Adolf Hitler , Niemcy, nazizm

Włochy , faszyzm

Józef Stalin, Rosja
Lenin, Rosja

Benito Mussolini ,

Włodzimierz

Traktat wersalski – z 28 czerwca 1919 r.; Niemcy musiały oddać Francji
Alzację, Lotaryngię i na 15 lat Zagłębie Saary, przekazać Polsce
Wielkopolskę, Pomorze Gdańskie; wolnymi miastami zostały Gdańsk i
Kłajpeda; utraciły wszystkie kolonie; zakaz łączenia Niemiec i Austrii;
plebiscyty miały się odbyć na Górnym Śląsku, w Warmii, na Mazurach, na

zakładaniu przedsiębiorstw Hiperinflacja/inflacja – zjawisko w gospodarce polegające na spadku wartości pieniądza. nakładanie wysokich ceł na import. pokoju i międzynarodowej współpracy Związek Spartakusa – komunistyczna organizacja w Niemczech na czele z Karlem Liebknechtem i Różą Luksemburg Republika Weimarska – potoczna nazwa państwa niemieckiego w latach 1919-1933 Nowe państwa na mapie Europy po I wojnie światowej: Polska. floty. Czechosłowacja. na 100 mld marek w złocie Mały traktat wersalski – włączony do traktatu wersalskiego 28 czerwca 1919 r. po 15 latach w Zagłębiu Saary. pozbawiono Niemcy armii. którym udzielono kredytów natychmiastowej ich spłaty. Nadrenia została strefą zdemilitaryzowaną i miała być okupowana przez 15 lat. których wysokość ustalono w 1921 r. lotnictwa. polegający na . w północnym Szlezwiku. która przetoczyła się przez Europę ludność kontynentu zmniejszyła się o prawie 50 mln osób Pakt Brianda-Kellogga – podpisany 27 sierpnia 1928 r. w okręgach Eupen i Malmedy. Austria. miał zapewnić światowy pokój Wielki kryzys – rozpoczął się od krachu na Wall Street. zasobach skarbu państwa i usługach Deflacja – mała ilość pieniędzy w obiegu związana z małym popytem a nadwyżką podaży. w obiegu jest duża ilość pieniędzy nie mających pokrycia w towarach. miała stać na straży bezpieczeństwa. w chwili krachu zażądały od wszystkich państw. Łotwa. nakładał obowiązek ochrony praw mniejszości narodowych w nowych państ¬wach Europy Środkowej Plebiscyt – głosowanie ludności za przynależnością określonego terytorium do danego państwa Liga Narodów – utworzona z inicjatywy prezydenta USA Thomasa Woodrowa Wilsona w 1920 r. Finlandia.. Estonia. Irlandia. dążenie do samowystarczalności ekonomicznej. co spowodowało światowy kryzys New Deal (Nowy Ład) – program reform zapoczątkowany w USA przez prezydenta Franklina Delano Roosevelta w 1933 r. o wyrzeczeniu się wojny. ZSRR Etatyzm gospodarczy – ingerencja państwa w gospodarkę poprzez ochronę rynku wewnętrznego. Niemcy miały zapłacić wysokie reparacje (odszkodowania). zniesiono powszechny obowiązek służby wojskowej. Królestwo SHS (Jugosławia). ograniczenie zatrudnienia Pandemia grypy hiszpanki – w latach 1918-20 w wyniku fali grypy. ponieważ na giełdzie inwestowały banki. Węgry. gdzie spekulacje giełdowe doprowadziły do wywindowania cen akcji nie mających rzeczywistego odbicia w kondycji spółek lub były to spółki fikcyjne. Litwa. powodowała długotrwały spadek cen.Powiślu.

we Włoszech mianem duce nazwano Benito Mussoliniego. mająca na celu indoktrynację dzieci i młodzieży i wychowanie w duchu ideologii niemieckiego faszyzmu Pakt reński – podpisany na konferencji w Locarno w 1925 r.. głoszona przez Adolfa Hitlera w książce „Mein Kampf”. kontrolę banków i giełdy. obowiązku pracy. likwidację opozycji. ustawodawstwo III Rzeszy ograniczające prawa ludności żydowskiej. stał na czele państwa jako duce Nazizm – ideologia narodowego socjalizmu w Niemczech. gwarancje do pracowników. zezwolono na własność prywatną poza państwowym monopolem. która narodziła się we Włoszech po I wojnie światowej. a w III Rzeszy Führerem Adolfa Hitlera NSDAP – Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników kierowana przez Adolfa Hitlera Ustawy norymberskie – ogłoszone w 1935 r. posłusznego władzy radzieckiej . zlikwidowano reglamentację towarów i przymus pracy. pobieranie podatków Faszyzm – ideologia.. głosząca wyższość rasy niemieckiej. Józef Stalin NKWD – Ludowy Komisariat Spraw Wewnętrznych Komsomoł – Komunistyczny Związek Młodzieży w ZSRR. dążenie do panowania nad światem Kult wodza – wyjątkowa pozycja w państwie totalitarnym przywódcy państwa i jednocześnie wodza partii. przywrócono wolny handel. po śmierci Lenina na jej czele stał od 1924 r. których władza radziecka bezwzględnie likwidowała NEP (Nowa Ekonomiczna Polityka) – wprowadzona w marcu 1921 r. rozpoczęto elektryfikację kraju WKP(b) – Wszechzwiązkowa Komunistyczna Partia (bolszewików). który stał na czele Narodowej Partii Faszystowskiej. uznany przez propagandę stalinowską za wzór młodego obywatela. twórcą faszyzmu był Benito Mussolini. zakazujące kontaktów lub małżeństw niemiecko-żydowskich Hitlerjugend – organizacja. jego bohaterem był Pawlik Morozow. a po zdobyciu Rzymu przez bojówki „czarnych koszul” w 1922 r. nałożeniu na chłopów obowiązkowych kontyngentów (dostaw żywności) Kolektywizacja – przymusowa likwidacja prywatnej własności ziemskiej i tworzenie państwowych gospodarstw rolnych (sowchozów) lub spółdzielczych (kołchozów) Kułacy – pogardliwe określenie bogatych chłopów. system monopartyjny. głosiła kult wodza.interwencjonizmie państwowym. czyli oddziaływanie rządu na kształtowanie rynku. gwarantował nienaruszalność granicy między Francją i Belgią a Niemcami Komunizm wojenny – polityka władz Rosji Radzieckiej polegająca na nacjonalizacji (upaństwowieniu) przemysłu i handlu.

Francisca Franco (popieranymi przez państwa faszystowskie) a lewicowym frontem ludowym (popartym przez Brygady Międzynarodowe) Legion Condor – niemiecki oddział lotniczy. gdy ludzie uwierzyli w atak kosmitów Bauhaus – niemiecka szkoła architektoniczna założona przez Waltera Gropiusa w 1919 r. aby zapobiec wybuchowi wojny Ważne daty: . XX w. zajęto m. z udziałem premiera Wielkiej Brytanii Arthura Nevillea Chamberlaina.. Kultura masowa – powszechny dostęp do szkół podstawowych. w ZSRR pod wpływem propagandy komunistycznej Wielka Wschodnioazjatycka Sfera Wspólnego Dobrobytu – to nazwa imperium japońskiego w czasach ekspansji w latach 30. część Chin. w 1936 r. sztuce i literaturze. XX w. wydarzenie to upamiętnił malarz Pablo Picasso „Zdrada monachijska” – tak Czesi nazwali konferencję w Monachium w 1938 r. Gułag – Główny Zarząd Obozów zarządzający na terytorium ZSRR siecią obozów pracy (łagrami). rozwinął się w latach 30. odpowiedzialny za masowe zbrodnie na obywatelach państwa. wprowadzenie wojska. wyspy na Pacyfiku Wojna domowa w Hiszpanii – w latach 1936-1939. pomiędzy zwolennikami gen. wprowadził kult swojej osoby.. umiejętność czytania i pisania wpłynęła na wzrost czytelnictwa prasy i książek. kultura zaczęła docierać za pośrednictwem nowoczesnej techniki do najdalszych zakątków i szerokiej rzeszy odbiorców. zbombardował baskijskie miasteczko Guernica w 1937 r. siłę radia pokazało słuchowisko „Wojna Światów” w 1938 r. stosowana przez rządy państw zachodnich.in. w których skazani na katorżniczą pracę więźniowie pracowali w nieludzkich warunkach Józef Stalin – właściwie Josif Dżugaszwili. propagująca funkcjonalizm w budownictwie Socrealizm – kierunek w architekturze. stał na czele ZSRR... budowa przemysłu zbrojeniowego. Mandżurię. premiera Francji Édouarda Daladiera. Hitler dokonał remilitaryzacji Nadrenii Polityka appeasementu – polityka ustępstw wobec żądań Hitlera i łamania traktatu wersalskiego. Benito Mussoliniego i Adolfa Hitlera.Komintern – tak nazywano Międzynarodówkę Komunistyczną utworzoną w Moskwie w 1919 r. którzy podjęli decyzję o oderwaniu od Czechosłowacji obszaru Sudetów i oddania III Rzeszy Remilitaryzacja – ponowne uzbrojenie. rozwój kina i radia. do 1953 r.

„czarny czwartek” na nowojorskiej giełdzie zapoczątkował wielki światowy kryzys gospodarczy 1932-1933 – wielki głód na Ukrainie 30 stycznia 1933 r. – wystąpienie III Rzeszy z Ligi Narodów 1933 r. – śmierć Lenina. ograniczając jej terytorium. – pakt Brianda-Kellogga 1929 r. wypłata reparacji wojennych na rzecz państw ententy 10 sierpnia 1920 r. – początek III Rzeszy Niemieckiej. – w Trianon podpisano pokój z Węgrami – ograniczenia terytorialne. 1927 r.w Compiègne pod Paryżem podpisano zawieszenie broni między wojskami państw ententy a Niemcami. czyli zasad modernistycznego planowania miast 1935 r. zmniejszenie armii. – podpisano traktat wersalski z Niemcami 10 września 1919 r. – początek wojny włosko-abisyńskiej (z Cesarstwem Etiopii) . ograniczenia dotyczyły armii. znacznie ograniczając jej terytorium. Hitler został kanclerzem 21 marca 1933 r. – gwałtowny spadek cen akcji w tzw.11 listopada 1918 . – pierwszy film dźwiękowy wyprodukowany w Niemczech kwiecień 1922 – układ w Rapallo między Rosją Radziecką a Niemcami (Republiką Weimarską) październik 1922 – „marsz na Rzym” faszystów pod wodzą Benito Mussoliniego 30 grudnia 1922 r. przejęcie władzy przez Stalina 1927 r. – powstanie ZSRR (Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich) 21 stycznia 1924 r. armię i nałożono reparacje wojenne 4 czerwca 1920 r. – w Saint-Germain państwa ententy zawarły pokój z Austrią. – w Sèvres podpisano pokój z Turcją. – pierwsza transmisja dźwięku i obrazu z Londynu do Nowego Jorku. ale liczne ograniczenia wywołały bunt Turków i ponowną wojnę z państwami ententy pod wodzą Mustafy Kemala Atatürka. – ogłoszenie „Karty ateńskiej”. – w Neuilly zawarto pokój z Bułgarią. – odkrycie penicyliny przez Aleksandra Fleminga 27 sierpnia 1928 r. zakończoną pokojem w Lozannie w 1923 r. – amerykańska Akademia Filmowa przyznała po raz pierwszy Oskary 24 październik 1929 r. był to koniec I wojny światowej czerwiec 1919 r. zakazu łączenia z Niemcami i wypłaty reparacji wojennych 27 listopada 1919 r. A. początki telewizji 1928 r. – pierwszy lot międzykontynentalny z Ameryki Północnej do Europy 28 czerwca 1919 r.

– konferencja w Monachium z udziałem przywódców państw: Niemiec. – początki telewizji w Polsce 12 marca 1938 r. – igrzyska olimpijskie w Berlinie 1936 r. – remilitaryzacja Nadrenii sierpień 1936 r. Włoch. Wielkiej Brytanii i Francji. – Pakt Antykominternowski. czyli niszczenie mienia żydowskiego. oddanie obszaru Sudetów Niemcom 9 listopada 1938 r. nagonka na Żydów w Niemczech 15 marca 1939 r. – „noc kryształowa”.marzec 1936 r. – Anschluss (wcielenie) Austrii do III Rzeszy 30 września 1938 r. – utworzenie przez Hitlera Protektoratu Czech i Moraw (z prezydentem Emilem Háchą) i Państwa Słowackiego (z księdzem Josefem Tiso . zwany osią Berlin-Rzym-Tokio 1937 r. – początek wojny domowej w Hiszpanii 1936 r.