You are on page 1of 101

UNIVERSITETI I PRISHTINËS “HASAN PRISHTINA”

FAKULTETI EKONOMIK

STUDIMET POSTDIPLOMIKE MASTER
DEPARTAMENTI: BANKA, FINANCA DHE KONTABILITET

PUNIM I DIPLOMËS PËR MASTER
TEMA:

PËRDORIMI I FONDEVE NË MIRËBESIM
TË AGJENCISË KOSOVARE TË PRIVATIZIMIT
PËR ZHVILLIMIN EKONOMIK TË KOSOVËS

Mentori:

Kandidati:

Prof. Ass. Dr. Driton BALAJ

Avni J. JASHARI, CA, CFE, IS
avni.j.jashari@gmail.com

Kryetar i Komisionit: Prof. Asoc. Dr. Skender AHMETI
Anëtar i Komisionit: Prof. Dr. Gazmend LUBOTENI

30 Janar 2014

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës

UNIVERSITETI I PRISHTINËS “HASAN PRISHTINA”

FAKULTETI EKONOMIK

STUDIMET POSTDIPLOMIKE MASTER
DEPARTAMENTI: BANKA, FINANCA DHE KONTABILITET

DEKLARATA E PLAGJIATURËS

Nën përgjegjësinë time deklaroj se ky punim diplome për Master me titull: “Përdorimi i
fondeve në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit për zhvillimin ekonomik

të Kosovës” është shkruar prej meje, nuk është prezantuar asnjëherë para një institucioni
tjetër për vlerësim dhe nuk është botuar i tëri ose pjesë të veçanta të tij. Punimi nuk
përmban material të shkruar nga ndonjë person tjetër, përveç rasteve të cituara dhe

referuara.

Avni J. JASHARI, CA, CFE, IS

Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari

30 Janar 2014

ii

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës

Çdo qenie njerëzore duhet të shikohet sipas asaj se çka ka të mirë, sepse asnjë prej nesh,
jo, as edhe një, nuk është i përkryer; dhe po t’i donim vetëm ata që janë të përkryer, kjo
botë do të ishte shkretëtirë për dashurinë tonë. 1
Every human being must be viewed according to what it is good for; for none of us, no, not
one, is perfect; and were we to love none who had imperfections, this world would be a
desert for our love.
(Thomas Jefferson) 2

Nëse diçka shkon keq, ata që e kanë aftësinë për të vepruar, e kanë edhe përgjegjësinë për
të vepruar.
If there’s something wrong, those who have the ability to take action have the responsibility
to take action.
(Thomas Jefferson)

Sa herë të kam thënë se kur të eliminosh të pamundurën, çfarëdo që ka mbetur, sado që
duket e pamundshme, duhet të jetë e vërteta?
How often have I said to you that when you have eliminated the impossible, whatever
remains, however improbable, must be the truth?
(Sir Arthur Conan Doyle)3

1

Përkthimet e kuotimeve janë nga autori i temës.
Thomas Jefferson (13 Prill 1743 – 4 July 1826) ka qenë njëri prej Etërve Themelues të Shteteve të
Bashkuara të Amerikës, autori kryesor i Deklaratës së Pavarësisë (1776) dhe Presidenti i tretë i Shteteve të
Bashkuara të Amerikës (1801–1809). Jefferson vlerësohet si një prej presidentëve më të mëdhenj të SHBA-ve
3
Sir Arthur Ignatius Conan Doyle (22 Maj 1859 – 7 Korrik 1930) ka qenë shkrimtar Britanik, më së shumti i
njohur si krijues i personazhit Sherlock Holmes.
2

Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari

iii

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës ABSTRAKT Ky punim i diplomës Master hulumton mundësinë e përdorimit të fondeve në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit për zhvillimin ekonomik të Republikës së Kosovës. Shumat të cilat mund të përdoren për projekte kapitale janë rreth 377 milion euro siç shpjegohet në kapitujt e fundit të punimit. 5) to carefully manage: compliance risk. 2) to make changes and additions in the Law of the Privatisation Agency of Kosovo. transactions risk. Budget of Kosovo is low in comparison to states in the region and the Republic of Kosovo is in need for additional funds that would be used for a speedier economic development. The privatization and liquidation trust funds are not being used for the economic development of Kosovo due to barriers in the laws in force. The amounts that can be used for capital projects is around 377 milion euros as outlined in the last chapters of thesis. Buxheti i Kosovës është i ulët në krahasim me shtetet e rajonit dhe Republika e Kosovës ka nevojë për fonde shtesë të cilat do të përdoreshin për zhvillim më të hovshëm ekonomik. management risk and reputation risk. Ky punim i diplomës Master dëshmon se është i mundshëm përdorimi i fondeve në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit për zhvillimin ekonomik të Republikës së Kosovës dhe atë duke filluar që në vitin 2014. Rekomandimet kryesore janë: 1) të përpilohet Plani i Veprimit ndër-institucional për të përgatitur ndryshimet ligjore përkatëse. three years earlier and in larger amounts that it is expected at the end of the privatisation and liquidation process. Fondet në mirëbesim të privatizimit dhe likuidimit nuk janë duke u përdorur për zhvillimin ekonomik të Kosovës për shkak të kufizimeve të legjislacionit në fuqi. i. This Master thesis proves that it is possible to use the trust funds of the Privatisation Agency of Kosovo for the economic development of the Republic of Kosovo and that starting from year 2014. Temë e diplomës për Master: Avni J.e. rreziku strategjik. Jashari iv . 3) të bëhen ndryshime dhe plotësime të Ligjit për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë. strategic risk. 2) të bëhen ndryshime dhe plotësime të Ligjit të Agjencisë Kosovare të Privatizimit. 4) to establish the Steering Committee of Capital Projects. pra tre vite më herët dhe në shuma më të mëdha sesa që pritet pas përfundimit të procesit të privatizimit dhe likuidimit. and 6) to have regular financial reporting to the Assembly. 5) të menaxhohen me kujdes: rreziku i pajtueshmërisë. 4) të themelohet Komiteti Drejtues i Projekteve Kapitale. 3) to make changes and additions in the Law on Public Financial Management and Accountability. rreziku i transakcioneve. The main recommendations are: 1) to prepare the inter-institutional Action Plan for preparing the respective amendments to the law. rreziku i menaxhimit dhe rreziku i reputacionit. dhe 6) të ketë raportime të rregullta financiare para Kuvendit. ABSTRACT This Master thesis researches the possibility to use the trust funds of the Privatisation Agency of Kosovo for the economic development of the Republic of Kosovo.

.................. x HYRJE.......1.1.............................................2....................................3.....2........................................3......................................... 5 e) Kontributi shkencor-praktik i hulumtimit............................................ 3 c) Burimet e të dhënave .................................. 22 2.....................................................................................................1.............................2................... 2..... 20 PROCESI I PRIVATIZIMIT DHE LIKUIDIMIT NË KOSOVË ...5.......... 16 1............................................................................................................................................. viii PËRMBAJTJA E SHKURTËR E PUNIMIT TË DIPLOMËS MASTER ........... 7 1..................................................................4........................................................................... 1 1.......................................................4........ 1 b) Qëllimet e hulumtimit.......................... Metodat e privatizimit ......... Mësimet e nxjerra nga privatizimi në botë .. Llojet e llogarive të AKP-së në BQK .............................................................2..................................................... ii ABSTRAKT .............................................................................................. 4 d) Rekomandimet kryesore ..... 22 2................. Autorizimet në llogaritë bankare të fondeve në mirëbesim ...................................................................................................... iv LISTA E SHKURTESAVE .............................. Procedurat bankare dhe llogaritë bankare të fondeve në mirëbesim ............ Jashari v ....... 7 1................................................. 37 2................... Përkufizimi i privatizimit .......................................... iv ABSTRACT ........ 51 Temë e diplomës për Master: Avni J..................... 44 2............. Kostoja e procesit të privatizimit dhe likuidimit .... 46 3............................... 44 RAPORTIMI FINANCIAR PËR FONDET NË MIRËBESIM........................................ Procesi i privatizimit dhe likuidimit të Ndërmarrjeve Shoqërore................... 8 1.......................... Të ardhurat nga privatizimi i ndërmarrjeve në disa shtete të Evropës.....................................................................................................................................................................................................3....................................................................... 48 3........................... a) Përkufizimi i problemit/temës që hulumtohet ..................................................................................................1...... Të ardhurat nga privatizimi i ndërmarrjeve shtetërore në shtetet e Evropës Juglindore .... 45 3................. Vonesat në përfundimin e procesit të privatizimit dhe likuidimit .............. Fondet në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit. 11 1.. 45 3........................................ 18 1.......Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës TABELA E PËRMBAJTJES DEKLARATA E PLAGJIATURËS .......................6............ Shpenzimet në emër të llogarive të likuidimit ...... 6 VËSHTRIMI TEORIK I PRIVATIZIMIT .................................................... 3......................................................... Qëllimi i privatizimit ...........................................

......... 74 6...................... 88 BURIME TJERA.....................................................4...............................................................................................1........... 73 5.......................................................... Plani kontabël i fondeve në mirëbesim....... 69 5. NDRYSHIMI I LEGJISLACIONIT PËR TË MUNDËSUAR PËRDORIMIN E FONDEVE NË MIRËBESIM PËR ZHVILLIMIN EKONOMIK TË KOSOVËS .................... 82 PËRFUNDIMET DHE REKOMANDIMET .. Ndryshimi i Ligjit të Menaxhimit të Financave Publike dhe Përgjegjësitë ............................................................. 58 4.2......................... Përkrahja për të mundësuar ndryshimet në legjislacion ........ 87 FAQET VIRTUALE TË INTERNETIT ......... 3.. Ndryshimi i ligjit të AKP-së ............................................................... 59 4.. 65 5.........................................5.................................. 64 5...................... 80 7...................................................................... MODALITETET E PËRDORIMIT NË TË ARDHMEN TË FONDEVE NË MIRËBESIM PËR ZHVILLIMIN EKONOMIK TË KOSOVËS ............... 88 Temë e diplomës për Master: Avni J................... 82 7................. 62 4.................................... Baza ligjore aktuale për investimin e fondeve në mirëbesim nga AKP-ja .....................3............................. Raportimi financiar – pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim ...2............................................... Sfidat në të ardhmen ...... 58 4.................................................................................................................................... 86 DOKUMENTET .... 78 7.............................................. Investimet në depozitat kohore në Bankën Qendrore të Kosovës .......................................................................... 79 7.............4............ 7........................ Interesi në llogaritë rrjedhëse .......................................................................................1............................................... 55 PËRDORIMI AKTUAL I FONDEVE NË MIRËBESIM NGA AKP ..1............................................ 76 6....... 63 4...................... Rrjedha e parasë për kostot e privatizimit dhe likuidimit deri Dhjetor 2016 ........................ Investimet në letrat me vlerë të Qeverisë së Republikës së Kosovës ..............................................Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 4..................................................................................................................2.................4.......................... 80 7....................... 63 5............... Depozitat kohore në bankat komerciale të Kosovës ..................... Jashari vi .................... 83 LITERATURA ............... SFIDAT DHE RREZIQET E PËRDORIMIT TË FONDEVE NË MIRËBESIM PËR ZHVILLIMIN EKONOMIK TË KOSOVËS....................................1... Rreziqet e identifikuara ............................. 77 6..2........................... Garancitë e nevojitura për kreditorët e Ndërmarrjeve Shoqërore .......... 54 3..........5....................... 86 PUBLIKIMET SHKENCORE DHE HULUMTIMET ....................................................... Modalitetet e përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës ......... Shpërndarja e investimeve sipas rajoneve nga të cilat janë gjeneruar të ardhurat e privatizimit dhe likuidimit ........................3................ Sfidat aktuale ..3. Përparësia e përdorimit të fondeve në mirëbesim për nga aspekti kohor ................ 79 8............5.4............................

.. 42 Tabela 15: Kostoja e personelit vendor.................................................. 37 Tabela 11: Burimet e financimit për kostot e tërësishme dhe për pagat / kompenzimet ............. 19 Tabela 4: Tabela e shitjeve nga AKM (2002 – 2008) ......................................................................................................................................................................................... 54 Tabela 18: Llojet e raporteve të pasqyrave financiare të fondeve në mirëbesim .................................... 35 Figura 8: Pagesat punëtorëve të NSH-ve – Janar 2004 deri Shtator 2013...... 39 Tabela 12: Raporti i kostove kundrejt të ardhurave . 34 Tabela 9: Pagesat ndaj punëtorëve të NSH-ve ..................... 32 Figura 4: Shitjet përgjatë viteve 2002................................. 40 Tabela 13: Raporti i pagave për personelin dhe konsultantët ..................................................... 29 Tabela 6: Shitjet nga AKM dhe AKP (Qershor 2002 – Shtator 2013) ......................................................................... 28 Figura 2: Shitjet nga AKP – Nëntor 2008 deri Shtator 2013..................................... Jashari vii ......................................... 51 Table 17: Plani grupor kontabël i fondeve në mirëbesim .. 35 Figura 6: Shitjet e aseteve gjatë procesit të likuidimit ............................................................................................................................................... 30 Figura 3: Shitjet nga AKM dhe AKP – Qershor 2002 deri Shtator 2013 ............. 27 Tabela 5: Tabela e shitjeve nga AKP (2008 – 2013) .............................................. 36 Figura 9: Interesi në llogaritë rrjedhëse – Korrik 2003 deri Shtator 2013.......................Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës LISTA E TABELAVE DHE FIGURAVE Tabela 1: Analizat e privatizimeve në disa shtete të Evropës ........... 78 Figura 1: Shitjet nga AKM – Qershor 2002 deri Qershor 2008 ... 68 Tabela 22: Shpërndarja e të ardhurave dhe investimeve sipas rajoneve: ........................ 61 Temë e diplomës për Master: Avni J...... ndërkombëtar dhe konsultantëve .............................................................................................. 41 Tabela 14: Numri i personelit dhe konsultantëve ................................. 56 Tabela 19: Interesi i gjeneruar në llogaritë rrjedhëse ............................................................... 36 Tabela 10: Kostoja e procesit të privatizimit dhe likuidimit në Kosovë .............. 74 Tabela 23: Nenet që duhet ndryshuar në ligjin e AKP-së .................................... 33 Figura 5: Shitjet e Ndërmarrjeve të Reja ............. 35 Figura 7: Shitjet sipas rajoneve në Kosovë Qershor 2002 – Shtator 2013 ....................... 42 Tabela 16: Pozitat e autorizuara për të nënshkruar transferet bankare ....... 62 Tabela 21: Kosto minimale për financimin e privatizimit dhe likuidimit deri më 2016 .............................................................................................Qershor 2002 deri Shtator 2013 ........................................................... 31 Tabela 7: Shitjet përgjatë viteve Qershor 2002-Shtator 2013 ....................................2013 ..........Janar 2006 deri Shtator 2013 ........................................................................................................................................................................ 59 Tabela 20: Interesi i gjeneruar në depozitimet kohore ......................................... 77 Tabela 24: Nenet që duhet ndryshuar në ligjin MFPP:........................ 32 Tabela 8: Raporti i shitjeve sipas regjioneve Qershor 2002 – Shtator 2013.... 18 Tabela 3: Analizat e privatizimeve në disa shtete të Evropës Juglindore sipas sektorëve ......................................................................................... 17 Tabela 2: Analizat e privatizimeve në Evropën Juglindore sipas të ardhurave .......................................................................

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës LISTA E SHKURTESAVE AKM Agjencia Kosovare e Mirëbesimit AKP apo Agjencia Agjencia Kosovare e Privatizimit ATK Administrata Tatimore e Kosovës BD Bordi i Drejtorëve BQK Banka Qendrore e Republikës së Kosovës BSPK Bashkimi i Sindikatave të Pavarura të Kosovës DHPGJSK Dhoma e Posaçme e Gjykatës Supreme të Republikës së Kosovës KUVENDI Kuvendi i Republikës së Kosovës LMFPP Ligji i Menaxhimit të Financave Publike dhe Përgjegjësitë MF Ministria e Financave NP Ndërmarrjet Publike NSH Ndërmarrjet Shoqërore OKB PCN Organizata e Kombeve të Bashkuara Përfaqësuesi Civil Ndërkombëtar PSSP Përfaqësuesi Special i Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara Qeveria e Republikës së Kosovës QEVERIA SHTYLLA E IV-të Unioni Evropian – Shtylla e Katërt e Misionit të Kombeve të Bashkuara në Kosovë (UNMIK EU Pillar IV) THESARI Thesari në Ministrinë e Financave UNMIK USAID ZCN United Nations Interim Administraton Mission in Kosovo (Misioni i Kombeve të Bashkuara në Kosovë) United States Agency for International Development (Agjencia Amerikane për Zhvillimin Ndërkombëtar) Zyra Civile Ndërkombëtare Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari viii .

përkrahjen e parezervë të tyre që më kanë dhënë si gjatë kohës së studimeve Master ashtu edhe gjatë punimit të temës së diplomës Master. IS Temë e diplomës për Master: Avni J. JASHARI. Vetëm Atij i lutem dhe prej Tij kërkoj ndihmë. Ky punim nuk do të ishte i mundur pa mirëkuptimin e bashkëshortes sime dhe fëmijëve. Driton Balaj për përkrahjen profesionale. Përkrahja dhe këshillat e prof. Dr. bashkë-punimin e treguar dhe kritikat konstruktive lidhur me këtë punim të diplomës Master. Dr. Avni J. Falënderime të posaçme kam për mentorin tim prof. I falënderoj prindërit e mij që më kanë edukuar. diskutimet e frytshme. Ai më ka ndihmuar të mbaj drejtimin e duhur në këtë punim. Dr. për besimin që kanë treguar dhe që nuk kanë kursyer asgjë për shkollimin tim. Gazmend Luboteni për vrojtimet profesionale dhe kritikat e mirëfillta. Jashari ix .Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës FALËNDERIMET: Falënderimet më të larta i kam për Zotin e Madhërishëm që më ka dhënë mendjen dhe më ka mundësuar të punoj këtë punim. CFE. Dr. Skender Ahmeti dhe Anëtarin e Komisionit prof. Këshillat e tyre kanë qenë të vlefshme dhe më kanë ndihmuar të pasuroj këtë punim. Driton Balaj kanë mundësuar që ky punim të jetë në nivelin e prezentuar këtu. I falënderoj Kryetarin e Komisionit prof. CA.

Jashari x .Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës PËRMBAJTJA E SHKURTËR E PUNIMIT TË DIPLOMËS MASTER Punimi ndahet në tetë kapituj me radhitjen e mëposhtme ku edhe është paraqitur përmbledhja e shkurtër: Hyrje: Në hyrje është paraqitur përkufizimi i problemit dhe temës që hulumtohet. qëllimet e përdorimit të programit të privatizimit. Kapitulli 1. Të dhënat e të ardhurave paraqiten në dy periudha: në periudhën Qershor 2002 deri në Qershor 2008 (Agjencia Kosovare e Mirëbesimit) dhe të Temë e diplomës për Master: Avni J. qëllimet e hulumtimit. Kapitulli 2. Shpjegohen dhe analizohen të ardhurat e privatizimit në disa shtete të Evropës si dhe në shtetet e rajonit si dhe bëhen disa analiza sektoriale të të ardhurave të privatizimit. metodat më të njohura të privatizimit të përdorura në botë si dhe mësimet e nxjerra nga privatizimet e ndërmarrjeve. Vështrimi teorik i privatizimit Në këtë kapitull është paraqitur vështrimi teorik i privatizimit duke e ilustruar edhe me shembuj konkret. rekomandimet kryesore dhe kontributi-shkencor praktik i punimit. Procesi i privatizimit dhe likuidimit në Kosovë Në këtë kapitull shpjegohet procesi i privatizimit dhe likuidimit në Kosovë për nga aspekti i të ardhurave e jo nga aspekti ligjor. burimet e të dhënave. Paraqiten përkufizimet e privatizimit.

Në fund të kapitullit shpjegohet kostoja e realizimit të procesit të privatizimit dhe likuidimit si dhe vonesat e mundshme në përfundimin e procesit të privatizimit dhe likuidimit. Së pari shpjegohet baza ligjore për investimin e fondeve në mirëbesim duke vazhduar më tej me llojet e investimeve që bëhen aktualisht si për shembull: interesi i gjeneruar në llogaritë rrjedhëse në Bankën Qendrore të Kosovës. përshkrimet e llojeve të ndryshme të fondeve në mirëbesim. Poashtu. Është paraqitur edhe përmbledhja e të ardhurave të tërësishme të privatizimit nga Qershor 2002 deri më Shtator 2013. Në fund shpjegohet mënyra e pagesës së kostove të likuidimit të parapara në nenin 40 të shtojcës së ligjit të AKP-së.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës dhënat e të ardhurave në periudhën Korrik 2008 deri Shtator 2013 (Agjencia Kosovare e Privatizimit). Jashari xi . Kapitulli 4. investimet në depozitat kohore në bankat komerciale të Kosovës dhe shqyrtimi i mundësisë së investimeve në letrat me vlerë të Qeverisë së Republikës së Kosovës. Kapitulli 3. investimet në depozitat kohore në Bankën Qendrore të Republikës së Kosovës. plani kontabël i fondeve në mirëbesim dhe llojet e tabelave financiare të paraqitura në pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim. procedurat bankare të fondeve në mirëbesim. Temë e diplomës për Master: Avni J. Përdorimi aktual i fondeve në mirëbesim nga AKP Në këtë kapitull shpjegohet përdorimi aktual i fondeve në mirëbesim nga Agjencia Kosovare e Privatizimit bazuar në legjislacionin në fuqi. Fondet në Mirëbesim – kontabiliteti dhe raportimi financiar Në këtë kapitull shpjegohen fondet në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit. paraqitet realizimi i të ardhurave për nga shpërndarja regjionale e Ndërmarrjeve Shoqërore.

Në fund të kapitullit rekomandohet që të bëhet shpërndarja e investimeve sipas rajoneve nga të cilat janë gjeneruar të ardhurat e privatizimit dhe likuidimit si dhe shpjegohet përparësia e përdorimit të fondeve në mirëbesim për nga aspekti kohor. Paraqiten në formë tabelare shumat minimale të nevojshme të AKP-së për financimin e aktiviteteve të privatizimit dhe likuidimit. Jashari xii . Temë e diplomës për Master: Avni J. Në përgjithësi është identifikuar se duhet ndryshuar ligjin e AKP-së dhe Ligjin për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë me ç’rast në njërën anë do të mundësohej bartja e fondeve tepricë në mirëbesim në llogarinë dedikuar në Ministrinë e Financave. ndërsa në anën tjetër do të ofroheshin garancitë e duhura ligjore që Qeveria/Ministria e Financave do të kthente në AKP ato fonde të cilat do të mjaftonin për të paguar kostot e privatizimit dhe të likuidimit si dhe për të mundësuar pagesën e kreditorëve në afatet e duhura gjatë procesit të likuidimit. Shpjegohen modalitetet e përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Republikës së Kosovës duke i përmbledhur këto në 6 (gjashtë) grupe kryesore. Ndryshimi i legjislacionit për të mundësuar përdorimin e fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës Në këtë kapitull shpjegohet se cila aspekte të ligjit duhet të plotësohen dhe të ndryshohen në mënyrë që të përgatitet baza e duhur ligjore për të mundësuar përdorimin e fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës. Kapitulli 6. Modalitetet e përdorimit në të ardhmen të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik në Republikën e Kosovës Në këtë kapitull shpjegohet së pari nevoja për mbulimin e kostove të privatizimit dhe likuidimit deri në Dhjetor 2016. Këto fonde duhet t’i kthehen AKP-së pa asnjë kushtëzim nga Ministria e Financave/Qeveria në momentin kur bëhen kërkesat për kthim të mjeteve nga AKP-ja.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Kapitulli 5.

të themelohet Komiteti Drejtues i Projekteve Kapitale. të menaxhohen rreziqet e identifikuara si dhe të ketë raportim të rregullt financiar para Kuvendit të Kosovës për projektet e financuara nga fondet në mirëbesim. Jashari xiii . Rekomandimet kryesore janë që të ndryshohen dhe plotësohen ligjet përkatëse për të siguruar garancitë ligjore të nevojitura nga Qeveria e Republikës së Kosovës. Janë paraqitur edhe rreziqet e ndryshme që mund të ndikojnë në përdorimin e fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës. Rreziku i transakcioneve. dhe Rreziku i reputacionit.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Kapitulli 7. Përfundimet dhe rekomandimet Në kapitullin e fundit janë dhënë përfundimet kryesore dhe rekomandimet kryesore që dalin nga hulumtimi i temës së diplomës. Rreziku strategjik. Këto rreziqe janë: Rreziku i pajtueshmërisë. Sfidat dhe rreziqet e përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës Në këtë kapitull shpjegohet sfidat aktuale dhe të ardhshme të përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik si dhe nevoja e koordinimit për zbatimin e projekteve kapitale të financuara nga fondet në mirëbesim. Rreziku i menaxhimit. të përpilohet Plani i Veprimit ndër-institucional për të përgatitur ndryshimet ligjore përkatëse. Temë e diplomës për Master: Avni J. Kapitulli 8. duke pasur parasysh edhe shpërndarjen e duhur të investimeve krahasuar me përqindjen e realizuar nga privatizimi i Ndërmarrjeve Shoqërore.

04/L-034 për ndryshimin e ligjit nr.unmikonline.pdf Temë e diplomës për Master: Avni J.9 milion).net/Documents/GZK-19-SHQIP. me hyrjen në fuqi të ligjit nr.net/Documents/2%20gazeta%20zyrtare%20shqip%20ARIAL%2030. 03/L-067 5 për themelimin e Agjencisë Kosovare të Privatizimit më 15 Qershor 2008.2008/16 të datës 20 Mars 2008.rksgov. Procesi i privatizimit në Republikën e Kosovës ka filluar në Qershor 2002 me themelimin e ish-Agjencisë Kosovare të Mirëbesimit me Rregulloren UNMIK-ut nr. Procesi i privatizimit ka vazhduar.pdf 6 Ligji nr. Republika e Kosovës ka nevojë për fonde shtesë të cilat do të përdoreshin për zhvillim më të hovshëm ekonomik. 2002/12 e UNMIK-ut është themeluar Agjencia Kosovare e Mirëbesimit (AKM). Shitjet e para janë realizuar në Maj 2003 dhe vazhdojnë edhe në ditët e sotme.rks-gov. 04/L-034 6 që ka hyrë në fuqi më 21 Shtator 2011. 03/L-067për themelimin e Agjencisë Kosovare të Privatizimit. http://www. deri më tani 4 Me rregulloren nr. Jashari 1 . Prej të gjitha mjeteve të akumuluara prej 643 milion euro nga shitjet (shitjes së Ndërmarrjeve të Reja prej 571. 2002/12 4 të datës 13 Qershor 2002 e ndryshuar me Rregulloren nr.pdf 5 Ligji nr. pas shpalljes së Pavarësisë së Kosovës. 03/L-067për themelimin e Agjencisë Kosovare të Privatizimit http://gazetazyrtare. i ndryshuar me ligjin nr.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës HYRJE a) Përkufizimi i problemit/temës që hulumtohet Zhvillimi ekonomik është prioritet kryesor për Republikën e Kosovës si një shtet i ri.org/regulations/unmikgazette/03albanian/A2002regs/RA2002_12. Duke pasur parasysh se Buxheti i Republikës së Kosovës është i ulët në krahasim me shtetet e rajonit. 2005/18 të datës 22 Prill 2005 dhe e ndryshuar me Rregulloren nr.1 milion dhe shitjes së aseteve gjatë likuidimit prej 71. http://gazetazyrtare.

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës

vetëm 28.9 milion euro i janë transferuar Qeverisë së Republikës së Kosovës nga “fondet
tepricë” 7 të likuidimit dhe atë në Korrik 2012. 8
Të gjitha fondet në mirëbesim mbahen në llogaritë bankare në Bankën Qendrore të
Republikës së Kosovës. Nuk ka pasur dhe nuk ka llogari bankare të hapura në bankat jashtë
Kosovës për të mbajtur fondet në mirëbesim të privatizimit dhe likuidimit.
Gjendja e llogarive në mirëbesim të AKP-së më datën 30 Shtator 2013 ka qenë 569 milion
euro 9, një pjesë e të cilave përdoren për të mbuluar kostot e privatizimit, pagesat për 20%in e punëtorëve dhe shpenzimeve të likuidimit, ndërsa pjesa dërrmuese mbahet për të
paguar kërkesat e kreditorëve gjatë procesit të likuidimit dhe mbetja e fondeve në fund të
procesit të likuidimit do të transferohet në Buxhetin e Kosovës.
Rreth 200 Ndërmarrje Shoqërore ende nuk janë prekur nga privatizimi, ndërsa edhe rreth
300 Ndërmarrje Shoqërore pritet të futen në procesin e likuidimit gjatë vitit 2014. Procesi i
likuidimit zgjatë më pak se dy vjet.
Procesi i shitjes së Ndërmarrjeve të Reja pritet të përfundoj gjatë vitit 2014, ndërsa shitjet e
aseteve në procesin e likuidimit pritet të përfundohet gjatë vitit 2015.
Hulumtimi i mundësisë së përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të
Kosovës, parashikimi se çfarë shuma mund të përdoren si dhe modalitetet e përdorimit në
të ardhmen janë problemet që hulumtohen/përkufizohen në këtë punim.

7

Fondet Tepricë definohen në nenin 19.3 të ligjit 04/L-034 të AKP-së nr. Sipas nenit 19.3, “fondet tepricë”
janë fondet e përcaktuara dhe të deklaruara nga AKP si “Fonde Tepricë” deri në shtatëdhjetë e pesë përqind
(75%) të çdo të ardhure që e tejkalon maksimumin e vlerës së përllogaritur të grumbulluar të pretendimeve
përkatëse të kreditorit dhe interesave të pohuara të pronësisë pronësisë, dhe menjëherë i transferon ato Fonde
Tepricë “para publike” dhe trajtohen në pajtim me LMFPP të cilat do të shfrytëzohen për zhvillimin
ekonomik të vendit, me aprovim të Kuvendit të Kosovës.
8
Pasqyrat financare të fondeve në mirëbesim të AKP-së për periudhën e përfunduar më 31 Dhjetor 2012.
9
Pasqyrat financare të fondeve në mirëbesim të AKP-së për periudhën e përfunduar më 30 Shtator 2013.
http://www.pak-ks.org/?page=1,9
Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari

2

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës

b) Qëllimet e hulumtimit
Hulumtimi orientohet kryesisht në rolin, rëndësinë dhe mundësitë e modaliteteve e
përdorimit të fondeve në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit për zhvillimin
ekonomik të Kosovës.
Qëllimi i punimit të temës së diplomës është hulumtimi i metodave dhe mundësive të
përdorimit sa më të shpejtë në aspektin kohor të fondeve në mirëbesim të Agjencisë
Kosovare të Privatizimit për zhvillimin ekonomik të Republikës së Kosovës e të mos pritet
deri në përfundimin e procesit të likuidimit në fund të vitit 2016.
Janë përdorë burime të të dhënave që janë në dispozicion për publikun në mënyrë që të
arrijmë të përmbushim objektivin kryesor të temës së diplomës e që është që të dëshmohet
në bazë të hulumtimit, analizave financiare dhe statistikore se është i mundshëm përdorimi
i fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës.
Janë përdorë analizat statistikore për të krahasuar të dhënat e periudhave të ndryshme të
gjenerimit të të ardhurave të privatizimit dhe likuidimit.
Metodat e hulumtimit që janë përdorë, por nuk jam kufizuar janë:

Metoda e shqyrtimit teorik;

Metoda statistikore (kuantitative); dhe

Analiza e të dhënave të mbledhura.

Duke analizuar pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim, pasqyrën e rrjedhën së parasë,
të dhënat numerike, tabelat dhe grafikonet jam munduar të gjej zgjidhje lidhur me
përdorimin e fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës edhe para
përfundimit të procesit të privatizimit dhe likuidimit.
Gjatë hulumtimit është analizuar situata aktuale e përdorimit të fondeve në mirëbesim,
perspektiva e mundësive, sfidat dhe rreziqet e përdorimit në të ardhmen të fondeve në
mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës.
Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari

3

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës

Marrë parasysh interesin publik të qytetarëve të Kosovës për zhvillim më të hovshëm
ekonomik si dhe nevojën e gjenerimit të fondeve shtesë për investimet kapitale të
planifikuara dhe investimet kapitale që mund të planifikohen në periudhën 4 vjeçare, është
e qartë se duhet gjetur zgjidhje për përdorimin më të shpejtë të fondeve në mirëbesim
(krahas zhvillimit të procesit të privatizimit dhe likuidimit).
Studimi do të ofroj një pasqyrë të amandamentimit apo plotësimeve që do të duhej të
bëheshin në legjislacionin aktual në mënyrë që të mundësohet përdorimi i fondeve në
mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Republikës së Kosovës.
Pyetjet më të rëndësishme, në të cilat ky studim jep përgjigje janë:

A është e mundshme të përdoren fondet në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të
Republikës së Kosovës?

A do të përmirësohet mirëqenja e qytetarëve përmes rritjes së investimeve kapitale
përmes fondeve në mirëbesim?

A i përmirëson financat qeveritare përdorimi i fondeve në mirëbesim për projektet
kapitale?

Cilat janë efektet e përgjithshme të përdorimit të fondeve në mirëbesim për
projektet kapitale?

c)

Burimet e të dhënave

Janë dy lloje të burimeve të të dhënave: primare dhe sekondare. Të dhënat primare janë të
dhënat të cilat mblidhen për studimin përkatës nga hulumtuesi në mënyrë direkte me anë të
instrumenteve siç janë hulumtimet, intervistat dhe të dhënat burimore. Prandaj, të dhënat
primare i japin hulumtuesit të dhëna më të sakta dhe koherente.
Të dhënat sekondare, në anën tjetër, janë të dhënat të cilat mblidhen nga studimet
shkencore të të tjerëve, literaturat shkencore, publikimet shkencore e hulumtimet.

Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari

4

jepen disa rekomandime kryesore për të mundësuar përdorimin e fondeve në mirëbesim në njërën anë dhe sigurinë që i duhet AKP-së që të jetë në gjendje të paguaj kreditorët e NSH-ve në afatin e duhur. 2. kryesisht burime të AKM-së dhe AKP-së të cilat janë bërë publike përmes raportimeve vjetore dhe të pasqyrave financiare. Për këtë arsye. 04/L-034 për Agjencinë Kosovare të Privatizimit. sfidat e rreziqet me të cilat mund të ballafaqohet përdorimi i fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës. Jashari 5 . • Burimet e literaturës metodologjike që ndihmojnë për përzgjedhjen e qasjes së duhur gjatë studimit.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Në këtë punim të diplomës janë përdorë burime të ndryshme të referimit: • Burimet e të literaturës shkencore lidhur me procesin e privatizimit në përgjithësi si dhe literaturës profesionale që adresojnë privatizimin. Temë e diplomës për Master: Avni J. do të paraqiten edhe barrierat. d) Rekomandimet kryesore Në këtë punim të diplomës do të paraqiten rekomandime konkrete dhe të zbatueshme në praktikë. Ndryshimi dhe plotësimi i ligjit nr. Të përpilohet Plani i Veprimit ndër-institucional për të përgatitur ndryshimet ligjore përkatëse. Rekomandimet kryesore janë: 1. • Burimet e të dhënave ekzistuese. Gjithashtu. • Burimet e studimeve hulumtuese lidhur me procesin e privatizimit në Evropë dhe ndikimet e tyre në çështjet ekonomike.

realizimi i së cilës është i mundur edhe në praktikë me mbështetjen e Qeverisë së Republikës së Kosovës. Të themelohet Komiteti Drejtues i Projekteve Kapitale. Jashari 6 .Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 3. rreziku strategjik. 5. Të menaxhohen me kujdes të madh rreziqet e identifikuara: rreziku i pajtueshmërisë. e) Kontributi shkencor-praktik i hulumtimit Ky studim do të ketë rëndësi shkencore dhe praktike për përdorimin e fondeve në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit për zhvillimin ekonomik të Kosovës. dhe rreziku i reputacionit. Ndryshimi dhe plotësimi i Ligjit për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë. rreziku i transakcioneve. dhe 6. Kuvendit të Republikës së Kosovës. spektrit të gjërë politik dhe përkrahjen edhe të shoqërisë civile. Studimi ofron një analizë statistikore lidhur me mundësinë e përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Republikës së Kosovës. Të ketë raportim të rregullt financiar para Kuvendit të Kosovës lidhur me zbatimin e projekteve kapitale që do të financohen nga fondet në mirëbesim. 4. rreziku i menaxhimit. Temë e diplomës për Master: Avni J.

edu/ipe/Adi%20final. 1.pdf Temë e diplomës për Master: Avni J. nëse kryhet siç duhet. në tërësi ose pjesërisht. nga shteti në pronën private. Jashari 7 . August 2005. Paraqiten përkufizimet e privatizimit. 14. Shpjegohen dhe analizohen të ardhurat e privatizimit në disa shtete të Evropës si dhe në shtetet e rajonit si dhe bëhen disa analiza sektoriale të të ardhurave të privatizimit. të cilat direkt ndikojnë në nxitje të fuqishme individuale 10. Procesi i privatizimit mund të jetë një mënyrë efektive për mundësimin e ndryshimeve fundamentale strukturore duke formalizuar dhe përcaktuar të drejtat e pronës.elon. metodat më të njohura të privatizimit të përdorura në botë si dhe mësimet e nxjerra nga privatizimet e ndërmarrjeve. Përkufizimi i privatizimit Privatizimi është transferimi i pronësisë së ndërmarrjes. Privatizimi është politikë ekonomike e aplikuar gjerësisht. qëllimet e përdorimit të programit të privatizimit. Nuk mund të kontestohet se privatizimi ka dhënë përfitime të rëndësishme ekonomike duke rritur profitabilitetin dhe efikasitetin në ndërmarrje. http://org. Privatizimi është një faktor që luan rol serioz në rritjen ekonomike të një vendi. VËSHTRIMI TEORIK I PRIVATIZIMIT Në këtë kapitull është paraqitur vështrimi teorik i privatizimit duke e ilustruar edhe me shembuj konkret. Vol. Impact of Privatisation on Economic Growth. duke rezultuar në burime financiare për qeveritë e zëna ngushtë 10 Adnan Filipovic.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 1. Issues in Political Economy. duke mundësuar kështu ndërrimin e pronarit të kapitalit.1.

duke filluar nga aspekti ekonomik i tij. 12 Investment Funds in Mass Privatisations and Beyond. http://www. investitorëve dhe donatorëve lidhur me seriozitetin dhe kredibilitetin e qeverisë për ndërrimet në regjimet ekonomike.pdf?origin=publication_detail. Jashari 8 . ndikimeve makroekonomike. Faqe 32. 11 John Nellis (2005). 12 Privatizimi me gjasë është pjesa e reformës ekonomike e cila është studiuar më së shumti në botë. fiskale dhe interesit të shtetit për të privatizuar. të rrisin mirëqenjen ekonomike të qytetarëve si dhe në përgjithësi të minimizojnë ndikimin shtetëror në udhëheqjen e ndërmarrjeve.com/sol3/papers. mund të vërehet se në thelb privatizimi është përdorë si pjesë e reformave ekonomike të një shteti. Faqe 1.2.cfm?abstract_id=983188 Qasur herën e fundit më 30 Nëntor 2013. 11 1. mikroekonomike. por edhe në kontinentet tjera.harvard. http://papers. A publication of The Egyptian Center for Economic Studies. si mënyrë e transformimit të pronës shtetërore (ose pronës shoqërore në disa shtete postkomuniste) në pronën private. Distinguished Lecture Series 24.ssrn.edu/hiid/565. “Privatization in developing countries: A summary assessment”.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës dhe duke u dhënë sinjale kreditorëve. qeverisja korporative pas privatizimit. privatizimi konsiderohet si një instrument politik që shton vlera në një ndërmarrje. Qëllimi i privatizimit Qëllimi kryesor i privatizimit është krijimi i të drejtave efektive private në mënyrë që të rritet efikasiteti i ndërmarrjeve. Katharina Pistor and Andrew Spicer. Në vështrimin e proceseve të privatizimit në Evropë. Prandaj.cid. Evidence from the Czech Republic and Russia. Shtetet e përqafojnë programin e privatizimit në mënyrë që të zvogëlojnë ngarkesën financiare në qeveritë e tyre. Temë e diplomës për Master: Avni J.

Temë e diplomës për Master: Avni J. • Inkurajimi i zhvillimit të sektorit privat dhe përmirësimi i kushteve të përgjithshme të ekonomizimit. Procesi i Tranzicionit dhe Privatizimit të pronës në disa shtete të Evropës Qendrore. është edhe lehtësimi i problemeve të udhëheqjes së politikës së pagave në sektorin publik dhe ulja e inflacionit.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Përcaktuesit 13 e privatizimit janë: • Preferencat politike. • Lirimi i shtetit nga barra e qeverisjes së ndërmarrjeve. Një qëllim tjetër i privatizimit.org/document/102465 (qasur më 30 Tetor 2013). • Vështirësitë buxhetore. siç ka qenë rasti në Britaninë e Madhe në periudhën e Margaret Thatcher 15. 16 13 Shah. për shkak se “asnjë demokraci në botë nuk ka mbijetuar inflacionin në vazhdimësi më të lartë se 20%”. politikane e Partisë Konservative dhe Kryeministre (1979-1990) e Britanisë së Madhe. • Likuiditeti i tregut të aksioneve. Jashari 9 . përkatësisht zvogëlimi i detyrimeve të buxhetit të shtetit (subvencioneve dhe i pagesës së borxheve të ndërmarrjeve shoqërore). fjalimi në Universitetin Roosevelt (22 Shtator 1975). gruaja e parë Kryeministër në Evropë. Juglindore dhe në Kosovë. “The impact of privatization”. Baronesha e Kesteven. Rashid. përveç tjerash edhe elementet në vijim: • Reduktimi i të dalave buxhetore. 16 Margaret Thatcher.bth. http://www. si qëllime 14 të privatizimit numërohen. 15 Margaret Hilda Thatcher. http://www. Faqe 10.pdf 14 Hamdi Podvorica (2004). dhe • Konkurrueshmëria dhe efikasiteti. • Përmirësimi i konkurrencës në treg. Ullah.se/fou/cuppsats. • Origjina ligjore e shteteve. Ahmed (Qershor 2009).nsf/all/a9529602471e0e4ac12575ec0037c500/$file/Impact%20of%20Privatiz ation%20on%20PTCL%20Performance%20and%20Development%20Final. dhe • Tërheqja e shtetit nga disa aktivitete ekonomike dhe rritja e shfrytëzimit racional të masave të ekonomisë politike.margaretthatcher. Sipas një studimi të Bankës Botërore. (13 Tetor 1925 – 8 Prill 2013).

programi i privatizimit në Britaninë e Madhe shërbeu si katalizator edhe për shtetet tjera duke vazhduar me një liberalizim ekonomik në tregjet botërore. Korrik 2010. Për këtë arsye.at/11544/1/2010-07-19_0525630. 17 Prandaj. privatizimi ishte i ndërlidhur thellë në idetë e thaqerizmit.com 19 P. (Qershor 2013). 20 Cili është interesi i shtetit në programin e privatizimit? Sa duhet të përfshihet shteti në ekonomi 21 përmes privatizimit? Privatizimi është vetëm një pjesëz në universin “liberalizimi kundrejt proteksionizmit”. 22 Po aty. 21 Karina Knaus.ac. metoda më e përhapur e privatizimit ishte shitja e aksioneve përmes ofertave publike. 19 Globalisht. Faqe 48. Temë e diplomës për Master: Avni J. 17 P. por edhe ashtu. van Hilten. “Reshaping the Economy.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Një prej argumenteve kryesore të Margaret Thatcher ishte se asnjë qeveri nuk duhet përfshihet në biznis. posaçërisht pas privatizimit të suksesshëm të British Telecom në vitin 1984. duke përfshirë privatizimin e ndërmarrjes shtetërore dhe shitjen e të gjitha banesave përdoruesve të tyre. për shkak se në përgjithësi privatizimi shpie në përfitimet e menjëhershme për qeverinë: të hyrat nga shitjet) 22.M. van Hilten.leidenuniv. një përfundim të ndërhyrjes së tepërt të qeverisë në ekonomi. dhe kufizimet ligjore për sindikatat. Faqe 27. https://openaccess. The Causes and Consequences of Margaret Thatcher’s Privatisation Programme”. The Causes and Consequences of Margaret Thatcher’s Privatisation Programme”. marrë në konsideratë përhapjen e privatizimit në botë. zvoglimin e shpenzimeve në shërbime sociale si kujdesin mjekësor.pdf Qasur më 27 Nëntor 2013.britannica. University of Vienna.univie. 20 Po aty. Faqe 5. “The Privatisation of Public Utilities”. Faqe 5. http://www.nl/handle/1887/21731 18 Thaqerizmi do të thotë avokimi për pavarësi më të madhe të individit ndaj shtetit. pa dyshim është një prej reformave më të përdorura universale në reformat pro-tregut (që edhe mund të jetë.M. (Qershor 2013). Faqe 47. “Reshaping the Economy. kufizimin në shtypjen e parave në pajtim me doktrinën monetare të ekonomisë. http://othes. 18 Objektivë e rëndësishme e privatizimit në Britaninë e Madhe ishte krijimi i demokracisë pronar/kapital. Jashari 10 . edukimin dhe banimin.

pdf Qasur herën e fundit më 5 Nëntor 2013. Netter. Metodat e privatizimit Privatizimet e para kanë ndodhur në forma të ndryshme qysh në kohën e Greqisë antike. Publikuar nga Privatisation International (London). Jashari 11 .L. Megginson and Jeffry M. Temë e diplomës për Master: Avni J. këto dy metoda të 23 William L.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 1. http://facultystaff. Qeveritë e këtyre vendeve. Faqe 2. Japonia.ou. Britania e Madhe. momentumi i vërtetë i privatizimit në shekullin XX ka filluar në Britaninë e Madhe në vitet ‘80 nga Qeveria e Margaret Tatcher. Perandorisë Romake. Mirëpo.Megginson-1/prvintxt. në shumë raste këto privatizime janë kritikuar për shkak të favorizimeve në shitjen e aseteve posaçërisht kur blerës kanë qenë anëtarë të nomenklaturave të kaluara qeveritare. privatizimet e para kanë ndodhur në Gjermani me shitjen e shumicës së aksioneve të Volkswagen në vitin 1961. Por. Për këto arsye. Në shekullin XX. në dy dekadat e fundit të shekullit XX.edu/M/William. kanë bërë privatizime me anë të metodës së shitjes së aksioneve dhe kanë inkasuar $285 miliardë dollarë me 120 privatizime të shitjes publike të aksioneve të zakonshme të ndërmarrjeve shtetërore. qeveritë e disa shteteve të ish-bllokut sovjetik kanë qenë të detyruara që të shesin ndërmarrjet shtetërore me anë të metodës së shitjes përmes vauqerëve ose shitjes direkte përshkak të pamjaftueshmërisë së kapitalit në tregjet lokale dhe frikave se asetet e privatizuara do të blihen nga të huajtë e pasur. The University of Georgia.3. Por në anën tjetër. Italia dhe Gjermania janë pesë shtetet që më së shumti kanë shitur aksione të zakonshme të ndërmarrjeve shtetërore në historinë botërore. privatizimi me anë të shitjes së aksioneve ka gjeneruar të hyra tjera rreth $400 miliardë për qeveritë kombëtare në kontinentet e ndryshme. Këto shitje kanë pasur ndikim të theksuar në ekonomitë kombëtare dhe kanë transformuar tregun ndërkombëtar të kapitalit. Kinës në kohët antike dhe në Britaninë e Madhë në privatizimet e tokave. Equity to the People: The Record on Share Issue Privatization. Franca. 23 Nëse kombinohet këtu edhe shitja e rreth 400 ndërmarrjeve në 56 vende tjera.

Jashari 12 . • Modeli i tregut të kufizuar. 4. Llogaritjet janë përpunuar nga autori. Në shumicën e shteteve të ish-bllokut sovjetik procesi i privatizimit është bërë përmes tre programeve privatizimit: 24 25 • Modeli i tregut të lirë.197 ndërmarrje me gjithsej të hyra prej 773.3 miliardë dollar amerikan. Privatizimi me anë të vauqerëve – shpërndarja e aksioneve për qytetarët. por më kryesoret janë: 1. Privatizimi i aksioneve – shitja e një numri të caktuar të aksioneve investitorëve strategjik. Sipas shënimeve të Bankës Botërore në databazën e privatizimit. dhe 5. Burimi: Banka Botërore – databaza e privatizimit.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës privatizimit janë mjaft të kritikuara. Temë e diplomës për Master: Avni J.ankand apo tender (siç është procesi i privatizimit në Kosovë) dhe metodës së privatizimit përmes vauqerëve (siç është metoda e privatizimit në shtetet e ish-bllokut sovjetik). Privatizimi prej së poshtmi – krijimi i një ndërmarrje të re nga ndërmarrja e vjetër (psh korporatizimi dhe shitja e mëpastajme). vetëm në vitet 1998-2008 25 janë privatizuar 10. dhe • Modeli i tregut të rregulluar. Përhapja e programeve të privatizimit në botë ka qenë jashtëzakonisht e madhe. Më pak se 5% e ndërmarrjeve janë privatizuar me anën e metodës së shitjes së aksioneve. 3. Privatizimi intern – blerja e ndërmarrjes nga punëtorët apo menaxhmenti. 2. Privatizimi i aseteve – shitja e një ndërmarrjeje të tërë ndonjë investitori. përkundër privatizimeve në shtetet perëndimore ku qeveritë janë kritikuar në raste të rralla. Po aty. 24 Metodat e privatizimit të përdorura në botë janë të ndryshme. ndërsa 95% të tyre janë shitur duke përdorur metodën e shitjes direkte .

¾. dhe c) Privatizimi në shkallë të lartë (masiv). Faqe 1. 28 Jan Hanousek and Evzen Kocenda (2003). Vol. 29 Po aty.cid. Megjithatë. http://www. Journal of Economic Studies.net/publication/46546239_The_impact_of_Czech_mass_privatisation_on_corporate _governance. b) Privatizimi në shkallë të ulët (i njësive të vogla ekonomike). http://www. Qasur herën e fundit më 28 Nëntor 2013. 27 Shpesh i cituar si një prej tregimeve të suksesit të privatizimit në vendet në tranzicion të Evropës Lindore. Privatizimi në Çeki është kryer përmes tre metodave 29: a) Restitucioni i pronës. 30 No. posaçërisht efektet e privatizimit masiv në rezultatet ekonomike dhe politike përtej privatizimit.pdf?origin=publication_detail 27 Po aty. por duhet gjithashtu të vlerësohen efektet e një privatizimi masiv në rezultatet ekonomike dhe politike 26. Faqe 1.” Faqe 11.researchgate.harvard. Jashari 13 . Modeli i tregut të lirë të privatizimit masiv në Rusi dhe Çeki ka qenë i suksesshëm në transferimin e shpejtë të një numri të madh të ndërmarrjeve nga pronësia shtetërore në pronësinë private. suksesi i një procesi të privatizimit nuk mund të matet vetëm me shpejtësinë e transferimit të pronës gjatë privatizimit. Në rastin e Rusisë privatizimi ka pasur edhe efektet e veta negative meqenëse një prej veçorive të privatizimit masiv në Rusi ka qenë marrja e kontrollit të ndërmarrjeve nga personat e brendshëm dhe atë deri në 65% të aksioneve të ndërmarrjeve të privatizuara.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Për shembull Rusia dhe Republika e Çekisë përmes programit masiv të privatizimit kanë privatizuar një numër tejet të madh të ndërmarrjeve në një periudhë të shkurtër kohore. Temë e diplomës për Master: Avni J. (2006) “Investment Funds in Mass Privatisations and Beyond.edu/hiid/565. 26 Katharina Pistor and Andrew Spicer. Evidence from the Czech Republic and Russia. programi i privatizimit në Republikën Çeke ka rezultuar në gati 75% të kapacitetit prodhues të transferohet në sektorin privat gjatë kuartalit të parë të vitit 1995 28. The Impact of Czech mass privatization on corporate governance.

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës a) Restitucioni i pronës: Me anë të restitucionit iu kanë kthyer asetet atyre të cilëve iu kanë konfiskuar këto asete nga regjimi komunist pas vitit 1948. dhe • Ndërmarrjet për t’u likuiduar. http://www. c) Programi i privatizimit masiv në Çeki kishte filluar në vitin 199131 dhe ishte ndarë në tre pjesë: • Ndërmarrjet për privatizim në valën e parë me pesë runde të ofertimit (988 ndërmarrje) dhe në valën e dytë me gjashtë runde të ofertimit (676 ndërmarrje). Sllovenia ka qenë e njohur për privatizimin e brendshëm 32. ndërsa vala e dytë e privatizimit kishte ndodhur pas ndarjes së Çekisë dhe Sllovakisë. blerësit e rinj nuk i kanë resurset për të investuar dhe ristruktuar ndërmarrjet.4 miliard kruna çeke sipas kursit të vitit 1995.com/currency/historical-rates/ 31 Vala e parë e privatizimit kishte ndodhur në periudhën e Republikës së Çekosllovakisë. Jashari 14 . 30 Konvertuar nga 30. me anë të cilit shumica e aksioneve iu janë shitur investitorëve institucional (fondi pensional).1 miliard euro 30. Temë e diplomës për Master: Avni J.oanda. 32 Privatizimi i brendshëm quhet metoda e privatizimit. pronarëve të pronave industriale iu është mundësuar që të marrin aksione kur të privatizohen si dhe të blejnë aksione tjera në kushte të favorshme dhe pa konkurrencë me blerësit tjerë.000 banesa iu kanë kthyer pronarëve. ndërsa të tjerat iu kanë shitur punëtorëve. b) Privatizimi në shkallë të ulët është marrë kryesisht me shitjen e njësive të vogla ekonomike dhe atë vetëm qytetarëve çek. Ndërsa.000 njësi ekonomike me rreth 1. mirëpo jo aq shumë sa krijojnë privatizimet kur ndërmarrjet u shiten investitorëve strategjik. Kanë qenë rreth 200. sipas së cilës aksionet e ndërmarrjes u shiten punëtorëve apo Menaxhmenti. Në rastin e privatizimit të brendshëm. Deri në fund të vitit 1993 janë shitur rreth 30. Vala e dytë përfundoi në vitin 2004. Kjo metodë e privatizimit krijon nxitje.000 kërkesa për kthim të tokës bujqësore si dhe rreth 70. • Ndërmarrjet për privatizim pas pesë viteve.

Jashari 15 . Si rezultat. kurse në vendet diktatoriale dhe në mbretëritë e Lindjes së Mesme nuk ka pasur privatizim fare. 2002. The First Ten Years: Analysis and Lessons for Eastern Europe and the Former Soviet Union.C.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Sipas raportit të Bankës Botërore (2002) 33 pikërisht kjo metodë e privatizimit e përdorur në Slloveni ka rezultuar në mungesën e investitorëve strategjik dhe një sukses të kufizuar të privatizimit në Slloveni. deri në vitin 1997 në vendet e Afrikës të hyrat nga privatizimi kanë qenë 2. në disa vende të Lindjes së Mesme dhe Afrikës Veriore edhe ka pasur privatizime të kufizuara ku rreth USD 29. por kjo paraqet vetëm rreth 6.5 mld USD. Hungaria filloi shitjen e ndërmarrjeve shtetërore investitorëve strategjik duke përfshirë edhe investitorëve të huaj. Malajsia dhe Indonezia) e kanë përqafuar privatizimin si pjesë të politikës ekonomike të tyre që nga viti 1991. një faktor i rritjes ekonomike në fund të shekullit XX për Hungarinë ishte metoda e përdorur e privatizimit. normalisht për të mbajtur kontrollin diktatorial apo mbretëror në zhvillimin ekonomik të vendeve të tyre. Përderisa vendet e Azisë Lindore (Kina.pdf 34 Po aty.wds.: The World Bank. Sipas Bankës Botërore (2002) 34. Tajlanda.org/external/default/ WDSContentServer/ WDSP/IB/2002/02/09/000094946_02012504134954/Rendered/PDF/multi0page. Për këtë arsye. 35 Raporti i Bankës Botërore për privatizimin në vitet 2000-2008.9 miliard janë mbledhur nga 136 transakcione të shitjeve. Por.6% të shitjeve të vendeve në zhvillim. Hungaria ishte vendi me borxhet më të mëdha në rajon. Temë e diplomës për Master: Avni J. http://www. hyrja e kapitalit të huaj mundësi rritjen e të hyrave për shtetin si dhe avansimin e teknologjisë. Washington.worldbank. vlen të përmendet procesi i privatizimit në Hungari. Pas përfundimit të komunizmit. D. 35 33 World Bank.

4.worldbank. Moldavia. 37 Shqipëria. 5. 3.6 mln 40.9 milion USD 4. Shqipëria 509.2 mld. Lituania. Hungaria.5 milion USD. Maqedonia. 36 Janë analizuar të dhënat për të ardhurat e privatizimit në 22 shtete 37 të Evropës (për të cilat ka të dhëna në faqen virtuale të Bankës Botërore) dhe janë nxjerrë këto përfundime: 1. 36 Duke u bazuar në të dhënat e Bankës Botërore për privatizimin në vitet 1988-1999 dhe 2000-2008. Rumani. Sllovakia. Turqia dhe Ukraina. Më së shumti shitje kanë pasur këto shtete: Turqia 39.3 mld 39 USD. Moldavia 47.worldbank. Polonia 28.9 milion USD. 38 USD – United States Dollars. Mesatarja e një shitje është 24. 39 Mld .7 mld. Të ardhurat nga privatizimi i ndërmarrjeve në disa shtete të Evropës Në këtë nënkapitull shpjegohet dhe analizohen të ardhurat e privatizimit në disa shtete të Evropës si dhe bëhen disa analiza sektoriale të të ardhurave të privatizimit.4 mln. shënimet për Kosovën janë marrë nga Pasqyrat Financiare të AKP-së dhe janë konvertuar në USD. Jashari 16 .Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 1. Kosova. Numri i shitjeve është 6685. Serbia. Bjellorusia 327. Bosnja dhe Hercegovina. Latvia. 2. Gjorgjia. http://rru. Shuma e të ardhurave është 167 miliardë dollarë amerikan (USD 38).1 dhe Kosova 41 me 869. Bjellorusia. Më së paku shitje kanë pasur këto shtete: Mali i Zi 21. Sllovenia. Republika Çeke. Polonia.2 miliard.org/Privatization/ Qasur herën e fundit më 18 Korrik 2013. Mali i Zi.org/Privatization/ të Bankës Botërore. Kroacia. Valuta e Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Temë e diplomës për Master: Avni J.miliard 40 Mln . Republika Çeke 18. Estonia. Hungaria 21. Bullgaria.2 mld dhe Rumania me 13. Përpunimi i të dhënave në tabelat Bankës Botërore për të ardhurat nga privatizimi në këto shtete janë bërë nga autori i temës së diplomës.milion 41 Në mungesë të informatave në faqen virtuale http://rru.

074 $ 167. sektorin financiar si dhe sektorin kompetitiv. sektorin e metaleve e mineraleve dhe sektorin “të tjera”.059 16.074.976 28.009 75 1.925 3.445.794. Bjellorusia 3.274. sektorin e metaleve e mineraleve dhe sektorin kompetitiv. Jashari 17 .757.103. sektorin “të tjera” dhe sektorin e shërbimeve.708.742 149 6.006 Numri i shitjeve (transaksioneve) 522 333 307 2.684. Bosna dhe Hercegovina 11.017.390.167. Hungaria 1039. ndërsa më së paku njësi të shitjeve në sektorin e energjisë.024.924. Më së shumti ka pasur njësi të shitjeve/transaksioneve në sektorin prodhim. ndërsa më së paku janë krijuar të dhëna në sektorin e shërbimeve.713. dhe • Më së paku njësi kanë shitur: Mali i Zi 1. Kosova 1051.009.548 23.388. Sllovenia 15 dhe Moldavia 16 njësi të shitjes.451.327 4.553. Maqedonia 561 dhe Polonia 540 njësi të shitjes.548 1.763 17. Lidhur me numrin e njësive të shitjeve/transaksioneve (prej të cilave janë gjeneruar të ardhura nga shitjet) janë nxjerrë këto të përfundime: • Më së shumti njësi kanë shitur: Rumania 1225.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Lidhur me të dhënat sektoriale të të ardhurave të privatizimit janë nxjerrë këto të dhëna: Tabela 1: Analizat e privatizimeve në disa shtete të Evropës Sektori Infrastruktura Financiar Kompetitive Prodhimi Energjia Shërbime Të tjera Metale dhe Minerale GJITHSEJ Shuma e shitjeve (transaksioneve) USD 69. Temë e diplomës për Master: Avni J.335 3.685 Nga analizat vërehet se më së shumti të ardhura janë krijuar nga shitja e ndërmarrjeve në sektorin e infrastrukturës.

381.104 1.414.968.875 Mali i Zi 21.225 10.547 Maqedonia 1. Shuma e të ardhurave është 58.241.134.660.5.026.189.155.932.665.344.580 389 17. Numri i shitjeve është 4. 3.301 57 8.669 869. 2. Mesatarja e një shitje është 13 milion USD.171 102 70.650 Sllovenia Bosnja dhe Hercegovina Kosova 1.017 Mesatarja për njësi të shitjeve 20.000 964.500.704 13.039 13. Temë e diplomës për Master: Avni J.786.500.549 Moldavia 47.437.355 11 87.630.654 1.761.454.976.910.789.744.513.704.000 Janë nxjerrë këto përfundime për të ardhurat e privatizimit në këto 12 shtete të rajonit (për të cilat ka të dhëna në faqen virtuale të Bankës Botërore): 1.698 Shqipëria 509.561.656 561 2.900.540 4.513 Gjithsej Numri i shitjeve [USD] (transaksioneve) 21.157 46 103. Të ardhurat nga privatizimi i ndërmarrjeve shtetërore në shtetet e Evropës Juglindore Në këtë nënkapitull shpjegohet dhe analizohen të ardhurat e privatizimit në disa shtete të Evropës Juglindore si dhe bëhen disa analiza sektoriale të të ardhurave të privatizimit.164.000 1 21.000 15 89.000 16 2.562 1.8 miliardë dollarë amerikan (USD).815 Bullgaria 6.362 Serbia 7.553.889.051 827. Jashari 18 .886 Kroacia 4.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 1. Tabela 2: Analizat e privatizimeve në Evropën Juglindore sipas të ardhurave Gjithsej Shteti Hungaria Rumania 35% e shitjeve në Evropë 58.216.402.085.677.

531. Jashari 19 .915 Financiar 11.023 Energjia 5. ndërsa më së paku janë krijuar të dhëna në sektorin e metaleve e mineraleve. Më së shumti shitje kanë pasur këto shtete: Hungaria 21.098.1 dhe Kosova me 869. Moldavia 47. sektorin financiar si dhe sektorin e prodhimit.638.7 mld.786.2 mld dhe Serbia me 7.570 Kompetitive 3.595. ndërsa 67% janë shitur si Ndërmarrje të Reja (gjithsej 706 shitje).689 Prodhimi 7.6 mln. Temë e diplomës për Master: Avni J.5 milion USD.414.484 Shërbime 2.877. Rumania 13.455.162.728. Numri i madh (1.399 Të tjera 1.460 Metale dhe Minerale GJITHSEJ 690.1 miliard dollarë.540 Sipas analizave shihet se më së shumti të ardhura janë krijuar nga shitja e ndërmarrjeve në sektorin e infrastrukturës.001 $ 58.305.408. sektorin “të tjera” dhe në sektorin e shërbimeve.239.167.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 4.737.9 milion USD. Shqipëria 509. dhe 5.205. Më së paku shitje kanë pasur këto shtete: Mali i Zi 21.051) i njësive të shitjes në Kosovë ka të bëj me faktin se 33% e njësive (345 shitje të aseteve) janë shitur gjatë procesit të likuidimit të NSH-ve.359. Analizat sektoriale të të ardhurave të privatizimit janë paraqitur në tabelën e mëposhtme: Tabela 3: Analizat e privatizimeve në disa shtete të Evropës Juglindore sipas sektorëve Sektori Shuma e shitjeve (transaksioneve) [USD] Infrastruktura 26.

42 Ndërhyrjet politike.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 1. ndërsa kostot janë të koncentruara (punëtorët e 42 Kikeri and Nelli (1992). aeroportin dhe kompaninë ajrore Adria Airways. Sipas teorive të privatizimit. 46 Të dhënat nga rastet e studiuara tregojnë se ndikimi (negativ) i privatizimit në varfëri dhe shpërndarjen e të ardhurave.pdf 47 John Nellis (2005). ku përfitimet mesatare janë të ulëta për konsumatorin e ndikuar.elon. “Privatization in developing countries: A summary assessment”. tentojnë të rishfaqen dhe reformat e ndërmarrjeve shtetërore kanë tendencë të shkojnë prapa 43 duke shkaktuar në shumë raste deficite buxhetore. 47 Rrjedh pyetja pra. Faqe 26. 44 Po aty.cfm?abstract_id=983188 Qasur herën e fundit më 30 Nëntor 2013. se pse privatizimi është aq shumë i papëlqyer? Sikur për shumë çështje ekonomike. Issues in Political Economy.org/html/prddr/outreach/or3. “Impact of Privatisation on Economic Growth”. Distinguished Lecture Series 24. 14.edu/ipe/Adi%20final.worldbank. Të pranuarit se reformat e ndërmarrjeve shtetërore janë të kufizuara dhe të paqëndrueshme. në shumë raste është i ulët dhe shumë më pak negativ sesa që mund të jetë përshtypja. http://www. Vol.6. August 2005. 43 Po aty. ka shtyrë shtetet që kanë vështirësi financiare që të zgjedhin privatizimin si një prej reformave ekonomike 44.3. investimet direkte të huaja në nivele të larta mund të lehtësojnë dhe të rrisin efektivitetin e privatizimit si një politikë të rritjes ekonomike.com/sol3/papers. pjesa më e madhe e sqarimeve është se përfitimet e privatizimit janë të shpërndara (edhepse në segmente jo të organizuara të publikut. Temë e diplomës për Master: Avni J. siç është për shembull rasti i privatizimeve të paralajmëruara për vitin 2013/2014 të 15 ndërmarrjeve më të mëdha të Sllovenisë 45. Mësimet e nxjerra nga privatizimi në botë Pse duhet të privatizohen ndërmarrjet? Për shkak se pronësia është përcaktuese e rëndësishme e performancës së ndërmarrjes. 45 Bankën e dytë më të madhe. sëmundje e zakonshme dhe vdekjeprurëse e ndërmarrjeve shtetërore.htm Qasur herën e fundit më 28 Nëntor 2013. ndërsa përfitimet masive mund të shihen në afat të mesëm). Faqe 1. 46 Adnan Filipovic. Jashari 20 . http://papers. Outreach no. “Policy Views from the Country Economics Department”. duke shtuar këtu edhe ngarkesën fiskale për subvencionimin e humbjeve. A publication of The Egyptian Center for Economic Studies. telekomin.ssrn. http://org.

atëherë do të jetë i suksesshëm. 5. Faqe 27. Transparenca është qenësore për sukses ekonomik dhe politik. Ekonomitë e ish-shteteve socialiste duhet të privatizojnë në të gjitha mënyrat e mundshme që inkurajojnë konkurrencën dhe ato duhet të eksperimentojnë me të gjitha metodat e mundshme që shkojnë përtej qasjes rast-pas-rasti të privatizimit. Privatizimi do të jetë më i suksesshëm kur përcjellet me program më të madh të reformave që promovojnë efikasitet. Jashari 21 . Rregullimi ligjor është qenësor për privatizimin e ndërmarrjeve që kanë monopole. 2. menaxherët dhe anëtarët e bordeve të ndërmarrjeve shtetërore që largohen nga puna si dhe konsumatorët të cilët kanë blerë shërbime me çmime të subvencionuara) 48. 7.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës përjashtuar nga puna. Në ndërrimin e përzierjes publike-private në çfarëdo ekonomie. 48 Po aty.htm 49 Temë e diplomës për Master: Avni J. 4.org/html/prddr/outreach/or3. Shtetet mund të përfitojnë prej privatizimit të menaxhmentit pa pasur nevojë të privatizojnë asetet. Faqe 1.worldbank. Vendet mund të ngrijnë apo të përmbahen në zgjerimin e ndërmarrjeve shtetërore dhe të inkurajojnë rritjen e sektorit privat dinamik përmes hyrjes së lirë në treg. Mund të përfundohet se kur privatizimi kryhet siç duhet. Qeveritë duhet të kenë vëmendje të posaçme për zhvillimin e një rrjete të sigurtë sociale.3. dhe 8. http://www. 6. Kikeri and Nelli (1992). siç ka qenë rasti në Korenë Jugore apo në Kinë. 3. privatizimi do të jetë nganjëherë më pak i rëndësishëm sesa krijimi i bizneseve të reja. Janë tetë mësime 49 se si privatizimi mund të bëhet siç duhet: 1. Shitja e ndërmarrjeve të mëdha kërkon përgatitje të konsiderueshme. Outreach no. “Policy Views from the Country Economics Department”. burokratët në ministritë mbikqyrëse.

PROCESI I PRIVATIZIMIT DHE LIKUIDIMIT NË KOSOVË Në këtë kapitull shpjegohet procesi i privatizimit dhe likuidimit në Kosovë për nga aspekti i të ardhurave e jo nga aspekti ligjor. Është paraqitur edhe përmbledhja e të ardhurave të tërësishme të privatizimit nga Qershor 2002 deri më Shtator 2013. 1244 50. transformimit të pronës shoqërore dhe efekteve të tij në ekonominë e Kosovës deri në këtë periudhë. Poashtu. Procesi i privatizimit dhe likuidimit të Ndërmarrjeve Shoqërore Qëllimi i temës së diplomës është që të shpjegohet procesi i privatizimit dhe të likuidimit nga ana financiare – të ardhurat e këtij procesi. këtu nuk është fokusi në çështjet ligjore të procesit të privatizimit. Pas përfundimit të luftës në Kosovë më 18 Qershor 1999 dhe vendosjes së administratës ndërkombëtare përmes Rezolutës nr.asp?symbol=S/RES/1244(1999) Temë e diplomës për Master: Avni J. Në fund të kapitullit shpjegohet kostoja e realizimit të procesit të privatizimit dhe likuidimit si dhe vonesat e mundshme në përfundimin e procesit të privatizimit dhe likuidimit. është biseduar mjaft për procesin e privatizimit në Kosovë dhe metodat e mundshme të zhvillimit të këtij procesi të rëndësishëm për zhvillimin ekonomik të Kosovës.org/en/ga/search/view_doc.1.un.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 2. 50 Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. paraqitet realizimi i të ardhurave për nga shpërndarja regjionale e Ndërmarrjeve Shoqërore. Prandaj. http://www. Të dhënat e të ardhurave paraqiten në dy periudha: në periudhën Qershor 2002 deri në Qershor 2008 (Agjencia Kosovare e Mirëbesimit) dhe të dhënat e të ardhurave në periudhën Korrik 2008 deri Shtator 2013 (Agjencia Kosovare e Privatizimit). 2. Jashari 22 .

Instituti i Norvegjisë për Marrëdhënie Ndërkombëtare.nupi.pdf Për më shumë informata për procesin e privatizimit deri në Qershor 2008 shih studimin e Rita Augestad Knudsen (2010).unmikonline. 2002/12 kur tre Ministra ishin anëtarë të Bordit). http://www. Kombeve të Bashkuara në New York.unmikonline. janë mbajtur edhe konferenca të ndryshme ku kontributet e tyre janë munduar t’i japin edhe partitë politike.unmikonline. 55 Rregullorja nr. i cili nuk do të prejudikonte statusin e Kosovës.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Bisedat për procesin e privatizimit janë zhvilluar më së shumti në nivelet e larta të UNMIK-ut. http://www.org/regulations/unmikgazette/03albanian/A2002regs/RA2002_12.pdf Temë e diplomës për Master: Avni J. ”Privatizimi në Kosovë – Projekti Ndërkombëtar 1999 – 2008”.org/regulations/unmikgazette/03albanian/A2005regs/RA2005_18. 2008/16 është aprovuar me qëllim të ndryshimit të neneve përkatëse për emërimin e anëtarëve të Bordit të Drejtorëve. 2002/12 e UNMIK-ut është themeluar Agjencia Kosovare e Mirëbesimit (AKM).org/regulations/unmikgazette/03albanian/A2008regs/RA2008_16. http://www.pdf Qasur herët e fundit më 14 Korrik 2013. 2002/12 52 të datës 13 Qershor 2002 e ndryshuar me Rregulloren nr. 2005/18 53 të datës 22 Prill 2005 dhe e ndryshuar me Rregulloren nr. Gjatë këtyre tre viteve ishte punuar në krijimin e bazës ligjore për privatizimin në Kosovë.org/regulations/unmikgazette/03albanian/A2000regs/RA2000_63.htm 52 Me rregulloren nr. Jashari 23 . Procesi i likuidimit ka filluar me aprovimin e Rregullores së UNMIK-ut nr. 2000/63 të datës 7 Dhjetor 2000. procesi i privatizimit në Kosovë filloi me themelimin e Agjencisë Kosovare të Mirëbesimit në Qershor 2002 me Rregulloren e UNMIK-ut nr. duke përcaktuar që anëtarët e Bordit do të jenë ekspertë me përvojë të nominuar nga Qeveria (e jo si më parë në rregulloren nr.org/regulations/unmikgazette/03albanian/A2005regs/RA2005_48. Qasur herët e fundit më 14 Korrik 2013. http://www. Shtyllës së IV-të e UNMIK – Unioni Evropian dhe të Departamentit Administrativ të Tregtisë dhe Industrisë 51 . http://www. 2005/48 e datës 21 Nëntor 2005. forumet e ndryshme dhe institutet hulumtuese në Kosovë.no/Publications/Books-and-reports/2010/Privatization-in-Kosovo-The-InternationalProject-1999-2008 54 Rregullorja nr. DTI ishte përgjegjës për menaxhimin e përgjithshëm të çështjeve që kanë të bëjnë me tregti dhe industri në Kosovë. 2005/18 është aprovuar me qëllim të rifillimit të procesit të privatizimit pas pezullimit 18 mujor nga Tetor 2003 deri në Prill 2005 për shkak të frikave nga ndërkombëtarët për përgjegjësinë e zyrtarëve të UNMIK-ut. Pas gati tre vjetësh vonesash (llogaritur nga çlirimi i Kosovës në Qershor 1999).unmikonline.unmikonline. http://english.pdf 53 Rregullorja nr.2008/16 54 të datës 20 Mars 2008. Gjithashtu. 2005/48 55 për Riorganizimin dhe Likuidimin e Ndërmarrjeve dhe Pasurive të tyre me Autorizimin 51 Departamenti Administrativ i Tregtisë dhe Industrisë themeluar me Rregulloren e UNMIK-ut nr.

Mandati i PCN ka Temë e diplomës për Master: Avni J. PCN ishte “autoriteti final në Kosovë sa i përket interpretimit” të Planit dhe ka mundur. Vonesa e parë ishte 11 mujore (Qershor 2002-Maj 2003) derisa u përgatiten aktet nënligjore. i përkrahur nga Zyra Civile Ndërkombëtare (ZCN). Jashari 24 . 60 Përfaqësuesi Civil Ndërkombëtar për Kosovën (PCN). (2010) “Privatizimi në Kosovë – Projekti Ndërkombëtar 1999 – 2008”. 2005/18 të UNMIK-ut më 22 Prill 2005. 2007/0156 të UNMIK-ut për zbatimin e rregullores së UNMIK-ut 2005/48.unmikonline. fusnota 366 (versioni në Anglisht). Bordi i Drejtorëve është organi më i lartë i Agjencisë Kosovare të Privatizimit dhe ka kompetencë të plotë mbi Agjencinë. Bordi i Drejtorëve përbëhet nga tetë (8) anëtarë. 56 Urdhëresa Administrative e UNMIK-ut nr. ndërsa vonesa e dytë ishte prej Tetor 2003 deri Prill 2005 kur nga pjesëtarë të administratës ndërkombëtare u pezullua57 procesi i privatizimit deri në aprovimin e Rregullores nr. i riemëruar nga Grupi Drejtues Ndërkombëtar . http://www. Faqe 66-67. Shih edhe Zaum 2007. pas themelimit të ish-AKM-së në Qershor 2002 pati edhe vonesa tjera.org/regulations/unmikgazette/03albanian/A2007ads/ADA2007_01. 59 Rita Augestad Knudsen. 164-165.ka qenë Përfaqësuesi Special i Unionit Evropian (European Union Special Representative) për Kosovë (emëruar nga Këshilli i Unionit Evropian – the Council of the European Union). 2007/1 e datës 3 Janar 2007. Procesi i privatizimit deri në Qershor 2008 (përfundimin e mandatit të AKM-së58) ishte udhëhequr nga UNMIK-u59.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Administrativ të Agjencisë Kosovare të Mirëbesimit dhe Urdhëresës Administrative nr. f.the International Steering Group for Kosovo si PCN sipas planit të Ahtisarit. në princip. Instituti i Norvegjisë për Marrëdhënie Ndërkombëtare. 58 Agjencia Kosovare e Mirëbesimit ka përfunduar mandatin pa një pranim – dorëzim të detyrave te agjencia pasardhëse Agjencia Kosovare e Privatizimi e themeluar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës. prej të cilëve pesë (5) anëtarë vendor emërohen nga Kuvendi i Republikës së Kosovës dhe tre (3) anëtarë ndërkombëtar emërohen nga Përfaqësuesi Civil Ndërkombëtar60 në përputhje me ligjin për themelimin e Agjencisë Kosovare të Privatizimit dhe Planin Ahtisaari61. PCN i ka raportuar Grupit Drejtues Ndërkombëtar. Mirëpo. rregullat e tenderit si dhe politikat operacionale të AKM-së në mënyrë që të mundësohen shitjet e para. ndërsa pas Qershorit 2008 udhëheqet nga vendorët bazuar në ligjin e AKP-së. të anulonte vendimet ose ligjet e aprovuara nga autoritetet e Kosovës ose të vendos sanksione ndaj zyrtarëve publik të cilët nuk i përmbahen Planit.pdf 57 UNMIK-u kishte mëdyshje lidhur me imunitetin e personelit ndërkombëtar që udhëhiqte procesin e privatizimit dhe për këtë arsye u pezullua procesi i privatizimi. Ky proces nuk rifilloi përderisa u bën ndërrime kadrovike në AKM dhe në Shtyllën e IV-të të UNMIK-ut.

04-V-436 më 7 shtator 2012 (të publikuar në Gazetën Zyrtare të përfunduar më 10 Shtator 2012.pdf. http://gazetazyrtare.rksgov. 04/L-115. ndërsa ligji nr.net/Documents/Ligji%20per%20N.unosek.pdf dhe amandenti i Kushtetutës më 5 Shtator 2012 në http://gazetazyrtare. Agjencia Kosovare e Privatizimit (AKP) është themeluar me Ligjin mbi Agjencinë Kosovare të Privatizimit (ligji Nr.P%20e%20ligjeve%20per%20perfundimine%20e%20mbikqyrjes%20 se%20Pavarsise%20(shqip). Procesi i privatizimit në Kosovë është bërë duke përdorë dy metoda: • Shitjen e Ndërmarrjeve të Reja që janë krijuar nga Ndërmarrjet Shoqërore. Pretendimet e kreditorëve shqyrtohen gjatë procesit të likuidimit të Ndërmarrjeve Shoqërore. 61 Presidenti Ahtisaari ishte Përfaqësues Special i Kombeve të Bashkuara për Kosovën dhe më 26 Mars 2007 kishte dhënë “Propozimin gjithëpërfshirës për zgjidhjen e statusit të Kosovës”. dhe • Shitjen e aseteve gjatë procesit të likuidimit të NSH-ve.net/Documents/Ligji%20për%20amandamentimin%20e%20Kushtetutës%20së%20Republikës%20së%2 0Kosovës%20(shqip). http://www. Neni 2). ndërsa pagesa e parë nga shitja gjatë likuidimit është bërë më 3 Janar 2006. 04/L-115 për Ndryshimin dhe Plotësimin e Ligjeve që kanë të Bëjnë më Përfundimin e Mbikqyrjes Ndërkombëtare të Pavarësisë së Kosovës. i ndryshuar me ligjin nr. mandati i anëtarëve ndërkombëtar të Bordit të Drejtorëve përfundon më 31 Gusht 2014. 03/L-067 aprovuar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës) dhe që ka hyrë në fuqi me 15 Qershor 2008. 04/L-034 që ka hyrë në fuqi më 21 Shtator 2011.rksgov.rksgov.pdf Temë e diplomës për Master: Avni J. së cilit i është referuar edhe në Kushtetutën e Republikës së Kosovës (Neni 143 i Kushtetutës së Republikës së Kosovës) 62 deri në amandamentimin e Kushtetutës sipas Vendimit të Kuvendit të Republikës së Kosovës Nr.html 62 Kushtetuta e Republikës së Kosovës http://gazetazyrtare. Ligji i AKP-së zbaton dispozitat përkatëse të Propozimit Gjithëpërfshirës për Zgjidhjen e Statusit të Kosovës të datës 26 Mars 2007 (Shtojca VII.net/Documents/Kushtetuta%20e%20Republikës%20së%20Kosovës-2. Sipas ligjit nr. Jashari 25 .org/unosek/en/statusproposal.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Pagesa e parë e parave në fondet në mirëbesim nga shitjet e Ndërmarrjeve të Reja është bërë më 28 Korrik 2003.

04/L-034 për Agjencinë Kosovare të Privatizimit sipas së cilës do të ushtrohet procesi i likuidimit të NSH-ve në bazë të procedurave të përcaktuara e të parapara në këtë shtojcë. Rregullorja 2005/48 për likuidimin e NSH-ve ka qenë në fuqi deri më 21 Shtator 2011 kur është aprovuar ligji i ri nr. AKP është e ngarkuar edhe me "ruajtjen dhe rritjen" 63 e vlerave të NSH-ve. Jashari 26 . ristrukturimi dhe likuidimi i Ndërmarrjeve Shoqërore. Në pajtim me ligjin mbi themelimin e AKP-së. aktiviteti kryesor i AKP-së është privatizimi i aseteve të Ndërmarrjeve Shoqërore (NSH) përmes metodave të shitjes së Ndërmarrjeve të Reja dhe shitjes së aseteve gjatë procesit të likuidimit. Si administruese e besuar.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Republikës së Kosovës më 7 Shtator 2012) për amandamentimin e Kushtetutës së Republikës së Kosovës me ç’rast neni 143 është fshirë nga Kushtetuta. Aktivitet tjetër i AKP-së është administrimi. Agjencia Kosovare e Privatizimit i administron Ndërmarrjet Shoqërore në Kosovë dhe i mban këto Ndërmarrje në mirëbesim. 04/L-034 të AKP-së. Agjencia Kosovare e Privatizimit është themeluar si pasardhëse e Agjencisë Kosovare të Mirëbesimit dhe ligji parasheh që të gjitha asetet dhe përgjegjësitë e Agjencisë Kosovare të Mirëbesimit sa i përket Ndërmarrjeve Shoqërore transferohen tek Agjencia Kosovare e Privatizimit. 04/L-034 për AKP-së përshirë edhe Shtojca e ligjit nr. 63 Neni 6 i ligjit nr. Ndërmarrjet Publike që më parë ishin nën kompetencat e AKM-së u transferuan nën kompetencën e Ligjit për Ndërmarrjet Publike në Kosovë të vitit 2008. Temë e diplomës për Master: Avni J.

Gjithsej të ardhurat nga shitjet nga privatizimi dhe likuidimi gjatë periudhës së AKM-së janë 363. 65 Kostoja e procesit të privatizimit dhe likuidimit shpjegohet në nënkapitullin 2. por asnjë NSH nuk është likuiduar dhe si rezultat as Qeverisë së Kosovës nuk i është transferuar mbetja e fondeve të likuidimit në mirëbesim deri në përfundimin e mandatit të AKM-së.1.7 milion euro. Prej Majit 2003 e deri në përfundimin e mandatit të ish-AKM në Qershor 2008 janë realizuar 352.095.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 2. Jashari 27 . Të dhënat e të ardhurave të privatizimit dhe likuidimit për periudhën nga Qershor 2002 deri Qershor 2008 (AKM): Edhepse AKM ishte formuar në Qershor 2002.2. Janë vendosur në likuidim 120 Ndërmarrje Shoqërore. statistikave dhe krahasimeve të shënimeve financiare të pasqyrave financiare të publikuara të AKP-së dhe ato të raportuara në Ministrinë e Financave apo në Kuvendin e Kosovës. Temë e diplomës për Master: Avni J.6 milion euro.529 € 363.5 milion euro të ardhura nga privatizimi përmes shitjes së 418 Ndërmarrjeve të Reja (të themeluara nga 244 Ndërmarrje Shoqërore) dhe 11 milion euro të ardhura përmes shitjes së 36 aseteve të NSH-ve gjatë procesit të likuidimit.585.477 11. Të gjitha të dhënat në tabela dhe figura në këtë punim janë përpunuar nga autori në bazë të llogaritjeve.006 418 36 454 64 Burimi i të dhënave: Pasqyrat Financiare të AKP-së për periudhën e përfunduar më 30 Shtator 2013.1. 64 Gjatë kësaj periudhe punëtorëve të NSH-ve u janë paguar 15.681. shitjet e para të Ndërmarrjeve të Reja janë realizuar në Maj 2003. kostoja 65 e privatizimit dhe likuidimit gjatë kësaj periudhe ka qenë 49. Tabela 4: Tabela e shitjeve nga AKM (2002 – 2008) Shitja e Ndërmarrjeve të Reja Shitjet nga AKM Qershor 2002 deri Qershor 2008 Numri i shitjeve të nënshkruara Shitja e aseteve gjatë likuidimit Gjithsej [EUR] 352.7 milion euro.

ardhurat përqindja e shpenzimeve në krahasim me të ardhurat Nëse nuk do të kishte burime tjera të sa 13. por do të ardhurave përdoreshin vetëm fondet në mirëbesim për të financuar aktivitetet e AKM-së. Figura 1: Shitjet nga AKM – Qershor 2002 deri Qershor 2008 11.1.7% e të financimit të aktiviteteve.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Qershor 2002 deri Qershor 2008 (AKM): Kostot e privatizimit dhe 49.585. Zyret Rajonale të AKP-së janë funksionalizuar në Nëntor 2008 kur edhe kanë filluar shitjet e para nga AKP. AKP ka hyrë në zyret e veta më 26 Gusht 2008 me një staf profesional prej 30 zyrtarësh.095.2.683. Jashari 28 .477 Shitja e Ndërmarrjeve të Reja Shitja e aseteve gjatë likuidimit 2. Të dhënat e të ardhurave të privatizimit dhe likuidimit për periudhën nga Nëntor 2008 deri Shtator 2013 66 (AKP): Prej Nëntorit 2008 67 e deri më 30 Shtator 2013 janë realizuar 218. Temë e diplomës për Master: Avni J.529 352. 67 Edhepse ligji i AKP-së ka hyrë në fuqi më 15 Qershor 2008. Data 30 Shtator 2013 përmendet si datë referuese për datën e fundit të raporteve financiare të publikuara.0% periudhën e AKM-së. pasi të gjithë zyrtarëve të AKM-së u ishin ndërprerë kontratat gjatë Qershorit 2008.6 milion euro të ardhura nga privatizimi përmes shitjes së 285 Ndërmarrjeve të Reja (të themeluara nga 140 66 Agjencia Kosovare Privatizimit nuk e ka të kufizuar mandatin.219 Koment likuidimit përqindja e shpenzimeve Nuk ka shpenzime të fondeve në mirëbesim në në krahasim me të 0.

Shpenzimet e para pas themelimit të Agjencisë Kosovare të Privatizimit kanë ndodhur në Shtator 2008.2% e të financimit të aktiviteteve. Tabela 5: Tabela e shitjeve nga AKP (2008 – 2013) Shitja e Ndërmarrjeve të Reja Shitja e aseteve gjatë likuidimit 218.529 285 320 605 Shitjet nga AKP Nëntor 2008 deri Shtator 2013 Numri i shitjeve të nënshkruara Gjithsej [EUR] Shtator 68 2008 deri Shtator 2013 (AKP): Kostot e privatizimit dhe 39.760. Temë e diplomës për Master: Avni J.396. Gjithsej të ardhurat nga shitjet nga privatizimi dhe likuidimi janë 279. përqindja e shpenzimeve në krahasim me të ardhurat 68 Nëse nuk do të kishte burime tjera të sa 14.9% në krahasim me të (nga tarifa administrative dhe fondet në ardhurat mirëbesim) gjatë periudhës së AKP-së. Janë vendosur në likuidim 158 NSH tjera.7 milion euro (540.6 milion euro.9 milion euro si “fonde tepricë” të fondeve në mirëbesim të likuidimit. ndërsa janë paguar 45.4 milion euro.890 euro janë paguar tatime në Administratën Tatimore të Kosovës nga aktivitetet e rregullta gjatë procesit të likuidimit). Jashari 29 .584. Gjatë kësaj periudhe punëtorëve të NSH-ve u janë paguar 61.724 Koment likuidimit përqindja e shpenzimeve e fondeve në mirëbesim janë shpenzuar në fakt 5. Në vitin 2012 i është transferuar Qeverisë së Kosovës shuma prej 28.140 euro për kreditorët e NSH-ve.8 milion euro të ardhura përmes shitjes së 320 aseteve të NSH-ve gjatë procesit të likuidimit.386 60. kostoja e privatizimit dhe likuidimit gjatë kësaj periudhe ka qenë 39. por do të ardhurave përdoreshin vetëm fondet në mirëbesim për të financuar aktivitetet e AKP-së.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Ndërmarrje Shoqërore) dhe 60. ndërsa janë likuiduar 4 Ndërmarrje Shoqërore.812.143 € 279.

1.812.1 milion euro 70.3. Jashari 30 .4 milion euro (540.9 milion euro të ardhura përmes shitjes së 356 aseteve të NSH-ve gjatë procesit të likuidimit.143 218.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Figura 2: Shitjet nga AKP – Nëntor 2008 deri Shtator 2013 60. kostoja e privatizimit dhe likuidimit gjatë kësaj periudhe ka qenë 89. Sipas analizave.584.890 euro 69 Të dhënat paraqiten vetëm për periudhën deri më 30 Shtator 2013 marrë parasysh që këto janë të dhënat e fundit të cilat janë publikuar në pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim të AKP-së. Gjatë kësaj periudhe punëtorëve të NSH-ve u janë paguar 77. Gjithsej të ardhurat nga shitjet nga privatizimi dhe likuidimi janë 643. 70 Interesi i gjeneruar prej 34.2 milion euro të ardhura nga privatizimi përmes shitjes së 703 Ndërmarrjeve të Reja (të themeluara nga 384 Ndërmarrje Shoqërore) dhe 71.7 milion (deri 30 Shtator 2013) në llogaritë bankare të fondve në mirëbesim nuk është i përfshirë në këto llogaritje. Të dhënat e të ardhurave të privatizimit dhe likuidimit për periudhën nga Qershor 2002 – Shtator 2013 69 (AKM dhe AKP): Prej Qershorit 2002 deri më 30 Shtator 2013 janë realizuar 571. Temë e diplomës për Master: Avni J.2 milion euro. rrjedh se AKM ka realizuar 57% të të ardhurave nga shitja e Ndërmarrjeve të Reja dhe shitja e aseteve të likuidimit.386 Shitja e Ndërmarrjeve të Reja Shitja e aseteve gjatë likuidimit 2. ndërsa AKP ka realizuar 43% të të ardhurave.

Jashari 31 . Në pritje të vendimit të Bordit të Drejtorëve për shpërndarje të kërkesave të kreditorëve është shuma prej rreth 47 milion euro.748 1059 Qershor 2002 – Shtator 2013 (AKM dhe AKP): Kostot e privatizimit dhe 89.443. por do të ardhurave përdoreshin vetëm fondet në mirëbesim për të financuar aktivitetet e AKM-së dhe AKP-së. të cilat nuk mund të shpërndahen për shkak të mungesës së një anëtari ndërkombëtar të Bordit të Drejtorëve.140 për kreditorët e NSH-ve. Janë vendosur në likuidim 278 NSH dhe janë likuiduar 4 Ndërmarrje Shoqërore.863 703 Shitja e aseteve gjatë likuidimit 71. Në vitin 2012 i është transferuar Qeverisë së Kosovës shuma prej 28. Temë e diplomës për Master: Avni J.169. përqindja e shpenzimeve në krahasim me të ardhurat Nëse nuk do të kishte burime tjera të sa 13.9 milion euro si “fonde tepricë” të fondeve në mirëbesim të likuidimit.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës janë paguar tatime në Administratën Tatimore të Kosovës nga aktivitetet e rregullta gjatë procesit të likuidimit).9% e të financimit të aktiviteteve. ndërsa janë paguar 45.6% fakt (nga tarifa administrative dhe fondet në ardhurat mirëbesim).077.885 356 Gjithsej [EUR] € 643.907.943 Koment likuidimit përqindja e shpenzimeve e fondeve në mirëbesim janë shpenzuar në në krahasim me të 2. Tabela 6: Shitjet nga AKM dhe AKP (Qershor 2002 – Shtator 2013) Shitja e Ndërmarrjeve të Reja Shitjet nga AKM dhe AKP Qershor 2002 deri Shtator 2013 Numri i shitjeve të nënshkruara 571.

885 571.440 157. Temë e diplomës për Master: Avni J.657 2005 77.555.343.452.535.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Figura 3: Shitjet nga AKM dhe AKP – Qershor 2002 deri Shtator 2013 71.316 71 Të dhënat paraqiten vetëm për periudhën deri më 30 Shtator 2013 marrë parasysh që këto janë të dhënat e fundit të cilat janë publikuar në pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim të AKP-së.722.800.722.231 - 77.1.907.955.043.657 - 7.535. Jashari 32 .555.220 2.4.652.409. Të ardhurat e privatizimit dhe likuidimit për periudhën nga Qershor 2002 – Shtator 2013 71 (AKM dhe AKP) të shpërndara sipas viteve: Të dhënat në tabelën 4 tregojnë shitjet përgjatë viteve të Ndërmarrjeve të Reja dhe të aseteve gjatë procesit të likuidimit.912.169.231 2006 156.065.057 2004 7.108 94.096 20.099 2008 17.991 6.863 Shitja e Ndërmarrjeve të Reja Shitja e aseteve gjatë likuidimit 2.613 2007 88. Tabela 7: Shitjet përgjatë viteve Qershor 2002-Shtator 2013 Viti Shitja e Ndërmarrjeve të Reja Shitja e aseteve gjatë likuidimit Gjithsej [EUR] 2002 - - - 2003 23.057 - 23.172 1.

907.748 Të dhënat në formë të diagramit për shitjet gjatë periudhës së privatizimit dhe likuidimit nga AKM dhe AKP paraqiten më poshtë.000.000 100.037.364 27.350 2011 53.000.547.492 Gjithsej € 571.601 22.860.297 Jan-Sep 2013 18.977 48.382 7.000. Temë e diplomës për Master: Avni J.710.676 75.077.399.000 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Nga diagrami i mësipërm mund të shihet se ka rënje të të ardhurave të privatizimit gjatë vitit 2004 për shkak të pezullimit të procesit të privatizimit nga ndërkombëtarët si dhe gjatë vitit 2008 për shkak të pezullimit të shitjeve nga AKM gjatë gjysmës së parë të vitit 2008 dhe kohës së konsolidimit të AKP-së në gjysmën e dytë të vitit 2008.000 140.365.358 2010 70.000 20.000 80.740 11.863 € 71.277 2012 16.071.000 40.667 81.000. Jashari 33 .128 9.215.000 160.000 120.187. Figura 4: Shitjet përgjatë viteve 2002.683 10.000.000.000.597.326.169.000.382.817.587.885 € 643.788.556 28.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 2009 41.000.000 60.2013 Shitja e Ndërmarrjeve të Reja Shitja e aseteve gjatë likuidimit 180.

995. Ramiz Sadiku.863 216. Nga tabela shihet se mund të shumti ka realizim të të ardhurave në regjionin e Prishtinës (39% e të ardhurave). në regjionin e Mitrovicës ka më së paku shitje për shkak të pengesave të caktuara të shkaktuara edhe nga mospajtimi i pakicës Sërbe lidhur me privatizimit në atë pjesë së Kosovës (edhepse ka blerje edhe nga Serbët në atë pjesë.446.108 152. ndërsa shitjet më të ulta gjatë vitit 2004 dhe atë vetëm 7. 2.5.686 Shitjet gjatë likuidimit % 38% 17% 16% 24% 5% €71.748 249.1.102 9.990 137.328 6. Fabrika e Birrës në Pejë dhe Hotel Grand. ndërsa shitjet më të ulta janë realizuar në vitin 2008 dhe atë 20. ndërsa më së paku në regjionin e Mitrovicës (6% e të ardhurave).889 89.290. Sipas hulumtimit.610 39. Tabela 8: Raporti i shitjeve sipas regjioneve Qershor 2002 – Shtator 2013 Shitjet Ndërmarrjet e Reja Regjioni Prishtina Peja Prizren Gjilan Mitrovica € 571.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Shitjet më të mëdha janë realizuar gjatë vitit 2006 dhe atë 157.3 milion. Të ardhurat bazuar në shpërndarjen e Ndërmarrjeve Shoqërore në rajonet e Kosovës për periudhën Qershor 2002 – Shtator 2013: Në tabelën 8 është paraqitur realizimi i të ardhurave të privatizimit duke krahasuar me regjionet e Kosovës në të cilat kanë qenë të lokalizuara Ndërmarrjet Shoqërore.790 97.055.453.798 % 39% 16% 15% 24% 6% 72 Disa nga ndërmarrjet e mëdha që janë shitur në vitin 2006 janë: Feronikeli.118 15.153.225 7.9 milion euro 72.4 milion euro dhe në vitin 2012 me 27.376.015 105.885 32.656.590.110.907. Temë e diplomës për Master: Avni J. Gjatë periudhës së AKP-së (2008-2013) shitjet më të mëdha janë realizuar në vitin 2010 dhe atë 81.843.509 30. Jashari 34 .169. por këto janë simbolike).586.112 Gjithsej % 46% 11% 9% 21% 13% € 643.561.5 milion euro për shkak të mungesës së Bordit nga Gusht 2012 deri në Shkurt 2013. kjo për shkak të pezullimit të procesit të privatizimit.077.098.5 milion euro.937.216 96.

000.000.000 Prizren 100.Shtator 2013 Figura 7: Shitjet sipas rajoneve në Kosovë Qershor 2002 – Shtator 2013 250.000.000 Peja 20.000.000.000 Prishtina Peja Prizren SHITJET E NDERMARRJEVE TE REJA… Temë e diplomës për Master: Avni J.000.Qershor 2002 deri Shtator 2013 250.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Figura 5: Shitjet e Ndërmarrjeve të Reja .000 200.000 Prishtina 200.000 Gjilan 50.000 150.000.000.000.000 Peja 150.Janar 2006 deri Shtator 2013 40.000.000 Gjilan Mitrovica SHITJET GJATE LIKUIDIMIT Janar 2006 . Jashari Gjilan Mitrovica SHITJET GJATE LIKUIDIMIT … 35 .000.000 Prizren 10.000 Mitrovica SHITJET E NDERMARRJEVE TE REJA Qershor 2002 .Shtator 2013 Figura 6: Shitjet e aseteve gjatë procesit të likuidimit .000 Prishtina 30.000 100.000.000.000.000 50.

Temë e diplomës për Master: Avni J.266.5% Gjithsej [EUR] € 77.5% Pagesat nga AKP % 61.967.314 28.6. 2004/45 të datës 19 Nëntor 2004 për të paguar 20% të shitjes gjatë likuidimit.522 Figura 8: Pagesat punëtorëve të NSH-ve – Janar 2004 deri Shtator 2013 15.829.462 0. 2003/13 të datës 9 Maj 2003 për të’i paguar punëtorëve shumën prej 20% të shitjes gjatë privatizimit dhe Rregullores së UNMIK-ut nr.411 Pagesat nga AKM Pagesat nga AKP 73 Punëtorët e Ndërmarrjeve Shoqërore paguhen duke u bazuar në Rregulloren e UNMIK-ut nr.903 20% Transferuar në llogaritë në mirëbesim për punëtorët % 138.652.652. Deri në këtë moment janë në pritje të shqyrtimit edhe 232 lista të punëtorëve të NSH-ve me rreth 6.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 2. Tabela 9: Pagesat ndaj punëtorëve të NSH-ve Pagesat nga AKM Transferuar punëtorëve 15. Jashari 36 . Pagesat për punëtorët e Ndërmarrjeve Shoqërore Pagesa e parë për punëtorët 73 e NSH-ve është ekzekutuar më 2 Nëntor 2004 për punëtorët e NSH Termosistemi.1.535 punëtorë të 278 NSH-ve.060 99.3 milion euro për 38.613. Deri më tani AKP ka paguar rreth 77.411 80% 28.903 61. ndërsa në fondin në mirëbesim për punëtorët janë ende edhe 28.500 ankesa.9 milion euro të cilat pritet të shpërndahen pas shqyrtimit të ankesave në Dhomën e Posaçme të Gjykatës Supreme të Kosovës.613.

.045 - - 724.183. kostot e financuara nga EU për personelin vendor dhe ndërkombëtar janë paguar direkt nga Shtylla e IV-të e UNMIK-ut dhe në mungesë të informatave burimore. Donatori Unioni Evropian.765 - 4.054 - - 153.599 2004 666.845 325.559. të Hyrat e Dedikuara të AKP-së dhe Fondet në mirëbesim Administrata nga Buxheti i Kosovës Administrata paguar nga EU-UNMIK Pagat për personel / konsultantë Shërbimet ligjore 2002 19.391 - 8.975. por në mungesë të informatave burimore këto të dhëna nuk paraqiten këtu.135 2003 348.063 Viti 74 Likuidimi nga fondet në mirëbesim Auditimi Administrimi i NSH-ve Privatizimi Likuidimi - - 75. të Hyrat e Dedikuara të AKP-së dhe Fondet në mirëbesim. Unioni Evropian.232. Kostoja e procesit të privatizimit dhe likuidimit Efektet në proceset e privatizimit dhe likuidimit në Kosovë nuk mund të maten vetëm për nga realizimi i të ardhurave dhe shpërndarjeve për punëtorët dhe kreditorët. pra koston e shitjes së Ndërmarrjeve të Reja dhe shitjes së aseteve gjatë procesit të likuidimit.223 6.056 80.661 4.730.748 209.599 1.154 - - 2.2.074 neto në muaj) dhe ndërkombëtar (7. kjo kosto është e llogaritur me numrin e personelit shumëzuar me mesataren e pagave për personelin vendor (1. Kostot janë financuar nga burime të ndryshme: Buxheti i Kosovës.000 në muaj) sipas informatave në dispozicion të autorit.861 112. Në tabelën në vijim janë paraqitur kostot për periudhën Qershor 2002 deri më 30 Shtator 2013 74.205 GJITHSEJ Kostot për personelin e AKM-së deri Qershor 2008 (për ndërkombëtar) janë paguar edhe nga USAID (për një numër më pak se 5 punëtorë). Tabela 10: Kostoja e procesit të privatizimit dhe likuidimit në Kosovë Periudha Qershor 2002 deri Shtator 2013 Financuar nga: Buxheti i Kosovës. por duhet pasur parasysh edhe koston për realizimin e këtyre të ardhurave.2.928. Për periudhën deri në Qershor 2008.773 209.

896.628 - 946.297 58.145 2.443.996.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Administrata nga Buxheti i Kosovës Administrata paguar nga EU-UNMIK Pagat për personel / konsultantë Shërbimet ligjore 2005 299.748.710.554 50.392 2007 118.304 107.659 Likuidimi nga fondet në mirëbesim Auditimi Administrimi i NSH-ve Privatizimi Likuidimi 187. Jashari 38 GJITHSEJ 8.712 9.796.785 103.337 1.222.121 330.470 2009 974.960 8.934 40.999 - 5.649 119.943 Viti JanarQershor 2008 KorrikDhjetor 2008 Gjithsej Temë e diplomës për Master: Avni J.139 12.123 9.913 8.736 200.470 656.630 2.979 588.208 166.512 1.439 240.655 571.146.283 67.873 - 4.648 768.379 15.497 - 5.178 589.401 153.728 62.717 220.478.018 7.072 6.317 6.575 - 4.112.176.966 518.006 554.945 5.617.941 1.573 18.711.886.371 72.768.764 106.423 454.447 133.025.361 109.616 40.835.015 2006 243.083.943 2011 1.203 3.284.276 2.656.505.199 89.715.842 275.747.629 8.020.126.404 1.794 3.689 2012 1.763.193 86.682 564.931.469 214.246.441 36.448 - 568.446 61.312 2.348.358 9.535 5.155.483.423 6.735 224.364.010 1.702 196.459.167.737 .756 2013 769.773 5.114 14.250.818 8.675 971.976 7.977 301.848 - 199.203 1.777 324.526 2.479 - 2.091 208.188 53.567 103.535 205.234 410.811 244.255 49.789 77.163.847 2010 1.461 110.873 5.745 - 52.

926 5.1% 6.203 3.081 2.297 58.348.615 457.006.582.554 39.505.943 Temë e diplomës për Master: Avni J.943 8.361.483.873 5.126.664 2.096.482 643.648 768.683.676 50.949.010 - GJITHSEJ 58.1% Përmbledhja e kostove të procesit të privatizimit dhe likuidimit dhe të pagave për personelin dhe konsultantët për periudhën Qershor 2002 deri më 30 Shtator 2013 është paraqitur në tabelën në vijim: Tabela 11: Burimet e financimit për kostot e tërësishme dhe për pagat / kompenzimet BURIMI i FINANCIMIT PËR TËRË KOSTOT Burimi i financimit Buxheti i Kosovës Unioni Evropian Të hyrat e Dedikuara Nga fondet në mirëbesim GJITHSEJ Kostoja 20.870 - 22.5% 0.957.1% 0.892 3.9% 65.677 310.095 52.748.122 1.219 5.804 5.348.724 7.483.450 4.145 2.408.033 311.557 100.768.443.759.818 8.654.760.768.526 2.423 525.774. Jashari % e kostos totale 23% 59% 12% 6% BURIMI i FINANCIMIT PËR PAGA / KOMPENZIME Burimi i financimit Kostoja Buxheti i Kosovës Unioni Evropian Të hyrat e Dedikuara Nga fondet në mirëbesim 1.199 89.693.2% 9.199 89.9% 3.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Administrata nga Buxheti i Kosovës Viti AKM Qershor 2002 Qershor 2008 AKP Korrik2008 Shtator 2013 Gjithsej Administrata Pagat për Shërbimet personel / nga EUligjore konsultantë UNMIK Auditimi Administrimi i NSH-ve Privatizimi Likuidimi Likuidimi nga fondet në mirëbesim GJITHSEJ 1.443.105.257.0% 3.297 35.845 10.026.234 39 % e kostos totale 3% 86% 12% 0% .644 49.656 2.764.548 6.234 410.3% 3.236.284.

• 56% e kostove apo 49.6% Përqindja sa 13.6% e fondeve në mirëbesim janë shpenzuar në fakt (nga tarifa administrative dhe fondet në mirëbesim). Për të arritur deri te kostot e procesit të privatizimit dhe likuidimit deri në fund të vitit 2016 duhet shtuar edhe: a) rreth 4 milion shpenzime për Tetor-Dhjetor 2013. dhe c) kostot e përafërta të likuidimit rreth 20 milion.7 milion. Nëse nuk do të kishte burime tjera të financimit të aktiviteteve. b) kostot operative të AKP-së për 2014-2016 në 21 milion. por do të përdoreshin vetëm fondet në mirëbesim për të financuar aktivitetet e AKM-së dhe AKP-së.9% e të ardhurave të ardhurat nga privatizimi dhe likuidimi 643. dhe • 75 Unioni Evropian ka financuar 86% të pagave/konsultantëve apo 50 milion euro. • 44% e kostove apo 39. Në përgjithësi janë nxjerrë këto përfundime nga analizat statistikore të kostos së privatizimit dhe likuidimit për periudhën Qershor 2002 – Shtator 2013: • kostoja totale deri 30 Shtator 2013 është 89. Kjo e shpie koston e përafërt të procesit të privatizimit dhe likuidimit deri në rreth 135 milion euro. por do të përdoreshin vetëm fondet në mirëbesim për të financuar aktivitetet e AKM-së dhe AKP-së).443. o 2. • Unioni Evropian ka financuar 59% të kostos së privatizimit dhe likuidimit apo 52. .7 milion euro janë shpenzuar në periudhën e AKM-së.077.Tabela 12: Raporti i kostove kundrejt të ardhurave Kostot e privatizimit dhe likuidimit Qershor 2002Shtator 2013 89.9% e të ardhurave të privatizimit dhe likuidimit (nëse nuk do të kishte burime tjera të financimit të aktiviteteve.748 e fondeve në mirëbesim janë shpenzuar në fakt (nga tarifa administrative dhe fondet në mirëbesim).4 milion euro75 apo: o 13.943 Përqindja 2.7 milion euro janë shpenzuar në periudhën e AKP-së.

904.545.263 992.195.048 - - 5.292.997 6.348.048 5.430 152.693.773 1.114 1.996.348.222.675 2.856 - 1.384.263 712.010 7.931.677 1.426.591 7.953 - 35.656.276 1.183.573 - 2.010 7.514.146.628 2.654.533 425.000 4.157.478 2.582.630 1.665.835.206 4.222.617.511.273.384 2.667 22.797 5.380.147.010 12% 7.015 2006 2.000 4.667 18% 4% 58.736 1.789 6.934 2007 JanarQershor 2008 KorrikDhjetor 2008 2009 1.296 1.557 1.165 2011 1.430.554 2.000 - 6.687 2013 2.988.054 2004 15.364.093.952.195.048 6.195.628 2.582.913 10.371 819 2.292.151.730.813 2010 189.279 1.928.395 4.206 Temë e diplomës për Master: Avni J.667 58.664 730.411 2012 3.638 4.953.886 156.003.809.045 2005 10.234 41 .676 30.273.000 5.135 2003 17.234 1.292.667 568.348.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Tabela 13: Raporti i pagave për personelin dhe konsultantët Qershor 2002 deri Shtator 2013: Financuar nga Buxheti i Kosovës.392 6.076.913 Gjithsej Viti AKM Qer 2002 Qer 2008 AKP Korrik 2008 Shtat 2013 Gjithsej* Pagat nga donatori EU Konsultat ë/Emëruar it nga EU Paguar nga ZCN GJITHSEJ PAGAT 121.554 5.759.848.759.263 292.920 449.273.048 52% 6.000 5.824 Viti Pagat nga të hyrat e dedikuara 1.167.206 12% Pagat nga Buxheti i Kosovës Pagat nga EUUNMIK Pagat nga të hyrat e dedikuara Pagat nga donatori EU Konsultat ë/Emëruar it nga EU Paguar nga ZCN 71.380.759. Unioni Evropian dhe të Hyrat e Dedikuara të AKP-së Pagat nga Buxheti i Kosovës Pagat nga EUUNMIK 2002 23.686 1. Jashari Gjithsej PAGAT 10.676 3% 30.157.712 355.676 30.123 21.864 710.948 3.157.

218 730.218.054 2004 1.256 710.371 Temë e diplomës për Master: Avni J.183.395 4.428.104.665.696.444. Unioni Evropian dhe të Hyrat e Dedikuara të AKP-se 1 2 3=1+2 4 5=3+4 Viti Vendor Ndërkombëtar Personeli 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Janar-Qershor 2008 Korrik-Dhjetor 2008 2009 2010 2011 2012 2013 74 74 154 128 168 172 34 34 48 41 44 33 108 108 202 169 212 205 Konsultantët / Të Emëruarit 3 3 14 12 23 33 180 33 213 26 239 162 0 162 - 162 261 277 275 272 259 0 0 0 0 0 261 277 275 272 259 21 30 24 24 3 282 307 299 296 262 GJITHSEJ 111 111 216 181 235 238 Tabela 15: Kostoja e personelit vendor.827.997 6.934 2007 2.135 1.045 2005 1.344 3.000 1.990.835.660. NDËRKOMBËTAR DHE KONSULTANTËVE Periudha Qershor 2002 deri Shtator 2013 Financuar nga Buxheti i Kosovës.000 6.850.591 7.364.032.218 3.374 2. ndërkombëtar dhe konsultantëve KOSTOJA E PERSONELIT VENDOR.772.154.514.000 3.015 2006 2.660 355. Jashari 42 .000 5.789 6. Unioni Evropian dhe të Hyrat e Dedikuara të AKP-së Viti 1 2 3=1+2 4 5=3+4 Vendor Ndërkombëtar Personeli Konsultantët / Të Emëruarit GJITHSEJ 2002 500.135 - 1.987.019.344 1.135 2003 971.928.660 2.374 1.000 4.656.730.000 5.797 5.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Tabela 14: Numri i personelit dhe konsultantëve NUMRI i PERSONELIT DHE KONSULTANTËVE NË AKM DHE AKP Qershor 2002 deri Shtator 2013: Financuar nga Buxheti i Kosovës.256 4.856.928.

232.630 2009 2.6 milion apo 43% të pagave.222.348.123 Korrik-Dhjetor 2008 446.614.963 - 446.000 Ndërkombëtar 45.1 milion apo 57% të pagave. o Për konsultantë (projekte në formë të asistencës teknike) janë paguar 12.6 milion të kostos së pagave apo 22% e kostos së pagave.222.554 2010 3.3 milion apo 65% e të gjitha kostove të privatizimit dhe likuidimit (€ 89.7 milion apo 78% e kostos së pagave.913 - 2.996.647.291 - 2.141.384.146.263 4.295 Konsultantët / Të Emëruarit 58.384.546.886 4.284.939 Vendor 19.4 mil): o Për personel janë paguar EUR 45.263 5.913 GJITHSEJ 26.141.160.687 - 3.7 mil euro janë shpenzuar në periudhën e AKM-së.739 1.384 2.  Për personelin vendor EUR 26. Temë e diplomës për Master: Avni J.851 - 3.6 mil euro janë shpenzuar në periudhën e AKP-së.510 2.583.114 2011 3.939 Personeli 12.234 PAGAT PËR PERSONELIN KOSTOJA Vendor 57% e pagave Punëtorë 78% Ndërkombëtar 43% e pagave Konsultantët / Të Emëruarit 22% e kostos së pagave e kostos së pagave Në përgjithësi janë nxjerrë këto përfundime nga analizat statistikore të kostos së pagave për personelin dhe konsultantët: • Për paga të personelit dhe konsultantëve (AKM dhe AKP) janë paguar EUR 58.573 2013 2.167.583.584.963 121.913 - 2.  Për personelin ndërkombëtar EUR 19.667 568.386.693.222.739 449.687 1.291 1.773 2012 3.004.617. • 39% e kostos së pagave apo 22.510 - 3. • 61% e kostos së pagave apo 35.079.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Janar-Qershor 2008 1.931. Jashari 43 .851 2.654.000 2.263 5.647.

Sipas vendimit në fjalë. b) Tarifa variabile (për kërkesat e shqyrtuara) e Autoritetit të Likuidimit dhe kostot tjera të paraqitura në kostot 1. Shpenzimet në emër të llogarive të likuidimit Financimi i kostove të likuidimit bëhet duhet u bazuar në vendimin e Bordit të Drejtorëve të Agjencisë Kosovare të Privatizimit në Qershor 2012.4. 04/L-034 paguhen nga fondet e ndërmarrjes në likuidim. Në momentin që do të ketë fonde të mjaftueshme në llogarinë e likuidimit. atëherë tarifa variabile paguhet përkohësisht nga llogaria bankare e tarifës administrative të Agjencisë në BQK.1 dhe 1. 2.3 të Shtojcës së Ligjit të Agjencisë) bëhet si në vijim: a) Tarifa fikse e Autoritetit të Likuidimit paguhet përkohësisht nga llogaria bankare e tarifës administrative të Agjencisë në Bankën Qendrore të Kosovës. atëherë llogaria e tarifës administrative të Agjencisë kompenzohet nga llogaria e ndërmarrjes në likuidim. Jashari 44 . dhe • Përfundimi i shqyrtimit të padive të ndryshme nga palët e treta ndaj AKP-së.3 të nenit 40. Temë e diplomës për Master: Avni J.1. Këto janë: • Puna e Dhomës së Posaçme të Gjykatës Supreme të Republikës së Kosovës për: o shqyrtimin e ankesave të punëtorëve të Ndërmarrjeve Shoqërore lidhur me listat e punëtorëve për 20%. Vonesat në përfundimin e procesit të privatizimit dhe likuidimit Përveç nevojës për punë sa më efikase në AKP. Në momentin e caktimit të saktë të kostos fikse proporcionalisht për secilën ndërmarrje shoqërore në likuidim. o shqyrtimin e ankesave të kreditorëve të Ndërmarrjeve Shoqërore gjatë procesit të likuidimit.1. financimi i kostove të likuidimit (nenet 40.1 të shtojcës së ligjit nr.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 2.3. Në rast se ende nuk ka fonde të mjaftueshme në llogarinë bankare të likuidimit. atëherë llogaria e tarifës administrative të Agjencisë kompenzohet nga llogaria bankare e ndërmarrjes në likuidim. janë edhe disa faktorë të jashtëm që ndikojnë në përfundimin më të shpejtë (apo vonesën në anën tjetër) të procesit të privatizimit dhe likuidimit të NSH-ve.1.1 dhe 40.1.

000. Përveç llogarisë së tarifës administrative 76 të AKP-së.000. përshkrimet e llojeve të ndryshme të fondeve në mirëbesim. Në fondin rezervë barten Temë e diplomës për Master: Avni J. llogarisë së donatorit. pjesa e mbetur mund të kërkohet nga Bordi në kohën dhe në shumën e nevojshme për përmbushjen e detyrimeve të Agjencisë.1. prej të cilave një milion (1. pesë përqind (5%) e të gjitha të hyrave të pranuara si rrjedhojë e çfarëdo shitje në të kaluarën apo të ardhmen. të gjitha llogaritë tjera të hapura nga 76 Tarifa administrative e AKP-së është definuar në nenin 21 të ligjit të AKP siç vijon: “Të gjitha të ardhurat e Agjencisë do të jenë të ardhura të dedikuara të Agjencisë sipas nenit 64 të LMFPP-së.000) Euro. plani kontabël i fondeve në mirëbesim dhe llojet e tabelave financiare të paraqitura në pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim.000) Euro do të paguhen me të holla të gatshme ose në natyrë. Jashari 45 . Fondet në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit Fondet në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit janë ato të ardhura që dalin nga çdo veprim i AKP-së sipas nenit 6 (administrimi). nenit 8 (shitjet) dhe nenit 9 (likuidimi) të ligjit të AKP-së dhe mbahen në mirëbesim për përmbushjen e kërkesave të kreditorëve dhe pronarëve të ndërmarrjes dhe i nënshtrohen dispozitave të zbatueshme të ligjit të AKP-së dhe shtojcës së ligjit të AKP-së që rregullon procesin e likuidimit.” 77 Kapitali Themeltar i AKP-së definuar në nenin 21 të ligjit të AKP siç vijon: “Agjencia do të ketë kapitalin themeltar në shumë prej dhjetë milionë (10. RAPORTIMI FINANCIAR PËR FONDET NË MIRËBESIM Në këtë kapitull shpjegohen fondet në mirëbesim të Agjencisë Kosovare të Privatizimit. procedurat bankare të fondeve në mirëbesim. privatizimit. fondit rezervë 78 të AKP-së. Përveç kësaj. Në fund shpjegohet mënyra e pagesës së kostove të likuidimit të parapara në nenin 40 të shtojcës së ligjit të AKP-së. dhe ajo tarifë do të jetë pjesë e të ardhurave të dedikuara të Agjencisë. transferimit. 78 Sipas procedurave bankare të AKP-së. pavarësisht nëse është bërë nga agjencia apo paraardhësja e saj. Fondi Rezervë i AKP-së përdoret për të mbajtur depozitat e konfiskuara nga ofertuesit gjatë procesit të privatizimit dhe shitjeve gjatë likuidimit. likuidimit apo mënyrave tjera të disponimit me cilëndo ndërmarrje apo aset. kapitalit themeltar 77 të AKP-së. 3.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 3. do të jetë tarifë administrative e Agjencisë për të mbuluar shpenzimet e veta të përgjithshme administrative dhe operative.

Shtator 2008. (c) Depozitat e konfiskuar ndaj ofertuesve që janë tërhequr nga procesi i ofertimit. 8 dhe 9 të ligjit të AKP-së. 04/L-034 për Agjencinë Kosovare të Privatizimit. Pagesat nga fondet në mirëbesim kërkojnë aprovimin e Bordit të Drejtorëve dhe votën pozitive të tre anëtarëve ndërkombëtar. Dhjetor 2007. 3.2. Procedurat bankare të Agjencisë Kosovare të Privatizimit (“Agjencia”) kanë të bëjnë me nevojat bankare të Agjencisë që ndërlidhen me veprimet e Agjencisë sipas ligjit. faqe 6. Jashari 46 . (b) Tarifa e dorëzimit të ofertave në shitjet gjatë likuidimit. 81 Po aty. (d) Tarifa e dorëzimit të ofertave në komercializim. të hyrat dedikuara nga (a) Tarifa e dorëzimit të ofertave në privatizim. 80 Procedurat bankare në versionin e parë janë aprovuar në vitin 2003. 79 Shënimet shpjeguese të pasqyrave financiare të fondeve në mirëbesim. Shtator 2011 dhe Qershor 2012). përveç transaksioneve për aktivitetet e përditshme të Agjencisë nga fondet në mirëbesim të cilat kërkojnë aprovimin e personelit të autorizuar sipas procedurave bankare 81. Temë e diplomës për Master: Avni J.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës AKP kategorizohen si llogari në mirëbesim që kanë të bëjnë me aktivitetet e AKP sipas nenit 6. Shënimi 4. dhe (f) Interesi i fituar në llogarinë e depozitave të likuidimit. AKP-ja bën transferin e pagesave pasi të jetë bërë autorizimi i urdhër-transfereve bankare sipas Procedurave Bankare 80 të AKP-së dhe atë me nënshkrime kolektive të së drejtës së nënshkrimit. janë ndryshuar 5 herë (Gusht 2007. Procedurat bankare dhe llogaritë bankare të fondeve në mirëbesim Procedurat bankare të AKP-së janë aprovuar në versionin e saj të fundit në Qershor 2012. Këto procedura bankare rregullojnë çështjet të cilat kanë të bëjnë me transaksionet që shkaktohen si rezultat i aktiviteteve që ndërmerren nga Agjencia në përputhje me ligjin Nr. Faqe 10. 79 AKP-ja udhëheq dhe i kontrollon shpenzimet dhe të hyrat e fondeve në mirëbesim përmes llogarive në mirëbesim të hapura në Bankën Qendrore të Kosovës. (e) Interesi i fituar në llogarinë e depozitave të privatizimit.

• Transaksionet që kanë të bëjnë me llogaritë e fondeve tjera që mbahen në mirëbesim në emër të Ndërmarrjeve Shoqërore deri në procesin e likuidimit. Jashari 47 . Rregullat e Tenderit për shitjet dhe procedurat e likuidimit të nxjerra kohë pas kohe nga Agjencia. • Operimin e llogarive bankare të Agjencisë. Nuk ka pasur dhe nuk ka llogari bankare të hapura në bankat jashtë Kosovës për të mbajtur fondet në mirëbesim të privatizimit dhe likuidimit.496 llogari janë ende aktive në BQK.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Në përgjithësi këto procedura rregullojnë aktivitetet e menaxhimit të llogarive bankare të Agjencisë dhe janë përgatitur për të shërbyer si udhëzues për Menaxhmentin dhe personelin e Agjencisë për: • Transaksionet që kanë të bëjnë me procesin e shitjes. Me ligjin e ri nuk kërkohet që të deponohet kapitali themeltar në bankë. Të gjitha llogaritë e mirëbesimit mbahen si llogari bankare të veçanta (të ndara) në Bankën Qendrore të Kosovës (BQK). ndërsa në bankën komerciale mbahen të hapura llogaritë që mbajnë gjysmën e kapitalit themeltar 82 të Ndërmarrjeve të Reja të cilat vendosen në proces të privatizimit me spin off të rregullt.4) të Ligjit mbi AKP-në. Temë e diplomës për Master: Avni J. Procedurat e veprimeve bankare të shitjes dhe likuidimit bëhen në përputhje me Politikat Operative të Agjencisë. dhe • Personelin e Agjencisë që bën miratimin/autorizimin e transaksioneve bankare. gjysma e kapitalit themeltar (kapitali prej €2. Prej tyre janë mbyllur 139 llogari dhe 1.3. duke i konsideruar edhe të ardhurat e dedikuara sipas nenit 21 (2.635 llogari bankare që kanë të bëjnë me Ndërmarrjet Shoqërore.500 e më vonë €2. Prej Korrikut 2003 deri në periudhën raportuese janë hapur 1. • Transaksionet që kanë të bëjnë me procesin e likuidimit. 82 Sipas ligjit të vjetër për Shoqëritë Tregtare. Të gjitha të ardhurat e Agjencisë mbahen në Bankën Qendrore të Republikës së Kosovës (BQK) në llogari të ndryshme bankare.000) të shoqërisë me përgjegjësi të kufizuar mbahet në llogari bankare.

të gjitha llogaritë tjera të hapura nga Agjencia kategorizohen si llogari në mirëbesim që kanë të bëjnë me aktivitetet e Agjencisë sipas nenit 6. të privatizimit dhe likuidimit): Në rastet kur ka ankesa në listat e punëtorëve.1. Llogaritë e privatizimit: Përdoren për të mbajtur paratë nga të shitjet gjatë privatizimit me metodën e spin off-it (transferimit të aseteve) kur edhe krijohen Ndërmarrjet e Reja. Paratë e mbetura u transferohen punëtorëve kur të gjitha ankesat në listat e punëtorëve shqyrtohen nga Dhoma e Posaçme e Gjykatës Supreme të Republikës së Kosovës. Llogaritë e likuidimit: Përdoren për të mbajtur të ardhurat nga procesi i likuidimit. në rastet kur AKP vendos se NSH nuk ka kapacitete për të mbajtur këto të holla. Llogaritë e parave të komercializimit: përdoren për të mbajtur paratë e paguara nga qiratë e kontratave të komercializimit të nënshkruara gjatë vitit 2000 nga UNMIK.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 3. që nga viti 2010 AKP e bën shpërndarjen e parakohshme të 75% (nga Gusht 2013 shpërndahen 90%) të 20%-it që u takon punëtorëve dhe pjesën e mbetur të parave që u takojnë punëtorëve të NSH-se specifike i mban në këto llogari. Llogaritë e parave të NSH-ve në mirëbesim: përdoren për të mbajtur paratë e NSH-ve në mirëbesim të AKP. 8 dhe 9 të ligjit të Agjencisë. Llogaritë e parave të punëtorëve në llogaritë në mirëbesim: (transferuar prej llog. kapitalit themeltar të Agjencisë. Jashari 48 . fondit rezervë të Agjencisë. Llojet e llogarive të AKP-së në BQK Përveç llogarisë së tarifës administrative të Agjencisë. Paratë në këto llogari mbahen ndaras për NSH-të në fjalë dhe mund të transferohen prej llogarisë së privatizimit apo të likuidimit.2. Temë e diplomës për Master: Avni J. llogarisë së donatorit. mirëpo numri i ankesave është i ultë.

Llogaria për dorëzimin e ankesave për shqyrtim nga Komisioni i Shqyrtimit të Ankesave për likuidim: ka mbajtur depozitat e paguar nga kreditorët për shqyrtimin e ankesave që kreditorët i deponojnë në Komisionin për Shqyrtimin e Ankesave 83 në procesin e likuidimit. Llogaria e tarifave për dorëzimin e ofertave në privatizim: Përdoret për të mbajtur tarifat për dorëzimin e ofertës të pakthyeshme të ofertuesve gjatë procesit të privatizimit.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Llogaria e depozitave të privatizimit: Përdoret për të mbajtur depozitat e paguar nga ofertuesit gjatë procesit të ofertimit në privatizim. depozitat e këtyre ofertuesve konfiskohen dhe transferohen në llogarinë e fondit rezervë të AKP-së. Jashari 49 . Temë e diplomës për Master: Avni J. përveç në raste të kërcënimeve kur këto duhet të konfirmohen nga autoritetet përkatëse ligjore. Llogaria e depozitave të likuidimit: Përdoret për mbajtjen e depozitave të paguara nga ofertuesit gjatë shitjeve të aseteve të NSH-ve gjatë procesit të likuidimit. Llogaria e tarifave për dorëzimin e ofertave në likuidim: Përdoret për mbajtjen e tarifave për dorëzimin e ofertës të pakthyeshme ndaj ofertuesve gjatë procesit të likuidimit. Pasi të nënshkruhet kontrata e shitjes. Në rastet kur ofertuesit tërhiqen nga ofertat e tyre. përveç në raste të kërcënimeve kur këto duhet të konfirmohen nga autoritetet përkatëse ligjore. Në rastet kur ofertuesit tërhiqen nga ofertat e tyre. depoziti i ofertuesit të suksesshëm transferohet në llogarinë e privatizimit të hapur veçanërisht për Ndërmarrjen e Re që privatizohet. Kjo është një llogari e përkohshme nga e cila u kthehen depozitat ofertuesve të pasuksesshëm. Depoziti i ofertuesit të suksesshëm transferohet në llogarinë bankare të likuidimit e hapur për likuidimin e NSH-ve përkatëse. 83 Me ligjin e ri të AKP-së. Kjo është një llogari e përkohshme nga e cila u kthehen depozitat ofertuesve të pasuksesshëm. ky komision është shuar dhe të gjitha ankesat në procesin e likuidimit dorëzohen direkt në Dhomën e Posaçme të Gjykatës Supreme. depozitat e këtyre ofertuesve konfiskohen dhe transferohen në llogarinë e fondit rezervë të AKP-së.

Gjithashtu. Llogaria e parave të donatorit: Mban paratë e donatorit në raste kur paratë kanalizohen ndërmjet llogarive të AKP-së. Shuma prej 9 milion EUR sipas ligjit mbi AKP-në do të paguhet sipas nevojës dhe kërkesës së AKP-së. Jashari 50 . Temë e diplomës për Master: Avni J. në këtë llogari barten të hyrat dedikuara nga: • Tarifa e dorëzimit të ofertave në privatizim • Tarifa e dorëzimit të ofertave në shitjet gjatë likuidimit • Depozitat e konfiskuar ndaj ofertuesve që janë tërhequr nga procesi i ofertimit • Tarifa e dorëzimit të ofertave në komercializim • Interesi i fituar në llogarinë e depozitave të privatizimit. Banka Qendrore e Kosovës i transferon paratë në depozitime kohore për periudhat e caktuara të maturitetit. Ky kapital është paguar nga Buxheti i Republikës së Kosovës (BRK). dhe • Interesi i fituar në llogarinë e depozitave të likuidimit. pas autorizimeve me shkrim nga AKP. Aktualisht vetëm 1 milion EUR është paguar nga Buxheti i Kosovës gjatë mandatit të ishAgjencisë Kosovare të Mirëbesimit. Aktualisht është vetëm një llogari bankare që mban të hollat për një projekt të realizuar vite më parë nga ish-AKM-ja. Prej këtyre llogarive bankare.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Llogaria e Kapitalit Themeltar të AKP-së: Mbahet kapitali themeltar i AKP-së. Llogaritë e depozitimeve kohore: Mban paratë që AKP transferon nga llogaritë individuale në llogaritë për depozitim kohor. Llogaria e tarifës administrative të AKP-së: Në këtë llogari transferohet tarifa administrative e Agjencisë sipas ligjit për themelimin e Agjencisë Kosovare të Privatizimit. Llogaria e Fondit Rezervë të AKP-së: Përdoret për të mbajur depozitet e konfiskuar nga ofertuesit gjatë procesit të ofertimit në privatizim dhe shitjeve gjatë likuidimit.

Të gjitha llogaritë e hapura sipas procesit të likuidimit të NSH-ve.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 3. llogaritë e administrimit direkt të mbajtura drejtpërdrejtë në llogaritë e Agjencisë. 84 Zyrtari Çertifikues është pozitë e emëruar sipas nenit 14 të Ligjit mbi Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë. Të dy Zëvendës Drejtorët Menaxhues dhe Drejtori i Financave dhe Buxhetit Të pestit: Drejtori Menaxhues Të dy Zëvendës Drejtorët Menaxhues Drejtori i Financave dhe Buxhetit dhe Zyrtari i Rastit i Autoritetit të Likuidimit Zyrtari Çertifikues 84 i Agjencisë nënshkruan çdo transaksion pas verifikimit dhe pasi që të jetë siguruar se transaksioni në fjalë përmban të gjitha elementet e duhura në përputhje me ligjin. llogaritë në mirëbesim për paratë e punëtorëve dhe Paratë e donatorëve. llogaritë që kanë të bëjnë me monitorimin e spin-ofit special.3. llogaria e tarifës administrative. Pas Zyrtarit Çertifikues nënshkruajnë edhe zyrtarët tjerë të autorizuar sipas procedurave bankare. Paratë e NSH-ve në mirëbesim. llogaria e depozitave të ofertave gjatë procesit të shitjeve. llogaria e fondit rezervë të Agjencisë. Jashari 51 . Autorizimet në llogaritë bankare të fondeve në mirëbesim Gjendja e llogarive bankare të fondeve në mirëbesim sa i përket Ndërmarrjeve Shoqëore më 1 Korrik 2008 ishte 393 milion euro. llogaria e kapitalit themeltar. Të drejtat e nënshkrimit të llogaritë bankare në fondet në mirëbesim janë e drejtë kolektive e nënshkrimit sipas tabelës në vijim: Tabela 16: Pozitat e autorizuara për të nënshkruar transferet bankare Përshkrimi i llogarive në të cilat vlen autorizimi Të katërtit: Drejtori Menaxhues Të gjitha llogaritë e hapura sipas procesit të privatizimit. politikat dhe procedurat e Agjencisë. Temë e diplomës për Master: Avni J. Të gjitha llogaritë e hapura sipas procesit të komercializimit. llogaria e tarifës për dorëzimin e ofertave të shitjeve.

http://www. Drejtori i Financave ka qenë pozitë ndërkombëtare. në Nëntor 2007.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Gjatë periudhës së AKM-së (Qershor 2002-Nëntor 2007).germanlawjournal. 03/L-074 të aprovuar nga Kuvendi i Kosovës më 5 Qershor 2008 e të publikuar në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës më 15 Qershor 2008. Ndërsa. Shih Reviwing Governmental Acts of the United Nations in Kosovo. nga Rebecca Everly. Përfaqësuesi Special i Sekretarit të Përgjithshëm të Kombeve të Bashkuara mori Vendimin Ekzekutiv 87 nr. Banka Qendrore e Republikës së Kosovës ishte themeluar si subjekt i pavarur juridik dhe pasardhëse e Autoritetit të Bankave dhe të Pagesave të Kosovës dhe e Autoritetit Qendror Bankar të Kosovës. Temë e diplomës për Master: Avni J. UNMIK-u vendosi të bllokonte fondet në mirëbesim të privatizimit që ishin të depozituara në Autoritetin Qendror Bankar të Kosovës (siç quhej deri më 15 Qershor 2008) 86. duke qenë në dijeni se institucionet e Kosovës planifikonin të shpallnin Pavarësinë. 03/ L-209 të Kuvendit të Republikës së Kosovës të shpalluar më 27 Korrik 2010. Kuvendi i Kosovës kishte aprovuar ligjin për themelimin e Agjencisë Kosovare të Privatizimit që ishte aprovuar nga Kuvendi më 21 Maj 2008. atëherë në nivele të larta ndërkombëtare të UNMIK-ut dhe shtyllës së IV-të u bisedua lidhur me kontrollimin e fondeve në mirëbesim pas shpalljes së Pavarësisë së Kosovës. Duke parë këtë situatë. Ky ndryshim i procedurave bankare nënkuptonte hezitimin e administratës ndërkombëtare që në gjashtë mujorin e fundit të mandatit të AKM-së të drejtën e nënshkrimit në fondet në mirëbesim ta kishin vetëm vendorët (pas shpalljes së Pavarësisë së Kosovës).com/pdfs/Vol08No01/PDF_Vol_08_No_01_21-38_SI_Everly. Për këtë arsye. Jashari 52 . Që nga muaji Janar 2006 Drejtori i Financave ka qenë pozitë vendore. 87 Vendimet e PSSP-së të quajtura “Vendime Ekzekutive” janë vendime me të cilat anulohen sipas principit ultra vires vendimet e autoriteteve lokale apo qendrore. 03/L-074 është ndryshuar me ligjin numër Nr. Ligji nr. ishte publikuar në Gazetën Zyrtare të Republikës së Kosovës më 1 Qershor 2008 dhe hynte në fuqi më 15 Qershor 2008. Në anën tjetër. ndërsa Zëvendës Drejtori i Financave ka qenë pozitë vendore. si e drejtë e nënshkrimit kolektiv në llogaritë bankare u shtua edhe pozita e Drejtorit Menaxhues (që ishte pozitë ndërkombëtare deri në fund të mandatit të AKM-së) me anë ndryshimit të procedurave bankare të AKM-së. 86 Me ligjin nr. 2008/26 88 më 13 Qershor 2008 (dy ditë para hyrjes në fuqi të Kushtetutës së Republikës së Kosovës) dhe Vendimin Ekzekutiv 85 Nga Qershor 2002 e deri në Dhjetor 2005. të drejtat e nënshkrimit për fondet në mirëbesim të privatizimit dhe likuidimit kanë qenë kolektive: Zëvendës Drejtori Menaxhues i AKM-së për NSH-të dhe Drejtori i Financave 85.pdf 88 Në disponim të autorit të temës së diplomës. Për këtë arsye.

Pas shpalljes së Pavarësisë së Kosovës. ndërsa më 1 Shtator 2008 Kryetari i Bordi të Drejtrorëve në emër të Bordit të Drejtorëve caktoi Drejtorin e Financave dhe Buxhetit. Ky edhe mund të llogaritet si suksesi i parë i Agjencisë Kosovare të Privatizimit ku rol të rëndësishëm ka luajtur edhe Banka Qendrore e Republikës së Kosovës. ashtu që të autorizuarit nga AKP në llogaritë bankare të fondeve në mirëbesim të mos kishin qasje në këto llogari bankare. Jashari 53 . AKP i deponoi nënshkrimet e personave të autorizuar të AKP-së në fondet në mirëbesim dhe përkundër Vendimit Ekzekutiv nr. Bordi i Drejtorëve të AKP-së e mbajti mbledhjen e parë inauguruese më 26 Gusht 2008 me ç’rast u emëruan dy Zëvendës Drejtorët Menaxhues si dhe u aprovuan procedurat bankare. nëse këta të autorizuar nuk do të ishin të emëruar në pajtim me ligjin e aplikueshëm e që do të shpalleshin (!) me anë të rregulloreve të UNMIK-ut 90 dhe sipas rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara. Më këtë u plotësua kushti ligjor për AKP-në që të merrte nën kontroll të plotë fondet në mirëbesim të procesit të privatizimit dhe likuidimit.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës nr.1 milion euro deri më 1 Shtator 2008). 2008/32 të PSSP-së. ligjet e aprovuara nga Kuvendi i Republikës dekretohen nga Presidenti i Republikës. 90 Temë e diplomës për Master: Avni J. 2008/32 89 më datën 16 Korrik 2008 me të cilin ndryshohet vendimi ekzekutiv numër 2008/26. Banka Qendrore e Republikës së Kosovës e përmbushi obligimin e vet ligjor dhe i pranoi si ligjore autorizimet e të autorizuarve të AKP-së të dhëna nga Bordi i Drejtorëve të AKP-së. Qëllimi i këtyre vendimeve ekzekutive të PSSP-së ishte që UNMIK-u të kontrollonte fondet në mirëbesim edhe pas themelimit të AKP-së. Më 4 Shtator 2008. Me këtë veprim AKP mori nën kontrollë të plotë fondet në mirëbesim (401. 89 Në disponim të autorit të temës së diplomës. përkundër vendimeve të UNMIK-ut për të penguar këtë proces.

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 3. Plani grupor 92 kontabël i fondeve në mirëbesim është paraqitur në tabelën e mëposhtme. Jashari 54 . Table 17: Plani grupor kontabël i fondeve në mirëbesim Lloji i llogarisë Llogaritë rrjedhëse hyrjet e rregullta në llogarinë rrjedhëse daljet e rregullta nga llogaritë rrjedhëse Llogaritë rrjedhëse hyrjet nga llogaria rrjedhëse tek depozita me afat daljet nga llogaria rrjedhëse tek depozita me afat Depozitat kohore hyrjet në depozitën me afat daljet nga depozitat me afat Depozitat kohore hyrjet e interesit rrjedhës në llogarinë e depozitave me afat daljet e interesit rrjedhës në llogarinë e depozitave me afat Hyrje Dalje 91 Pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim të AKP-së. Faqe 70 të pasqyrave financiare. Prej tyre. Temë e diplomës për Master: Avni J. Plani kontabël përmban 512 lloje të transakcioneve të mundshme sipas neneve 6. Plani kontabël. Neni 6 i ligjit të AKP-së ka të bëj me fushëveprimin e kompetencave administrative të AKP-së. ndërsa 222 dalëse nga llogaritë rrjedhëse). neni 8 ka të bëj me themelimin e korporatave (Ndërmarrjeve të Reja) dhe shitjes së aksioneve të tyre.4. Plani kontabël i fondeve në mirëbesim Plani kontabël 91 i fondeve në mirëbesim është i dizajnuar nga Departamenti i Financave dhe Buxhetit i AKP-së dhe përmban llojet e mundshme të transfereve hyrëse dhe dalëse nga fondet në mirëbesim. 8 dhe 9 të ligjit të AKP-së. ndërsa 188 kode kanë të bëjnë me transferet hyrëse dhe dalëse lidhur me investimet që AKP i bën me anë të depozitimeve kohore në Bankën Qendrore të Republikës së Kosovës. 324 kode kanë të bëjnë me llogaritë rrjedhëse (102 hyrëse. ndërsa neni 9 ka të bëj me likuidimin e NSH-ve kryer nga AKP. 92 Plani kontabël me të detajet e të gjitha hyrjeve dhe daljeve të mundshme mund të gjendet në faqen 70 të pasqyrave financiare të fondeve në mirëbesim.

Para aprovimit të kësaj rregulloreje. Raportimi financiar – pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim Ligji i AKP-së nuk e përcakton mënyrën e raportimit financiar të fondeve në mirëbesim. 94 Sikur është përcaktuar në standardet ndërkombëtare të kontabilitetit për sektorin publik. por përmban kushtet e përgjithshme të raportimit financiar. pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim përgatiten duke u bazuar në obligimet raportuese që dalin nga “Rregullorja e Kornizës Raportuese të Pasqyrave Financiare të Fondeve në Mirëbesim” të përgatitur nga Departamenti i Financave dhe Buxhetit të AKPsë dhe aprovuar nga Bordi i Drejtorëve të AKP-së në Shkurt 2011.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 3. Rregullorja e Kornizës Raportuese e Pasqyrave Financiare të Fondeve në Mirëbesim të AKP-së. shënimet shpjeguese të pasqyrave financiare të fondeve në mirëbesim janë pjesë përbërëse për kuptimin e pasqyrave financiare dhe duhet të lexohen së bashku dhe në ndërlidhje me pasqyrat financiare.Raportimi Financiar sipas parimit të kontabilitetit të bazuar në para të gatshme. pasqyrat financiare janë përgatitur në bazë të Parimeve të Kontabilitetit të Pranuara Përgjithësisht dhe praktikën më të mirë. 94 Temë e diplomës për Master: Avni J. Buxhetin dhe Llogaritë. 93 Neni 20 i ligjit të AKP-së për Raportet. Pasqyrat financiare të AKP-së nënshkruhen nga Drejtori Menaxhues i AKP-së dhe Drejtori i Financave dhe Buxhetit. Prandaj. Jashari 55 .5. 93 Pasqyrat Financiare të Agjencisë Kosovare të Privatizimit (AKP) përgaditen sipas SNKSP (Standardet Ndërkombëtare të Kontabilitetit për Sektorin Publik) të bazuar në para të gatshme . Periudha raportuese e Agjencisë Kosovare të Privatizimit në pasqyrat financiare është prej 1 Janar deri më 30 Shtator për raportimin nëntëmujor dhe prej 1 Janar deri më 31 Dhjetor për raportimin vjetor financiar.

Pasqyra financiare e llogarive të privatizimit 14. Pasqyra financiare e llogarive të likuidimit 15. Raporti i shitjeve sipas regjioneve 8. 3. 2. Pasqyra financiare e llogarisë së tarifave (ofertuesit) të privatizimit 20. Numri i transaksioneve për vitet e ndryshme fiskale 12. Përmbledhje e hyrjeve dhe daljeve nga privatizimi 7. Tabela 18: Llojet e raporteve të pasqyrave financiare të fondeve në mirëbesim 1. Raporti Përmbledhje e Informatave për Menaxhmentin (PIM-MIS) – Raporti i krahasimeve vjetore 13. Raporti i interesit të fituar në llogaritë bankare dhe numri i llogarive bankare 11. Pasqyra financiare e llogarive të parave në mirëbesim të NSH-ve 16. Pasqyra financiare e llogarive të parave në mirëbesim për 20%-in e punëtorëve 18. Pasqyra financiare e llogarisë së depozitave (ofertuesit) të privatizimit 19. Pasqyra e gjendjes së llogarive bankare në BQK sipas llojit të fondeve në mirëbesim Pasqyra përmbledhëse e rrjedhës së parasë për transaksionet me palët e treta dhe transaksionet e brendshme për periudhën 2003-2013 Detajet e Pasqyrës së Rrjedhës së Parasë së Gatshme për periudhën Korrik 2003 – Dhjetor 2013 për transaksionet me palët e treta Pasqyra përmbledhëse e rrjedhës së parasë për transaksionet me palët e treta dhe transaksionet e brendshme për periudhën Janar – Dhjetor 2013 Detajet e Pasqyrës së Rrjedhës së Parasë së Gatshme për periudhën Janar – Dhjetor 2013 për transaksionet me palët e treta 6. Pasqyra financiare e llogarisë së depozitave (ofertuesit) të likuidimit Temë e diplomës për Master: Avni J. 4. 5. Pasqyra financiare e llogarive të komercializimit 17. Jashari 56 . Përmbledhje e pagesave për 20%-in e punëtorëve të Ndërmarrjeve Shoqërore 10.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Raportet financiare që paraqiten si pjesë përbërëse të pasqyrave financiare janë paraqitur në tabelën e mëposhtme. Përmbledhje dhe detajet e hyrjeve dhe daljeve në likuidim (sipas regjioneve) 9.

Pasqyra financiare e llogarisë së Kapitalit Themeltar të Agjencisë 24. Pasqyra financiare e llogarisë së ankesave në likuidim 23. Pasqyra financiare e llogarisë së Fondit Rezervë të Agjencisë 25.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Tabela 18: Llojet e raporteve të pasqyrave financiare të fondeve në mirëbesim 21. Raporti i detyrimeve 29. Pasqyra financiare e llogarisë së donatorit 26. Raporti – Përmbledhja e llogarive të arkëtueshme Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari 57 . Pasqyra financiare e llogarive të depozitimeve kohore 28. Pasqyra financiare e llogarisë së tarifave (ofertuesit) të likuidimit 22. Raporti i detyrimeve kontigjente 30. Pasqyra financiare e llogarisë së tarifës administrative të Agjencisë 27.

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 4. Së pari shpjegohet baza ligjore për investimin e fondeve në mirëbesim duke vazhduar më tej me llojet e investimeve që bëhen aktualisht si për shembull: interesi i gjeneruar në llogaritë rrjedhëse në Bankën Qendrore të Kosovës.3 i ligjit të AKP-së. Jashari 58 . 4. investimet në depozitat kohore në bankat komerciale të Kosovës dhe shqyrtimi i mundësisë së investimeve në letrat me vlerë të Qeverisë së Republikës së Kosovës. Baza ligjore aktuale për investimin e fondeve në mirëbesim nga AKP-ja Në nenin 18.3 të ligjit të AKP-së theksohet “në përputhje me kritere të arsyeshme të investimit. në bazën aktuale ligjore investimi i fondeve në mirëbesim është tejet i kufizuar. Bordi i Drejtorëve të AKP-së i ka aprovuar investimet në depozitimet kohore në Bankën Qendrore të Republikës së Kosovës në shuma të pacaktuara (varësisht nga parashikimet e rrjedhës së parasë së AKP-së) si dhe në shuma të caktuara në depozitimet Temë e diplomës për Master: Avni J. fondet të cilat mbahen në mirëbesim nga Agjencia do të investohen në letra me vlerë dhe instrumente tjera financiare të klasifikuara nga agjenci ndërkombëtare të klasifikimit si letra me vlerë dhe instrumente financiare për investim. Megjithatë.” Siç shihet nga neni 18. PËRDORIMI AKTUAL I FONDEVE NË MIRËBESIM NGA AKP Në këtë kapitull shpjegohet përdorimi aktual i fondeve në mirëbesim nga Agjencia Kosovare e Privatizimit bazuar në legjislacionin në fuqi.1. investimet në depozitat kohore në Bankën Qendrore të Republikës së Kosovës.

31 Dhjetor 2007 3.50% ish-AKM 10 Korrik 2006 .00% ish-AKM 1 Nentor 2006 . 4.00% ish-AKM 1 Janar 08 . Temë e diplomës për Master: Avni J.25% ish-AKM 1 Shkurt 2007 .26 Mars 2006 1.31 Janar 2007 2.9 Korrik 2006 1.25% ish-AKM 27 Mars 2006 . Nga tabela shihet se interesi në llogaritë rrjedhëse ka pasur vazhdimisht rritje deri në Tetor 2008 (3.30 Qershor 2008 3.10 Shtator 2006 1.50% ish-AKM 2 Maj 2007 .00% ish-AKM 95 Kriteret financiare për investimin në bankat komerciale janë aprovuar nga Bordi i Drejtorëve të AKP-së në Gusht 2013. Interesi në llogaritë rrjedhëse Interesi i fituar në llogaritë rrjedhëse të AKP-së paguhet nga Banka Qendrore në fund të çdo muaji.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës kohore në bankat komerciale të Kosovës (por vetëm në ato banka të cilat e kanë klasifikimin 95 e caktuar të kreditor.30 Nentor 2006 2. por deri më tani vetëm një shumë e kufizuar prej 20 milion është e depozituar për afatin e maturimit 12 mujor.31 Dhjetor 2005 1.3 Korrik 2007 2.75% ish-AKM 11 Shtator 2006 .2.31 Dhjetor 2003 0. Jashari 59 .50% ish-AKM 1 Janar 2004 .25% vjetor). Tabela 19: Interesi i gjeneruar në llogaritë rrjedhëse Periudha interesi vjetor Agjencia 11 Korrik 2003 .1 Maj 2007 2.00% ish-AKM 1 Janar 2006 .75% ish-AKM 4 Korrik 2007 . kur edhe ka filluar gradualisht të zbritet norma e interesit. Norma e interesit në llogaritë rrjedhëse paguhet në baza mujore në normën e njëjtë siç paguhet edhe për institucionet tjera publike që kanë llogari rrjedhëse në BQK.

10% AKP 1 Janar 2010 . Jashari 60 .12 Korrik 2009 0.17 Dhjetor 2008 1.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 1 Korrik 2008 .11 Korrik 2012 0.50% AKP 11 Dhjetor 2008 .05% AKP 12 Korrik 2012– 31 Dhjetor 2012 0% AKP 1 Janar 2013 – 30 Shtator 2013 0% AKP Temë e diplomës për Master: Avni J.25% AKP 13 Korrik 2009 .60% AKP 23 Nëntor 2011 – 14 Dhjetor 2011 0.10% AKP 27 Prill 2011 .26 Korrik 2011 0.35% AKP 15 Dhjetor 2011 – 31 Dhjetor 2011 0.10 Dhjetor 2008 2.10 Prill 2012 0.25% AKP 1 janar 2009 .75% AKP 18 Dhjetor 2008 .31 Dhjetor 2008 1.10% AKP 1 Janar .8 Gusht 2008 3.35% AKP 27 Korrik 2011 – 22 Nëntor 2011 0.17 Tetor 2008 3.25% AKP 18 Tetor 2008 .31 Dhjetor 2010 0.50% AKP 20 mars 2009 .10% AKP 1 Janar 2011 .10% AKP 11 Prill .22 Janar 2009 1.00% AKP 9 Gusht 2008 .31 Dhjetor 2009 0.19 mars 2009 0.26 Prill 2011 0.25% AKP 23 janar 2009 .

75% 1.31 Dhjetor 2010 1 Janar 2011 .00% 1.00% 0.25% 3.26 Mars 2006 27 Mars 2006 .75% 2.25% 2.8 Gusht 2008 9 Gusht 2008 .25% 0.10 Shtator 2006 11 Shtator 2006 .00% 2.30 Nentor 2006 1 Nentor 2006 .11 Korrik 2003 . Që nga 12 Korrik 2012 e deri më 30 Shtator 2013.26 Prill 2011 27 Prill 2011 .3 Korrik 2007 4 Korrik 2007 .11 Korrik 2012 12 Korrik – 31 Dhjetor 2012 1 Janar 2013 – 30 Shtator 2013 Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Figura 9: Interesi në llogaritë rrjedhëse – Korrik 2003 deri Shtator 2013 3.31 Janar 2007 1 Shkurt 2007 .50% 2.26 Korrik 2011 27 Korrik 2011 – 22 Nëntor 2011 23 Nëntor 2011 – 14 Dhjetor 2011 15 Dhjetor 2011 – 31 Dhjetor 2011 1 Janar .17 Dhjetor 2008 18 Dhjetor 2008 . Temë e diplomës për Master: Avni J.19 mars 2009 20 mars 2009 .00% Nga figura shihet se interesi në llogaritë rrjedhëse ka qenë më i larti gjatë periudhës Korrik 2007 deri Tetor 2008 (nga 3% deri 3.10 Prill 2012 11 Prill .12 Korrik 2009 13 Korrik 2009 .17 Tetor 2008 18 Tetor 2008 .31 Dhjetor 2003 1 Janar 2004 .31 Dhjetor 2005 1 Janar 2006 .50% 3.9 Korrik 2006 10 Korrik 2006 .31 Dhjetor 2007 1 Janar 08 .22 Janar 2009 23 janar 2009 . ndërsa pas kësaj periudhe interesi ka rënë vazhdimisht.31 Dhjetor 2009 1 Janar 2010 .75% 0.30 Qershor 2008 1 Korrik 2008 .25% 1.31 Dhjetor 2008 1 janar 2009 . interesi në llogarinë rrjedhëse është zero.50% 1.10 Dhjetor 2008 11 Dhjetor 2008 .1 Maj 2007 2 Maj 2007 .25% vjetore). Jashari 61 .50% 0.

Prej 24 Gusht 2010 deri më 17 Korrik 2012 (maturimi i depozitit të fundit). Pas datës 27 Mars 2012 e deri në Shtator 2013 nuk ka pasur investime në depozita kohor për shkak të normave tepër të ulëta të interesit të ofruar nga Banka Qendrore e Republikës së Kosovës. norma mesatare e interesit 0. Në Shtator 2013 AKP ka bërë investimin në depozitat kohore në BQK për periudhën gjashtë (6) mujore më normë vjetore të interesit prej është 0. AKP ka investuar 44 depozita kohor në BQK (4. kjo ka ardhë si rezultat i krizës financiare botërore që ka prekur dhe tregun e parasë (investimeve afatshkurtra) të Euro Zonës.3.5 herë ka qenë qarkullimi i fondeve. ndonjëherë edhe me normë negative të kthimit. Temë e diplomës për Master: Avni J.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 4. Ashtu siç tregojnë dhe të dhënat e publikuara nga Banka Qendrore Evropiane "ECB" se shkalla e kthimit të normave të interesit në tregun e parasë ka shkuar përafërsisht deri në zero.79% vjetore). Siç shpjegohet nga BQK. Investimet në depozitat kohore në Bankën Qendrore të Kosovës Duke filluar nga 24 Gusht 2010. të gjitha transaksionet e depozitave kohor janë autorizuar së bashku nga Zëvendës Drejtori Menaxhues për Koordinimin e Likuidimit dhe Drejtori i Financave dhe Buxhetit.380. Në pajtueshmëri me vendimin e Bordit të Drejtorëve.728 Jan . prej të cilëve të gjithë depozitat kanë maturuar.730 Interesi që do të fitohet nga depozitimi kohor 6 mujor i Shtatorit 2013 që maturon në Mars 2014 është €11. AKP ka bërë depozita afat shkurtra të fondeve në mirëbesim në periudha të ndryshme të maturitetit prej 1 muaj deri 12 muaj në BQK.31 Dhjetor 2012 2. Tabela 20: Interesi i gjeneruar në depozitimet kohore Periudha 24 Gusht 2010 .394.146 viti 2011 4.12% për shumën 20 mil euro.866.31 Dhjetor 2012 Kamatat në depozita 7.852 24 Gusht 2010 31 Dhjetor 2010 308. Jashari 62 .083.

Depozitat kohore në bankat komerciale të Kosovës Bordi i Drejtorëve në mbledhjen e datës 29 Gusht 2013 ka marrë vendim që AKP të filloj me investimin në depozitat kohore në bankat komerciale të Kosovës. AKP ka investuar shumën prej 20 milion në depozita kohore në njërën prej bankave komerciale. 4.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 4. Deri në periudhën e përfundimit të kësaj teme të diplomës. në ato banka të cilat kriteret financiare të AKP-së. Për këtë planifikohen bisedimet përkatëse me Ministrinë e Financave që të shqyrtohet edhe gatishmëria tyre për të pranuar këto investime. Investimet në letrat me vlerë të Qeverisë së Republikës së Kosovës AKP është duke shqyrtuar mundësinë ligjore të investimit në letrat me vlerë të Qeverisë së Republikës së Kosovës. AKP do të angazhoj një kompani ligjore e cila do të ofronte këshilla ligjore për të mundësuar këto investime marrë parasysh kufizimet në ligjin e AKP-së sa i përket investimeve vetëm në ato instrumente financiare që kanë vlerësim kreditor ndërkombëtar. Për shkak se informatat për këto investime nuk janë shpalosur ende në pasqyrat financiare. Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari 63 . Varësisht prej interesimit të Ministrisë së Financave për këto investime në letrat me vlerë.4. Interesi i ofruar është në bazë të kushteve të tregut.5. atëherë autori i temës së diplomës nuk ka autorizim që të shpalos normën e ofruar të interesit. Shuma e cilat lejohet të investohet është jo më shumë se 10% e fondeve në mirëbesim.

(5) dhënja e mundësisë për të konkurruar (në treg). Publikuar nga Privatisation International (London). (1997) The University of Georgia. Megginson and Jeffry M. Në fund të kapitullit rekomandohet që të bëhet shpërndarja e investimeve sipas rajoneve nga të cilat janë gjeneruar të ardhurat e privatizimit dhe likuidimit si dhe shpjegohet përparësia e përdorimit të fondeve në mirëbesim për nga aspekti kohor. http://faculty-staff. 96 96 William L. Shpjegohen modalitetet e përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Republikës së Kosovës duke i përmbledhur këto në 6 (gjashtë) grupe kryesore. Paraqiten në formë tabelare shumat minimale të nevojshme të AKP-së për financimin e aktiviteteve të privatizimit dhe likuidimit. Jashari 64 .edu/M/William. Qeveritë i shesin ndërmarrjet investitorëve privat duke shpresuar se performanca jo e kënaqshme e këtyre ndërmarrjeve mund të përmirësohet me disiplinën e pronësisë private. Netter.L. dhe (6) zhvillimit i tregut kombëtar të kapitalit. Faqe 2.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 5.ou. (3) ulja e ndërhyrjes së qeverisë në ekonomi.Megginson-1/ Temë e diplomës për Master: Avni J. (2) promovimi i efikasitetit të ekonomisë. MODALITETET E PËRDORIMIT NË TË ARDHMEN TË FONDEVE NË MIRËBESIM PËR ZHVILLIMIN EKONOMIK TË KOSOVËS Në këtë kapitull shpjegohet së pari nevoja për mbulimin e kostove të privatizimit dhe likuidimit deri në Dhjetor 2016. Objektivat specifike të artikuluara të programeve të privatizimit shpesh janë shumë ambicioze dhe shumica e tyre pasqyrojnë ato të theksuara nga Qeveria Thatcher e Britanisë së Madhe gjatë viteve ’80. Arsyet që qeveritë në vazhdimësi zgjedhin t’i shesin ndërmarrjet shtetërore është mjaft i qartë. (4) promovimi i pronësisë më të gjërë të aksioneve. Këto janë: (1) rritja e të hyrave për shtetin. Equity to the People: The Record on Share Issue Privatization.

99 Pasqyrat financiare të fondeve në mirëbesim për periudhën e përfunduar më 30 Shtator 2013. tri studime empirike – ekzaminimi i 133 kompanive të privatizuara nga 33 shtete – të gjitha në mënyrë të qartë dokumentojnë përmirësime të theksuara statistikore dhe ekonomike në performancën operative dhe fuqinë financiare të ndërmarrjeve të privatizuara. 2. jo të gjitha këto mjete janë të nevojshme në periudhën afatshkurtër të pagesave (12 muaj) për aktivitetet e AKP-së sa i përket procesit të privatizimit dhe likuidimit. mirëpo sipas analizave të bëra në këtë hulumtim. Kjo jo vetëm me përdorimin e fondeve të mbetura pas procesit të likuidimit të cilat edheashtu i transferohen Buxhetit të Kosovës. Shih gjithashtu tabelën 1 të studimit si dhe Ahmed Galal. Welfare.1. Tarifa administrative e AKP-së për të mbuluar aktivitetet operative të AKP-së. së pari është analizuar nevoja aktuale e parasë për të mbuluar kostot e privatizimit dhe likuidimit deri në Dhjetor 2016. 5. është e mundshme që të ketë nevojë për financim të AKP-së edhe pas Dhjetorit 2016. Jashari 65 . AKP duhet të ketë gjithnjë në dispozicionin këto fonde: 1. 97 Ky punim i temës së diplomës fokusohet në hulumtimin e mundësisë për rritjen e zhvillimit ekonomik për Republikën e Kosovës përmes përdorimit të fondeve në mirëbesim të privatizimit. Rrjedha e parasë për kostot e privatizimit dhe likuidimit deri Dhjetor 2016 Për të paraqitur modalitetet e përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Republikës së Kosovës.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Edhepse këto objektiva shpesh duken joreale në kohën kur propozohen. Pankaj Tandon and Ingo Vogelsand. por në përdorimin e fondeve në mirëbesim krahas (paralel) zhvillimit të procesit të privatizimit dhe likuidimit. Leroy Jones. 98 AKP ka në llogaritë bankare të fondeve në mirëbesim 569 milion euro 99. 98 Varësisht prej vonesave të mundshme të shqyrtimit të ankesave në Dhomën e Posaçme e Gjykatës së Supreme të Kosovës për listat e punëtorëve për 20% si dhe ankesave të kreditorëve. Temë e diplomës për Master: Avni J. 97 Po aty. Shumat e nevojshme për të paguar 20% për punëtorët e Ndërmarrjeve Shoqërore.

varësisht kur nevojitet të ekzekutohen këto transfere.13 të Shtojcës së Ligjit të AKP-së. 11. 4. Shumat e aprovuara për kreditorët për 138 Ndërmarrje Shoqërore 101 (që pritet të shpërndahen gjatë vitit 2014). Temë e diplomës për Master: Avni J. Kostot 1.1 dhe 1. Llogaritë e depozitave të ofertave. Kapitali Themeltar i paguar nga Buxheti i Kosovës. Shuma e paraparë për të mbuluar kostot e likuidimit sipas nenit 40 të shtojcës së ligjit të AKP-së përfshirë edhe koston e Ofruesit e Shërbimeve Profesionale 100 për çështjet e likuidimit. Shumat e nevojshme të pjesës së 20%-it të punëtorëve të cilat mbahen në mirëbesim nga AKP deri në shqyrtimin e ankesave nga Dhoma e Posaçme e Gjykatës Supreme të Republikës së Kosovës. 6.1. Jashari 66 . Ofrues i Shërbimeve Profesionale. 5.3 (përveç Autoritetit të Likuidimit) të nenit 40 të shtojcës së ligjit të AKP-së. 8. janë fonde të cilat mbahen nga AKP deri në kohën e ekzekutimit të këtyre transfereve (pagesat e kreditorëve dhe transferimi në Qeverinë e Kosovës të mbetjes së fondeve pas përfundimit të procesit të likuidimit). 7. 101 Në këtë rrjedhë të parasë nuk janë paraparë pagesat për kreditorët e Ndërmarrjeve Shoqërore (rreth 440 NSH tjera) për të cilat ende nuk janë marrë vendimet për pretendime në kërkesat e kreditorëve.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 3. 9. Fondi Rezervë i AKP-së. dhe 12. Parashikimi për pagesat ndaj Administratës Tatimore të Kosovës lidhur me zbatimin e Memorandumit të Mirëkuptimit për barrët tatimore të vendosura në asetet e Ndërmarrjeve Shoqërore. 10. Të gjitha fondet tjera në mirëbesim të cilat nuk i nevojitet AKP-së për të ekzekutuar transferet rrjedhëse. Llogaritë e tarifave për dorëzimin e ofertave. do të thotë një individ apo subjekt i angazhuar në ofrimin e shërbimeve profesionale për Agjencinë lidhur me procesin e likuidimit. Shumat e përcaktuara nga llogaritë e privatizimit dhe llogaritë e likuidimit për të cilat ende nuk janë nënshkruar kontratat. Kjo kohë mund të jetë përgjatë viteve 2015 deri 2017. 100 Sipas nenit 2.

2 103 Temë e diplomës për Master: Avni J.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Prandaj.4 105 Po aty. 102 Shih nenin 8 dhe 9 të ligjit të AKP-së. qëllimi i këtij hulumtimi është që të shqyrtoj mundësitë dhe modalitetet që Qeveria të përdorë fonde shtesë (përveç të hyrave tatimore dhe doganore) për zhvillimin ekonomik të Kosovës. si institucion publik i themeluar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës. Por. me të drejtë shtrohet pyetja: pse duhet të mbahen këto mjete nga AKP kur nuk shfrytëzohen për momentin (përtej gjenerimit të interesit nga investimet e mundshme në depozitimet kohore apo në letrat me vlerë të Qeverisë së Republikës së Kosovës)? Në vend të kësaj. Jashari 67 . është në fakt ruajtëse e interesave të Ndërmarrjeve Shoqërore si dhe garanton që kreditorët (për të cilët janë aprovuar kërkesat nga Autoriteti i Likuidimit) do të paguhen në momentin kur të vie koha e pagesës. Neni 119. këto fonde do të mund të përdoreshin nga Qeveria për investimet e ndryshme kapitale dhe projekte tjera për përkrahjen e zhvillimit ekonomik të Kosovës.2 i Kushtetutë së Republikës së Kosovës http://gazetazyrtare.net/Documents/Kushtetuta%20e%20Republikës%20së%20Kosovës-2.rksgov. Prandaj. Qeveria ka obligim që të shfrytëzoj të gjitha mundësitë ligjore për rritjen e zhvillimit ekonomik dhe mirëqenjen e qytetarëve të Republikës së Kosovës. në anën tjetër. Është e kuptueshme që AKP ka obligim ligjor të mbaj fondet në mirëbesim për pagesën e kreditorëve dhe pronarëve të NSH-ve 102 dhe si rrjedhim AKP. Neni 120. Neni 93. Është kompetencë kushtetuese e Qeverisë që të mundësoj zhvillimin ekonomik të vendit 103. Republika e Kosovës promovon mirëqenie për të gjithë qytetarët e saj duke inkurajuar zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik 104 dhe krijimin e vendeve të punës 105.pdf 104 Po aty.

Tabela 21: Kosto minimale për financimin e privatizimit dhe likuidimit deri më 2016 30 Shtator 2013 Gjendja e llogarive të fondeve në mirëbesim 568.720.3 (përvec Autoritetit të Likuidimit) të nenit 40 të shtojcës së ligjit të AKP-së.035.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Në tabelën e mëposhtme paraqiten shumat e nevojshme për financimin e aktiviteteve të privatizimit dhe likuidimit deri në vitin 2016.501.165.000 1.512.109.726.1 dhe 1.586 Temë e diplomës për Master: Avni J.974 12.234.459 1.113.926 FONDET TË CILAT PËRKOHËSISHT MUND TË PËRDOREN PËR ZHVILLIMIN EKONOMIK TË KOSOVËS 377.790 47. Jashari 68 .909. 2 Shumat e nevojshme për të paguar 20% për punëtorët e Ndërmarrjeve Shoqërore Shumat e nevojshme të pjesës së 20%-it për punëtorët të cilat mbahen në mirëbesim nga AKP deri në shqyrtimin e ankesave 3 nga Dhoma e Veçantë e Gjykatës Supreme të Republikës së Kosovës.000. 28.911 operative dhe administrative të AKP-së.360.699 1.458 29.909 30.75 Tarifa administrative e AKP-së për të mbuluar aktivitetet 1 20.766 338. 12 Kostot 1.203.900.000 SHUMA E MJETEVE QË DOMOSDO DUHET MBAJTUR NË LLOGARITË E AKP-së 190.549 2.412 16.411. 4 Fondi Rezervë i AKP-së 5 Kapitali themeltar i paguar nga Buxheti i Kosovës 6 Llogaritë e depozitave të ofertave 7 Llogaritë e tarifave për dorëzimin e ofertave Shumat e përcaktuara nga llogaritë e privatizimit për të cilat 8 ende nuk janë nënshkruar kontratat Shuma e paraparë për të mbuluar kostot e likuidimit sipas nenit 9 40 të shtojcës së ligjit të AKP-së përfshirë edhe koston e Ofruesit e Shërbimeve Profesionale për çështjet e likuidimit Shumat e aprovuara për kreditorët për 138 Ndërmarrje 10 Shoqërore (që pritet të shpërndahen gjatë vitit 2014) Parashikimi për pagesat ndaj Administratës Tatimore të 11 Kosovës lidhur me zbatimin e Memorandumit të Mirëkuptimit për barrët tatimore të vendosura në asetet e NSH-ve.

siç shihet nga analizat. “privatizimi është vetëm një pjesëz në universin “liberalizimi kundrejt proteksionizmit”. në Bordin e AKP-së mungon një anëtar ndërkombëtar që kishte dhënë dorëheqje. AKP është duke mbajtur për momentin një shumë të parave prej rreth 377. 106 Raporti i AKP-së për pagesën e kreditorëve të NSH-ve në likuidim për të cilat ka përfunduar shqyrtimi i kërkesave të kreditorëve. Prej Majit 2013. Autoriteti i likuidimit do të thotë AKP apo personi(at) i autorizuar nga Agjencia dhe i caktuar nga Bordi sipas këtij Ligji që të veproj si Autoritet i Likuidimit i një Ndërmarrje në procedurë të likuidimit. Temë e diplomës për Master: Avni J. por edhe ashtu.7 pagesat për kreditorët duhet të aprovohen nga shumica e kualifikuar (pesë anëtarë) e tetë anëtarëve të Bordit dhe duhet të ketë aprovimin e tre anëtarëve ndërkombëtar. për shkak se në përgjithësi privatizimi shpie në përfitimet e menjëhershme për qeverinë: të hyrat nga shitjet)”. përgjatë viteve 2015-2017 pritet të paguhen kreditorët e ndërmarrjeve tjera (440 NSH) në likuidim për të cilat do të vendoset për kërkesat kreditore në të ardhmen nga Autoriteti i Likuidimit.1. Modalitetet e përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës Siç theksuam edhe në kapitullin për vështrimin teorik të privatizimit. Jashari 69 . Nga shuma prej 377 milion euro. 5. të cilat nuk i duhen për shpërndarje deri në vitet 2015-2017.8 të ligjit të AKP-së. cili është interesi i shtetit në privatizim? Në rastin e Kosovës mund shtrohet pyetja se cili është interesi i shtetit në procesin e privatizimit në Kosovë (përveç transformimit të pronës shoqërore në pronë private dhe pagesën e kreditorëve)? Sa duhet të përfshihet një qeveri në ekonomi përmes privatizimit? Siç kemi thënë në fillim. nuk është e përfshirë shuma prej rreth 47 milion euro që duhet të jetë në dispozicion gjatë vitit 2014 për pagesën e kreditorëve të 138 NSH-ve për të cilat ka përfunduar shqyrtimi i kërkesave 106 nga Autoriteti i Likuidimit 107.5 milion euro. 107 Sipas nenit 2. marrë në konsideratë përhapjen e privatizimit në botë. Pra. pa dyshim është një prej reformave më të përdorura universale në reformat pro-tregut (që edhe mund të jetë.2. por për momentin nuk mund të shpërdahen për shkak se mungon një anëtar ndërkombëtar i Bordit të Drejtorëve.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Në shumën prej 377 milion euro. Sipas ligjit të AKP-së nenin 14.

nuk mund të përdorë fondet në mirëbesim të privatizimit dhe likuidimit për zhvillimin ekonomik. sipas ligjit aktual. 108 Neni 17 i ligjit të AKP thekson se “As Republika e Kosovës dhe as Buxheti i Konsoliduar i Kosovës nuk janë përgjegjëse për detyrimet e Agjencisë”. por e ka edhe obligimin ligjor 108 (përmes AKP-së si institucion publik i themeluar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës) që kreditorët dhe pronarët e Ndërmarrjeve Shoqërore të mund të paguhen nga fondet në mirëbesim të ndërmarrjeve përkatëse në likuidim. si shtet Sovran dhe i Pavarur. Sipas nenit 19. Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari 70 . Shtrohet pyetja: pse Republika e Kosovës.3 të ligjit të AKP-së.3. Nga fillimi i procesit të privatizimit. me aprovim të Kuvendit të Kosovës”.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Fondet Tepricë definohen në nenin 19. dhe menjëherë i transferon ato Fonde Tepricë “para publike” dhe trajtohen në pajtim me LMFPP të cilat do të shfrytëzohen për zhvillimin ekonomik të vendit. Pra. theksuam më lartë se privatizimi shpie në përfitimet nga të hyrat e shitjeve dhe këto të hyra mund dhe duhet të shfrytëzohen për zhvillimin ekonomik të Kosovës e jo të mbahen nga AKP deri në fund të procesit të privatizimit dhe likuidimit. “fondet tepricë janë fondet e përcaktuara dhe të deklaruara nga AKP si “Fonde Tepricë” deri në shtatëdhjetë e pesë përqind (75%) të çdo të ardhure që e tejkalon maksimumin e vlerës së përllogaritur të grumbulluar të pretendimeve përkatëse të kreditorit dhe interesave të pohuara të pronësisë pronësisë. sikurse kanë bërë dhe bëjnë shtetet tjera? Republika e Kosovës duhet të ketë mundësinë e përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik. Qeverisë së Kosovës i janë transferuar vetëm 28. fondet tepricë të likuidimit mund të përdoren për zhvillimin ekonomik të Kosovës.9 milion nga fondet tepricë dhe atë në Korrik 2012. Republika e Kosovës nuk është përgjegjëse për obligimet e Ndërmarrjeve Shoqërore lidhur me detyrimet ndaj kreditorëve. Pra. Në anën tjetër.

2. 04/L-194 për Ndryshimin dhe Plotësimin e Ligjit nr. 3.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Hulumtimi në këtë punim tregon se është i mundshëm përdorimi i fondeve në mirëbesim të privatizimit dhe likuidimit. 03/L048 për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë. 10th edition. Public Finance. Temë e diplomës për Master: Avni J. Qeveria duhet të bëj analizat e duhura kosto-përfitim para se të përcaktohet se cilat projekte duhet financuar. Ky është përdorimi praktik i ekonomisë sociale për të vlerësuar projektet potenciale. i ndryshuar me ligjin numër nr. Pas plotësimeve të këtyre dy ligjeve. Investimet publiko-private për projektet kapitale të cilat kanë përfitime ekonomike për Kosovën si dhe interesin publik. 109 Thesari është Thesari siç definohet në nenin 4 të Ligjit nr. Ndërtimi i parkingjeve në qytete të ndryshme të Kosovës. nga i cili do të gjeneroheshin të ardhura të rregullta. 03/l-221 dhe nr. Investime kapitale që kanë përdorim afatgjatë: për shembull ndërtimi i rrugëve përdorimi i të cilave do të ishte me pagesë. Analiza kosto-përfitim u lejon politikëbërësve që të përpiqen të bëjnë atë që tregjet që fuksionojnë mirë edhe e bëjnë – shpërndarjen (alokimin) e burimeve për një projekt për aq kohë sa përfitimi margjinal shoqëror e tejkalon koston marxhinale shoqërore. 04/l-116. 110 Investimet ku mund të përdoreshin fondet në mirëbesim janë: 1. 4. të ndryshuar dhe plotësuar me ligjet nr. Ndërtimi i shkollave të gjelbërta në secilin qytet (me ç’rast do të kishte kursime të energjisë). 110 Harvey Rosen and Ted Gayer (2013). 03/L-048 për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë. por për këtë duhet pasur ndryshime dhe plotësime të ligjit të AKP-së dhe të ligjit të Menaxhimit të Financave Publike dhe Përgjegjësitë. fondet në mirëbesim të AKP-së (pas transferimit në llogarinë e dedikuar në Thesar 109) do të duhej të përdoreshin për ato investime kapitale dhe aktivitete tjera që kanë përfitime ekonomike apo që janë në interesin publik të qytetarëve të Republikës së Kosovës. Jashari 71 .

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës

5. Investimi në ndërtimin e kapitalit njerëzor:
a. Ekzaminuesve të Çertifikuar kundër Mashtrimeve111 (të investohet në
çertifikimin e zyrtarëve të ndryshëm që merren me zbatimin e ligjit, psh.
Hetuesit Special, Prokurorët Special, hetues të Agjencisë kundër
Korrupsionit, hetues të Njësisë për Inteligjencë Financiare, agjent të
Agjencisë së Kosovës për Inteligjencë të ngarkuar me parandalimin e krimit
ekonomik dhe shpërlarjes së parave);
b. Vlerësuesve të Çertifikuar të Aseteve (procesi i privatizimit dhe likuidimit
të NSH-ve në Kosovë ka akumuluar një përvojë të rëndësishme edhe në
ndërtimin e kapaciteteve njerëzore) 112; dhe
c. talenteve të rrallë në fusha të ndryshme shkencore (për shembull
identifikimi i talenteve mund të bëhet përmes testeve të specializuara që në
shkollimin e hershëm. Këta talentë duhet të dërgohen pastaj në shkollim
superior në ndonjërën prej 20 universiteteve më të mira në botë për
administrimin e biznesit sipas renditjes që bën Financial Times113. Duhet të
ketë obligim kontraktual që këta ekspertë të kthehen në Kosovë pas
përfundimit të studimeve universitare); dhe
6. Investimi në projektet e ndryshme për stimulimin e bujqësisë në Kosovë.

111

Ekzaminuesit e Çertifikuar kundër Mashtrimeve (Certified Fraud Examiner-CFE) janë ekspertë të
çertifikuar në parandalimin, zbulimin dhe hetimin e mashtrimeve. Me rreth 70,000 anëtarë, Asociacioni i
Ekzaminuesve të Çertifikuar kundër Mashtrimeve (ACFE me seli në SHBA) është organizata më e madhe në
botë kundër mashtrimeve dhe ofrues kryesor i trajnimit, edukimit dhe çertifikimit kundër mashtrimeve.
Momentalisht në Kosovë janë të çertifikuar vetëm autori i temës së diplomës dhe dy persona tjerë që punojnë
në PTK. http://www.acfe.com/about-the-acfe.aspx
112
Forum 2015, “Dilemmas and Backwards in a Fast Track Privatisation of POEs in Kosovo”.
http://kfos.org/wp-content/uploads/2011/10/Privatization_ENG.pdf “Gjatë procesit të privatizimit të NSH-ve
është akumuluar përvojë e rëndësishme dhe janë zhvilluar kapacitetet njerëzore”. Këto kapacitete mund të
zhvillohen edhe më tej duke investuar në profesionistët e AKP-së dhe profesionistëve tjerëve në Kosovë që të
çertifikohen në lëminë e vlerësimit të aseteve – një profesion që mungon në Kosovë. Kjo mund të bëhet duke
financuar trajnimet dhe çertifikimet për këto programe të çertifikimit.
113
Global MBA Ranking 2013. http://rankings.ft.com/businessschoolrankings/global-mba-ranking-2013
Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari

72

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës

Sipas analizave të bëra në këtë hulumtim, Qeveria duhet të siguroj (përmes plotësimeve
ligjore) që fondet në mirëbesim nuk do të përdoren për:

çështje të ekspropriimit (shpronësimit) të lokacioneve ku priten të zhvillohen
projektet kapitale. Kostot e ekspropriimit duhet të barten nga Qeveria apo Komuna
varësisht se për çfarë projekti bëhet fjalë;

pagesën e shërbimeve ligjore lidhur me paditë e mundshme ligjore lidhur me
zbatimin e projekteve kapitale; dhe

Pagatë e koordinatorëve të projekteve dhe zyrtarëve tjerë të cilët merren me
zbatimin e projekteve kapitale.

5.3. Shpërndarja e investimeve sipas rajoneve nga të cilat janë gjeneruar të
ardhurat e privatizimit dhe likuidimit
Shpërndarja e të mirave publike duhet të bëhet në mënyra të cilat nuk i favorizojnë zona të
caktuara të banimit, por që përfitimet t’i gëzojnë shtresat e gjëra të shoqërisë dhe zona të
ndryshme banimi.
Në rastin e investimeve në projektet kapitale (nga fondet në mirëbesim), një mënyrë e
shpërndarjes së investimeve do të ishte që shpërndarja rajonale e investimeve të jetë në
proporcion me përqindjen e realizimit të të ardhurave nga privatizimi dhe likuidimi nga
shitja e ndërmarrjeve shoqërore në rajonet përkatëse.
Të tabelën e mëposhtme është paraqitur shpërndarja e të ardhurave sipas rajoneve në
Kosovë si dhe shpërndarja e mundshme e investimeve në rajonet përkatëse.

Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari

73

Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës

Tabela 22: Shpërndarja e të ardhurave dhe investimeve sipas rajoneve:
TË ARDHURAT
Shpërndarja e mundshme
Deri 30 Shtator 2013
e investimeve
REGJIONET
643,077,748
%
377,501,586
Prishtinë
249,586,015
39%
146,512,793
Gjilan
152,153,610
24%
89,317,706
Pejë
105,290,216
16%
61,807,804
Prizren
96,110,108
15%
56,418,868
Mitrovicë
39,937,798
6%
23,444,416

5.4. Përparësia e përdorimit të fondeve në mirëbesim për nga aspekti kohor
Me përdorimin e fondeve në mirëbesim të AKP-së nga Qeveria e Kosovës, do të ketë këto
efekte pozitive:

Rritja e bruto produktit vendor;

Rritja e buxhetit vjetor përmes rritjes së të hyrave financiare nga privatizimi;

Rritja e investimeve kapitale;

Reduktimin e borxhit qeveritar (letrat me vlerë nuk do të kishte nevojë të
përdoreshin nga Qeveria, prandaj do të kursehej në interesin e paguar); dhe

Përparësia në aspektin kohor të investimeve.

Përderisa aspekti makroekonomik dhe buxhetor nuk janë lëndë e këtij punimi, mund të
theksohet se përfitimi nga aspekti kohor i investimeve është i rëndësishëm të shqyrtohet më
gjërë.
Analizat në këtë punim të temës së diplomës tregojnë se Qeveria e Kosovës mund të
përdorë fondet në mirëbesim për projekte të rëndësishme kapitale duke filluar prej vitit
2014, në vend se paratë të mbahen nga AKP e të mos përdoren për efekte të rritjes
ekonomike përmes investimeve në projektet kapitale.

Temë e diplomës për Master: Avni J. Jashari

74

5 milion për zhvillimin ekonomik të Kosovës. ndryshimi i bazës ligjore do të nënkuptonte që Qeveria do të mund të përdorte 377. sesa të pritet deri në fund të procesit ku sipas një diskutimi shumë konservativ. Temë e diplomës për Master: Avni J. atëherë çfarëdo fonde të mbetura pas përfundimit të procesit të likuidimit do t’i transferoheshin Qeverisë së Kosovës përgjatë viteve 2014 deri më 2016 (në rastin më të mirë të mundshëm). Prandaj. Jashari 75 .5 milion të fondeve në mirëbesim prej 3 (tre) deri 4 (katër) vite më herët për shkak se përdorimi i fondeve në mirëbesim do të fillonte gjatë vitit 2014 në vend se të fillonte pas përfundimit të likuidimit të NSH-ve të caktuara përgjatë viteve 2014-2017. Prandaj. është më se i qartë rekomandimi se është më mirë të plotësohet baza ligjore tani dhe të përdoren rreth 377. përmendet se rreth 80 milion euro do të jetë shuma e tërësishme që në fund të procesit do t’i transferohet Qeverisë së Kosovës.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Nëse fondet në mirëbesim vazhdojnë të mbesin të papërdorura në ekonominë e Kosovës. por ndoshta edhe gjatë vitit 2017 në rast se ka vonesa në procesin e privatizimit dhe likuidimit.

Temë e diplomës për Master: Avni J. ndërsa në anën tjetër do të ofroheshin garancitë e duhura ligjore që Qeveria/Ministria e Financave do të kthente në AKP ato fonde të cilat do të mjaftonin për të paguar kostot e privatizimit dhe të likuidimit si dhe për të mundësuar pagesën e kreditorëve në afatet e duhura gjatë procesit të likuidimit. NDRYSHIMI I LEGJISLACIONIT PËR TË MUNDËSUAR PËRDORIMIN E FONDEVE NË MIRËBESIM PËR ZHVILLIMIN EKONOMIK TË KOSOVËS Në këtë kapitull shpjegohet se cila aspekte të ligjit duhet të plotësohen dhe të ndryshohen në mënyrë që të përgatitet baza e duhur ligjore për të mundësuar përdorimin e fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës. mund të vërehet se përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës është i mundshëm vetëm nëse bëhen ndryshime dhe plotësime në ligjin e AKP-së dhe në Ligjin mbi Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë. Në përgjithësi është identifikuar se duhet ndryshuar ligjin e AKP-së dhe Ligjin për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë me ç’rast në njërën anë do të mundësohej bartja e fondeve tepricë në mirëbesim në llogarinë dedikuar në Ministrinë e Financave. Këto fonde duhet t’i kthehen AKP-së pa asnjë kushtëzim nga Ministria e Financave/Qeveria në momentin kur bëhen kërkesat për kthim të mjeteve. dhe • Garancinë e duhur për kreditorët e Ndërmarrjeve Shoqërore se ata do të paguhen brenda afateve të parapara ligjore gjatë procesit të likuidimit. Ndryshimet e këtyre ligjeve formojnë bazën e duhur ligjore për: • Përdorimin e fondeve në mirëbesim nga Qeveria e Kosovës.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 6. Nga analizat e bëra të bazës aktuale ligjore. Jashari 76 .

Identifikimi dhe transferimi i Fondeve Tepricë 15 Përveç më sipër. ligji i AKP-së duhet të plotësohet edhe me një nen tjetër me të cilin rregullohet çështja e transferimit të përkohshëm të fondeve në mirëbesim në Qeverinë e Kosovës dhe kthimit të tyre në kohën kur është e nevojshme për pagesën e kreditorëve të Ndërmarrjeve Shoqërore dhe pagesave tjera përkatëse të kostove të privatizimit dhe likuidimit.1. Jashari 77 .4 Synimi dhe qëllimi 2 2. 6. Ndryshimi i ligjit të AKP-së Për të mundësuar përdorimin e fondeve në mirëbesim nga Qeveria e Kosovës.1.23 Përkufizimet 3 8. Temë e diplomës për Master: Avni J.2 Politikat financiare.3 Detyrimet dhe Përgjegjësitë e Agjencisë 13 19.5 Synimi dhe qëllimi 2 3.2.1 Synimi dhe qëllimi 2 2. shitja e aksioneve 7 14.3.2. Identifikimi dhe transferimi i Fondeve Tepricë 14 19.2.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Ndryshimet dhe plotësimet përkatëse ligjore duhet të sigurojnë që çfarëdo transferimi i fondeve në mirëbesim nga AKP në llogarinë e dedikuar të Thesarit duhet të konsiderohet vetëm si transferim i “përkohshëm” për Qeverinë e Kosovës dhe se këto fonde duhet të kthehen në AKP përgjatë viteve 2015-2017 në kohën e pagesave për kreditorët apo pagesat tjera përkatëse.1 Themelimi i korporatave.4 Politikat financiare.7 Përgjegjësitë e Bordit 11 18. rekomandohet të ndryshohen dhe plotësohen nenet e mëposhtme të ligjit të AKP-së: Tabela 23: Nenet që duhet ndryshuar në ligjin e AKP-së Neni Emri i nenit që duhet ndryshuar faqe 2.2.7 Procedurat e Bordit 10 15.

3 faqe Pagimi. Kapitalizim.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 6. Grante dhe Subvencione 39 Garancitë që kërkohen nga Qeveria e Kosovës me anë të ndryshimit të Ligjit MFPP janë: 1.2. Temë e diplomës për Master: Avni J. Kthimi i këtyre fondeve në AKP duhet të kenë prioritetin më të lartë në listën e prioriteteve për pagesa që momentalisht janë përcaktuar në nenin 38. dhe 2. do të ketë prioritetin më të lartë të mundshëm në listën e pagesave sipas Ligjit MFPP. Qeveria e Kosovës të ketë obligim absolut dhe të pa kushtëzuar të Kosovës për të kthyer transferet e përkohshme të fondeve në mirëbesim në AKP brenda 7 ditësh kur të dërgohet kërkesa e AKP-së në Ministrinë e Financave. Pra. Ndryshimi i Ligjit të Menaxhimit të Financave Publike dhe Përgjegjësitë Për të mundësuar transferimet e përkohshme të fondeve në mirëbesim në Qeverinë e Republikës së Kosovës. Kërkesat e AKP-së drejtuar Ministrisë së Financave për kthimin e fondeve në mirëbesim duhet të përbëj ankesën e parë kundër llogarisë së përgjithshme të Thesarit që nënkupton llogarinë në cilën deponohen të gjitha të ardhurat publike në BQK dhe nuk do t’i nënshtrohen asnjë ankese tjetër. Huadhënie. Prioritetet 32 PJESA IX: Kufizimet në Huamarrje. Tabela 24: Nenet që duhet ndryshuar në ligjin MFPP: Neni Emri i nenit 38. Jashari 78 . rekomandohet të ndryshohet dhe plotësohet edhe Ligji i Menaxhimit të Financave Publike dhe Përgjegjësitë (LMFPP) në mënyrë që të garantohet kthimi i fondeve në mirëbesim në AKP që nevojiten për pagesën e kreditorëve të Ndërmarrjeve Shoqërore dhe pagesave tjera përkatëse të kostove të privatizimit dhe likuidimit. Garantime.3 të LMFPP.

SFIDAT DHE RREZIQET E PËRDORIMIT TË FONDEVE NË MIRËBESIM PËR ZHVILLIMIN EKONOMIK TË KOSOVËS Në këtë kapitull shpjegohet sfidat aktuale dhe të ardhshme të përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik si dhe nevoja e koordinimit për zbatimin e projekteve kapitale të financuara nga fondet në mirëbesim. duke pasur parasysh edhe shpërndarjen e duhur të investimeve krahasuar me përqindjen e realizuar nga privatizimi i Ndërmarrjeve Shoqërore. Rreziku strategjik. Këto rreziqe janë: Rreziku i pajtueshmërisë.1. duhet pasur koordinim të plotë në mes të institucioneve të Republikës së Kosovës. Rreziku i menaxhimit. Kuvendit dhe Agjencisë Kosovare të Privatizimit. Jashari 79 . Janë paraqitur edhe rreziqet e ndryshme që mund të ndikojnë në përdorimin e fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Kosovës. në rradhë të parë të Qeverisë. Sfidat aktuale Për të mundësuar investimin e fondeve në mirëbesim të AKP-së për projektet kapitale. ndoshta duke ri-negociuar edhe marrëveshjen lidhur me bilancin bankar që Ministria e Financave është e obliguar të mbaj në Bankën Qendrore të Kosovës.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 7. Temë e diplomës për Master: Avni J. Është e këshillueshme që të ketë edhe konsultime me Fondin Monetar Ndërkombëtar për nga aspekti i stabilitetit buxhetor të Kosovës gjatë tre-katër viteve të ardhshme. Sfidë tjetër e identifikuar është edhe pajtimi i spektrit të gjërë politik për këtë projekt. Rreziku i transakcioneve. dhe Rreziku i reputacionit. 7.

Rreziku i pajtueshmërisë – Përdorimi nga Qeveria i fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik duhet të jetë në përputhje me ligjet (ligji i AKP-së dhe LMFPP që duhet të ndryshohen dhe plotësohen si dhe ligjin e prokurimit publik). dhe 5. Rreziku i reputacionit. Temë e diplomës për Master: Avni J. Sfidat në të ardhmen Sfidat e paraqitura në të ardhmen e të identifikuara gjatë punimit të temës së diplomës dhe për të cilat duhet pasur kujdes të posaçëm janë: • Koordinimi i duhur zbatimit të projekteve kapitale: duke filluar nga përgatitja e duhur e nevojave. Rreziku i transakcioneve. Rreziku i pajtueshmërisë.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 7. 3.2. 7. Rreziqet e identifikuara Rreziqet që mund të ndikojnë në përdorimin e fondeve në mirëbesim për zhvillimin e ekonomik të Kosovës janë: 1. 4. Rreziku strategjik. procedurave të prokurimit e deri të zbatimi i projekteve dhe raportimi. Kjo duhet të bëhet në mënyrë që të sigurohet se nuk do të ketë padi ligjore apo të minimizohet mundësia e padive ligjore gjatë zbatimit të projekteve. • Shpërndarja/diversifikimi e investimeve (krahasuar me përqindjen e realizuar nga privatizimi i Ndërmarrjeve Shoqërore). Jashari 80 . 2.3. dhe • Raportimi financiar për kthimin e investimeve (për shembull rekomandohet të ketë raportim tre mujor në Kuvendin e Kosovës për investimet kapitale të investuara me fondet në mirëbesim. Rreziku i menaxhimit.

occ. burimet e përdorura në përkrahjen e këtyre qëllimeve dhe cilësinë e zbatimit. Collective Investment Funds.gazetazyrtare. Rreziku i menaxhimit – rreziku i menaxhimit është në funksion të përgjegjësive të zyrtarëve të cilët do të bëjnë zbatimin e projekteve të financuara me fondet në mirëbesim.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Rreziku i transakcioneve – transakcionet për pagesat që ekzekutohen për projektet kapitale duhet të jenë në përputhje të plotë me kontratat e prokurimit. menaxhmenti dhe personeli i shoqërive aksionare sipas Ligjit për Shoqëritë Tregtare.html 115 Ligji për Shoqëritë Tregtare . http://www. http://www. kujdes dhe diligjencë sikurse sikurse që kanë zyrtarët. 04/L-006. Kontratat duhet të ekzekutohen nga kompani të specializuara dhe serioze.php?option=com_content&task=view&id=267&Itemid=28&lang=sq Temë e diplomës për Master: Avni J. Përgjegjësia për të zbatuar projektet kapitale të financuara me fondet në mirëbesim duhet të jetë e nivelit të lartë.gov/publications/publications-bytype/comptrollers-handbook/collective-investment-funds. rrezikun strategjik dhe rrezikun e menaxhimin. performanca e të cilëve duhet të monitorohet rregullisht nga organet mbikqyrëse të projekteve. rrezikun e transaksioneve. 114 Comptroller’s Handbook. Faqe 9. 115 Rreziku i reputacionit – Suksesi i Qeverisë do të varet edhe nga aftësia e Qeverisë për të menaxhuar në mënyrë efikase rrezikun e pajtueshmërisë. Office of the Comptroller of the Currency. Jashari 81 . 114 Qeveria duhet të investoj në projekte kapitale të cilat përputhen me strategjinë përkatëse për zhvillimin ekonomik të Kosovës. Administrator of National Banks. Koordinatorët e projektit dhe zyrtarët të cilët zbatojnë këto projekte duhet të kenë përgjegjësinë dhe detyrimin e njëjtë për mirëbesim.Ligji Nr. (2005). të ndërlidhura këto me përdorimin e fondeve në mirëbesim për financimin e projekteve kapitale. Rreziku Strategjik – rreziku strategjik është në funksion të përputhjen me qëllimet strategjike të një organizate. Regjistrimet në kontabilitet për këto projekte kapitale duhet të bëhen në kohë dhe raportimet financiare në Kuvendin e Kosovës të bëhen së paku në çdo tre muaj. 02/L-123 i ndryshuar me ligjin nr.com/egov/index.

duhet pasur kujdes të veçantë që AKP të sigurohet me bazë të mjaftueshme ligjore se Qeveria e Republikës së Kosovës do të jetë në gjendje të kthej shumën e caktuar të mjeteve që do të mundësonte pagesën e kreditorëve në kohën e duhur.4 i Shtojcës së ligjit të AKP-së. Kuvendi i Republikës së Kosovës. Përkrahja për të mundësuar ndryshimet në legjislacion Marrë parasysh interesin publik që investimet nga fondet në mirëbesim të bëhen sa më parë që është e mundshme. 7.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Në rast se këto rreziqe nuk menaxhohen siç duhet. performanca e dobët e projekteve. Çështjet që mund ta rrisin rrezikun e reputacionit janë: kontestet ligjore. atëherë vjen në shprehje rreziku i reputacionit të Qeverisë në veçanti dhe të Kosovës në përgjithësi. produktet jo të përshtatshme. Në rast se nuk ka para të mjaftueshme. atëherë kreditorët paguhen proporcionalisht 116 nga fondet në mirëbesim të NSH-së përkatëse. Garancitë e nevojitura për kreditorët e Ndërmarrjeve Shoqërore Sipas ligjit të AKP-së.5. Jashari 82 . duhet të ketë përkrahje politike nga Qeveria e Republikës së Kosovës.4. Për këtë duhet të ketë garanci ligjore dhe këto doemos duhet të përcaktohen në ligjin e AKP-së dhe ligjin për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë. AKP është e obliguar që të paguaj kreditorët e Ndërmarrjeve Shoqërore në likuidim për ato shuma të cilat janë shpallur si të pranueshme nga Autoriteti i Likuidimit. Nuk mund të përdoren fondet e një NSH-je për të paguar kreditorët e një NSH-je tjetër. 7. kualiteti i dobët i mallrave dhe iniciativat e dobëta strategjike të projekteve zhvillimore. Prandaj. Faqe 38. 116 Neni 41. Temë e diplomës për Master: Avni J. i gjithë spektri politik dhe shoqëria civile në Kosovë për të mundësuar dhe përkrahur ndryshimet dhe plotësimet përkatëse ligjore.

Por. Jashari 83 . Sipas ligjit të AKP-së. është në fakt ruajtëse e interesave të Ndërmarrjeve Shoqërore si dhe garanton që kreditorët (për të cilët janë aprovuar kërkesat nga Autoriteti i Likuidimit) do të paguhen në momentin kur të vie koha e pagesës. Republika e Kosovës promovon mirëqenie për të gjithë qytetarët e saj duke inkurajuar zhvillimin e qëndrueshëm ekonomik dhe krijimin e vendeve të punës. Prandaj. në anën tjetër edhe Qeveria ka obligim që të shfrytëzoj të gjitha mundësitë ligjore për rritjen e zhvillimit ekonomik dhe mirëqenjen e qytetarëve të Republikës së Kosovës. të përpilohet Plani i Veprimit ndër-institucional për të përgatitur ndryshimet ligjore përkatëse. të menaxhohen rreziqet e identifikuara si dhe të ketë raportim të rregullt financiar para Kuvendit të Kosovës për projektet e financuara nga fondet në mirëbesim. PËRFUNDIMET DHE REKOMANDIMET Në kapitullin e fundit janë dhënë përfundimet kryesore dhe rekomandimet kryesore që dalin nga hulumtimi i temës së diplomës.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 8. atëherë paguhen proporcionalisht nga fondet në mirëbesim të NSH-së përkatëse. Në rast se nuk ka para të mjaftueshme. Temë e diplomës për Master: Avni J. është e kuptueshme që AKP ka obligim ligjor të mbaj fondet në mirëbesim për pagesën e kreditorëve dhe pronarëve të NSH-ve dhe si rrjedhim AKP. si institucion publik i themeluar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës. të themelohet Komiteti Drejtues i Projekteve Kapitale. Rekomandimet kryesore janë që të ndryshohen dhe plotësohen ligjet përkatëse për të siguruar garancitë ligjore të nevojitura nga Qeveria e Republikës së Kosovës. Është kompetencë kushtetuese e Qeverisë që të mundësoj zhvillimin ekonomik të vendit. AKP është e obliguar që të paguaj kreditorët e Ndërmarrjeve Shoqërore në likuidim për ato shuma të cilat janë shpallur si të pranuara nga Autoriteti i Likuidimit.

në rastin e Kosovës cili është interesi i shtetit në procesin e privatizimit (përveç transformimit të pronës shoqërore në pronë private dhe pagesën e kreditorëve)? Shtrohet pyetja: pse Republika e Kosovës. Ndryshimi i bazës ligjore do të nënkuptonte që Qeveria do të mund të përdorte rreth 377. si shtet Sovran dhe i Pavarur. Temë e diplomës për Master: Avni J.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Ky hulumtim ka treguar se ekzistojnë mundësitë dhe janë identifikuar modalitetet që Qeveria të përdorë fondet në mirëbesim të privatizimit dhe likuidimit për zhvillimin ekonomik të Kosovës. në vend se paratë të mbahen nga AKP e të mos përdoren për ndonjë efekt të rritjes ekonomike përmes investimeve në projektet kapitale. Jashari 84 .5 milion të fondeve në mirëbesim prej 3 (tre) deri 4 (katër) vite më herët për shkak se përdorimi i fondeve në mirëbesim do të fillonte gjatë vitit 2014 në vend se të fillonte pas përfundimit të likuidimit të NSH-ve të caktuara përgjatë viteve 2014-2017. Prandaj. 117 Neni 17 i ligjit të AKP thekson se “As Republika e Kosovës dhe as Buxheti i Konsoliduar i Kosovës nuk janë përgjegjëse për detyrimet e Agjencisë”. Republika e Kosovës duhet të ketë mundësinë e përdorimit të fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik. Analizat në këtë punim të temës së diplomës Maser tregojnë se Qeveria e Kosovës mund të përdorë fondet në mirëbesim për projekte të rëndësishme kapitale duke filluar prej vitit 2014. por e ka edhe obligimin ligjor 117 (përmes AKP-së si institucion i themeluar nga Kuvendi i Republikës së Kosovës) që kreditorët dhe pronarët e Ndërmarrjeve Shoqërore të mund të paguhen nga fondet në mirëbesim të ndërmarrjeve përkatëse në likuidim. nuk mund të përdorë fondet në mirëbesim të privatizimit dhe likuidimit për zhvillimin ekonomik. Republika e Kosovës nuk është përgjegjëse për obligimet e Ndërmarrjeve Shoqërore lidhur me detyrimet ndaj kreditorëve. Pra. sikurse kanë bërë dhe bëjnë shtetet tjera. Privatizimi shpie në përfitimet nga të ardhurat e shitjeve dhe këto të hyra mund dhe duhet të shfrytëzohen për zhvillimin ekonomik të Kosovës e jo të mbahen nga AKP deri në fund të procesit të privatizimit dhe likuidimit.

dhe 6. 3. Jashari 85 . Të përpilohet Plani i Veprimit ndër-institucional për të përgatitur ndryshimet ligjore përkatëse. rreziku i menaxhimit. Për të mundësuar përdorimin e fondeve në mirëbesim për zhvillimin ekonomik të Republikës së Kosovës jepen këto rekomandime kryesore: 1. 4. rreziku strategjik. rreziku i transakcioneve. Të menaxhohen me kujdes të madh rreziqet e identifikuara: rreziku i pajtueshmërisë. Të ketë raportim të rregullt financiar para Kuvendit të Kosovës lidhur me zbatimin e projekteve kapitale që do të financohen nga fondet në mirëbesim. Ndryshimi dhe plotësimi i ligjit nr. 5. përmendet se rreth 80 milion euro do të jetë shuma që në fund të procesit do t’i transferohet Qeverisë së Kosovës deri në përfundimin e procesit të likuidimit. Ndryshimi dhe plotësimi i Ligjit për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë. 04/L-034 për Agjencinë Kosovare të Privatizimit. rekomandimi kryesor qëndron se më mirë është që të ndryshohet dhe të plotësohet baza ligjore dhe të përdoren rreth 377. dhe rreziku i reputacionit.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës Prandaj. Të themelohet Komiteti Drejtues i Projekteve Kapitale.5 milion për zhvillimin ekonomik. FUND Temë e diplomës për Master: Avni J. sesa të pritet deri në fund të procesit (viti 2017) ku sipas një diskutimi konservativ. 2.

14. University of Vienna. 9. Bennet. Privatizimi në Kosovë – përparime dhe ngecje. Kontestet dhe Privatizimi. Hamdi Podvorica (2004). John Nellis (2005). Karina Knaus (2010). 4. “Privatization in developing countries: A summary assessment”. 5. “Procesi i transicionit dhe privatizimit të pronës në disa shtete të Evropës Qendrore. botimi 10) “Public Finance”. Issues in Political Economy. 2. Jashari 86 . 2004. “The Impact of Czech mass privatization on corporate governance”. August 2005. Forumi 2015. (2013. Office of the Comptroller of the Currency. “Policy Views from the Country Economics Department”. “Investment Funds in Mass Privatisation and Beyond”. Harvard Institute for International Development and Wharton School of the University of Pennsylvania. Harvey Rosen dhe Ted Gayer. A publication of The Egyptian Center for Economic Studies. 8. McGraw Hill-International Edition. “Dilemmas and Backwards in a Fast Track Privatisation of POEs in Kosovo”. 4.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës LITERATURA 1. 3. 2. Kikeri and Nelli (1992). “The Privatisation of Public Utilities”. 6. Statusi i Pronës Shoqërore. Katherina Pistor and Andrew Spicer (2006). Distinguished Lecture Series 24. Austrin. Juglindore dhe në Kosovë”. Forum 2015. Vol. Maw &Urga. Administrator of National Banks. 3. “Globalizimi dhe Tranzicioni”. Adnan Filipovic. Temë e diplomës për Master: Avni J. 7. Selman Selmanaj (2006). Collective Investment Funds. Jan Hanousek and Evzen Kocenda (2003). Comptroller’s Handbook. (2004) “Privatization Methods and Economic Growth in Transition Economies”. PUBLIKIMET SHKENCORE DHE HULUMTIMET 1. (2009). (2005). “Impact of Privatisation on Economic Growth”.

6. 02/L-123 për Shoqëritë Tregtare. Norwegian Institute of International Affairs. Pasqyrat Financiare të Fondeve në Mirëbesim të AKP-së për periudhën e përfunduar më 31 Dhjetor 2012. 15. 4. 2002. Temë e diplomës për Master: Avni J. 04/L-034 për Agjencinë Kosovare të Privatizimit. Rregullorja e UNMIK-ut nr. 04/L-194 për Ndryshimin dhe Plotësimin e Ligjit nr.C. 12. “Privatisation in Kosovo: The International Project 1999-2008”. i ndryshuar me ligjin nr. DOKUMENTET 1. 5. Reshaping the Economy. Megginson and Jeffry M. The University of Georgia. Cambridge University. Washington. 03/L-048 për Menaxhimin e Financave Publike dhe Përgjegjësitë. 2000/63 për themelimin e Departamentit Administrativ të Tregtisë dhe Industrisë. 14. Ligji nr. D. 13. Riinvest (2001). 7. të ndryshuar dhe plotësuar me ligjet nr. 04/L-006. Ligji nr. The First Ten Years: “Analysis and Lessons for Eastern Europe and the Former Soviet Union”. 03/L-221 dhe nr. Netter (1997). Equity to the People: The Record on Share Issue Privatization. 16. (Qershor 2013). Rita Augestad Knudsen (2010). i ndryshuar me ligjin numër nr. 03/L-048. Ligji nr. P. “Reviewing Governmental Acts of the United Nations in Kosovo”. Ndërmarrjet Shoqërore dhe Privatizimi i tyre.: The World Bank. van Hilten. The Causes and Consequences of Margaret Thatcher’s Privatisation Programme. Raport studimor. World Bank.M. 8.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 10. 11. 2. Privatisation Database 1988-1999 dhe 2000-2008. Kushtetuta e Republikës së Kosovës. Rregullorja e Kornizës Raportuese e Pasqyrave Financiare të Fondeve në Mirëbesim të AKP-së (2012). Rebecca Everly (2012). 3. World Bank. 04/L-116. William L. Jashari 87 . Pasqyrat Financiare të Fondeve në Mirëbesim të AKP-së për periudhën e përfunduar më 30 Shtator 2013.

FAQET VIRTUALE TË INTERNETIT 1. në administrimin financiar të fondeve në mirëbesim të privatizimit dhe likuidimit dhe në përgjithësi përvoja në procesin e privatizimit dhe likuidimit në Kosovë. http://www. Vendimi Ekzekutiv nr.org 3. 2003/13 mbi transformimin e së drejtës për përdorimin e pronës së patundshme në Pronësi Shoqërore.Përdorimi i fondeve në mirëbesim të AKP-së për zhvillimin ekonomik të Kosovës 9.org/en/ga/search/view_doc. Gazeta Zyrtare e Republikës së Kosovës: http://gazetazyrtare.rks-gov. 11. Rregullorja e UNMIK-ut numër 2002/12.asp?symbol=S/RES/1244(1999) BURIME TJERA Burim i fundit është përvoja 20 vjeçare e punës e kandidatit. 10. Rregullorja e UNMIK-ut nr. për themelimin e Agjencisë Kosovare të Mirëbesimit). Vendimi Ekzekutiv nr.un. Rregullorja për Tregun Primar dhe Sekondar të Letrave me Vlerë të Qeverisë së Republikës së Kosovës.htm 5.pak-ks. në veçanti përvoja 14 vjeçare me financat e Ndërmarrjeve Publike dhe Ndërmarrjeve Shoqërore në përgjithësi. Temë e diplomës për Master: Avni J. 2008/26 data 13 Qershor 2008 i PSSP-së të UNMIK-ut. 2004/45 të datës 19 Nëntor 2004 për ndryshimin e Rregullores nr. 12.worldbank. “Papers and links” section in the privatization portion of the World Bank’s Rapid Response Unit http://rru. Gazeta Zyrtare e UNMIK-ut (UNMIK Official Gazette): http://www. Agjencia Kosovare e Privatizimit: www. 13. 2008/32 data 16 Korrik 2008 i PSSP-së të UNMIK-ut.org/regulations/unmikgazette/02english/Econtents.net 4. Jashari 88 .org/PapersLinks/ 2. e ndryshuar.unmikonline. Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara.