Gliwice dn. 19.10.

2015

POLITECHNIKA ŚLĄSKA
WYDZIAŁ INŻYNIERII ŚRODOWISKA I ENERGETYKI
INSTYTU MASZYN I URZĄDZEŃ ENERGETYCZNYCH

LABORATORIUM METRLOGII

POMIAR CIŚNIEŃ

Goc Katarzyna
Gremlowska Żaneta
Gumkowski Michał
Jaromin Magdalena
Kober Tristan
Krochmal Przemysław
Mol Piotr
Wysocka Anna
Zuzański Andrzej
1. Wstęp teoretyczny

Cel ćwiczenia: poznanie metod i przyrządów służących do
pomiaru ciśnienia, a także uwzględnienie błędów i
nieprawidłowości, które mogą wystąpić podczas pomiaru
ciśnienia.
Ciśnienie - wielkość skalarna określona jako wartość siły
działającej prostopadle do powierzchni podzielona przez
powierzchnię na jaką ona działa, co przedstawia zależność:
p=

F
A

gdzie: p – ciśnienie (Pa),
F – składowa siły prostopadła do powierzchni (N),
A – powierzchnia (m²).
dla słupów cieczy lub gazów o wysokości h:

p=hgρ
gdzie:
g- przyspieszenie ziemskie
ρ- gęstość
W przypadku gazów w stanie ustalonym w spoczynku, ciśnienie
jakie gaz wywiera na ścianki naczynia jest funkcją objętości,
masy i temperatury i dlatego w termodynamice traktowane jest
jako parametr stanu.
Uogólnieniem pojęcia ciśnienia jest naprężenie.

Podstawową jednostką jest paskal (według układu SI)
1 Pa=1

N
kg
=1
2
m
m∙ s 2

Rodzaje ciśnień:

 Ciśnienie atmosferyczne (barometryczne) pot
 Ciśnienie absolutne (bezwzględne) pa
 Ciśnienie manometryczne : pm
o nadciśnienie pm=pa-pot (pa > pot)
o podciśnienie pm=pa-pot (pa < pot)

Jeśli bierzemy pod uwagę czynnik poruszający, to wyróżniamy
ciśnienia:
 statyczne ps
 dynamiczne pd
 całkowite pc
Przyrządy do pomiaru ciśnień:
 manometr hydrostatyczny (U-rurka)
 manometr pierścieniowy
 manometr pływakowy i dzwonowy
 manometr sprężynowy
 przetworniki elektryczne ciśnienia/różnicy ciśnień
 rurki spiętrzające
 barometr

Dane przyrządów pomiarowych:
Manometr hydrostatyczny:

Obciążenie 500Ω
Zasilanie 220V 50Hz 14VA
Max. Ciśnienie statyczne 320kg/cm2
Siemens
1-60 mbar
Ausq 4-20mA
Nenndruck PN 160

Schemat układu pomiarowego:
manometr hydrostatyczny (U-rurka)

1 - pompka
2 - zbiornik
3 - manometr przeponowy
4 - manometr różnicowy
5 - przetwornik różnicowy
6 - zasilacz
7 - U-rurka

U-rurka jest najprostszym przyrządem do pomiaru ciśnienia,
która składa się z szklanej wygiętej na kształt litery U rurki.

Woda, rtęć lub alkohol są najczęstszymi cieczami
manometrycznymi. Jej zakres pomiarowy zwykle mieści się od 0
do 1000 mm słupa cieczy. Dokładność pomiarowa wynosi ok. 1
mm słupa cieczy.
barometr

Jest to pionowa szklana rurka wypełniona rtęcią,
zamknięta z jednej strony. Nad rtęcią posiada ona
próżnię. Przez otwarty koniec rurki działa
ciśnienie atmosferyczne na rtęć, co powoduje
zmianę wysokości słupa rtęci, którą odczytujemy
w mmHg.

źródła:
https://pl.wikipedia.org/wiki/Ci%C5%9Bnienie
http://www.imiue.polsl.pl/dokumenty/M-4_Instrukcja.pdf

2. Tabele pomiarowe
Lp.

Imię i Nazwisko
1 Michał Gumkowski
2 Katarzyna Goc
Przemysław
3 Krochmal
4 Magdalena Jaromin
5 Anna Wysocka
6 Żaneta Gremlowska
7 Piotr Mol
8 Andrzej Zuzański
9 Tristan Kober

Wysokość słupa rtęci
[mmHg]
744,7
745,4
744,4
745,4
745,2
745,8
746,5
745,5
744,4

hPa
994,3
994,3
994,6
994,4
994,6
998,8
993,8
994,1
994

1
2
3
4
5
6
7
8
9

Manometr
przepływowy
[mmH2O]
1000
900
800
700
600
500
400
300
200

L
495
445
415
360
320
273
225
175
134

P
-495
-445
-394
-337
-283
-230
-180
-125
-66

∆h
990
900
809
697
603
503
405
300
200

∆h, mbar
97,0794
88,254
79,33054
68,34782
59,13018
49,32418
39,7143
29,418
19,612

10

100

86

-12

98

9,60988

Lp.

Napięci
Manometr
e [mV]
prądowy
[mbar]
a
96,284
50
87,982
50
78,683
50
68,808
50
59,925
50
49,808
50
39,517
50
30,231
37,7
22,877
23,64

U-rurka [mmH2O]

10,27

1mmH
20

=

9,806

Pa

1mbar

=

100

Pa

11,55

c
50
50
50
50
50
50

śr

52
38
24

50
50
50
50
50
50
51
37,85
23,82

12

11,775

3. Obliczenia
Wartość średnia z serii dokonanych pomiarów wysokości słupa
rtęci
xśr =

745,2
556

Wariacje i niepewność wartości średniej

1
2
3
4
5
6
7
8
9
suma

s2(xśr)
u(xśr)

(xi xśr)2
0,3086
42
0,0208
64
0,7319
75
0,0208
64
0,0030
86
0,2964
2
1,5486
42
0,0597
53
0,7319
75
3,7222
22

mmHg
mmHg
mmHg
mmHg
mmHg
mmHg
mmHg
mmHg
mmHg
mmHg

0,051697531
0,22737091

mmHg
mmHg

1 mm Hg = 133,33 Pa
1 mm Hg = 1,333 hPa

1
2
3
4
5

mmHg

hPa(obliczo
ne)

hPa
(zmierzone)

744,7
745,4
744,4
745,4
745,2

992,6851
993,6182
992,2852
993,6182
993,3516

994,3
994,3
994,6
994,4
994,6

moduł różnicy
zmierzonego i
obliczonego
1,6149
0,6818
2,3148
0,7818
1,2484

6
7
8
9

745,8
746,5
745,5
744,4

994,1514
995,0845
993,7515
992,2852

998,8
993,8
994,1
994

4,6486
1,2845
0,3485
1,7148

charakterystyki manometrów układu pomiarowego
110
100
90
80
70
60

p [mbar], U [mV]

U-rurka

manometr prądowy

przetwornik różnicy ciśnien

50
40
30
20
10
0
50

100

150

200

250

300

350

400

450

500

550

600

p [mmH20]

650

700

750

800

850

900

950 1000 1050

4. Wnioski
Wartość ciśnienia panującego w laboratorium obliczona na
podstawie średniej z pomiarów wysokości słupa rtęci to 993,43
hPa, natomiast z pomiarów na barometrze to 994,77 hPa.
Różnica w ich wartościach to jedynie 1 hPa, co (biorąc pod
uwagę zawodność ludzkiego oka, oraz niedoskonałą kalibrację
przyrządów podczas pomiarów) jest wynikiem zadowalającym.
Również wartości ukazane na wykresie w znacznym
stopniu się pokrywają. Wywnioskować z tego można, iż
dokładność każdej z metod jest podobna i każda z nich może
być z powodzeniem stosowana w pomiarach manometrycznych.
Dzięki temu możemy dobrać taką, aby jak najbardziej
odpowiadała naszym oczekiwaniom.