You are on page 1of 3

Menurut Taylor (1994), Perkhidmatan Bimbingan dan Kaunseling bukanlah suatu

perkhidmatan mewah yang ditawarkan kepada individu yang bermasalah tetapi
sebagai keperluan untuk masyarakat yang sihat. Dalam perkhidmatan ini, semua
guru bimbingan dan kaunseling dikehendaki menjalankan pentaksiran terhadap
perkembangan klien sama ada dalam sesi kaunseling individu atau kelompok.
Menurut Dodge et. Al (1994), pentaksiran merupakan satu proses pengumpulan
maklumat tentang klien dalam aspek pengetahuan, kemahiran dan perkembangan
mereka yang dinilai melalui pemerhatian, dokumentasi dan tugasan yang dilakukan.
Melalui pentaksiran, guru bimbingan dan kaunseling boleh mendapatkan maklumat
secara berterusan tentang perkembangan atau kemajuan klien.
Terdapat 2 jenis teknik pentaksiran, iaitu teknik ujian dan teknik bukan ujian.
Menurut Sidek (1998), terdapat 4 jenis ujian psikologikal yang sering kali digunakan
di sekolah, iaitu ujian minat, ujian nilai, ujian personaliti dan ujian pencapaian. Guru
bimbingan dan kaunseling juga mengaplikasikan teknik bukan ujian semasa
membuat pentaksiran perkembangan klien dalam sesi kaunseling, contohnya temu
bual, pemerhatian dan analisis dokumen. Dengan mengaplikasikan teknik ujian dan
bukan ujian, maka guru bimbingan dan kaunseling dapat meninjau perkembangan
klien dalam usaha membantu klien berkenaan menyelesaikan masalah.
Bagi mendapatkan data dan maklumat klien, teknik ujian juga wajar
dilaksanakan oleh guru bimbingan dan kaunseling. Teknik ujian ialah penggunaan
ujian-ujian psikologikal yang piawai yang dibuktikan kesahan serta diuji aras
kebolehpercayaan dan didapati tinggi. Instrumen yang lazim digunakan adalah
dalam inventori. Bagi membantu klien yang mempunyai masalah dalam pemilihan
kerjaya, inventori Self-Directed Search (SDS) yang dibina oleh John L. Holland amat
sesuai dilaksanakan dalam sesi kaunseling tersebut. Inventori SDS mengandungi
192 item yang mempunyai pilihan jawapan “Ya” atau “Tidak” untuk mengukur minat
kerjaya atau jenis personaliti seseorang. SDS mempunyai 3 bahagian utama iaitu
Bahagian I (Kesukaan), Bahagian II (Kecekapan) dan Bahagian III (Senarai Nama
Pekerjaan). Walaupun SDS mempunyai 192 item berbanding VPI yang ada 160 item,
alat ukuran ini hanya mengandungi 6 subskala pengukuran iaitu Realistik (R),
Investigatif (I), Arstistik (A), Sosial (S), Enterprising (E) dan Konventional (C).
Rasional pemilihan SDS sebagai alat ukuran minat kerjaya adalah kerana SDS lebih
sesuai kepada murid-murid terutamanya sekolah rendah dan mudah difahami oleh
mereka. Tambahan pula, SDS juga mempunyai senarai item Kesukaan dan
Kecekapan yang umumnya difahami oleh mereka.
Lazimnya, SDS diaplikasikan dalam sesi kaunseling. Semasa pelaksanaan
Inventori SDS, tempoh masa sebanyak 30 minit diperuntukkan untuk klien menjawab
soalan-soalan yang terkandung dalam SDS. Selain itu, segala arahan yang

maka ini telah menunjukkan klien kurang mempunyai keyakinan diri semasa bergaul dengan orang lain. klien juga dikehendaki menjawab soalan dengan serius dan jujur. Semasa menjalankan sesi kauseling individu dengan klien. penyanyi dan sebagainya. Selepas itu. kualiti nada suara dan bahasa badan klien. guru boleh memeriksa dan menilai kemajuan klien. Contohnya. Kaedah pemerhatian harus dijalankan secara pada setiap sesi kaunseling. maka minat kerjaya klien dapat dikesan. Senarai semak adalah satu dokumen yang telah disenaraikan aspek-aspek pemerhatian dan guru hanya diperlukan membuat tanda untuk merekod aspek-aspek pemerhatian ini. Melalui data-data yang dikumpul. dilaksanakan secara sistematik. Nota lapangan adalah rekod daripada . Berdasarkan analisis data yang dapat. Instrumen yang boleh digunakan semasa menjalankan pemerhatian berstruktur ialah senarai semak. klien yang dapat skor yang tertinggi dalam skala artistik adalah sesuai untuk menjadi seorang pelukis. selain menjalankan pemerhatian dalam sesi kaunseling. Jika murid kurang mempunyai kontak mata dengan guru dan nada suara klien sangat rendah semasa berinteraksi dengan guru. guru bimbingan dan kaunseling boleh menjalankan teknik bukan ujian untuk mengumpul maklumat secara berterusan serta memeriksa perkembangan dan kemajuan murid semasa menjalankan sesi kaunseling. guru juga boleh menjalankan pemerhatian di luar sesi iaitu membuat pemerhatian tentang keadaan murid di kantin. Tingkah laku yang boleh diperhatikan adalah kontak mata. Sebagai contoh. Menurut Sidek Mohd Noah (2002). kaedah pemerhatian merupakan maklumat atau data diperoleh secara terus oleh guru bimbingan yang berperanan sebagai pemerhati terhadap sebarang perubahan yang berlaku kepada klien melalui pengamatan dan pendengaran dari jauh atau dari dekat.terkandung di dalam inventori SDS juga perlu diikuti dan dipatuhi. sesi kaunseling tersebut ditamatkan dan pengiraan skor dibuat. berfokus dan maklumat dicatat dengan betul. Dalam proses menjawab soalan. Melalui membuat pemerhatian pada tingkah laku klien. Contoh aspek yang boleh diperhatikan semasa menjalankan sesi dengan klien yang kurang keyakinan semasa pergaulan sosial adalah tingkah laku klien. Guru bimbingan boleh mencatatkan apa yang diperhatikan dalam nota lapangan. minat klien dapat dikenal pasti dan dikategorikan kepada skala yang sesuai. Setiap pemerhatian mesti mempunyai tujuan tertentu. guru dapat mengesan tahap keyakinan murid. Melalui membuat perbandingan antara senarai semak. Salah satu teknik bukan ujian adalah pemerhatian. Guru bimbingan boleh membuat pemerhatian untuk mengenalpasti sama ada klien mempunyai peningkatan dari segi keyakinan diri semasa bergaul dengan rakan sebaya. guru bimbingan boleh menjalankan pemerhatian secara berstruktur dengan klien yang mengalami masalah kurang keyakinan dalam pergaulan sosial.

Teknik bukan ujian yang seterusnya ialah temu bual. Maklumat yang diperoleh memudahkan guru bimbingan meneroka masalah klien dan merancang strategi dalam membantu murid mengubah tingkah laku negatif klien iaitu ponteng sekolah. Maka. dilihat. pentaksiran teknik ujian dan bukan ujian amat penting dan perlu dikuasai oleh setiap guru bimbingan dan kaunseling. Persediaan soalan sebelum menjalankan temu bual boleh mengelakkan guru bimbingan tertinggal soalan yang ingin ditanya. Sebelum menjalankan temu bual. guru bimbingan boleh menemu bual dengan guru kelas sekali lagi untuk memeriksa kemajuan murid sama ada mempunyai perubahan tingkah laku setelah menjalankan sesi kaunseling. Hal ini membolehkan guru bimbingan membuat keputusan untuk mencuba alternatif yang lain apabila murid tidak mempunyai perubahan atau menamatkan sesi kaunseling. . Contohnya apabila guru bimbingan ingin mengumpul maklumat murid yang selalu ponteng sekolah. Guru bimbingan dan kaunseling harus mempunyai pengetahuan yang mendalam dan kemahiran dalam mentadbir teknik ujian dan bukan ujian dan seterusnya mentaksir ujian supaya guru bimbingan dapat mendapat maklumat klien dan juga membantu guru menilai perkembangan murid sepanjang menjalankan sesi kaunseling. Kesimpulannya. temu bual juga membolehkan guru bimbingan menyemak kemajuan murid dalam kelas dengan menemu bual dengan pelbagai sumber seperti guru kelas. temu bual merupakan satu teknik bukan ujian yang dapat membantu guru bimbingan dalam merancang sesi kaunseling. sikap murid terhadap pelajaran serta prestasi pencapaian murid.pemerhatian khusus apa yang didengar. guru bimbingan boleh membuat persediaan awal dengan menyediakan soalan-soalan yang ingin ditanya. Temu bual merupakan satu kaedah yang membolehkan guru bimbingan dan kaunseling menggali maklumat yang lebih mendalam dan boleh mengetahui perasaan dan pemahaman yang dibina oleh klien secara lisan. Selain itu. guru bimbingan boleh mempersoalkan tentang tingkah laku murid di dalam kelas. Setelah menjalankan beberapa sesi. pengalaman lalu dan apa yang difikirkan serta menjadi imbasan ke atas data yang ada. maka hal ini demikian akan menyusahkan kaunselor dalam menjalankan sesi kaunseling. Guru bimbingan boleh menjalankan temu bual sebelum dan selepas menjalankan sesi kaunseling dengan klien. Jika guru bimbingan dan kaunseling tidak menguasai kemahiran dalam mentaksir teknik ujian dan bukan ujian. guru subjek dan juga rakan klien.