You are on page 1of 6

Ξενοφών Ζολώτας: «Αυτοί οι δύο θα χρεοκοπήσουν τη χώρα»

Ήταν 3 Ιανουαρίου 1990, αργά το βράδυ και ενώ οι διάδροµοι της Βουλής ήσαν σχεδόν άδειοι, στο γραφείο του πρωθυπουργού της οικουµενικής κυβέρνησης Καθηγητή
Ξενοφώντα Ζολώτα επικρατούσε µια απίστευτη ένταση και υπερκινητικότητα. Το
συµβούλιο των πολιτικών αρχηγών (Κωνστ. Μητσοτάκης, Ανδρέας Παπανδρέου,
Χαρίλαος Φλωράκης - πρόεδρος Συνασπισµού της Αριστεράς) δεν ενέκρινε το έκτακτο σχέδιο 10 σηµείων που πρότεινε ο κ. Καθηγητής και η χώρα κινδύνευε µε άµεση
χρεοκοπία και στάση πληρωµών.
Το ήξεραν ή το υποψιάζονταν ελάχιστοι και η καθηµερινότητα στην χειµωνιάτικη
Αθήνα ήταν απολύτως οµαλή παρά τις γνωστές και οικείες έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις. Άλλωστε παντού στον δυτικό κόσµο η πτώση του τείχους του Βερολίνου, η
διάλυση του υπαρκτού σοσιαλισµού και το άνοιγµα των βόρειων συνόρων της χώρας
είχαν προκαλέσει µια γενικευµένη αίσθηση αισιοδοξίας.
Στην Ελλάδα είχαν προηγηθεί δύο εκλογικές αναµετρήσεις µε την πρώτη να οδηγεί
στην συγκρότηση της κυβέρνησης Τζαννετάκη µε συνεργασία Ν∆-Συνασπισµού και
η δεύτερη στην οικουµενική κυβέρνηση Ζολώτα. Ήταν µια κυβέρνηση γέφυρα που
θα οδηγούσε την χώρα οµαλά στην επόµενη εκλογική αναµέτρηση µέσα όµως από
ένα σχέδιο συναινετικής Εθνικής Ανασυγκρότησης που θα οδηγούσε τη χώρα σε µια
νέα πορεία. Γι’ αυτό ο Ζολώτας αποφάσισε ως πρωθυπουργός να συγκροτήσει την
περίφηµη τότε άγνωστη σήµερα Επιτροπή Αγγελόπουλου (Άγγελος Αγγελόπουλος,
Καθηγητής Οικονοµίας, νεανικός φίλος του Ξ. Ζολώτα, υπουργός της «Κυβέρνησης
του Βουνού» ΠΕΕΑ και της Κυβέρνησης Εθν. Ενότητας τον Οκτώβριο ∆εκέµβριο
1944).
Στόχος του ήταν να πείσει επιτέλους όλα τα πολιτικά κόµµατα να συµφωνήσουν σε
ένα ελάχιστο κοινό πρόγραµµα που συµπύκνωνε την έµµονη ιδέα του Καθηγητή από
το 1924, όταν έγινε - ο νεότερος στη ιστορία - Καθηγητής Οικονοµικών. Νοµισµατική σταθερότητα µαζί µε γρήγορη οικονοµική ανάπτυξη και εκβιοµηχάνιση. Κάτι που
το κατόρθωσε προσωρινά ως διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας την περίοδο 19551967, όταν η Ελλάδα σηµείωσε ποσοστά ανάπτυξης του ΑΕΠ µε τον «ιαπωνικό»
ρυθµό του 6-7% ετησίως. Σε στενή συνεργασία και µε την υποστήριξη του Κων.
Καραµανλή που έγινε πρωθυπουργός το 1955, προώθησε ένα επιτυχηµένο µείγµα
κρατικής παρέµβασης και αγοράς που µόνον η Ιαπωνία και η Νότιος Κορέα κατόρθωσαν να επιτύχουν.
Αυτό ήταν το όραµα Ζολώτα. Βιοµηχανία τύπου Νότιας Κορέας (το 1960 ήταν φτωχότερη από την Ελλάδα) δηµοκρατία αναπτυγµένης χώρας και στόχευση στην καρδιά
της Ευρώπης. Αν και δεν εξέφραζε ποτέ ανοικτά τις πολιτικές του προτιµήσεις και
τηρούσε µε θρησκευτική ευλάβεια την αµερόληπτη ουδετερότητα που του επέβαλλε
η θέση του ως ∆ιοικητή της ΤτΕ και ο δυναµικά µειλίχιος χαρακτήρας του, δεν ανήκε
ποτέ στην ∆εξιά Παράταξη. Ήταν πάντοτε ένας κεντρώος της σύνθεσης.
Έκανα αυτή την παρενθετική παρέµβαση του κεντρικού αφηγηµατικού νήµατος του
άρθρου για τρεις λόγους. Ο πρώτος είναι η εξαιρετική έκθεση για το έργο και την ζωή
του Ξενοφώντα Ζολώτα που εγκαινιάστηκε προχθές στο νέο κτίριο της Τράπεζας της

νοµικού συµβούλου επί πρωθυπουργίας Κώστα Σηµίτη.µε κοίταξαν µε απορία. «Τα παίρνουν όλα οι Πρωθυπουργοί στο σπίτι τους». Ίσως το 2050). Άλλωστε ο Ξεν. δεν υπάρχουν αρχεία» µου είπε η προϊσταµένη. Στην Ελλάδα ένας κλειστός αριθµός ατόµων επανέρχονται εναλλάξ στην εξουσία. . Προτείνω σε όλους και ιδίως στους νεότερους που µάλλον δεν ξέρουν καν της ύπαρξή του να την επισκεφτούν. Σίγουρα πολύ χειρότερα απ' ότι του είχαν ειπωθεί. Παπαγιαννίδη στον Οικ.όπως και όλες οι προηγουµένως . «Είναι καλοί άνθρωποι αλλά είναι άρπαγες του κράτους» Όταν στις 23 Νοεµβρίου 1989 ο Καθηγητής Ζολώτας ανέλαβε ύστερα από οµόφωνα πρόταση των κοµµάτων την πρωθυπουργία της οικουµενικής Κυβέρνησης.δεν παρέδωσε τίποτα. Τρελάθηκα για δεύτερη φορά αλλά όπως αποδείχτηκε ήµουν απλά στον πρόλογο. Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει και αυτός µε την επικαιρότητα των πιο σκληρών πλευρών της ιστορίας µας. παρότι τυπικά το θέµα ήταν ήσσονος σηµασίας για την εποχή.«τρελάθηκα» µε τον αριθµό . Ας ξαναγυρίσουµε λοιπόν στην αρχή της ιστορίας. Με αφορµή τα 70 χρόνια από τα ∆εκεµβριανά του 1944 και την συζήτηση που άνοιξε θα πρέπει να εξεταστεί και η προσπάθεια ενός τρίτου. Την ίδια θέση διατήρησε και στην κυβέρνηση Μητσοτάκη που ήλθε στην εξουσία τον Απρίλιο του 1990. Μεταπήδησε στην συνέχεια και στην οικουµενική ως υπουργός Εξωτερικών. Ζολώτας θεωρούσε ιδανικό οικονοµικό σύστηµα και για την Ελλάδα – µε σταδιακά βήµατα και εφόσον το επέτρεπαν οι συνθήκες – τον «∆ηµιουργικό Σοσιαλισµό» (βλέπε βιβλίο του µε τον ίδιο τίτλο το 1943) που θα ήταν µια σύνθεση φιλελεύθερης (όχι αρρύθµιστης ή όπως λέµε σήµερα νεοφιλελεύθερης) αγοράς µε ένα ισχυρό κοινωνικό κράτος και γι’ αυτό µαζί µε τον Άγγελο Αγγελόπουλο ίδρυσαν κατά την διάρκεια της Κατοχής το 1942 τον όµιλο Σοσιαλιστική Ένωση (στην οποία από πρόταση της Ιωάννας Τσάτσου συµµετείχε για λίγο και ο Κωνσταντίνος Καραµανλής). Παπανδρέου και πάλι τα γνωστά. παρότι προορίζονταν αρχικά για τους εργαζόµενους στο εξωτερικό (βλ άρθρο Α∆. Πρόκειται για τον µεγαλύτερο Έλληνα οικονοµολόγο και . Όταν µετέφερα το νέο στον Καθηγητή Ζολώτα. αλλά µάλλον δεν εφαρµόζεται πλήρως ακόµη.για µένα τον πιο συνειδητό Έλληνα πρωθυπουργό που προσέγγισε την έννοια του «∆ηµόσιου Συµφέροντος» περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον. Σαµαράς µε βασική καινοτοµία της υπουργίας του την εισαγωγή των αφορολόγητων κόκκινων πινακίδων αυτοκινήτων ΑΜΟ που πληµµύρισαν τη χώρα. προϋπάρχουσες. (Τελικά το 2002 ψηφίσθηκε νόµος για τα Αρχεία του Πρωθυπουργού µε πρωτοβουλία του καθηγητή Γιώργου Παπαδηµητρίου. Ταχυδρόµο Σεπτ. οι δέκα.Ελλάδος (ΤτΕ) στην οδό Αµερικής και θα διαρκέσει αρκετούς µήνες. κυρίες γραµµατείς του Γραφείου Τύπου του Πρωθυπουργού .Γ. «Είµαι 86 ετών. Ο τρίτος λόγος και πιο σηµαντικός ακολουθεί. Υπουργός Οικονοµικών ήταν ο Αντ. Είχε προηγηθεί η τρίµηνη θητεία της κυβέρνησης Τζαννετάκη. τα οικονοµικά στοιχεία που του δόθηκαν ήταν από ασαφή έως θολά. 1999). Και µετά ήλθε πάλι στην εξουσία ο Α. Όταν ο πρωθυπουργός µου ζήτησε να βρω τα αρχεία αποφάσεων και οµιλιών για να τα συµβουλευτεί. «Ποια αρχεία. όταν έγινε ο «µοιραίος» άνθρωπος για την εµπλοκή στο Σκοπιανό αλλά και για την πτώση της κυβέρνησης της Ν∆ το 1993. σοσιαλιστικού και δηµοκρατικού πόλου που συνετρίβη πρόωρα µέσα στην µέγγενη του εµφύλιου πολέµου που ακολούθησε. εξερράγη. Γενικά η κυβέρνηση Τζαννετάκη . ένα καθεστώς ηµικυβερνησίας.

Ουσιαστικά υπήρχε διορία 2 ή 3 ήµερών πριν το πρόβληµα πάρει µεγάλες διαστάσεις και υπήρχε ο άµεσος κίνδυνος γενικευµένης ανησυχίας των πολιτών για την «υγεία» και την ισοτιµία της δραχµής. Το ΑΕΠ της χώρας σε ευρώ ήταν περίπου στα 70 δις (σήµερα είναι 184 δις) ενώ το ∆ηµόσιο χρέος ακόµη ήταν µόνο στο 70% µε ραγδαία όµως αυξητική τάση (σήµερα είναι ως γνωστόν στο 176% του ΑΕΠ).έξοδα υποχρεώσεις του κράτους και δίπλα κράταγε σηµειώσεις µε συνεχείς αναπροσαρµογές. είπε (προσφιλής προσφώνηση του Καθηγητή στους στενούς του συνεργάτες ανεξαρτήτως ηλικίας) δεν υπάρχει πλέον ενιαίο κράτος στην Ελλάδα. Είχε έρθει για δεύτερη φορά ένας παλιός µαθητής του από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους µε άλλα δυο λογιστικά τεφτέρια υπό µάλης. Όταν µπήκα στο γραφείο του καθηγητή Ζολώτα στο ισόγειο της Βουλής. Και κρατάνε τις κρίσιµες πληροφορίες µόνο για τον εαυτό τους. «Παιδί µου. Είναι οι µόνοι που δεν µου πασάρουν "αλλοιωµένα" στοιχεία για τις πραγµατικές υποχρεώσεις του κράτους». Είχαν αρχίσει σταδιακά εξαγωγές κεφαλαίων µε ταξίδια στην Ελβετία κα το κυριότερο κινδυνεύαµε µε αθέτηση διεθνών πληρωµών και µε µη πληρωµή µισθών και συντάξεων.) Με δεδοµένη την άρνηση των τριών πολιτικών αρχηγών να συναινέσουν στα 10 έκτακτα µέτρα Ζολώτα. Στις 3 Ιανουαρίου του 1990 η κατάσταση στα δηµοσιονοµικά πράγµατα έτεινε να γίνει απελπιστική. Συγκρούονται αδυσώπητα αλλά ξέρουν ότι είναι µια ο ένας µια ο άλλος. από την Τράπεζα της Ελλάδας «Μόνο σε αυτούς του δύο έχω εµπιστοσύνη για την αξιοπιστία των στοιχείων. «Μα κύριε Καθηγητά του αντέτεινα αυτά δεν είναι επίσηµα στοιχεία. Είστε Πρωθυπουργός της χώρας θα έπρεπε να είχατε σε πέντε λεπτά τα πραγµατικά µεγέθη του Κράτους». Αλλά µε τα κόµµατά τους έχουν γίνει άρπαγες του κράτους που το λαφυραγωγούν εναλλάξ. Είναι θαύµα που επιβιώνει αυτό το κράτος» Και ήταν µόνο η αρχή. τον είδα για µια και µόνη φορά στην 18χρονης γνωριµίας µας (τον γνώρισα το 1986 όταν έκανα µαζί του µια συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης για τα 70 χρόνια του ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΥ ΤΑΧΥ∆ΡΟΜΟΥ) να κάθεται «σε αναµµένα κάρβουνα». Πράγµα ιδιαιτέρως δύσκολο να πραγµατοποιηθεί σε ένα λογικό και µη αστρονοµικό επιτόκιο. Το κράτος είναι κάτι σαν αδειανό πουκάµισο για τα µάτια του κόσµου. Οι της Ν∆ δραµατοποιούν τα στοιχεία προς το χειρότερο γιατί θέλουν άµεσα εκλογές. Τηλεφώνησε στον από χρόνια στενότερο συνεργάτη του Ν.Α. το µόνο που έµενε ήταν η έκτακτη σύναψη Syndicated Loan από ∆ιεθνείς Τράπεζες (η αγορά Οµολόγων δεν ήταν τότε πολύ αναπτυγµένη). (Αποκτήσαµε τελικά το 2001 το ευρώ αλλά ήδη είχαν ξεπροβάλλει τα τρία περίφηµα κριτήρια του Μάαστριχτ που θεσπίστηκαν το 1993. Να το θυµάσαι ότι αυτό οι δύο σε πέντε σε δέκα ίσως και λίγο περισσότερα χρόνια θα χρεοκοπήσουν την Ελλάδα».Έχω γράψει 40 βιβλία αλλά µόνο τώρα αρχίζω να καταλαβαίνω τις βαθιές παθογένειες της χώρας. Είχε µπροστά του δυο µεγάλα καλογραµµένα λογιστικά φύλλα κάτι σαν έσοδα . Γνωρίζω από παλιά τον Ανδρέα και τον Μητσοτάκη και είναι καλοί άνθρωποι ως άτοµα. Έχουν φτιάξει δύο παράλληλους κοµµατικούς µηχανισµούς υποκαθιστώντας το επίσηµο κράτος. Ο πληθωρισµός γύρω στο 15% (σήµερα έχουµε αρνητικό πληθωρισµό ή αποπληθωρισµό) τα επιτόκια εσωτερικού στο 24% το δηµόσιο έλλειµµα κτύπαγε το 13% (όπως το 2009) και περίπου στο 1012% ήταν το έλλειµµα του εξωτερικού ισοζυγίου πληρωµών. . οι του ΠΑΣΟΚ κάνουν το ακριβώς αντίθετο γιατί δεν θέλουν τώρα εκλογές και είναι ικανοί µέσα στην αδιάφορη ανευθυνότητά τους να καταγγέλλουν ο ένας τον άλλο δηµοσίως και να εκθέτουν τη χώρα διεθνώς.

το ποσοστό ανεργίας τους ανέρχεται µόνο στο 4-5% ενώ το συνολικό είναι 27%. Σύµφωνα µε ορισµένες αδηµοσίευτες έρευνες. Συνεχίσθηκε η ίδια παράλογη υφεσιακή περιοριστική πολιτική σε καθεστώς αποπληθωρισµού που στραγγάλισε την ιδιωτική οικονοµία και η οποία είναι οµόρροπη µόνο µε τα βραχυπρόθεσµα συµφέροντά της Γερµανίας και των χωρών του Βορρά. Έχουν «αποικιοποιήσει» το κράτος. Το 2009 ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου ως υπουργός Οικονοµικών της κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου καταγγέλλει τον Γ Αλογοσκούφη (και Γ. Παπαθανασίου) ότι και αυτοί µε την σειρά τους έκρυβαν το κολοσσιαία δηµόσιο έλλειµµα στο 13. την κοινωνική κινητικότητα και την επιχειρηµατική ανανέωση. Είναι οι δυο όψεις της ίδιας συγκρουσιακής λαφυραγώγησης του κράτους εναλλάξ που έλεγε κι ο καθηγητής Ζολώτας. το 2004 ο Γ. Μετά πανικός. Αυτό φαίνεται λογικό γιατί Ν∆ και ΠΑΣΟΚ (περίπου 6000 στελέχη και 150. ΜΝΗΜΟΝΙΟ. Ο Α Σαµαράς και η Ν∆ ήταν κατά του Μνηµονίου µέχρι το 2012. αλλά όχι το κοµµατικό τους δυναµικό µαζί µε τις οικογένειές τους. Αλλά και αυτός δεν µπορεί να τα πει δηµοσίως. Τις προάλλες µου είπε: «Ξενοφώντα αν σε στηρίξω δηµοσίως θα µε φάνε οι δικοί µου». σπασµωδικές δήθεν «αλλαγές». Αλογοσκούφης καταγγέλλει ως υπουργός Οικονοµικών της κυβέρνησης Κώστα Καραµανλή την προηγούµενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ότι έκρυβε ελλείµµατα κάτω από το χαλί.«Το δράµα». Ίσως τελικά να µας σώσει η Ευρώπη µε τις νέες Συνθήκες αλλά µε διαλυµένο και αρπακτικό κράτος η ιδιωτική οικονοµία θα µείνει απροστάτευτη και θα καταστραφεί µέσα στον θυελλώδη ανταγωνισµό». Γιατί να δουλέψει κάποιος περισσότερο και πιο παραγωγικά όταν ξέρει ότι ο κοµµατικός θα πάρει όλα τα εύσηµα και τις . Σε συνδυασµό µε προσωρινά ευνοϊκές γι αυτούς ευρωπαϊκές συµµαχίες και µαζί µε το 20% των πιο πλούσιων Ελλήνων που έχουν πληγεί λίγο η καθόλου από την κρίση είχαν συγκροτήσει ένα σκληρό µπλοκ εξουσίας που µοιάζει µε στάσιµη ολιγαρχία και ελέγχει το σύνολο σχεδόν των επικοινωνιακών διαύλων της χώρας. µερική χρεοκοπία. Συγκρουσιακή λαφυραγώγηση εναλλάξ και ΜΝΗΜΟΝΙΟ Σοφά. Τα στοιχεία ήσαν αληθινά αλλά πρέπει να δούµε τον «φαύλο κύκλο» και των δυο µαζί στο ίδιο πλαίσιο. Ακολούθησαν θυελλώδεις. πρωτοφανούς ερασιτεχνισµού και τσαπατσουλιάς και δυστυχώς δεν υπήρχε ένας Ζολώτας µε µαεστρικές κινήσεις να σώσει την χώρα όπως το έκανε το 1990. Όσοι έζησαν από κοντά και µέσα στο εσωτερικό της τότε κεντρικής εξουσίας περιγράφουν µια εικόνα απίστευτης σύγχυσης. Αποτελούν ένα είδος «vested interests» (καθεστωτικά συµφέροντα) που υπονοµεύουν την παραγωγικότητα του κράτους. Ο Χαρίλαος Φλωράκης ίσως επειδή έζησε την άγρια εποχή του εµφύλιου δείχνει την µεγαλύτερη ευαισθησία για την κρισιµότητα της κατάστασης. Πρώτη διεθνής δυσφήµηση της χώρας. προφητικά λόγια ενός ΜΟΝΑ∆ΙΚΟΥ Έλληνα που δυστυχώς αποδείχτηκαν στο σύνολο τους αληθινά.000 µέλη) έχουν γίνει τα τελευταία 20 χρόνια αποκλειστικοί «ιδιοκτήτες» του ελληνικού κράτους. µαζική περικοπή εισοδηµάτων και υπερφορολόγηση που αφορούσαν µόνον τους «πολλούς άλλους». Μετά ανέλαβε την εξουσία µαζί µε το ΠΑΣΟΚ και έγινε υπέρ αναφανδόν.5% του ΑΕΠ. ∆εύτερη διεθνής δυσφήµηση της χώρας. συνέχισε «η τραγωδία είναι ότι αυτός που είναι ο πιο λογικός αυτός που µε στηρίζει περισσότερο στο Συµβούλιο Αρχηγών που είναι αυτός που έχουµε τις µεγαλύτερες διαφορές. ∆εκατέσσερα χρόνια µετά. αποκλεισµός από τις αγορές.

θέσεις έτσι κι αλλιώς. Ήταν 87 ετών και ένιωθε πενηντάρης.χωρίς ποτέ να κατεβάζει τον καπνό σχολίαζε και συζήταγε µε δεκάδες θαµώνες που του µιλούσαν µε σεβασµό.ΠΑΣΟΚ.τι είδες.4% (πληρώσαµε παραπάνω αλλά σώθηκε προσωρινά η χώρα) η απειλή χρεοκοπίας απεχώρησε από το προσκήνιο. Λίγα χρόνια µετά ρώτησα τον Κων. Μητσοτάκης ζει και βασιλεύει κα είναι πλέον ο µόνος εν ζωή πολύπειρος πρώην πρωθυπουργός.τι ακούσεις. Αυτή είναι η µία και µόνη κεφαλαιώδης «∆ιαρθρωτική Αλλαγή» η πιο σηµαντική µεταρρύθµιση που πρέπει να γίνει και είναι πολύ πιο σηµαντική από οποιαδήποτε εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ για τις επιµέρους αγορές ή την ασφαλιστική µεταρρύθµιση των ταµείων. Ήταν εύθυµος. Ό. Χωρίς να είναι ιδιοκτησία κανενός. Με τηλεφωνικές επικοινωνίες µε 3 κεντρικούς τραπεζίτες. Ο Κων. Οι εκλογές έγιναν οµαλά στις 8 Απριλίου 1990 και εξελέγη πρωθυπουργός ο Κων Μητσοτάκης. «Ο Ξενοφών Ζολώτας είναι ένας πεπεισµένος κρατιστής. κάπνισε το καθιερωµένο τσιγάρο Benson Royal των 100 εκατοστών µε τον καφέ . Ένα σύγχρονο δηµοκρατικό κράτος στην καρδιά του πρέπει να παραµένει πάντοτε ένας «κενός χώρος» µε προσωρινή καθοδήγηση αυτών που επιλέγουν οι πολίτες. Μητσοτάκη ποια είναι η γνώµη του για τον Ξενοφώντα Ζολώτα. Αλλά µην ξεχάσεις ότι σου είπα την πρώτη ηµέρα που σε διόρισα στο γραφείο µου. Θα µπορούσα να κάνω πολλά ακόµη αν µε άφηναν και αν είχα χρόνο. Η Ελληνική ∆ηµοκρατία που δηµιουργήθηκε µε τόσες προσδοκίες το 1974 πρέπει να βρει µε άψογες δηµοκρατικές και κοινοβουλευτικές διαδικασίες ένα τρόπο να απελευθερώσει το Ελληνικό κράτος από την «αποκλειστική ιδιοκτησία» τους προσπαθώντας επιτέλους να του δώσει δίκαιες «απρόσωπες» δοµές σε κοινό κτήµα έτσι ώστε κανένας να µην µπορεί να γίνει µόνιµα αποκλειστικός κυρίαρχος. «Έκανα το καθήκον µου και παρέδωσα την χώρα χωρίς κανένα επιπλέον πρόβληµα. Μόνο µια αστοχία πρόβλεψης. Τι να κάνουµε αυτά έχει η ζωή και η πολιτική. Χαλικιά για την αποτροπή οποιασδήποτε ανησυχίας του κοινού για την δραχµή και την κινητοποίηση του προσωπικού µε εποπτεία των τραπεζών (τότε δεν υπήρχαν online συστήµατα και πολλά ΑΤΜ) και ιδίως µε την σύναψη δολλαριακού δάνειου µε το υψηλό επιτόκιο 10. Γι’ αυτό διαφωνούσαµε τόσο συχνά». σφύριζε µε τον δικό του µελωδικό σκοπό. Τουλάχιστον για 20 χρόνια. ό. τον Ζακ Ντελόρ. ¨Ένα τέτοιο δηµιουργικό κρατιστή µε µετριοπαθείς φιλελεύθερες απόψεις και πίστη στον δηµιουργικό Σοσιαλισµό που συνδυάζει το κράτος µε την αγορά και την επιχειρηµατική καινοτοµία µάλλον χρειάζεται ακόµη και σήµερα η χώρα. συντονισµένες κινήσεις ο πρωθυπουργός Ζολώτας έσωσε την χώρα από µια άτακτη χρεοκοπία. Ναι αλλά τι είδους κρατιστής. Γιατί να δεχτεί κάποιος αξιολόγηση όταν ξέρει ότι την αξιολόγηση την ελέγχει ο µηχανισµός Ν∆ . Έως τότε θα έχουµε ίσως διορθωθεί και άλλωστε µάλλον και οι τέσσερις µας στο Συµβούλιο Πολιτικών Αρχηγών θα έχουµε αποδηµήσει εις Κύριον». ό. 110 χρόνια µετά τη γέννησή του.τι σου είπα θα τα ξεχάσεις. Αλλά αυτός ο Μητσοτάκης βιαζότανε να πάρει την εξουσία και απέσυρε τους υπουργούς του πρόωρα. Εκείνη την ηµέρα αφού ψήφισε στο εκλογικό κέντρο κοντά στην ∆ιονυσίου Αρεοπαγίτου κάτσαµε σε ένα καφενεδάκι για έναν ήρεµο καφέ. . τον Μίνω Ζοµπανάκη και ιδίως µε τον τότε ∆ιοικητή της ΤτΕ Γ. Για να κλείσουµε εαυτό το µακροσκελές και βιωµατικό άρθρο που είναι αφιερωµένο στα 10 χρόνια από το θάνατο του Καθηγητή Ζολώτα (πέθανε πλήρης ηµερών το 2004 σε ηλικία 100 ετών) να πούµε ότι την 3 Ιανουαρίου 1990 µέσα σε λίγες ώρες µε απανωτές.

Περικλής Βασιλόπουλος ∆ηµοσιογράφος. Αντιπρόεδρος της Ένωσης Πολιτών για την ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ. ∆ιατέλεσε ∆ιευθυντής του Γραφείου Τύπου του Πρωθυπουργού στην Οικουµενική Κυβέρνηση Ζολώτα (1989-90) .