﺖﺍﻟﻠﻪ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﺪﻩﺍﺳﺖ‪) (http://www.ir/fa/pages/?cid=101228‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.Ashk Dahlén‬‬ ‫‪129‬‬ .۱۳۸۹‬‬ ‫»ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﺳﺴﺖﺍﯾﻤﺎﻧﯽ ﻧﺘﯿﺠﻪ ﺭﻓﺘﺎﺭ ﺭﻭﺣﺎﻧﯿﻮﻥ ﺍﺳﺖ« )‪) (http://www.ir/vdcg3y9t.net/views/2010/05/25/109559.‬‬ ‫]‪» [41‬ﮐﯿﻬﺎﻥ<ﺟﺎﻣﻌﻪﻣﺪﺭﺳﯿﻦ ﺳﺮﻭﺵ ﺭﺍ ﻣﺮﺗﺪ ﺍﻋﻼﻡﮐﺮﺩ« )‪) (http://www.com/article/2010/may/28/3824‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.org/news/soroush_ertedad‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .com/idea/2009/08/print_post_547.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺧﻮﺩﻧﻮﯾﺲ‪ ۱۵ ،‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪.bbc.com/جا٠عه-٠درسین-Øوزه-عل٠یه-ق٠سروش-Ù‬‬ ‫‪) (/رتد-اس.ir/vdcirpay.‬‬ ‫]‪» [42‬ﺣﺠﺖ ﺍﻻﺳﻼﻡ ﻭﺍﻟﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺻﺎﻟﺢ‪ :‬ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﻗﺪ ﻭ ﻗﻮﺍﺭﻩﺍﯼ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﺪﺭﺳﯿﻦ ﻋﻠﯿﻪ ﺍﻭ ﺑﯿﺎﻧﯿﻪ ﺻﺎﺩﺭ ﮐﻨﺪ« )‪(http://www.html‬‬ ‫)ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫]‪[22‬‬ ‫]‪[23‬‬ ‫]‪[24‬‬ ‫]‪[25‬‬ ‫]‪[26‬‬ ‫]‪[27‬‬ ‫]‪[28‬‬ ‫]‪[29‬‬ ‫]‪[30‬‬ ‫]‪[31‬‬ ‫]‪[32‬‬ ‫»ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪» :‬ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺳﺒﺰ« ﺍﺯ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﺎ ﺧﺮﺍﻓﻪ ﺯﺩﺍﯾﯽ ﻭ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﺯﺩﺍﯾﯽ« )‪) (/http://www.advarnews.com/Persian/By_DrSoroush/P-NWS-13870200TootiVaZanboor.۱۳۸۹‬‬ ‫»ﺟﺎﻣﻌﻪﻣﺪﺭﺳﯿﻦ‪ :‬ﺳﺮﻭﺵ ﻣﺮﺗﺪ ﺍﺳﺖ« )‪) (http://www.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﻣﺮﺩﻣﮏ‪ ۷ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪.۱۳۸۹‬‬ ‫»ﻓﺘﻮﺭ ﺩﺭ ﻗﻮﻩ ﻧﺎﻃﻘﻪ )ﻭ ﻋﺎﻗﻠﻪ؟(« )‪) (http://www.ir/vdci5pa5.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .mehrnews.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .net/story/11447‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .t1a332bcct.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺟﺮﺱ‪.com/Persian/News_Archive/P-NWS-20100605-Larijani.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺟﺮﺱ‪ ۱۳ ،‬ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪.radiozamaneh.drsoroush.‬‬ ‫»ﻻﺭﯾﺠﺎﻧﯽ ﭘﯿﺸﻨﻬﺎﺩ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﻬﺎﺟﺮﺕ ﻣﺮﺍﺟﻊ ﺭﺍ »ﻣﺮﻣﻮﺯﺍﻧﻪ« ﺧﻮﺍﻧﺪ« )‪(http://www.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﻓﺮﺍﺭﻭ‪.com/my/spip.aspx?NewsID=649839‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .rahesabz.bbc.net/story/sorosh‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .net/story/10468‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .cgi?art=20100620010146.kayhannews.‬‬ ‫»ﺩﮐﺘﺮ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﺁﻏﻮﺵ ﺍﺳﻼﻡ ﺑﺮﮔﺮﺩﺩ« )‪) (http://www.me/news/green_movement_soroush‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.drsoroush.khabaronline.HTM#other1401‬‬ ‫)ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ . ISBN 0-415-94529-1 .drsoroush.‬‬ ‫»ﭘﯿﺶ ﺑﯿﻨﯽ ﺳﺮﻭﺵ ﺍﺯ »ﺯﻭﺍﻝ ﺍﺳﺘﺒﺪﺍﺩ ﺩﯾﻨﯽ« ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ« )‪) (http://www.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‪.ir/content/view‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .fararu.‬‬ ‫»ﻭﺍﮐﻨﺶ ﺁﯾﺖ ﺍﻟﻠﻪ ﯾﺰﺩﯼ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﻋﻠﻤﺎ« )‪) (http://www.com/Persian/Interviews/P-INT-13841110-Mosahebeh.‬ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻓﺎﺭﺱ‪ ۲۴ ،‬ﻓﺮﻭﺭﺩﯾﻦ ‪.php?article13262‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪.khabaronline.com/content/o2_sourosh_open_letter_to_supreme_leader/1819854.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .com/as/ds.‬‬ ‫»ﻭﺍﮐﻨﺶ ﻻﺭﯾﺠﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﻧﺎﻣﻪ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ« )‪) (http://www.‬ﻭﺑﮕﺎﻩ ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ‬ ‫ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ۳۰۰ ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .com/content/F8_LARIJANI_REACTION_TO_SOROUSH/2061457.۱۳۸۸‬‬ ‫»ﺳﺮﻭﺵ؛ ﻋﻘﻞﮔﺮﺍﯼ ﻣﺮﺩﺩ« )‪) (http://www.com/news/2008/05/post_4889.‬‬ ‫]‪ [48‬ﺳﺎﯾﺖ ﺩﮐﺘﺮ ﺳﺮﻭﺵ )‪ ،(http://www.php?nn=8701240237‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .ir/890310/14.radiofarda.com/Persian/By_DrSoroush/P-NWS-13890302-DagholBab.html‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .‬‬ ‫»ﻧﺎﻣﻪ ﺳﺮﻭﺵ ﺑﻪ ﺁﯾﺖ ﺍﻟﻠﻪ ﺧﺎﻣﻨﻪﺍﯼ‪:‬ﺍﯾﻨﮏ ﺍﯼ »ﺭﻫﺒﺮ ﻣﻌﻈﻢ«! ﻣﻦ ﺑﻪ ﺷﻤﺎ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻓﺮﻣﺎﻥ ﻫﺒﻮﻁ ﺻﺎﺩﺭ ﺷﺪﻩ« )‪(http://www.Islamic Law.php?news=8745‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .‬ﻓﺎﺭﺳﯽ(‪ .

‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫ﺟﺴﺘﺎﺭﻫﺎﯼ ﻭﺍﺑﺴﺘﻪ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻋﺼﻤﺖ ﻭﺣﯽ‬ ‫ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺳﺘﺎﺩ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬ ‫ﻋﻠﯽ ﺷﺮﯾﻌﺘﯽ‬ ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺑﺎﺯﺭﮔﺎﻥ‬ ‫ﺍﻗﺒﺎﻝ ﻻﻫﻮﺭﯼ‬ ‫ﺳﯿﺪ ﺣﺴﯿﻦ ﻧﺼﺮ‬ ‫ﻣﺤﺴﻦ ﮐﺪﯾﻮﺭ‬ ‫ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﺷﺎﯾﮕﺎﻥ‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺑﺎﻍ‪ ،‬ﻓﯿﻠﺴﻮﻑ ﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺳﺮﻭﺵ‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺳﻤﯽ ﺍﻃﻼﻉﺭﺳﺎﻧﯽ ﻭ ﻧﺸﺮ ﺁﺛﺎﺭ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ )‪(http://www.com‬‬ ‫• ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯿﻬﺎ )‪(http://www.co.youtube.youtube.shtml?s‬‬ ‫ﻣﺼﺎﺣﺒﻪ ﺩﮐﺘﺮ ﺳﺮﻭﺵ )‪(http://www.com/watch?v=gjgDT-_y6AA‬‬ ‫ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺗﻮﺭﻧﺘﻮ ﻗﺴﻤﺖ ‪(feature=related&http://www.ir/vdcawiny.bbc.com/Lectures-Persian.bbc.youtube.html‬‬ ‫‪130‬‬ .uk/persian/iran/2009/06/090618_og_mahaherani_soroush.co.49nw615kk4.uk/persian/news/story/2003/10/031026_a_mb_soroush.com/watch?v=mbymAbjlQCI) ۲‬‬ ‫ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺗﻮﺭﻧﺘﻮ ﻗﺴﻤﺖ ‪(http://www.co.shtml‬‬ ‫ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﺣﮑﻢ ﺍﻋﺪﺍﻡ ﺁﻏﺎﺟﺮﯼ ﺟﺰ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﯼ ﻧﯿﺴﺖ )‪(http://www.uk/persian/iran/story/2006/01/060108_sm-mb-soroush.com/watch?v=FEZqH3s7i9Y) ۳‬‬ ‫ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺗﻮﺭﻧﺘﻮ ﻗﺴﻤﺖ ‪(feature=related&http://www.bbc.aftabnews.htm‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻄﻠﻮﺏ ﺍﺳﻼﻣﯽ ﺍﺯ ﻧﮕﺎﻩ ﺳﺮﻭﺵ‪ :‬ﻣﺠﻮ ﮐﻪ ﺑﯽﻭﻃﻦ ﻣﯽﻣﺎﻧﯽ‬ ‫)‪(http://www.drsoroush.drsoroush.shtml‬‬ ‫ﻭﯾﺪﯾﻮ ﮔﻔﺖ ﻭ ﮔﻮﯼ ﺑﯽﺑﯽﺳﯽ ﺑﺎ ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ ﻭ ﻋﻄﺎءﺍﻟﻠﻪ ﻣﻬﺎﺟﺮﺍﻧﯽ‬ ‫)‪(http://www.youtube.com/watch?v=mbymAbjlQCI) ۱‬‬ ‫ﺳﺨﻨﺮﺍﻧﯽ ﺳﺮﻭﺵ ﺩﺭ ﺗﻮﺭﻧﺘﻮ ﻗﺴﻤﺖ ‪(feature=related&http://www.com/watch?v=FhLcwJ_VNGg) ۴‬‬ ‫• ﻧﺎﻡ ﻧﺎﻣﯿﺮﺍﯼ ﻣﺤﻤﺪ )ﺹ(ﻧﺎﻣﻮﺱ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﺍﺳﺖ )‪(http://www.youtube.

‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ ﺩﺭ ﺩﻫﻢ ﺍﺳﻔﻨﺪ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۵‬ﺩﺭ ﺍﻣﯿﺮﯾﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺩﯾﺪﻩ ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻥ ﮔﺸﻮﺩ‪.‬ﺳﺎﻋﺎﺗﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻭﯼ ﺟﻤﻌﯽ ﺍﺯ ﺍﻋﻀﺎﯼ‬ ‫ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺗﻮﺱ ﺣﺎﺿﺮ ﺷﺪﻧﺪ‪.‬ﺍﻭ ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ﺳﺎﻝﻫﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻋﺎﻟﯽ‬ ‫ﻭﯾﺮﺍﯾﺶ ﺳﺎﺯﻣﺎﻥ ﺻﺪﺍ ﻭ ﺳﯿﻤﺎ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺻﻼﺣﯽ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﻬﺮﻫﺎﯼ ﻗﻢ‪ ،‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﻭ ﺗﺒﺮﯾﺰ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﺎﻧﺪ‪ .‬ﺍﻭ‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺟﺪﯼ ﻫﻢ ﻣﯽﺳﺮﻭﺩ ﻭ ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺷﻌﺮ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻗﺎﻟﺐ ﻧﯿﻤﺎﯾﯽ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪٔ ﺧﻮﺷﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﺩﺑﯿﺮﯼ ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۷‬ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ‪.‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫‪131‬‬ ‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ)ﺩﻫﻢ ﺍﺳﻔﻨﺪ ‪ ۱۱ .‬ﺍﺯ ﺍﻭ‬ ‫ﺁﺛﺎﺭﯼ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺮﮐﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﺩﺭ ﺩﺳﺖ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺍﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۳‬ﺑﺎ ﻃﺎﻫﺮﻩ ﻭﻫﺎﺏﺯﺍﺩﻩ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﯾﻦ ﺍﺯﺩﻭﺍﺝ ﺩﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺑﻪ ﻧﺎﻡﻫﺎﯼ ﯾﺎﺷﺎﺭ ﻭ ﺑﻬﺎﺭﻩﺍﺳﺖ‪.‬ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﺷﻌﺮ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻣﺠﻠﻪٔ‬ ‫ﺍﻃﻼﻋﺎﺕ ﮐﻮﺩﮐﺎﻥ ﺑﻪ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۰‬ﭼﺎﭖ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﭘﺪﺭ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺩﺭ ﻫﻤﯿﻦ ﺳﺎﻝ ﺍﺯ ﺩﺳﺖ ﺩﺍﺩ‪.‬‬ ‫ﮐﺘﺎﺏﺷﻨﺎﺳﯽ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻃﻨﺰﺁﻭﺭﺍﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺑﯿﮋﻥ ﺍﺳﺪﯼﭘﻮﺭ )‪(۱۳۴۹‬‬ ‫ﮔﺮﯾﻪ ﺩﺭ ﺁﺏ )‪(۱۳۵۳‬‬ ‫ﻗﻄﺎﺭﯼ ﺩﺭ ﻣﻪ )‪(۱۳۵۵‬‬ ‫ﺍﯾﺴﺘﮕﺎﻩ ﺑﯿﻦ ﺭﺍﻩ )‪(۱۳۵۶‬‬ ‫ﻫﻔﺪﻫﻢ )‪(۱۳۵۸‬‬ ‫ﭘﻨﺠﺮﻩ ﺩﻥ ﺩﺍﺵ ﮔﻠﯿﺮ )‪ ،۱۳۶۱‬ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺮﮐﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯽ(‬ ‫ﺭﻭﯾﺎﻫﺎﯼ ﻣﺮﺩ ﻧﯿﻠﻮﻓﺮﯼ )‪(۱۳۷۰‬‬ ‫ﺷﺎﯾﺪ ﺑﺎﻭﺭ ﻧﮑﻨﯿﺪ )‪ ،۱۳۷۴‬ﭼﺎﭖ ﺳﻮﺋﺪ(‬ ‫ﯾﮏ ﻟﺐ ﻭ ﻫﺰﺍﺭ ﺧﻨﺪﻩ )‪(۱۳۷۷‬‬ ‫ﺣﺎﻻ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﺎﺳﺖ )‪(۱۳۷۷‬‬ ‫ﮔﺰﯾﻨﻪ ﺍﺷﻌﺎﺭ )‪(۱۳۷۸‬‬ ‫ﺁﯼ ﻧﺴﯿﻢ ﺳﺤﺮﯼ )‪(۱۳۷۹‬‬ ‫ﻧﺎﮔﺎﻩ ﯾﮏ ﻧﮕﺎﻩ )‪(۱۳۷۹‬‬ ‫ﻣﻼ ﻧﺼﺮﺍﻟﺪﯾﻦ )‪(۱۳۷۹‬‬ ‫ﺍﺯ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﻣﻦ ﺑﺒﺮ ﻭﺭﻗﯽ )‪(۱۳۷۹‬‬ ‫ﺑﺎﺭﺍﻥ ﭘﻨﻬﺎﻥ )‪(۱۳۷۹‬‬ ‫ﻫﺰﺍﺭ ﻭ ﯾﮏ ﺁﯾﻨﻪ )‪(۱۳۸۰‬‬ ‫ﺁﯾﻨﺎ ﮐﯿﻤﯽ )ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﺗﺮﮐﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻧﯽ‪(۱۳۸۰ ،‬‬ ‫ﺗﻔﺮﯾﺤﺎﺕ ﺳﺎﻟﻢ‬ ‫ﻃﻨﺰ ﺳﻌﺪﯼ ﺩﺭ ﮔﻠﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﺑﻮﺳﺘﺎﻥ‬ ‫• ﺯﺑﺎﻥﺑﺴﺘﻪﻫﺎ )ﻣﻨﺘﺨﺒﯽ ﺍﺯ ﻗﺼﻪﻫﺎﯼ ﺣﯿﻮﺍﻧﺎﺕ ﺑﻪ ﻧﻈﻢ(‬ .‬‬ ‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ ﺩﺭ ﮐﻮﺩﮐﯽ‬ ‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﺭﺍ ﺍﺯ ﻣﺠﻠﻪٔ ﺗﻮﻓﯿﻖ ﻭ ﺑﻪ ﺩﻧﺒﺎﻝ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﺑﺎ ﭘﺮﻭﯾﺰ ﺷﺎﭘﻮﺭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۵‬ﺁﻏﺎﺯ ﮐﺮﺩ‪ .‬‬ ‫ﻋﻤﺪﻩ ﺷﻬﺮﺕ ﺻﻼﺣﯽ ﺩﺭ ﺳﺎﻝﻫﺎﯾﯽ ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﺑﺮﺍﯼ ﻣﺠﻼﺕ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﯼ ﺁﺩﯾﻨﻪ‪ ،‬ﺩﻧﯿﺎﯼ ﺳﺨﻦ ﻭ ﮐﺎﺭﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ ﻃﻮﺭ ﻣﺮﺗﺐ ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ‬ ‫ﺑﺎ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺛﺎﺑﺖ ﺣﺎﻻ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﺎﺳﺖ ﻣﯽﻧﻮﺷﺖ ﻭ ﺍﺯ ﻫﻤﺎﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﻭﯼ ﺑﺮ ﺍﺳﺎﺱ ﺍﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎ »ﺁﻗﺎﯼ ﺣﮑﺎﯾﺘﯽ« ﻟﻘﺐ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻫﻤﺎﻥ ﺷﺐ ﭘﺰﺷﮑﺎﻥ ﺍﺯ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﻭﺿﻌﯿﺖ ﻭﯼ ﻗﻄﻊ ﺍﻣﯿﺪ ﮐﺮﺩﻧﺪ ﻭ ﺳﺤﺮﮔﺎﻩ ﺍﺯ ﺩﻧﯿﺎ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺳﺮﺍﻍ‬ ‫ﭘﮋﻭﻫﺶ ﺩﺭ ﺣﻮﺯﻩٔ ﻃﻨﺰ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۹‬ﮐﺘﺎﺏ ﻃﻨﺰﺁﻭﺭﺍﻥ ﺍﻣﺮﻭﺯ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺭﺍ ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺑﯿﮋﻥ ﺍﺳﺪﯼﭘﻮﺭ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﺮﺩ ﮐﻪ ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﺍﯼ ﺍﺯ ﻃﻨﺰﻫﺎﯼ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺻﻼﺣﯽ ﺳﭙﺲ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۵۲‬ﺑﻪ ﺍﺳﺘﺨﺪﺍﻡ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﻭ ﺗﺎ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۷۵‬ﮐﻪ ﺑﺎﺯﻧﺸﺴﺘﻪ ﺷﺪ ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺩﺍﺩ‪ .۱۳۲۵‬ﻣﻬﺮ ﻣﺎﻩ ‪ (۱۳۸۵‬ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ ﻭ ﻃﻨﺰﭘﺮﺩﺍﺯ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩ‪.‬‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‬ ‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ ﺳﺎﻋﺖ ‪ ۴‬ﻋﺼﺮ ‪ ۱۱‬ﻣﻬﺮ ﻣﺎﻩ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۸۵‬ﺑﺎ ﺍﺣﺴﺎﺱ ﺩﺭﺩ ﺩﺭ ﻗﻔﺴﻪ ﺳﯿﻨﻪ ﺭﺍﻫﯽ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﮐﺴﺮﯼ ﺷﺪ ﻭ ﺍﺯ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺗﻮﺱ ﻣﻨﺘﻘﻞ ﺷﺪ ﻭ ﺩﺭ‬ ‫ﺑﺨﺶ ﺳﯽﺳﯽﯾﻮ ﺑﺴﺘﺮﯼ ﺷﺪ‪ .

asp?n=142940‬‬ ‫‪http://www.org/ardavan/2007/10/post_48.‬ﺩﺭ ﺣﺎﻟﯿﮑﻪ ﮐﻤﺘﺮ ﺍﺯ ‪ ۳‬ﻣﺎﻩ ﺍﺯ ﻭﻓﺎﺕ ﻭﯼ ﻣﯽﮔﺬﺷﺖ ﺑﯿﺶ ﺍﺯ ‪ ۱۲۰‬ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‬ ‫ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﺩﺭ ﻧﻘﺎﻁ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺮﺍﯼ ﻭﯼ ﺑﺮﮔﺰﺍﺭ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﻧﻮﻉ ﺧﻮﺩ ﺑﯽﺳﺎﺑﻘﻪ ﺑﻮﺩ‪ ..farsnews.com/fa/NewsDetail.mehrnews.com/Released/85-07-13/28.ir/1380/800625/html/art.htm#10209‬‬ ‫‪http://www.radiozamaneh.aspx?NewsID=389325‬‬ ‫]‪[14‬‬ ‫]‪[15‬‬ ‫]‪[16‬‬ ‫‪http://www.faslenou.ir/news/?section=2‬‬ ‫‪t=cul&http://www.ir/archives/000113.php?gallery_uid=557‬‬ ‫‪http://www.html‬‬ ‫‪http://www.irna.jamejamonline.com/fa/NewsDetail.com/Pics/Salahi/salahi.mehrnews.aspx?ID=News-800968‬‬ ‫‪id=34440&http://www.php‬‬ ‫‪http://www..‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫• ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﺍﯾﺴﻨﺎ‬ ‫• ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻣﯿﺮﺍﺙ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬ ‫• ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺟﺎﻡﺟﻢ‬ ‫• ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﺍﯾﺮﻧﺎ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫]‪[5‬‬ ‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺯﺑﺎﻥ ﺯﻣﺎﻥ ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ .asp?n=159374‬‬ ‫‪http://www.irannewspaper.faslenou.‬ﺍﺷﺎﺭﻩ ﻧﻤﻮﺩ‪.jamejamonline.‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫‪132‬‬ ‫ﻋﻤﻠﯿﺎﺕ ﻋﻤﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺧﻨﺪﻩ ﺳﺎﺯﺍﻥ ﻭ ﺧﻨﺪﻩ ﭘﺮﺩﺍﺯﺍﻥ‬ ‫ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻋﻄﺮ ﮔﻞ ﺳﺮﺥ‬ ‫ﻣﺮﺍ ﺑﻨﺎﻡ ﮐﻮﭼﮑﻢ ﺻﺪﺍ ﮐﻦ‬ ‫ﺁﯾﯿﻦﻫﺎﯼ ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ‬ ‫ﭘﺲ ﺍﺯ ﻣﺮﮒ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺩﻭﺳﺘﺪﺍﺭﺍﻧﺶ ﻣﺮﺍﺳﻤﻬﺎﯼ ﺑﺴﯿﺎﺭﯼ ﺭﺍ ﺑﺮﺍﯼ ﻭﯼ ﺗﺪﺍﺭﮎ ﺩﯾﺪﻧﺪ‪ .ir/gallery.php?nn=8507120461‬‬ ‫‪http://www.htm‬‬ ‫‪http://www.ir/shownews2.aspx?NewsID=389657‬‬ ‫‪amp.chn.html‬‬ ‫‪t=dig&http://www.‬ﺍﺯ ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ ﺍﯾﻦ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎ ﻣﯽﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﮐﺎﻧﻮﻥ‬ ‫ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ )ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺮﺍﯼ ﺍﺭﺳﺒﺎﺭﺍﻥ ﺗﻬﺮﺍﻥ(‪ ،‬ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﺭﺩﺑﯿﻞ )ﺍﺭﺩﺑﯿﻞ(‪ ،‬ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺍﻧﺠﻤﻨﻬﺎﯼ ﺍﺩﺑﯽ ﺁﺫﺭﺑﺎﯾﺠﺎﻥ )ﺍﻧﺠﻤﻦ‬ ‫ﺍﺩﺑﯽ ﺳﺎﻫﺮ‪ ،‬ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺩﺑﯽ ﺻﺎﺑﺮ‪ ،‬ﺍﯾﺸﯿﻖ ﮔﻨﺠﻠﺮﯼ ﻭ ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﺁﺫﺭﯼ ﺩﺭ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺮﺍﯼ ﺍﻧﺪﯾﺸﻪ(‪ ،‬ﻣﺮﺍﺳﻢ ﺑﺰﺭﮔﺪﺍﺷﺖ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﭽﻪﻫﺎﯼ ﺟﻮﺍﺩﯾﻪ ﻭ ‪ .ir/fa/news/view/menu-153/8507125722095951.com/newstext.ir/ISNA/NewsView.html‬‬ ‫‪http://www.kargozaraan.radiozamaneh.ir/shownews2.poetry.com/morenews/2006/10/post_176.htm#s48351‬‬ ‫‪http://www.com/Pics/salahi2/salahi2.html‬‬ ‫]‪[6‬‬ .lang=fa&http://chnphoto.‬ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺯﻣﺎﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﻣﺮﮒ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺗﺼﻮﯾﺮﯼ ﺍﺯ ﺣﻀﻮﺭ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺩﺭ ﺑﺮﺍﺑﺮ ﺑﯿﻤﺎﺭﺳﺘﺎﻥ ﺗﻮﺱ ﺳﺎﻋﺎﺗﯽ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫]‪[7‬‬ ‫ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺗﺼﻮﯾﺮﯼ ﺍﺯ ﺗﺸﯿﯿﻊ ﭘﯿﮑﺮ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ ﺍﺯ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺧﺎﻧﻪ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪﺍﻥ ﻭ ﺧﺎﮐﺴﭙﺎﺭﯼ ﺩﺭ ﺑﻬﺸﺖ ﺯﻫﺮﺍ‬ ‫]‪[8‬‬ ‫ﮔﻔﺘﮕﻮﯼ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺟﺎﻡ ﺟﻢ ﺑﺎ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫]‪[9‬‬ ‫ﮔﺎﻩﺷﻤﺎﺭ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﺻﻼﺣﯽ ﻭ ﺩﻭ ﺷﻌﺮ ﺍﺯ ﻭﯼ ﺩﺭ ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫]‪[10‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪ ﺻﻼﺣﯽ ﺑﻪ ﻗﻠﻢ ﺧﻮﺩﺵ ﻭ ﭼﻨﺪ ﺷﻌﺮ ﺍﺯ ﻭﯼ‬ ‫]‪[11‬‬ ‫ﭘﯿﺎﻡ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﮔﻞ ﺁﻗﺎ ﺑﻪ ﻣﻨﺎﺳﺒﺖ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ﺻﻼﺣﯽ ﺑﻪ ﻧﻘﻞ ﺍﺯ ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻓﺎﺭﺱ‬ ‫]‪[12‬‬ ‫ﮔﻔﺘﮕﻮﯼ ﺭﻭﺯﻧﺎﻣﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫]‪[13‬‬ ‫ﺷﻌﺮﯼ ﺍﺯ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫]‪[14‬‬ ‫ﺷﻌﺮ ﻃﻨﺰﯼ ﺍﺯ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫]‪[15‬‬ ‫ﮔﺰﺍﺭﺵ ﺗﺼﻮﯾﺮﯼ ﺍﺯ ﺗﺸﯿﯿﻊ ﺟﻨﺎﺯﻩ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ ‫]‪[16‬‬ ‫ﺑﺎﺯﺗﺎﺏ ﻣﺮﮒ ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ ﺩﺭ ﺭﺍﺩﯾﻮ ﺯﻣﺎﻧﻪ‪ ،‬ﺭﺍﺩﯾﻮﯼ ﻭﺑﻼﮔﺴﺘﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫]‪[5‬‬ ‫]‪[6‬‬ ‫]‪[7‬‬ ‫]‪[8‬‬ ‫]‪[9‬‬ ‫]‪[10‬‬ ‫]‪[11‬‬ ‫]‪[12‬‬ ‫]‪[13‬‬ ‫‪Lang=P&http://isna.

‫ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‬ ‫‪133‬‬ ‫ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‬ ‫ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‬ ‫ﺯﺍﺩﺭﻭﺯ‬ ‫‪ ۱۶‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۰۸‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﯾﺮﺍﻥ‪.‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﺍﻭ ﻓﺮﺯﻧﺪ »ﺗﻘﯽ ﻣﯿﺮﺯﺍ« ﺍﺯ ﻧﻮﺍﺩﮔﺎﻥ ﺭﺿﺎﻗﻠﯽ ﻣﯿﺮﺯﺍ‪ ،‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﺍﺭﺷﺪ ﻧﺎﺩﺭﺷﺎﻩ ﺍﻓﺸﺎﺭ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﺎﻧﺪﻥ ﺩﻭﺭﻩٔ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺩﺭ ﺩﺑﯿﺮﺳﺘﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻧﺸﻬﺮ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺩﺭ‬ ‫ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۲۸‬ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺑﻪ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺭﻓﺖ‪ .‬ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺁﺷﻨﺎﯾﯽ ﮐﺎﻣﻞ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ‬ ‫ﺷﻌﺮﻫﺎ ﻭ ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎﯾﯽ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪ ﮐﺮﺩ‪.‬‬ ‫ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۴۶‬ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺗﻌﺪﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﺭﻭﺷﻨﻔﮑﺮﺍﻥ ﻭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺩﺭ ﺗﺎﺳﯿﺲ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻧﻘﺶ ﺩﺍﺷﺖ ﻭ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺍﻋﻀﺎﯼ ﺍﻭﻟﯿﻦ‬ ‫ﺩﻭﺭﻩ ﻫﯿﺎﺕ ﺩﺑﯿﺮﺍﻥ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﺍﻧﺘﺨﺎﺏ ﮔﺮﺩﯾﺪ ]‪.‬‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ ‪ ۲۹‬ﺑﻬﻤﻦ ‪۱۳۷۸‬‬ ‫ﻟﺲﺁﻧﺠﻠﺲ‪ ،‬ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ‪.‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪ ﺷﻌﺮ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫ﻫﺮﺁﻧﮑﻪ ﻣﻠﮏ ﺟﻬﺎﻥ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺑﻮﺳﻪﺍﯼ ﻧﻔﺮﻭﺧﺖ ﺣﺪﯾﺚ ﺁﺩﻡ ﻭ ﻓﺮﺩﻭﺱ ﺭﺍ ﮐﺠﺎ ﺩﺍﻧﺴﺖ‬ ‫ﻓﺪﺍﯼ ﻧﺮﮔﺲ ﺷﻬﻼﯼ ﻧﯿﻢ ﻣﺴﺖ ﺗﻮ ﺑﺎﺩ‬ ‫ﻣﺠﻤﻮﻋﻪﻫﺎﯼ ﺷﻌﺮ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﭼﺸﻢﻫﺎ ﻭ ﺩﺳﺖﻫﺎ )ﺻﻔﯽﻋﻠﯿﺸﺎﻩ ‪(۱۳۳۳‬‬ ‫ﺩﺧﺘﺮ ﺟﺎﻡ )ﻧﯿﻞ ‪(۱۳۳۴‬‬ ‫ﺷﻌﺮ ﺍﻧﮕﻮﺭ )ﻧﯿﻞ ‪(۱۳۳۷‬‬ ‫ﺳﺮﻣﻪٔ ﺧﻮﺭﺷﯿﺪ )ﺗﻬﺮﺍﻥ ‪(۱۳۳۹‬‬ ‫ﺍﺷﻌﺎﺭ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩ )ﺟﯿﺒﯽ ‪(۱۳۴۲‬‬ ‫ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻩٔ ﺍﺷﻌﺎﺭ )ﺑﺎﻣﺪﺍﺩ ‪(۱۳۴۹‬‬ ‫ﮔﯿﺎﻩ ﻭ ﺳﻨﮓ ﻧﻪ‪ ،‬ﺁﺗﺶ )ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ ‪(۱۳۵۰‬‬ ‫ﺍﺯ ﺁﺳﻤﺎﻥ ﺗﺎ ﺭﯾﺴﻤﺎﻥ )ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ ‪(۱۳۵۷‬‬ ‫ﺷﺎﻡ ﺑﺎﺯﭘﺴﯿﻦ )ﻣﺮﻭﺍﺭﯾﺪ ‪(۱۳۵۷‬‬ ‫ﺻﺒﺢ ﺩﺭﻭﻏﯿﻦ )ﭘﺎﺭﯾﺲ ‪(۱۳۶۰‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﺧﻮﻥ ﻭ ﺧﺎﮐﺴﺘﺮ )‪(۱۳۶۷‬‬ ‫ﻫﺮﺁﻧﭽﻪ ﻋﻘﻞ ﺗﻬﯿﺪﺳﺖ‪ ،‬ﭘﺮ ﺑﻬﺎ ﺩﺍﻧﺴﺖ‬ .‬‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫‪ ‬ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺷﺎﻋﺮ‬ ‫ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‪ ۱۶) ،‬ﺧﺮﺩﺍﺩ ‪ ۱۳۰۸‬ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ ‪ ۲۹ -‬ﺑﻬﻤﻦ ‪ ۱۳۷۸‬ﺩﺭ ﻟﺲﺁﻧﺠﻠﺲ( ﯾﮏ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺑﻮﺩ‪ .‬ﻭﯼ ﺳﺮﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﺭ ﺭﻭﺯ ﺟﻤﻌﻪ ‪ ۲۹‬ﺑﻬﻤﻦ ‪ ۱۳۷۸‬ﺩﺭ ﻟﺲﺁﻧﺠﻠﺲ‬ ‫ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪. [1‬ﻭﯼ ﺍﺯ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۷‬ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﭼﻨﺪ ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﻭﺯﺍﺭﺕ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﻫﻨﺮ ﺩﺭ ﻣﺴﺌﻮﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺑﻪ ﮐﺎﺭ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺑﻮﺩ‪.‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۳۱‬ﭘﺲ ﺍﺯ ﺩﺭﯾﺎﻓﺖ ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺍﺯ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺳﻮﺭﺑﻦ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪٔ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺮﺍﻧﺴﻪ ﺑﻪ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ]‪ . [2‬‬ ‫ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺍﻧﻘﻼﺏ ﺍﯾﺮﺍﻥ )‪ ،۱۳۵۷ (۱۳۵۷‬ﺑﻪ ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺗﺎ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﻋﻤﺮ ﺩﺭ ﺍﯾﻦ ﮐﺸﻮﺭ ﺑﻪ ﺳﺮ ﺑﺮﺩ‪ .

‬ﺑﻦ« »ﻩ‪ .shtml‬‬ ‫ﻣﺠﻠﻪ ﺧﻮﺍﻧﺪﻧﯿﻬﺎ‪ ۱۷ .‬ﺍ‪ .‫ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‬ ‫ﺗﺮﺟﻤﻪﻫﺎ‬ ‫• ﺍﺷﻌﺎﺭ ﻫﻮﺍﻧﺲ ﺗﻮﻣﺎﻧﯿﺎﻥ‬ ‫ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ »ﮒ ﺧﻨﻨﺲ« »ﺭ‪ .03.‬ﺳﺎﯾﻪ«‪/‬ﺗﻬﺮﺍﻥ‪۱۳۴۸/‬‬ ‫• ﻫﻔﺖ ﭼﻬﺮﻩ ﺍﺯ ﺷﺎﻋﺮﺍﻥ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺘﺎﻟﯿﺎ )ﻫﻤﺮﺍﻩ ﺑﺎ ﺟﯿﻨﺎﻻ ﺑﺮﯾﻮﻻﮐﺎﺭﻭﺯﻭ(‬ ‫ﺑﺎ ﻫﻤﮑﺎﺭﯼ ﺑﯿﮋﻥ ﺍﻭﺷﯿﺪﺭﯼ ﻭ ﻓﺮﻧﺎﻧﺪﻭ ﮐﺎﺭﻭﺯﻭ‪/‬ﮐﺘﺎﺑﻬﺎﯼ ﺟﯿﺒﯽ‪۱۳۵۳/‬‬ ‫ﭘﺎﻧﻮﯾﺲ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫]‪[4‬‬ ‫ﺧﺰﺍﺋﻞ ‪ ،۱۳۸۴‬ﺹ ‪=) ۴۶۲۱‬ﺻﻔﺤﺎﺕ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭ ﺟﻠﺪ ‪(۶‬‬ ‫ﺻﻔﺤﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻭ ﺍﺩﺏ ﺑﯽ ﺑﯽ ﺳﯽ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﺍﻧﺘﺨﺎﺑﺎﺕ ﮐﺎﻧﻮﻥ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺷﺶ ﺳﺎﻝ‪ ،‬ﺑﻪ ﺭﻭﺯ ﺷﺪﻩ‪ ۴۸:۱۰ :‬ﮔﺮﯾﻨﻮﯾﭻ ‪ -‬ﺩﻭﺷﻨﺒﻪ ‪ ۱۴‬ﮊﻭﺋﯿﻪ ‪ ۲۴ .uk/persian/arts/story/2008/07/080711_ge_kanoon_election.info/sorood/Kohan_Diara(Trimmed).farhangsara.net/1387.com‬‬ ‫• ﺗﺮﺍﻧﻪ ﮐﻬﻦ ﺩﯾﺎﺭ ﺑﺎ ﺻﺪﺍﯼ ﺩﺍﺭﯾﻮﺵ ﻭ ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ؛ ﺷﻌﺮ ﺍﺯ ﺯﻧﺪﻩ ﯾﺎﺩ ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ )‪(http://www.htm‬‬ ‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ ﺑﯿﺮﻭﻥ‬ ‫• ﻭﺏﮔﺎﻩ ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ )‪(http://www.‬ﭼﺎﭖ ﺍﻭﻝ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﮐﻠﺒﻪ‪،‬‬ ‫• ﻭﺏﺳﺎﯾﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺮﺍ )‪(http://www.azadegan.mp3‬‬ ‫• ﺩﺭ ﻣﺮﮒ ﺯﯾﺴﺘﻦ؛ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﮐﺎﺭﻧﺎﻣﻪ ﯼ ﺷﻌﺮ ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ )‪ (http://nasour.html‬ﻧﻮﺷﺘﻪ ﯼ ﭘﯿﺮﺍﯾﻪ ﯾﻐﻤﺎﯾﯽ‬ ‫‪134‬‬ .naderpour.‬ﻣﺮﺩﺍﺩ ‪۱۳۵۱‬‬ ‫ﺣﻘﻮﻗﯽ ‪ ،۱۳۷۷‬ﺹ ‪=) ۱۰۹۹‬ﺻﻔﺤﺎﺕ ﮐﺘﺎﺏ ﺩﺭ ﺟﻠﺪ ‪(۲‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺣﻘﻮﻗﯽ‪ ،‬ﻣﺤﻤﺪ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﻧﻮ ﺍﺯ ﺁﻏﺎﺯ ﺗﺎ ﺍﻣﺮﻭﺯ‪ .com/fnaderpoor.۲۰۰۸‬ﺗﯿﺮ ‪،۱۳۸۷‬‬ ‫‪http://www.05/184.bbc.co.‬ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ﺗﻬﺮﺍﻥ‪ :‬ﻧﺸﺮ ﺛﺎﻟﺚ‪۱۳۷۷ ،‬‬ ‫• ﺧﺰﺍﺋﻞ‪ ،‬ﺣﺴﻦ‪ ،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺟﻬﺎﻥ‪ .

‫ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‬ ‫‪135‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪ ۱۲۸۲‬ﺥ‬ ‫ﮐﺎﺧﮏ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩ‬ ‫ﻭﺍﻟﺪﯾﻦ‬ ‫ﻋﺒﺎﺱ ﺍﻣﯿﺮﯼ ﺩﻟﻮﯾﯽ‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫ﭼﻬﺎﺭﺷﻨﺒﻪ ‪ ۱‬ﺷﻬﺮﯾﻮﺭ ‪۱۳۵۷‬‬ ‫ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﭘﯿﺸﻪ‬ ‫ﻣﺤﻘﻖ ﻭ ﻣﺘﺮﺟﻢ ﻭ ﻣﺼﺤﺢ‬ ‫ﻭﺏﮔﺎﻩ ﺭﺳﻤﯽ ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺩﺑﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۸۲‬ﺩﺭ ﮐﺎﺧﮏ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩ ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺷﺪ‪ .‬‬ ‫ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺁﻣﻮﺯﺷﯽ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺳﻄﻮﺡ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺍﺯ ﺩﺑﺴﺘﺎﻥ ﺷﺮﻭﻉ ﻭ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺗﻬﺮﺍﻥ ﺧﺎﺗﻤﻪ ﯾﺎﻓﺖ‪ .‬ﭘﺪﺭﺵ ﻋﺒﺎﺱ ﺍﻣﯿﺮﯼ ﺩﻟﻮﯾﯽ ﻣﻠﻘﺐ ﺑﻪ ﺷﻤﺲ ﺍﻟﺬﺍﮐﺮﯾﻦ ﺩﻟﻮﯾﯿﮕﯽ ‪ ۱‬ﻣﺮﺩﯼ ﺭﻭﺣﺎﻧﯽ ﻭ ﺍﻫﻞ ﻋﻠﻢ‬ ‫ﺑﻮﺩ‪.‬ﻣﺪﺗﯽ ﺑﻌﺪ ﺩﺭ ﺯﻣﺮﻩ ﺷﺎﮔﺮﺩﺍﻥ ﺑﺮﺟﺴﺘﻪ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ ﺩﺭ ﺁﻣﺪ ﻭ ﺑﺎ ﺍﺷﺎﺭﺕ ﻭﯼ‬ ‫ﺗﺨﻠﺺ »ﭘﺮﻭﯾﻦ« ﺭﺍ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪ ﻭ ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻋﻼﻗﻪﺍﯼ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺯﺍﺩﮔﺎﻫﺶ ﺩﺍﺷﺖ »ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ« ﺭﺍ ﻧﯿﺰ ﺑﺪﺍﻥ ﺍﻓﺰﻭﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﻟﻐﺖ ﻧﺎﻣﻪ ﺩﻫﺨﺪﺍ ﺑﺴﯿﺎﺭ ﻓﻌﺎﻝ ﺑﻮﺩ ﻭ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ‬ ‫‪ ۱۳۵۷‬ﺑﺪﺭﻭﺩ ﺣﯿﺎﺕ ﮔﻔﺖ‪.‬‬ ‫ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎﯼ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭﯼ ﺩﺭ ﺣﺰﺏ ﺗﻮﺩﻩ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺳﺒﺐ ﺁﻥ ﺷﺪ ﮐﻪ ﺩﺭ ‪ ۱۳۲۲‬ﺍﺯ ﻃﺮﻑ ﻣﺮﺩﻡ ﺳﺒﺰﻭﺍﺭ ﺑﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﻠﯽ ﻓﺮﺳﺘﺎﺩﻩ ﺷﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﺍﺯ ‪ ۱۵‬ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺑﻪ ﻣﺸﻬﺪ ﺭﻓﺖ ﻭ ﻭﺍﺭﺩ ﻣﺪﺭﺳﻪ ﻓﺎﺿﻞ ﺧﺎﻥ ﺷﺪ‪ .‬ﻭﯼ ﻣﺮﺩﯼ ﺑﻮﺩ ﺳﺨﺘﮑﻮﺵ‪ ،‬ﺩﻭﺳﺘﺪﺍﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺯﺑﺎﻥ ﻭ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‪ ،‬ﻭ ﺑﺪﯾﻦ ﻣﻨﻈﻮﺭ ﺍﺯ ﺩﻭ ﻃﺮﯾﻖ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻣﯽﮐﺮﺩ‪ :‬ﮐﺎﺭ ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻭ ﮐﺎﺭ ﺁﻣﻮﺯﺷﯽ‪.‬‬ ‫ﺗﺎﻟﯿﻔﺎﺕ‬ ‫ﺍﺯ ﻭﯼ ﺩﻩﻫﺎ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻭ ﮐﺘﺎﺏ )ﺗﺮﺟﻤﻪ ﯾﺎ ﺗﺎﻟﯿﻒ( ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻨﺪﺗﺎﯼ ﺁﻥ ﺭﺍ ﺫﮐﺮ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪:‬‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻣﻘﺪﻣﻪ ﺍﺑﻦ ﺧﻠﺪﻭﻥ ) ‪۲‬ﺟﻠﺪ(‬ ‫ﺭﻭﺡ ﺗﺮﺑﯿﺖ )ﮔﻮﺳﺘﺎﻭ ﻟﻮﺑﻮﻥ(‬ ‫ﺩﺳﺘﻮﺭ ﺯﺑﺎﻥ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﺧﻮﺩﺁﻣﻮﺯ ﺍﻣﻼ ﻭ ﺍﻧﺸﺎ )‪۳‬ﺟﻠﺪ(‬ ‫ﺗﺼﺤﯿﺢ ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺑﻠﻌﻤﯽ )ﺍﺯ ﺭﻭﯼ ﮐﺎﺭ ﻧﺎﺗﻤﺎﻡ ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ(‬ .‬ﺩﺭ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮﺭﺍﯼ ﻣﻠﯽ‬ ‫ﻋﻀﻮ ﻓﺮﺍﮐﺴﯿﻮﻥ ﺗﻮﺩﻩ ﺑﻮﺩ‪.

‫ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‬ ‫‪136‬‬ ‫ﭘﺎﻭﺭﻗﯽ‬ ‫• ‪ ۱‬ﺳﻠﻄﺎﻥ ﺣﺴﯿﻦ ﺗﺎﺑﻨﺪﻩ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ ‪ .com/rahetude/Sarmaghaleh-vasat/HTML/nov-2005/parvine_gonabadi.aftab.php‬‬ ‫‪http://www.parvin.ir/articles/art_culture/literature_verse/c5c1200324676p1.org‬‬ ‫‪http://www.‬ﺗﺎﺭﯾﺦ ﻭ ﺟﻐﺮﺍﻓﯿﺎﯼ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩ ﭼﺎﭖ ﺩﻭﻡ ‪ ۱۳۷۹‬ﺷﻤﺴﯽ ﺍﻧﺘﺸﺎﺭﺍﺕ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺩﺭ ﺗﻬﺮﺍﻥ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫• ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺍﺩﺑﯽ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‬ ‫• ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ ﺯﻧﺪﮔﯽ ﻭ ﺁﺛﺎﺭ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‬ ‫]‪[3‬‬ ‫• ﺭﺍﻩ ﺗﻮﺩﻩ ـ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ ﺍﺩﯾﺐ ﺳﺮﺥ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫]‪[3‬‬ ‫‪http://www.html‬‬ .rahetudeh.

‬‬ ‫ﺯﻧﺪﮔﯽ‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ‪ ،‬ﻓﺮﺯﻧﺪ ﻣﯿﺮﺯﺍ ﺁﻗﺎﺧﺎﻥ‪ ،‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۲۷۹‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺩﺭ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺯﺍﺩﻩ ﺷﺪ‪ .‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﻭ ﺑﻪ‬ ‫ﺧﺪﻣﺖ ﺍﺩﺍﺭﺍﺕ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﻭ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺩﺭﺁﻣﺪ‪ ،‬ﻭ ﻣﺠﻠﻪ »ﺳﭙﯿﺪﻩﺩﻡ« ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺗﺄﺳﯿﺲ ﮐﺮﺩ‪ .‬ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۶‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ ﺑﺮﺍﯼ ﺍﺩﺍﻣﻪ ﺗﺤﺼﯿﻞ ﺑﻪ ﻟﻨﺪﻥ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﺭ ﺭﺷﺘﻪ‬ ‫ﺯﺑﺎﻥ ﻭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﺩﺭﺟﻪ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﮔﺮﻓﺖ‪ .‬ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ ﺳﻔﺮﻫﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﮐﺸﻮﺭﻫﺎﯼ ﺷﻮﺭﻭﯼ‪ ،‬ﺁﻣﺮﯾﮑﺎ ﻭ ﭘﺎﮐﺴﺘﺎﻥ ﮐﺮﺩ‪ ،‬ﻭ ﺑﻪ ﻣﺪﺕ ﯾﮏﺳﺎﻝ ﺑﻪ‬ ‫ﻋﻨﻮﺍﻥ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺩﺭ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﮐﻠﻤﺒﯿﺎ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪.‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ‬ ‫‪137‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ‬ ‫ﺯﻣﯿﻨﻪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ‪ ،‬ﻣﺘﺮﺟﻢ ﻭ ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ‬ ‫ﻣﻠﯿﺖ‬ ‫ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬ ‫ﺗﻮﻟﺪ‬ ‫‪ ۱۲۷۹‬ﺧﻮﺭﺷﯿﺪﯼ‬ ‫ﺷﯿﺮﺍﺯ‬ ‫ﻣﺮﮒ‬ ‫‪ ۳‬ﻣﻬﺮ ‪۱۳۴۸‬‬ ‫ﺷﯿﺮﺍﺯ‬ ‫ﻣﺪﻓﻦ‬ ‫ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﺭ ﺣﺎﻓﻆ‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ‪ ،‬ﺍﺳﺘﺎﺩ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ‪ ٬‬ﺷﺎﻋﺮ‪ ،‬ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﻭ ﻣﺘﺮﺟﻢ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ ﺍﺳﺖ‪.‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ ﭘﺲ ﺍﺯ ﺑﺎﺯﮔﺸﺖ ﺍﺯ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ ﻭ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ ﻭ ﭼﻨﺪﯼ ﻧﯿﺰ ﺭﯾﺎﺳﺖ ﺩﺍﻧﺸﮕﺎﻩ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺭﺍ ﺑﻪ ﻋﻬﺪﻩ ﺩﺍﺷﺖ‪ .‬ﺟﺪ ﻭﯼ ﺁﻗﺎ ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺍﺯ ﻧﻘﺎﺷﺎﻥ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ ﻭ ﭼﯿﺮﻩﺩﺳﺖ ﻗﺮﻥ ﺳﯿﺰﺩﻫﻢ ﻫﺠﺮﯼ‬ ‫ﺑﻮﺩ ﮐﻪ ﮐﺎﺭﻫﺎﯼ ﺍﻭ ﺩﺭ ﻣﻮﺯﻩﻫﺎﯼ ﭘﺎﺭﯾﺲ ﻭ ﻟﻨﯿﻨﮕﺮﺍﺩ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺍﺳﺖ‪.‬ﻣﺪﺗﯽ ﻧﯿﺰ‬ ‫ﻣﺪﯾﺮ ﻣﺠﻠﻪ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﻭ ﻋﻀﻮ ﻓﺮﻫﻨﮕﺴﺘﺎﻥ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻮﺩ‪ .‬‬ ‫ﻧﻤﻮﻧﻪٔ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﻫﺮ ﺑﺎﻏﺒﺎﻥ ﮐﻪ ﮔﻞ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺑﺮﺯﻥ ﺁﻭﺭﺩ‬ ‫ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺭﺍ ﺩﻭﺑﺎﺭﻩ ﺑﻪ ﯾﺎﺩ ﻣﻦ ﺁﻭﺭﺩ‬ ‫ﺁﻥﺟﺎ ﮐﻪ ﮔﺮ ﺑﻪ ﺷﺎﺥ ﮔﻠﯽ ﺁﺭﺯﻭﺕ ﻫﺴﺖ ﮔﻞﭼﯿﻦ ﺑﻪ ﭘﯿﺸﮕﺎﻩ ﺗﻮ ﯾﮏ ﺧﺮﻣﻦ ﺁﻭﺭﺩ‬ ‫ﻧﺎﺯﻡ ﻫﻮﺍﯼ ﻓﺎﺭﺱ ﮐﻪ ﺍﺯ ﺍﻋﺘﺪﺍﻝ ﺁﻥ‬ ‫ﺑﺎﺩﺍﻡﺑﻦ ﺷﮑﻮﻓﻪ ﻣﻪ ﺑﻬﻤﻦ ﺁﻭﺭﺩ‬ ‫ﻧﻮﺭﻭﺯﻣﺎﻩ‪ ،‬ﻓﺎﺧﺘﻪ ﻭ ﻋﻨﺪﻟﯿﺐ ﺭﺍ‬ ‫ﺩﺭ ﺑﻮﺳﺘﺎﻥ‪ ،‬ﻧﻮﺍﮔﺮ ﻭ ﺑﺮﺑﻂﺯﻥ ﺁﻭﺭﺩ‬ ‫ﺍﺑﺮ ﻫﺰﺍﺭﭘﺎﺭﻩ ﺑﮕﯿﺮﺩ ﺳﺘﯿﻎ ﮐﻮﻩ‬ ‫ﭼﻮﻥ ﻟﺸﮑﺮﯼ ﮐﻪ ﺭﻭ ﺑﻪ ﺳﻮﯼ ﺩﺷﻤﻦ ﺁﻭﺭﺩ‬ ‫ﻣﻦ ﺩﺭ ﮐﻨﺎﺭ ﺑﺎﻍ ﮐﻨﻢ ﺳﺎﻋﺘﯽ ﺩﺭﻧﮓ‬ ‫ﺗﺎ ﺩﻝﻧﻮﺍﺯ ﻣﻦ ﺧﺒﺮ ﺍﺯ ﮔﻠﺸﻦ ﺁﻭﺭﺩ‬ ‫ﺁﯾﺪ ﺩﻭﺍﻥ ﺩﻭﺍﻥ ﻭ ﻧﻬﺪ ﺑﺮﮐﻨﺎﺭ ﻣﻦ‬ ‫ﺁﻥ ﻧﺮﮔﺲ ﻭ ﺑﻨﻔﺸﻪ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺩﺍﻣﻦ ﺁﻭﺭﺩ‬ .‬ﻣﻮﺿﻮﻉ ﭘﺎﯾﺎﻥﻧﺎﻣﻪ ﺩﮐﺘﺮﯼ ﺍﻭ »ﻧﻔﻮﺫ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺩﺭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﻧﮕﻠﺴﺘﺎﻥ ﺩﺭ ﻗﺮﻥ ﭘﺎﻧﺰﺩﻫﻢ ﻭ ﺷﺎﻧﺰﺩﻫﻢ ﻣﯿﻼﺩﯼ« ﺑﻮﺩ‪.‬ﺁﺭﺍﻣﮕﺎﻩ ﺍﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻓﻈﯿﻪ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺳﭙﺲ ﺑﻪ ﻫﻨﺪ ﺭﻓﺖ ﻭ ﺩﻭﺭﻩ ﻣﺘﻮﺳﻄﻪ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺁﻧﺠﺎ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﺎﻧﯿﺪ‪ .‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ ﺍﺑﺘﺪﺍﯾﯽ ﺭﺍ ﺩﺭ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺑﻪ ﭘﺎﯾﺎﻥ ﺭﺳﺎﻧﺪ‪ .‬‬ ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ ﺩﺭ ‪ ۳‬ﻣﻬﺮ ‪ ۱۳۴۸‬ﺩﺭ ﺷﯿﺮﺍﺯ ﺩﺭﮔﺬﺷﺖ‪ .

‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ‬ ‫‪138‬‬ ‫ﺁﺛﺎﺭ‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫•‬ ‫ﻋﺸﺎﻕ ﻧﺎﭘﻞ )ﺗﺮﺟﻤﻪ(‬ ‫ﺳﺨﻦﺳﻨﺠﯽ‬ ‫ﺗﺎﺭﯾﺦ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺍﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‬ ‫ﻋﻠﻢ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩ‬ ‫ﺩﯾﻮﺍﻥ ﺷﻌﺮ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﺗﻮﺻﯿﻔﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻏﻨﺎﯾﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‬ ‫• ﺑﺮﮒﻫﺎﯼ ﭘﺮﺍﮐﻨﺪﻩ )ﺷﻌﺮ(‬ ‫• ﺟﻐﺮﺍﻓﯿﺎﯼ ﺗﺎﺭﯾﺨﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ )ﺗﺮﺟﻤﻪ(‬ ‫• ﺗﺠﻠﯿﻼﺕ ﻋﺮﻓﺎﻥ ﺩﺭ ﺍﺩﺑﯿﺎﺕ ﻓﺎﺭﺳﯽ‬ ‫ﻣﻨﺒﻊ‬ ‫• ﺍﺛﺮﺁﻓﺮﯾﻨﺎﻥ‪ ،‬ﺯﻧﺪﮔﯿﻨﺎﻣﻪٔ ﻧﺎﻡﺁﻭﺭﺍﻥ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ‪ ،‬ﺍﻧﺠﻤﻦ ﺁﺛﺎﺭ ﻭ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪ ،‬ﺟﻠﺪ ﭼﻬﺎﺭﻡ‬ ‫ﻣﺸﻔﻖ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ‬ ‫ﻋﺒﺎﺱ ﮐﯽﻣﻨﺶ ﻣﺸﻬﻮﺭ ﺑﻪ ﻣﺸﻔﻖ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺘﻮﻟﺪ ﺳﺎﻝ ‪ ۱۳۰۴‬ﮐﺎﺷﺎﻥ ﺍﺳﺖ‪.‬ﺍﺯ ﺁﺛﺎﺭ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﯽﺁﯾﺪ‪.php‬‬ ..‬ﺧﺎﻃﺮﺍﺕ«‪» ،‬ﻫﻔﺖ ﺑﻨﺪ‬ ‫ﺍﻟﺘﻬﺎﺏ«‪» ،‬ﺍﻧﻮﺍﺭ ‪ ۱۵‬ﺧﺮﺩﺍﺩ«‪» ،‬ﺳﻮﮔﻨﺎﻣﻪ ﺍﻣﺎﻡ)ﺭﻩ(«‪» ،‬ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ ﺷﻌﺮ ﺟﻨﮓ« ﻭ ‪ .php?nn=8601190177‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫‪http://www..farsnews.‬‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ‬ ‫• ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﻣﺸﻔﻖ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ ﺩﺭ ﺧﺒﺮﮔﺰﺍﺭﯼ ﻓﺎﺭﺱ‬ ‫• ﺯﻧﺪﮔﯽﺗﺎﻣﻪ ﻣﺸﻔﻖ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ‪ ،‬ﻣﺠﻠﻪ ﺷﻌﺮ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫]‪[2‬‬ ‫ﻣﺮﺍﺟﻊ‬ ‫]‪[1‬‬ ‫‪http://www.com/newstext.ir/archives/000037.poetry.‬‬ ‫ﺍﻭ ﺑﺎ ﺍﺧﺬ ﺩﺭﺟﻪ ﻓﻮﻕ ﻟﯿﺴﺎﻧﺲ ﺑﻪ ﺗﺪﺭﯾﺲ ﻣﺸﻐﻮﻝ ﺷﺪ ﻭ ﻣﺪﺕ ‪ ۳۷‬ﺳﺎﻝ ﺩﺭ ﺁﻣﻮﺯﺵ ﻭ ﭘﺮﻭﺭﺵ ﺑﻪ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻧﺴﻞ ﺟﻮﺍﻥ ﮐﺸﻮﺭ ﭘﺮﺩﺍﺧﺖ‪» .

Reza1615. Bahraam Roshan :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Spidaj.fa. Njamali. Irnavash. Shahriariabbas. Meisam.‫ ﺳﻌﯽ‬.Abtinb.Stagecoach. Payamy. BlueDevil.‫ ﻣﺎﻧﻔﯽ‬.org/w/index.Zabih t. Meisam. Mazdakabedi. Mehdidadjoo.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬.g. ZxxZxxZ . Cobain. Mohammad Rajabpur. Boshrooye.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬.Ghafari54. Tarawneh.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. In fact.‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻼﮒ‬.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Kaveh. Mandro.org/w/index. Leyth. Sina ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬18 . Bersam. Shadecute.org/w/index. Moraffahmail. ÆON ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬45 . Senemmar. Persian knight shiraz.Akbari. Cobain.abbasi. Shervinafshar.‫ﺟﻮﻥ‬ . Davoudsh.fa.Abtin111.‫ ﺩﺍﻧﻘﻮﻻ‬. Rmashhadi. Dantte. Leyth ‫ ﺁﺭﺵ‬. Raatin.org/w/index.php?oldid=6019292 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺑﺪﯾﻊﺍﻟﺰﻣﺎﻥ ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬ ‫ ﻣﻬﺪﯾﺰﺍﺩﻩ‬. Shervinafshar. Sonia Sevilla. Leo71538. Elessar.wikipedia. Pieter. Moraffahmail. Gerehgoshaa :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Bamshadan. Behaafarid.‫ ﻋﺒﺪﺍﻟﻘﺎﺩﺭ‬. Rasooleaftab.‫ ﺟﺎﺯﻡ‬. Iran-art-poem.org/w/index. Masuodasmani. R0stam. Elessar. M samadi. Amirreza.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Mehdizeinali . Nefrin. Aliparsa. Rmashhadi. Nana asheghoone. Behaafarid. Behaafarid. Alipir :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.۱۶۱۵‫ ﺭﺿﺎ‬.Elessar. Sahehco.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬. Leyth. Taranet. Zeerak. Faramarz. Vviki .‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.Aliazimifarsi. Jamshidpour. Parsee. Naghshejahanart. Dernhelm.Abtinb.‫ ﺩﺍﻧﻘﻮﻻ‬.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Maysam30.wikipedia.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬. Patrisco .‫ ﺩﺍﻭﻭﺩ ﺧﺎﻧﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﺤﻠﻪ‬. Goodman. Pouyakhani. PHoBiA. Jamal Nazareth.‫ ﺯﻧﺪﯾﺎﻥ‬. Vahid11. Njamali. Nivar. Huji. Sinahajian. Gerehgoshaa. BlueDevil.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬.Soroush.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Aries1359 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Ojanfar. Siamakrad. Hariva . Elessar :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Elmju. Paiamshadi. Tanzaniatiger. Maatine. Urumchu.‫ﺡ‬.‫ ﺁﺭﺵ‬. Amirreza. Behtis. Taranet. Kaaveh :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Iranget nana. Sanchooli.1mirzade.org/w/index. Kaaveh Ahangar. Eshghe iran. Ojanfar.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Aparhizi. Categorer. Talodar.‫ ﺣﺴﯿﻦ‬. Aparhizi. Navid rabiee. Mardetanha.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Fotoohirud.‫ ﺳﻮﺷﯿﺎﻧﺲ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬. Nana nana. MMojdeh.php?oldid=6044255 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺳﻬﺮﺍﺏ ﺳﭙﻬﺮﯼ‬ .Behaafarid. Surena.Mazdakabedi. Alborzzz.m .org/w/index.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Mohsenmoossavi .wikipedia. Moraffahmail. Mmehdi. Ojanfar.‫ﺭﺿﺎ‬. Nasher. Alborzagros. Zardoshtt ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬48 . Gerehgoshaa. Roozbeh. Nana asheghoone.‫ﺭﺿﺎ‬. Shervinafshar. Mmehdi.Gerehgoshaa. Parastoo.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬. Lawyer tab. Cobain. Se7en.‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬.‫ ﺟﺎﺯﻡ‬. Elessar. Shahramsh. Shervinafshar ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬25 . Ebadi. Aparhizi. Ahooralord. Nocensor2 .‫ ﺭﻡ‬.php?oldid=6067641 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻋﺎﺭﻑ ﻗﺰﻭﯾﻨﯽ‬ . Alborzagros. Alidazita. Ghods. Talodar. Bilijacks.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Nivar. Wayiran. Amouzandeh.‫ﺭﺿﺎ‬. Benyamin ps. Siavash.k. Sepehrnoush.‫ ﮊﻧﺮﺍﻝ‬. Aparhizi. Alborzagros.۱۶۱۵‫ ﺭﺿﺎ‬. Taranet. Aliparsa. ELF IT871. Mdd 2007.‫ ﺁﺭﺵ‬.‫ﺭﺿﺎ‬.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬.wikipedia. Mazdakabedi. Sarabagheri. Nivar. Danrah :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Sicaspi. Mostafadam.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬.64‫ ﻣﯿﻼﺩ‬. Raamin.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Elessar.Abtinb. Masuodasmani. Carl.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬. Maadikhah.Almoz06. Masudmo. Taranet. Salar123ir. Farzan44. Hakperest.‫ ﺯﺭﺷﮏ‬. Soroushiq.wikipedia.2010 ‫ ﺍﯾﻠﯿﺎ‬. Danrah.fa. Meisam. Mostafazizi. Europe2009.‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬.‫ ﺁﺳﺎ‬.Moraffahmail.php?oldid=6038277 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺑﻬﺎﺭ‬ . Amin rkh. M samadi. Arashp.1 ‫ ﺳﺮﺍﺝ‬. S. Elmju.fa.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬. Huji.‫ ﻧﮕﻮﻧﺒﺎﻧﮕﻮﻧﯽ‬. Mrostami. Kamancheh.Ahmadsoory.fa. Shirvanloo. Kamancheh. Almoz06. Mutd. Khalilighazi.wikipedia. Amouzandeh.org/w/index.org/w/index. Oqtay. Se7en ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬33 . Ariobarzan.‫ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬ . Khadem1386. Irnavash. Shervinafshar. Cobain. Moraffahmail.php?oldid=5947587 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺍﯾﺮﺝ ﻣﯿﺮﺯﺍ‬ . Mjbmr. Taranet . Babak06. Masoud. Leyth. Carl. Elmju. Sajad. Aparhizi.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Mostafazizi.Bidabadi.‫ ﻣﺮﺗﻀﺎ‬.Radmanesh. Kian. Siavash. Mostafadam. Ahmad87.‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬. Aminmansourifar. Moraffahmail. Baran1991. Raamin. Hamedrocker.Kalpase.‫ ﭘﻮﯾﺎ‬. Pastil. Gir bazar.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬.Raamin. Iranianson . Soroush. Adler. Manouchehr78.Aryash.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬.۱۶۱۵‫ ﺭﺿﺎ‬.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. FaRHaD1368. Amouzandeh.‫ ﺩﺍﻧﻘﻮﻻ‬. ZxxZxxZ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬52 . Sohale SHARIFAN. Wayiran ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬69 .‫ ﮐﺎﻇﻢ‬. CommonsDelinker. Tbtb. Raamin .‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬. Nana asheghoone. Amouzandeh. Farhad e m. Ali ringo. Farzaaaad2000. Amouzandeh. Elessar. Behaafarid. Gerehgoshaa. Ahad882. Cuauhtemoc. Shaer v adib ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬22 . Behzaad :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Mehrargham.org/w/index. Cobain. Moslemnazemi.Ariobarzan. Aliazimifarsi. Hamed. Paiamshadi.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Valleygirlzapped . Hemtom.wikipedia.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Farzan44. RetiredUser. Alex Pardis. Shemiran. Hamedvahid.abbasi.CommonsDelinker. Mosaffa. Alipir. Elessar. Alborzagros. Bersam.‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻼﮒ‬.wikipedia. Grim reaper.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬.Ahangar. Soroush. Reza1615. Shervinafshar.kafka. Aliparsa.‫ ﺟﺎﺯﻡ‬.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. RetiredUser. Coffeetalkh . Behrad.Elessar. Mehrnoosh.wikipedia. Irnavash. Farigorz. Gorgomishsky. Dehneshin. J4v4d. Arashbm. Aliparsa. Iman davari. Ghalenezami. Ojanfar. Talodar. Gire 3pich2005.‫ ﮐﺎﯾﺮﻭﺱ‬.php?oldid=6067424 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬Sevilla. Navid. Tanzaniatiger.wikipedia. Behoush. Karl marx. Arashp :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. R0stam.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Irnavash. Ariobarzan. Sonia :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Soroush.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Wayiran. Kamix.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬. Aparhizi. Behaafarid.‫ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ‬. Lapskingwiki. Mzr. Mostafadam. Raamin. Almoz06. Shirvanloo. Kasir. Nicaniran.php?oldid=6096662 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ‬ .‫ ﻧﮕﻮﻧﺒﺎﻧﮕﻮﻧﯽ‬. R0stam .‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬.org/w/index. Farzanyar. Aland. MRG90. Nana asheghoone. Mazdakabedi. Leyth. RetiredUser. Badebahar. Taranet.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Shervinafshar. Adler.Mehrargham.‫ ﻋﻠﯽ ﺭﺟﺒﯽ‬.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬. Ali20 wiki.wikipedia. Waterland. Amirhf. Sanchooli.‫ ﻋﻠﯽ ﺭﺟﺒﯽ‬. Hoseyn 1. Ageri.‫ ﻋﻠﯽ ﺭﺟﺒﯽ‬. Elessar.‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬. Korouni :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬. Raamin. Farzaaaad2000.PHoBiA. Mehrargham . IliaH. Tehran7000.org/w/index. Mmehdi. Siavash. Adler. Moraffahmail. Asheghoone.‫ ﻧﮕﻮﻧﺒﺎﻧﮕﻮﻧﯽ‬.Abtinb.‫ ﮐﺎﻇﻢ‬.php?oldid=6038274 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﺷﻔﯿﻌﯽ ﮐﺪﮐﻨﯽ‬ . Sajad. Hoomy. Cobain. Sesa. Mamouri.‫ﺡ‬. Raamin. RetiredUser. Asimo.‫ ﻣﺎﻧﻔﯽ‬. Privacy04.‫ ﺭﻭﺯﺑﻪ‬. Mohsen. Mostafazizi. Alipir.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Moraffahmail. Ebadi :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Behaafarid.Raamin. Turk oğlan. Siavash rahmani. Behtis. IliaH. Gerehgoshaa .‫ﺍﺷﮑﺎﻥ‬ . Elessar :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Mr.‫ ﺑﻪﺁﻓﺮﯾﺪ‬.Cobain. Mehranshargh. Seyedhasantaghavi.‫ ﺣﺒﯿﺐ‬. Njamali. Shervinafshar ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬66 . Rumtin.Irnavash. Masoud.‫ ﺭﻭﺯﺑﻪ‬. Godisnowhere.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬.‫ ﺁﺳﻤﺎﻧﻬﺎﯼ‬. Aparhizi. Sanchooli.wikipedia. Snazeeram. 6 ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬1 .‫ ﺳﭙﯿﺪﻩ‬.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Ojanfar. Uspinkpanther. Nivar. Raamin. Ayda. Mardetanha. Ahmadahmadf.Amouzandeh. Hooman91.wikipedia.‫ ﮔﯿﻼﻧﺸﺎﻩ‬.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬.Shervinafshar.wikipedia. Irnavash. JDiamond.‫ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﺑﺎﻗﺮﯼ‬. Aparhizi. WikiKochooloo ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ‬132 . Nshervsampad.‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻼﮒ‬. Gerehgoshaa. Zeerak. Cobain. Gerehgoshaa. Almoz06. Amouzandeh. Raamin. Ayda. Mehrad sha. Mahshid Riyahi. Alborzagros.‫ ﺁﺭﻣﺎﻥ‬. Aparhizi.php?oldid=6067452 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺍﺩﯾﺐ ﭘﯿﺸﺎﻭﺭﯼ‬ Aliparsa. Kamix.‫ ﺩﺍﻧﻘﻮﻻ‬.‫ ﺳﻌﯽ‬. Elessar. Ariya shookh.Ssn s50.org/w/index. Brotons.org/w/index. Farhad2010. Europe2009.Gerehgoshaa. Bidabadi. Rah682004. Gorgomishsky. Ghods.‫ ﺻﺪﺭﺍ‬. Amouzandeh. Cobain. Yamynet. Wiki66 ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬13 . Mosaffa. Leyth. Amouzandeh.Abtinb. Adler.‫ ﺍﻣﯿﺮﻣﺴﻌﻮﺩ‬.‫ ﯾﺎﺭﯼ‬.‫ ﻣﺎﻧﻔﯽ‬.Aliparsa. Shirvanloo. Jason Nadler. Iranorange. Kasir. Sepehrnoush. IliaH. Hamedvahid.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬.‫ ﺭﻭﺯﺑﻪ‬. Arash2860. Reza1615. Saeedkingboy. Mazdakmoraghebi. Senemmar. Amirreza.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬.org/w/index.php?oldid=6044270 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﻬﻤﻨﯽ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬14 . Mamadshams.‫ ﺩﺍﻭﺩ ﻣﺠﺘﻬﺪﯼ‬.Shervinafshar.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Blackorwhite.php?oldid=6038243 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﻨﻮﭼﻬﺮ ﺁﺗﺸﯽ‬ . Ali Esfandiari. Reza1615. African Hunter.‫ ﻣﺤﻤﺪ‬. Samadzad. Raatin.‫ ﮐﯿﺨﺴﺮﻭ‬. Cobain.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. PHoBiA. Bilijacks. Nathaniel83. Azalish.‫ ﺁﺳﺎ‬. Arash redcat.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Serpico. M samadi. Moupho.‫ ﺗﻬﺮﺍﻧﻲ ﻫﺎ‬.‫ ﺭﻭﺯﺑﻪ‬.g. Nimavojdani.php?oldid=5885480 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﺤﻤﺪ ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬14 . Moh14. Huji. Ayda. Sajad. Elessar. Mazdakj.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬.php?oldid=5925662 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ‬ .‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬.‫ ﻣﺤﮏ‬. Elessar. Regrami. BlueDevil. IliaH . Behaafarid. Komeil 4life. Mahatma.‫ ﻣﺤﻤﺪ‬. Reza liaghat. Adabiyat pharsi. PHoBiA.‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻼﮒ‬. F. Raamin. Samic. Bahramee. World Cup 2010 .‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬. Mardetanha . Behzaad. YusuF ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬81 .‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬.‫ ﻋﻠﯿﺮﺿﺎ ﺣﺎﻓﻆ‬.‫ ﺳﻌﯽ‬.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬.Hegmataaneh. Mahdisagheb. RetiredUser. Aparhizi.‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬. Tardidnet. Huji. Hamedvahid. BehnamFarid. Taranet. Wayiran. Babakme. Mardetanha.‫ ﭘﻮﯾﺎ‬. Carl.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬. Nima meimandi.‫ ﭘﻮﯾﺎ‬. Kamix. Mostafazizi.139 ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖﻫﺎ‬ ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖﻫﺎ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬Amouzandeh. Sajad. Pouyana. Navid. Nersy. Robosam. Mjbmr. Ehsan310. M samadi. Fromart.‫ ﻧﯿﮑﺎﺕ‬.‫ ﺍﺭﺩﺷﯿﺮ‬. Mosaffa. Behzaad. Cobain.‫ ﺍﻣﯿﺮﺷﺎﻫﯿﻦ‬. Moraffahmail. Bejan.org/w/index. Mrt doulaty. Kuhzad. Pouyana.‫ ﺣﺴﯿﻦ‬. Behaafarid. Iran-art-poem. Enik. Khomkhaneh.org/w/index. Ebraminio. Surena.wikipedia.Moraffahmail. Leyth. Seyedhasantaghavi. Mardetanha. Uspinkpanther.‫ ﺍﺷﮑﺎﻥ‬. Grim reaper.php?oldid=5864455 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﺤﻤﺪﺗﻘﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﻧﯿﺸﺎﺑﻮﺭﯼ‬ .‫ ﻣﺎﻣﺎﻧﯽ‬. Kasir. Sonia Sevilla. Siavash.php?oldid=6044279 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻫﻮﺷﻨﮓ ﺍﺑﺘﻬﺎﺝ‬ .‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Parsee. R0stam. Gerehgoshaa.۱۶۱۵‫ ﺭﺿﺎ‬.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.php?oldid=6064796 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺍﺣﻤﺪ ﺷﺎﻣﻠﻮ‬ . Ariobarzan.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬. Godisnowhere.‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬. R0stam. Pedraam.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬. Gerehgoshaa :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.org/w/index. Persian Gulf 4ever. Kave. Reza1615.Iran-art-poem. Farzan44. Ojanfar. Mehrargham. R0stam.Shahryar. Arashbm. Sanchooli. Persia2099.fa.Ghods. Rooh23.‫ ﺁﺳﺎ‬.Elmju. Amirpasha. Siavash. Nivar.‫ ﺍﺭﺩﮐﺎﻧﯽ‬. Mkst.Reza1615. Ahura21. Taranet. Atila Kagan. Mohsens.php?oldid=6038298 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﭘﺮﻭﯾﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﯽ‬ . Sanchooli. Zmalizadeh. Hariva.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬. Eskandar57. Irnavash.‫ ﻣﺎﻧﻔﯽ‬. R0stam ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬13 .php?oldid=6048416 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  (‫ﺷﻬﺮﯾﺎﺭ )ﺷﺎﻋﺮ‬ . Ghobadsafari :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Irstranger. R0stam. Elessar. Mostafazizi.‫ ﺩﺍﻭﻭﺩ ﺧﺎﻧﯽ ﺧﻠﯿﻔﻪ ﻣﺤﻠﻪ‬.‫ ﻋﻠﯽ ﺭﺟﺒﯽ‬.‫ ﮐﺎﻇﻢ‬. Ehsansharei.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬. Aliazimifarsi. SK 136913. Nivar. Soroush.Ghods. Hasrat04. ICEAGE. Irnavash . Mazdakabedi.Meisam. Mkh121. Hajiuni. Asimo. Iranget nana. Carl. Rumtin. Companionship. Vandidaad. Mazdakabedi. Nimamrn. TruthPraiser :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Ehsankarimlou. Farhad2010. Behaafarid. Zakerh .‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.php?oldid=5424417 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻧﯿﻤﺎ‬ . Bahar777. Senemmar. Juybari. Mazdakabedi.‫ﮐﺎﺑﻠﯽ‬ . Paiamshadi. M samadi. Mahanrahi. Barzi. Macromediax.2010 ‫ ﺍﯾﻠﯿﺎ‬.‫ ﺳﭙﯿﺪﻩ‬. Ojanfar. Hamedvahid. Bruno. Sdfhkjdbhoppiozcxzcxvvdvbdfk.‫ ﺣﺒﯿﺐ‬. Eshghe iran.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Robosam.‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻼﮒ‬.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬. YusuF ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬4 . Taranet. E235. Ariobarzan. Maziarparizade.‫ ﺍﻣﯿﺮﻣﺴﻌﻮﺩ‬.Abtinb. Mohsens. Amirreza. Taranet.g. Mazdakabedi. Arash redcat. Kalbas. Alipadash. Payamv. Maziarparizade. Alireza76. Talodar. FSystem. Jamal Nazareth.Moraffahmail. Kalpase. Soroush.Pbahramian.k.‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻼﮒ‬. M samadi.‫ ﻣﺤﻤﺪ‬. Iroony.‫ ﺁﺭﺵ‬.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Ghazalih.‫ ﺭﻭﺯﺑﻪ‬.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Farzaaaad2000. Hasanbardal. Mostafazizi. Mardetanha.BehnamFarid.‫ ﻣﺎﻧﻔﯽ‬. Wayiran . Mazdakabedi. Europe2009 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.php?oldid=6070023 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻓﺮﻭﻍ ﻓﺮﺧﺰﺍﺩ‬ . Njedari. Parandco.‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬.‫ ﻣﺴﻌﻮﺩﺷﯿﺦ‬.‫ ﺣﻤﯿﺪ ﻓﺮﺥ‬. Erfan21. Arj49.Abtinb. ЈусуФ . Soroush. World Cup 2010. Tbtb.wikipedia.13‫ ﭘﯿﻤﺎﻥ‬. RetiredUser. Shabah . Mehran .‫ ﺭﻭﺯﺑﻪ‬. R0stam. Motabassem.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. ÆON .org/w/index.wikipedia. Elessar. Reza1615. Mazdakabedi. Bijan khalili. Hemtom. Bbadree. In twilight.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬.Mhdf.‫ ﻣﺤﻤﺪ‬. Gire 3pich2005. Hamedvahid.۱۶۱۵‫ ﺭﺿﺎ‬. Sonia Sevilla :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Elessar.wikipedia. M samadi.13‫ﭘﯿﻤﺎﻥ‬ A810a. Grim reaper.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Reza1615. Babakslt. Alborz Fallah. Sohale.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬. Hamid620. Behaafarid :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.dawoudi.Abtinb. S. Ssma.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Mandro. Coffeetalkh.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Sajad. Alipir.‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻼﮒ‬. Sohrab-F ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬69 .Asheghoone. Adler. Ghobadsafari. Reza1615. Seyedhasantaghavi. Avdis. Ebadi. Kaveh.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬.ZxxZxxZ ‫ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬ . Mandro. Akbari. Ayda. Hooman91.zero.‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬. Nimaryn. Abtinb. Senemmar. Khoshbaten esteghlali. Behaafarid. Categorer. Sepehrnoush. Aliparsa. Raavi.org/w/index. Khodam-khodet. Le monde.۱۶۱۵‫ ﺭﺿﺎ‬. Ghods.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬.‫ ﺁﺯﺍﺩﺳﺮﻭ‬.‫ ﻓﺮﻭﻩ‬. Tanzaniatiger. H zahedian. Sheyda2008.wikipedia. Rah682004. Adler.‫ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬. Dr AMD. Cracki. Nefrin. Sajad.Siavash m689. Kaaveh Ahangar. Tahmasebian.‫ ﺭﻓﻌﺖ ﺧﺎﻥ‬. Hojwhwd. 3 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.Maryam ghojavand. Nana nana.Harati. Behaafarid. Mehdi hy.‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬. Gerehgoshaa. Gerehgoshaa.‫ ﺩﺍﻧﻘﻮﻻ‬.wikipedia. Carl. Mahjoob.

Nivar.Dr AMD.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Mazdakabedi. Rezaruzbeh. Feed200812345.kafka. Anvar11. Aref zamani.org/w/index. Mamouri.‫ ﺣﺒﯿﺐ‬. Estahbanati :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.Rumtin.‫ ﺣﺒﯿﺐ‬. Hamid648. Niabehzad. Zeerak ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬3 . Oqtay. Nivar. Cobain. Le monde.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬. M. Meysam. Shervinafshar.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬.org/w/index. PHoBiA. Alipir.wikipedia.Aminadibi. Arash redcat. Fardayedigar :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Elessar . Sajad. Ololalbab. Carl.‫ ﺯﺭﺷﮏ‬. ZxxZxxZ&Soroush90gh. Pouyana.‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬. CommonsDelinker.wikipedia. Ssaraa.org/w/index. Taranet :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.wikipedia.org/w/index.php?oldid=6038261 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺍﯾﺮﺝ ﺟﻨﺘﯽ ﻋﻄﺎﯾﯽ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬4 . Reza Mansour . Nivar. Nersy.php?oldid=5489912 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺭﺿﺎ ﺑﺮﺍﻫﻨﯽ‬ . Asheghoone.Abtinb.‫ ﺁﺭﺵ‬.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬.‫ ﺁﺳﺎ‬.wikipedia. Payamy. BlueDevil.140 ‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﻘﺎﻟﻪﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖﻫﺎ‬ . Nivar.‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬. Shahab.‫ ﺯﻧﺪﯾﺎﻥ‬.z. Avayekabutar. Raamin.org/w/index. Sepehrnoush. Abtinb. Aleshofto. BlueDevil. Cobain. Taranet. Eh kia.Sdfhkjdbhoppiozcxzcxvvdvbdfk.‫ﺑﻼﮒ‬ ‫ ﻣﺤﮏ‬. Elph. ÆON Aparhizi. Blackorwhite.‫ ﺍﻣﯿﺮﻣﺴﻌﻮﺩ‬. Gerehgoshaa. Arman7. Arian87.org/w/index.wikipedia. S. Nocensor2.‫ ﺑﺎﺑﮏ ﺧﺮﻡ ﺩﯾﻦ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬. Behaafarid.m. Raamin. Alipir. Roshan1364.Abraham-abramam. Rasooleaftab. Women. Nana nana. Reza1615. Bihasel. Nana asheghoone. Shoshtari123. Hariva :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Behtis.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬.wikipedia. PHoBiA. Aparhizi. Cobain. Elessar.‫ ﻧﮕﻮﻧﺒﺎﻧﮕﻮﻧﯽ‬. JXtra :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.abbasi.Aliparsa. Gerehgoshaa.‫ ﻣﺤﻤﺪﻋﻠﯽ ﺑﺨﺘﯿﺎﺭﯼ‬. Shahinbakhtiar.Amouzandeh.php?oldid=6019398 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ ﺍﻭﺳﺘﺎ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬6 .‫ﻣﻨﺎﻗﺒﯽ‬ . Pk02.‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻼﮒ‬. Azari.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬. Gerehgoshaa.org/w/index. Roozen. Farzaaaad2000 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Eh kia.im. Siavash. R2G-Soft. Moraffahmail. Asadi s. Categorer. Elmju. Milad. Elessar. CommonsDelinker :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Mandro.Meisam. Behaafarid. Uspinkpanther.‫ ﻣﺴﮕﺮﯼ‬. Nivar. Ojanfar. Seapurse. Mandro. Mehran. Sanchooli :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Arash redcat.Abtinb.Abtinb. Yoones ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬113 .php?oldid=5892651 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺮﻭﯾﻦ ﮔﻨﺎﺑﺎﺩﯼ‬ 6 .‫ ﮔﯿﻼﻧﺸﺎﻩ‬. Moraffahmail. Smigle. Nasser-sadeghi.‫ ﺭﻭﺷﻨﺎﻥ ﻣﻬﺮ‬. Hermion.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬. Meisam. Sanchooli. Kian. Mazdakabedi. Ssn s50. Arj49. Aparhizi. Adler.samsam.v.Sahehco. Senemmar. Urumchu . R0stam.Aliazimifarsi. Ghods.‫ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﺨﻮﺍﺏ ﮐﻮﺭﺵ‬.‫ ﻣﺤﻤﺪ ﺍﻣﯿﻦ ﺷﺮﯾﻔﯽ‬. Mehdiabbasi.php?oldid=6089407 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﻬﺪﯼ ﺣﻤﯿﺪﯼ ﺷﯿﺮﺍﺯﯼ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬3 .‫ ﺳﻌﯽ‬. Soroush. PHoBiA. Behaafarid.‫ ﻣﻬﺮﺩﺍﺩ‬.php?oldid=6064335 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﺗﻮﻟﻠﯽ‬ . Paripedia. Europe2009.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬.‫ ﺍﯾﺮﺍﻧﯽ‬.‫ ﺯﻧﺪﯾﺎﻥ‬. Lapskingwiki.org/w/index. Gerdou.Abas432.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Mazdakabedi. Enrique shad. Amirreza. Arashk rp2. Meisam. Elessar.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Abtinb. Aliazimifarsi. Zeerak. Elmju.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬. Meisam. Mazdakabedi. Bidabadi. Moraffahmail.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.‫ﺭﺿﺎ‬. Vviki. Farzaaaad2000. Payamy. Gerehgoshaa. Jangjooo. Njamali. Nivar. Sajad. Nivar. Raamin. Navid. Qoqnous. Mohayeji. Siavash.Abtinb.wikipedia.php?oldid=5863094 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻓﺮﯾﺪﻭﻥ ﻣﺸﯿﺮﯼ‬ . Tardidnet.Alefbe.abbasi.Amirpiran. RetiredUser. Mostafazizi :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.php?oldid=5863018 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻋﻤﺮﺍﻥ ﺻﻼﺣﯽ‬ .Abtinb. Amin rkh. Powerpersia. Nersy.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Ali20 wiki. Kaaveh Ahangar. Mandro. God's spirit.Iran-art-poem.‫ ﭼﻪ‬. Moraffahmail. Elessar. Mirmahdimo.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.Amiralis. Meisam. Pouyana. Maziarhsr.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬.‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬.۱۶۱۵‫ ﺭﺿﺎ‬.terohid. PHoBiA.‫ ﺭﻭﺯﺑﻪ‬. Raamin.‫ ﻣﺤﻤﺪ‬. Blackorwhite.YusuF.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬. Adabiyat pharsi. Mhassanm. Nivar.wikipedia.۱۶۱۵‫ ﺭﺿﺎ‬.php?oldid=5876893 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﺤﻤﺪ ﺯﻫﺮﯼ‬ ‫ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬ . Elessar. Wayiran. Zaryab amin ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬15 .‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬. Mojtaba60. ITNOG-14. Huji. Hamedvahid. Fabasi. Mahdix.‫ ﮐﺎﯾﺮﻭﺱ‬.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. S.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Shervinafshar ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬20 . Mardetanha Mazdakabedi. Gire 3pich2005. Nasour. Ebraminio. Parsee. Rah682004. Hamco. Categorer.wikipedia. D11221122.org/w/index. Bbadree.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬. Shahinbakhtiar. Mostafazizi.maleki. World Cup 2010 ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬30 ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬3 .‫ ﻏﻼﻣﺮﺿﺎ ﺑﺎﻗﺮﯼ‬. Raul .php?oldid=6027484 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺛﻤﯿﻦ ﺑﺎﻏﭽﻪﺑﺎﻥ‬ .‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Senemmar.org/w/index.org/w/index.abbasi.‫ ﺩﺍﻧﻘﻮﻻ‬. Taranet. Soheila 3155. Sahim. Mostafazizi. Meisam. Categorer. Ahmadh1. Aboutorab.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬.‫ ﺁﺳﺎ‬. Senemmar. Mazdakabedi. Aparhizi.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Mandro.‫ ﺳﯿﻤﺮﻍ‬. Eh kia. Amirreza.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. M samadi. Irnavash. Mohsens. Mazdakabedi. Mazdakabedi.‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬. RetiredUser.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬. Mohammad molana. Siavosh 84 . Ali20 wiki.‫ ﻣﺎﻧﻔﯽ‬.rabiee. Alipir. MRBigdeli. Sahim. Aghajanpour.۱۶۱۵‫ ﺭﺿﺎ‬. Wayiran.org/w/index. Taranet. Elessar :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.Farzaaaad2000.Guevara.‫ ﻫﻤﺎﻥ‬. Mrostami. Sohrab b. Europe2009. Wikimajid :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.hasannia.‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ ﺑﻼﮒ‬. Nivar. Aparhizi. Nivar. Sina12. Sepidar16.‫ ﺯﺭﺷﮏ‬.z.Kamix.Gagarin. Manouchehr78. Irnavash.‫ ﭘﻮﯾﺎ‬. Shervinafshar.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬. Asoshno. Valleygirlzapped ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬23 .‫ ﮐﺎﻇﻢ‬. Elessar. Nivar. Talodar. Shahab. Alireza sh80. Siavash. Grim reaper. Taranet :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Aparhizi.php?oldid=5913489 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻧﺎﺩﺭ ﻧﺎﺩﺭﭘﻮﺭ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬4 .wikipedia. The400blows. R0stam. Soroush . Aparhizi.‫ ﻣﺮﺗﻀﺎ‬. Hootandolati. Shayan4420. Leyth. Ssn s50 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.php?oldid=6038293 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻬﺒﻬﺎﻧﯽ‬ .‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬.org/w/index. Arashk rp2. Amir hossein alvandi. Masoud omidvar. Shirvanloo . Senemmar. Zeerak ‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬. Mardetanha.‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬. Gire 3pich2005. Arjangahmadi. Behaafarid. Nightloneman. Massood. Grim reaper. Almoz06 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Sanchooli 57 .wikipedia. F.‫ﻣﺎﻧﻲ‬ Alipir.khaari. Carl. Mazdakabedi.php?oldid=5863076 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻟﻄﻔﻌﻠﯽ ﺻﻮﺭﺗﮕﺮ‬ ‫ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬ ‫ ﺳﭙﯿﺪﻩ‬. Siavash. Alefbe. Nivar. Zeerak . Asma59. Ghods.‫ ﺣﺒﯿﺐ‬. Navid :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Shervinafshar. Mehdiabbasi. Espitmaan. Behtis.‫ ﺁﺳﺎ‬. Kamix.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬. Raamin. Nima.Tamanna. Meysam.php?oldid=6038253 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺍﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬10 . Sohale SHARIFAN. Maysam08.‫ ﺭﻭﭼﻨﻪ‬. Pro :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.1Fathi. Mehdy59 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Ashena asia.Nivar.‫ ﺣﺴﺎﻡ‬. Mardetanha. Honareqazal.org/w/index. Behaafarid. Alidazita. HamidSaberi. Taranet :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Aliparsa.org/w/index. S. Aparhizi. Ardabil baki.org/w/index. Senemmar.php?oldid=6034096 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﮑﺮﯾﻢ ﺳﺮﻭﺵ‬ .afshari.Nivar. S. Amin rkh.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Irnavash. Mimodona. Taranet.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬. Sanchooli. Aliparsa. Bbadree.‫ ﺑﺎﺩﺑﺎﻥ‬.wikipedia.Amirreza. Gerehgoshaa. Navid rabiee. Persisch. Bellavista1957.php?oldid=6019413 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﭘﺮﻭﯾﺰ ﻧﺎﺗﻞ ﺧﺎﻧﻠﺮﯼ‬ ‫ ﻓﺨﺮﺍﻟﺪﯾﻦ‬. Ariya shookh. Gerehgoshaa. Victor.‫ ﭘﻮﯾﺎ‬.‫ ﻇﻬﯿﺮﯼ‬. Vviki. Gerehgoshaa. Elessar. Parastoo. Sadegh50ir. Alipir.‫ ﺣﺒﯿﺐ‬.php?oldid=4678500 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻣﺸﻔﻖ ﮐﺎﺷﺎﻧﯽ‬ .‫ ﮐﺎﻇﻢ‬. Reza 2638. Elessar. Farzaaaad2000. Talodar. Farzan44. Ghods. Adora. Gerehgoshaa. Siavash :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Paiamshadi.wikipedia.wikipedia.php?oldid=6087055 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻋﺒﺪﺍﻟﻌﻠﯽ ﺍﺩﯾﺐ ﺑﺮﻭﻣﻨﺪ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬21 . ÆON ‫ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬ .‫ ﺑﺮﺍﺩﺭ ﺑﺰﺭﮒ‬. SalmanParsi. Shirvanloo. Raamin. M samadi. Reza1615 ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬28 .‫ ﺗﺮﺍﻧﻪ ﺟﻮﺍﻧﺒﺨﺖ‬. Taranet. Mazdakabedi.‫ ﺭﻓﻌﺖ ﺧﺎﻥ‬. Independentuser.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬. Wayiran. Se7en.php?oldid=4673403 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺳﯿﺪ ﮐﺮﯾﻢ ﺍﻣﯿﺮﯼ ﻓﯿﺮﻭﺯﮐﻮﻫﯽ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ‬3 . Serpico.wikipedia.Aliazimifarsi.‫ ﻧﯿﻮﺷﺎ ﺩﺭﺧﺸﺎﻥ‬.‫ ﺭﺑﻮﺳﺎﻡ‬.php?oldid=6038240 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﺣﺴﯿﻦ ﻣﻨﺰﻭﯼ‬ .‫ ﻫﻤﺎﻥ‬.Sdfhkjdbhoppiozcxzcxvvdvbdfk.‫ ﺗﺴﻠﯿﻢ‬.wikipedia.wikipedia.‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬. IliaH. Wayiran. Elessar. Ayda. Ayda. Hooshmand.‫ ﮐﺎﯾﺮﻭﺱ‬. Aliparsa. Rezaee568 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa. Azaad.wikipedia. Mardetanha. Mmohammadmousavi.Farzinfar naser.z.org/w/index. Kapitan kgb. Mmahdavim.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬. Behtis. Nivar. M samadi. Pouyardiola.‫ ﻣﺎﻧﻔﯽ‬.‫ ﻣﺎﻧﻲ‬.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬.org/w/index.Gerehgoshaa. Nivar.Abtinb.‫ ﻣﻴﻼﺩ ﺟﻤﺸﻴﺪﻯ‬. Aparhizi.‫ ﮔﯿﻼﻧﺸﺎﻩ‬. Mazdakabedi. D ali.wikipedia.maleki.‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬. Amiralis.‫ ﺳﻨﺪﺑﺎﺩ‬.fa. Taranet :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  http://fa.‫ ﺩﺍﻧﯿﻞ‬.abbasi.‫ ﭘﻮﻭﯾﺎ‬.wikipedia. Pedraam.Elessar. Wayiran .php?oldid=6038236 :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ‫ﻗﯿﺼﺮ ﺍﻣﯿﻦﭘﻮﺭ‬ .k.org/w/index. Shahab.Farhad2010.org/w/index.org/w/index. Elessar. Urumchu ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬13 . Europe2009. Cobain. Shervinafshar.wikipedia. Aparhizi. Moraffahmail.translator. Kalpase. Aliparsa. Behaafarid.m1.

wikipedia.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Old_photo_Shahriar_and_his_family.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Ahmad shamlu.‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ ﻋﺸﻘﯽ‬:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Various :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Flag_of_Iran.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Akhavan_Sales_tomb.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ JDiamond :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  ShafieeKadkani.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Foroogh01. Nagual37.org/w/index.org/w/index.jpg:‫ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ Ayda :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-Sharealike 3. Wvk :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Khanlari.2.wikipedia.org/w/index.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.JPG:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Mostafa Azizi :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Shamlou-_home.wikipedia.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Image:Flag of Iran.wikipedia.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Akhavan-sales.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Shahriyar .JPG:‫ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ Ayda :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-Sharealike 3.org/w/index.org/w/index.svg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.org/w/index. Raayen :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Mehrdad_Avesta.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.‫ﺁﺣﻤﺪﺭﺿﺎ_ﺍﺣﻤﺪﯼ‬:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Mehrdad Avesta. Taranet :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Cover_of_Khooshe_Publication.org/w/index.org/w/index.‫ﺑﻬﺎﺭ‬:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Sohrab.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  file:Signature_of_Sohrab_Sepehri.wikipedia.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  file:Shahriar cinema hall.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  imran1.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Mehdi-hamidy-shirazy-15.org/w/index.wikipedia.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Parvin_Gonabadi.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Shariyar tomb.org/w/index.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.JPG:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Javad Tabatabai.org/w/index.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Mohamad-ali-bahmani-4.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Ahmad_shamlu.wikipedia.org/w/index.wikipedia.gif:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Shamlou_va_Ayda.Meisam :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  jpg.‫ﻣﻬﺪﻱ_ﺍﺧﻮﺍﻥ_ﺛﺎﻟﺚ_ﺩﺭ_ﺟﻮﺍﻧﻲ‬:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ .wikipedia.0.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Etesami.wikipedia.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Shamlou va Ayda.user:Mamouri :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Foroogh. 1 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Samin_Baghcheban.wikipedia.svg Pendar :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Aref.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.svg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Arashk rp2 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Mehdi-hamidy-shirazy-15.org/w/index.wikipedia.svg Dr AMD :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Parvin_Gonabadi.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.JPG:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.org/w/index.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Foroogh.home.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Cover of Khooshe Publication. Taranet :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Etesami.org/w/index.org/w/index.gif-01:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬Amiralis.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Simin Behbahani.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Kian :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  jpg.wikipedia.org/w/index.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Adib Boroumand.wikipedia.wikipedia.Amin R :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-Sharealike 3.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  jpg.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ .org/w/index. 1 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Adib_Boroumand.org/w/index. Foroa :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Alborzagros.svg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Adib Nishaburi.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ ‫ ﻣﺎﻧﻔﯽ‬.wikipedia.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Iran_flag_with_emblem_1964-1979.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Original uploader was Mostafazizi :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-Sharealike 3.org/w/index.org/w/index.‫ﻓﺮﺧﯽ_ﯾﺰﺩﯼ‬:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.svg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Akhavan Sales tomb.wikipedia.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Shahriar_remember_day.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Foroogh tomb.jpg Alborzagros.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Samin Baghcheban.wikipedia ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬Amir hossein alvandi.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  jpg. Powerpersia :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Mehdi_Hamidi_Shirazi.wikipedia.wikipedia.Elessar.JPG:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ (!Photographer)Amirreza (look at my shadow beside photographer) Hasanbardal :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Mohamad-ali-bahmani-3.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Irajmirza.JPG:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ ‫ ﻣﺎﻧﻲ‬.wikipedia.wikipedia.wikipedia.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  File:Flag of Iran.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  ShafieeKadkani.org/w/index.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.org/w/index.org/w/index.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Alborzagros :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  jpg.org/w/index.wikipedia.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Creative Commons Attribution-Sharealike 3.wikipedia.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Original uploader was Zereshk at en.gif:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Parviz-Shapour-and-Forough-Farrokhzad.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.org/w/index.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Asadollah Hezari.png:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  DSCF65551.org/w/index.jpg&Poets:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Kalpase :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Akhavan-sales.‫ﭘﺮﻭﻳﻦ ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﻲ ﻭ ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ ﭘﻬﻠﻮﻱ‬:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Meisam :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-Sharealike 3.wikipedia.JPG:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.org/w/index. Mrostam.JPG:‫ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ ‫ ﻭﯾﺮﺍﯾﺶﻫﺎﯼ ﻧﺎﺷﻨﺎﺱ‬Alex Spade.JPG:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.wikipedia Hessam M.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Monzavi.svg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ ‫ ﻣﺎﻧﻲ‬:‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  jpg.wikipedia.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Mehdiabbasi:‫ ﮐﺎﺭﺑﺮ‬:‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Javad_Tabatabai.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ en.jpg :‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Original :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Flag of Persia (1910).org/w/index.jpg :‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Hasanbardal :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Mohamad-ali-bahmani-4.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Bahar tomb.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ LadyofHats.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Mohsen Kadivar.JPG:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Ayda :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-Sharealike 3.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Mohsen_Kadivar.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Aref.org/w/index.org/w/index.‫ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ ‫ ﻣﺎﻧﻲ‬.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Foroogh.‫ ﺩﺍﻧﻘﻮﻻ‬:‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Irajkhat.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Nivar :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Fereydoon_Moshiri.wikipedia. R0stam :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Shamlu-hymnes.0 Unported :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Makarem_hamedani.jpg :‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ uploader was BehnamFarid at en.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.org/w/index.png:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Piotr Mikołajski :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Unported ‫ ﺩﺍﻧﻘﻮﻻ‬:‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  MAGHBARE_AAREF.org/w/index.wikipedia.0 Unported :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Parviz-Natel-Khanlari. Oren neu dag :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  State_flag_of_Iran_1964-1980.gif-01:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.wikipedia.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Makarem hamedani.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Parviz-Shapour-and-Forough-Farrokhzad.wikipedia.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa. Wst :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.svg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  jpg.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Reza barahani 2. Meisam :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  jpg.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  file:Shahriar and Nima.wikipedia.Armandehi :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.wikipedia. 2 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Sohrab.org/w/index.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Foroogh.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Leyth:‫ ﮐﺎﺭﺑﺮ‬:‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Signature_of_Sohrab_Sepehri.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Mehdi Hamidi Shirazi.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.‫ﺑﻬﺎﺭ‬:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ .‫ﻓﺮﻭﺯﺍﻧﻔﺮ‬:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Original uploader was BehnamFarid at :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  GNU Free Documentation License :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Simin_Behbahani.wikipedia.‫ﭘﺮﻭﻳﻦ_ﺍﻋﺘﺼﺎﻣﻲ_ﻭ_ﻣﺤﻤﺪﺭﺿﺎ_ﭘﻬﻠﻮﻱ‬:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Writers.org/w/index.org/w/index.svg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Khanlari.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Shahriar_cinema_hall.wikipedia.org/w/index.0 Unported :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Oostad_020.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Iraj mirza picture.wikipedia.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Shamlou.wikipedia.org/w/index.141 ‫ ﻣﺠﻮﺯﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖﻫﺎ‬،‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ ‫ ﻣﺠﻮﺯﻫﺎ ﻭ ﻣﺸﺎﺭﮐﺖﻫﺎ‬،‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺼﻮﯾﺮ‬ Sonia Sevilla:‫ ﮐﺎﺭﺑﺮ‬:‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Adib_Nishaburi.‫ﻣﻬﺪﻱ ﺍﺧﻮﺍﻥ ﺛﺎﻟﺚ ﺩﺭ ﺟﻮﺍﻧﻲ‬:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Alipir :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Writers.‫ﻓﺮﺧﯽ ﯾﺰﺩﯼ‬:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Fabienkhan.wikipedia.5.wikipedia. Roshan1364 :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Imran1.0 Unported :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Shariyar_tomb.wikipedia.org/w/index.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Izba.1.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Parviz-Natel-Khanlari.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  jpg. Montesquieu.org/w/index.wikipedia.0.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Mostafazizi.wikipedia.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Mostafazizi.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  file:Shahriar remember day.wikipedia User:pouyana :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-Sharealike 3. Foroa :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Shahriar_and_Nima.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ SeNeKa :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Flag_of_Persia_(1910).0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Foroogh01.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Iran flag with emblem 1964-1979.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.‫ﺁﺣﻤﺪﺭﺿﺎ ﺍﺣﻤﺪﯼ‬:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Mardetanha :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Monzavi.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ R0stam.org/w/index.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  MAGHBARE AAREF.org/w/index.wikipedia.wikipedia.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Irajkhat.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  jpg.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  shamlu-hymnes.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.org/w/index.JPG:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.wikipedia.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Shahriyar_-_Tabrizu.org/w/index.png:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.org/w/index.jpg User:Alborzagros :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-Sharealike 3.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ GeorgHH.org/w/index.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.2.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  jpg.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  State flag of Iran 1964-1980.JPG:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Creative Commons Attribution-ShareAlike 3. Kam Solusar.JPG:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  jpg.jpg&Poets:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ at fa.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa. Fabienkhan.jpg :‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ fa.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ ‫ ﻣﺎﻧﻲ‬:‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  jpg. Meisam.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Mohamad-ali-bahmani-3.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ (VOA PNN (Persian News Network Of Voice Of America :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Reza_barahani_2.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Various :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Flag_of_Iran.wikipedia.‫ﻣﯿﺮﺯﺍﺩﻩ_ﻋﺸﻘﯽ‬:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.png:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Athenchen :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution 2.org/w/index.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Fereydoon_Moshiri.wikipedia.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.user:Mamouri User:Zereshk from English wiki :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  GNU Free Documentation License :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Foroogh_tomb.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Alborzagros :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  jpg.org/w/index.JPG:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ Ervaude.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.org/w/index.org/w/index.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.wikipedia.wikipedia.wikipedia.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  file:Old photo Shahriar and his family.1 MegaPixel camera :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  GNU Free Documentation License :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Bahar_tomb.wikipedia :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Public Domain :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Iraj_mirza_picture.wikipedia.Zereshk using Sony 5.org/w/index.jpg Fabienkhan :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg:‫=ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬http://fa.jpg User:Alborzagros :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  Creative Commons Attribution-Sharealike 3.Tabrizu.org/w/index.svg Alipadash :‫ﻫﻤﮑﺎﺭﺍﻥ‬  ‫ ﻧﺎﺷﻨﺎﺧﺘﻪ‬:‫ﻣﺠﻮﺯ‬  DSCF65551.php?title :‫ﻣﻨﺒﻊ‬  Oostad 020.wikipedia.0 :‫ﻣﺠﻮﺯ‬  Irajmirza.wikipedia.jpg:‫ﭘﺮﻭﻧﺪﻩ‬ fa.org/w/index.

org/licenses/by-sa/3.0// .142 ‫ﺍﺟﺎﺯﻫﻨﺎﻣﻪ‬ ‫ﺍﺟﺎﺯﻩﻧﺎﻣﻪ‬ Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0 Unported /creativecommons.