You are on page 1of 2

B I B L I O T E K A

E P

W Bibliotece EP prezentujemy ksiki dotyczce zagadnie zwizanych z rnymi dziedzinami techniki, jednak zawsze przydatne
w pracy elektronika lub pomocne w uprawianiu elektronicznego hobby. Nasza opinia jest oczywicie subiektywna, ale wynika
z wieloletniego dowiadczenia zawodowego i chyba jest zgodna z oczekiwaniami tych, ktrzy chc z ksiek korzysta, a nie
przyozdabia nimi pki. Aby nie marnowa miejsca w EP, nie bdziemy publikowa recenzji ksiek ocenianych na jedn lub
dwie lutownice. Przyjlimy szerok skal ocen, aby uatwi Czytelnikom orientacj w potencjalnej przydatnoci ksiki. Ze wzgldu
na to, e w ksikach wydawanych w Polsce pewne dziay elektroniki s wyranie pomijane, w dziale Biblioteki EP omawiamy
rwnie pozycje ksikowe pochodzce od wydawcw wiatowych. Przy wyborze tych ksiek kierujemy si ich tematyk,
wartoci merytoryczn i subiektywnym odczuciem ich przydatnoci.
Publikowane w EP recenzje ksiek mona znale w Internecie pod adresem: http://biblioteka.ep.com.pl.
Uwaga! Wikszo prezentowanych ksiek mona zamwi w Dziale Handlowym AVT. Chcemy w ten sposb udostpni je
Czytelnikom EP. Pozycje zagraniczne znale mona pod adresem: http://www.abe.pl.

Keith H. Billings, Switchmode Power Supply Handbook


(Przewodnik po zasilaczach impulsowych), 2 wyd.
McGraw-Hill, 1999. ISBN 0-07-006719-8.
Jest to drugie wydanie szeroko znanej i akceptowanej ksiki encyklopedii
zasilaczy impulsowych. Autor jest szefem
rmy zajmujcej si projektowaniem urzdze zasilajcych i konsultantem projektw inynierskich. Ma ponad 35 letnie
dowiadczenie w zakresie projektowania
zasilaczy impulsowych. I dziki temu
mg napisa ksik naprawd godn
polecenia. Znajduje si w niej niemal
wszystko to, co jest potrzebne projektantowi zasilaczy impulsowych. Wiedza
ta jest przy tym przedstawiona w bardzo przyjazny dla inyniera sposb. Bez
pomijania podstaw teoretycznych, ale z
duym ukierunkowaniem na praktyczne aspekty projektowania. I to nie tylko
podstawowego ukadu elektronicznego, ale
rwnie ukadw i elementw pomocniczych; autor przedstawia np. zasady doboru bezpiecznikw, ltracj zakce,
obliczanie elementw magnetycznych itd.
Autor podzieli ksik na cztery czci. W czci pierwszej s omwione
zagadnienia podstawowe i wsplne dla
ukadw zasilajcych, pobierajcych moc
bezporednio z sieci energetycznej. Po
krtkim przegldzie tej tematyki, autor w
kolejnych rozdziaach omawia poszczeglne zagadnienia szczegowe. Nale do
nich ochrona przed udarami, zakcenia
elektromagnetyczne, ekranowanie, dobr
bezpiecznikw, prostowanie i ltracja ttnie (w tym dobr kondensatorw), metody redukcji udarw podczas startu zasilaczy, zabezpieczenia (przed nadmiernym
napiciem, zbyt maym napiciem, przecieniem, ukady ostrzegawcze), ukady
sterowania tranzystorw, ukady tumice
(snubber), ltracja napi wyjciowych,
praca rwnolega zasilaczy napiciowych,
ukady pomocnicze. Jak wida, ju w
pierwszej czci autor omwi do szeroki zakres tematw. Te wszystkie informacje s zwykle rozproszone po rnych

Elektronika Praktyczna 7/2005

rdach; a tu zostay zebrane w jednolit


cao i przedstawione systematycznie. I
co wicej, nie w sposb oglny, ale pod
ktem zastosowania w zasilaczach impulsowych. W drugiej czci ksiki jest
omwiona teoria i praktyka projektowania.
Tutaj autor przedstawia typowe topologie
stosowane w ukadach zasilaczy impulsowych i przetwornic. Zaczyna od ukadw
przeciwbienych (yback), ktre potraktowa dosy szeroko. W swoim wykadzie
zawar ukady z wieloma wyjciami, projektowanie transformatorw do pracy w
ukadzie yback, metody zmniejszania

obcie tranzystorw podczas przeczania, ukady pmostkowe, samooscylujce


i pracujce w trybie prdowym. Nastpnie przeszed do ukadw wspbienych
(forward). Tutaj rwnie dokona penego
omwienia istniejcych topologii (pmostkowa, mostkowa, ukady samooscylujce,
ukady z jednym i z dwoma transformatorami) i rwnie przestawi metody projektowania elementw magnetycznych dla
tych ukadw. Kolejnym tematem w tej
czci ksiki s przetwornice DC/DC. S
one tu rozumiane jako ukady ze wspln mas wejciow i wyjciow. Autor
nie wraca wic do omwionych ju topologii, ale przedstawia konguracje obniajc napicie (buck), podwyszajc
napicie (boost), odwracajc polaryzacj
(inverting), a take ukad uka. T cz
ksiki kocz rozdziay, w ktrych omwione s ukady pracujce z du czstotliwoci i nasycaniem rdzenia, ukady stabilizujce prd, ukady z regulacj
napicia wyjciowego oraz metody projektowania transformatorw do ukadw
regulowanych. Trzecia cz ksiki jest
powicona wybranym zagadnieniom praktycznym zwizanym z projektowaniem zasilaczy impulsowych. Zasadniczym tematem tej czci s elementy magnetyczne
ich projektowanie i konstrukcja. Jest to
uzupenienie i rozszerzenie informacji podanych w poprzedniej czci. W tej czci podane s omwione rodzaje rdzeni,
sposoby doboru rdzeni, obliczenia zwizane z nagrzewaniem si rdzeni, ponadto
przedstawiono sposb wykonywania oblicze uzwoje, a take ich konstrukcj
(wczajc to wykonywanie uzwoje o
uamkowej liczbie zwojw). Dalej, autor
przedstawia kolejno, sprawy zwizane ze
stabilnoci zasilaczy impulsowych, izolacj galwaniczn uzyskiwan przy zastosowaniu transoptorw, pomiarem prdu
i transformatorami prdowymi, doborem

123

B I B L I O T E K A

E P

kondensatorw elektrolitycznych. Kocowy rozdzia tej czci jest powicony


zagadnieniom termicznym w zasilaczach
impulsowych. Ostatnia, czwarta cz
ksiki jest nowa w tym wydaniu. Skada
si z jednego rozdziau, ale bardzo istotnego. S w nim przedstawione metody i
ukady korekcji wspczynnika mocy PFC
(Power Factor Correction), ze szczeglnym
uwzgldnieniem korygujcych ukadw
aktywnych. Bardzo ciekawym i poytecznym pomysem autora jest zamieszcze-

nie na kocu ksiki sownika terminw


zwizanych z zasilaczami impulsowymi.
Jest to szczeglnie cenne dla nas, Polakw, poniewa czsto pewne pojcia s
rozumiane w sposb intuicyjny, jako e
nie dysponujemy odpowiednimi sownikami. Inn, niewtpliw zalet ksiki s przykady obliczeniowe ilustrujce
prezentowane metody projektowe. Dziki
tym przykadom ksika jest jeszcze blisza praktyce. Podsumowujc, ksika na
pewno bdzie przydatna dla kadego kon-

Sawomir Kula, Systemy


teletransmisyjne. WK,
Warszawa 2004.

Autor ksiki, dr in. Sawomir


Kula poda we wstpie bardzo znamienn, ale i przygnbiajc obserwacj:
bardzo szybki postp techniczny w poczeniu z interesem ekonomicznym powoduje, e coraz rzadziej wymaga si
od nich [inynierw] rozumienia zjawisk
i procesw, a coraz czciej jedynie
nieuporzdkowanych, doranie potrzebnych informacji. Zabija to kreatywno
i rnice midzy inynierem, a osob,
nie inynierem, ktra ma potrzebny
zasb danych i informacji oraz moe
wykonywa pewne czynnoci, czsto
przy bardzo skomplikowanym sprzcie i
oprogramowaniu nie rozumiejc ich
Sdz, e kady z nas mia okazj zetkn si ze zjawiskami, ktre potwierdzaj t obserwacj. Jedni to akceptuj,

124

a inni si zymaj i denerwuj. Dla takich wanie zdenerwowanych elektronikw jest ta ksika. Postp w telekomunikacji, a zwaszcza po wprowadzeniu do niej techniki cyfrowej jest tak
szybki, e trudno jest za nim nady.
Z jednej strony niemal na wycignicie
rki, a z drugiej cakowicie niezrozumiae nowoczesne technologie teletransmisji cyfrowej nie s ju tak proste
jak telefon Bella. Poznanie ich wraz ze
zrozumieniem wymaga sporego wysiku, ale jeli go nie podejmiemy, to bdziemy jak w nie inynier ze wstpu.
Ksika Systemy teletransmisyjne jest
powiecona cyfrowym systemom przesyania informacji. Wystarczy spojrze na
wykaz literatury znajdujcy si na kocu kadego rozdziau, by zauway, e
cakiem spora cz podawanych pozycji to normy telekomunikacyjne. Oczywicie projektanci sprztu musz si
z nimi zapozna. Ale tym, ktrzy s
nowi w danej dziedzinie, albo te gdy
ich wiadomoci s ju nieco przestarzae wygodniej jest zacz od specjalnie
przygotowanego podrcznika. Dobrze
gdy taki podrcznik przygotuje autor
ze znakomit znajomoci dziedziny, a
take wiedz co jest istotne, a co jest
szczegem, na co trzeba zwrci uwag, a co mona pomin lub zostawi
na pniej. Wydaje si, e ten warunek
w przypadku omawianej ksiki jest
speniony. Dlatego ci wszyscy, ktrym
podstawowa wiedza telekomunikacyjna
jest potrzebna powinni podj wysiek
i zapozna si z ksik. Bd mieli wwczas znakomity punkt startu do
dalszych studiw, albo po prostu bd
si dobrze porusza po instrukcjach
obsugi jako (wiadomi) uytkownicy
nowoczesnego sprztu. I to nie tylko
telekomunikacyjnego, ale rwnie infor-

struktora zasilaczy impulsowych. Jest to


zreszt nie tylko moja ocena, ale rwnie
innych czytelnikw, ktrzy wyrazili swoje opinie na stronach internetowych (np.
na Amazon). S ksiki, do ktrych dobrze jest mie dostp w bibliotece, ale s
rwnie takie, ktre warto mie zawsze
pod rk, na swoim biurku. Ta pozycja
Billingsa naley wg mnie do tej drugiej
kategorii; jest ksik ktr warto zakupi.
Przyznaj 5 lutownic.
Mieczysaw Krciejewski

matycznego. Ksika omawia wszystkie


aktualne systemy teletransmisyjne: PDH,
SDH o OTH. System najstarszy, plezjochroniczny PDH zosta potraktowany
bardzo zwile, w jednym rozdziale.
Najszerzej (w 5 rozdziaach) omwiono
system synchroniczny SDH. Uwzgldniono tu (po oglnym wprowadzeniu do
SDH) systemowe struktury strumieni binarnych, wskaniki, urzdzenia i struktury sieci SDH oraz struktury piercieniowe w sieciach SDH. Jeden rozdzia
zosta przeznaczony na omwienie linii
i traktw transmisyjnych i jeden dla
przedstawienia sieci optycznych OTH.
W kocowej czci ksiki przedstawiono zagadnienia zwizane z synchronizacj sieci, funkcjami usugowymi oraz
uruchamianiem i utrzymaniem sieci.
Bardzo cennym uzupenieniem ksiki
jest sowniczek skrtw stosowanych
w telekomunikacji. Natomiast pomocne
w opanowaniu treci bd z pewnoci
pytania kontrolne umieszczone na kocu rozdziaw. Ksik oceniamy na 5
lutownic.
Mieczysaw Krciejewski

Legenda:
ksika
wybitna,
polecamy!
ksika
o duych
walorach
praktycznych,
polecamy!

moe si
przyda

daleka od
doskonaoci

nie warto
kupowa

Elektronika Praktyczna 7/2005