You are on page 1of 5

Τζέιμς Τζόυς

Ο Τζαίημς Τζόυς (James Augustine Aloysius Joyce,
2 Φεβρουαρίου 1882 - 13 Ιανουαρίου 1941) ήταν
Ιρλανδός συγγραφέας και ποιητής. Θεωρείται ένας
από τους κορυφαίους λογοτέχνες του 20ού αιώνα,
δημιουργός των μυθιστορημάτων Οδυσσέας (1922)
και Finnegans Wake (1939). Παρά την καταγωγή του,
έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του εκτός Ιρλανδίας.

1

στην πτώχευση. Οι πρώτες σπουδές του Τζόυς πραγματοποιήθηκαν το 1888 στο κολέγιο Clongowes Wood
το οποίο όμως αναγκάστηκε να εγκαταλείψει είτε
λόγω ασθένειας, είτε λόγω αδυναμίας πληρωμής των
διδάκτρων. Για ένα σύντομο διάστημα πήρε μαθήματα κατ' οίκον αλλά και στη σχολή Christian Brothers
(Χριστιανοί Αδελφοί) μέχρι τη στιγμή που του προσφέρθηκε μία θέση στο κολέγιο Belvedere, διευθυνόμενο από Ιησουίτες. Παρά το θρησκευτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο σπούδασε, σε ηλικία δεκαέξι
ετών, ο Τζόυς αρνήθηκε τον καθολικισμό.

Βιογραφικά στοιχεία

Το 1898, ο Τζόυς γράφτηκε στο κολέγιο του Δουβλίνου University College Dublin όπου σπούδασε κυρίως
αγγλικά, γαλλικά και ιταλικά ενώ παράλληλα δραστηριοποιήθηκε στους θεατρικούς και λογοτεχνικούς
κύκλους της πόλης. Το 1900 δημοσιεύτηκε για πρώτη
φορά κείμενο του, στην εφημερίδα Fortni και ακολούθησαν αρκετές δημοσιεύσεις κριτικών του. Θεωρείται επίσης πως ο ίδιος ολοκλήρωσε τουλάχιστον
δύο θεατρικά έργα, τα οποία όμως δεν έχουν διασωθεί. Μετά την αποφοίτησή του από το κολέγιο, αποφάσισε να παρακολουθήσει μαθήματα στην Ιατρική
σχολή του Δουβλίνου, ωστόσο ταξίδεψε στο Παρίσι
όπου σύντομα εγκατέλειψε την ενασχόληση του με τις
ιατρικές σπουδές. Το διάστημα από τις 11 Νοεμβρίου
του 1902 μέχρι τις 19 Νοεμβρίου του 1903, δημοσιεύτηκαν συνολικά 23 κριτικές βιβλίων από τον Τζόυς,
σε εφημερίδα του Δουβλίνου.
Τον Απρίλιο του 1903 επέστρεψε στο Δουβλίνο καθώς τού έγινε γνωστό πως η μητέρα του έπασχε από
καρκίνο ενώ ο θάνατός της επήλθε λίγους μήνες αργότερα, γεγονός που επηρέασε βαθιά τον Τζόυς. Τον
Ιανουάριο του 1904 ολοκλήρωσε το δοκίμιο A Portrait
of the Artist (Το πορτρέτο του καλλιτέχνη), η δημοσίευση του οποίου όμως, απορρίφθηκε από το περιοδικό Dana. Παράλληλα, ξεκίνησε τη συγγραφή
του μυθιστορήματος Στήβεν ο Ήρωας (Stephen Hero),
έργο που αργότερα έμεινε ημιτελές. Την ίδια χρονιά,
καταγράφεται η πρώτη γνωριμία του Τζόυς με την
Νόρα Μπάρνακλ, την οποία ερωτεύτηκε και με την
οποία αργότερα εγκατέλειψε την Ιρλανδία. Αρχικά
εγκαταστάθηκαν στην Τεργέστη, όπου ο Τζόυς εργάστηκε ως δάσκαλος στη σχολή Berlitz. Στις 27 Ιουλίου
του 1905, ο Τζόυς και η σύντροφός του απέκτησαν
τον πρώτο τους γιο, Giorgio. Στην Τεργέστη, παρέμεινε για τα επόμενα δεκαπέντε περίπου χρόνια, με
μία διακοπή ενός έτους, όταν τον Ιούλιο του 1906,
εγκαταστάθηκαν με την οικογένεια του στην Ρώμη
όπου εργάστηκε ως τραπεζικός υπάλληλος.

Στο νεκροταφείο Glasnevin Cemetery βρίσκεται ο τάφος των
γονιών του James Joyce

Ο Τζόυς γεννήθηκε το 1882 στο Δουβλίνο σε μία μάλλον τυπική Ιρλανδική οικογένεια, της οποίας αποτελούσε το μεγαλύτερο σε ηλικία από τα συνολικά δέκα
παιδιά. Ο πατέρας του, John Stanislaus Joyce, ήταν
αντικληρικός και φιλελεύθερος ενώ η μητέρα του,
Mary “May” Murray, φανατικά καθολική. Στα πολύ
νεανικά χρόνια του Τζόυς, η οικογένεια του θα μπορούσε να χαρακτηριστεί εύπορη αλλά το 1891, εξαιτίας των κακών οικονομικών χειρισμών σε συνδυασμό με τον αλκοολισμό του πατέρα του, οδηγήθηκε
1

1 Δουβλινέζοι Άγαλμα του Τζόυς στο Δουβλίνο. περίοδο κατά την οποία ο ίδιος εγκατέλειπε την Ιρλανδία και εκδόθηκε τελικά στην Αγγλία το 1914. για την έκδοση της συλλογής διηγημάτων Δουβλινέζοι. ενώ η έκδοση του βιβλίου έγινε το 1916 στη Νέα Υόρκη και το 1917 στο Λονδίνο. όπου ένα μήνα αργότερα πέθανε από πολύ προχωρημένο έλκος.2 2 ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΤΕΡΑ ΕΡΓΑ εγκατέλειψε το εγχείρημα και επέστρεψε στην Τεργέστη αφού όμως προηγουμένως είχει υπογράψει συμβόλαιο με τον εκδοτικό οίκο Maunsel & Co. αποσπάσματα του οποίου δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Transatlantic Review για πρώτη φορά το 1924. 2 Σημαντικότερα έργα 2. χάρη στις προσπάθειες των Maria και Eugene Jolas. Τελικά όμως το έργο αυτό τυπώθηκε το 1914 από τον οίκο Grant Richards. μετακόμισε στο Παρίσι. Περιγράφει μια πόλη υπό το καθεστώς "παράλυσης" και με τους χαρακτήρες του. Η συγγραφή του έργου ξεκίνησε το 1904. διαφαίνεται και η άρνηση του Τζόυς απέναντι στην Εκκλησία. που ενθάρυναν τον Τζόυς σχετικά με την ολοκλήρωση του έργου και παρά τις απογοητεύσεις του ιδίου εξαιτίας της αρχικής υποδοχής του. Το 1914 ο Τζόυς ξεκίνησε την συγγραφή του σημαντικότερου ίσως βιβλίου του. Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς και ανανεωτές της σύγχρονης παγκόσμιας λογοτεχνίας. ενώ το 1909 δραστηριοποιήθηκε για ένα σύντομο χρονικό 2. όπου και παρέμεινε για τα επόμενα είκοσι περίπου χρόνια.2 Το Πορτραίτο του Καλλιτέχνη διάστημα επιχειρηματικά. Η τελική επίσημη έκδοση του έργου χρονολογείται στα 1939. στο περιοδικό Egoist. ο Τζόυς αναλύει την κοινωνία του Δουβλίνου βασιζόμενος κυρίως στις εμπειρίες της νεότητάς του. έπειτα από αρκετές δυσκολίες. ενώ μετά τη λήξη του. Κατά τη διάρκεια του Α' παγκοσμίου πολέμου έζησε στη Ζυρίχη. Ο Τζόυς επισκεπτόταν περιοδικά το Δουβλίνο. να αδυνατούν να ανακαλύψουν ένα νόημα στη ζωή τους. ο Τζόυς και η οικογένεια του εγκατέλειψαν το Παρίσι για τη Ζυρίχη. έπειτα από πρόσκληση του ποιητή Έζρα Πάουντ. Την ίδια χρονιά δημοσιεύτηκε σε συνέχειες και το μυθιστόρημα του Τζόυς Το Πορτρέτο του καλλιτέχνη. Στις 14 Δεκεμβρίου του 1940. Σύντομα ο Τζόυς στηκε στο ημιτελές έργο του Τζόυς Στήβεν ο ήρωας . Σε αυτή τη συλλογή διηγημάτων. Στο διήγημα Αραβία. προσπαθώντας σε συνεργασία με άλλους επιχειρηματίες να λειτουργήσουν Το μυθιστόρημα Το Πορτραίτο του καλλιτέχνη βασίκινηματογράφους στην Ιρλανδία. Το 1922 εκδόθηκε ο Οδυσσέας ενώ την ίδια περίπου περίοδο ο Τζόυς άρχισε την επεξεργασία του Finnegans Wake. του Οδυσσέα.

με πλήθος αναφορών στη δυτική λογοτεχνία. μέσα στα οποία ο Τζόυς περιγράφει μία ημέρα από την ζωή του κε. Στο έργο αυτό. δράμα. Για το λόγο αυτό αρκετοί συγγραφείς όπως ο ρισσότερο πετυχημένη απόδοσή του θεωρείται εκείνη Σάμιουελ Μπέκετ υποστήριξαν το έργο μέσω κριτικών που δημοσιεύτηκαν σε περιοδικά της εποχής. προσπάθησε να αποδώσει. διακρίνονται τεχνικά ή υφολογικά στοιχεία. μέσω των πολύσημων αναφορών του. Τζόυς αποφάσισε για τον τελικό τίτλο του έργου το 1929 ενώ τελικά το βιβλίο εκδόθηκε στις 4 Μαΐου του 1939. Τα επόμενα χρόνια. ο Τζόυς αποδομώντας καταλυτικά κάθε γνωστή μέχρι τότε γλωσσική σύμβαση. γράφτηκε το φανίζει διαφοροποίηση στο ύφος της αφήγησης ενώ 1907. εκδ. Η πε.5 Finnegans Wake Ο Τζόυς ξεκίνησε τη συγγραφή του Finnegans Wake ( το Ξύπνημα του Φίνεγκαν) περίπου το 1923 αν και την εποχή εκείνη αναφερόταν ως Έργο εν προόδω. 1914) Ομηρικής Οδύσσειας. στις 12 Φεβρουαρίου του 1917. καθυστέρησαν την ολοκλήρωσή του. στο περιοδικό transition. τραίτο του καλλιτέχνη σε νεαρή ηλικία. • Ulysses (Οδυσσέας.5 Finnegans Wake και θεωρείται προϊόν επανεπεξεργασίας του. Από το 1918. Ο ποιητής Τ. Με το Finnegans Wake. Κάθε κεφάλαιο εμ• Giacomo Joyce (Τζάκομο Τζόυς. το οποίο λαμβάνει χώρα σε διάστημα μίας ημέρας. την ημέρα των γενεθλίων του Τζόυς. από το βιβλιοπωλείο Shakespeare and Company. δημιούργησε μια γλώσσα προσωπική και συνάμα παγκόσμια. εκδόθηκε το 1944) ξει λεπτομερώς τις σχέσεις που διαμορφώνονται μεταξύ των χαρακτήρων του έργου. ολοκληρώθηκε περίπου τον Οκτώβριο του 1921 και το βιβλίο εκδόθηκε το 1922. Περιέχει κυρίως αυτοβιογραφικά στοιχεία και περιγράφει την διαδικασία εξέλιξης και ωρίμανσης του ήρωα του βιβλίου. Η αρχική υποδοχή του Finnegans Wake περιλάμβανε Ο Τζόυς ενδιαφέρθηκε από αρκετά νεαρή ηλικία για αρκετές αρνητικές κριτικές. 1915) τη σημαντικότερη έκφραση που θα μπορούσε να βρει • A portrait of the Artist as a Young Man (Ένα πορη εποχή μας". τη μυθολογία και τη γλώσσα της μεσαιωνικής Ιρλανδίας και της αρχαίας Ελλάδας καθώς 3 Βιβλιογραφία επίσης και στην Οδύσσεια του Ομήρου. Αποτελεί ένα ιδιόρρυθμο οδοιπορικό • Φανερώσεις (Επιφάνια) (1901-4) στο Δουβλίνο. σε μία κριτική του έγραψε για τον Οδυσσέα πως "αποτελεί • Exiles (Εξόριστοι. που αποτελεί ουσιαστικά τον ίδιο τον συγγραφέα. Η γλώσσα που χρησιμοποιεί είναι ιδιαίτερα περίπλοκη. Χαρακτηριστικό στοιχείο αποτελούν ακόμα τα πολλά λογοπαίγνια που κατασκευάζει ο Τζόυς.4 Οδυσσέας Ο Οδυσσέας αποτελεί πιθανώς το δημοφιλέστερο έργο του Τζόυς καθώς επίσης και το πλέον αντιπροσωπευτικό του ύφους του. Σε αυτό το έργο. Ο του Χάρολντ Πίντερ το 1970 και 1971.3. τη φιλοσοφία. 2.υποστηρικτές του έργου του. 1916) Μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο (Οδυσσέας ) και στο θέατρο. προσομοιώνοντας κατά κάποιο τρόπο την συνειρμική ακολουθία ενός ονείρου. με διάρκεια πλέον των δεκαοκτώ ωρών. όπως ήταν ο Έζρα Πάναδικό θεατρικό του έργο που εκδόθηκε (1918). προσφέρθηκαν για την δημοσίευσή τους σε συνέχειες. • Chamber Music (Μουσική δωματίου.2. που αργότερα θα αποτελέσουν χαρακτηριστικά συστατικά της λογοτεχνίας του Τζόυς. οι Eugene και Maria Jolas.Σ Έλιοτ. Στον Οδυσσέα. σε διάφορες γλώσσες. ακόμα και από φίλους ή το θέατρο αλλά οι Εξόριστοι (Exiles) αποτελούν το μο. Η πρώτη έκδοση του βιβλίου έγινε στις 29 Δεκεμβρίου του 1916 στη Νέα Υόρκη και αργότερα εκδόθηκε στο Λονδίνο. ο Τζόυς χρησιμοποίησε σχεδόν όλες τις τεχνικές της μυθιστορηματικής πρακτικής. ποιήματα) Χαρακτηριστικό στοιχείο του μυθιστορήματος είναι η τεχνική του εσωτερικού μονολόγου που χρησιμο• Stephen Hero (Στήβεν ο ήρωας. Το 1926 είχαν ολοκληρωθεί τα δύο πρώτα μέρη του βιβλίου και την ίδια χρονιά. 2. αποσπάσματα του Οδυσσέα είχαν αρχίσει να δημοσιεύονται στο περιοδικό The Little Review. Η συγγραφή του άρχισε το 1914. με τη βοήθεια του Έζρα Πάουντ. ο Τζόυς εγκατέλειψε κάθε είδους σύμβαση σχετικά με την χάραξη μιας πλοκής ή την δημιουργία χαρακτήρων. τον πλούτο της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.3 Οι εξόριστοι 3 2. 1922) . 1907.ουντ.1 Έργα του Τζόυς ντρικού ήρωα. Το έργο αποτελείται από συνολικά 18 κεφάλαια. το 1968) συνδέεται επίσης με ένα συγκεκριμένο επεισόδιο της • Dubliners (Δουβλινέζοι. ο Τζόυς επιτάχυνε την συγγραφή του έργου ωστόσο διάφορα γεγονότα όπως ο θάνατος του πατέρα του (1930) ή προσωπικά προβλήματα υγείας. διηγήματα. γράφτηκε το ποιεί κατά κόρον ο Τζόυς προκειμένου να αναπτύ1904-6.

2015 3. Κέδρος. Η δεύτερη μετάφραση δημοσιεύεται στο πρώτο τεύχος του περιοδικού Κοχλίας και είναι πάλι από τον Οδυσσέα και είναι ένα σύντομο απόσπασμα από το 6ο Κεφάλαιο. 2005 • Έντνα ο' Μπραϊεν . 1983 • Richard Ellmann. 1993 • Μαντώ Αραβαντινού.James Joyce Η απόκρημνη όψη μιας μεγαλοφυϊας .Το πρώτο μέρος θα δημοσιευθεί στο τεύχος 427 (Απρίλιος 1945). 1973 • Έργα του Τζόυς (Project Gutenberg) • Η ιστορία του Οδυσσέα • Το Finnegans Wake σε ηλεκτρονική μορφή και σε Wiki • IQ Infinity: the unknown James Joyce • "Ο ελληνικός Joyce : Η γονιµότητα µιας αµφίδροµης σχέσης" της Χριστίνας Κασίνη • "Οι ελληνικές μεταφράσεις του Οδυσσέα του James Joyce” του Μάριου Βύρων Ραΐζη . 1939) • Finn’s Hotel (Το Κονάκι του Φίν. Joysprick: An Introduction to the Language of James Joyce. Η ποιητική του Τζαίημς Τζόυς. Ulysses: Oδηγός Ανάγνωσης. Δελφίνι.4 4 • Finnegans Wake (Η αγρυπνία του Φίννεγκαν. 1994 • Ουμπέρτο Έκο. Εκδ. Γράμματα. Τα ελληνικά του James Joyce.1 Ελληνικές μεταφράσεις Η πρώτη γνωστή μετάφραση έργου του Τζέιμς Τζόυς εμφανίστηκε στο τεύχος Γενάρη-Φεβρουαρίου. Το 1945 στο περιοδικό Νέα Εστία ξεκινάει η δημοσίευση του Νεκρού της τελευταίας νουβέλας των Δουβλινέζων. 2013) ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΙ ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ 4 Εξωτερικοί σύνδεσμοι • The James Joyce Centre • Βιογραφία και χρονολόγιο 3. 1977 • Μαντώ Αραβαντινού. 1997 • Άρης Μαραγκόπουλος. Giacomo Joyce. Τζέημς Τζόυς : Το πορτέτο ενός Δουβλινέζου.2 Βιβλία για τον Τζόυς (Ελληνική βιβλιογραφία) • Aρης Μαραγκόπουλος. Θεμέλιο. Scripta. Η δημοσίευση θα ολοκληρωθεί σε πέντε τεύχη. James Joyce. Στο τεύχος αυτό ο Τάκης Παπατσώνης παρουσίασε μέρος από την αρχή του μονολόγου της κυρίας Μπλούμ (18ο Κεφάλαιο του Οδυσσέα). Αγαπημένο Βρωμοδουβλίνο. Νεφέλη 2002 • Αλφόνσο Θαπίκο . Τόπος 2010 • Άρης Μαραγκόπουλος.1.3 Βιβλία για τον Τζόυς (Ξένη βιβλιογραφία) • Anthony Burgess.Μαρτίου 1936 του περιοδικού 3ο Μάτι . 3. Ερμής. Τζαίημς Τζόυς: Ζωή και Έργο. Σμίλη.

(Former versions used to be slightly warped. based on the earlier PNG version. Ιων.svg Άδεια χρήσης: Public domain Συνεισφέροντες: Heritage Auction Galleries Αρχικός δημιουργός: James Joyce Created in vector format by Scewing • Αρχείο:Joyce_oconnell_dublin. Ttzavaras. Loveless.5 5 Text and image sources. Pagaeos. PipepBot. and licenses 5. Alexbot.svg Πηγή: https://upload. Gerakibot. ArthurBot. Darkicebot. Michaello.wikimedia. τροποποίηση:Ωριγένης • Αρχείο:James_Joyce_signature.0 . Almabot. Amirobot. Synthebot.svg Πηγή: https://upload. EmausBot. TXiKiBoT. created by Reidab.png Άδεια χρήσης: CC BY-SA 3. SieBot. • Αρχείο:Greek_wikiquote_logo. YurikBot. Escarbot. Marjorie FitzGibbon (the statue) • Αρχείο:Τάφος_των_γονιών_του_James_Joyce_στο_Glasnevin_Cemetery. Bikelas1. Idioma-bot.svg Άδεια χρήσης: Public domain Συνεισφέροντες: This version created by Pumbaa.0 Συνεισφέροντες: Έργο αυτού που το ανεβάζει Αρχικός δημιουργός: Aristidispetamis 5. DragonBot. using a proper partial circle and SVG geometry features.org/wiki/%CE%A4%CE%B6%CE%AD%CE%B9%CE%BC%CF%82_%CE%A4%CE% B6%CF%8C%CF%85%CF%82?oldid=5993924 Συνεισφέροντες: Dada.0 Συνεισφέροντες: :File:Wikiquote-logo. Grandman.png Αρχικός δημιουργός: Eloquence. MerlIwBot.png Πηγή: https://upload.jpg Άδεια χρήσης: CC BY-SA 2. Thijs!bot.a.org/wikipedia/ commons/f/f4/%CE%A4%CE%AC%CF%86%CE%BF%CF%82_%CF%84%CF%89%CE%BD_%CE%B3%CE%BF%CE%BD% CE%B9%CF%8E%CE%BD_%CF%84%CE%BF%CF%85_James_Joyce_%CF%83%CF%84%CE%BF_Glasnevin_Cemetery. SamoaBot.wikimedia. YonaBot.jpg Πηγή: https://upload.a. JAnDbot.3 Content license • Creative Commons Attribution-Share Alike 3.2 Images • Αρχείο:Commons-logo.org/wikipedia/commons/0/09/James_Joyce_signature. Ptbotgourou. John Blante και Ανώνυμες συνεισφορές: 5 5. Luckas-bot.wikipedia.wikimedia. AvicBot. Μυρμηγκάκι. SilvonenBot. Δέσποινα Πηνειού. Xqbot.org/wikipedia/commons/c/c4/Greek_wikiquote_logo. VolkovBot.5 Συνεισφέροντες: Έργο αυτού που το ανεβάζει Αρχικός δημιουργός: Toniher.jpg Άδεια χρήσης: CC BY-SA 4.wikimedia.jpg Πηγή: https://upload. contributors.org/wikipedia/commons/4/4a/Commons-logo. Dadabot. P. ZéroBot.) Αρχικός δημιουργός: SVG version was created by User:Grunt and cleaned up by 3247. RedBot. DSisyphBot. WikitanvirBot.org/wikipedia/commons/c/cf/Joyce_oconnell_dublin. Nikosguard. Tony Esopi. Spiros790. MystBot. Aristidispetamis. TobeBot. Dionysus. Dexbot.wikimedia.1 Text • Τζέιμς Τζόυς Πηγή: https://el. Movsesbot.