Τον ξέρουμε καλά της γης μας τον αφέντη

Μας έμαθε πολλά το αίμα του Νοέμβρη…
(Ν. Ασιμος)

Τετάρτη 14 Νοέμβρη 1973
Το πρωί στο Πολυτεχνείο ξεκινάει φοιτητική συγκέντρωση με αίτημα να δοθεί άδεια για την πραγματοποίηση Γενικών
Συνελεύσεων. Ταυτόχρονα γίνεται μεγάλη συγκέντρωση και στη Νομική Σχολή. Το μεσημέρι αρχίζουν στο Πολυτεχνείο
οι Συνελεύσεις. Στο προαύλιο, φοιτητές φωνάζουν συνθήματα κατά της χούντας. Τότε καταφτάνουν αστυνομικές
δυνάμεις και οι συγκεντρωμένοι φοιτητές αντιδρούν φωνάζοντας συνθήματα και πετώντας τους νεράντζια. Μεγάλο
πλήθος φοιτητών από τη Νομική, μαθαίνοντας τι συμβαίνει, κατεβαίνει προς το Πολυτεχνείο, όπου η αστυνομία έχει
περικυκλώσει το κτίριο. Το βράδυ οι Συνελεύσεις τελειώνουν, έχοντας πάρει αποφάσεις για αποχή από τα μαθήματα
και κινητοποιήσεις. Ήδη έξω απ’ το Πολυτεχνείο συγκεντρώνεται κόσμος. Έρχεται εισαγγελέας και απειλεί τους
φοιτητές και τους εργάτες με κυρώσεις, αν δεν διαλυθούν. Εκατοντάδες φοιτητές παραμένουν μέσα στο Πολυτεχνείο.
Αποφασίζουν να μείνουν και τη νύχτα, ξεκινώντας κατάληψη. Στήνουν ραδιοφωνικό πομπό που κατασκευάστηκε μέσα
σε λίγες ώρες στα εργαστήρια της σχολής Ηλεκτρολόγων Μηχανικών, εξασφαλίζουν προμήθειες και οργανώνουν την
περιφρούρηση των πυλών. Ετοιμάζουν και κολλούν αφίσες, τυπώνουν και μοιράζουν προκηρύξεις στον κόσμο,
σημαντικό μέρος του οποίου μένει όλη τη νύχτα δίπλα τους για συμπαράσταση. Συγκροτείται 13μελής συντονιστική
επιτροπή από φοιτητές/τριες από διάφορες σχολές.

Πέμπτη 15 Νοέμβρη 1973
Πολύ περισσότερος κόσμος συγκεντρώνεται στους γύρω δρόμους, ιδίως μετά το μεσημέρι χιλιάδες απλοί πολίτες
υπάλληλοι εργάτες και μαθητές που έχουν σχολάσει. Συγκρούονται άφοβα με την αστυνομία που τους εμποδίζει να
ενωθούν με τους φοιτητές, καταφέρνουν πολλοί να μπουν μέσα στο Πολυτεχνείο.Η φοιτητική
κινητοποίηση εξελίσσεται σε λαϊκό ξεσηκωμό, το στρατιωτικό καθεστώς για πρώτη φορά βρίσκεται μπροστά σε τέτοιας
έντασης και διάρκειας εξέγερση. Η εργατική συνέλευση που πραγματοποιείται μέσα στο Πολυτεχνείο διακηρύσσει ότι:
«Είναι αγώνας για το πέρασμα της εξουσίας στον εργαζόμενο λαό και όχι στους δημαγωγούς που επί δεκάδες χρόνια
τον καπηλεύονται με τα απατηλά περί ‘δημοκρατίας’ συνθήματά τους». Η συνέλευση πρότεινε τη συνέχιση της
κατάληψης και τη δημιουργία μικτών επιτροπών φοιτητών-εργατών για να «μεταφέρουν το μήνυμα του αγώνα» και
«να προπαγανδίζουν το σύνθημα της δημιουργίας επιτροπών στους τόπους δουλειάς, με σκοπό τη δημιουργία
προϋποθέσεων για το κατέβασμα των εργαζόμενων σε οικονομική και πολιτική απεργία». Μια κατάληψη που είχε
ξεκινήσει ως φοιτητική διαμαρτυρία μετατρεπόταν σε μια μαζική εξέγερση για την ανατροπή της χούντας. Το μαζικό
κίνημα είχε πάρει την πρωτοβουλία των κινήσεων. Φτιάχνεται ισχυρότερος ραδιοφωνικός πομπός, η φωνή
των Ελεύθερων Πολιορκημένων ακούγεται ακόμη πιο δυνατά και μακριά. Το απόγευμα φτάνουν και 300 φοιτητές από
την Πάτρα. Σπάνε τον κλοιό της αστυνομίας και μπαίνουν στο Πολυτεχνείο από την πύλη της οδού Στουρνάρη. Το
βράδυ εκλέγεται νέα 32μελής Συντονιστική.

Παρασκευή 16 Νοέμβρη 1973
Η λαϊκή συμπαράσταση διογκώνεται. Εκδηλώνεται έμπρακτα στο Πολυτεχνείο, στους γύρω δρόμους, γενικότερα στο
κέντρο και σ’ άλλες περιοχές της Αθήνας. Επιτροπή αγροτών από τα Μέγαρα φτάνει στο Πολυτεχνείο, ενώνεται με

τους φοιτητές και συναντιέται με την Συντονιστική τους. Η Συντονιστική επιτροπή βγάζει την διακήρυξη
των Ελεύθερων Πολιορκημένων. Οι συγκρούσεις στην Αθήνα πληθαίνουν, στην πλατεία Βάθη πέφτουν κι άλλοι νεκροί.
Ο κόσμος επιχειρεί κατάληψη του Δημαρχείου και επίθεση στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης. Οι νεκροί και οι τραυματίες
αυξάνονται. Στο Πολυτεχνείο οι εξεγερμένοι στήνουν οδοφράγματα, ήδη έχουν οργανώσει και αυτοσχέδιο νοσοκομείο
για περίθαλψη των τραυματιών.

Σάββατο 17 Νοέμβρη 1973
Ξημερώματα Σαββάτου, τα τανκς φτάνουν στο Πολυτεχνείο, νωρίτερα έχουν φτάσει στρατιώτες και ΛΟΚατζήδες.
Προκλήσεις, ύβρεις, καλέσματα για παράδοση και εκκένωση του Πολυτεχνείου. Πυροβολισμοί, δακρυγόνα, η
ατμόσφαιρα αποπνικτική και εκρηκτική. Το πανικόβλητο φασιστικό καθεστώς στήνει σκηνικό τρόμου για να λυγίσει
την αντίσταση των εξεγερμένων. Μάταια όμως. Οι φοιτητές δεν λυγίζουν, ανεβασμένοι στα κάγκελα και στην πύλη
αντιπαρατάσσουν στις κάνες τη δίψα τους για Ελευθερία. Δίνεται εντολή και ένα από τα τρία άρματα μάχης που είχαν
παραταχθεί απ’ έξω, ξεκινά προς την πύλη. Οι Αγωνιστές δεν κάνουν πίσω, μένουν εκεί φωνάζοντας συνθήματα. Το
τανκ γκρεμίζει την πύλη τη στιγμή που επάνω βρίσκονταν ακόμα φοιτητές. Η χούντα επιβάλει στρατιωτικό νόμο. Ο
λαός όμως δεν υποχωρεί και οι διαδηλώσεις συνεχίζονται όλο το Σάββατο.

Σήμερα…
Ο αγώνας φοιτητών και εργατών τις ημέρες εκείνες του Νοέμβρη νίκησε. Λίγους μήνες μετά η Χούντα έπεσε
αφήνοντας νεκρούς και τραυματισμένους αγωνιστές, αγωνιστές που έμειναν μήνες ή και χρόνια σε φυλακές μα πάνω
από όλα η νίκη αυτή άφησε πίσω της μια τεράστια παρακαταθήκη. Αν κάτι μπορεί να μας διδάξει η ιστορία του
Πολυτεχνείου είναι ότι το φοιτητικό κίνημα ενωμένο με το εργατικό μπορεί να γίνει ο πυροκροτητής τεράστιων
αλλαγών. Ένα φοιτητικό κίνημα που μέσα από τις συλλογικές του διαδικασίες, τις συνελεύσεις και τις καταλήψεις,
έρχεται σε ρήξη με το υπάρχον και στέκεται στην πρώτη γραμμή με το πλευρό των καταπιεσμένων.
Το σύνθημα << ΨΩΜΙ-ΠΑΙΔΕΙΑ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ>> που φώναζαν τότε οι φοιτητές είναι μέχρι κ σήμερα επίκαιρο. Σήμερα
που η υποχρηματοδότηση έχει φτάσει σε οριακό σημείο το πανεπιστήμιο πριν τη διάλυσή του, με τις πολιτικές της
λιτότητας να οξύνουν όλο και περισσότερο τους ταξικούς φραγμούς στην εκπαίδευση και την κρατική καταστολή να
οργιάζει απειλώντας ευθέως το πανεπιστημιακό άσυλο, φαίνεται ότι κάποια από τα αιτήματα του ’73 παραμένουν
μέχρι και σήμερα αδικαίωτα.

Ταυτόχρονα…
Φέτος η επίσκεψη του απερχόμενου προέδρου των ΗΠΑ Μπάρακ Ομπάμα στην Ελλάδα στις 15 Νοέμβρη, τις μέρες των
εκδηλώσεων για την εξέγερση του Πολυτεχνείου, αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση. Εντάσσεται στην προσπάθεια του
ηγεμονικού αμερικανικού καπιταλισμού να αναβαθμίσει τη παρουσία των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή
και συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή και τα ανοιχτά πολεμικά μέτωπα, ειδικά σε Συρία, Ιράκ
και Λιβύη. Επί της προεδρίας του Ομπάμα δολοφονήθηκαν οι περισσότεροι μαύροι και Ισπανόφωνοι πολίτες από την
αστυνομία, από κάθε άλλη περίοδο της πρόσφατης Αμερικάνικης ιστορίας. Στηρίχτηκε το μεγάλο κεφάλαιο και η
Γουόλ Στριτ με δισεκατομμύρια δολάρια τη στιγμή που χιλιάδες Αμερικάνοι εργαζόμενοι έχαναν τα σπίτια τους και
έμεναν άστεγοι σε σκηνές. Το κλείσιμο του Γκουαντάναμο και η στρατιωτική «απεμπλοκή» από το Ιράκ και τη Μέση
Ανατολή ακούγονται ως κακόγουστο αστείο πάνω στα συντρίμμια της Λιβύης και της Συρίας. Έτσι, ολόκληρη η
κοινωνία έχει να θυμηθεί τα αντιιμπεριαλιστικά συνθήματα του Πολυτεχνείου και με όπλο αυτά να δείξει πως η
παρουσία του Αμερικανού κυβερνήτη είναι ανεπιθύμητη.

Επέσατε θύματα, αδέρφια, εσείς
Σε άνιση Πάλη κι Αγώνα
Ζωή, λευτεριά και τιμή του Λαού
Γυρεύοντας, βρήκατε μνήμα

Γλεντούν οι τυράννοι και μες το πιοτό
Τη λήθη γυρεύουν να βρούνε
Μα οι μέρες τους όμως μετρήθηκαν πια
Και τέλος φρικτό τους προσμένει

Συχνά σε υγρές, σκοτεινές φυλακές
Πικρές επεράσατε μέρες
Και μ’ ένα του δήμιου νεύμα ευθύς
Σας φέραν μπροστά στην κρεμάλα...

Θεριεύει ο γίγαντας τώρα Λαός
Και σπάει δεσμά κι αλυσίδες
Αιώνια η μνήμη σε σας, αδελφοί
Στον τίμιο που πέσατε Αγώνα...

Επέσατε θύματα, παραδοσιακό