Ekosystem układu trawiennego człowieka


Do lat 1970` okrężnica była uważana za mało ważny element układu trawiennego
Powstająca w latach 70 koncepcja „błonnika pokarmowego” rozpoczęła wskazywanie bardzo ważnej
roli okrężnicy , w której zachodzące procesy maja ogromny wpływ na funkcjonowanie całego
organizmu człowieka.
W jelicie grubym zachodzą bardzo różne procesy w tym n fermentacyjne, których produkty stanowią
przyczynę pozytywnych i negatywnych oddziaływań na organizm ludzki.
Powierzchnia nabłonka jelit przeciętnego człowieka 300 m^2 , dla porównania powierzchnia płuc 100
m^2 , skóry 2 m^2
Szacuje się ze jelito grube zamieszkuje około 400-500 różnych bakterii, stan mikroflory o dorosłego
człowieka jest stały.



Zaburzenia w składzie mikroflory jelitowej :




Po przebytych chorobach układu pokarmowego
Po kuracji antybiotykowej
W przypadku chronicznych chorób układu pokarmowego.

40-52 % wypełnienia jelita grubego stanowi masa bakteryjna
produktami masy bakteryjnej są metabolity , które mogą stanowić zagrożenie dla życia i
zdrowia człowieka.

Mikroflora jelitowa:
 drobnoustroje pożyteczne , bifidobakterie
 drobnoustroje bezwzględnie szkodliwe
 drobnoustroje patogenne
do najczęściej wymienianych efektów aktywności bakterii probiotycznych
 synteza witamin
 wytwarzanie enzymów zwiększających wartość odżywcza żywności
 stabilizacja układu mikroflory , w tym ograniczenie działania bakterii patogennych
Probiotyczne bifidoibakterie :
 Lactobacilli- L. acidophillus, case, delbrucki, vulgaricus brevis
 G+ paciorkowce – lactococus lactis , cremoris, Streptococus fecalium
 Bifibacteria – Bifidobcterium bifidum
Probiotyk- nazywamy żywe mikroorganizmy, które w postaci preparatów farmaceutycznych, lub dodane do
żywności, korzystnie wpływają na organizm gospodarza poprzez poprawę poprzez poprawę jego ekosystemu
jelitowego.




Powinny pochodzić ze zdrowej mikroflory człowieka
Powinny posiadać ściśle określony gatunek, rodzaj, gatunek, , potwierdzony najnowszymi badaniami
molekularnymi
powinny wykazywać wyjątkowy antagonistyczny charakter wobec patogenów przewodu
pokarmowego .
powinny posiadać własności powierzchniowe adherencyjne .
odporne na soki żołądkowe, potwierdzone badaniami klinicznymi.

Prebiotyk – węglowodory, które mogą być wykorzystane do produkcji żywności.
Kryteria dla prebiotyka:
 nietrawiony- powinien być odporny na kwasy przewodu pokarmowego, nie ulegać hydrolizie,
enzymów trawiennych i nie wchłaniany
 ulega fermentacji przez układ pokarmowy

selektywna stymulacja wzrostu i aktywności ,metabolitycznej tych bakterii układu trawiennego które
związane są ze zdrowiem i samopoczuciem

Probiotyk +prebiotyk =symbiotyk


początkowo myślano ze probiotyk służy tylko do wzrostu bakterii wprowadzanych do organizmu z
preparatami , w rzeczywistości może zostać wykorzystany przez bakterie istniejące w przewodzie
przed trafieniem bakterii dodanych.
Stanowi wyselekcjonowany pokarm dla prebiotyka
Nie zawsze podlega fermentacji na końcu przewodu pokarmowego

I aspekt prebiotyku ze ma nie być trawiony dokonana ocena na poziomie in vitro ,a spełnieniu wszystkich
kryteriów hodowlanych w warunkach laboratoryjnych, kolejnym etapem powinno być badanie in vivo.
Czyli:
 Odporny na pH i temperaturę jakie panuje w żółądku
 Powinien podlegać rozłozeniu enzymatycznemu w przeowdzie pokarmowym
II aspekt – głownie źródło fermentacji przez mikroflorę, w całości lub częściowo, nie
może zwierać mono i disacharydów które mogłyby zakłócić fermentację.
Inulina (łac. inulinum) – polisacharyd zbudowany z około 30–35 cząsteczek monocukrów połączonych
wiązaniami β-2,1-glikozydowymi w nierozgałęziony łańcuch. Łańcuch ten, zbudowany z reszt β-Dfruktofuranozy, zawiera jedną terminalnie umieszczoną cząsteczkę D-glukozy. Wzór prebiotyka.
Źródła inuliny:

Cykoria 15-20%

Karczoch 3-10%

Mniszek lekarski 12-15%

Cebula 2-6 %

Czosnek 9-16%

Por

Banany

Zboża
Na skalę przemysłową wykorzystywany :
 Agawa
 Cykoria
 Syntetyzowana in vivo e. Fruktozylotransfuranoza Streptococus mutans
Otrzymywanie z cykorii :
Korzeń  ekstrakcją wodą  oczyszczenie suszenie rozpyłowe  inulina

Częściowa hydroliza

Usuwanie składników o niskim
stopniu polimeryzacji

Oczyszczanie

Suszenie rozpyłowe
Odparowanie  suszenie rozp proszekmoligofruktozowy

Inulina wysoko przetworzona
Syrop oligofruktozowy
Fizyczny mechanizm działania prebiotyku :

Fermentacja mikroflora -10% gazy wydalane, 50% krótko łańcuchowe kwasy tłuszczowe, 40% biomasa
bakteryjna  utrata energii niepełny metabolizm 1,0 kcal/g
Wpływ na mikroflorę :





Zakwaszenie treści jelita grubego
Inhibicja rozwoju bakterii kwas octowy, mlekowy
Inulina obniża poziom cholesterolu we krwi
Poprawia absorpcję Fe i Cu
Obniża ryzyko cukrzycy
Nadmierne spożycie oligo i polisacharydów może skutkować biegunkami (0,2-0,5 g/d)

Technologiczne własności :
 Zamiennik tłuszczu, cukru
 Substancje wypełniające
 Kształtowanie struktury
Omega 3
Ważne odpowiednie spożycie , aby zaspokoić zapotrzebowanie na witaminy i NNKT
Tłuszcze zużywane na energie pochodzenia zwierzęcego zastąpić cukrami


Zmniejszyć spożycie nasyconych , zwiększyć spożycie NNKT do poziomu nasyconych
Kontrolować spożycie cholesterolu 300-350 mg
Ilość energii pochodząca z tłuszczy max 30-35%

Zapotrzebowanie na NNKT:


wiek, płeć
stan ożywienia, stan zdrowia,
wysiłku fizycznego

dawka NNKT 0,6% /d zaspokaja odpowiednie 25g NNKT
n3: n6 5:1
Odpowiednie zróżnicowanie zapotrzebowania w zależności od ( kobiety w ciąży, laktacja, niemowlęta
osoby w podeszłym wieku )


nasycone kwasy tłuszczowe SFA (Saturated Faty Acides )
jednonienasycone MUFA (Monosaturated Faty acides
wielonienasycone PUFA

n-3- kwas linolenowy
n-6 kwas linolowy
NNKT- linowlowy, linolwnowy i ich formy długołańcuchowe powyżej 18 at. C i wiecej niż 3 w. Podwójne
Arachidowy
Eikoza-petaenowy EPA
Dokozaheksaenowy DHA
Omega 3

układ krążenia
rozwój narządu wzroku i funkcjonowanie


rozwój i funkcjonowanie mózgu i systemu nerwowego
układ odpornościowy

EPA





redukcja Stężenia trójglicerydów we krwi (hamowanie w jelicie o 30%)
normowanie ciśnienia krwi
działanie przeciw zakrzepowe
przeciw miażdżycowe
hamowanie rozwoju typu II
antydepresyjny i nowotwory