You are on page 1of 13

Κεφάλαιο

1

1

Οξειδοαναγωγή

Τι είναι οξείδωση και τι αναγωγή
Πριν γίνει γνωστή η ηλεκτρονιακή δομή των ατόμων δόθηκαν οι εξής ορισμοί για την οξείδωση και
την αναγωγή:
Οξείδωση είναι η ένωση ενός στοιχείου με το οξυγόνο ή η αφαίρεση υδρογόνου από μία ένωση

Παράδειγμα:
O C οξειδώνεται προς CO2 σύμφωνα με την αντίδραση:
C + O2 → CO2

To HCl οξειδώνεται προς Cl2 σύμφωνα με την αντίδραση:
4HCl + O2 → 2Cl2 + 2H2O

Αναγωγή είναι η ένωση ενός στοιχείου με το υδρογόνο ή η αφαίρεση οξυγόνου από μία ένωση

Παράδειγμα:
Το Ι2 ανάγεται σε ΗΙ σύμφωνα με την αντίδραση:
Ι2 + Η2 → 2ΗΙ

Το ZnO ανάγεται σε Zn σύμφωνα με την αντίδραση:
ZnO + C → Zn + CO

Μετά από την εύρεση της ηλεκτρονιακής θεωρίας και την κατανόηση των χημικών δεσμών καθώς
και της δομής του ατόμου δόθηκαν οι εξής ορισμοί για την οξείδωση και την αναγωγή:

Συκούδη Κωνσταντίνα

Οξείδωση είναι η αποβολή ηλεκτρονίων
Αναγωγή είναι η πρόσληψη ηλεκτρονίων

Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία)

+2) -1 (+1. Mg.χ C+ O2 → CO2 και Η2 + Βr2 → HBr Στις αντιδράσεις αυτές δεν παρατηρείται μεταφορά (αποβολή ή πρόσληψη) ηλεκτρονίων. Στις ομοιοπολικές (μοριακές) ενώσεις. αν τα κοινά ζεύγη ηλεκτρονίων των ομοιοπολικών δεσμών αποδοθούν στο ηλεκτραρνητικότερο άτομο. +5. Zn Al Cu.Ο) ίσο με το μηδέν. Si Αριθμοί οξείδωσης -1 +1 (-1) -2 (-1. 2. π. +4 Για την εύρεση των αριθμών οξείδωσης στοιχείων σε ενώσεις ακολουθούμε τους παρακάτω κανόνες: 1. εκτός από τις ενώσεις του με τα μέταλλα (υδρίδια) που έχει -1. Ηλεκτραρνητικά είναι τα στοιχεία που έχουν την τάση να προσλαμβάνουν ηλεκτρόνια Με ανάλογο τρόπο δεν είναι απαραίτητη η παρουσία του υδρογόνου για την αναγωγή ενός σώματος (αλλά οποιοδήποτε ηλεκτροθετικό στοιχείο. ο αριθμός οξέιδωσης. +6) -3 (+3. Hg Fe. +7) -2 (+4.Ο) ίσο με +1. ονομάζεται το πραγματικό φορτίο που έχει ένα ιόν. +5) -4. Na. Το F στις ενώσεις του έχει πάντοτε αριθμό οξείδωσης (Α. Υπήρχε ανάγκη να δοθεί ένας γενικότερος ορισμός για την οξειδοαναγωγή.) : Στις ιοντικές (ετεροπολικές ενώσεις). Ca. I S N. αλλά απλή μετατόπιση φορτίων λόγω των πολωμένων ομοιοπολικών δεσμών στις μοριακές ενώσεις που σχηματίζονται.χ. όπως π.χ νάτριο Ηλεκτροθετικά είναι τα στοιχεία που έχουν την τάση να αποβάλλουν ηλεκτρόνια Παρόλα αυτά υπάρχουν αντιδράσεις οξειδοαναγωγής που δεν καλύπτονται από τον προηγούμενο ορισμό. φθόριο). +3. Αριθμός οξείδωσης (Α. +4.Ο. Ag Ba. π. P C. +3 +2. +4 +2. Br.2 Με βάση τους τελευταίους ορισμούς γίνεται φανερό ότι για να γίνει οξείδωση δεν είναι πάντα απαραίτητο το οξυγόνο (αλλά οποιοδήποτε ηλεκτραρνητικό στοιχείο. +6 Αμέταλλα F H O Cl. Sn Mn Cr Αριθμοί οξείδωσης +1 +2 +3 +1. Για τον σκοπό αυτό επινοήθηκε ένας νέος όρος στην χημεία. ονομάζεται το φαινομενικό φορτίο που θα αποκτήσει ένα άτομο. 3. +2 +2. Μέταλλα K. ώστε να καλύπτονται όλες οι περιπτώσεις. Ni Pb.Ο) ίσο με -1 Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) Συκούδη Κωνσταντίνα . +7 +3. Το Η στις ενώσεις του έχει αριθμό οξείδωσης (Α. Κάθε στοιχείο σε ελεύθερη κατάσταση έχει αριθμό οξείδωσης (Α.

όπως Κ. εκτός από τα υπεροξείδια στα οποία έχει -1.Ο. άρα θα έχουμε: 2Χ + 7(-2) = -2 άρα Χ = +6 β) Ο αριθμός οξείδωσης του Ο είναι -2. 5. Ca. άρα θα έχουμε: Χ + 4(+1) = +1 άρα Χ = -3 Παράδειγμα 3: Να υπολογίσετε τον αριθμό οξείδωσης του C στην ένωση C3H8. 7.Ο) όλων των ατόμων σε ένα πολυατομικό ιόν είναι ίσο με το φορτίο του πολυατομικού ιόντος. Το αλγεβρικό άθροισμα των αριθμών οξείδωσης (Α. άρα θα έχουμε: 3(+1) +X +4(-2) = 0 άρα X= +5 Παράδειγμα 2: Να υπολογιστούν οι αριθμοί οξείδωσης των στοιχείων στα παρακάτω ιόντα: α) του Cr στο διχρωμικό ιόν. Cr2O72β) του S στο θειώδες ιόν.Ο) ίσο με -2. Παράδειγμα 1: Να υπολογιστούν οι αριθμοί οξείδωσης των στοιχείων στις παρακάτω ενώσεις: α) του S στο Na2SO4 β) του Ν στο KNO3 γ) του P στο H3PO4 α) Οι αριθμοί οξείδωσης για το Na είναι +1 και για το Ο είναι -2. 3 Συκούδη Κωνσταντίνα το 1o άτομο C έχει Α.=-3 το 2o άτομο C έχει Α. Na. άρα θα έχουμε: 2(+1) +X +4(-2) = 0 άρα X = +6 β) Οι αριθμοί οξείδωσης για το Κ είναι +1 και για το Ο είναι -2. άρα θα έχουμε: X + 3(-2) = -2 άρα X = +4 γ) Ο αριθμός οξείδωσης του Η είναι +1. άρα θα έχουμε: (+1) +Χ + 3(-2) = 0 άρα Χ = +5 γ) Οι αριθμοί οξείδωσης για το Η είναι +1 και για το Ο είναι -2. SO32γ) του Ν στο αμμώνιο. Τα αλκάλια. 8 3x+8=0 ή x= 3 8 Η τιμή .Ο. έχουν πάντοτε αριθμό οξείδωσης (Α.Ο) +1 και οι αλκαλικές γαίες. Το αλγεβρικό άθροισμα των αριθμών οξείδωσης (Α.3 4.Ο) +2. στην οποία έχει +2.αντιπροσωπεύει το μέσο όρο των τιμών αυτών. καθώς και την ένωση OF2 (οξείδιο του φθορίου).=-3 Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) .=-2 το 3o άτομο C έχει Α. Το Ο στις ενώσεις του έχει αριθμό οξείδωσης (Α. Γιατί ο αριθμός οξείδωσης είναι κλασματικός αριθμός. όπως Ba. έχουν πάντοτε αριθμό οξείδωσης (Α. 6.Ο.Ο) όλων των ατόμων σε μία ένωση είναι ίσο με το μηδέν. ΝΗ4+ α) Ο αριθμός οξείδωσης του Ο είναι -2.

NH3 . NO2 . Στην ΝΗ3 το Ν έχει το μικρότερο αριθμό οξείδωσης και άρα μπορεί να δράσει μόνο σαν αναγωγικό σώμα δηλαδή να προκαλέσει αναγωγή και το ίδιο να οξειδωθεί ανεβαίνοντας τη σκάλα οξειδοαναγωγής.4 Οξείδωση είναι η αύξηση του αριθμού οξείδωσης ατόμου ή ιόντος Αναγωγή είναι η ελάττωση του αριθμού οξείδωσης ατόμου ή ιόντος Μία αντίδραση οξείδωσης συνοδεύεται πάντα με αναγωγή. Το ΝΟ το ΝΟ2 και το Ν2 μπορούν να δράσουν και σαν οξειδωτικά και σαν αναγωγικά. χημική ένωση ή ιόν) λέγεται αναγωγικό όταν προκαλεί αναγωγή ενώ το ίδιο οξειδώνεται. N Ένωση Αριθμός οξείδωσης Ν HNO3 NO2 NO +5 +4 +2 NH3 N2 -3 0 Στο ΗΝΟ3 το Ν έχει το μεγαλύτερο αριθμό οξείδωσης και άρα μπορεί να δράσει μόνο σαν οξειδωτικό σώμα δηλαδή να προκαλέσει οξείδωση και το ίδιο να αναχθεί κατεβαίνοντας τη σκάλα οξειδοαναγωγής. i)αντιδράσεις εξουδετέρωσης ii) αντιδράσεις διπλής αντικατάστασης Οξειδωτικές ουσίες : Ένα σώμα (στοιχείο. Γι’ αυτό και οι αντιδράσεις αυτές ονομάζνται οξειδοαναγωγικές. Μεταθετικές ονομάζονται οι αντιδράσεις στις οποίες δεν μεταβάλεται ο αριθμός οξείδωσης των στοιχείων που συμμετέχουν σε αυτές. Αναγωγικές ουσίες: Ένα σώμα (στοιχείο. NO . Παράδειγμα: Ποιο από τα παρακάτω σώματα είναι οξειδωτικό και ποιο αναγωγικό. HNO3 . Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία)   Συκούδη Κωνσταντίνα . χημική ένωση ή ιόν) λέγεται οξειδωτικό όταν προκαλεί οξείδωση ενώ το ίδιο ανάγεται. Τα οξειδωτικά σώματα περιέχουν άτομα που μπορούν να αναχθούν δηλαδή να μειώσουν τον αριθμό οξείδωσής τους. Τα αναγωγικά σώματα περιέχουν άτομα που μπορούν να οξειδωθούν δηλαδή να αυξήσουν τον αριθμό οξείδωσής τους.

+… (Χ: F.χ. Cl. P → H3PO4 +…. S. Έτσι. Οξείδια SO2 → H2SO4 + … .χ.χ. P. Ο3 → Ο2 + Ο2.+….Ο. Br. H2) C → CO2 +… . KClO3 → KCl + … •CaOCl2(χλωράσβεστος) → CaCl2 + … Βάσεις Καμία Πίνακας 2: ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΑΝΑΓΩΓΙΚΑ Στοιχεία Μέταλλα Η σειρά αναγωγικής ισχύος των μετάλλων σε σχέση με το υδρογόνο είναι: Li >K > Ba > Ca > Na > Mg > Al > Mn > Zn > Cr > Fe > Co > Ni > Sn > Pb > H2 > Bi > Cu > Hg > Ag > Pt > Au Δηλαδή το Κ είναι πιο αναγωγικό από το Na. .+… Οξείδια MnO2 + H+ → Mn2+ +…(ομοίως το PbO2) CuO → CuΟ + … (ομοίως το Ag2O) H2O2 → Η2O2. αυτού π. I) Ο2→Ο2. Η2 → Η2O +… S → H2SO4 +…. K + NaCl → KCl + Na Γενικά ισχύει: Μ → Μx+ +… Ορισμένα αμέταλλα (π.5 Τα κυριότερα οξειδωτικά και αναγωγικά σώματα βρίσκονται στους παρακάτω πίνακες: Πίνακας 1: ΚΥΡΙΟΤΕΡΑ ΟΞΕΙΔΩΤΙΚΑ Στοιχεία •Οξειδωτικά είναι τα αμέταλλα τα οποία έχουν την ακόλουθη σειρά οξειδωτικής ισχύος: F2 > Ο3 > Cl2 > Br2 > Ο2 > I2 > S Συνοπτικά ισχύει: Χ2 → 2Χ. C. CO → CO2 +… H2O2 → O2 + … Συκούδη Κωνσταντίνα Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) .+ … SO2 → SΟ + … Οξέα H2SO4 (πυκνό) → SO2 +… HNO3 (αραιό) → NO +… HNO3 (πυκνό) → NO2 + … Άλατα KMnO4 + H+ → Mn2+ + … K2Cr2O7 + H+ → 2Cr3+ … •Άλατα που περιέχουν μέταλλο με τον ανώτερο Α. Fe3+ → Fe2+ + … και Sn4+ → Sn2+ … •οξυγονούχα άλατα αλογόνων → αλογονούχα άλατα π.

Br. -ώδη άλατα → -ικά άλατα) 2NaX → X2 + … (X = Cl.χ. I) H2S → SΟ + … Η2SO3 → Η2SO4 + …( Γενικά. -ώδη οξέα → -ικά οξέα) Άλατα Na2SO3 → Na2SO4 + … (Γενικά. Απλή αντικατάσταση Στην απλή αντικατάσταση ένα στοιχείο αντικαθίσταται από κάποιο άλλο δραστικότερό του. Η σειρά δραστικότητας των μετάλλων και αμετάλλων προκύπτει με βάση τη σειρά ηλεκτροθετικότητας και ηλεκτραρνητικότητας αντίστοιχα.I) Na2S → S + … Fe2+ → Fe3+ + … (ομοίως Sn2+ → Sn4+) Αμμωνία 2NH3 → N2+ … Αντιδράσεις οξειδοαναγωγής Κατηγορίες αντιδράσεων οξειδοαναγωγής 1. Σύνθεση Δύο ή περισσότερα στοιχεία ενώνονται προς σχηματισμό μιας χημικής ένωσης. Στις αντικαταστάσεις μετάλλων το μέταλλο εμφανίζεται με το μικρότερο αριθμό οξείδωσης (εκτός από το Cu που δίνει Cu2+) 4.6 Οξέα 2HX → X2 + … (X = Cl. 2ΚClO3 → 2KCl +3O2 (Προσοχή ! Υπάρχουν και αντιδράσεις διάσπασης που δεν είναι οξειδοαναγωγής) 3. π.χ. C + O2 → CO2 2. 2HgO → 2Hg + O2 Στην διάσπαση παράγονται ενώσεις π.Br.χ. Πολύπλοκες αντιδράσεις α) Οξείδωση μετάλλων με οξειδωτικά οξέα Μ + πυκνό-θερμό H2SO4 → θειικό άλας + SO2 +Η2Ο Μ + πυκνό ΗΝΟ3 → νιτρικό άλας +ΝΟ2 + Η2Ο Μ + αραιό ΗΝΟ3 → νιτρικό άλας + ΝΟ + Η2Ο Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) όπου Μ: μέταλλο εκτός Pt & Au Συκούδη Κωνσταντίνα . Αποσύνθεση και διάσπαση Στην αποσύνθεση μία ένωση διασπάται στα στοιχεία της. π.

.. Μέθοδος ημιαντιδράσεων. * αναγωγικό * αναγωγικό +7 + ΚΜnO4 + Η2SO4 —> +6 + K2Cr2O7 + H2SO4 —> Ισοστάθμιση οξειδοαναγωγικών αντιδράσεων: +2 MnSO4 + K2SO4 + . Μέθοδος μεταβολής του αριθμού οξείδωσης.. Πως συμπληρώνουμε τη χημική εξίσωση μιας πολύπλοκης οξειδοαναγωγικής αντίδρασης: Αρχή διατήρησης ηλεκτρικού φορτίου: Σε μία αντίδραση οξειδοαναγωγής ο συνολικός αριθμός των ηλεκτρονίων που αποβάλλει το αναγωγικό είναι ίσος με τον συνολικό αριθμό ηλεκτρονίων που προσλαμβάνει το οξειδωτικό. Διαφορετικά. γράφουμε: Συκούδη Κωνσταντίνα Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) .7 β) οξείδωση αμετάλλων με οξειδωτικά οξέα πυκνό-θερμό H2SO4 πυκνό ΗΝΟ3 αραιό ΗΝΟ3 C CO2 P H3PO4 - H3PO4 CO2 H3PO4 S SO2 H2SO4 H2SO4 I HIO3 γ) Οξειδωτική δράση του KMnΟ4 (υπερμαγγανικό κάλιο) και του Κ2Cr2O7 (διχρωμικό κάλιο): Τα σώματα αυτά εκδηλώνουν την οξειδωτική τους δράση σε όξινο περιβάλλον και μετατρέπονται αντίστοιχα σε άλατα Μn+2 και Cr+3. +3 Cr2(SO4)3 + K2SO4 + . Ως όξινο περιβάλλον χρησιμοποιείται συνήθως το H2SO4..

σύμφωνα με τη μέθοδο της μεταβολής του αριθμού οξείδωσης. κάνουμε ισοστάθμιση στα άτομα Η (ή Ο). του οξειδωτικού στο προϊόν οξείδωσης.8 Η διαδικασία που ακολουθείται για την εύρεση των συντελεστών. Τέλος αν έχουμε εργαστεί σωστά τα άτομα Ο θα πρέπει να είναι ισοσταθμισμένα. προσθέτοντας κατάλληλο αριθμό μορίων Η2O σε όποιο μέλος της χημικής εξίσωσης απαιτείται. τότε για να βρούμε τους συντελεστές των οξειδωτικών και αναγωγικών ουσιών διαιρούμε τις μεταβολές με το μέγιστο κοινό διαιρέτη τους. (2) Υπολογίζουμε τη μεταβολή του αριθμού οξείδωσης του στοιχείου που οξειδώνεται και του στοιχείου που ανάγεται. 2ΝΗ3 + 3CuO → N2 +3Cu +3Η2Ο Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) Συκούδη Κωνσταντίνα . είναι η εξής: (1) Γράφουμε τα αντιδρώντα. όπως φαίνεται στο παράδειγμα. Βήμα 4°: Ισοσταθμίζουμε τα άτομα του Η προσθέτοντας στο μέλος της αντίδρασης που χρειάζεται τον κατάλληλο αριθμό μορίων νερού (Η2Ο).Ο. Ν: από -3 → 0 μεταβολή 3 Cu από +2 →0 μεταβολή 2 (απόλυτη τιμή) Βήμα 3°: Παίρνουμε τόσα άτομα Ν όση είναι η μεταβολή του αριθμού οξείδωσης του Cu και τόσα άτομα Cu όση είναι η μεταβολή του αριθμού οξείδωσης του Ν. (4) Με βάση τους συντελεστές που τοποθετήσαμε στο δεύτερο μέλος της χημικής εξίσωσης. 2ΝΗ3 + 3CuO → N2 +3Cu Παρατήρηση!! Αν οι μεταβολές των αριθμών οξείδωσης δεν είναι αριθμοί πρώτοι μεταξύ τους. προσδιορίζουμε το οξειδωτικό και το αναγωγικό και με βάση τη θεωρία γράφουμε τα προϊόντα που δίνουν. Τέλος. καθορίζουμε και τους συντελεστές στο πρώτο μέλος. του αναγωγικού μπαίνει συντελεστής στο προϊόν αναγωγής και η συνολική μεταβολή του Α. παράδειγμα 1 : Οξείδωση ΝΗ3 από CuO Βήμα 1°: Γράφουμε τα προϊόντα (από τους πίνακες αναγωγικών και οξειδωτικών) -3 +2 0 0 ΝΗ3 + CuO → N2 +Cu Βήμα 2°: Υπολογίζουμε τη μεταβολή του αριθμού οξείδωσης για το στοιχείο που οξειδώνεται και για το στοιχείο που ανάγεται.Ο. (3) Η συνολική μεταβολή του Α. έτσι ώστε να ισχύει η αρχή διατήρησης της μάζας.

C: από +2 → +4 μεταβολή 2 (αύξηση αριθμού οξείδωσης άρα οξέιδωση) Μn: από +7 →+2 μεταβολή 5 (μείωση του αριθμού οξείδωσης άρα αναγωγή) Βήμα 3°: Παίρνουμε τόσα άτομα C όση είναι η μεταβολή του αριθμού οξείδωσης του Mn και τόσα άτομα Mn όση είναι η μεταβολή του αριθμού οξείδωσης του C. 5CO + 2KMnO4 + 3Η2SO4 → 5CO2 +2MnSO4 +K2SO4 + 3H2O παράδειγμα 3 : Οξείδωση FeCl2 από K2Cr2O7 παρουσία ΗCl Βήμα 1°: Γράφουμε τα προϊόντα (από τους πίνακες αναγωγικών και οξειδωτικών) +2 +6 +3 +3 FeCl2 + K2Cr2O7 + ΗCl → FeCl3 + CrCl3 + KCl + H2O Βήμα 2°: Υπολογίζουμε τη μεταβολή του αριθμού οξείδωσης για το στοιχείο που οξειδώνεται και για το στοιχείο που ανάγεται. Συκούδη Κωνσταντίνα Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) . Τέλος αν έχουμε εργαστεί σωστά τα άτομα Ο θα πρέπει να είναι ισοσταθμισμένα. Fe: Cr: από +2 → +3 μεταβολή 1 (αύξηση αριθμού οξείδωσης άρα οξέιδωση) από +6 →+3 μεταβολή 3 (μείωση του αριθμού οξείδωσης άρα αναγωγή) Βήμα 3°: Παίρνουμε τόσα άτομα Fe όση είναι η μεταβολή του αριθμού οξείδωσης του Cr και τόσα άτομα Cr όση είναι η μεταβολή του αριθμού οξείδωσης του Fe. 5CO + 2KMnO4 + Η2SO4 → 5CO2 +2MnSO4 +K2SO4 + H2O 5CO + 2KMnO4 + 3Η2SO4 → 5CO2 +2MnSO4 +K2SO4 + H2O Βήμα 4°: Ισοσθαμίζουμε τις θειικές ρίζες. FeCl2 + K2Cr2O7 + ΗCl → FeCl3 + CrCl3 + KCl + H2O Προσοχή!!! Στην συγκεκριμένη περίπτωση επειδή δεν μπορούμε να έχουμε 1Cr σε κάθε μέλος (μιας και στο αριστερό μέλος υπάρχουν ήδη 2Cr. παίρνουμε τον εμέσως επομενο πολλαπλάσιό τους. όπως φαίνεται στο παράδειγμα.9 παράδειγμα 2 : Οξείδωση CO από KMnO4 παρουσία Η2SO4 Βήμα 1°: Γράφουμε τα προϊόντα (από τους πίνακες αναγωγικών και οξειδωτικών) +2 +7 +4 +2 CO + KMnO4 + Η2SO4 → CO2 +MnSO4 +K2SO4 + H2O Βήμα 2°: Υπολογίζουμε τη μεταβολή του αριθμού οξείδωσης για το στοιχείο που οξειδώνεται και για το στοιχείο που ανάγεται. Βήμα 5°: Ισοσταθμίζουμε τα άτομα του Η προσθέτοντας στο μέλος της αντίδρασης που χρειάζεται τον κατάλληλο αριθμό μορίων νερού (Η2Ο).

το κάθε άτομο του Cl έχει αποκτήσει δομή ευγενούς αερίου Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) Συκούδη Κωνσταντίνα . β. 6FeCl2 + K2Cr2O7 + 14ΗCl → 6FeCl3 + 2CrCl3 + 2KCl + 7H2O Ερωτήσεις κατανόησης 1. Ο αριθμός οξείδωσης ενός ιόντος ισούται: α. α. με τον αριθμό ηλεκτρονίων που συνεισφέρει το άτομο δ. το φαινομενικό φορτίο που αποκτά το άτομο μετά την απόδοση των κοινά ηλεκτραρνητικότερο άτομο γ. α. το μόριο Cl2 είναι ηλεκτρικά ουδέτερο β. Τέλος αν έχουμε εργαστεί σωστά τα άτομα Ο θα πρέπει να είναι ισοσταθμισμένα. 3. το ηλεκτρικό του φορτίο β. To Cl στην ένωση HCl έχει αρνητικό αριθμό οξείδωσης διότι: προσλαμβάνει ένα ηλεκτρόνιο έχει πραγματικό φορτίο -1 είναι ηλεκτραρνητικότερο του Η έχει σε όλες τις ενώσεις του αριθμό οξείδωσης -1. με τον αριθμό ηλεκτρονίων της εξωτερικής του στοιβάδας γ. όπως φαίνεται στο παράδειγμα. 2.10 Άρα Fe: από +2 → +3 μεταβολή 1 (αύξηση αριθμού οξείδωσης άρα οξέιδωση) Cr: από +6 →+3 μεταβολή 3 (μείωση του αριθμού οξείδωσης άρα αναγωγή) 6FeCl2 + K2Cr2O7 + ΗCl → 6FeCl3 + 2CrCl3 + KCl + H2O 1x2=2 3x2=6 Βήμα 4°: Ισοσθαμίζουμε τα K. Στο μόριο Cl2 το κάθε άτομο του Cl έχει αριθμό οξείδωσης μηδέν. 6FeCl2 + K2Cr2O7 + ΗCl → 6FeCl3 + 2CrCl3 + 2KCl + H2O 6FeCl2 + K2Cr2O7 + 14ΗCl → 6FeCl3 + 2CrCl3 + 2KCl + H2O Βήμα 5°: Ισοσθαμίζουμε τα Cl. Βήμα 6°: Ισοσταθμίζουμε τα άτομα του Η προσθέτοντας στο μέλος της αντίδρασης που χρειάζεται τον κατάλληλο αριθμό μορίων νερού (Η2Ο). με το φορτίο του πυρήνα του β. τον αριθμό των ηλεκτρονίων που συνεισφέρει το άτομο. διότι. τον αριθμό των ηλεκτρονίων που έχει στην εξωτερική του στιβάδα δ. γ. δ. 4. Στις ομοιοπολικές ενώσεις ο αριθμός οξείδωσης κάθε ατόμου ισούται με: α. με το ηλεκτρικό του φορτίο.

6.-1.+3 και +4 δ. -2. ο άνθρακας έχει αριθμό οξείδωσης μηδέν μόνο: α. 13. Η2Ο2. -2 και+2 γ. 12.+4. 0 και+1. CH2Ο. -2.-1.0 και +1 β. -2.0 και +2 γ. -2 β. +1 και -1 γ.0 και+2. NO. CHCl3. Ο αριθμός οξείδωσης του Η μπορεί να πάρει τις τιμές: α. CH2O και CHCl3 δ. +1 δ. (I) και (IIΙ).-1. 11. CO και CH2Cl2. +7 δ. είναι το οξειδωτικό β. Ο2 και OF2 το οξυγόνο εμφανίζεται με τους αριθμούς οξείδωσης: α.0 και +1 β.0 και +4 β. είναι το αναγωγικό γ.11 γ. Από τις παρακάτω αντιδράσεις: Η2 + Cl2 → 2HCl (Ι) KClO3 → KCl + 3/2O2 (III) CaCO3 → CaO + CO2 NaOH + CO2 → NaHCO3 είναι αντιδράσεις οξειδοαναγωγής μόνο οι: α. στις CO.-1. οξειδώνεται β. CO2. (Π) και (IIΙ) δ. -2. Από τις χημικές ουσίες C.-1. δεν είναι αντίδραση οξειδοαναγωγής. 0. χαρακτηρίζεται ως οξειδοαναγωγή β. 0 γ. 7.+1. +6. CH3Cl.+4 και +5 β. Συκούδη Κωνσταντίνα (II) (IV) Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) . χαρακτηρίζεται ως οξείδωση γ. (Ι).0. CH2O και CH2Cl2. -4 και +4 γ.-2. 5. 0 και +1 β.+1 και +2 10. -3 και+5 γ. ο χημικός δεσμός στο μόριο Cl δεν είναι πολωμένος δ.-1. CO και CO2 ο άνθρακας εμφανίζεται με τους αριθμούς οξείδωσης: α. προσλαμβάνει ηλεκτρόνια δ. -2.+2. 0. Ο αριθμός οξείδωσης του οξυγόνου μπορεί να πάρει τις τιμές: α. Η αντίδραση H2S → Η2 + S : α. 8. 0 και +2.+2 και +4.+5 και +6 9. 0.0 και +4 δ.-1. δεν οξειδώνεται ii) το οξυγόνο: α. χαρακτηρίζεται ως αναγωγή δ. Στις ενώσεις CH4. -4. Στις ενώσεις H2SO4. Στην αντίδραση 2Cu + Ο2 → 2CuO : i) ο χαλκός: α. CO2 και CHCl3 β. στον C γ. Στο διχρωμικο ιόν (Cr2O72-) ο αριθμός οξείδωσης του χρωμίου (Cr) είναι ίσος με: α.+3. -1.0+1 και+2 δ. αποβάλλει ηλεκτρόνια γ. (II) και (IV) β. (Ι) και (II) γ. -2.-2. δ. CH2Cl2. ο χημικός δεσμός δεν είναι ιοντικός. (Ι).+2. Στις χημικές ουσίες Ν2. ανάγει το Cu 14. -4. στις C. -2. -4. ΝΟ2 και ΗΝΟ3 το άζωτο εμφανίζεται με τους αριθμούς οξείδωσης: α.+3. ανάγεται δ. στις CO. ΗΝΟ2. 0.

12 15. α) Cu + H2SO4(πυκνό) → β) Αg + H2SO4 (πυκνό) → γ) Fe + H2SO4 (πυκνό) → δ) Αg + HNO3(πυκνό) → ε) Cu + HNO3(πυκνό) → στ) Αg + HNO3(αραιό) → ζ) Cu + HNO3(αραιό) → η) Fe + HNO3(αραιό) → ι) C + H2SO4(πυκνό) → ια) P + H2SO4(πυκνό) → ιβ) S + H2SO4(πυκνό) → ιγ) C + HNO3(πυκνό) → ιδ) P + HNO3(πυκνό) → ιε) S + HNO3(πυκνό) → ιστ) I2 + HNO3(πυκνό) → ιζ) P + HNO3(αραιό) → Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) Συκούδη Κωνσταντίνα . Να συμπληρώσετε τις παρακάτω αντιδράσεις.

μετρημένος σε συνθήκες STP. 32.4g Αg αντιδρούν πλήρως με αραιό διάλυμα ΗΝΟ3 0.48L αερίου. Συκούδη Κωνσταντίνα Χημεία Γ Λυκείου (Θεωρία) . Να υπολογιστούν: α) ο όγκος του αερίου που ελευθερώνεται.13 ιη) S + HNO3(αραιό) → ιθ) ΝΗ3 + CuO → ικ) CO + KMnO4 + H2SO4 → ιλ) FeCl2 + K2Cr2O7 + HCl → ιμ) Al + H2SO4 (πυκνό) → ιν) Zn + H2SO4 (πυκνό) → κ) Mg + HNO3(πυκνό) → 16. Ορισμένη ποσότητα Fe διαλύεται πλήρως σε αραιό διάλυμα H2SO4 .8Μ οπότε ελευθερώνονται 9. μετρημένος σε συνθήκες STP β) ο όγκος του διαλύματος HNO3 που απαιτείται για την αντίδραση 17. β) Ιση ποσότητα Fe διαλύεται πλήρως σε πυκνό θερμό διάλυμα H2SO4 .84L αερίου. μετρημένα σε συνθήκες STP. οπότε ελευθερώνονται 4. Ορισμένη ποσότητα Cu διαλύεται πλήρως σε αραιό διάλυμα ΗΝΟ3 0.8Μ. α) Να βρεθεί η μάζα του Fe που αντέδρασε. 18. Να υπολογιστούν: α) η μάζα του Cu που αντέδρασε β) ο όγκος του διαλύματος ΗΝΟ3 που καταναλώθηκε. Να βρεθεί ο όγκος του αερίου που ελευθερώνεται. μετρημένα σε πίεση 1atm και θερμοκρασία 27 0C.