KASAYSAYAN NG ALPABETONG FILIPINO

Kasaysayan ng Alpabeto

SANSKRIT/O
Ang paraan ng pagsulat na ito ay isang uri ng paraang abiguda na
gumagamit g katinig-patinig na kombinasyon. Kung kaya’t mapapansin na
ang pinakapayak na anyo nito ay mayroon lamang tunog sa hulihan na /a/.
Nilalagyan lamang ng kudlit sa itaas upang makalikha ng tunog na
nagtatapos sa /e/ at /i/ at sa ibaba naman inilalagay upang makalikha ng
tunog na /o/ at /u/.

ALIFBATA o ALIBATA
Isang paraan ng pagsulat na ginagamit bago pa dumating ang mga
Kastila. Ito ay kahalintulad sa sistema o paraan ng pagsulat ng mga taong
Java na tinatawag na kayi. Ang paraan ng pagsulat na ito ay pinaniniwalaang
ginagamit na noong 14 na siglo hanggang sa panahon ng pananakop ng mga
Kastila. Ang salitang baybayin ay nangangahulugang ispeling o pagbaybay.
Katutubong sistema ng pagsulat/alpabeto ng iba’t ibang pangkat
etnolinggwistiko sa Pilipinas mula 1000-1200 hanggang 1800.
BAYBAYIN hango sa salitang “baybay” (to spell)
ALIBATA hango sa “alif bata” (3 unang pantig sa Arabic: “alif”, “ba” at “ta”)
sa mga paraan ng pagsulat ng iba’t ibang lugar sa India: Sanskrit; Brahmi;
Assam etc.)
ABECEDARIO
Ito ay binubuo ng 29 na letra at hango sa Romanong paraan ng
pagbigkas at pagsulat.
Alpabetong Kastila; mula sa Alpabetong Romano
Isinusulat ang mga titik gaya ng sa alpabetong Romano
Itinuro sa piling mga mag-aaral sa mga klaseng tinatawag na caton,
kadalasan
sa
mga
kumbento
atbp.

u) labinglima (15) ang katinig (b. r. v. Santos (1940) binubuo ng 20 letra lima (5) ang patinig (a. k. ñ. e. ng. m. q. Ang paraan ng pagbigkas ay batay sa Ingles. y) Alpabetong batay sa wikang Tagalog.Ayaw turuan ng mga Kastila sa Pilipinas ang mga indio dahil alam nilang matatalino ang mga ito at kapag tinuruan ng wikang Espanyol ay maiintindihan ang ginagawang panloloko sa kanila. l. ll. ch. f. rr. x at z ALPABETONG FILIPINO (1987) . d. binuo ni Lope K.ang dating abakada na binubuo ng dalawampung (20) titik ay nadagdagan ng labing-isa (11) pang titik mula sa abecedario. i. s. Santos at naisapubliko sa aklat na Balarila ng Wikang Pambansa (1940): a b k d e g h i I m n ng o p r s t u w y ALPABETONG PILIPINO (1976) . w.binubuo ng 31 titik . o. t. j. .binubuo ng 28 titik: lima (5) ang patinig at dalampu’t tatlo (23) naman ang katinig. g. Pilipinas lang ang dating kolonya ng Espanya na di natutong magsalita ng Espanyol (maliban sa mga intelektwal na nasa alta sociedad at gitnang uri/middle class) ABAKADA - mula kay Lope K. h. p. Ang mga naidagdag na titik ay: c. n. o.

Ito'y mula sa ugat na “baybay” na nangangahulugang ispeling. isang “alpabeto” – subali't mas kahawig ito ng isang "syllabary" o palápantigan. Aking nilikha ang salitang ito noong 1914 sa Manuscript Research Division ng New York Public Library batay sa pagkakahanay ng mga titik sa alpabetong Maguindanao (Moro) gaya ng sa Arabo: alif. Ipinakilala ko ang salitang alibata. Nagbigay paliwanag si Versoza sa kaniyang aklat na Pambansang Titik nang Pilipinas noong 1939: "Noong 1921 umuwi ako galing sa Estados Unidos upang magbigay ng mga panayam pampubliko tungkol sa pilolohiyang Tagalog. ta (alibata). ang . Kakaunti o halos wala nang gumagamit ng sarili nating paraan ng pagsusulat. Sa mga sulatin ng mga unang Espanyol. isang kasapi ng dating National Language Institute. ba. unti-unting nawawala ang mga pamanang ito at napapalitan ng kolonyal na kulturang popular." Paul Rodriguez Versoza Ang salitang baybayin ay isang katagang pangkalahatan sa wikang Tagalog na tinutukoy ang lahat ng titik na ginagamit sa pagsulat ng isang wika. sa pagdaan ng mga panahon. kaligrapiya at lingguwistika. Ang iba pa nga ay nagkakamali sa pagtawag nito at sinasabing ito ay “Alibata”. tinanggal ang “f” upang maging lalong kaaya-aya sa pandinig. dahil sa kolonisasyon at globalisasyon. Ang katawagang ALIBATA ay nilikha noong ika-20 dantaon ni Paul Versoza. ang Vocabulario de Lengua Tagala noong taong 1613. na lumitaw sa mga pahayagan at binanggit ng maraming manunulat sa kanilang mga sulatin. Ngunit. Ibig sabihin. Nakatala itong pangalang ng lumang sulat sa isa sa mga unang talasalitaang inilathala sa Pilipinas.ANG BAYBAYIN: Pahapyaw na Kasaysayan Maituturing na regalo ng kultura at ng kasaysayan ang lenggwahe at paraan o sistema ng pagsusulat ng isang komunidad.

Ginamit pa rin ng mga Pilipino ang mga titik ng baybayin sa pagsulat ng kanilang mga pangalan sa ika-17 dantaon hanggang sa simula ng ika-18 dantaon.karaniwang tawag nila sa baybayin ay ang mga “titik o sulat ng mga Tagalog. nanghina ito nang pumasok ang 1600 sa kabila ng mga ginawang pagsisikap ng mga prayleng gamitin ito sa pagtuturo ng kanilang pananampalataya. Kung ang dahilan ng pagkamatay ng baybayin ay ang pagiging hindi angkop nito sa pang-araw-araw na pangangailangan ng mga Pilipino ngayon. bakit kaya hindi man lang ito nanatili bilang bahagi ng pamanang lahi? Bakit hindi man lang ito naging isang sagisag ng kalinangang Pilipino? Hindi nakaukit ang baybayin sa mahahalagang gusali at bantayog o pinag-aaralan bilang isang sining ng bayan tulad ng kaligrapiya sa mga ibang bansa sa Asya? Malungkot mang sabihin.” Ang Pagkawala ng Baybayin Bagama't mabilis ang paglaganap ng baybayin sa Filipinas noong siglong 1500. hindi nawala ang baybayin sa ilang bahagi ng Pilipinas. Ang mga Buhid at lalo na ang mga Hanunóo sa Mindoro ay nagsusulat pa rin gaya ng mga sinaunang Filipino 500 taon na ang nakaraan. sa kanilang pakikipag-ugnayan at panulaan. halos lahat ng uri ng mga katutubong sining ng Pilipinas na naabot ng impluwensiya ng Espanya ay napabayaan. at nanatili lamang sa mga lugar na hindi sinakop ng mga Espanyol. Natatandaan pa rin ng mga taong Tagbanuwa sa Palawan ang kanilang sulat ngunit bihira na nilang ginagamit ito ngayon. Natuklasan Muli ang Baybayin Sa totoo. . kahit maraming sulatin na ang nasa wikang Espanyol noon. Sa halip umunlad pa ito at naging tatlong bukod-tanging uri ng pagsulat.

ang bawat simbulo ng baybayin ay nagrerepresenta ng isang “syllable” o pantig. Ang baybayin ay may labing pitong simbolo. ‘Di tulad ng ilang mga piktoryal na sistema ng pagsusulat. Ang baybayin ay isang piktoryal na uri ng pagsusulat. Hindi tulad ng ibang mga letra. . ito ay madaling isulat at kabisaduhin.ANG PAG-AARAL NG BAYBAYIN Ang baybayin ay isang mabisang paraan ng mga ninuno ng pagsusulat ‘di lamang upang makipag-usap sa isa’t isa kundi makita rin nila ang kanilang mga paniniwala sa pamamagitan ng pagbaybay sa mga salita. Ngayon ay matututunan mo kung papaano ang pagbaybay ng tama.

may tunog na /a/ . meroon akong ilang mga sariling simbulismo sa ilang mga baybay: Ba: nagmula sa “babae” (hugis dibdib ng isang babae) Ka: Ginamit na simbulo ng mga Katipunan (tandaan na lamang ang simbulo na nasa watawat ng katipunan) Ha: Hangin (simbulo ng hangin) La: nagmula sa “lalaki” tingnan na ang hugis ay katawan ng lalaking may “abs” Mga Dapat Tandaan sa Pagbabaybay: - maliit na tuldok sa baba .may tunog na /o-u/ - maliit na tuldok sa itaas .may tunog na /e-i/ - simbolo ng krus sa ibaba . Upang makatulong sa pagsaulo. kailangan muna nating tandaan ang iba’t ibang porma ng bawat baybayin.pagkakaltas ng katinig - walang tuldok/krus .Bago natin matutunan ang pagbaybay.

MGA HALIMBAWA NG SULAT BAYBAYIN Walang Pagkakaltas .

.

.

.

May Pagkakaltas .

Related Interests