You are on page 1of 10

Πέρασαν 136 χρόνια από την ηρωική εξέγερση των κομμουνάρων

του Παρισιού η οποία πνίγηκε στο αίμα (28/5/1871). Επρόκειτο για
μία εξέγερση στην οποία για πρώτη φορά η εργατική τάξη ηγείται
των κοινωνικοπολιτικών εξελίξεων «ως τάξη για τον εαυτό της»,
χειραφετημένη πολιτικά από την αστική τάξη. Όπως έγραψε
χαρακτηριστικά ο Μαρξ, «ήταν η πρώτη επανάσταση με την οποία η
εργατική τάξη αναγνωρίστηκε ανοιχτά, σαν η μόνη τάξη που ήταν
ακόμα ικανή για κοινωνική πρωτοβουλία». Η επέτειος των 136
χρόνων από την Κομμούνα γιορτάζεται σε συνθήκες κυριαρχίας της
διεθνούς αντεπανάστασης, στην εποχή του ιμπεριαλισμού, σε
συνθήκες μεγάλης βεβαίως αλλά προσωρινής υποχώρησης του
διεθνούς κομμουνιστικού κινήματος. Συνθήκες που ταυτόχρονα
χαρακτηρίζονται από τη μεγάλη όξυνση των κοινωνικών
αντιθέσεων σε παγκόσμια κλίμακα, σε συνθήκες που η
επιθετικότητα των μονοπωλίων και του ιμπεριαλισμού έχει
προσλάβει εκρηκτικές διαστάσεις.
Αυτό ακριβώς το γεγονός κάνει επίκαιρες τις βασικές ιδέες και τα
διδάγματα που προκύπτουν από τις 72 μέρες ζωής της. Ιδέες και
διδάγματα που το πέρασμα τόσων χρόνων, όχι μόνο δεν τα «έριξε
στη λήθη», αλλά τα επιβεβαιώνει καθημερινά ολοένα και πιο
πειστικά, έτσι που παραμένουν επίκαιρα, παρά την προσπάθεια του
ιμπεριαλισμού και των οπορτουνιστών, ιδιαίτερα μετά την
ανατροπή του σοσιαλιστικού συστήματος στην Ευρώπη, να ρίξουν
στο «πυρ το εξώτερο» την ιστορική αναγκαιότητα της
αντικατάστασης του καπιταλισμού από το σοσιαλισμό. Δεν μπορούν
να σβήσουν από το χάρτη την ταξική πάλη και τη συνέχειά της στις
σημερινές συνθήκες και ότι η ταξική πάλη οδηγεί αναπόφευκτα στη
δικτατορία του προλεταριάτου, που είναι μόνο η αρχή για το
πέρασμα στην αταξική κοινωνία.
ΤΑ ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
Στις 18 Μάρτη του 1871, η εργατική τάξη και ο λαός της πόλης του
Παρισιού αρνήθηκαν να αφοπλιστούν, να παραδώσουν δηλαδή στη
γαλλική κυβέρνηση τον οπλισμό τους και κυρίως τα πυροβόλα που
έστεκαν στη Μονμάρτη. Η αντίσταση αυτή πολύ γρήγορα
μετατράπηκε σε πραγματική εξέγερση. Τα κυβερνητικά
στρατεύματα υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν την πόλη, δυο
στρατηγοί σκοτώθηκαν, πολλοί στρατιώτες πέρασαν με το μέρος
των εξεγερμένων και το βράδυ της ίδιας μέρας το Παρίσι
βρισκόταν κάτω από πλήρη επαναστατικό έλεγχο.
Τι είχε συμβεί και ο λαός της γαλλικής πρωτεύουσας αντιστάθηκε
κατ' αυτόν τον τρόπο στην επίσημη κυβέρνηση της χώρας; Γιατί τα
πράγματα είχαν οδηγηθεί έως αυτό το σημείο και ποια θα ήταν η
εξέλιξη στο εξής; Για να δοθούν απαντήσεις σ' όλα αυτά τα
ερωτήματα, οφείλουμε να πάρουμε υπόψη τα γεγονότα που
προηγήθηκαν. Ξεχωρίζουν ο Κριμαϊκός πόλεμος, η Ένωση της
Ιταλίας και στη συνέχεια της Γερμανίας, ο Γαλλοπρωσικός πόλεμος
του 1870, αλλά και η θεωρητική - πολιτική ισχυροποίηση του
παγκόσμιας εργατικής τάξης - και κυρίως της ευρωπαϊκής - με την
ίδρυση της Α' Διεθνούς στα 1864 και την έκδοση του πρώτου τόμου

Στις 9 Σεπτέμβρη το Γενικό Συμβούλιο της Πρώτης Διεθνούς εξέδωσε και δεύτερη έκκληση για τον πόλεμο. αλλά απέφυγε να αναλάβει τη διοίκηση και τις τελευταίες μέρες του Αυγούστου βρέθηκε κλεισμένος και πολιορκημένος με μεγάλο τμήμα στρατού στο φρούριο του Σεντάν. οι εργάτες της Γαλλίας και της Γερμανίας ανταλλάσσουν μηνύματα ειρήνης και φιλίας. ανοίγει ένα πιο φωτεινό μέλλον. την Τρίτη Δημοκρατία στην Ιστορία της Γαλλίας. Στην έκκληση ξεσκεπάζονταν τα κατακτητικά σχέδια των γιούνκερς και της αστικής τάξης της Πρωσίας και καλούνταν οι Γερμανοί εργάτες να αντισταθούν σε αυτά. η δεύτερη αυτοκρατορία είχε φτάσει στο τέλος της. με την οικονομική της αθλιότητα και την πολιτική της παραφροσύνη. να μην επιτρέψουν την προσάρτηση της Αλσατίας και της Λωραίνης και να αγωνιστούν για την αναγνώριση της Γαλλικής Δημοκρατίας.σήμανε κιόλας στο Παρίσι η νεκρική καμπάνα της δεύτερης αυτοκρατορίας». ο λαός ξεσηκώθηκε και ανακήρυξε τη Δημοκρατία. γιατί σ' όλα τα έθνη θα κυριαρχεί η ίδια αρχή . Στην ίδια έκκληση. ο Μαρξ διαπίστωνε με εκπληκτικά επιστημονικό . ξεπηδάει μια νέα κοινωνία που διεθνής της κανόνας θα είναι η ειρήνη. αντίθετα απ' την παλιά κοινωνία. Την σπίθα της επαναστατικής εξέγερσης έδωσε ο Γαλλοπρωσικός πόλεμος. συγγραφέας της οποίας ήταν ο Κ. Μόλις έγινε γνωστή στο Παρίσι η αιχμαλωσία του αυτοκράτορα.του κεφαλαίου στα 1867. με τη Φεβρουαριανή Επανάσταση. Αποδείχνει ότι. Με την έκκληση η Διεθνής χαιρετίζει την . Η αιτία ήταν προσχηματική κι αφορούσε τον ισπανικό θρόνο που η γερμανική πλευρά επιδιώκει να δοθεί στον πρωσικό βασιλικό οίκο των Χοετζόλερν. την οποία είδαν ως δώρο θεόσταλτο. Το μεγάλο αυτό γεγονός. ενώ η γαλλική ιθύνουσα τάξη αντέδρασε σφόδρα μπρος σ' ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Μαρξ. όταν ο Ναπολέων ο Γ΄ κήρυξε για λογαριασμό της Γαλλίας τον πόλεμο στην Πρωσία. συγγραφέας της οποίας ήταν πάλι ο Μαρξ. «Τη στιγμή που η επίσημη Γαλλία και η επίσημη Γερμανία .τρόπο ότι οποιαδήποτε κι αν ήταν η έκβαση του πολέμου. «Οποιαδήποτε κι αν είναι η έκβαση του πολέμου του Λουδοβίκου Βοναπάρτη με την Πρωσία έλεγε η έκκληση. Η απόπειρα διάσπασης του κλοιού απέτυχε και στις 2 Σεπτέμβρη ο Αυτοκράτορας μαζί με το στρατό του αιχμαλωτίστηκαν. Αυτός ξέσπασε στις 20 Ιούλη του 1870.ως προς την ακρίβεια της πρόβλεψης . Ο Λουδοβίκος Βοναπάρτης κατέβηκε στο στράτευμα. για να θέσουν σε εφαρμογή τα πολεμικά τους σχέδια. Και οι δύο πλευρές αρπάχτηκαν από αυτή την αιτία. που όμοιό του δεν υπάρχει στην ιστορία. αφού ως Πρώτη θεωρείται εκείνη του 1792 και ως Δεύτερη εκείνη που ανακηρύχτηκε στις 24 Φεβρουαρίου του 1848. Στον πόλεμο αντιτάχθηκαν τα γαλλικά και τα γερμανικά τμήματα της Διεθνούς και στις 23 Ιούλη του 1870 το Γενικό Συμβούλιο της Διεθνούς απηύθυνε έκκληση στους εργάτες όλων των χωρών.ρίχνονται σε έναν αδελφοκτόνο αγώνα. Οι πρώτες μάχες έγιναν τον Αύγουστο του 1870 και ήταν όλες αποτυχημένες για τη γαλλική πλευρά.η εργασία».έλεγε η έκκληση.

η θνησιμότητα αυξήθηκε πάρα πολύ. και ανάμεσα σε αυτούς είναι και μερικοί που η εξέγερση του Ιούνη 1848 άφησε πάνω τους τα ανεξίτηλο στίγμα της. που όμως δεν είχε επιτυχία. Η προσωρινή κυβέρνηση που ανακηρύχτηκε στις 4 Σεπτέμβρη αποφάσισε να συνεχίσει τον πόλεμο. Δεν ανακηρύχτηκε σαν κοινωνική κατάκτηση μα σαν εθνικό μέτρο άμυνας. το προλεταριάτο απάντησε με εξέγερση στις 31 Οκτώβρη 1870. ενώ στους λεγόμενους δημοκρατικούς έπεσαν οι θέσεις με τα παχιά λόγια». εκφράζοντας όμως αμφιβολίες αν πρόκειται για πραγματικό βήμα προς τα εμπρός. Ο καταμερισμός της δουλιάς ανάμεσα στα μέλη της κυβέρνησης δε φαίνεται να υπόσχεται πολλά καλά. «Η δημοκρατία . στις 22 Γενάρη. Στις 8 Φλεβάρη εκλέχτηκε νέα εθνοσυνέλευση. η επισιτιστική κατάσταση επιδεινώθηκε. πήρε μόνο τη θέση του που είχε αδειάσει. στη σύνθεση της οποίας πλειοψηφούσαν οι μοναρχικοί. η οποία επικυρώθηκε από την . τα γερμανικά στρατεύματα έφτασαν έξω από το Παρίσι και στις 19 Σεπτέμβρη. με την οργάνωση μεγάλης εξόδου στον τομέα του Μπινζαβάλ (κοντά στο Παρίσι). Η αστοτσιφλικάδικη τάξη από την αρχή επιδίωκε να σώσει τα συμφέροντά της και να προδώσει το λαό ερχόμενη σε συμφωνία με τους Πρώσους. όταν οδήγησε σε μια βέβαιη καταστροφή την εθνοφρουρά.λέει χαρακτηριστικά η έκκληση . Διαπραγματεύσεις για ανακωχή προωθούνταν τον Οκτώβριο του 1870. σύμφωνα με τους όρους της ανακωχής. Στην προδοτική συμπεριφορά της αστική τάξης. Έτσι.δεν ανέτρεψε το θρόνο. που όμως ήταν και αυτή αποτυχημένη. διότι η εργατική τάξη ήταν ακόμη ανοργάνωτη. ύστερα από την αποτυχημένη για τους Γάλλους μάχη κοντά στο Σατιγιόν. Στις 17 Φλεβάρη πρωθυπουργός ανέλαβε ο Θιέρσιος και στις 26 του ίδιου μήνα υπογράφηκε στις Βερσαλλίες η προκαταρκτική συμφωνία ειρήνης. στην απαγόρευση των λαϊκών συγκεντρώσεων.εγκαθίδρυση της Δημοκρατίας στη Γαλλία. Οι ορλεανικοί κατέλαβαν τις ισχυρές θέσεις του στρατού και της αστυνομίας. όπου χάθηκαν χιλιάδες λαϊκοί αγωνιστές. Η πολιορκία του Παρισιού κράτησε πιο πολύ από τέσσερις μήνες. με αποτέλεσμα η κυβέρνηση να προχωρήσει σε μαζικές συλλήψεις επαναστατών. που αποτελείται εν μέρει από γνωστούς ορλεανικούς και εν μέρει από αστούς δημοκράτες. Η προδοσία της αστοτσιφλικάδικης ολιγαρχίας ολοκληρώθηκε με την υπογραφή συνθήκης ανακωχής και την παράδοση του Παρισιού στον εχθρό στις 28 Γενάρη του 1871. Οι εργαζόμενες μάζες της πόλης υπέφεραν αβάσταχτα. αλλά οι Πρώσοι συνέχισαν να νικούν. Βρίσκεται στα χέρια μιας προσωρινής κυβέρνησης. ξέσπασε καινούρια εξέγερση στο Παρίσι. Εδειχνε όμως το δρόμο που θα ακολουθούσαν τα πράγματα μερικούς μήνες αργότερα. Στις 16 Σεπτέμβρη του 1870. ενώ στις 27 του ίδιου μήνα ο στρατάρχης Μπαζέν παρέδωσε στον εχθρό το Μετς με όλο το στρατό του. στο κλείσιμο των πολιτικών λεσχών και των δημοκρατικών δημοσιογραφικών οργάνων. τα γερμανικά στρατεύματα απέκλεισαν την πόλη. Η κυρίαρχη τάξη προχώρησε σε μια νέα προδοσία στις 19 Γενάρη του 1871.

Στις 26 Μάρτη. το οποίο σημειωτέον δεν είχε αφοπλιστεί. ο Thiers αναγκάστηκε . Διακόσιες χιλιάδες ελεύθεροι άνθρωποι συγκεντρώθηκαν για να διακηρύξουν την ελευθερία τους και να διαδηλώσουν μέσα στο θόρυβο των κανονιών τη δημιουργία ενός νέου θεσμού. τελικά.. όμως.εθνοσυνέλευση την 1η Μάρτη. Γράφει ο Denis Richards: «Αδυνατώντας να καταλάβει το Παρίσι με έφοδο και άγριο βομβαρδισμό. Οι ληστρικοί όροι της προκαταρκτικής συνθήκης ειρήνης (η Γαλλία έχανε την Αλσατία και την Ανατολική Λωραίνη και υποχρεωνόταν να πληρώσει μια τεράστια πολεμική αποζημίωση από 5 δισεκατομμύρια χρυσά φράγκα) και η προδοσία των κυρίαρχων τάξεων της Γαλλίας οδήγησαν το παρισινό προλεταριάτο. οι εκλεκτοί του λαού. η κυβέρνηση της Γαλλίας μεταφέρθηκε στις Βερσαλλίες (17 με 18 χλμ. Την αντίληψη αυτή έμελλε να την κληρονομήσει. περικύκλωσαν τη Μονμάρτη και απαίτησαν την παράδοση των όπλων της Εθνοφρουράς. Έτσι ξεκίνησε η εξέγερση. στη λευκή σελίδα. που οι Γερμανοί είχαν. Εν τω μεταξύ..Μάρτη του 1871 μια μαζική πολιτική οργάνωση. στο μεταξύ. συνελήφθησαν από τους στρατιώτες τους και τουφεκίστηκαν. δηλαδή την πρωσική ολιγαρχία. σε νέα εξέγερση για ένα καινούριο κοινωνικό σύστημα. οι εργάτες και οι μικροαστοί του Παρισιού ίδρυσαν το Φλεβάρη . Για να αντιμετωπίσουν την αστοτσιφλικάδικη αντίδραση που είχε συσπειρωθεί γύρω από την κυβέρνηση του Θιέρσιου. Οι εθνοφρουροί με την υποστήριξη του λαού προέβαλαν αντίσταση. Το τέλος της Κομμούνας υπήρξε τραγικό. Η Κομμούνα έπεσε στις 28 Μάη του 1871. έγινε το έμβρυο της νέας λαϊκής εξουσίας που ξεπηδούσε μέσα από το λαό11. τη «Δημοκρατική Ομοσπονδία της Εθνοφρουράς του Τμήματος του Σηκουάνα» με δύναμη 215 τάγματα που συγκροτήθηκαν στις εργατικές και σε άλλες δημοκρατικές συνοικίες. Δύο στρατηγοί. που όμως απέτυχαν. Στις 20 Μάρτη έγιναν προσπάθειες εξέγερσης και σε άλλες πόλεις. Τι γράψανε. Στις 18 Μάρτη του 1871. εκλέγεται η Παρισινή Κομμούνα και στις 28 ανακηρύχτηκε πανηγυρικά και επίσημα σε κυβέρνηση. στο Μπελβίλ και αλλού. η εργατική τάξη του Παρισιού». Η Κεντρική Επιτροπή της Οργάνωσης αυτής. Οι κυρίαρχες τάξεις της Γαλλίας θέλησαν να τιμωρήσουν παραδειγματικά το προλεταριάτο για το γεγονός ότι αμφισβήτησε την εξουσία τους και στην επιδίωξή τους αυτή βρήκαν αρωγό τους πρώην εχθρούς τους. ενώ η εξουσία πέρασε στα χέρια της Κεντρικής Επιτροπής της Εθνοφρουράς. Οι εξεγερμένοι κατέλαβαν το Δημαρχείο. ο Λεκόντ και ο Τομά. «Το Παρίσι γράφει ο Remi Gossez . Η ΚΕ της Εθνοφρουράς πέρασε στην επίθεση. Την αντίληψη μιας νέα κοινωνίας. δυτικά του Παρισιού). κυβερνητικά στρατεύματα εισέβαλαν στις εργατικές συνοικίες του Παρισιού. εκκενώσει.άνοιγε μια λευκή σελίδα στο βιβλίο της Ιστορίας και έγραφε το πανίσχυρο όνομά του. με επικεφαλής επιφανείς δημοκράτες και σοσιαλιστές (ανάμεσά τους και μέλη της Διεθνούς). οι στρατιώτες διατάχθηκαν να επιτεθούν. αλλά λίγοι από αυτούς υπάκουσαν.

οι ξένοι μπορούν να καταλάβουν θέση σ' αυτήν.000 Παριζιάνοι πλήρωσαν με φυλακή.β) Καθιέρωση του μέτρου των αντιποίνων ενάντια στους αντεπαναστάτες και του θεσμού της ομηρίας.. εκείνων των ημερών. από σπίτι σε σπίτι έως ότου κυριαρχήσει σε όλη την πόλη». 15 Απρίλη : Καθιέρωση της δημοσιότητας των συνεδριάσεων της Κομμούνας. Δημιουργία Εθνοφρουράς. Εχει υπολογιστεί ότι το επεισόδιο της Κομμούνας την άνοιξη του 1871 κόστισε υλικές ζημιές 20. όταν ο στρατός της Συνέλευσης (φιλομοναρχικός) κατόρθωσε να μπει στο Παρίσι έπρεπε να παλέψει από δρόμο σε δρόμο. 16 Απρίλη : Δημιουργία επιτροπής για την καταγραφή των επιχειρήσεων που εγκατέλειψαν οι ιδιοκτήτες τους και για την αποκατάσταση της λειτουργίας τους.Διακήρυξη παγκοσμιότητας της τελευταίας: Εφ' όσον η σημαία της Κομμούνας είναι η σημαία της Παγκόσμιας Δημοκρατίας. 4 Απρίλη: Επικύρωση της εκλογής του Γερμανού Leo Frankel στην Κομμούνα . που αποτελείτο από «όλους τους ικανούς άνδρες».δ) Απαγόρευση των πωλήσεων ενεχυριασμένων αντικειμένων.κατάργηση του εκκλησιαστικού προϋπολογισμού . 12 Απρίλη : Κατάργηση των διώξεων για διαμαρτυρία γραμματίων.000 σε 150. 9 Απρίλη : Απελευθέρωση όσων κρατουμένων κρατούνται χωρίς κατηγορία.εθνικοποίηση εκκλησιαστικών ακινήτων. 2 Απρίλη : Κατάργηση των τυχερών παιχνιδιών.000. 30 Μάρτη: Αφοπλισμός των «νομιμοφρόνων» Εθνοφρουρών.γ) Απαγόρευση των εξώσεων για τρεις μήνες και επιστροφή του ενοικίου του Μάρτη. σε συνεργασία με τους .. όση έδειξε η Κομμούνα στις κυρίαρχες τάξεις της Γαλλίας. τα νεκροταφεία από τους άταφους νεκρούς. ενώ. 3 Απρίλη :Χωρισμός της Εκκλησίας από το κράτος . Η αγριότητα των νικητών ξεπερνούσε κάθε προηγούμενο. παράλληλα.β) Καθιέρωση του ασυμβίβαστου ανάμεσα στη θέση στις γραμμές της Κομμούνας και στις γραμμές των οπαδών των Βερσαλλιών. Σ' ένα τηλεγράφημά του. 100.000. το μάθημα δόθηκε. Αλλά και μετά από συνεχή επίθεση πέντε εβδομάδων. ΤΑ ΔΙΑΤΑΓΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΟΜΜΟΥΝΑΣ Η σημασία που έχουν τα μέτρα και τα διατάγματα της Κομμούνας είναι ολοφάνερη. «Οι φυλακές του Παρισιού πλημμύρισαν από το αίμα. 6 Απρίλη: α) Δημόσια καταστροφή της λαιμητόμου. εκτόπιση ή θάνατο»17.να ζητήσει από τον Βίσμαρκ να του επιτρέψει να αυξήσει το στρατό της Γαλλίας από 80. Όντως. ο Θιέρσιος ομολογούσε: «Η γη στρώθηκε από τα πτώματά τους και το φρικιαστικό αυτό θέαμα θα χρησιμεύσει για να δοθεί ένα μάθημα». Τα παραθέτουμε σε συνέχεια κατά χρονολογική σειρά: 29 Μάρτη :α) Κατάργηση της υποχρεωτικής στρατιωτικής θητείας και του τακτικού στρατού.000 χρυσά φράγκα της εποχής. Το προλεταριάτο στο εξής όφειλε να μη δείξει τόσο υπερβολική μεγαλοψυχία απέναντι στους ταξικούς εχθρούς του. εξορία.

μεταδίδουν τα γεγονότα της Γαλλίας στιγμή προς στιγμή. καθώς και την ένοπλη πάλη των δυο κοινωνικών τάξεων . 4 Μάη : Κατάργηση των πολιτικών και επαγγελματικών όρκων. 7 Μάη : α) Καταστροφή του Παρεκκλησίου για τον Εξαγνισμό για την εκτέλεση του Λουδοβίκου του 16ου.Καθιέρωση της δωρεάν παιδείας.β) Δωρεάν επιστροφή όλων των αντικειμένων αξίας κάτω των 20 φράγκων που είχαν ενεχυριαστή μετά τις 25 Απρίλη 1871. που καθρέπτιζαν το βαθμό της πολιτικής συνείδησης . Οι Έλληνες είχαν πάντοτε ιδιαίτερους λόγους να είναι ευαίσθητοι μπροστά σε κάθε σημαντική αλλαγή στην ευρωπαϊκή πολιτική ζωή.β) Καθιέρωση της ασυλίας των ξένων ενάντια στις κατασχέσεις. έκρινε τους δυο αντιπάλους του γαλλο-γερμανικού πολέμου. κυριολεξία. 27 Απρίλη : α) Ολοκληρωτική κατάργηση ποινικής και αστικής δικαιοδοσίας των επιχειρηματιών στους τόπους δουλειάς.της εργατικής και της αστικής για την κατάχτηση της εξουσίας. δικαιούται κανείς να πει. η απελευθέρωση των υπόδουλων στους Τούρκους και στους Αγγλους ελληνικών πληθυσμών. Η ΠΑΡΙΣΙΝΗ ΚΟΜΜΟΥΝΑ ΚΑΙ Η ΕΛΛΑΔΑ Η Παρισινή Κομμούνα συγκλόνισε. Η μορφή του πολιτεύματος.που αντανακλούν αυτή την απήχηση.πάνω από πενήντα . 26 Απρίλη: α) Ολοκληρωτική κατάργηση των προνομίων των δημοσίων υπαλλήλων . β) Διορισμός επιτροπής για τη δημιουργία «Ελεύθερων Πανεπιστημίων».γ) Διορισμός επιτροπής για την αναδιοργάνωση των πολιτικών δικαστηρίων με βάση το καθολικό εκλογικό δικαίωμα. από την αύξηση ή τη μείωση του διεθνούς ρόλου της μιας ή της άλλης μεγάλης δύναμης ήταν εξαρτημένα εξαιρετικά σημαντικά ελληνικά συμφέροντα. Η ελληνική κοινή γνώμη. την ελληνική κοινή γνώμη. γ) Μέτρα για την καταπολέμηση της πορνείας και την προστασία των πορνών. κατά τη διάρκεια της επανάστασης και πιο πέρα. κατά την ανακήρυξη της Κομμούνας σε κράτος προλεταριακό.εργαζόμενους. Κατάργηση δικαιώματος προστίμων. Χωρίζονταν από αντιθέσεις. όπως είναι φυσικό σε μια ταξική κοινωνία.Επιστροφή όσων είχαν εισπραχθεί. Οι εφημερίδες της Αθήνας και των επαρχιών . ήταν δεμένα με το συσχετισμό των δυνάμεων στην Ευρώπη. . 20 Απρίλη : Απαγόρευση νυκτερινής εργασίας μισθωτών αρτοποιών. Σχολίασε αυτά τα γεγονότα.Καθορισμός νόμιμης αμοιβής τους. . με κρατημένη την ανάσα. Δεν περιορίστηκε ο Τύπος μόνο στην ενημέρωση του αναγνωστικού του κοινού. από την αρχή του 1870 ως αρκετά χρόνια μετά. 28 Απρίλη : α) Κατάργηση της διάκρισης «νομίμων» και «μη νομίμων» συζύγων των Εθνοφρουρών στην είσπραξη του επιδόματος των οικογενειών τους. δεν έπαιρνε ενιαία στάση στα διεθνή γεγονότα.β) Διορισμός επιτροπής για την αναδιοργάνωση της εκπαίδευσης.

Η . ενώ στις περιπτώσεις που η μορφή των κινημάτων ήταν πολιτική. ακόμα και αυτή τη ζωή τους. Ουγκώ). οφειλόμενη στην αποτυχία της Κρητικής επανάστασης και στην άσχημη πορεία των οικονομικών του κράτους. ήταν χωρίς ρίζες στις λαϊκές μάζες και οι διαστάσεις τους δεν ήταν διεθνείς.του λαού. Ο βασιλιάς επεμβαίνει ωμά στη διακυβέρνηση της χώρας διορίζοντας κυβερνήσεις από τη μειοψηφία της Βουλής. και στα κινήματα αυτά μετείχε μεγάλος αριθμός επαναστατών με προέλευση λαϊκή. τον προσωαυστριακό πόλεμο το 1866. Η εθνικοαπελευθερωτική αστικοδημοκρατική επανάσταση του 1821 είχε δημιουργήσει καινούργια κοινωνική συνείδηση στην Ελλάδα. μα για πολύ λίγο χρόνο. Πάνω σ' αυτή τη συνείδηση σκόνταψαν όλες οι προσπάθειες των ξένων και ντόπιων αντιλαϊκών παραγόντων. το 1909. που διεκδικεί να αναλάβει μόνη της την εξουσία. Διαθέτει η χώρα μια αστική τάξη του χωριού και της πόλης αρκετά δυναμική. Στα 1870.πρόκειται για το κίνημα που ονομάστηκε «Γαλλικός» ή «Ευρωπαϊκός φιλελληνισμός». ο διεθνισμός εκφραζόταν με τη συμπαράσταση του παγκόσμιου Τύπου. με τις επαναστάσεις για την ιταλική ενότητα. Αποχτά ιδιαίτερη σημασία το γεγονός ότι στην επανάσταση της Κρήτης παίρνει μέρος ο μπλανκιστής Γκούσταβ Φλουράνς. και μάλιστα σε λαούς που είχαν εθνικοαπελευθερωτικά προβλήματα να λύσουν. Αυτός ο διεθνισμός ήταν εντονότατος τον δέκατο ένατο αιώνα. Αντίχτυπος αυτής της κρίσης στην Ευρώπη είναι το επαναστατικό κύμα που σκέπασε την Ελλάδα από το 1859 ως το 1862. με συνηγορίες στα κοινοβούλια κ. τον πόλεμο Γαλλοϊταλικής συμμαχίας και Αυστρίας.000. Σχετικά με τις ελληνο-γαλλικές επαφές τούτης της δεκαετίας ας υπογραμμιστεί πως ανήκουν και μέσα στα πλαίσια του αστικοδημοκρατικού επαναστατικού διεθνισμού που εκδηλώθηκε κατά την επανάσταση του 1821 .α. εγκαθιδρύει το καθεστώς της φαυλοκρατίας . Σέλεϊ. που ξεσπάει ο Γαλλο-γερμανικός πόλεμος. Φιλελεύθεροι επαναστάτες τρέχαν από όλες τις χώρες όπου ξεσπούσε εθνικοαπελευθερωτική και αστικοδημοκρατική επανάσταση. Δεν είναι συνεπώς σωστό πως τα κινήματα όπως του φιλελληνισμού περιοριζόταν μονάχα σε μεγάλες προσωπικότητες (Μπάϋρον. με το στρατιωτικοπολιτικό κίνημα της 15 Αυγούστου.όπως έχει μείνει στην ιστορία. Η Ελλάδα στα 1870 έχει πληθυσμό διπλάσιο από τον αρχικό (του 1830): 1. η Ελλάδα περνάει βαθιά πολιτική κρίση. Ένα όμως είναι γεγονός.500. Από αυτή την κρίση η χώρα δε θα βγει παρά ύστερα από σαράντα χρόνια. για να δώσουν βοήθεια. Πλάι της η εργατική και υπαλληλική τάξη αυξαίνει τον αριθμό. Η Ελλάδα δε μένει ανεπηρέαστη από την κατάσταση της Ευρώπης κατά την ταραγμένη περίοδο 1859-1870. Ο αστικοδημοκρατικός διεθνισμός φανερωνόταν ιδιαίτερα στις ένοπλες εθνικές εξεγέρσεις. την ιδεολογία και τα συμφέροντα των διαφόρων τάξεων και στρωμάτων της κοινωνίας. Αντίθετα είχαν βαθιές ρίζες στους λαούς. στα Εφτάνησα από το 1849 ως το 1860 και στην Κρήτη από το 1866 ως το 1869.

οι ταξιδιώτες. Αρκετοί από αυτούς τους εθελοντές προσχώρησαν κατόπιν στην Κομμούνα και πολέμησαν από τις γραμμές της τους βερσαγιέζους. όταν αρχίζει η επανάσταση της 18 Μαρτίου. τα ναυτιλιακά γραφεία. μεγαλώνει και βαθαίνει. του παρισινού προλεταριάτου από τη μια και από την άλλη της μεγαλοαστικής τάξης. Σημασία έχει το αποτέλεσμα: ο λαός ενημερώνεται. Η αλήθεια είναι πως αυτό δεν κρατάει πολύ. ή με τα στίγματα που οφείλονται στο γαλλικό και τον άλλο ξένο Τύπο. που θα έτεινε να συγκεντρώσει την προσοχή της παγκόσμιας κοινής γνώμης στο Κρητικό ζήτημα. τόσο και οι ελληνικές εφημερίδες τάσσονται καθαρότερα με την επανάσταση ή με την αντεπανάσταση. παρουσιάζονται με το αληθινό τους πρόσωπο.παρουσία του στην Κρήτη και στην Αθήνα έκανε ζωηρή εντύπωση. Έτσι. Όσο προχωρούν οι μέρες και το χάσμα ανάμεσα στους δύο κόσμους. Ο αθηναϊκός Τύπος αντιμετωπίζει τα γεγονότα του εμφυλίου πολέμου χωρίς πολιτικές προκαταλήψεις. της Λειψίας και άλλων πόλεων της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης. Αυτή η εφημερίδα είναι το «Μέλλον» του Δήμου Παπαθανασίου. με την τοπική κρητική ενδυμασία. με αποτέλεσμα ένας αριθμός φιλελεύθερων Ελλήνων επαναστατών να πάρει μέρος στον Γαλλο-γερμανικό πόλεμο από την πλευρά των Γάλλων. με την προθυμία του να προσφερθεί σε μια κίνηση. Τελικά το σύνολο των εφημερίδων τάχθηκε εχθρικά στην Κομμούνα. Άλλωστε δεν είναι καθόλου προϊδεασμένος για φαινόμενα τέτοια.αργότερα άλλαξε στο αντίθετο . της Γερμανίας και των άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Αλλά ο ελληνικός λαός έχει κι άλλες πηγές πληροφόρησης εκτός από τις εφημερίδες. με φιλελεύθερη αρθρογραφία στον γαλλόφωνο αθηναϊκό Τύπο. Επίσης πρέπει να σημειωθεί πως η κάπως ευνοϊκή πολιτική του Ναπολέοντα ΙΙΙ στην αρχή του Κρητικού ζητήματος . Ανάμεσα στο ευρωπαϊκό συμβάν και στην ώρα που φτάνει η είδηση στην Ελλάδα υπάρχει μια απόσταση χρόνου. όπως η Κομμούνα. που από δική τους πρωτοβουλία αναλαμβάνουν να ενημερώσουν τις ελληνικές εφημερίδες πάνω στα διαδραματιζόμενα στη φημισμένη Γαλλία. . αναγράφει τις ειδήσεις με αντικειμενικότητα.1 Οι εφημερίδες της Αθήνας πληροφορούνται τα γαλλικά και παρισινά γεγονότα παρακολουθώντας τις εφημερίδες και τα περιοδικά του Παρισιού. Η ελληνική κυβέρνηση ενοχλήθηκε από το φιλελληνισμό του Φλουράνς και δε δίστασε να απαγορεύσει μια διάλεξή του σε δημόσια αίθουσα και ακόμα να τον απελάσει από την Ελλάδα. μάλλον Έλληνες της Μασσαλίας. έχει ακριβείς ειδήσεις. που παραδίδεται στην κυβέρνηση των Βερσαλιών και προδίδει τη Γαλλία στους Γερμανούς καταχτητές. η Παρισινή Κομμούνα. της Αγγλίας. Μέσα σ' αυτές είναι οι ξένες πρεσβείες και τα τοπικά προξενεία.δυνάμωσε τις συμπάθειες του ελληνικού λαού προς τη Γαλλία. η Διεθνής εταιρία των εργατών. και μόνο μια ξεσπάθωσε και υπερασπίστηκε τις αρχές και τα πρόσωπα του πρώτου προλεταριακού κράτους στον κόσμο. δεδομένου ότι ήταν και κάπως θεαματική. Πότε πότε χρησιμοποιούν και ανταποκριτές.

η οποία δεν άργησε να εγκρίνει ψήφισμα καταδικαστικό.έκκληση του Φαβρ προς όλες τις κυβερνήσεις της Ευρώπης. Οι άλλες εφημερίδες. Τα κοινοβούλια της Ευρώπης διαρρήδην απεδοκίμασαν τα εν Παρισίοις εκτελεσθέντα. Η ελληνική Βουλή έπραξε και αύτη ως ώφειλεν σε αποκαλυποτική συνεδρίαση στις 22/5. Φλουράνς και Λίγκαρντ. άρχισαν να φανατίζουν τους θερμόαιμους εναντίον του Παπαθανασίου. το «Μέλλον» παίρνει θέση με το μέρος της επανάστασης και αρχίζει να την υπερασπίζεται από τις επιθέσεις και τις συκοφαντίες των αντιπάλων της με νευρώδη αρθρογραφία. στη γλώσσα των προγόνων! . Η στάση αυτή της κυβέρνησης και η πολεμική αρθρογραφία των εφημερίδων κατά της Κομμούνας και της εφημερίδας «Μέλλον». Δεν ήταν χωρίς κινδύνους ο δημοσιογραφικός αγώνας του Παπαθανασίου για την υπεράσπιση της Κομμούνας στην Ελλάδα. για το πού πρέπει. Οι ίδιες πηγές θα χρησιμοποιούνται από την εφημερίδα αυτή ως τις πρώτες μέρες του Απριλίου. «Η διαγωγή του εν Παρισίοις οικτρώς και αξίως ως έπραξεν τον βίον καταστρέψαντος δήμου εξήγειρε και δικαίως την αγανάκτησιν όλων των λαών. των συκοφαντών και πουλημένων. να καταδικάσουν την παρισινή επανάσταση. Είναι οι εφημερίδες του Τιέρς. Η εγκύκλιος . μα άνοιξαν άγριο πόλεμο και κατά του Παπαθανασίου. ο «Αιών». Στο επόμενο φύλλο υπάρχει πλήρης περιγραφή της εισόδου των γερμανικών στρατευμάτων. γιατί μόνος αυτός από τους εκδότες των μεγάλων αθηναϊκών εφημερίδων υπερασπιζόταν την επανάσταση των προλεταρίων . Από την είδηση αυτή καταλαβαίνει κανείς τις πηγές του «Μέλλοντος». στο Παρίσι ή στις Βερσαλλίες. Στις 3 Ιουνίου ο αστυνομικός Ψαλτήρας επικεφαλής κουστωδίας χαφιέδων έστησε ενέδρα μέρα μεσημέρι στην πλατεία Ομονοίας και . να εγκατασταθεί. Στις 29 Απριλίου δημοσιεύει το πρώτο κύριο άρθρο του ο Παπαθανασίου για την Κομμούνα με τον τίτλο: «Οι αλιτήριοι και το νέο κακούργημά τους κατά της δημοκρατίας». Με το επίθετο «αλιτήριοι» χαρακτηρίζει τους μεγαλοαστούς δημοκράτες της Γαλλίας και πιστεύει πως έτσι θα τους χαρακτηρίσει και η φωτισμένη ιστορία.των θητών.κατά των αντιδραστικών. Ενα μήνα ύστερα από την εγκαθίδρυση της Κομμούνας στο Παρίσι. της αγανάκτησης του λαού από αυτή την αιτία και των διαθέσεών του απέναντι στον καταχτητή. η «Παλιγγενεσία» δεν αρκέστηκαν μόνο να κατηγορούν την Κομμούνα. διαβάστηκε στην ελληνική Βουλή.Στο φύλλο της 15 Μαρτίου 1871 του «Μέλλοντος» καταχωρούνται ειδήσεις σχετικά με τη συζήτηση στην εθνοσυνέλευση του Μπορντώ. Στο ίδιο φύλλο δημοσιεύει την πληροφορία για την καταδίκη σε θάνατο «ερήμην» των Μπλανκί. Η αστυνομία δεν άργησε να εκμεταλλευτεί την ατμόσφαιρα και με μυστικούς χαφιέδες καλυμμένους κάτω από την ψεύτικη ιδιότητα του φοιτητή οργάνωσε τρομοκρατικές επιθέσεις κατά του δημοσιογράφου που τόλμησε να υποστηρίξει με την εφημερίδα του υπόθεση του παγκόσμιου προλεταριάτου.

ο Παπαθανασίου δε λύγισε. σε τόσο κρίσιμες στιγμές για την παγκόσμια και την ελληνική ιστορία. η περιοδική εφημερίδα της Κοινωνιολογικής Ομάδας θα πάρει τον τίτλο «Μέλλον». το 1910. Αν και η καταφορά εναντίον του ήταν καταπιεστική. η οποία να προχωρήσει στην ίδρυση ενός δημοκρατικού κόμματος αρχών… . δεν έπαψε να απαντά στις πολεμικές των άλλων εφημερίδων. Δεν επηρεάστηκε καθόλου από τις αστυνομικές επιθέσεις εναντίον του διευθυντή της και τις συκοφαντίες των άλλων εφημερίδων. Και όμως. Συνέχισε τον αγώνα επίμονα και θαρραλέα. Οι στήλες του «Μέλλοντος» συμπεριέλαβαν όλο το μαρτυρολόγιο της Παρισινής Κομμούνας. Τέλος δεν του έμενε άλλο παρά να υμνεί τον ηρωισμό των κομμουνάρων μπροστά στα στρατοδικεία και τα εκτελεστικά αποσπάσματα. το Δεκέμβρη του 1878). οι πρώτοι Έλληνες σοσιαλιστές κατέληξαν στην απόφαση να αναλάβουν πρωτοβουλία για να σχηματιστεί μια νέα πολιτική κίνηση με συνεπείς δημοκρατικές αστικές αρχές. Υστερα από τριάντα χρόνια (η εφημερίδα έκλεισε με το θάνατο του Δήμου Παπαθανασίου. εφημερίδα. παρά τις εξακολουθητικές καταγγελίες από τις στήλες του «Μέλλοντος» η παρακολούθηση του εκδότη της και η παρενόχλησή του από τους μυστικούς χαφιέδες δεν έπαψε. Κάτι τέτοιο αποδείχνεται από την κυκλοφορία του «Μέλλοντος». Ασφαλώς δεν ήταν μόνος του. Αφού δημοσίευσε ένα εγχειρίδιο για την Κομμούνα στις στήλες του «Μέλλοντος». Οι νέοι της εποχής δεν ξέχασαν ποτέ τη φημισμένη για τον πρωτοποριακό της αγώνα. Η επανάσταση της παρισινής Κομμούνας έδωσε την αφορμή να γνωριστούν μεταξύ τους οι οπαδοί του σοσιαλισμού και να σχηματίσουν κύκλους μαζί με άλλους που η Κομμούνα τους έφερε κοντά στο σοσιαλιστικό κίνημα.επετέθηκε δολοφονικά κατά του Παπαθανασίου. Με την πείρα από την ήττα της Κομμούνας και από την χρόνια πολιτική κρίση της Ελλάδας.