ALI- PAŠA FIDAHIĆ

Fidahići su zvornička begovska porodica iz XVIII i XIX veka. Iz ove porodice su
generacijama imenovani kapetani grada Zvornika. Često su kapetani Fidahići ujedno bili i
sandžak-begovi Zvorničkog sandžaka. Iako je funkcija sandžak-bega (mutesarif, upravitelj
sandžaka) u Osmanskomcarstvu bila viša od funkcije kapetana (komandanta utvrđenog
grada), u Bosni je daleko veću čast i prestiž činilo biti kapetan. Kapetanstvo je bilo nasledno
kod bosanske vlastele, prelazilo sa oca na sina, i davalo svom nosiocu političku, vojnu i
ekonomsku moć. Moguće da je Ali-beg bio sin onog Mehmed- paše koji je poginuo na
Mišaru. Za Ali- pašu se kaže da je bio malo stariji, silan, zulumćar, pijanica, ali i veliki junak.
Ali-beg Fidahić se pročuo u borbama u Srbiji od 1805. do 1813. godine, nakon Prvog
srpskog ustanka, a posebno u ponovnom zauzimanju Beograda, što je odjeknulo u Bosni. Jer,
u svježem sjećanju su bili strašni zločini nad muslimanskim narodom, pogotovo ženama i
djecom, koje su srpski ustanici počinili prilikom ulaska u Beograd 1806. godine. Sultan je
posebnim fermanom od 3. januara 1814. pohvalio bosanske ratnike, među njima i bega
Fidahića, koji je svoje junaštvo potvrdio i kad je pritekao u pomoć novom bosanskom veziru
Abdurahim-paši, kad je on 1826. godine postavljen na to mjesto sa zadatkom da se, u skladu
sa novim zakonom, obračuna s janjičarima.
Taj stari rod vojske, koji je vijekovima imao izuzetan uticaj, ukinuo je sultan
Mahmud II i uveo nizame, redovnu vojsku, po ugledu na evropsku praksu. To je, dakako,
izazvalo pobunu janjičara, ali i konzervativnog plemstva, koje je u tome vidjelo početak
ukidanja dotadašnjih privilegija. U Stambolu je pobuna krvavo ugušena, ali u Bosni to nije
moglo lako da se izvede. Jer, za razliku od Stambola, gdje su janjičari već odavno izgubili
nekadašnji ratnički oreol, u Bosanskom ejaletu oni su imali veliki ugled zbog stalnog učešća u
borbama, pogotovo za odbranu Bosne. Ukaz o ukidanju janjičara pročitan je u Sarajevu 15.
jula 1826. godine, što je izazvalo veliku uzbunu.
Novi vezir Abdurahim-paša, dotadašnji beogradski muhafiz, došao je na mjesto
neodlučnog Mustafe-paše Belenlije, ali nije uspio sasvim ugušiti pobunu, uprkos brojnim
lukavstvima, kojima je uklonio mnoge vođe bune. On se već ranije sprijateljio s Ali-begom u
Zvorniku, pa je poslao njega u Sarajevo, na čelu odreda od hiljadu vojnika, da kazni
pobunjenike. Ali-beg je u Sarajevo stigao 17. februara 1827. godine i vrlo brzo je slomio
pobunjenike, a njihove vođe vezane odveo veziru u Zvornik. Nakon toga sultan mu je za
ratne zasluge dodijelio titulu paše, kao i upravljanje zvorničkom kapetanijom, početkom
1829. godine. Ali, Zvornik je već imao kapetana, Ali-begovog amidžića Mehmed-pašu, koji se
pobunio, jer se titula kapetana nasljeđivala, a ne davala fermanima.