You are on page 1of 6

1.

Kako se uzima prosječni uzorak za
određivanje osnovnih elemenata
plodnosti tla ?
Uzima se tako što sa više mjesta ( 15-20 po
ha ) iskopamo rupu 20 cm dubine a zatim
ašovom uzmemo jednu vertikalnu krišku
debljine 5 cm iz svake rupe. Tih dvadesetak
uzoraka se izmješa i uzme se od 0,5 do 0,7
kg u kesu. Taj uzorak predstavlja prosječan
uzorak te površine. Uzorci se ne uzimaju uz
rubne površine ili na mjestima gdje je ležao
stajnjak.
2. Šta je pedološki profil i koje vrste
uzoraka uzimamo iz profila ?
Presjek tla kroz sve horizonte sve do
matičnog supstrata. Iz profila tla se uzimaju
uzorci za određivanje hemijskih, vodnofizičkih i fizičko-mehaničkih svojstava.
3. Šta je hidroskopska vlaga tla Hy ?
Količina vode koju tlo sadrži pri relativnoj
vlažnosti zraka cca 96 %, a koju postižemo u
eksikatoru nad 10% H2SO4 prema
temperaturi 20 C. Označava se sa Hy prema
Mitscherlichu. Zavisi od vlažnosti zraka,
aktivne površine zemljišnih čestica i količine
iona u Ads. Kompleksu.
4. Šta je VTV ?
Vlažnost trajnog venuća je donja granica
pristupačne vode biljkama i približno je

jednaka dvostrukoj vrijednosti Hy. Količina
vode kada biljke počnu da vehnu. ( Pjeskuša 3
%, ilovača 15 % i glinuša 30 % )
5. Rk retencioni kapacitet i kako se
određuje ?
Gornja granica biljci lako pristupačne vode i
najoptimalniji odnos vlažnosti kapaciteta za
zrak u tlu. To je opneno-kapilarna voda. Njena
vrijednost se određuje u laboratoriju: Cilindar
kopeckog natopimo kapilarnim putem preko
filter papira. Nakon što se površina orosi
cilindar ostavljamo 30 minuta da se iscijedi
gravitaciona voda iz makropora, a zatim se
stavlja na vagu. Taj uzorak je zasićen do
retencionog kapaciteta. Nakon vaganja ide na
sušenje 105 C do konstantne težine. Razlika
između ove dvije vrijednosti u odnosu na
zapreminu predstavlja RK koji se izražava u
zapreminskim procentima. RK % = ( Gubitak
sušenjem/ V ( cilindar) )x100
6. Šta je pristupačna voda biljke ?
Ona voda koja se nalazi između hidroloških
konstanti PVK kao gornje i VTV kao donje
granice. Može se izraziti u procentima i u
m3/ha. PV%=PVK%-VTV%
7. Kako se težinski procenti vlažnosti
prevode u volumne?
Preračunavanje težinskih u volumne procente
se vrši tako što težinske procente izmnožimo

sa volumnom specifičnom gustinom.
%volumni=%težinski x Vsg
8. Šta je Vsg ?
Vsg je odnos težine suhog tla i ukupne
zapremine suhog tla u prirodnom stanju sa
porama mjerene u cilindru Kopeckog. Vsg=
Masa suhog tla (g)/ volumen suhog tla u
prirodnom stanju sa porama ( cm3 )
9. Šta je prava specifična gustina Psg
odnos težine čvrste faze tla mjerene u
gramima i zapremine čvrste faze mjerene u
cm3.
Masa čvrste faze (g) / Volumen čvrste faze
(cm3)
10.
Kako se izračunava porozitet tla i
koje su mu vrijednosti ?
To je procentualni sadržaj svih pora u tlu kada
se ono nalazi u prirodnom, neporemećnom
stanju. Porozitet je odnos zapremine pora i
ukupne zapremine tla. P$vol=Vpora/Vukupna
x 100. Vrlo porozno tlo ( >60 % ) Porozno tlo
( 45-65 )Malo porozno ( 30-45 ) vrlo malo
(<30)
11.
Šta je kapacitet tla za zrak ( Kz ) i
prosječne vrijednosti ?
Kapacitet tla za zrak je procentualni sadržaj
makro pora u tlu, odnosno zapremina pora
ispunjenih zrakom koja je prostala kada je tlo
zasićeno do Rk. Pjesk. 30-40, Ilo 10-25 Glin 5-

15
Kz%vol=Ukupan porozitet(P%Vol) – retencioni
kapacitet tla ( Rk % vol )
12.
Kako se određuje stabilnost
strukturnih agregata po Sekeri?
Vrši se na osnovu vremena i intenziteta
raspadanja strukturnih agregata u vodi. Uzme
se 10 agregata veličine 2-4mm te se stave u
Petrijevu posudu, poliju destilovanom vodom i
ostave 10 minuta. Posuda se protrese
nekoliko puta lijevo-desno. Nakon 10 min na
osnovu slika zamuljivanja ocjenjuje se
postojanost, stabilnost strukturnih agregatta:
Mrvice se: a) ne raspadaju ili samo malo na
velike komade b) raspadaju se u pretežno
velike i malo malih komada c) raspadaju se
jednako na velike i male d) raspadaju na
pretežno male e) raspadaju samo na male f) i
manji komadi se raspadaju, dolazi do
peptizacije uzorka tla
13.
Šta je tekstura a šta teksturna
klasa ?
Tekstura tla predstavlja odnos čestica različite
veličine, kao što su čestice pijeska, praha i
gline. Na osnovu procentualnog sadražaja
pojedinih teksturnih elemenata tlo dobija
teksturnu oznanku ili klasu tla.
14.
Osnovne teksturne klase i kako se
određuju ?

pjeskovito tlo ( manje od 15% gline ) ilovasto
( 15-25 % gline ), glinovito ( 25-45% gline ) i
teška glina ( više od 45 % gline ) . Određuju
se metodom trokuta ili metodom kačinskog
15.
Određivanje metodom kačinskog
Metod se zasniva na opipu u suhom stanju i
mogučnošću formiranja prstena od vrpce
izvaljane od ispitivanog tla u vlažnom stanju.
Grudvicu tla u suhom stanju drobimo prstima
i procjenjujemo koliko je opip tvrd ( opip je
tvrđi ako je tlo glinovitije ). U vlažnom stanju
uzorak navlažimo do plastične konzistencije
tako da ne osježamo agragate pod prstima.
Od te mase se valjanjem pokušava formirati
vrpca promjera 3 mm. Ukoliko se formira od
nje obrazujemo prsten i određujemo prema
pukotinama na vrpci metodom kačinskog.
a) ne može se formirati vrpca ( pjeskulja ) b)
moguće formirati komadiće ( ilovita
pjeskulja )c) Vrpca kod valjanja puca ( lagana
ilovača) d) Vrpca se formira, prsten raspada
( srednje teška ilovača), e) vrpca se formira a
prsten pokazuje pukotine ( teška ilovača ) f)
vrpca se formira a prsten održava ( glinuša )
16.
Aktivna kiselost ?
Kiselost koja predstavlja trenutnu količinu H+
jona u otoopini tla u trenutku mjerenja.
Određivanje se vrši u destilovanoj vodi i
označava kao pH u H2O

17.
Supstitucijska kiselost
Dio potencijalne kiselosti koji predstavlja dio
slabo vezanih iona H, Fe2+ i Al3+ koji se iz
adsorptivnog kompleksa mogu zamijeniti
neutralnim solima ( KCl) Izražava se kao pH u
KCl
18.
Kalcifikacija
Kalcifikacija – je pedomeliorativna mjera dodavanja
kreča (CaO) ili kalcijum karbonata (CaCO3) kiselim
zemljistima u cilju neutralizacije pH vrijednosti i popravljanja
fizicko – hemijskih osobina. Ca vrsi neutralizaciju H+ jona i
tako povisuje pH vrijednost tla.

19.

Priprema uzorka tla za izvodjenje lab. vjezbi?
Priprema uzorka se sastoji u sljedecim radnjama: 1.
Susenje uzorka – razastiranje uzorka na papiru. Susenje
traje par dana. 2. Sitnjenje uzorka – vrsi se gumenim
tuckom u avanu pazeci da se prinudno ne usitni skelet. 3.
Prosijavanje – vrsi se kroz sito, promjera 2 mm. 4.
Cuvanje uzorka – ovako izdvojene frakcije cuvaju se u
casama od plastike ili papira.