You are on page 1of 3

'Gorilla-achtige' eigenschappen?

Een Chinese aap die de verkiezingen moest
voorspellen koos voor Trump. © REUTERS
Won Trump vanwege 'gorilla-achtige' eigenschappen?
'Ons stenen-tijdperkbrein heeft gekozen.' Zo reageert hoogleraar evolutionaire
psychologie Mark van Vugt (VU) op de overwinning van Donald Trump in de race
om het presidentschap. Zijn team van evolutionair-psychologen voorzag wat
peilers misten.
Door: Maarten Keulemans 9 november 2016, 14:33
Al een jaar geleden stelde Van Vugts onderzoeksgroep al vast dat Trump, toen
nog een van de vele kandidaten, een goede kanshebber was voor het
presidentschap. De man heeft 'alle uiterlijke kenmerken van een leider', aldus
Van Vugt. En dat zou ons oerinstinct aanspreken.
'Als mens heb ik een flinke kater', zegt Van Vugt, die op zijn afdeling 'veel
liberale Amerikanen' heeft rondlopen. 'Maar als wetenschapper zeg ik: we zijn
politieke dieren - letterlijk. Mensen baseren de keuzes voor hun leiders op
gevoel. Daardoor hebben we een sterke voorkeur voor mannelijke leiders, over
alles heen.'
'Gorilla-achtige' eigenschappen
Meer lezen?

Donald Trump is gekozen tot de 45ste president van de Verenigde Staten. In dit
liveblog leest u het laatste nieuws.
Amerika-correspondent Michael Persson zou eigenlijk een paar uur moeten gaan
slapen, maar wordt op weg naar huis steeds aangeklampt. Door mensen die vragen
hoe ze naar Nederland kunnen emigreren, door verblufte Clinton-medewerkers
en door mensen die gewoon een therapeutisch sigaretje met hem willen roken.
In dit interview maakt hij de eerste balans op.
De leiderschapstheorie die de psychologen onderzoeken, gaat ervan uit dat
mensen gedeeltelijk op hun instinct stemmen, overigens zonder zich daarvan
bewust te zijn. Bij dreiging van buitenaf zal men neigen tot stoere, mannelijke
leiders; als interne problemen in de groep de boventoon voeren, maken vrouwen
meer kans, als stereotype verzoeners en bruggenbouwers.
Toen Van Vugt en collega's een jaar geleden op verzoek van De Volkskrant de
gelaatstrekken van de kandidaten analyseerden, ontdekten ze tot hun verrassing
dat Trump sterk scoort op 'gorilla-achtige' eigenschappen: brede kaak, kleine
ogen, lang, een zware stem. De genadeslag voor Clinton, voorspelde Van Vugt al in
september, zou kunnen zijn als haar betrouwbaarheid een knauw zou krijgen bijvoorbeeld door een nieuwe e-mail-affaire.
'Uit alle onderzoeken blijkt dat we vrouwen beoordelen als betrouwbaarder.
Maar als er informatie komt waaruit blijkt dat de vrouw in kwestie
onbetrouwbaar is, valt dat voordeel weg.' Dat kan Clinton de genadeslag hebben
gegeven, denkt hij.
Weddenschap
Vorig jaar zette De Volkskrant een ludieke weddenschap op tussen Van Vugt en
de onderzoeksgroep van hoogleraar internationale betrekkingen Bertjan Verbeek
van de Radboud Universiteit. Als politicoloog beziet Verbeek niet de individuen,
maar het politiek-maatschappelijke krachtenspel rond de verkiezing. Zo schatte
Verbeek onder meer correct in dat Bernie Sanders veel langer dan verwacht in
de race zou blijven. Maar als de weddenschap een winnaar heeft, is dat 'team
Van Vugt', erkent Verbeek.
Overigens zat Van Vugt er ook op een paar belangrijke punten naast. Zo
verwachtte de groep dat de democraat Joe Biden en de republikeinen Ben
Carson en Marco Rubio ver zouden komen. Ze vielen echter snel af. De
kandidaten die tot het laatste toe stand hielden daarentegen - Sanders en Ted

Cruz - achtten de psychologen op grond van hun uiterlijk kansloos. Zelf is Van
Vugt verbaasd dat Trump het redde zonder opzichtig vertoon van beroemde
vrienden.
'Wil je de alfa worden, moet je coalities kunnen sluiten. Een duidelijk zichtbaar
netwerk hebben', vat Van Vugt de apentheorie samen. 'Maar kennelijk is
leiderschap in de VS zo persoonlijk, dat de kiezer daar geen boodschap aan
heeft.'